Hogeschool Zuyd, Sittard

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hogeschool Zuyd, Sittard"

Transcriptie

1 Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Small Business & Retail Management Niveau: hbo bachelor Croho: Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 26 en 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

2 2/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

3 Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen Voorwoord Inleiding Werkwijze Oordeelsvorming Oordelen per facet en onderwerp 11 Deel B: Facetten 15 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 17 Onderwerp 2 Programma 19 Onderwerp 3 Inzet van personeel 31 Onderwerp 4 Voorzieningen 34 Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 36 Onderwerp 6 Resultaten 39 Deel C: Bijlagen 43 Bijlage 1: Onafhankelijkheidsverklaring panelleden 44 Bijlage 2: Deskundigheden panelleden 50 Bijlage 3: Bezoekprogramma 54 Bijlage 4: Overzichtslijst van door de opleiding ter inzage gelegd materiaal 56 Bijlage 5: Domeinspecifieke competenties 57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 3/57

4 4/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

5 Deel A: Onderwerpen NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 5/57

6 6/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

7 1.1 Voorwoord Dit rapport is het verslag van het panel dat in opdracht van NQA de opleiding Small Business and Retail Management van de Hogeschool Zuyd heeft onderzocht. Het beschrijft de werkwijze, de bevindingen en de conclusies. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in het kader van de accreditatie van hogere beroepsopleidingen. Het onderzoek is begonnen in augustus 2007, toen het zelfevaluatierapport bij NQA is aangeleverd. Als onderdeel van het onderzoek heeft het panel de opleiding gevisiteerd op 26 en 27 september 2007, samen met de opleiding Commerciële Economie. Het panel bestond uit: De heer drs. R.E. de Graaff (voorzitter, domeinpanellid CE); De heer prof. mr. drs. J.Th. Degenkamp (domeinpanellid SB&RM); De heer drs. J.W.G. van Scheerdijk (domeinpanellid SR&RM); Mevrouw S. van Schaik (studentpanellid CE); Mevrouw drs. M.E. Voorthuis (NQA-auditor), Mevrouw E.J. Stolp (NQA-junior auditor). Dit panel voldoet aan de eisen zoals gesteld in het document Protocol ter beoordeling van de werkwijze van visiterende en beoordelende instanties van de NVAO (22 augustus 2005). Het panel beschikt over relevante werkvelddeskundigheid en over vakdeskundigheid. Onder vakdeskundigheid wordt verstaan het vertrouwd zijn met de meest recente ontwikkelingen en vertrouwd met lesgeven en beoordeling en toetsing minstens op het niveau/oriëntatie van de te beoordelen opleiding. Daarnaast beschikt het panel over onderwijsdeskundigheid, studentgebonden deskundigheid en visitatiedeskundigheid (zie bijlage 2). Het rapport bestaat uit drie delen: Deel A: een hoofdrapport, het Onderwerprapport, waarin de oordelen van het panel over de basiskwaliteit van de opleiding op onderwerpniveau worden uitgesproken met daarbij de overwegingen waarop die oordelen zijn gebaseerd. Het gaat hier om oordelen in de gradatie positief/negatief. Tevens wordt hier het eindoordeel geformuleerd. Deel B: een Facetrapport waarin op facetniveau door het panel oordelen en argumenten ter onderbouwing van dat oordeel worden gegeven. De oordelen gaan uit van de vierpuntsschaal (onvoldoende, voldoende, goed en excellent) conform het voorschrift van de NVAO. Uitzondering hierop is facet 2.6, als gevolg van aanvullende instructies van de NVAO wordt hier het oordeel voldaan of niet voldaan gegeven. Dit Facetrapport vormt de basis van het Onderwerprapport. Deel C: hierin zijn alle relevante bijlagen opgenomen. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 7/57

8 1.2 Inleiding Op 1 januari 2001 is de Hogeschool Zuyd ontstaan uit een fusie tussen de Hogeschool Limburg en de Hogeschool Maastricht. Hogeschool Zuyd biedt 50 bacheloropleidingen en 6 masteropleidingen aan, verdeeld over zes sectoren: economie, gezondheidszorg, kunst, onderwijs, gedrag & maatschappij en techniek. Deze opleidingen zijn geclusterd in 19 faculteiten met locaties in Heerlen, Maastricht en Sittard. De faculteiten worden door diverse hogeschoolbrede diensten ondersteund. De hogeschool telt circa studenten en 1350 medewerkers. De opleiding Small Business and Retail Management (SB&RM) in Sittard maakt deel uit van de faculteit Commercieel Management van de Hogeschool Zuyd. De opleiding is in 2002 gestart met een voltijd en duale variant. Het aantal voltijdstudenten, dat instroomt is sinds 2002 gemiddeld 71, voor de duale variant is de gemiddelde instroom sinds studenten. Gelijktijdig met de visitatie van SB&RM is de opleiding CE gevisiteerd, waarover een afzonderlijke rapportage verschijnt. In de marge is de nieuwe opleiding Commercieel Management (CM) onderzocht. CM is een Brede Bachelor waarin de huidige opleidingen CE en SB&RM alsook de reeds geaccrediteerde opleiding Food & Business middels een planningsneutrale conversie worden opgenomen. In september 2007 is de nieuwe opleiding van start gegaan. Vanaf dat moment worden de huidige opleidingen afgebouwd. Het onderwijsconcept van de opleiding SB&RM (Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs of VCM) dient als voorbeeld voor de opzet van de nieuwe opleiding CM, gebaseerd op een intern onderzoek naar het VCM-concept. De opleiding SB&RM is nog niet eerder gevisiteerd. 1.3 Werkwijze De beoordeling van de opleiding door het panel verliep volgens de werkwijze zoals die is neergelegd in het Beoordelingsprotocol van NQA. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven. Het onderzoek vond plaats op basis van het domeinspecifieke referentiekader dat voor de opleiding geldt (zie facet 1.1). NQA onderscheidt drie fasen in het visiteren: de voorbereidingsfase, het eigenlijke bezoek door het panel en de rapportagefase. Hieronder volgt een korte toelichting per fase. De voorbereidingsfase Allereerst heeft een NQA-auditor het zelfevaluatierapport gecontroleerd op kwaliteit en compleetheid (de validatie) en daarmee op bruikbaarheid voor de visitatie. Vervolgens bereidden de panelleden zich in de periode augustus 2007 inhoudelijk voor op het bezoek in september /57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

