Koppelingen. Beleid voor het koppelen van informatiesystemen. Jaap Bakker. Versie 0.5

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Koppelingen. Beleid voor het koppelen van informatiesystemen. Jaap Bakker. Versie 0.5"

Transcriptie

1 Koppelingen Beleid voor het koppelen van informatiesystemen In opdracht van Math Muijres (CIO) Jaap Bakker Status Concept Versie 0.5 Redactie Mark Slooff Datum

2 Versiebeheer Versie Datum Wijzigingen Auteur Hoofdleegstort versie Mark Slooff Structurering document, focus aan brengen Mark Slooff en verwijderd aanpak voor opstellen Business Case Opmerkingen John van Eck verwerkt, waardoor de structurering van het document nog scherper is geworden. Daarnaast nog inhoudelijk aanscherpingen (3-lagenmodel en StUF). Mark Slooff Opmerkingen Ton Mol verwerkt, hoofdstuk 7 toegevoegd. Beslisboom verplaatst naar bijlage Opmerkingen van Jurn Raaijmakers over beslisboom verwerkt Mark Slooff Mark Slooff Goedkeuring Versie Datum Naam Functie Status BMO Goedgekeurd Distributielijst Versie Datum Naam 0.1 Diverse data Jaap Bakker, Jurn Raaijmakers, Alie Versteeg John van Eck, Ton Mol, Jaap Bakker Ton Mol BMO Via Mozaiek ter beschikking gesteld 2

3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding Aanleiding Achtergrond Doelstelling Doelgroep Leeswijzer Bronnen Begrippenkader Koppeling Kloppeling Batch Bericht ETL Webservice SOA XML Enterprise Service Bus Overheid Service Bus Standaard UitwisselingsFormaat (StUF) Forum Standaardisatie Een koppeling tussen de zaak en het werkproces tussen leverancier van basis- of kernregistraties en afnemers met een landelijke voorziening met een ketenpartner Drie lagen Probleemschets Geautomatiseerde koppeling, makkelijk gezegd Een koppeling is de oplossing?! Definities Verwachtingen Daarom StUF! Implementatievormen Harde en Zachte koppelingen Distributie of vraag/antwoord (push of pull) Spaghetti of Lasagne?! Spaghetti? Lasagne! Beleid Inhoud, logistiek en transport Consequenties Comply-or-explain Bijlage 1: Standaardenlijst Bijlage 2: Beslisboom Inleiding Inhoud Logistiek Transport

4 1 Inleiding 1.1. Aanleiding Er is een duidelijke ambitie binnen de overheid om integrale dienstverlening te verlenen, zodat het voor een burger of bedrijf niet relevant is hoe de organisatie (Gemeente, BV Overheid of SCD) dit verder georganiseerd heeft. Hierbij spelen 1-loket ontwikkelingen een belangrijke rol (Klant Contact Centrum, Overheid heeft antwoord, maar ook het serviceplein). Dit ene loket geldt niet alleen voor een enkel kanaal. De wens is tevens om ongeacht het kanaal een eensluidende afhandeling en antwoord/resultaat te verkrijgen. Dit betekent dat er een loskoppeling van de traditionele decentrale loketten van de processen naar gecentraliseerde loketten moet plaatsvinden. Dit heeft een aantal gevolgen. Het centrale loket moet ongeacht het kanaal op een zelfde wijze een aanvraag aanmaken, in uitvoering geven bij een specialist, het resultaat terugkrijgen en communiceren richting aanvrager. Hierbij is te allen tijd inzicht in de voortgang (status) gewenst. Een substantieel deel van de contacten hebben betrekking op de voortgang. We hebben voor zaakgericht werken gekozen om de ontkoppeling te realiseren tussen klantproces en werkproces. De afstemming tussen deze twee werelden kan handmatig maar ook geautomatiseerd plaats vinden. Naast bovengenoemde afstemming is er de ambitie om eenmalig gegevens te registreren en meervoudig te gebruiken. Zodat er niet naar de bekende weg gevraagd hoeft te worden. Er moet dan wel de beschikking zijn over die gegevens, die verzameld en geregistreerd worden op andere plekken (bijv. bij het Kadaster, RDW, enz.) Verder spelen er vragen om bijvoorbeeld financiele gegevens uit te wisselen tussen reguliere processystemen en het centrale financiële systeem en koppelingen met ketenpartners. De hoeveelheid aan koppelwensen en de verschillende manieren waarop een koppeling tot stand gebracht kunnen worden, betekent bij onvoldoende waarborgen een wirwar van koppelingen die moeilijk in stand te houden zijn. Dit document geeft richtlijnen voor de implementatie van koppelingen Achtergrond Koppelen begint een steeds belangrijkere rol te spelen in de huidige informatievoorziening. Uitspraken hierover doen is vanuit beheersoptiek erg wenselijk. In de Nederland Overheid Referentie Architectuur (NORA) wordt er van uitgegaan dat de overheid gaat werken volgens een Service Gerichte Architectuur (SGA), ookwel Service Oriented Architecture (SOA) inclusief gebruik van servicebussen. Hiermee wordt beoogd redundantie zoveel mogelijk in te perken, zowel op functioneel gebied als op gegevensgebied. Titel Applicaties voeren services van slechts één functioneel domein uit. 4

5 Principenummer principe Beschrijving Applicaties voeren services van slechts één functioneel domein uit. Toelichting Voor elke dienst, die geleverd wordt aan burgers en bedrijven draagt één overheidsorganisatie de eindverantwoordelijkheid. In paragraaf 5.1 is daarnaast het principe besproken Functies van organisaties zijn transparant. Combinatie van deze principes levert het beeld op van helder gedefinieerde functionele domeinen, die via services met elkaar samenwerken aan de levering van producten en diensten aan burgers en bedrijven. De overheid als een netwerk, bestaande uit vele organen, die via koppelingen aan elkaar services verlenen. Het is duidelijk welke services een organisatie levert. Om dezelfde reden wordt geadviseerd om ook applicaties binnen organisaties ook slechts één bedrijfsfunctie te laten ondersteunen en deze door middel van services met elkaar samen te laten werken. Hiermee komen de eerder genoemde voordelen van de SGA ook volledig tot hun recht. Zodra dit principe wordt losgelaten verdwijnt de gewenste transparantie en bouwen we de probleemgevallen (spaghettistructuren) van de toekomst. Titel Organisaties en applicaties werken samen op basis van services Principenummer principe Beschrijving Organisaties en applicaties die in verschillende functionele domeinen werkzaam zijn, werken met elkaar samen op basis van services. Toelichting Dit principe is hierboven toegelicht. Ter aanvulling hierop kan gesteld worden dat dit principe niet alleen van toepassing is als het om elektronische dienstverlening gaat, maar dat dit ook wordt toegepast bij samenwerking op basis van andere communicatiekanalen (telefoon, post of persoonlijk contact). De manier waarop intern gekoppeld gaat worden, staat niet voorgeschreven in bijvoorbeeld NORA. Het lijkt voor de hand liggend dat dit ook door middel van services gedaan gaat worden. Op dit moment ontbreken voldoende gestandaardiseerde koppelvlakken om dit ook daadwerkelijk breed in te voeren. In een aantal gevallen is het nog maar af te vragen of een geautomatiseerde koppeling rendabel is. In het document Architectuurprincipes Dienstverlening zijn voor koppelingen de onderstaande principes geformuleerd. Nummer: Afkomst: Principe: AK-1 GEMMA Thema's en Kernprincipes Binnen de regio worden koppelvlakken/services op het niveau van zowel functionaliteit, gegevens en techniek volgens daarvoor vastgestelde internationale, landelijke en/of gemeentelijke standaarden gestandaardiseerd. Motivatie: Verre gaande standaardisatie brengt hoge besparingen met zich mee. Dit geeft een invulling aan het tot stand brengen van hoge mate van interoperabiliteit. Zie ook AG-4. 5

