Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen"

Transcriptie

1 Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen April 2011

2 Inhoud. INLEIDING..2 ARMOEDEBELEID IN HEERENVEEN 3 AFBAKENING PROBLEEMSTELLING AFBAKENING OVERZICHT ONDERZOEKSVARIANTEN.5 ONDERZOEKSVARIANTEN VARIANT 1: FOCUS OP BELEID VARIANT 2: FOCUS OP UITVOERING VARIANT 3: FOCUS OP EFFFECTMETING VARIANT 4: FOCUS OP INSTRUMENTEN VARIANT 5: GECOMBINEERDE VARIANT 10 BIJLAGE: LIJST DEELVRAGEN ARMOEDEBELEID..12 Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 1

3 1. Inleiding Aanleiding voor deze verkenning is een motie van de Raad van de gemeente Heerenveen, die de rekenkamercommissie verzoekt een onderzoek in te stellen naar het armoedebeleid. De motie is zeer breed geformuleerd en in de raadsdiscussie leven veel verschillende vragen en noties rond armoedebeleid: Armoedebeleid bestaat uit allemaal losse stukken, overzicht mist men, men ziet geen integraal pakket maatregelen. Wat zijn nu de effecten van het beleid op de lagere inkomens, wat is de relatie met de landelijke regelingen en wat gebeurt als we stoppen met een bepaald onderdeel? We moeten er voor zorgen dat het geld bij de mensen komt en niet bij de instelling (minder overhead, meer grip op de uitvoering). Het is een open eind regeling, hoeveel geld gaat er in om en hoe beheersen we de uitvoeringskosten? Hoe bereiken we alle lagere inkomens? De rekenkamercommissie geeft de voorkeur aan een scherpere afbakening van het onderwerp en wil armoedebeleid liever op onderdelen goed uitdiepen dan een onderzoek dat te veel aan de oppervlakte blijft hangen. In deze notitie geven we handvaten om te komen tot afbakening en diepgang. Dit resulteert in vijf verschillende onderzoeksvarianten, die los van elkaar of in combinatie uitgevoerd zouden kunnen worden. In het volgende hoofdstuk gaan we kort in op het armoedebeleid van de gemeente Heerenveen. In hoofdstuk 3 bespreken we de afbakening van de probleemstelling en de opzet van de onderzoeksvarianten. Hoofdstuk 4 geeft een beknopte uitwerking van de onderzoeksvarianten. De bijlage bevat een overzicht van mogelijke deelvragen. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 2

4 2. Armoedebeleid in Heerenveen. Het armoedebeleid van de gemeente Heerenveen staat beschreven in de nota Minima tellen mee Nota ARMOEDEBELEID Het beleid zoals omschreven in de nota omvat de volgende maatregelen: Bijzondere bijstand (categoriaal & individueel) Collectieve zorgverzekering Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Witgoedregeling 65+ en chronisch zieken en gehandicapten Declaratiefonds maatschappelijke participatie kinderen Stimulering gebruik regelingen Armoedebeleid is vaak ingebed in andere vormen van sociaal beleid. Soms schuren zij dicht tegen armoedebeleid aan, soms vormen zij een onderdeel van het armoedebeleid in bredere zin. In dit kader zijn de volgende terreinen relevant: Schuldhulpverlening Re-integratiebeleid /sociale activering WMO Huisvestingsbeleid Volwasseneneducatie en inburgering Jeugdbeleid/onderwijsachterstanden en kansen Subsidiering /huisvesting Voedselbank Deze korte kenschets geeft aan dat een onderzoek naar armoedebeleid in potentie een breed bereik heeft. In het volgende hoofdstuk zullen we aangeven hoe hier afbakening en verdieping in aan te brengen is. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 3

5 3. Afbakening probleemstelling 3.1 Afbakening In haar motie vraagt de raad aan de rekenkamercommissie om het armoedebeleid in de meest brede zin te onderzoeken. De rekenkamercommissie zoekt een afbakening en een verdieping van de onderzoeksvraag tegen de achtergrond van haar beoordelingskader: de rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van gemeentelijk beleid. De brede onderzoeksvraag uit de motie is op twee manieren af te bakenen. Eén mogelijkheid is door de focus te leggen op een specifiek deel van de beleidscyclus. Een ander mogelijkheid is een afbakening door het armoedebeleid niet in de volle breedte te onderzoeken, maar het onderzoek te richten op een beperkt aantal specifieke regelingen. De beleidscyclus is hieronder schematisch weergegeven. Probleemanalyse -> oplossingsrichting/beleidstheorie -> uitvoeringspraktijk -> effectevaluatie -> terugkoppeling naar probleemanalyse Afbakening aan de hand van de beleidscyclus kan in de eerste plaats door er voor te kiezen zich te richten op de manier waarop het beleid tot stand is gekomen (probleemanalyse, oplossingsrichting, doelstelling). Een tweede mogelijkheid is de focus te leggen op de manier waarop het beleid vertaald wordt naar een uitvoeringspraktijk. De derde mogelijkheid is dat men zich vooral op de effecten van het beleid. Voor deze drie probleemstellingen is een onderzoeksopzet uitgewerkt. Dit leidt tot de onderstaande drie overkoepelende probleemstellingen. In het opzetten van een onderzoeksvoorstel kan de rekenkamercommissie voor een of meerdere van deze drie overkoepelende probleemstellingen kiezen en die in verschillende deelonderzoeken uitzetten. Een vierde variant legt de focus niet op een specifiek deel van de beleidscyclus, maar op de uitvoering en het effect van één of enkele regelingen. 1. Focus op beleid: hoe is het gemeentelijk armoedebeleid geformuleerd? Hoe heeft de gemeente haar wettelijke taak/maatschappelijke opdracht vormgegeven? Hoe is dit beleid te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? 2. Focus op uitvoering: hoe wordt het gemeentelijk armoedebeleid uitgevoerd? Hoe is deze uitvoering te oordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? 3. Focus op effectmeting: wat is het resultaat van het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe is dit resultaat te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? 4. Focus op instrumenten: hoe past de betreffende regeling binnen het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe wordt de regeling uitgevoerd en wat is het resultaat? Hoe zijn deze te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 4

6 3.2 Overzicht onderzoeksvarianten De onderstaande matrix geeft per onderzoeksvariant een overzicht van de deelterreinen van de beleidscyclus en de beleidsinhoudelijke aspecten. MATRIX ONDERZOEKSVARIANTEN ONDERZOEKSVARIANT DEELTERREINEN ONDERZOEK BELEIDSINHOUDELIJK Variant 1: focus op beleid Variant 2: focus op uitvoering Variant 3: focus op effecten Variant 4: focus op instrumenten Taak/opdracht/wettelijk gemeentelijk beleid Rol en positie van de raad kader Formulering en doelstelling gemeentelijk armoedebeleid Plaats en samenhang armoedebeleid binnen breder sociaal beleid Betrokkenheid en kader raad Probleemanalyse, afbakening van het begrip armoede, keuze voor doelstelingen en regelingen Doelgroepen binnen het armoedebeleid Ouderen, uitkeringsgerechtigden, chronisch zieken en gehandicapten, stille armoede Terugkoppeling informatievoorziening en Informatievoorziening aan de raad Doelgroepen binnen het armoedebeleid Ouderen, uitkeringsgerechtigden, chronisch zieken en gehandicapten, stille armoede Uitvoering van het armoedebeleid Terugkoppeling informatievoorziening en Effecten van het armoedebeleid op inkomen, sociaal isolement en gebruik regelingen Terugkoppeling informatievoorziening Plaats regeling binnen armoedebeleid Uitvoering regeling en Budget, gebruik, uitvoeringskosten, bereik en inzet minimaregelingen, bijzondere bijstand, acties om nietgebruik tegen te gaan, rol reintegratie/ sociale activering, schuldhulpverlening Informatievoorziening aan de raad Inkomenseffect regelingen, (ervaren) effect op problemen rond te komen, sociale uitsluiting Informatievoorziening aan de raad Doelstelling/overwegingen specifieke regelingen binnen beleidskader Budget, gebruik, uitvoeringskosten, bereik en inzet van specifieke regelingen Effecten regeling Inkomens en participatie-effect specifieke regelingen Terugkoppeling informatievoorziening en Informatievoorziening aan de raad Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 5