9 Zij bestudeerden het zelfevaluatierapport (en bijlagen), formuleerden in een beoordelingsformat hun voorlopige oordelen op basis van argumenten en zij formuleerden vraagpunten. Zij gaven hun bevindingen door aan de NQA-auditor. Op basis van een overzicht van voorlopige oordelen inventariseerde de NQA-auditor tenslotte kernpunten en prioriteiten voor materialenonderzoek en gesprekken. Tijdens een voorbereidende vergadering is het bezoek door het panel voorbereid. De opleiding heeft in haar zelfevaluatierapport kenbaar gemaakt voor welk domeinspecifiek referentiekader zij kiest. De NQA-auditor heeft met de domeindeskundigen in het panel bekeken of sprake is van adequate domeinspecifieke doelstellingen, of dat nadere aanvulling dan wel nadere specificatie nodig is. In het facetrapport is aangegeven op welke landelijke beroeps- en opleidingsprofielen het domeinspecifieke kader (en het opleidingsprogramma) is gebaseerd. Het bezoek door het panel NQA heeft een bezoekprogramma ontwikkeld voor de (dag-)indeling van het bezoek door het panel, dat is aangepast aan de specifieke situatie van de opleiding (bijlage 3). Er vonden gesprekken plaats met het opleidingsmanagement, docenten, studenten, afgestudeerden en met werkveldvertegenwoordigers, alsook met onderwijsontwikkelaars van de nieuwe opleiding CM. Aan het begin en tijdens het bezoek heeft het panel ter inzage gevraagd materiaal bestudeerd. Tussen de gesprekken door heeft het panel ruimte ingelast om de bevindingen uit te wisselen en te komen tot gezamenlijke en meer definitieve (tussen-) oordelen. De bevindingen zijn door de panelleden beargumenteerd. Aan het einde van het bezoek heeft de voorzitter een mondelinge terugkoppeling gegeven van enkele indrukken en ervaringen van het panel, zonder expliciete oordelen uit te spreken. De fase van rapporteren Door NQA is, op basis van de bevindingen van het panel, een tweeledige rapportage opgesteld, bestaande uit een facetrapport en een onderwerprapport, waarin de kwaliteit van de opleiding is beoordeeld. Met dit rapport kan de opleiding accreditatie aanvragen bij de NVAO. NQA heeft in november 2007 een concept van het totaalrapport, bestaande uit het onderwerprapport (deel A) en het facetrapport (deel B) naar de opleiding gestuurd voor een controle op feitelijke onjuistheden. Naar aanleiding van de door de opleiding gemaakte opmerkingen zijn wijzigingen aangebracht. Het definitieve rapport is door het panel vastgesteld in december 2007 en in dezelfde maand ter beschikking gesteld aan de opleiding, die het samen met de accreditatieaanvraag kan indienen bij de NVAO. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 9/57

10 1.4 Oordeelsvorming In dit hoofdstuk wordt per onderwerp een oordeel uitgesproken op basis van weging van de facetten die van dat onderwerp deel uitmaken. Bij deze weging spelen de beslisregels zoals die door de NQA in het Beoordelingsprotocol zijn geformuleerd en nader uitgewerkt in de notitie Handreiking voor oordeelsvorming een belangrijke rol. Tevens is bij de beoordeling rekening gehouden met accenten die de opleiding eventueel legt, het domeinspecifieke kader en een vergelijking met andere relevante opleidingen op een aantal aspecten. Het eindoordeel is voorzien van een aanvullende tekst als sprake is van: weging van de oordelen op facetniveau; benchmarking; generieke bevindingen die het facetniveau overschrijden; bepaalde accenten respectievelijk best practices. In de oordelen per onderwerp wordt steeds een herhaling gegeven van de oordelen op de facetten gevolgd door een weging die leidt tot het eindoordeel. De (uitgebreide) argumentatie is te vinden in het facetrapport. Daar waar een argumentatie/beoordeling voor duaal afwijkt van de voltijd, is dit expliciet vermeld. Indien dit niet wordt vermeld, gelden voor de duale opleiding dezelfde argumentatie/oordelen als voor de voltijdopleiding, aangezien de duale opleiding inhoudelijk voornamelijk is gebaseerd op dezelfde module-inhouden als de voltijdopleiding. Volgorde en onderwijsmethodieken kunnen daarbij verschillen. 10/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

11 1.5 Oordelen per facet en onderwerp Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau Onderwerp/Facet SB&RM voltijd SB&RM duaal Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 1.1 Domeinspecifieke eisen voldoende voldoende 1.2 Niveau bachelor goed goed 1.3 Oriëntatie HBO bachelor goed goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen HBO voldoende voldoende 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma goed goed 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma voldoende voldoende 2.4 Studielast voldoende voldoende 2.5 Instroom goed goed 2.6 Duur voldaan voldaan 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud excellent excellent 2.8 Beoordeling en toetsing voldoende voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 3 Inzet van personeel 3.1 Eisen HBO goed goed 3.2 Kwantiteit personeel goed goed 3.3 Kwaliteit personeel goed goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen goed goed 4.2 Studiebegeleiding voldoende voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 5.1 Evaluatie resultaten goed goed 5.2 Maatregelen tot verbetering goed goed 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni voldoende voldoende en het beroepenveld Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 6 Resultaten 6.1 Gerealiseerd niveau voldoende voldoende 6.2 Onderwijsrendement voldoende voldoende Totaaloordeel Positief Positief Doelstellingen opleiding Het facet 1.1 Domeinspecifieke eisen wordt voor de beide varianten met een voldoende beoordeeld. De facetten1.2 Niveau bachelor en 1.3 Oriëntatie HBO bachelor worden voor de beide varianten met een goed beoordeeld. Het oordeel over het onderwerp Doelstellingen van de opleiding derhalve positief. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 11/57

12 Programma De facetten 2.1 Eisen HBO, 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma, 2.4 Studielast en 2.8 Beoordeling en toetsing worden voor de voltijd en de duale variant met een voldoende beoordeeld. De facetten 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma, 2.5 Instroom worden voor de voltijd en de duale variant met een goed beoordeeld. Het facet 2.6 krijgt voor de beide varianten een voldaan. Het facet 2.7 wordt voor de beide varianten met een excellent beoordeeld. Het panel is tot dit oordeel gekomen, vanwege de resultaten van de benchmark, die hogeschoolbreed is uitgevoerd en waaruit blijkt dat de opleiding SB&RM hoog scoort wat betreft de studieloopbaanbegeleiding, leeractiviteiten en assessment (drie zijden van de zogenoemde Maatwerktriangel). Op basis van dit resultaat kan de opleiding als een good practice binnen de hogeschool worden beschouwd. Het door de opleiding uitgevoerde didactisch concept wordt overgenomen in de nieuw opgerichte opleiding Commercieel Management, waarin de opleiding volgens een planningsneutrale conversie wordt opgenomen. Het oordeel over het onderwerp Programma is zowel voor de voltijd als voor de duale variant positief. Inzet van personeel De facetten 3.1 Eisen Hbo, 3.2 Kwantiteit personeel en 3.3 Kwaliteit personeel worden zowel voor de voltijd als de duale variant met een goed beoordeeld. Het oordeel over het onderwerp Inzet van personeel is derhalve voor de voltijd en de duale variant positief. Voorzieningen Facet 4.1 Materiële voorzieningen wordt voor de voltijd en de duale variant met een goed beoordeeld. Het facet 4.2 Studiebegeleiding wordt voor de voltijd en de duale variant met een voldoende beoordeeld. Het oordeel over het onderwerp Voorzieningen is voor de voltijd en de duale variant derhalve positief. Interne kwaliteitszorg De facetten 5.1 Evaluatie resultaten en 5.2 Maatregelen tot verbetering worden voor de voltijd en de duale variant met een goed beoordeeld. Het facet 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en het beroepenveld wordt zowel voor de voltijd en de duale variant met een voldoende beoordeeld. Het oordeel over het onderwerp Interne kwaliteitszorg is derhalve voor de voltijd en de duale variant positief. Resultaten Het facet 6.1 Gerealiseerd niveau wordt voor de voltijd en de duale variant met een voldoende beoordeeld. Het facet 6.2 Onderwijsrendement wordt voor de voltijd en de duale variant beoordeeld met voldoende. Het oordeel over het onderwerp Resultaten is voor de voltijd en de duale variant derhalve positief. Totaaloordeel 12/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