6 Nummer: Afkomst: Principe: AK-2 GEMMA Thema's en Kernprincipes, NOiV Zowel interne als externe koppelingen (andere gemeenten, ketenpartners en landelijke voorzieningen) worden door middel van gestandaardiseerde koppelvlakken/services gedaan. Motivatie: Gestandaardiseerde koppelingen dringen de kosten terug bij realisatie en onderhoud van koppelingen. Belangrijke bijdrage aan interoperabiliteit tussen systemen. Nummer: Afkomst: Principe: AK-3 GEMMA Thema's en Kernprincipes Vanwege de groeiende afhankelijkheid door het gebruik van koppelingen worden deze koppelingen op een centrale plek bijgehouden. Motivatie: Het centraal brengen van het beheer van koppelingen heeft als voordeel dat de samenhang tussen systemen en impact bij eventuele wijzigingen goed ingeschat kunnen worden. Nummer: Afkomst: Principe: AK-4 CIO Op basis van een Business Case wordt bepaald of een koppeling ontwikkeld wordt. Hierbij geldt: Een terugverdien periode van maximaal 2 jaar Of een kwalitatief aantoonbare verbetering van de gegevensuitwisseling en/of dienstverlening De Business Case wordt door de CIO en CIO office beoordeeld en adviseert de opdrachtgever. De opdrachtgever bekostigt zowel de incidentele kosten als de structurele kosten. Motivatie: Het is belangrijk dat er een efficiënt werkende informatievoorziening komt/is binnen de Drechtsteden. Op basis van een kosten/baten-analyse wordt een goed inzicht gegeven in de effectiviteit van een gewenste koppeling. De termijn van twee jaar terugverdienperiode ligt opgesloten in het feit dat bij langere termijnen de kans dat een applicatie (grondig) wordt gewijzigd en de koppeling moet worden aangepast groot is. De verwachte levensduur van een koppeling in de praktijk is dus maximaal 2 jaar. Binnen het programma IP&A is een pilot uitgevoerd om de bruikbaarheid van een servicebus te beproeven. Een servicebus wordt gebruikt als een intelligente intermediair tussen services. Service worden dan niet 1-op-1 gekoppeld, maar met de servicebus. Hiermee wordt het beheer van deze services eenvoudiger. In theorie maakt een servicebus het mogelijk om de ene service aan te passen zonder dat direct effect heeft op het andere koppelvlak. Door de servicebus te configureren kan deze het verschil opvangen Doelstelling Het doel van dit document is kaders te stellen en handreikingen te geven bij koppelingsvraagstukken en is een verdieping op de eerder genoemde principes. 6

7 1.4. Doelgroep De doelgroep van dit document bestaat uit de volgende rollen die een rol spelen op het informatie- proces- en automatiseringsterrein: Projectleiders Adviseurs 1.5. Leeswijzer In hoofdstuk twee worden begrippen toegelicht zodat het document vanuit een gemeenschappelijk begrippenkader wordt gelezen. In hoofdstuk 3 wordt een verdieping gemaakt van de soorten koppelingen. In hoofdstuk 4 wordt een verdieping gemaakt in de problematiek van koppelingen. Hoofdstuk 5 beschrijft de verschijningsvormen van een koppeling. Hierbij wordt direct het voor- en nadeel aangegeven. In hoofdstuk 6 worden implementatievormen van koppelingen beschreven. Hoofdstuk 7 bevat de conclusie van de voorgaande hoofdstukken en geeft het daadwerkelijke beleid inclusief consequenties. In bijlage 1 is een lijst met standaarden opgenomen. Bijlage 2 beschrijft een beslisboom voor distributie van gegevens en een beslisboom voor vraag/antwoord berichten Bronnen De volgende bronnen zijn geraadpleegd en voor een deel overgenomen bij de totstandkoming van dit document: Nora 3.0 Strategie Katern GEMMA architectuurprincipes NORA 2.0 Cursus StUF EGEM-iteams StUF: De betekenis van berichten (Henri Korver) 7

8 2 Begrippenkader Een gemeenschappelijk begrippenkader is belangrijk. Hieronder staan een aantal belangrijke begrippen opgesomd Koppeling Een geautomatiseerde gegevensuitwisseling tussen twee systemen. Hierbij valt te denken aan gegevensuitwisseling tussen een backoffice en een onderdeel van de midoffice (of andersom), een backoffice en een ander backoffice, een midoffice met een landelijke voorziening, een backoffice met een landelijke voorziening en/of onderdelen van de front- en/of midoffice met elkaar. Er zijn altijd twee partijen bij een koppeling. Aan beide kanten van de koppeling zal iets geregeld moeten zijn. Bij de ene om te sturen en de andere om te ontvangen. Wanneer er twee richting verkeer geldt moet dit voor beide kanten gelden. We noemen dit ook wel een koppelvlak. Dit is een definitie hoe de ene kant iets verstuurd, de ontvangende kant heeft een definitie hoe deze iets ontvangt Kloppeling Een kloppeling is een handmatige koppeling tussen twee systeem waarbij de gegevens van het ene systeem wordt overgeklopt in het andere systeem. Dit is de meest basale manier van gegevensuitwisseling van het ene systeem naar het andere systeem. Wanneer er relatief weinig gegevens uitwisseling plaatsvindt is dit financieel gezien vaak een rendabele oplossing. Het nadeel is dat bij het overkloppen van gegevens tikfouten kunnen plaatsvinden en wordt het overkloppen door medewerkers als vervelend beschouwd Batch Een batch is een verzameling wijzigingen die in een totaalpakket wordt ontrokken aan een bronsysteem en aangeboden aan het doelsysteem. Bij een batch valt te denken aan het periodiek uitwisselen van gegevens tussen twee systemen. Bijvoorbeeld na afloop van elke dag worden de mutaties uit het ene systeem verzameld, in een bestand weggeschreven. Dit bestand wordt door een ander systeem opgepakt en ingelezen. Het nadeel van deze systematiek is dat het doelsysteem altijd een bepaalde tijd achterloopt op een ander systeem Bericht Een bericht is een afgeronde hoeveelheid informatie (met een begin en een eind) die van een verzender naar een ontvanger verstuurd wordt (Bron: Wikipedia). Vaak is een bericht een enkele wijziging die van het bronsysteem naar het doelsysteem wordt verstuurd. Meestal worden berichten direct na een wijziging in het bronsysteem verzonden naar het doelsysteem, zodat de afwijkingen tussen de systemen binnen een relatief kleine tijdseenheid zijn weggewerkt ETL ETL is de afkorting voor Extraction, Transformation and Load. De term ETL staat voor een groep technologieën die veelal gebruikt worden bij de koppeling tussen systemen, 8