7 4. Onderzoeksvarianten 4. 1 Variant 1: focus op beleid Probleemstelling: Hoe is het gemeentelijk armoedebeleid geformuleerd? Hoe heeft de gemeente haar wettelijke taak en maatschappelijke opdracht vormgegeven? Hoe is dit beleid te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Deelvragen: 1. Taak/opdracht/wettelijk kader gemeentelijk armoedebeleid 1.1. Waar ligt de wettelijke taak van de gemeente met betrekking tot het armoedebeleid? 1.2. Waar ligt de maatschappelijke opdracht met betrekking tot armoedebeleid? 1.3. Welke opdracht heeft het college van de raad gekregen? 2. Rol en positie van de raad 2.1. Hoe heeft de raad haar kaderstellende en controlerende rol ingevuld? 2.2. Wat was de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad? 3. Formulering en doelstelling van het gemeentelijk armoedebeleid 3.1. Hoe breed of hoe eng heeft de gemeente haar armoedebeleid geformuleerd? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van inkomensondersteuning geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van het tegengaan van sociale uitsluiting of bevorderen van sociale participatie geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van hulpverlening aan kwetsbare sociale groepen geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? 4. Doelgroepen binnen het armoedebeleid 4.1. Welke doelgroepen zijn geformuleerd in het gemeentelijk armoedebeleid? 4.2. Hoe goed zijn deze doelgroepen bij de gemeente in beeld? 5. Terugkoppeling en informatievoorziening 5.1. Welke sturingsinformatie heeft de gemeente? 5.2. Hoe wordt de raad geïnformeerd en hoe beoordeelt de raad deze informatie 5.3. Wordt het armoedebeleid periodiek geëvalueerd; vindt op basis hiervan aanpassing van het beleid plaats? Typische onderzoeksmethoden Literatuurstudie, documentstudie, interviews sleutelfiguren gemeente (portefeuillehouder, diensthoofd, beleidsmedewerkers), interviews sleutelfiguren externe partijen/het veld, groepsgesprek raadsvertegenwoordiging. Voordelen Deze variant kan de raad helpen haar kaderstellende rol te versterken, sluit aan bij het gevoel dat armoedebeleid uit allemaal losse stukken bestaat en geeft het overzicht dat men mist. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 6

8 Nadelen Deze variant biedt minder zicht op mogelijke problemen in de uitvoering en de effecten van het beleid. 4.2 Variant 2: focus op uitvoering Probleemstelling: Hoe wordt het gemeentelijk armoedebeleid uitgevoerd? Hoe is deze uitvoering te oordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Deelvragen: 1. Doelgroepen binnen het armoedebeleid 1.1. Welke doelgroepen zijn geformuleerd in het gemeentelijk armoedebeleid? 1.2. Hoe goed zijn deze doelgroepen bij de gemeente in beeld? 2. Uitvoeringspraktijk van het armoedebeleid 2.1. Welke budgetten zijn voor het armoedebeleid ingezet, uit welke bronnen worden deze budgetten gedekt? 2.2. Hoe ontwikkelt zich dit in de tijd; is er een maximale benutting van de budgetten te berekenen? (Hoe nauwkeurig kan je begroten?) 2.3. Hoe is de uitvoering van regelingen/voorzieningen georganiseerd? Voert de gemeente deze zelf uit, zijn er externe partijen betrokken (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 2.4. Hoe is de financiering van deze externe partijen vormgegeven? Subsidie, inkoop? Welke budget/contract afspraken liggen er? 2.5. Hoe verhouden de uitvoeringskosten zich ten opzichte van het budget? 2.6. Is de uitvoering gericht op een maximaal bereik van de regelingen, is hier actief beleid op ingezet (communicatie doelgroepen, automatisch toekennen, ondersteuning aanvraag, bestandskoppeling, aanschrijven doelgroepen, etc.)? 3. Terugkoppeling en informatievoorziening 3.1. Welke sturingsinformatie heeft de gemeente? 3.2. Hoe wordt deze informatie gebruikt voor interne sturing en sturing van externe partijen? 3.3. Hoe wordt de raad geïnformeerd en hoe beoordeelt de raad deze informatie 3.4. Wordt het armoedebeleid periodiek geëvalueerd; vindt op basis hiervan aanpassing van het beleid plaats? Typische onderzoeksmethoden Literatuurstudie, documentstudie, analyse gegevens over gebruik regelingen en uitvoeringskosten, interviews sleutelfiguren gemeente (portefeuillehouder, diensthoofd, beleidsmedewerkers, uitvoeringsmedewerkers), interviews sleutelfiguren externe partijen/het veld, groepsgesprek raadsvertegenwoordiging. Voordelen Deze variant sluit goed aan bij de vragen die in de raad leven over de uitvoering van het beleid. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 7

9 Nadelen Deze variant biedt minder zicht de effecten van het beleid. 4.3 Variant 3: focus op effectmeting Probleemstelling: Wat is het resultaat van het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe is dit resultaat te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Deelvragen: 1. Effectevaluatie 1.1. Wat is het inkomenseffect van het gemeentelijk armoedebeleid op het netto/bruto inkomen? Hoe zit dit voor verschillende huishoudentypes in verschillende doelgroepen? Wat draagt iedere regeling hierin bij? Hoe verhoudt zich dit tot nationaal beleid (zorg- en huurtoeslag, kinderbijslag, etc.)? 1.2. Wat is het effect van het gemeentelijk beleid op de mate waarin minima problemen ervaren om rond te komen? 1.3. Wat is de output/het effect van de inzet van externe partijen (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 1.4. Wat is het (ervaren) effect op het voorkomen van sociale uitsluiting/bevorderen van sociale participatie? 1.5. Wat is het effect van maatregelen om het gebruik van regelingen te bevorderen? 2. Terugkoppeling en informatievoorziening 2.1. Welke sturingsinformatie heeft de gemeente? 2.2. Hoe wordt de raad geïnformeerd en hoe beoordeelt de raad deze informatie 2.3. Worden de effecten van het armoedebeleid periodiek geëvalueerd; vindt op basis hiervan aanpassing van het beleid plaats? Typische onderzoeksmethoden Literatuurstudie, documentstudie, analyse gegevens externe partijen, interviews sleutelfiguren gemeente (portefeuillehouder, diensthoofd, beleidsmedewerkers), interviews sleutelfiguren (beleid/uitvoering) externe partijen/het veld, diepte-interviews/casuïstiek mensen uit de doelgroep, groepsgesprek raadsvertegenwoordiging. Voordelen Deze variant sluit goed aan bij de vragen die in de raad leven over wat de impact is van het gemeentelijk armoedebeleid en geeft de mogelijkheid armoede een gezicht te geven. Nadelen De variant biedt minder zicht de uitvoering van het beleid. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 8