13 Op grond van voorgaand schema en de inhoudelijke onderbouwing daarvan, blijkt dat de opleiding op alle zes de onderwerpen, zowel voor de voltijd als de duale variant positief scoort. Derhalve is de conclusie, dat het totaaloordeel over de beide varianten van de opleiding positief is. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 13/57

14 14/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

15 Deel B: Facetten NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 15/57

16 16/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

17 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Facet 1.1 Domeinspecifieke eisen Voldoende Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding Small Business & Retail Management (SB&RM) hanteert voor de voltijd en de duale variant de landelijke competenties, zoals vastgesteld door het Landelijk Opleidingenoverleg LOO, SB&RM en gevalideerd door het landelijke werkveld. Het landelijke profiel bestaat uit 31 competenties, verdeeld in twee groepen: persoonlijke karakteristiek, waarbij het gaat om hoe en wie de ondernemer c.q. retailmanager is in het persoonlijk functioneren en effectieve aanpak, waarbij het gaat om vakinhoudelijk werken. In 2004 is het profiel landelijk herijkt; de competenties zijn geactualiseerd en geclusterd van 31 naar 12 competenties. De indeling van persoonlijk karakteristiek (de eerste 4 competenties) en effectieve aanpak (competenties 5-12) is behouden, alsook het onderscheid tussen twee beroepsrollen ondernemer en manager. Het herijkte profiel is eveneens gevalideerd door het landelijke werkveld (SB&RM: het competentieprofiel herijkt, landelijk overleg SB&RM, januari 2004). De opleiding heeft zich de landelijke competenties eigen gemaakt door per competentie een aantal meetbare gedragskenmerken te beschrijven ( Maatwerk : competentiegericht leren ). Het panel is hier positief over. Het panel mist echter een internationale positionering van de opleiding. Dit bevreemdt het panel, met name gelet op de locatie van de opleiding nabij België en Duitsland en gelet op het belang van de globalisering van ondernemersactiviteiten. Het panel komt op basis van dit laatste argument tot het oordeel voldoende in plaats van goed op dit facet. Facet 1.2 Niveau bachelor Goed Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De eerste tien landelijke competenties worden gedekt door de tien generieke HBOkwalificaties van de commissie Franssen. Deze zijn verantwoord en vastgelegd in het competentieprofiel LOO-SB&RM (zie 1.1). NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 17/57

18 Vervolgens heeft de opleiding de landelijke competenties gekoppeld aan de Dublindescriptoren. Met een matrix heeft zij inzichtelijk gemaakt dat de competenties 5-12 betreffende de effectieve aanpak door de Dublin-descriptoren worden afgedekt. Bijvoorbeeld 'toepassen kennis en vaardigheid', 'oordeelvorming' en 'leervaardigheid' is herkenbaar in competentie 7; 'de afgestudeerde student analyseert methodisch waar in de bedrijfsvoering veranderingen kunnen worden aangebracht, teneinde betere resultaten te bereiken in het perspectief van continuïteit van de onderneming'. Facet 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Goed Criteria - De eindkwalificaties zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties. - De eindkwalificaties weerspiegelen het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een HBO-opleiding vereist is of dienstig is. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het competentieprofiel is gevalideerd door het landelijke werkveld (zie 1.1). De relevantie van de eindcompetenties komt formeel en informeel aan de orde in overleg met het LOO- SB&RM, de werkveldcommissie en met de bedrijfscoaches van de organisaties waar studenten opdrachten uitvoeren. Het landelijke competentieprofiel maakt een onderscheid tussen de ondernemer en de (retail)manager. Deze twee beroepsrollen zijn in de praktijk van de beginnende ondernemer nog niet zo sterk gescheiden. Er komen allerlei mengvormen van de rollen voor. De opleiding richt zich daarom op het opleiden van ondernemende managers, aldus het management tijdens de visitatie, terwijl andere opleidingen SB&RM in Nederland de nadruk leggen op ondernemen dan wel managen. De retailcomponent komt volgens het panel (te) weinig aan bod. Veel aandacht wordt besteed aan ondernemersvaardigheden. Afgestudeerden dienen de verschillende aspecten van ondernemen en managen samenhangend te kunnen overzien, waaronder economische, bedrijfsmatige, juridische, personele en organisatorische aspecten. Met een helikopterview dienen zij te kunnen schakelen tussen verschillende aspecten van het ondernemerschap en zijn zij praktisch en planmatig onderlegd. Als beginnend beroepsbeoefenaar zijn zij in staat de transfer van de ene naar de andere werkomgeving of situatie te maken, aldus de opleiding. Na het afstuderen zijn de SB&RM ers inzetbaar in verscheidende functies en werkomgevingen. Een deel komt terecht in een managementfunctie binnen organisaties, die zich richten op de consument, bijvoorbeeld als store manager, marketing & sales functionaris of product- of accountmanager. Anderen kiezen voor het zelfstandig ondernemerschap als starter of opvolger van een bestaande organisatie en een derde groep komt terecht in een staf- of beleidsfunctie. Onderwerp 2 Programma 18/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

19 Facet 2.1 Eisen HBO Voldoende Criteria - Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. - Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline. - Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding SB&RM gebruikt het opleidingsconcept van de hogeschool, Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs (VCM), als uitgangspunt voor het curriculum. Dat houdt in dat kritische beroepssituaties en competenties (zie 1.1) als uitgangspunt dienen voor de praktijkopdrachten per blok of beroepsoriëntatie (stage). Ter voorbereiding op de praktijkopdrachten van elk blok ontwikkelen studenten kennis en vaardigheden middels trainingen, workshops en PGO-trainingen (probleem gericht onderwijs). Kennisontwikkeling vindt plaats aan de hand van casussen en problemen die voor het grootste deel direct aan de praktijk zijn ontleend. De blokcoördinator controleert de blokken jaarlijks op actualiteit. Met name in het begin van de opleiding krijgen zij kennis aangereikt, onder andere wiskunde en statistiek. Het panel vindt dat de opleiding wat weinig aandacht besteedt aan bedrijfseconomische kennis. Binnen de blokken wordt gewerkt met actuele informatiebronnen en leermiddelen. Voor elke action learning opdracht verzamelen studenten zelf de meest actuele literatuur. Voor de eerstejaars is in het blokboek beschreven welke informatiebronnen en leermiddelen verplicht zijn, voor derdejaars werkt de opleiding meer met aanbevolen literatuur. Het panel heeft de literatuurlijsten bestudeerd en beoordeelt de literatuur als van voldoende niveau en actueel, maar merkt op dat de vakinhoud wat mager vertegenwoordigd is. Vakliteratuur is deels verplichte literatuur (vooral in de propedeuse en het tweede leerjaar) en deels literatuur die de student zelf zoekt bij de action learning opdrachten, die hij uitvoert in het kader van zijn competentieontwikkeling. Het panel heeft weinig (verplichte) literatuur aangetroffen met betrekking tot het vak recht. Relatief veel boeken hebben betrekking op statistiek en logistiek. Het panel heeft weinig of geen internationaal georiënteerde of Engelstalige literatuur aangetroffen bij de verplichte literatuur. Studenten gaven tijdens de visitatie aan dat zij vanaf het eerste jaar leren om vragen te stellen, wanneer zij bepaalde kennis missen die niet in het standaard aanbod zit. Studenten kunnen terecht bij de tutor voor extra informatie of extra literatuur. De ontwikkeling van studenten verloopt in interactie met de beroepspraktijk. Elk blok van de eerste twee jaar kent ten minste één gastcollege of excursie. Studenten vertelden het panel tijdens de visitatie dat ook de gastsprekers informatiebronnen aanreiken. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 19/57