9 waarbij er gestreefd wordt naar een minimale technische en semantische koppeling tussen de systemen. Het is een batchproces dat regelmatig gebruikt wordt. (Bron: Wikipedia). De inhoud van de stappen is als volgt: Extract = leest data van een bron en pakt het gewenste pakket uit Transform = Zet opgenomen data om, gebruik makende van regels, opzoektabellen of maakt combinaties van data van verschillende bronnen Load = schrijft de data naar een gewenst doel 2.6. Webservice Een webservice kan omschreven worden als een interface van een systeem die toegankelijk is via standaard webprotocollen en waarbij wordt gecommuniceerd via XML zonder menselijke tussenkomst. Een webservice maakt het mogelijk om op afstand (meestal over het intranet of internet) vanaf een systeem een dienst op te vragen aan een andere systeem, bijvoorbeeld het maken van een berekening, het leveren van gegevens of het uitvoeren van een taak SOA Service-Oriented Architecture (SOA) is een architectuurmodel, geen technologie op zich. Centraal bestaat een SOA opgebouwd systeem service contracten. Hierbij is sprake van afnemers van diensten en leveranciers (Bron: Wikipedia). Kenmerkend voor de diensten (en contracten) is: Een service is virtueel: de afnemer heeft geen weet van de implementatie van de dienst. De dienst is onafhankelijk van de afnemer. Scheiding van verantwoordelijkheid is expliciet vastgesteld. Voordeel hiervan is onafhankelijkheid van veranderingen van afnemer en leverancier. Voldoen aan het contract staat immers centraal; Een service is gestandaardiseerd: er is slechts één implementatie aanwezig van een verantwoordelijkheid. Voordeel is het rationaliseren van de standaard. Standaardiseren=massa, massa=kassa. De dienst wordt 'commodity' en eenvoudig te vervangen door een andere leverancier of goedkoper door een efficiëntieslag; Een service is modulair (vervangbaar) en compositioneerbaar. Standaard is niet flexibel. Flexibiliteit wordt bereikt door combineren (componeren) van standaards tot een nieuwe standaard; Een service is abstract: generiek, niet afgestemd voor 1 specifieke afnemer, maar op een doelgroep van afnemers; Losgekoppeld: afnemer en leverancier zijn maximaal onafhankelijk van implementatie van beide. Elke service is daarom autonoom. Er bestaat geen directe link of relatie tussen verschillende services. Services zijn zich ook niet van elkaar bewust. In de NORA (Nederlandse Overheidsreferentie architectuur) wordt voor een groot deel uitgegaan van een Service-Oriented Architecture XML Extensible Markup Language (XML) is een standaard van het World Wide Web Consortium voor de syntaxis van formele markuptalen waarmee men gestructureerde gegevens kan weergeven in de vorm van platte tekst. Deze representatie is zowel 9

10 machineleesbaar als leesbaar voor de mens. Het XML-formaat wordt gebruikt om gegevens op te slaan en om gegevens over het internet te versturen (Bron: Wikipedia). XML-talen gebruiken zogenaamde elementen en attributen om gegevens te structureren. De XML-specificatie definieert de syntaxis van elementen, attributen en de andere structuren die in XML-bestanden kunnen voorkomen. De XML-specificatie legt echter geen namen vast voor deze elementen en attributen, precies omdat deze keuze afhangt van het doel van het XML-bestand Enterprise Service Bus Een Enterprise Service Bus (ESB) is een systeem waarmee de communicatie tussen de afnemers van diensten ( service ) en aanbieders hiervan, vereenvoudigd wordt. De ESB biedt hiertoe aan de kant van de aanvrager een met de aanvrager afgesproken interface aan, dit kan een webservice zijn, maar bijvoorbeeld ook een SMTP ( ) interface en tal van andere mogelijkheden. Aan de kant van de aanbieder zal de ESB via de interface die met de aanbieder is afgesproken communiceren. Zo kan het dus zijn dat een aanvrager van een dienst op een compleet andere wijze met de ESB communiceert dan de ESB met de aanbieder Overheid Service Bus In het geval van koppelingen met landelijke voorzieningen schrijft NORA het gebruik van de Overheid Service Bus (OSB) voor (comply-or-explain). De Overheidsservicebus verzorgt de logistieke kant van het berichtenverkeer en omvat standaarden om berichten juist te adresseren en veilig en betrouwbaar te kunnen verzenden. Dat betreft zaken als: Naar welk adres moet een bepaalde serviceaanvraag gestuurd worden? Hoe kan de serviceaanbieder met zekerheid vaststellen wie de aanvrager is? Hoe kan zeker worden vastgesteld dat de inhoud van een bericht alleen maar door de juiste partijen kan worden bekeken? Hoe kan er vanuit worden gegaan dat een bericht is aangekomen, zonder dat de geadresseerde een inhoudelijk bericht hoeft terug te sturen? Deze logistieke zaken handelt de Overheidsservicebus af aan de hand van informatie die op de 'envelop' van het bericht wordt geplaatst. De Overheidsservicebus bemoeit zich alleen met de 'envelop' en voert uit wat daar op staat: adres, aangetekend of niet, herhaald aanbieden, terugsturen naar afzender enzovoort Standaard UitwisselingsFormaat (StUF) StUF is een universele berichtenstandaard voor het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen applicaties. Het domein van de StUF-taal omvat informatieketens tussen overheidsorganisaties (basisregistraties en landelijke voorzieningen) en gemeentebrede informatieketens en -functionaliteit. StUF is beschreven in XML en gebaseerd op geaccepteerde internetstandaarden. StUF staat op de lijst met open standaarden van het Forum Standaardisatie en is hiermee erkend als overheidsbrede open standaard. Binnen het toepassings- en werkingsgebied geldt het 'pas toe of leg uit'-regime. Meer informatie over StUF is te vinden op 10

11 2.12. Forum Standaardisatie Open standaarden bevorderen de digitale uitwisseling van informatie, oftewel interoperabiliteit. Met behulp van open standaarden vereenvoudigt de communicatie tussen (semi-)overheden onderling en tussen overheid, bedrijven en burgers. Ook vergroot het gebruik van open standaarden de onafhankelijkheid van softwareleveranciers. Het College en Forum Standaardisatie zijn de instellingen die adviseren over het gebruik van open standaarden. 11