10 4. 4 Variant 4: focus op instrumenten Probleemstelling: Hoe past de betreffende regeling binnen het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe wordt de regeling uitgevoerd en wat is het resultaat? Hoe zijn deze te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Deelvragen: 1. Plaats binnen armoedebeleid 1.1. Hoe past de betreffende regeling binnen het gemeentelijk armoedebeleid? 1.2. Wat is de doelstelling van de regeling? 1.3. Wat is de doelgroep van de regeling? Hoe is deze afgebakend? Hoe goed is deze bij de gemeente in beeld? 2. Uitvoering regeling 2.1. Hoe is de uitvoering van de regelingen georganiseerd? Voert de gemeente deze zelf uit, zijn er externe partijen betrokken (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 2.2. Hoe is de financiering van deze externe partijen vormgegeven? Subsidie, inkoop? Welke budget/contract afspraken liggen er? 2.3. Hoe verhouden de uitvoeringskosten zich ten opzichte van het budget? 2.4. Is de uitvoering gericht op een maximaal bereik van de regelingen, is hier actief beleid op ingezet (communicatie doelgroepen, automatisch toekennen, ondersteuning aanvraag, bestandskoppeling, aanschrijven doelgroepen, etc.)? 3. Effectevaluatie 3.1. Wat is het inkomenseffect de regeling? Hoe zit dit voor verschillende huishoudentypes in verschillende doelgroepen? 3.2. Wat is het effect van het gemeentelijk beleid op de mate waarin minima problemen ervaren om rond te komen? 3.3. Wat is het (ervaren) effect op het voorkomen van sociale uitsluiting/bevorderen van sociale participatie? 3.4. Wat is het effect van maatregelen om het gebruik van regelingen te bevorderen? 4. Informatievoorziening 4.1. Hoe wordt de raad geïnformeerd over deze regeling, hoe beoordeelt de raad deze informatie? Typische onderzoeksmethoden Literatuurstudie, documentstudie, analyse gegevens over gebruik van de regeling, interviews sleutelfiguren gemeente (portefeuillehouder, diensthoofd, beleidsmedewerkers), interviews sleutelfiguren (beleid/uitvoering) externe partijen/het veld, diepte-interviews/casuïstiek mensen uit de doelgroep, groepsgesprek raadsvertegenwoordiging. Voordelen Deze variant geeft een goed totaalbeeld van de gekozen regeling op zowel uitvoering als effecten. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 9

11 Nadelen Deze variant biedt minder zicht op het overkoepelend armoedebeleid en de samenhang met aanpalende beleidsterreinen Variant 5: gecombineerde variant Probleemstelling: Hoe is het gemeentelijk armoedebeleid geformuleerd? Wat zijn de doelgroepen van het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe wordt het gemeentelijk armoedebeleid uitgevoerd? Wat is het inkomenseffect van het gemeentelijk armoedebeleid? Hoe zijn het beleid en de uitvoering van het gemeentelijk armoedebeleid te beoordelen in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid? Deelvragen: 6. Formulering en doelstelling van het gemeentelijk armoedebeleid 6.1. Hoe heeft de gemeente haar officiële armoedebeleid geformuleerd? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van inkomensondersteuning geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van het tegengaan van sociale uitsluiting of bevorderen van sociale participatie geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van hulpverlening aan kwetsbare sociale groepen geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? 7. Doelgroepen binnen het armoedebeleid 7.1. Welke doelgroepen zijn geformuleerd in het gemeentelijk armoedebeleid? 7.2. Hoe goed zijn deze doelgroepen bij de gemeente in beeld? 8. Uitvoeringspraktijk van het armoedebeleid 8.1. Welke budgetten zijn voor het armoedebeleid ingezet, uit welke bronnen worden deze budgetten gedekt? 8.2. Hoe ontwikkelt zich dit over de tijd; is er een maximale benutting van de budgetten te berekenen? (Hoe nauwkeurig kan je begroten?) 8.3. Hoe is de uitvoering van regelingen/voorzieningen georganiseerd? Voert de gemeente deze zelf uit, zijn er externe partijen betrokken (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 8.4. Hoe is de financiering van deze externe partijen vormgegeven? Subsidie, inkoop? Welke budget/contract afspraken liggen er? 8.5. Hoe verhouden de uitvoeringskosten zich ten opzichte van het budget? 8.6. Is de uitvoering gericht op een maximaal bereik van de regelingen, is hier actief beleid op ingezet (communicatie doelgroepen, automatisch toekennen, ondersteuning aanvraag, bestandskoppeling, aanschrijven doelgroepen, etc.)? 9. Effectevaluatie 9.1. Wat is het inkomenseffect van het gemeentelijk armoedebeleid op het netto/bruto inkomen? Hoe zit dit voor verschillende huishoudentypes in verschillende doelgroepen? Wat draagt iedere regeling hierin bij? Hoe verhoudt zich dit tot nationaal beleid (zorg- en huurtoeslag, kinderbijslag, etc.)? Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 10

12 Typische onderzoeksmethoden Literatuurstudie, documentstudie, analyse gegevens over gebruik en inkomenseffect van de regeling, interviews sleutelfiguren gemeente (portefeuillehouder, diensthoofd, beleidsmedewerkers, uitvoering), interviews sleutelfiguren (beleid/uitvoering) externe partijen/het veld. Voordelen Deze variant geeft een goede dwarsdoorsnede van het armoedebeleid qua beleid, uitvoering en inkomenseffecten. Nadelen Deze variant biedt minder zicht op de samenhang met aanpalende beleidsterreinen en de specifieke rol van de gemeenteraad. Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 11

13 Bijlage: lijst deelvragen armoedebeleid De diverse onderdelen uit de beleidscyclus leiden tot verschillende deelvragen. Een overzicht van de deelvragen is in deze bijlage opgenomen. Deze lijst vormt een groslijst, de gekozen probleemstelling in de onderzoeksvarianten is richtinggevend voor de selectie van de deelvragen uit deze lijst. De onderstaande matrix geeft weer hoe de onderzoeksvragen aansluiten op het kader van de rekenkamercommissie, deelterreinen en de beleidscyclus. MATRIX ONDERZOEKSVRAGEN ARMOEDEBELEID KADER REKENKAMERCIE. Rechtmatigheid DEELTERREINEN BELEIDSCYCLUS ONDERZOEKSVRAGEN Taak/opdracht/wettelijk kader gemeentelijk beleid Rol en positie van de raad Doelmatigheid Formulering en doelstelling gemeentelijk armoedebeleid Doelmatigheid Doeltreffendheid Rechtmatigheid Doelmatigheid Doeltreffendheid Doelmatigheid Doeltreffendheid Doelmatigheid Doeltreffendheid Doelgroepen binnen het armoedebeleid Uitvoering van het armoedebeleid Effecten van het armoedebeleid Terugkoppeling en informatievoorziening Probleemanalyse 1.1 t/m 1.3 Probleemanalyse 2.1, 2.2 Probleemanalyse & oplossingsrichting/beleidstheorie Probleemanalyse & oplossingsrichting/beleidstheorie 3.1, t/m , 4.2 Uitvoeringspraktijk 5.1 t/m 5.6 effectevaluatie 6.1 t/m 6.5 terugkoppeling probleemanalyse naar 7.1 t/m 7.4 Overzicht deelvragen 1. Taak/opdracht/wettelijk kader gemeentelijk armoedebeleid 1.1. Waar ligt je wettelijke taak als gemeente met betrekking tot armoedebeleid? 1.2. Waar ligt je maatschappelijke opdracht met betrekking tot armoedebeleid? 1.3. Welke opdracht heeft het college van de raad gekregen? 2. Rol en positie van de raad 2.1. Hoe heeft de raad haar kaderstellende en controlerende rol ingevuld? 2.2. Wat was de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad? 3. Formulering en doelstelling van het gemeentelijk armoedebeleid 3.1. Hoe breed of hoe eng heeft de gemeente haar armoedebeleid geformuleerd? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van inkomensondersteuning geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 12