20 Studenten werken aan praktijkgerichte casussen en action learning opdrachten. Eerstejaars voeren de opdrachten voor externe organisaties binnen de opleiding uit; tweedejaars voeren de opdracht uit in een bedrijf buiten de opleiding. Zij voeren ten minste één action learning opdracht in de Euregio (Duitsland en België) uit. Verder worden tweedejaars gestimuleerd om in meerdere branches te werken om een brede kijk te ontwikkelen op het vakgebied. Studenten lopen in het eerste jaar vijf weken mee in een organisatie naar keuze. Daarnaast starten zij in een groep een non-fictieve onderneming, zetten een product op de markt en houden de onderneming het gehele studiejaar draaiende. Tweedejaars gaan eveneens vijf weken in de praktijk aan de slag en voeren zelfstandig bepaalde werkzaamheden uit. In het blok 'Netwerken' leren studenten solliciteren en zelf action learning opdrachten acquireren. Tevens is in de blokken van het tweede leerjaar van de voltijdopleiding een excursie en/of een gastcollege opgenomen en wordt gewerkt aan praktijkgerichte casussen en action learning opdrachten. Derdejaars studenten starten met drie blokken (15 weken) "werken en leren" in een organisatie. Naast reguliere werkzaamheden moeten zij een kwaliteitsproject uitvoeren, gericht op een meetbare verbetering van een bestaande situatie, procedure of proces dat niet het gewenste resultaat oplevert. Binnen de overige blokken van het derde jaar werken studenten in de praktijk aan action learning opdrachten. Het vierde jaar is volledig vraaggestuurd: op basis van een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) stelt de student de eigen leerroute vast, bestaande uit verschillende beroeps- en praktijkgerichte action learning opdrachten, projecten en beroepsoriëntaties. Onderzoeksvaardigheden komen in het curriculum integraal aan de orde door in het eerste jaar de beoordeling van de action learning opdrachten te beoordelen met het oog op observeren, beschrijven, herkennen en duiden. In het tweede jaar wordt dit verdiept door de beoordeling te richten op de probleemdefinitie en analyse van het probleem, terwijl de focus bij de beoordeling in de laatste twee leerjaren vooral ligt op implementeren, beheren en controleren. Studenten zijn in het kader van het vraaggestuurde leren zelf verantwoordelijk voor het verzamelen van relevante informatie en gegevens. De opleiding ondersteunt hen daarin gedurende het eerste en tweede jaar met een "biebinstructie", waarin studenten leren bronnen te onderzoeken en beoordelen op relevantie, een training deskresearch, interviewtechnieken en basisvaardigheden statistiek en een blok gericht op marktonderzoek. In het derde jaar moeten studenten in hun projectplannen literatuuronderzoek verantwoorden en theoretische concepten aandragen. Het panel heeft een aantal projectopdrachten bestudeerd en geconstateerd dat er niet veel gebruik wordt gemaakt van de volgens het panel benodigde theoretische concepten. Studenten in de duale variant van SB&RM werken naast de opleiding in de beroepspraktijk van een ondernemende (retail)manager en ontwikkelen daar relevante competenties. Zij lopen in het eerste jaar mee in een andere organisatie dan waar zij werkzaam zijn. In elk blok werken zij aan action learning opdrachten, veelal binnen de eigen organisatie, en delen zij kennis en ervaringen met medestudenten. Deze opdrachten zijn dusdanig opgebouwd dat studenten gedurende de studie steeds dieper de organisatie in moeten. 20/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

21 De opleiding heeft aantoonbare verbanden met de actuele ontwikkelingen van het vakgebied, doordat casussen en action learning opdrachten rechtstreeks uit het werkveld komen. De opleiding waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden tevens door de praktijkgerichtheid van de opdrachten in elk blok. Bij de vormgeving speelt de Werkveldadviescommissie een rol. Zo is naar aanleiding van een praktijkproject het onderwerp notuleren in het programma gebracht, vertelde het werkveld tijdens de visitatie. De Werkveldcommissie komt elke twee maanden bij elkaar en vertegenwoordigt de vakgebieden van zowel CE als SB&RM als de nieuwe opleiding CM (Commercieel Management, per september 2007 van start gegaan). In de Studentenmonitor van 2007 beoordelen studenten van SB&RM de afstemming op de beroepspraktijk met een 7,1 (op een tienpuntsschaal). Internationalisering in het programma is een aandachtspunt van het management en één van de speerpunten van beleid voor de komende jaren. Inhoudelijk is het SB&RM programma internationaal georiënteerd door het taalonderwijs in Engels en Duits of Frans en door het verplichte project in de Euregio. Het panel is positief over de praktijkgerichtheid van de opdrachten en het aandeel van de beroepspraktijk in het programma. Het panel constateert echter dat de vakliteratuur slechts een smal gedeelte van het curriculum beslaat. Bovendien maakt de opleiding weinig of geen gebruik van verplichte internationale dan wel Engelstalige literatuur. Het panel komt met name op basis van de opmerkingen over de literatuur tot het oordeel voldoende. Facet 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Criteria - Het programma is een adequate concretisering van de eindkwalificaties, qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen. - De eindkwalificaties van de doelstellingen zijn adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma. - De inhoud van het programma biedt studenten de mogelijkheden om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het curriculum is geordend door een blokstructuur. In elk blok staat tenminste één kritische beroepssituatie centraal. Binnen de kritische beroepssituaties staan de competenties centraal die als uitgangspunt hebben gediend bij het vorm en inhoud geven van het betreffende blok. De competenties per blok zijn te vinden in de blokboeken. Het panel constateert dat competenties in de blokboeken consequent worden benoemd in relatie tot de activiteiten en leerdoelen. Het eerste jaar van de opleiding is aanbodgestuurd qua inhoud en context. In het tweede jaar bepaalt de student de context door te kiezen binnen welke organisatie hij of zij de geleerde inhoud gaat toepassen. In het derde jaar wordt ook de inhoud voor een groot deel door de student zelf bepaald, omdat de opleiding naast de kritische beroepssituatie NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 21/57