12 3 Een koppeling Dit hoofdstuk geeft een verdieping op soorten koppelingen die gewenst kunnen zijn, Hierbij valt te denken aan: 1. Een koppeling tussen de zaak en het werkproces 2. Een koppeling tussen leverancier van basis- of kernregistraties en afnemers 3. Een koppeling met een landelijke voorziening 4. Een koppeling met een ketenpartner 3.1. tussen de zaak en het werkproces Zoals al eerder aangegeven is een zaak klantgericht en een werkproces gericht op de correcte afhandeling door medewerkers. Een zaak gaat uit van statussen, een werkproces gaat uit van stappen. Een aantal afgeronde stappen kan leiden tot een statuswijziging van de zaak. Telefoon Post Web Balie Zaak Status 1 Status 2 Status 3 Status 4 Werkproces Stap 1 Stap 4 Stap 5a Stap 6 Stap 7 Stap 2 Stap 3 Stap 5b Door de zaakgerichte aanpak is het ook mogelijk om integrale managementinformatie te verkrijgen. Om op zaakniveau te kunnen koppelen is het uitermate belangrijke te bepalen welke stappen in het proces leiden tot een statuswijziging. Verder is de inhoud van het eventueel terug te koppelen bericht naar de klant ook van groot belang tussen leverancier van basis- of kernregistraties en afnemers Het is/wordt verplicht om gegevens uit de basisregistraties te gebruiken. Op deze manier wordt enkelvoudige registratie, meervoudig gebruik nagestreefd. Dit vanuit de optiek de burger/ondernemer niet naar de bekende weg te vragen, maar ook een overheid die zich niet voor de gek laat houden. 12

13 Per basisregistraties zijn op hoofdlijnen de volgende processen te onderkennen. De verschillende processen kunnen afhankelijk van de organisatorische inrichting bij diverse partijen belegd zijn. Onderstaand een aantal voorbeelden met verschillende verantwoordelijken: Basisregistratie Bronproces Registratieproces Landelijke beschikbaar stelling Personen (GBA) Burgerzaken (Gemeente) Burgerzaken (Gemeente) BZK Adressen en Gebouwen (BAG) Bouw en Wonen (Gemeente) GEO-informatie (SCD), Bouw en Wonen (Gemeente) VROM/Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Wanneer een afnemend proces een afwijking constateert is deze verplicht dit terug te melden. Voor het terugmelden is ook een landelijke voorziening ingericht. Naast de basisregistraties zijn er ook kernregistraties. Deze zijn in twee vormen te onderscheiden. De ene heeft een wettelijke basis en werkt eigenlijk op een zelfde manier als de basisregistraties. Denk hier bijvoorbeeld aan de Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen (WKPB). De andere vorm bestaat uit gegevens die veelvuldig in de regio gebruikt worden, maar niet zijn opgenomen in een basisregistratie. Denk hier bijvoorbeeld aan gegevens van medewerkers, afdelingen en financiën met een landelijke voorziening Bij het gebruik van gegevens uit de basisregistratie is de landelijke voorziening al genoemd. Naast deze vorm van een landelijke voorziening zijn er meer te noemen. Denk bijvoorbeeld aan de Omgevingsloket Online. Hierbij wordt een zaak door middel van een externe trigger gestart. Dit willen we natuurlijk ook op een zelfde manier afhandelen en voortgang bewaken als voor andere zaken geldt. 13

14 3.4. met een ketenpartner Doordat een groot aantal activiteiten in de afgelopen jaren verzelfstandigd of aan de markt toevertrouwd zijn, zijn ook op dit vlak ook veel raakvlakken. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan onderhoud van het groen en grijs (stoepen, straten, enz.). De organisatiegrens in het bovenstaande plaatje kan ook de grens van de eigen afdeling zijn in processen die afdelingsoverstijgend zijn. 14

15 4 Drie lagen Een koppeling tussen twee processen bestaat feitelijk uit drie lagen. Dit zijn: Inhoudelijk: Wat wordt er uitgewisseld en welke betekenis heeft het. Logistiek: Hoe komt het van A naar B. Transport: Over welk protocol gaat dat. Op al deze niveau s moeten er afspraken zijn om op een correcte manier informatie uit te wisselen. Onderstaande figuur geeft een voorbeeld hoe dit verder ingevuld zou kunnen worden. 15

16 In de onderste laag bevinden zich de transportprotocollen zoals TCP/IP. Daarboven bevindt zich de logistieke laag waarin de wereld (helaas) verdeeld wordt door twee concurrerende standaardenfamilies: de ebxml-familie afkomstig van OASIS en de WUSfamilie afkomstig van W3C. In de specificaties van de OverheidsServiceBus zijn deze internationale standaarden verder ingevuld en zodanig op maat gesneden dat beide families zo goed mogelijk kunnen samenwerken. In de bovenste laag bevinden zich de semantische standaarden die zich richten op de inhoud berichten waaronder ebxml, StUF en XBRL. We zien dat deze standaarden werken vanuit een domeinmodel van waaruit berichtschema s worden afgeleid. Semantische berichtstandaarden beperken zich veelal tot een specifiek toepassingsgebied. Bijvoorbeeld ebxml is een standaarden-familie die ontstaan is in de zakelijke wereld en richt zich onder meer op orders en facturen. XBRL wordt gebruikt bij de uitwisseling van financiële (jaar)rapportages. StUF is ontstaan uit de ontsluiting van (overheids)systemen zoals het GBA voor persoonsregistratie. StUF richt zich dus hoofdzakelijk op de berichtuitwisseling tussen registratieve systemen waar wettelijke en juridische aspecten een rol spelen. 16

17 5 Probleemschets 5.1. Geautomatiseerde koppeling, makkelijk gezegd Een koppeling is de oplossing?! Er wordt snel geroepen als een overdracht binnen een proces niet optimaal loopt dat er maar een koppeling moet komen. Of soms al direct bij een nieuw proces. Hierbij wordt voorbij gegaan aan de complexiteit van het maken van een koppeling en uiteindelijk het beheer. De grootste complexiteit in afstemming ligt met name op het inhoudelijke niveau. Als er bij de overdracht binnen het proces geen afstemming is over definities en verwachtingen, gaat een koppelingsproject alleen maar frustratie opleveren Definities De grootste oorzaak van problemen zit in de definities van gegevens. Deze worden vaak veroorzaakt door verschillen in wetgeving of door (verschillen in) inzichten van leveranciers. Voorbeelden hiervan zijn: In de BAG mag een straatnaam maximaal 80 karakters hebben, in de GBA is dit 25 (met de komst van de basisregistraties zal dit geleidelijk naar elkaar toegroeien). Het valt te begrijpen dat iets van 80 karakters niet zomaar in 25 gestopt kan worden. In het ene systeem wordt het adres in een aantal losse velden geplaatst ( straatnaam, huisnummer, huisletter, toevoeging) in andere gevallen staat dit in één veld. In het proces worden dit soort dingen door menselijke interpretaties/inzichten opgelost, dit gaat bij een koppeling extra kosten met zich mee brengen of in sommige gevallen niet functioneren. Een voorbeeld van de definitieproblematiek op basis van een koppeling van nawgegevens: Versturende partij Ontvangende partij Gegeven Lengte opmerking Gegeven Lengte opmerking Voornaam Tussenvoegsel Achternaam Straatnaam Huisnummer Huisletter Toevoeging Woonplaats 40 karakters 6 karakters 40 karakters 80 karakters Numeriek 1 karakter 5 karakters 30 karakters Naam Adres Postcode Woonplaats 80 karakters 50 karakters 7 karakters 30 karakters Alle velden moeten gevuld zijn Om deze twee partijen met elkaar te laten praten moet er een vertaling plaatsvinden door gebruik te maken van een gemeenschappelijke taal. 17