14 Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van het tegengaan van sociale uitsluiting of bevorderen van sociale participatie geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? Heeft de gemeente haar armoedebeleid in termen van hulpverlening aan kwetsbare sociale groepen geformuleerd? Welke regelingen/voorzieningen zijn er? 4. Doelgroepen binnen het armoedebeleid 4.1. Welke doelgroepen zijn geformuleerd in het gemeentelijk armoedebeleid? 4.2. Hoe goed zijn deze doelgroepen bij de gemeente in beeld? 4.3. Hoe zijn deze doelgroepen afgebakend (100% tot 150% bijstandsnorm, specifieke klantgroepen, etc.)? 5. Uitvoeringspraktijk van het armoedebeleid 5.1. Welke budgetten zijn voor het armoedebeleid ingezet, uit welke bronnen worden deze budgetten gedekt? 5.2. Hoe ontwikkelen zich dit over de tijd; is er een maximale benutting van de budgetten te berekenen? (Hoe nauwkeurig kan je begroten?) 5.3. Hoe is de uitvoering van regelingen/voorzieningen georganiseerd? Voert de gemeente deze zelf uit, zijn er externe partijen betrokken (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 5.4. Hoe is de financiering van deze externe partijen vormgegeven? Subsidie, inkoop? Welke budget/contract afspraken liggen er? 5.5. Hoe verhouden de uitvoeringskosten zich ten opzichte van het budget? 5.6. Is de uitvoering gericht op een maximaal bereik van de regelingen, is hier actief beleid op ingezet (communicatie doelgroepen, automatisch toekennen, ondersteuning aanvraag, bestandskoppeling, aanschrijven doelgroepen, etc.) 6. Effectevaluatie 6.1. Wat is het inkomenseffect van het gemeentelijk armoedebeleid op het netto/bruto inkomen? Hoe zit dit voor verschillende huishoudentypes in verschillende doelgroepen? Wat draag iedere regeling hierin bij? 6.2. Wat is het effect van het gemeentelijk beleid op de mate waarin minima problemen ervaren om rond te komen? 6.3. Wat is de output/het effect van de inzet van externe partijen (bv voedselbank, schuldhulpverleningsinstantie, sociale activeringtrajecten door re-integratiebedrijven)? 6.4. Wat is het (ervaren) effect op het voorkomen van sociale uitsluiting/bevorderen van sociale participatie? 6.5. Wat is het effect van maatregelen om het gebruik van regelingen te bevorderen? 7. Terugkoppeling en informatievoorziening 7.1. Welke sturingsinformatie heeft de gemeente? 7.2. Hoe wordt deze informatie gebruikt voor interne sturing en sturing van externe partijen? 7.3. Hoe wordt de raad geïnformeerd en hoe beoordeelt de raad deze informatie 7.4. Wordt het armoedebeleid periodiek geëvalueerd; vindt op basis hiervan aanpassing van het beleid plaats? Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen 13

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland Onderzoeksplan Armoedebeleid April 2015 Colofon De rekenkamercommissies van Ooststellingwerf en Opsterland bestaan uit drie externe leden. De rekenkamercommissie van Weststellingwerf bestaat uit drie externe

Nadere informatie

Inzet van middelen: dekking Dekking vindt plaats vanuit de reguliere financiële middelen armoedebestrijding.

Inzet van middelen: dekking Dekking vindt plaats vanuit de reguliere financiële middelen armoedebestrijding. Raad V200900744 Onderwerp: Kaders nota armoedebeleid Collegevoorstel Inleiding: De gemeente Heusden kiest voor een nieuwe aanpak van armoedebestrijding. Deze aanpak wordt vastgelegd in een nota armoedebeleid.

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

Startnotitie Integraal armoedebeleid

Startnotitie Integraal armoedebeleid Startnotitie Integraal armoedebeleid Doel presentatie: o Raad informeren over onderzoek armoedebeleid o Voorlopige planning om te komen tot kadernota armoedebeleid o Rol van de gemeenteraad Aanleiding

Nadere informatie

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT01753 Datum vergadering: Nota openbaar: Ja 2? MEI 20Í4 Onderwerp: Planning aanpassing minimabeleid Advies:» Kennisnemen van deze nota» Instemmen met de

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp:

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp: Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT04226 II Onderwerp: II Datum vergadering^ Ö Nota openbaar: Ja Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER)

Nadere informatie

VOORSTEL OPSCHRIFT AANHEF MOTIVERING BESLISSING BIJKOMENDE INFO BIJ HET BESLUIT. Vergadering van 24 februari 2015

VOORSTEL OPSCHRIFT AANHEF MOTIVERING BESLISSING BIJKOMENDE INFO BIJ HET BESLUIT. Vergadering van 24 februari 2015 VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 24 februari 2015 Besluit nummer: 2015_BW_00155 Onderwerp: Raadsmededeling over: motie armoedebeleid - Besluitvormend Beknopte samenvatting: Bij de behandeling van de

Nadere informatie

Project Sociaal huis Opdrachtgever Hans Killaars i.o.v. het college van B&W Trekker Nog te bepalen Datum 22 oktober 2014

Project Sociaal huis Opdrachtgever Hans Killaars i.o.v. het college van B&W Trekker Nog te bepalen Datum 22 oktober 2014 Project Sociaal huis Opdrachtgever Hans Killaars i.o.v. het college van B&W Trekker Datum 22 oktober 2014 Doel Waarvoor doen we het? In december 2013 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kadernota minimabeleid

Nadere informatie

Colofon. Samenstelling Rekenkamer Leeuwarden

Colofon. Samenstelling Rekenkamer Leeuwarden Armoedebeleid rekenkamer Leeuwarden mei 2012 Colofon Samenstelling Rekenkamer Leeuwarden drs. P.L. Polhuis MA (voorzitter) drs. G. Riedstra R. Smit MBA ir. E. Voorwinde M.A. Hoekstra mw. J.E. Rijpma (secretaris)

Nadere informatie

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz Gemeentelijk armoedebeleid Martijn Schut Adviseur Stimulansz Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

Effectiever minimabeleid in Amersfoort

Effectiever minimabeleid in Amersfoort Effectiever minimabeleid in Amersfoort Trudi Nederland Marieke Wentink Marian van der Klein M.m.v. Marie-Christine van Dongen en Monique Stavenuiter Oktober 2007 Verwey- Jonker Instituut Samenvatting

Nadere informatie

ARMOEDEBELEID. Onderzoek naar het ARMOEDEBELEID in Heerenveen REKENKAMERCOMMISSIE HEERENVEEN

ARMOEDEBELEID. Onderzoek naar het ARMOEDEBELEID in Heerenveen REKENKAMERCOMMISSIE HEERENVEEN ARMOEDEBELEID Onderzoek naar het ARMOEDEBELEID in Heerenveen REKENKAMERCOMMISSIE HEERENVEEN Colofon De rekenkamercommissie van Heerenveen bestaat uit twee raadsleden en drie externe leden en wordt ondersteund

Nadere informatie

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Doelen en doelgroep... 4 2.1. Doelen... 4 2.1.1.