22 alleen nog bepaalt aan welke competenties studenten binnen een blok moeten werken. Het vierde jaar is volledig vraaggestuurd: studenten stellen een POP op naar aanleiding van een gapanalyse van de nog te ontwikkelen competenties van het landelijk profiel en competenties naar keuze voor individuele profilering. De individuele leerroute moet voldoen aan randvoorwaarden van de opleiding, die beschreven zijn in de studiegids. De gapanalyse en randvoorwaarden borgen dat de competenties volledig aan bod komen. De opleiding heeft alle blokken en onderdelen van de eerste drie jaar van het curriculum getoetst aan het landelijke profiel en in een matrix geplaatst (curriculummatrix SB&RM). Hieruit blijkt dat alle competenties meerdere malen in het curriculum voorkomen. Om de gedragskenmerken verder hanteerbaar te maken, maakt de opleiding gebruik van de vier niveaus van Miller: knows en knows how (met betrekking tot de cognitie), shows how (handelen in een gesimuleerde omgeving) en 'does' (handelen in de beroepspraktijk). Elk jaar komen alle niveaus terug in verschillende toetsmomenten. Bovenstaande werkwijze voor het vertalen van competenties in leerdoelen en onderwijsactiviteiten is gelijk voor de beide varianten (voltijd en duaal). Op basis van het POP van de student, waarin zijn competentieontwikkeling centraal staat, bepaalt de student de inrichting van het onderwijs in het derde en vierde leerjaar. Hij formuleert zelf leerdoelen, die bijdragen aan het realiseren van de competenties. Het panel heeft geconstateerd, dat dit adequaat gebeurt. Facet 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Voldoende Criteria - Studenten volgen een inhoudelijk samenhangend opleidingsprogramma. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De competentieontwikkeling van studenten vormt de rode draad van de opleiding. Competenties en gedragskenmerken komen binnen een blok integraal aan de orde. Doordat elk blok is gericht op een kritische beroepssituatie, is er zichtbaar sprake van een horizontale samenhang. De vier niveaus van Miller (zie ook facet 2.2) komen elk jaar terug; niet alleen in de onderwijsactiviteiten, maar ook in de toetsing. Door een toename van complexiteit en zelfsturing ervaren studenten een verticaal samenhangend programma, aldus het management. Studenten bevestigden dit tijdens de visitatie. Iedere student heeft een docent als persoonlijke coach voor de studieloopbaanbegeleiding en competentieontwikkeling. De coaches zijn verantwoordelijk voor de individuele leerroute van de student. Het panel is van mening dat het borgen van de inhoudelijke samenhang van de individuele leerroutes niet volledig betrouwbaar kan zijn, wanneer alleen de coach hiervoor verantwoordelijk is. Ook gelet op het feit dat er een beperkt aantal uren beschikbaar is voor de gesprekken met de coach. Het panel heeft vernomen dat in de nieuwe opleiding CM de examencommissie hiervoor verantwoordelijkheid gaat dragen. 22/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

23 Samenhang in het programma wordt ook gerealiseerd doordat de opbouw van de blokken in de eerste twee jaar vrijwel identiek is. Elk blok start met een zogenaamde kick-off bijeenkomst, waarin studenten informatie ontvangen over onder meer het centrale thema van het blok en de relevantie voor het beroep. In elk blok werken studenten aan diverse PGO- en informatieve taken, die gerelateerd zijn aan de beroepssituatie en voeren zij een action learning opdracht uit. De opbouw van de blokken vanaf het derde jaar is afhankelijk van de invulling die de student er aan geeft. Het buitenschools leren komt in elk blok aan bod, hetzij door middel van de action learning opdracht, die de student voor een externe organisatie uitvoert, hetzij door middel van de onderdelen 'beroepsoriëntatie'. De competentieontwikkeling zorgt voor een inhoudelijke en verticale samenhang tussen binnen- en buitenschools leren. Dit is ook voor de duale studenten de verbindende factor in het programma. Studenten gaven tijdens de visitatie aan dat zij het programma logisch van opbouw vinden, en dat zij samenhang ervaren. Uit de Studentenmonitor 2007 komt de score 6,4 op de samenhang van de vakken. Studenten dienen aldus vanaf het derde jaar zelf invulling dienen te geven aan hun leerroute en zijn verantwoordelijk voor de samenhang ervan. Het panel is echter van oordeel dat de samenhang van de leerroute niet overtuigend geborgd is. Te meer, omdat deze taak niet bij de examencommissie ligt. Het panel komt op basis hiervan tot het oordeel voldoende. Facet 2.4 Studielast Voldoende Criteria - Het programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De voltijdopleiding bestaat uit vier jaar. Elk jaar is verdeeld in negen blokken. De studielast in EC is evenredig verdeeld over de leerjaren en over de blokken; zeven volgtijdelijke blokken van zeven EC en twee parallelle blokken van respectievelijk zeven EC ( Jong ondernemen, netwerken, ondernemingsplan ) en vier EC ( groei in ondernemerschap ). De duale variant kent dezelfde opbouw, behalve dat duale studenten op basis van Eerder of Elders Verworven Competenties (EVC) een vrijstelling van 60 EC in de hoofdfase krijgen. Dat betekent dat deze variant uit drie jaar bestaat. Duale studenten leren meer intensief op de werkvloer, en hebben minder contacturen in de opleiding. Zij komen in een blok van vijf weken op de eerste, tweede en vijfde week twee dagdelen op de opleiding. De voltijdopleiding heeft in de propedeuse 20 contacturen per week ingeroosterd. Voor het tweede, derde en vierde jaar geldt een gemiddeld aantal contacturen van 15 per week. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 23/57

24 De studeerbaarheid van de opleiding wordt bevorderd door de PGO-training aan het begin van de studie. Tevens wordt aan het begin van elk leerjaar een presentatie gegeven om de veranderingen in de mate van vraagsturing toe te lichten. Zo krijgen studenten een goed beeld van wat er van hen verwacht wordt en hoe zij het onderwijs het beste kunnen aanpakken. De opleiding hanteert een negatief bindend studieadvies (BSA) wanneer studenten, voltijd en duaal, minder dan 46 EC van de propedeuse behalen na één jaar; na twee jaar moet de propedeuse zijn afgerond. De roosters zijn zo veel mogelijk sluitend; de lessen zijn verdeeld over vier dagen zodat de vijfde werkdag besteed kan worden aan het uitvoeren van de action learning opdrachten of aan een bijbaan, waarin opgedane kennis en vaardigheden toegepast kunnen worden. Studenten gaven tijdens de visitatie aan dat zij deze vijfde dag inderdaad aan deze activiteiten besteden. Om uitstelgedrag te voorkomen heeft de opleiding gekozen voor korte blokken van vijf weken; deadlines liggen daardoor dichtbij. De korte doorlooptijd van de blokken werkt studielastverhogend. Het leren van kennis en het toepassen ervan in de praktijk vindt gelijktijdig plaats. In de nieuwe opleiding CM stapt men daarom over op blokken van tien weken. De eerste vijf weken ligt de focus op de kennis, de volgende vijf weken wordt de kennis toegepast in de praktijk. Zo wordt er rust ingebouwd en kunnen studenten meer geconcentreerd werken, zo is de verwachting. De evaluatiescore voor de spreiding van de tentamens was in ,5. De score op de stelling De opleiding is goed te doen in de tijd die ervoor staat, was in ,4. Toetsmomenten en deadlines worden tijdig bekend gemaakt, namelijk steeds aan het begin van het studiejaar (september). In de Studentenmonitor 2007 scoort dit item voldoende. Dit geldt voor de eerste twee studiejaren; in de laatste twee jaren is de toetsplanning vraaggestuurd en individueel. De opleiding maakt geen gebruik van tentamenweken, maar plant tentamens en herkansingen doorgaans op de vrijdag van de laatste week van een blok. Schriftelijke toetsen kunnen in het volgende blok worden herkanst of het jaar daarop, action learning opdrachten kunnen op aanwijzing van de docent worden gereviseerd. Volgens studenten zijn er voldoende herkansingsmogelijkheden, zo bleek tijdens de visitatie. Het herkansen van de action learning opdracht kan problemen opleveren wanneer dit na de revisie van het verslag nog een onvoldoende oplevert. Dat betekent dat de opdracht een jaar later overnieuw uitgevoerd moet worden tegelijk met de opdracht van het volgende jaar. Met name voor duale studenten kan dit tot uitval leiden, aldus de alumni tijdens de visitatie. Volgens het panel is dit een probleem van meer algemene aard. De verantwoordelijkheid van studenten voor de eigen studieroute houdt in dat studenten zelf moeten inschatten wat in termen van studielast en studeerbaarheid haalbaar is. Studenten worden daarbij begeleid door de persoonlijke coach. Studenten hebben het panel verteld, dat zij geen struikelvakken hebben ervaren. Indien er een vak is dat een struikelvak dreigt te worden, melden zij dit bij de docent, die vervolgens de noodzakelijke begeleiding geeft. 24/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