18 Met de komst van de basisregistraties worden de definities steeds meer op elkaar afgestemd, maar afwijkingen zullen (voorlopig) blijven bestaan. In het geval van bijvoorbeeld managementinformatie op het gebied van personeel of financiën geldt nog een ander definitieverschil. In de leverende applicatie (bijv. het personeelsysteem) worden de losse verzuim gevallen geregistreerd of de losse uitgaven (financieel systeem). Als manager is het vaak interessanter om te weten wat het verzuimpercentage of wat het resterend budget is van een afdeling. Om tot dit hogere aggregatieniveau te komen is het noodzakelijk om berekeningen uit te voeren en gegevens aan elkaar te linken (naar organisatieonderdeel) Verwachtingen Doordat gegevens geautomatiseerd aangeleverd worden, wordt er verwacht dat de leverende partij zijn/haar werk goed gedaan heeft en alle benodigde gegevens op de juiste manier (zowel kwalitatief als tijdig) gevuld zijn. De controle wordt bij een koppeling meestal minder goed uitgevoerd t.o.v. gegevensuitwisseling waar een handmatige actie aan verbonden is Daarom StUF! Het Standaard UitwisselingsFormaat (StUF) is de verbinding tussen componenten in de informatievoorziening. StUF is gericht op de standaardisatie van: Betekenis Structuur Syntax StUF is de voorgeschreven open standaard in gemeentelijke ketens voor: 18

19 Het uitwissel en opvragen van Basisgegevens Binnengemeentelijke integratie Intergemeentelijke ketens Zaakgegevens van/naar burgers/bedrijven Gemeentelijke ketens waar geen XML-standaard is De StUF familie is momenteel als volgt samengesteld: StUF is gebaseerd op open standaarden van het W3C (XML en webservices), overheidsstandaarden (Gemeentelijk Functioneel Ontwerp BasisGegeven, Gemeentelijk Functioneel Ontwerp Zaken, RSGB) en past op de Overheids Service BUS (OSB). 19

20 6 Implementatievormen 6.1. Harde en Zachte koppelingen We spreken van een harde koppeling als twee systemen door middel van bijvoorbeeld een database link met elkaar verbonden zijn. Vaak zijn dit koppelingen die gebruikt worden bij applicaties van leverancier die geen eigen koppelingen willen of kunnen leveren. Er wordt hier direct in de gegevens van elkaar gekeken en/of gemuteerd. Het risico kan bij dit soort koppelingen redelijk hoog liggen. Daarnaast zijn deze relatief duur in beheer. Bij wijzigingen in het datamodel van de databases zal de koppeling moeten worden aangepast. Een speciale vorm hiervan zijn de zogenaamd ETL-procedures. Hierbij worden extracten gevormd van gegevens uit de ene database, vervolgens vertaald naar een ander formaat en ingelezen in de andere database. De laatste wordt vaak gebruikt bij het vullen van gegevensmagazijnen of koppelingen waarbij een verminderde actualiteit acceptabel is. Een ETL-procedure wordt nl. periodiek gestart (bijvoorbeeld 1x per dag). Een zachte koppeling grijpt niet direct in op de database en wordt vaak door een leverancier (mogelijk tegen meerkosten) geleverd. Dit soort koppelingen worden vaak als webservice geleverd, maar het kunnen ook gegenereerde bulk bestanden zijn die periodiek worden ingelezen. Bij webservice is er sprake van directe communicatie en hebben beide systemen nagenoeg dezelfde actualiteit. In het geval van de bulk bestanden is dit niet het geval en bepaalt de periodiciteit van het genereren van de bestanden en inlezen de actualiteit Distributie of vraag/antwoord (push of pull) Bij distributie is er sprake van een systeem die gegevens zendt naar een ander systeem. Hierbij valt te denken aan het versturen van wijzigingen in gegevens. Bijvoorbeeld een mutatie binnen de basisregistratie adressen en gebouwen moet verstuurd worden naar de landelijke voorziening. Er kan ook gedacht worden aan gegevens die via ETLprocedures naar een gegevensmagazijn verplaatst worden of was-wordt mutaties die in bestandvorm worden aangeleverd door het Kadaster. In het geval van vraag/antwoord gaat het om webservices waarbij de ene partij een vraag stelt die door de andere beantwoord moet worden. Bijvoorbeeld geef mij de nawgegevens van persoon met burgerservicenummer Spaghetti of Lasagne?! Spaghetti? Het (terechte) angstbeeld bij koppelingen is het groot aantal 1-op-1 koppelingen tussen allerlei systemen. Met een beperkt aantal koppelingen is het beheer hier nog wel over te voeren, maar zodra dit gaat toenemen wordt dit steeds complexer. De 1-op-1 koppelingen hebben ook nog het nadeel dat wanneer de ene kant van de koppeling wijzigt dat de andere kant van de koppeling ook moet wijzigen. Wanneer er meerdere applicatie gebruik maken van deze koppeling en deze koppeling verandert betekent dat direct alle koppelingen moeten worden aangepast. 20

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl What kind of StUF? Acroniem: Standaard Uitwisseling Formaat voor (gemeentelijke) applicaties.

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie 1 Open standaarden in de context van het plateaumodel De

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG Functioneel ontwerp Omgevingsloket online Koppeling met BAG Juli 2014 Release 2.10 Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Identificatie 3 1.2 Doel van dit document 3 1.3 Randvoorwaarden, uitgangspunten

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR

GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een elektronisch

Nadere informatie

Basisregistratie Kadaster Aansluiten op BRK levering Processen en inrichtingsvarianten

Basisregistratie Kadaster Aansluiten op BRK levering Processen en inrichtingsvarianten Basisregistratie Kadaster Aansluiten op BRK levering Processen en inrichtingsvarianten Jan Campschroer Arnoud Quanjer Arjan Kloosterboer Ellen Debats 20-11-2014 Inhoud 1. Impact BRK-levering op gemeentelijke

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

MBO BUS. MBO Berichten Uitwisseling Standaard

MBO BUS. MBO Berichten Uitwisseling Standaard MBO BUS MBO Berichten Uitwisseling Standaard 1 Wie zijn wij? Bas Kruiswijk (projectleider) Bert van Daalen (opdrachtgever) 2 Agenda Wat is MBO BUS, en waarom willen we het? Wat hebben we tot nu toe gedaan

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Regisseur

Functioneel ontwerp. Regisseur Functioneel ontwerp Regisseur Datum: Woensdag 2 maart 2005 Auteur: L. Kuunders Versie: 0.3 E-mail: leon@kuunders.info Functioneel Ontwerp Regisseur Pagina: 1 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 FUNCTIONALITEIT

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Digikoppeling Glossary

Digikoppeling Glossary Digikoppeling Glossary Verklarende woordenlijst Digikoppeling documentatie Versie 1.1 Datum 5 januari 2010 Colofon Projectnaam Versienummer Organisatie Digikoppeling Definitief Servicecentrum Logius Postbus

Nadere informatie

De vernieuwde StUF familie The Next Step. Peter Klaver en Theo Peters Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING) 2 december 2015