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Juni 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Onderzoeksonderwerpen in 2013 2.1.Onderzoek naar de effectiviteit van de re-integratieactiviteiten

Nadere informatie

Minimabeleid 't Hoogeland

Minimabeleid 't Hoogeland Beleidskader BMWE- gemeenten Minimabeleid 't Hoogeland 3 september 2013 Inhoudsopgave Inhoud 1. Inleiding...3 1.1 Doelstelling...4 1.2 Het algemeen landelijk kader...5 1.3 Huidig kader Wet werk en bijstand

Nadere informatie

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Categoriale bijzondere bijstand 3. Doelgroep 4. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Gemeentelijk maatwerk voor personen met een chronische ziekte en/of beperking voor de regio Noord-Limburg. Juni 2014

Gemeentelijk maatwerk voor personen met een chronische ziekte en/of beperking voor de regio Noord-Limburg. Juni 2014 Gemeentelijk maatwerk voor personen met een chronische ziekte en/of beperking voor de regio Noord-Limburg Juni 2014 Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Aanleiding... 4 Huidige regelingen ter tegemoetkoming

Nadere informatie

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Pagina 1 Inleiding: Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Armoedebeleid Assen. RKC Assen. Drs. Eelco Westerhof Marije Nanninga MSc. 8 oktober 2010. CAB, Groningen

Armoedebeleid Assen. RKC Assen. Drs. Eelco Westerhof Marije Nanninga MSc. 8 oktober 2010. CAB, Groningen Armoedebeleid Assen Armoedebeleid Assen RKC Assen Drs. Eelco Westerhof Marije Nanninga MSc 8 oktober 2010 1 Inhoud Armoedebeleid Assen 1 Inhoud 2 Inleiding 4 Leeswijzer 4 Hoofdstuk 1 6 Onderzoeksvraag,

Nadere informatie

In te stemmen met bijgevoegde raadsinformatiebrief en met toezending hiervan aan de raad.

In te stemmen met bijgevoegde raadsinformatiebrief en met toezending hiervan aan de raad. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: C.P.G. Kraan Tel nr: 06 8333 8358 Nummer: 15A.00667 Datum: 7 juli 2015 Team: Onderwijs, Welzijn en Zorg Tekenstukken: Ja Bijlagen: 1

Nadere informatie

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Interne Memo nr. Aan: commissie MO Van: G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Inleiding Per 1 januari 2015 wijzigen een aantal zaken binnen

Nadere informatie

Het Participatiebudget

Het Participatiebudget Het Participatiebudget Communicatieplan Het Participatiebudget: communiceren doen we zo! Gemeente Leeuwarden April 2009 Annette Geurden, invoering budget 1 INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding 3 2. Waarom een communicatieplan?

Nadere informatie

Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering.

Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering. Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering. Rapport aan B&W d.d. 2 december 2014 Secretaris Pauline van Gelder & Arnold den

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Onderzoeksopzet wijkplatforms gemeente Barneveld

Onderzoeksopzet wijkplatforms gemeente Barneveld Onderzoeksopzet wijkplatforms gemeente Barneveld December 2011 1. Inleiding In 2003 bezocht de burgemeester van de gemeente Barneveld samen met de politie en de woningstichting de dorpskernen van de gemeente

Nadere informatie

Evaluatie Minimabeleid gemeente Alkmaar

Evaluatie Minimabeleid gemeente Alkmaar Onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken Evaluatie Minimabeleid gemeente Alkmaar Rob Gilsing Diane Bulsink Met medewerking van: Marie-Christine van Dongen Renske van der Gaag Freek Hermens Dunyah Hussein

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, CDA Fractie T.a.v. de heer A.J. de Leeuw Kerkdreef 40 2922 BH KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 06/02/2014 Zaaknummer: ZK14000207 D Afdeling: Samenleving Contactpersoon: Z I. Remeeus Uw brief van: 08-01-2014

Nadere informatie

U kunt deze brief zelf aanpassen: vragen toevoegen, vragen weglaten, vragen wijzigen.

U kunt deze brief zelf aanpassen: vragen toevoegen, vragen weglaten, vragen wijzigen. Voorbeeldbrief t.b.v. leden van de gemeenteraden Beste raadsleden Dit is een voorbeeldbrief die u in uw gemeente kunt gebruiken om informatie te krijgen over het armoedebeleid dat in uw gemeente wordt

Nadere informatie

Follow up onderzoek naar minimabeleid

Follow up onderzoek naar minimabeleid Follow up onderzoek naar minimabeleid 1. Inleiding Op 20 mei 2009 is het rapport Onderzoek Minimabeleid Rekenkamercommissie Waterland verschenen. Dit rapport is in de raad van 27 oktober 2009 voor kennisgeving

Nadere informatie

MEMO. Lokaal. Geachte raad,

MEMO. Lokaal. Geachte raad, MEMO Aan: De gemeenteraad Van: Het college van B&W Onderwerp: Overzicht van minimaregelingen 3 november 2015 Bijlage: bijstandsnormen hoogbijstand Afschrift aan: snor Geachte raad, Op uw verzoek, gedaan

Nadere informatie

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Voorstelnummer Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Kenmerk

Nadere informatie

RKC ONDERZOEKSPLAN. Weststellingwerf. Toezeggingen aan burgers en bedrijven. Oktober 2015

RKC ONDERZOEKSPLAN. Weststellingwerf. Toezeggingen aan burgers en bedrijven. Oktober 2015 ONDERZOEKSPLAN Toezeggingen aan burgers en bedrijven Oktober 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Motivatie onderzoek... 1 Aanleiding... 1 Doelstelling... 2 Vraagstelling... 2 Toetsingskader... 2 Afbakening...

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering.

gemeente Eindhoven Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering. gemeente Eindhoven Raadsnummer O8. R2 524. OOI Inboeknummer o8bstooyr6 Dossiernummer 8rS.por 8 april zoo8 Raads Inforn1atiebrief Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering. 1 Inleiding

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Communicatie

Onderzoeksopzet Communicatie Onderzoeksopzet Communicatie Rekenkamercommissie Heerenveen Februari 2009 Rekenkamercommissie Heerenveen: onderzoeksopzet communicatie 1 Inhoudsopgave A. Wat willen we bereiken 1. Aanleiding en achtergronden

Nadere informatie

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 1. Inleiding..... 2 2. Aanleiding..... 2 3. De juridische basis...