25 Hogeschoolbreed is voor studenten met een lichamelijke of visuele handicap of functiebeperking de Routeplanner ontwikkeld met informatie over mogelijke regelingen en oplossingen om studievertraging te voorkomen, zoals deficiëntieprogramma s met betrekking tot faalangst en dyslexie. Studenten ervaren de studielast met name in het derde en vierde jaar als zwaar, door de overgang van een aanbodgestuurd curriculum naar een vraaggestuurd curriculum. Dit wordt volgens het management echter niet als negatief ervaren, omdat studenten ook beseffen dat het onderdeel deel uitmaakt van het werken binnen een organisatie. Het panel komt op basis hiervan en op basis van het feit dat studenten de vijfweekse blokken niet voldoende studeerbaar vinden tot het oordeel voldoende. Facet 2.5 Instroom Goed Criteria - Het programma sluit qua vorm en inhoud aan bij de kwalificaties van de instromende studenten: vwo, havo, middenkaderopleiding of specialistenopleiding (WEB) of daarmee vergelijkbare kwalificaties, blijkend uit toelatingsonderzoek. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding informeert aankomende studenten over de in-, door- en uitstroom, het arbeidsperspectief en de moeilijkheid en zwaarte van de opleiding door middel van een voorlichtingsbrochure (één voor voltijd en één voor duaal) en de website en organiseert vier keer per jaar een open dag. Scholieren kunnen ook een dag meelopen met het reguliere lesprogramma. De opleiding verzorgt tevens presentaties op MBO-opleidingen over het beroep, de opleiding en over de verkorte leerroute voor MBO-studenten. Tijdens de visitatie gaven de studenten aan dat de oriëntatie voorafgaand aan de opleiding een goed beeld gaf van wat zij konden verwachten. Hun verwachtingen zijn gerealiseerd, zo vertelden zij het panel. Om toegelaten te worden tot de opleiding gelden de wettelijke instroomeisen. Studenten met een HAVO of VWO-diploma met de profielen Economie en maatschappij' en 'Cultuur en maatschappij', en studenten met een MBO-4-diploma zijn zonder meer toelaatbaar. Voor overige profielen geldt dat de student economie in het vakkenpakket dient te hebben of een toelatingsexamen economie moet doen. Onder leiding van de Examencommissie wordt de kennis van economie op HAVO-niveau getoetst. Docenten voeren met elke student een intakegesprek om de wederzijdse verwachtingen uit te wisselen. Aan het eind van de intakeprocedure geeft de docent een (niet bindend) advies voor de studiekeuze. Voor duale studenten gelden aanvullende toelatingseisen, vastgelegd in de EVCprocedure. De aspirant-student vult een 'portfoliobrief' in samen met diens leidinggevende, waarna een criteriumgericht interview plaatsvindt. Daarbij wordt gelet op de motivatie, de taken en verantwoordelijkheden op de huidige werkplek, de competenties en gedragskenmerken en de kennisdomeinen, waarover de student beschikt. Eventueel volgt er een aanvullend assessment. Op basis hiervan geeft de opleidingscoördinator een schriftelijk bindend advies met betrekking tot de instroom en de NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 25/57

26 leerroute. Duale studenten vertelden het panel tijdens de visitatie dat door deze intakeprocedure duidelijk wordt wat de duale variant vraagt qua inzet en studielast. Instromende studenten met een verwante MBO-opleiding (ondernemer/manager detailhandel, filiaalbeheer of ondernemer groothandel) ontvangen op basis van EVC een standaard vrijstelling voor de beroepsoriëntatie van het eerste jaar (voltijd). Meer vrijstellingen kunnen schriftelijk worden aangevraagd bij de examencommissie, waarbij studenten door middel van relevante bewijsstukken in een portfolio de competentiebeheersing moeten aantonen. Regelingen met betrekking tot vrijstellingen zijn beschreven in de OER 2006/2007. MBO-studenten van drie ROC s in de regio kunnen deelnemen aan het propedeuseblok jong ondernemen en/of marktverkenning. Wanneer zij dit succesvol afronden en vervolgens instromen kunnen ze vrijstelling krijgen voor deze blokken. Met ROC Leeuwenborgh is dit in een convenant vastgelegd; studenten kunnen in een doorlopende leerlijn instromen in de opleiding SB&RM. Eerstejaars beginnen met de PGO-training, waarmee zij worden voorbereid op de werkvormen van de opleiding. Ook krijgen zij een 'biebtraining' waarin studenten leren welke informatiebronnen waar beschikbaar zijn en hoe ze relevante informatie kunnen vinden. Door het gestructureerde aanbodgerichte curriculum in het eerste jaar kan de student langzaam wennen aan de manier van werken en aan het HBO-niveau. Instromende mbo-studenten ontvangen in de eerste twee blokken van de propedeuse extra coaching op het gebied van 'leren leren'. De opbouw van het duale curriculum houdt per definitie al rekening met de specifieke doelgroep van werkenden. Studenten beoordelen de aansluiting van het curriculum bij de vooropleiding met een 6,2, zo blijkt uit de Studentenmonitor Studenten leren in het eerste jaar brieven schrijven, formuleren, rapporteren en hoe een verslag op te bouwen. Tijdens de visitatie gaven studenten aan dat het taalaspect ook meeweegt in de beoordeling van schriftelijke opdrachten. Studenten vertelden bijvoorbeeld dat zij stukken zonder beoordeling terugkrijgen, indien er nog taalfouten in staan. Hogeschool Zuyd heeft de Code of Conduct ondertekend. Facet 2.6 Duur Voldaan Criteria - De opleiding voldoet aan formele eisen met betrekking tot de omvang van het curriculum: hbo-bachelor: 240 studiepunten. 26/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