De vernieuwde StUF familie The Next Step. Peter Klaver en Theo Peters Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING) 2 december 2015 De vernieuwde StUF familie The Next Step Peter Klaver en Theo Peters Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING) 2 december 2015 StUF werkingsgebied. Sinds 12-11-2008 op de comply or explain lijst

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Processen en juridische aspecten LV WOZ

Processen en juridische aspecten LV WOZ Processen en juridische aspecten LV WOZ LV WOZ Inlichtingen Peter van den Heuij T 070-3427816 p.p.a.heuij@minfin.nl Datum 23 mei 2011 Auteur Ruud Kathmann Bijlage: Inleiding Voor de aanbesteding van de

Nadere informatie

Vrienden van het Stelsel

Vrienden van het Stelsel Vrienden van het Stelsel Servicegericht werken in de gemeente Breda Thijs de Lange (gemeente Breda) Jascha Gregorowitsch (Enable-U) Agenda Waar komen we vandaan? Waar zijn we mee bezig? Waar gaan we naar

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ

GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een

Nadere informatie

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 OPVRAGEN GEABONNEERDEN... 4 MASSALE AANLEVERING OP BASIS VAN META- DATA VIA XML... 5 MASSALE AANLEVERING MET

Nadere informatie

Naam presentatie. Basisregistraties 7 november 2013 Amersfoort

Naam presentatie. Basisregistraties 7 november 2013 Amersfoort Naam presentatie Vrienden van de Vrienden van de Basisregistraties 7 november 2013 Amersfoort 2 Jan Haasnoot Projectleider Sectoraal Knooppunt Wim Wispelweij Programmamanager PIB 3 B R O B R P N H R B

Nadere informatie

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit Presentatie NOIV congres, 24 maart 2011 Jaap Dekker CIO-office Rotterdamse TerugMeld Faciliteit 2 Agenda Waarom dit verhaal? Digimelding (voorheen TerugMeld Faciliteit). Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Nadere informatie

Aanmeldformulier open standaarden

Aanmeldformulier open standaarden Aanmeldformulier open standaarden Inleiding Door het invullen van het onderstaande aanmeldformulier kunt u standaarden aanmelden voor opname op de lijst met open standaarden die in Nederland onder het

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Van Oriëntatie naar Gebruik van de BRP Inleiding & toelichting op de vijf hoofdstappen Publicatiedatum: oktober 2014 Ten geleide Voor u ligt de

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten Voorinvullen (sectorspecifiek) svoering Serviceregister en - intranet Aanvragen van een dienst of product, dan wel het indienen van een verzoek of een bezwaar GEMMA e-formulieren specificatie 1.3 Zaaktypen

Nadere informatie

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken Forum Standaardisatie & Open Standaarden Standaard samenwerken Betere elektronische dienstverlening, lagere administratieve lasten, transparantere en efficiëntere overheid. Dat kan alleen door samen te

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek

Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek Eric van den Hoek Ton Laarhoven Versie 20 april 2015 Programma 14.15 15.30 Welkom, programma De diepte in 2 Logius, dienst digitale overheid 20

Nadere informatie

Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht

Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht DE KERNREGISTRATIE OPENBARE RUIMTE IS EEN ONMISBAAR INSTRUMENT VOOR IEDERE OVERHEIDSORGANISATIE DIE BEHEERTAKEN IN DE OPENBARE RUIMTE HEEFT René

Nadere informatie

ONDERLINGE POSITIONERING INFORMATIE- EN BERICHTMODELLEN

ONDERLINGE POSITIONERING INFORMATIE- EN BERICHTMODELLEN ONDERLINGE POSITIONERING INFORMATIE- EN BERICHTMODELLEN Geleidelijk komen er voor meer domeinen informatie- en berichtenmodellen, binnengemeentelijk maar vooral ook voor een breder toepassingsgebied: een

Nadere informatie

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u?

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? Makkelijker, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper aan administratieve verplichtingen voldoen! www.xbrlvoorondernemers.nl BESPAREN OP UW ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Het stelsel werkt, ook voor de WOZ

Het stelsel werkt, ook voor de WOZ Het stelsel werkt, ook voor de WOZ Dataland Congres 2014 12-6-2014 Harmen Tjeerdsma Agenda Voorstellen Trends Stelsel en Neuron Ontwikkelingen WOZ Neuron WOZ Registratie Samenwerking En verder Vragen en

Nadere informatie

PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005

PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005 PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005 HOOFDSTUK 1. BEGRIPSBEPALING, REIKWIJDTE EN DOELEINDEN Artikel 1. Begripsbepaling In dit protocol wordt verstaan onder: Algemene postbus Elektronische

Nadere informatie

Van stapels papier naar digitaal machtigen. Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg

Van stapels papier naar digitaal machtigen. Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg Van stapels papier naar digitaal machtigen Informatie over het machtigingenportaal voor mondzorg Voor wie? Tandartsen, kaakchirurgen, implantoloog, tandprotheticus tandartsspecialist, centra bijzondere

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Hond aan- of afmelden voor hondenbelasting GS09HAB

GEMMA e-formulier Specificatie Hond aan- of afmelden voor hondenbelasting GS09HAB GEMMA e-formulier Specificatie Hond aan- of afmelden voor hondenbelasting GS09HAB Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers

Nadere informatie

Projectplan. Kernregistratie Medewerkers en inowit

Projectplan. Kernregistratie Medewerkers en inowit Projectplan Kernregistratie Medewerkers en inowit Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (Josien Oosterhoff) Veiligheidsregio Haaglanden (Marieke van den Berg) NetAge AG5 28 augustus 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Digitaal Loket: kansen of kosten

Digitaal Loket: kansen of kosten Digitaal Loket: kansen of kosten 27 oktober 2011 www.gentleware.nl janjaap.vanweringh@gentleware.nl 06-12.1234.15 1 Onderwerpen Wat is een digitaal loket? Waarom een digitaal loket? Stappenplan Do s en

Nadere informatie

Digikoppeling Grote berichten

Digikoppeling Grote berichten Digikoppeling Grote berichten Open Geodag 2013 6 juni 2013 Agenda 1. Inleiding Digikoppeling 2. Digikoppeling Grote berichten 3. Demo 2 1 1. Inleiding Digikoppeling 3 Digikoppeling Standaard regelt logistiek

Nadere informatie

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie.