Nadere informatie

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Rekenkamer Gouda - CONCEPT EN VERTROUWELIJK - Versie d.d. 12 mei 2012 Inhoudsopgave 1. Onderzoekskader schuldhulpverlening in Gouda

Nadere informatie

Plan van aanpak: Doeltreffendheid en doelmatigheid IT-investeringen gemeente Amersfoort

Plan van aanpak: Doeltreffendheid en doelmatigheid IT-investeringen gemeente Amersfoort Plan van aanpak: Doeltreffendheid en doelmatigheid IT-investeringen gemeente Amersfoort Datum: september 2014 I Inleiding Informatietechnologie (IT) gaat niet meer alleen over digitale werkplekken, maar

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein Titel Nummer 14/63 Datum 21 augustus 2014 Programma Fase Onderwerp Maatschappelijke participatie kaderstelling Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530 AA Wormer

Nadere informatie

Minimabeleid de maat genomen

Minimabeleid de maat genomen Minimabeleid de maat genomen Minimabeleid de maat genomen Onderzoek naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gemeentelijk minimabeleid Voorwoord 2010 is het Europese jaar van de armoede en tegen

Nadere informatie

Beslisdocument college van Peel en Maas

Beslisdocument college van Peel en Maas Beslisdocument college van Peel en Maas Document openbaar: Ja Zaaknummer: 1894/2014/573478 Besluitnummer: 2 9.1 Onderwerp: beleidsregels sociaal domein Advies: 1 Vast te stellen de volgende beleidsregels

Nadere informatie

Notitie Minimabeleid Gemeente Rozendaal

Notitie Minimabeleid Gemeente Rozendaal Notitie Minimabeleid 2015-2018 Gemeente Rozendaal Vastgesteld in de raadsvergadering van 16 december 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Landelijke ontwikkelingen 4 2. Lokale situatie 6 3. Uitgangspunten

Nadere informatie

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER Registratienr.: Openbaar Onderwerp Compensatie wegvallen Wtcg en CER Samenvatting De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de Compensatieregeling eigen risico (CER) zijn afgeschaft.

Nadere informatie

Algemene toelichting Inleiding Collectieve aanvullende zorgverzekering Keuzevrijheid

Algemene toelichting Inleiding Collectieve aanvullende zorgverzekering Keuzevrijheid Algemene toelichting Inleiding In het Wmo Beleidsplan 2015-2019 heeft de gemeente ervoor gekozen om de gemeentelijke middelen voor de inkomensondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten over te

Nadere informatie

Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015

Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015 Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015 Inleiding De wet bepaald dat de gemeente een verordening dient vast te stellen ten behoeve van de uitvoering van het door de gemeenteraad

Nadere informatie

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Nota Evaluatie Minimabeleid 2009 Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Inleiding Met een adequaat minimabeleid willen we voorkomen dat burgers met een minimuminkomen in een te grote achterstandspositie

Nadere informatie

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad;

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; Bijlage nr. : 79-2007 AAN Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; 1. Inleiding Sinds eind 2006 wordt in onze gemeente gewerkt aan de voorbereiding van een nieuw armoedebeleid. De bedoeling is om het

Nadere informatie

Kadernota minimabeleid 2015

Kadernota minimabeleid 2015 Kadernota minimabeleid 2015 1. UITGANGSPUNTEN... Pag. 2 1.1 Definitie Minima 1.2 Definitie Participatie 1.3 Doel 2 GEMEENTELIJKE BELEIDSVRIJHEID. Pag. 3 2.1 Landelijk beleid 2.2 Gemeentelijk Beleid 2.2.1

Nadere informatie

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding CONCEPT Startdocument AWBZ begeleiding Gemeente Wijk bij Duurstede, maart 2012 Algemene informatie In het regeer- en gedoogakkoord van het huidige kabinet is overeengekomen dat de functies dagbesteding

Nadere informatie

Bestuursdienst / advies aan Burgemeester en Wethouders

Bestuursdienst / advies aan Burgemeester en Wethouders Bestuursdienst / advies aan Burgemeester en Wethouders Reg.nr: BW14-0500 Casenr.: Cbb140476 Sector/afd.:DV / SoZa Steller/tel/e-mail: O.M. Fabery de Jonge / 5462 / o.faberydejonge@heerhugowaard.nl Portefeuillehouder:

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: BBVnummer: 108667 Raadsvoorstel: 109814 Portefeuillehouder: Maret Rombout Paraaf controller: Datum Paraaf Onderwerp Vaststelling

Nadere informatie

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen Presentatie voor de commissie Maatschappelijk Ontwikkeling op 3 oktober 2011 door wethouder(s) Visser & Turnhout- v.d. Bosch 1 Agenda 1. Opening en toelichting wethouder Kees

Nadere informatie

1. Het college stelt jaarlijks een beleidsplan re-integratie voor. 2. De gemeenteraad van Wormerland vraagt het college om

1. Het college stelt jaarlijks een beleidsplan re-integratie voor. 2. De gemeenteraad van Wormerland vraagt het college om RAADSVOORSTEL Datum aanmaak Onderwerp Programma en portefeuillehouder Raadsvergadering Aan de raad van de gemeente Wormerland Oktober 2013 Rekenkameronderzoek Kaderstelling & controle WWB in Sociale Zaken-

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Van Het college van B&W Contactpersoon: D. van Gool Email: d.vangool@bergenopzoom.nl Aan De raads- en duoburgerleden Tel: 0164-277 504

Van Het college van B&W Contactpersoon: D. van Gool Email: d.vangool@bergenopzoom.nl Aan De raads- en duoburgerleden Tel: 0164-277 504 Gemeente ñ Berçen op Zoom in in ui in l u l l RMD15-0007 Datum 2 7 FEB. 2015 RMD15-0007 Van Het college van B&W Contactpersoon: D. van Gool Email: d.vangool@bergenopzoom.nl Aan De raads- en duoburgerleden

Nadere informatie

Overzicht huidige minimaregelingen

Overzicht huidige minimaregelingen Datum 10 juni 2014 1 (7) Overzicht huidige minimaregelingen Auteur Eveline Bal, Beleidsadviseur Werk & Inkomen Het huidige minimabeleid van de gemeente Nieuwegein kent verschillende instrumenten ter bestrijding

Nadere informatie

Armoede in Nieuwegein

Armoede in Nieuwegein Armoede in Nieuwegein Armoede in Nieuwegein RKC Nieuwegein Drs. Eelco Westerhof Marije Nanninga MSc. November 2012 1 Inhoud Inleiding 3 Leeswijzer 3 Hoofdstuk 1 5 Achtergrond en methodologie 5 1.1 Algemene

Nadere informatie

1. het bieden van een gerichte compensatie van zogeheten meerkosten; 2. budgettaire beheersbaarheid.

