De balans tussen algemeen en specifiek onderwijs, en de gevolgen voor de aansluiting met de arbeidsmarkt. Dr. Frank Cörvers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De balans tussen algemeen en specifiek onderwijs, en de gevolgen voor de aansluiting met de arbeidsmarkt. Dr. Frank Cörvers"

Transcriptie

1 De balans tussen algemeen en specifiek onderwijs, en de gevolgen voor de aansluiting met de arbeidsmarkt Dr. Frank Cörvers

2 Algemeen vs. specifiek onderwijs I Voortdurende discussie Over de tijd: van algemeen naar specifiek en weer terug Er zijn kosten verbonden aan veranderingen van onderwijsprogramma s Maar wat zijn de gevolgen voor de arbeidsmarktpositie van schoolverlaters? 2

3 Algemeen vs. specifiek onderwijs II Aanleiding voor discussies is vaak ontevredenheid van werkgevers over kwalificaties van jongeren Daarbij gaat het om het kwalificatieniveau maar ook om de kwalificatierichting Typisch is: men denkt vaak aan 1-op- 1 relatie tussen opleiding en beroep 3

4 Onderzoek naar algemeen vs. specifiek onderwijs Wat is algemeen/specifiek? Productiviteit en beloning Werkgelegenheid en arbeidsparticipatie Flexibiliteit op de arbeidsmarkt Arbeidsmarktinformatie 4

5 Wat gaat het over bij specifiek onderwijs? Middelbaar en hoger beroepsonderwijs -> op school en/of in de praktijk Leerstrategieën? -> leren in de praktijk versus leren op school Ontwikkeld duaal systeem? -> duale opleidingstrajekten Beroepsspecifieke competenties? -> meer aandacht binnen bestaande onderwijs Complementariteit in leren en vaardigheden? -> balans tussen algemene en specifieke competenties OLM vs. ILM? -> concurrentiepositie van landen 5

6 Intrede op de arbeidsmarkt en loopbaanontwikkeling Productiviteit als indicatie voor aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, maar moeilijk te meten Loon als benadering voor productiviteit Werkgelegenheidsgraad is maatstaf voor inzetbaarheid ( employability ) Verschil tussen algemeen en beroepsspecifiek onderwijs 6

7 Loon als maatstaf voor productiviteit 7

8 Verschillen tussen landen wat betreft het middelbaar beroepsonderwijs Duitsland: bijna iedereen in het beroepsonderwijs leert ook in de praktijk Nederland: groter deel in het beroepsonderwijs volgt geen praktijkles In Engeland is het beroepsonderwijs hoofdzakelijk school-based Selectiviteit: andere groepen jongeren maken gebruik van de ene of andere leerweg. Hiervoor moet gecorrigeerd worden. 8

9 Duitsland 9

10 Nederland 10

11 Verenigd Koninkrijk 11

12 Werkgelegenheidsgraad in Denemarken, Duitsland en Zwitserland 12

13 Flexibiliteit versus productiviteit Schoolverlaters met veel beroepsspecifieke competenties hebben een voordeel bij de arbeidsmarktintrede Dat voordeel verdwijnt na 5 à 10 jaar Algemene opleiding biedt meer mogelijkheden voor verdere ontwikkeling Flexibiliteit van werkenden ook belangrijk bij veranderingen. bijv. technologische ontwikkelingen of conjunctuurschommelingen (vraag vs. aanbod)

14 Vraag- en aanbodverhouding bepalen mede of er sprake is van een goede aansluiting D.w.z. kwalitatief goede onderwijsprogramma s kunnen toch weinig extern rendement opleveren Bij veel vraag en te weinig aanbod zijn werkgevers ontevreden, maar dan zijn er voor schoolverlaters juist meer keuzemogelijkheden

15 MBO-Schoolverlaters ervaren betere aansluiting in regio s met weinig werkloosheid vs. vacatures 15

16 Onderzoek naar aansluiting tussen MBO-onderwijs en regionale vraag Schoolverlaters die in de praktijk hebben geleerd (stages e.d.) ervaren betere aansluiting (subjectief en objectief) Welke regionale omstandigheden spelen een rol? Is de samenwerking tussen scholen en werkgevers van invloed? 16