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie. ADDENDUM Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Ministerie van Veiligheid en Justitie & Leveranciers Versie: 1.0 Datum: 25 april 2014 Plaats: Den Haag

Nadere informatie

Leverancierswerkgroep Koppelvlak StUF-BG-BRK Utrecht, 3 september2015

Leverancierswerkgroep Koppelvlak StUF-BG-BRK Utrecht, 3 september2015 Leverancierswerkgroep Koppelvlak StUF-BG-BRK Utrecht, 3 september2015 Arjan Kloosterboer, Johan Boer Agenda 1. Opening 2. Doel van, en aanleiding tot het koppelvlak StUF- BG-BRK 3. Aanpak verkrijging koppelvlak

Nadere informatie

Dimpact en GovUnited vergeleken

Dimpact en GovUnited vergeleken Dimpact en GovUnited vergeleken.. en de invulling van zaakgewijs werken Bob Coret 22 september 2011 Digital Groep Specialist op het gebied van dienstverlening en digitaal werken. 2 punt op de horizon 3

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

Werken onder architectuur in Alphen

Werken onder architectuur in Alphen Werken onder architectuur in Alphen Dominique Omes, Alphen aan den Rijn Marnix van Welie, M&I/Partners VIAG congres, 1 december 2009 Agenda Wat is een architectuur Waarom een architectuur Terugblik in

Nadere informatie

StUF in een notendop. Opsteller: Henri Korver Datum: 21 september 2005 Versie: 0.1 CONCEPT

StUF in een notendop. Opsteller: Henri Korver Datum: 21 september 2005 Versie: 0.1 CONCEPT StUF in een notendop Opsteller: Henri Korver Datum: 21 september 2005 Versie: 0.1 CONCEPT Versiebeheer Versienr. Datum Omschrijving 0.1 21/09/2005 Eerste opzet Reviewers Naam Rol Gereviewde versie Ard

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Objecttype Reactie Actie EGEM

Objecttype Reactie Actie EGEM 1 Overzicht ontvangen commentaar op het Referentiemodel Gemeentelijke Basisgegeven Zaken v0.9 (Herkomst van de reacties is bij EGEM bekend) 1 2.2 / 13 Besluit Een twijfelgeval is nog BESLUIT, goed beschouwd

Nadere informatie

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Inleiding Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Whitepaper Ernst Jan van Nigtevecht Maart 2009 Contracten die gepubliceerd worden voor een OSB ebms service hebben tot doel om

Nadere informatie

Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen. Bijlage A - Verklarende woordenlijst

Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen. Bijlage A - Verklarende woordenlijst Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen Bijlage A - Verklarende woordenlijst Versie 2011 Verklarende woordenlijst Deze verklarende woordenlijst bevat een uitleg van begrippen en afkortingen

Nadere informatie

Overheidsservicebus (OSB) Paul Schlotter Architect OSB

Overheidsservicebus (OSB) Paul Schlotter Architect OSB Overheidsservicebus (OSB) Overheidsservicebus Paul Schlotter Architect OSB De OSB faciliteert de elektronische overheid Onderwerpen Waarom een OSB Positionering in eoverheid Inrichting Binnen vs Buiten

Nadere informatie

Overzicht wijzigingen NORA 2.0 -> NORA 2014-02-10. Pagina 1 van 5

Overzicht wijzigingen NORA 2.0 -> NORA 2014-02-10. Pagina 1 van 5 Overzicht wijzigingen -> 5.1.1 Overheidsorganisaties zijn soevereine deelnemers binnen de e-overheid. 3,4 5.1.1.1 De interne besturing van organisaties is gebaseerd op planning en controle met gebruikmaking

Nadere informatie

Digikoppeling. Digitaal Bestuur Congres

Digikoppeling. Digitaal Bestuur Congres Digikoppeling Digitaal Bestuur Congres Even voorstellen: wij zijn Logius Historie: Logius is gestart op 1 april 2006 als dienst digitale overheid van het ministerie van BZK. Sinds 1 januari 2010 is Logius

Nadere informatie

Conclusie Architectuur Elektronische Overheid. 2007 Niet kantelen,maar koppelen!

Conclusie Architectuur Elektronische Overheid. 2007 Niet kantelen,maar koppelen! Conclusie Architectuur Elektronische Overheid 2007 Niet kantelen,maar koppelen! ? Roep naar meer Informatie!! JJH Front-office `c Transactieplatform MID-office Backoffice applicaties Klant Contact Centrum

Nadere informatie

SETU Wijzer. U wilt met de SETU-standaard werken, maar waar moet u beginnen?

SETU Wijzer. U wilt met de SETU-standaard werken, maar waar moet u beginnen? SETU Wijzer U wilt met de SETU-standaard werken, maar waar moet u beginnen? Deze wijzer biedt u een overzicht van de SETU-standaarden en wat SETU voor u kan betekenen. Alle lichtblauwe kaarten bevatten

Nadere informatie

SUITE4JEUGDZORG Ondersteuning bij het uitvoeren van Jeugdzorgtaken

SUITE4JEUGDZORG Ondersteuning bij het uitvoeren van Jeugdzorgtaken SUITE4JEUGDZORG Ondersteuning bij het uitvoeren van Jeugdzorgtaken Suite4Jeugdzorg Inhoudsopgave Inleiding... 4 1 Suite4Jeugdzorg... 6 1.1 Jeugddossier... 6 1.2 Aanbieders en contracten... 6 1.3 Module

Nadere informatie

Advies voor het plaatsen van nieuwe versies van de standaarden SETU en Semantisch Model e-factuur op de pas toe of leg uit -lijst

Advies voor het plaatsen van nieuwe versies van de standaarden SETU en Semantisch Model e-factuur op de pas toe of leg uit -lijst FS150225.2B FORUM STANDAARDISATIE 25 februari 2015 Agendapunt 2. Open standaarden, lijsten Stuknummer 2B. Concept Notitie SETU en SMeF Betreft: Advies voor het plaatsen van nieuwe versies van de standaarden

Nadere informatie

Architectuurprincipes SCD

Architectuurprincipes SCD Architectuurprincipes SCD Geldende uitgangspunten om te komen tot een samenhangende Drechtstedelijke informatievoorziening ten behoeve van de interne dienstverlening. In opdracht van Math Muijres (CIO)

Nadere informatie

Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices.

Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices. Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices. Versie 0.1 datum: 2012.02.27 door:jelle Attema Versie 0.2 datum: 2012.03.08 door: Jelle Attema Achtergrond. Elektronisch

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012 Ministerie van Infrastructuur en Milieu WSO2 ebms adapter Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid. Versie 1.1

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid. Versie 1.1 Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid Versie 1.1 Datum Status 01 oktober Definitief Definitief Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid 01 oktober 2013 Colofon Projectnaam MijnOverheid Versienummer

Nadere informatie

WAARDERINGSKAMER LV WOZ en andere ontwikkelingen. Caspar Remmers Waarderingskamer

WAARDERINGSKAMER LV WOZ en andere ontwikkelingen. Caspar Remmers Waarderingskamer LV WOZ en andere ontwikkelingen Caspar Remmers Waarderingskamer 1 Vier ontwikkelingen WAARDERINGSKAMER? 2 Hoe werkt de WOZ? WAARDERINGSKAMER Beschikking/ taxatieverslag BAG Kadaster Bezwaren WOZ Terugmelding

Nadere informatie

Inrichting Midoffice Gemeente Arnhem

Inrichting Midoffice Gemeente Arnhem Inrichting Midoffice Gemeente Arnhem Unit4Agresso, Sliedrecht 16 april 2008 Bas Kooter PM Inrichting Midoffice PM Digitaal Ontsluiten Bouwarchief Agenda 1. Context (Arnhem, ontwikkelingen, EGEM) 2. Midoffice

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.5 Datum: 08 oktober 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Inschrijven (bouw)kavel GS25BGI