1. het bieden van een gerichte compensatie van zogeheten meerkosten; 2. budgettaire beheersbaarheid. Beleidsnota compensatieregeling Chronisch zieken & gehandicapten Behandelend ambtenaar: F. de Waal Datum: 22 september 2014 Aanleiding De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) & de

Nadere informatie

Wmo-raad Maastricht. Advies nr. 28 Inkomensondersteuning voor personen met een chronische ziekte en/of beperking:

Wmo-raad Maastricht. Advies nr. 28 Inkomensondersteuning voor personen met een chronische ziekte en/of beperking: Wmo-raad Maastricht Advies nr. 28 Inkomensondersteuning voor personen met een chronische ziekte en/of beperking: Het beeld Als WMO-Raad constateren wij, -dat gemeenten met de drie decentralisaties verantwoordelijk

Nadere informatie

Onderwerp Collectieve ziektekostenverzekering voor minima. Datum 27 oktober 2014. Collectieve ziektekostenverzekering voor minima 2015-2017

Onderwerp Collectieve ziektekostenverzekering voor minima. Datum 27 oktober 2014. Collectieve ziektekostenverzekering voor minima 2015-2017 Gemeenteraad 2014-342 Strekt ter vervanging Onderwerp Collectieve ziektekostenverzekering voor minima 2015-2017 Datum 27 oktober 2014 Raadsvoorstel Afdeling Strategie Maatschappelijke Ontwikkeling Portefeuillehouder

Nadere informatie

Advies grote en kleine opdracht Categorie 3 Bijzondere Bijstand en Minimabeleid Eric van Eijk/Elly Vos 21 april 2011

Advies grote en kleine opdracht Categorie 3 Bijzondere Bijstand en Minimabeleid Eric van Eijk/Elly Vos 21 april 2011 Advies grote en kleine opdracht Categorie 3 Bijzondere Bijstand en Minimabeleid Eric van Eijk/Elly Vos 21 april 2011 Inleiding Het programma van het college heeft als titel: een slanke overheid, een sterke

Nadere informatie

1. Onderwerp Maatwerkvoorziening inkomensondersteuning

1. Onderwerp Maatwerkvoorziening inkomensondersteuning In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. Voorstel tot vaststelling maatwerkvoorziening inkomensondersteuning chronisch zieken en gehandicapten.

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. Voorstel tot vaststelling maatwerkvoorziening inkomensondersteuning chronisch zieken en gehandicapten. Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. Voorstel tot vaststelling maatwerkvoorziening inkomensondersteuning chronisch zieken en gehandicapten. AAN DE RAAD Samenvatting Vanaf 2014 schaft het rijk twee landelijke financiële

Nadere informatie

Drie scenario s voor het invoeren van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo.

Drie scenario s voor het invoeren van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo. Drie scenario s voor het invoeren van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo. 1. Inleiding De gemeente Winsum is al enige tijd bezig met het onderzoeken van de mogelijkheden om voor alle Wmo-voorzieningen

Nadere informatie

Recent rekenkameronderzoek

Recent rekenkameronderzoek Recent rekenkameronderzoek De Elementen Spijkenisse (lopend) Panteia heeft eind 2012 van de Rekenkamer van de gemeente Spijkenisse de opdracht gekregen een onderzoek te doen naar een omvangrijk nieuwbouwproject.

Nadere informatie

Motie met betrekking tot eigen bijdrage voor de functie begeleiding geestelijk gehandicapten

Motie met betrekking tot eigen bijdrage voor de functie begeleiding geestelijk gehandicapten Onderwerp Zaaknummer: OWZDB16 Motie met betrekking tot eigen bijdrage voor de functie begeleiding geestelijk gehandicapten Collegevoorstel Inleiding In november 2010 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen

Nadere informatie

15 september 2014 8 2014/ n.v.t. wethouder H.G. Engberink

15 september 2014 8 2014/ n.v.t. wethouder H.G. Engberink Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Voorstelnummer Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 15 september 2014 8 2014/ n.v.t. wethouder H.G. Engberink Kenmerk 14.405692

Nadere informatie

Tegemoetkoming chronisch zieken, mensen met een beperking; en ouderen

Tegemoetkoming chronisch zieken, mensen met een beperking; en ouderen Tegemoetkoming chronisch zieken, mensen met een beperking; en ouderen Beleidsregels categoriale bijzondere bijstand chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Afdeling Samenleving, juni 2009 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen

Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Werk en Inkomen Gemeente Hoogeveen 15 december 2004 Inhoudsopgave blz. Inleiding 3 Huidig beleid 4 Kostensoorten 4 Hoogte kosten 5 Omvang van de doelgroep

Nadere informatie

Notitie. Minimabeleid Bevelandse gemeenten. van een doolhof aan regelingen

Notitie. Minimabeleid Bevelandse gemeenten. van een doolhof aan regelingen Notitie Minimabeleid Bevelandse gemeenten van een doolhof aan regelingen naar een nieuw, duidelijk en gezamenlijk beleid Versie 4 maart 2014 1 INHOUDSOPGAVE... 1 1 Inleiding... 3 2 Overzicht van de huidige

Nadere informatie

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Hoe denken Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid? Dit is het onderwerp van een peiling van OIS in opdracht van AT onder Amsterdammers. Methode

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel

Bijlage bij raadsvoorstel Bijlage bij raadsvoorstel Inleiding De PvdA De Marne heeft via een initiatiefvoorstel in de raadsvergadering van 22 november 2005 het college gevraagd aanvullend minimabeleid te formuleren. Dit voorstel

Nadere informatie

INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE HATTEM

INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE HATTEM INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE HATTEM Inkomens Effect Rapportage gemeente Hattem Een onderzoek naar de effecten van het armoedebeleid op de inkomenspositie van minimahuishoudens en werkenden met lage

Nadere informatie

Nota Minimabeleid 2015 Leiderdorp

Nota Minimabeleid 2015 Leiderdorp Nota Minimabeleid 2015 Leiderdorp Versie: 17 november 2015 1. Inleiding De aanleiding voor deze nota is drieledig: (1) in 2015 wordt de wetgeving op het gebied van Werk en Inkomen op verschillende punten

Nadere informatie

De gezondheid van kwetsbare burgers

De gezondheid van kwetsbare burgers De gezondheid van kwetsbare burgers Innovatief preventiebeleid door lokale overheden en zorgverzekeraars een verkenning van het speelveld Verwey-Jonker Instituut Trudi Nederland Monique Stavenuiter Bureau

Nadere informatie

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne Evaluatie Minimabeleid 2006 gemeente De Marne Inleiding De gemeente De Marne heeft haar minimabeleid in april 2006 geëvalueerd en besloten aanvullend op het reeds bestaande beleid een aantal regelingen

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPZET VERVOLGONDERZOEK OP EIGEN KRACHT

ONDERZOEKSOPZET VERVOLGONDERZOEK OP EIGEN KRACHT Vervolgonderzoek Op eigen kracht over de voorwaarden voor een doeltreffend en doelmatig functioneren van Sociale Wijkzorgteams Januari 2016 1 AANLEIDING Op 16 oktober 2015 publiceerde de Rekenkamer Den

Nadere informatie

Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen. 25 juni 2013 Bert Weevers, kennismiddag energie en armoede

Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen. 25 juni 2013 Bert Weevers, kennismiddag energie en armoede Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen 25 juni 2013 Onderwerpen Verdieping probleem 1. Energie en armoede Armoede, kenschets probleem 2. Woonlasten: betaalbaarheid onder druk Cijfers, oorzaken

Nadere informatie

Nota Armoedebeleid werkt! Beleid op het gebied van armoedebestrijding in Schiedam

Nota Armoedebeleid werkt! Beleid op het gebied van armoedebestrijding in Schiedam gemeente Schiedam cluster Maatschappelijke Ontwikkeling afdeling Werk en Inkomen Postbus 1501 3100 EA Schiedam Bezoekadres: Stationsplein 79 3112 HJ SCHIEDAM T 14 010 W www.schiedam.nl Nota Armoedebeleid