17 Bij aansluiting is ook de balans tussen beroepsspecifieke en meer algemene competenties van belang Welke uitwijkmogelijkheden hebben schoolverlaters van onderwijsprogramma s op de arbeidsmarkt? Veel uitwijkmogelijkheden goed voor flexibiliteit, minder goed voor productiviteit (op korte termijn) Balans binnen onderwijsprogramma s en tussen schoolverlaters van verschillende programma s 17

18 Flexibiliteit

19 Flexibiliteit

20 Flexibiliteit

21 Flexibiliteit

22 Flexibiliteit

23 Flexibiliteit

24 Flexibiliteit

25 Flexibiliteit

26 Arbeidsmarktprognoses ROA Toekomstige arbeidsmarktperspectieven als hulp bij studiekeuze, opgenomen in studiegidsen en op websites Daarnaast worden ook risico-indicatoren bij de studiekeuze weergegeven Bijv. uitwijkmogelijkheden, conjunctuurgevoeligheid, straks ook loonspreiding 26

27 Uitwijkmogelijkheden voor een aantal middelbare technische opleidingen MBO bouw 4,1 laag MBO grond-, weg- en waterbouw MBO installatietechniek 11,64 gemiddeld 4,03 laag MBO werktuigbouw en mechanische techniek MBO fijnmechanische techniek MBO motorvoertuigentechniek en tweewielers MBO vliegtuigtechniek MBO operationele techniek MBO elektrotechniek MBO grafische techniek MBO procestechniek 11,72 gemiddeld 16,33 hoog 4,71 laag 3,98 laag 6,11 laag 9,56 gemiddeld 13,33 gemiddeld 5,1 laag 27

28 Beroepenverdeling van MBO motorvoertuigentechniek en tweewielers Monteurs 43,1 constant Chauffeurs 7,3 constant Commercieel employés 3,8 stijgend Winkeliers 3,4 Metaalarbeiders 3 Commercieel medewerkers 2,6 sterk stijgend Andere beroepsgroepen 36,8 28

29 Beroepenverdeling van MBO elektrotechniek Elektromonteurs 25 constant Monteurs 13 stijgend Programmeurs 8 dalend Aannemers en installateurs 4,2 constant Commercieel employés 3,6 constant Systeemanalisten 3,1 stijgend Andere beroepsgroepen 43,1 29

30 Conclusies Beroepsspecifiek onderwijs vaak goed voor directe intrede op de arbeidsmarkt, want hoge productiviteit, weinig werkloosheid bij arbeidsmarktintrede van schoolverlaters Verderop in carrière ook algemene vaardigheden van groot belang voor flexibiliteit op de arbeidsmarkt en in de economie en om ouderen langer te laten doorwerken Het gaat om de goede mix van algemene en specifieke vaardigheden bij schoolverlaters en in de beroepsbevolking 30

Rendement van mbo op de arbeidsmarkt. Frank Cörvers

Rendement van mbo op de arbeidsmarkt. Frank Cörvers Rendement van mbo op de arbeidsmarkt Frank Cörvers Inhoud Rendement (op de arbeidsmarkt) mbo techniek mbo podium- en evenemententechniek (PET) Herinrichting onderwijs vanuit arbeidsmarktoogpunt Conclusies

Nadere informatie

Arbeidsmarkt informatie in vogelvlucht

Arbeidsmarkt informatie in vogelvlucht Arbeidsmarkt informatie in vogelvlucht Macro-ontwikkelingen Gegevens vanuit ROA: researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt naar opleiding en beroep 2016 SBB en doelmatigheidsonderzoek UWV sectorale

Nadere informatie

Statistische bijlage. Bron: ROA

Statistische bijlage. Bron: ROA Statistische bijlage Toelichting bij statistische bijlage Aan de hand van het onderstaande stappenplan is het mogelijk de arbeidsmarktconsequenties van opleidings- en beroepskeuzes zichtbaar te maken.