GEMMA e-formulier Specificatie Inschrijven (bouw)kavel GS25BGI GEMMA e-formulier Specificatie Inschrijven (bouw)kavel GS25BGI Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een elektronisch

Nadere informatie

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Waar hieronder wordt gesproken over partijen is bedoeld: gemeenten, provincies, waterschappen en rijksdiensten

Nadere informatie

PVE ICT SOCIALE WIJKTEAMS. Inleiding

PVE ICT SOCIALE WIJKTEAMS. Inleiding PVE ICT SOCIALE WIJKTEAMS Inleiding Voor de uitwerking van het Programma van Eisen voor ICT voor sociale wijkteams zijn vier systemen bekeken. Dit zijn: - 1-plan van Kwadraad (powered by: Coöperatie I-Kracht)

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.2 Datum: 9 januari 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Privé berichten Elektronische berichten die een medewerk(st)er niet uit hoofde van zijn of haar functie ontvangt of

Privé berichten Elektronische berichten die een medewerk(st)er niet uit hoofde van zijn of haar functie ontvangt of CVDR Officiële uitgave van Echt-Susteren. Nr. CVDR70878_1 25 november 2015 E-mail protocol Echt-Susteren 2006 De raad van de gemeente Echt-Susteren, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Juliana van Stolberglaan 3 2595 CA Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl. [Handleiding Generieke interface Energielabels.

Juliana van Stolberglaan 3 2595 CA Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl. [Handleiding Generieke interface Energielabels. Juliana van Stolberglaan 3 2595 CA Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl Handleiding Generieke interface Energielabels Documentnaam [Handleiding Generieke interface Energielabels.doc]

Nadere informatie

Generieke interface energielabels

Generieke interface energielabels Handleiding Generieke interface energielabels In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Directie Woningbouw) 1 Inleiding 3 1.1 Doel 3 1.2 Korte omschrijving 3 1.3 Indeling

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Bezwaar tegen gemeentelijke belastingen GS30BGB

GEMMA e-formulier Specificatie Bezwaar tegen gemeentelijke belastingen GS30BGB GEMMA e-formulier Specificatie Bezwaar tegen gemeentelijke belastingen GS30BGB Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Afspraak maken grofvuil ophalen GS32GVO

GEMMA e-formulier Specificatie Afspraak maken grofvuil ophalen GS32GVO GEMMA e-formulier Specificatie Afspraak maken grofvuil ophalen GS32GVO Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een

Nadere informatie

Gegevensrichtlijn SEO en GUO

Gegevensrichtlijn SEO en GUO DEFINITIEF Gegevensrichtlijn SEO en GUO Dit document is het resultaat van samenwerking tussen: Versie 1.0 Datum 12 januari 2015 PAGINA 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en scope 3 2 Huidige situatie (begin 2014)

Nadere informatie

80 Forum Standaardisatie Eerlijk zullen we alles delen

80 Forum Standaardisatie Eerlijk zullen we alles delen Informatieverwerking vindt allang niet meer alleen plaats binnen de muren van een enkele organisatie of afdeling. Organisaties werken samen in ketens en netwerken [ketens], zij werken samen aan de inrichting

Nadere informatie

Handleiding (Verzender Ontvanger)

Handleiding (Verzender Ontvanger) Handleiding (Verzender Ontvanger) Anachron B.V. Steven Nijholt & Maarten Wiggers 28-02-2014 Version: 1.1 Status: Released Inhoud 1. Over dit document... 3 1.1 List of changes... 3 1.2 Scope... 3 2. Registratie...

Nadere informatie

Afspraken zijn de essentie

Afspraken zijn de essentie Forum Standaardisatie Afspraken zijn de essentie De rol van standaardisatie bij het realiseren van interoperabiliteit Peter Waters Hoofd Bureau Forum Standaardisatie Versterking Interbestuurlijke samenwerking

Nadere informatie

Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse

Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse 4orange, 13 oktober 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Achtergrond & Aanleiding... 3 A... 3 B...

Nadere informatie

Uniforme specificaties van de webvoorziening Voormelding WOZ Opgesteld in de Doorbraakgroep Interactieve WOZ

Uniforme specificaties van de webvoorziening Voormelding WOZ Opgesteld in de Doorbraakgroep Interactieve WOZ Uniforme specificaties van de webvoorziening Voormelding WOZ Opgesteld in de Doorbraakgroep Interactieve WOZ Versie 0. na bespreking in landelijke Regiegroep Interactieve WOZ en eerste Review KING Doel:

Nadere informatie

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Versie: 1.0 Datum: 16 augustus 2011 Auteur: Niels van der Kolk Afdeling: Belasting & Vastgoed 1 Inhoudsopgave 1 Regionale uitvoeringsdiensten

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Uittreksel uit de Burgerlijke Stand aanvragen GS07UBS

GEMMA e-formulier Specificatie Uittreksel uit de Burgerlijke Stand aanvragen GS07UBS GEMMA e-formulier Specificatie Uittreksel uit de Burgerlijke Stand aanvragen GS07UBS Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers

Nadere informatie

Ruimte voor verbeelding

Ruimte voor verbeelding Ruimte voor verbeelding Semantiek van de Basisregistraties door Marijke Abrahamse m.m.v. Jolanda van der Linden en Daniel Wunderink Semantiek??? = Betekenisleer gaat over betekenis van woorden of zinnen

Nadere informatie

ICT in het Sociaal Domein

ICT in het Sociaal Domein ICT in het Sociaal Domein Eerst transitieproof en dan verder Rolf Meursing Directeur Odinfo Agenda 1. Inleiding 2. Odinfo voorstellen Video decentralisaties 3. 3D s in het nieuws 4. Status per 1 januari

Nadere informatie

Regiodagen King & Logius

Regiodagen King & Logius Regiodagen King & Logius Workshop Digikoppeling Johan ten Dolle Implementatie coördinator Logius Martin van der Plas Technisch adviseur Digikoppeling Logius Sept 2013 Agenda Inleiding Digikoppeling stelselvoorzieningen

Nadere informatie

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers Inleiding In veel processen binnen de gemeente worden reeds

Nadere informatie

Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans

Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans Introductie van een servicelaag Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans Abstract Bij het inrichten van canonieke data ontsluiting wordt vanuit architectuur veelal

Nadere informatie

Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling

Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling Versie 1.0 Datum 23/05/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Wat is Digikoppeling?

Wat is Digikoppeling? Wat is Digikoppeling? Versie 1.0 Datum 03/06/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Complexiteit Elektronisch factureren is geen moeilijke exercitie. De essentie is dat bij elektronisch factureren de factuurstroom

Complexiteit Elektronisch factureren is geen moeilijke exercitie. De essentie is dat bij elektronisch factureren de factuurstroom 24 Voordelen De verwachte voordelen om over te stappen op elektronisch factureren zijn onder meer kostenbesparing en voldoen aan de wens of zelfs eis van de klanten, en ook het eerder betaald krijgen van

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met GBA

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met GBA Functioneel ontwerp Omgevingsloket online Koppeling met GBA Juli 2014 Release 2.10 Pagina 1 van 18 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Identificatie 3 1.2 Randvoorwaarden, uitgangspunten en referenties 3 2

Nadere informatie