27 Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De voltijdopleiding duurt vier jaar, waarin studenten per jaar 60 EC kunnen halen, samen een omvang van 240 EC. De studieduur kan worden verkort op basis van de EVC-procedure. Studenten kunnen dan een deel van de EC ontvangen voor Eerder Verworven Competenties. Duale studenten kunnen, met 60 EC vrijstelling, 240 EC behalen in drie jaar. Facet 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Excellent Criteria - Het didactisch concept is in lijn met de doelstellingen. - De werkvormen sluiten aan bij het didactisch concept. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De hogeschool hanteert het opleidingsconcept 'vraaggestuurd competentiegericht maatwerkonderwijs' (VCM), dat in 2002 is ontstaan naar aanleiding van discussies over verbreding van bacheloropleidingen en verder uitgewerkt in de notities 'Maatwerk: naar een nieuwe onderwijsarchitectuur' (maart 2004) en 'Verbreding: op weg naar brede bachelors' (april 2005) en 'Maatwerk in uitvoering' (mei 2005). Volgens de visie van de opleiding zijn competenties complex van aard, voortdurend in ontwikkeling, onderling niet compenseerbaar en vindt toepassing plaats in verschillende contexten. De leeromgeving is daarom gebaseerd op de toekomstige beroepscontext; de 'kritische beroepssituaties'. De regie wordt steeds meer aan de studenten overgedragen, zodat zij door reflectie besef ontwikkelen van hun eigen bekwaamheid. De docent stuurt steeds minder en coacht meer. In de blokken 'Groei in ondernemerschap' vindt de studieloopbaanbegeleiding plaats. Studenten leren hierin vaardigheden zoals leren-leren, feedback geven en ontvangen en reflecteren. In elk blok werken studenten aan opdrachten die min of meer aansluiten bij de inhoud van het parallelle blok (de kritische beroepssituatie). Aan iedere kritische beroepssituatie worden concrete en praktijkgerichte problemen en knelpunten gekoppeld. Het praktijkprobleem is het uitgangspunt, waarvoor studenten op zoek gaan naar achterliggende problemen/oorzaken, antwoorden, oplossingen en deze implementeren en toetsen. Zoals al eerder werd vermeld, bepaalt de opleiding in het eerste leerjaar, zowel de inhoud als de context van de onderwijsactiviteiten. Vanaf het tweede jaar is de student verantwoordelijk voor de context van de onderwijsactiviteiten en bepaalt de opleiding de inhoud. In het derde jaar bepaalt de opleiding per blok slechts de competenties en de kritische beroepssituatie en bepaalt de student de verdere context en de invulling. Het vierde jaar is volledig vraaggestuurd; de student bepaalt zowel de inhoud als de context van de individuele leerroute. NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du) 27/57

28 Binnen de duale variant vindt de overgang van aanbodgestuurd leren naar volledige vraagsturing binnen drie in plaats van vier jaar plaats; de context is vanaf de start van de opleiding vraaggestuurd en betreft over het algemeen de organisatie, waarbinnen de student werkzaam is. 'Maatwerkonderwijs' zorgt ervoor dat iedere student een eigen competentiegerichte leerroute kan uitstippelen, binnen de kaders van de examencommissie en na toetsing op studeerbaarheid en organisatorische beheersbaarheid. De begeleider is de persoonlijke coach, begeleiding vindt plaats binnen het blok "Groei in ondernemerschap". Vanaf het derde studiejaar is de begeleiding meer op maat en individueel. De opleiding hanteert werkvormen die volgens het panel goed aansluiten bij het onderwijsconcept PGO (probleem gestuurd onderwijs), hoor- en instructiecolleges, werkgroepen, zelfstudie en action learning opdrachten in het eerste en tweede jaar. In het derde jaar is samenwerkend leren in projecten de belangrijkste werkvorm, ondersteund door inhoudelijke trainingen en coaching, zowel individueel als in groepsverband. In het laatste jaar bepalen studenten zelf de werkvormen en vinden er intervisiebijeenkomsten plaats. In het blok "capita selecta" kunnen studenten extra trainingen of workshops 'kopen' van hun urenbudget. Uit de Studentenmonitor 2007 blijkt dat studenten de mate waarin het leerconcept hen stimuleert tot zelfstandig denken en een kritische instelling met een 7.8 en de mate waarin het leerconcept zorgt voor een uitdagende leeromgeving met een 6,4. De keuzemogelijkheden beoordelen studenten eveneens met een 6,4. Tijdens de visitatie toonden de studenten enthousiasme over het type onderwijs van de opleiding. De wijze waarop de opleiding SB&RM invulling heeft gegeven aan het onderwijsconcept VCM is binnen de hogeschool als voorbeeld aangewezen voor andere opleidingen. De nieuwe opleiding CM wordt goeddeels ingericht op basis van het VCM. In 2006 heeft de VCM-scan plaatsgevonden, een onderzoek naar de mate waarin opleidingen succesvol zijn in onder andere SLB, leeractiviteiten en assessment, drie zijden van de maatwerktriangel. Van de 34 opleidingen die aan het onderzoek hebben deelgenomen scoort SB&RM, samen met drie andere opleidingen, hoog op de drie aspecten van het VCM concept. Op grond van de uitkomsten van de VCM-scan en de bevindingen tijdens de visitatie, heeft het panel besloten het oordeel excellent op dit facet toe te kennen. Facet 2.8 Beoordeling en toetsing Voldoende Criteria - Door de beoordelingen, toetsingen en examens wordt adequaat getoetst of de studenten de leerdoelen van (onderdelen van) het programma hebben gerealiseerd. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het toetsbeleid van de opleiding is beschreven in de brochure 'Toetsen binnen vraaggestuurd competentiegericht maatwerkonderwijs' (maart 2006). De toetsing is ingericht volgens de niveau s van Miller ( knows, knows how, shows how en does ). Gedurende de studie vindt er een verschuiving plaats van kennistoetsen ( knows ) naar 28/57 NQA - Hogeschool Zuyd; hbo bacheloropleiding Small Business & Retail Management (vt/du)

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Commercieel Management Niveau: hbo-bachelor Croho: 34126 Variant: voltijd Visitatiedatum: 26 en 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard. Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd

Hogeschool Zuyd, Sittard. Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 26 en 27 september Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Varianten: Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 29 en 30 september 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA visitatie Avans Hogeschool vestiging

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Commerciële Economie, hbo-bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Arnhem en Nijmegen Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: HBO-Rechten, bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 39205 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 8 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Opleiding: Luchtvaarttechnologie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 5 en 6 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sitard

Hogeschool Zuyd, Sitard Hogeschool Zuyd, Sitard Opleiding: MZD bachelor; deeltijd Croho: 34538 Opleiding: PBM, bachelor; voltijd Croho: 34125 Visitatiedatum: 14 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Locatie: Zwolle Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 4 juli 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Deeltijd voor professionals

Deeltijd voor professionals Deeltijd voor professionals Presentatie informatiedossier 13-04-2016 Aanvraag Vooraf Gemeenschappelijk onderwijsmodel Informatiedossier Bijlagen Onze vraag voor NVAO Voldoet opzet en uitwerking 2 Inleiding

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Toelatings- en vrijstellingsbeleid Hbo Bachelor Verpleegkunde

Toelatings- en vrijstellingsbeleid Hbo Bachelor Verpleegkunde Toelatings- en vrijstellingsbeleid Hbo Bachelor Verpleegkunde Toelating Hbo-ba Verpleegkunde vs.29.10.2015 Pagina 1 1. Toelatingsbeleid 1.1 Officiële toelatingseisen Als voorwaarde voor toelating tot de

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Opleiding: hbo-master Dovenstudies/ Leraar Nederlandse Gebarentaal Croho: 44104 Variant: deeltijd Visitatiedatum: 18 december 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Visitatiedatum: 25 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Tilburg

AVANS Hogeschool, Tilburg AVANS Hogeschool, Tilburg Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Management Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Hogeschool INHOLLAND Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 25 april 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 24 september 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Pedagogiek hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden en Zwolle Croho: 35158 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg 5 Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg Master Special Educational Needs, bestaande uit 4 opleidingen: - de opleiding leraar speciaal onderwijs algemeen (LSO dt); - de opleiding leraar speciaal