Nadere informatie

Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden

Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden Jaarplan 2015 1 Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden 1. Doel en werkwijze van de rekenkamercommissie De Rekenkamercommissie Woerden is per 1 april 2004 ingesteld door de gemeenteraad. Sinds eind 2006

Nadere informatie

Evaluatie en herijking minimabeleid gemeente Diemen

Evaluatie en herijking minimabeleid gemeente Diemen Evaluatie en herijking minimabeleid gemeente Diemen 0. Samenvatting. 3 1. Voorwoord/leeswijzer. 4 2. Inleiding. 5 3. Speerpunten van het coalitieakkoord. 6 4. Wat is armoede? 6 5. Hoe is het huidige armoedebeleid

Nadere informatie

Onderzoeksplan 2008 Buitenpost, oktober 2007

Onderzoeksplan 2008 Buitenpost, oktober 2007 Onderzoeksplan 2008 Buitenpost, oktober 2007 1. Inleiding In dit plan presenteren wij onze voornemens voor 2008. In het lopende jaar hopen wij tot een afronding te komen van de onderzoeken naar het re-integratiebeleid

Nadere informatie

Aan de raadsleden van de Gemeente Groningen Postbus 20.001 9700 PB GRONINGEN. Geachte leden van de raad,

Aan de raadsleden van de Gemeente Groningen Postbus 20.001 9700 PB GRONINGEN. Geachte leden van de raad, REKENKAMERCOMMISSIE Onderwerp Onderzoeksrapport Armoedebeleid Aan de raadsleden van de Gemeente Groningen Postbus 20001 9700 PB GRONINGEN Telefoon 050 367 77 27 Bijlage(n) 1 Ons kenmerk 5549305 Datum 23-02-2016

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer A. Aboutaleb, handelend als bestuursorgaan, hierna te noemen: de Staatssecretaris,

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer A. Aboutaleb, handelend als bestuursorgaan, hierna te noemen: de Staatssecretaris, CONVENANT Kinderen doen mee! Partijen, De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer A. Aboutaleb, handelend als bestuursorgaan, hierna te noemen: de Staatssecretaris, Het College van

Nadere informatie

1. Onderwerp Collectieve ziektekostenverzekering als maatwerkvoorziening inkomensondersteuning 2. Rol van het

1. Onderwerp Collectieve ziektekostenverzekering als maatwerkvoorziening inkomensondersteuning 2. Rol van het In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

In deze memo lichten wij de afwegingen voor de gemaakte keuzes toe. Graag ontvangen wij uw advies over de beleidskeuzes.

In deze memo lichten wij de afwegingen voor de gemaakte keuzes toe. Graag ontvangen wij uw advies over de beleidskeuzes. COMPENSATIE MEERKOSTEN CHRONISCH ZIEKEN EN GEHANDICAPTEN (decentralisatie Wtcg/CER ). Toelichting op de beleidskeuzes t.b.v. adviesaanvraag adviesraden Drentsche Aa gemeenten. Inleiding Twee landelijke

Nadere informatie

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Rekenkamercommissies Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland Inleiding In de maanden mei tot en met oktober

Nadere informatie

Inleiding. Uit het coalitieakkoord 2006-2010

Inleiding. Uit het coalitieakkoord 2006-2010 Inleiding Minimabeleid. Armoedebeleid. Voorkomen sociale uitsluiting. De naamgeving wisselt. Het probleem - in de kern - niet echt. De laatste tijd zijn met name ook in beeld de gevolgen voor kinderen

Nadere informatie

Jaarplan 2015 December 2014

Jaarplan 2015 December 2014 December 2014 Jaarplan 2015 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 1. Inleiding... 4 2. Onderzoeken in 2015... 5 3. Werkwijze en organisatie... 7 4. Communicatie... 8 5. Begroting... 9 Bijlagen: - Groslijst... 11

Nadere informatie

Rekenkamer Weert. Onderzoeksopzet armoedebeleid

Rekenkamer Weert. Onderzoeksopzet armoedebeleid Rekenkamer Weert Onderzoeksopzet armoedebeleid Juni 2010 1 1. Achtergrond en aanleiding onderzoek De economie is verkozen tot onderwerp nummer 1 in het kader van de Tweede Kamer verkiezingen. Dit is onder

Nadere informatie

M E M O. Onderwerp: technische vragen brief van het college over tijdelijke aanvullende inkomensondersteuning

M E M O. Onderwerp: technische vragen brief van het college over tijdelijke aanvullende inkomensondersteuning M E M O Aan: de Griffie Onderwerp: technische vragen brief van het college over tijdelijke aanvullende inkomensondersteuning Datum: 12-11-2014 Van: John Bannenberg D66 (Vic van Dijk) Daartoe vraagt hij

Nadere informatie

Naar een Financieel Vangnet

Naar een Financieel Vangnet Naar een Financieel Vangnet Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond: een vangnet als voorwaarde voor vernieuwing... 4 3. Huidige armoede beleid... 5 4. Nieuw financieel vangnet... 6 Bijzondere bijstand...

Nadere informatie

Nota van bevindingen. Handhaven inkomensgrens categoriale aanvullende inkomensondersteuning. Datum 21 december 2012 Status definitief

Nota van bevindingen. Handhaven inkomensgrens categoriale aanvullende inkomensondersteuning. Datum 21 december 2012 Status definitief Nota van bevindingen Handhaven inkomensgrens categoriale aanvullende inkomensondersteuning Datum 21 december 2012 Status definitief Colofon Programma Nummer Pagina 2 van 18 Inhoud Colofon 2 1 Samenvatting

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

REKENKAMERCOMMISSIE. Eindrapportage

REKENKAMERCOMMISSIE. Eindrapportage REKENKAMERCOMMISSIE Quick scan armoedebeleid Eindrapportage Angelique Hubens 12 december 2013 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 1 1.1 ACHTERGROND... 1 1.2 DOEL- EN VRAAGSTELLING... 1 1.3 AFBAKENING... 2 1.4

Nadere informatie

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie!

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie! Armoedebeleid Welkom bij deze presentatie! Algemeen Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Houten. Jaarplan 2015

Rekenkamercommissie Houten. Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Houten Jaarplan 2015 oktober 2014 COLOFON: De rekenkamercommissie van de gemeente Houten wordt gevormd door drie externe leden en bestaat uit: Hester Tjalma (voorzitter) Peter Siebers

Nadere informatie

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer.

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. Raadsbesluit De gemeenteraad van gemeente Leudal Agendapunt 8 Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel b en artikel 36 van de Participatiewet;

Nadere informatie

Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) of Heerenveen Zorgt Regeling (HZR)

Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) of Heerenveen Zorgt Regeling (HZR) Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) of Heerenveen Zorgt Regeling (HZR) Regeling voor mensen met laag inkomen en hoge zorgkosten In de Perspectiefnota 2016 is structureel een bedrag van 575.000 vrij

Nadere informatie

b b gemeente Eindhoven Commissienotitie Onderwerp: Armoedebeleid 2014-2015.

b b gemeente Eindhoven Commissienotitie Onderwerp: Armoedebeleid 2014-2015. gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst01188 Dossiernummer 14.33.802 5 augustus 2014 Commissienotitie Onderwerp: Armoedebeleid 2014-2015. Inleiding In de commissievergadering M&C van 10 december 2013 is

Nadere informatie