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Integrale veiligheid, hbo bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Fysiotherapie, hbo-bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 12 oktober 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2005 Inhoud 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Integrale Veiligheid, hbo-bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 3 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 5 februari 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, mei 2007

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Visitatiedatum: 31 oktober 2006 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Tilburg

Avans Hogeschool, Tilburg Avans Hogeschool, Tilburg Opleidingen: Varianten: Bouwkunde, Bouwtechnische Bedrijfskunde en Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 4 en 5 november 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht,

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool ,nvao r nederlands-vlaam se accreditatie organisatie S uif Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool datum

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden

Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden Opleiding: HBO-bachelor Vormgeving (Academie voor Popcultuur), Croho: 39111 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport College van bestuur Hogeschool Rotterdam Postbus 25035 3001 HA ROTTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Trade Management

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Croho: 34405 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/63

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleidingen: Accountancy en Bedrijfseconomie, hbo-bachelor; Varianten: Accountancy voltijd/deeltijd/duaal Bedrijfseconomie voltijd Visitatiedatum: 27 juni 2006 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management in Zorg, hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 34538 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Facility Management Visitatiedata: 13 en 14 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Hogeschool Zuyd opleiding Facility Management Inhoud 3 Deel

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Commerciële Economie, bachelor (incl. specialisatieprogramma SportMarketing & Management) Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 16 mei

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Delft

Hogeschool INHOLLAND, Delft Hogeschool INHOLLAND, Delft Opleiding: Plattelandsvernieuwing, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 20 en 21 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus 2005 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started Inhoud Competentiegericht opleiden 3 Doel van praktijktoetsen 4 Wijze van evalueren en beoordelen 4 Rollen 5 Getting started

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 12 november 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Handreiking voor specifieke invulling van de standaarden

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Opleiding voor Logopedie; hbo-bachelor Croho: 34578 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 20 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2008

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar Opleiding: Varianten: Werktuigbouwkunde voltijd en deeltijd Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Opleiding: Docent Beeldende Kunst & Vormgeving, hbo-bachelor; Croho: 39100 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 11 september 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Maastricht

Hogeschool Zuyd, Maastricht Hogeschool Zuyd, Maastricht Faculteit Social Work Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening (voltijd) Visitatiedata: 20 en 21 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie Toetsvormen Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie 1 Waarom wordt er getoetst? Om te beoordelen in hoeverre de student in staat is te handelen zoals op academisch

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016 Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016 Opleidingsdeel voor de bachelor lerarenopleidingen voortgezet onderwijs van Driestar hogeschool (onderdeel van Driestar educatief)

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Personeel en Arbeid, hbo-bachelor; Croho: 34609 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 9 januari 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2008

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 september 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2016-2017 Opleidingsdeel voor de bachelor lerarenopleidingen voortgezet onderwijs van Driestar hogeschool (onderdeel van Driestar educatief)

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Small Business and Retail Management Niveau: HBO-bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd en duaal

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Small Business and Retail Management Niveau: HBO-bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd en duaal Hogeschool Rotterdam Opleiding: Small Business and Retail Management Niveau: HBO-bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd en duaal Visitatiedatum: 16 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832).

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832). nvao w nederlands -vlaa m se accreditatieorganisatie sluit Besluit strekkende tot een oordeel voldoende van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Juridisch medewerker van de Hogeschool van

Nadere informatie

Associate degree Deeltijd

Associate degree Deeltijd Associate degree Deeltijd 2018-2019 Bloemsierkunst Vakmanschap, effectief communiceren en managen op hbo-niveau in de bloemsierkunst U bent werkzaam in de bloemenbranche, als zelfstandig ondernemer of

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 4 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2007 2/54 NQA - visitatie

Nadere informatie

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Beste student, U heeft onlangs alle onderdelen van uw bacheloropleiding Wijsbegeerte afgerond en kunt nu het BA-diploma aanvragen. Het bestuur van het Instituut voor

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs OCW Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs 22 mei 2003/Nr. WO/BS-2003/24136- II Nederlandse Accreditatie Organisatie 1 Opbouw accreditatiekader Het accreditatiekader voor bestaande opleidingen

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Elektrotechniek; hbo-bachelor Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006 Hogeschool Utrecht Opleiding: Variant: Opleiding: Varianten: Huidtherapie, hbobachelor voltijd Farmakunde, hbobachelor voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 16 maart 2006 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Fontys Hogescholen Opleiding: Hogere Kaderopleiding Pedagogiek (HKP) RAPPORTAGE

Fontys Hogescholen Opleiding: Hogere Kaderopleiding Pedagogiek (HKP) RAPPORTAGE Fontys Hogescholen Opleiding: Hogere Kaderopleiding Pedagogiek (HKP) RAPPORTAGE 28-03-2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Betreft: Fontys Hogescholen, Tilburg Opleiding: Hogere Kaderopleiding Pedagogiek

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2007

Nadere informatie

Fontys Hogeschool, Tilburg

Fontys Hogeschool, Tilburg Fontys Hogeschool, Tilburg Opleiding: Docent Drama, hbo bachelor; Croho: 34745 Variant: Voltijd Visitatiedatum: 10 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juni 2008 2/54 NQA - visitatie Fontys

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: International Business & Management Studies, hbo bachelor Varianten: voltijd

Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: International Business & Management Studies, hbo bachelor Varianten: voltijd Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: International Business & Management Studies, hbo bachelor Varianten: voltijd Visitatiedata: 11 en 12 oktober 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Advanced Nursing Practice; hbo-master Croho: 49246 Varianten: duaal Visitatiedatum: 10 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/69 NQA -

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Amsterdam

Hogeschool INHOLLAND, Amsterdam Hogeschool INHOLLAND, Amsterdam Opleiding: Master Advanced Nursing Practice Niveau: hbo-master Croho: 49246 Varianten: duaal Visitatiedatum: 15 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Opleiding: Leraar voortgezet onderwijs 1e graad Lichamelijke Opvoeding hbo-bachelor Croho: 35025 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 2 april 2008 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleidingen: Informatica en Technische Informatica; hbo-bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 34479 (I) en 34476 (TI) Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

Hogeschool Windesheim

Hogeschool Windesheim Hogeschool Windesheim Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor Croho: 34616 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 26 april 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Accountancy, hbo bachelor Croho: 34406 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 10 en 11 oktober 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007 Inhoud 2/69 NQA

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 24 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleiding: Master Physician Assistant Locatie: Groningen Croho: 49115 Varianten: duaal Visitatiedatum: 27 mei 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/57

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Technische Informatica, HBO Bachelor Croho: 34475 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 21 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/51 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleidingen: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo-bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 26 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 16 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige opleiding. Positionering

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Bedrijfsmanagement MKB, bachelor Croho: 34106 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 27 maart 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten Document / Informatie P = Prettig ; N = Noodzakelijk Algemene input voor schrijven zelfevaluatie 1. (P) Interne rapport tussentijdse audit op onderwijskwaliteit/accre-ditatiewaardigheid Suggesties NQA

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal

Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal Visitatiedatum: 22 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Fontys Hogeschool Tilburg

Fontys Hogeschool Tilburg Fontys Hogeschool Tilburg Opleidingen: Docent Beeldende Kunst en Vormgeving, voltijd & deeltijd, hbo-bachelor, croho 39100 Vormgeving Visuele Communicatie, voltijd, hbo-bachelor, croho 39111 Visitatiedata:

Nadere informatie