Nadere informatie

APO nieuwsbrief thema aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt

APO nieuwsbrief thema aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt APO nieuwsbrief thema aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt Belangrijkste conclusies Uit het onderzoek komen een aantal belangrijke conclusies naar voren: In 2015 wordt in Overijssel een toename van het

Nadere informatie

Maart 2010. Brancheschets Bouw

Maart 2010. Brancheschets Bouw Maart 2010 Brancheschets Bouw Brancheschets Bouw Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis en Niek Veeken Landelijk Bedrijfsadviseur voor de Bouw Erik van As, tel. 020-7515077

Nadere informatie

Maart 2010. Brancheschets Transport & Logistiek

Maart 2010. Brancheschets Transport & Logistiek Maart 2010 Brancheschets Transport & Logistiek Brancheschets Transport en Logistiek Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis, Niek Veeken Landelijk bedrijfsadviseur voor

Nadere informatie

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4162, pagina 596, 31 juli 1998 (datum)

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4162, pagina 596, 31 juli 1998 (datum) Emancipatie en opleidingskeuze A uteur(s): Grip, A. de (auteur) Vlasblom, J.D. (auteur) Werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht. (auteur) Een

Nadere informatie

De arbeidsmarkt van morgen, wie hebben we nodig en wie biedt zich aan?

De arbeidsmarkt van morgen, wie hebben we nodig en wie biedt zich aan? , wie hebben we nodig en wie biedt zich aan? Biebwatch, Amsterdam, Rob Gründemann, Teamleider Personeelsbeleid Lector Sociale Innovatie, Hogeschool Utrecht Opzet van de presentatie Ontwikkelingen op de

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Drenthe

Arbeidsmarkt Drenthe Nieuwsbrief Postadres Postbus 122, 9400 ac Assen www.drenthe.nl Arbeidsmarkt Drenthe Wat houdt het in? In 2010 is in opdracht van de provincie Drenthe het onderzoek Ontwikkelingen en prognoses op de Drentse

Nadere informatie

Arbeidsmarktprognoses 2007-2012: Trends en cijfers in bètatechniek

Arbeidsmarktprognoses 2007-2012: Trends en cijfers in bètatechniek PlatformPocket 6 Arbeidsmarktprognoses 2007-2012: Trends en cijfers in bètatechniek Raymond Montizaan en Andries de Grip in opdracht van Platform Bèta Techniek Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Wat houdt het in? Elk kwartaal maakt Etil voor de Provincie Overijssel arbeidsmarktprognoses

Wat houdt het in? Elk kwartaal maakt Etil voor de Provincie Overijssel arbeidsmarktprognoses AANSLUITING ONDERWIJS-ARBEIDSMARKT 2012-2016 Wat houdt het in? Elk kwartaal maakt Etil voor de Provincie Overijssel arbeidsmarktprognoses Nieuwsbrief juni 2011 (APO). In aanvulling daarop brengt Etil de

Nadere informatie

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4149, pagina 344, 24 april 1998 (datum) De arbeidsmarkt voor informatici is krap en zal nog krapper worden.

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4149, pagina 344, 24 april 1998 (datum) De arbeidsmarkt voor informatici is krap en zal nog krapper worden. Het informatici-tekort A uteur(s): Smits, W. (auteur) Delmee, J. (auteur) Grip, A. de (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit

Nadere informatie

RAIL 2011 Werkcollege

RAIL 2011 Werkcollege RAIL 2011 Werkcollege Bart Paashuis, Etil Douwe Grijpstra, Research voor Beleid Opzet werkcollege RAIL 2011 Wat is RAIL Aanbod op de Limburgse arbeidsmarkt Vraag op de Limburgse arbeidsmarkt Discrepanties

Nadere informatie

De betekenis van additionele scholing

De betekenis van additionele scholing De betekenis van additionele scholing Auteur(s): Grip, A. de (auteur) Jacobs, A. (auteur) Werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, Universiteit Maastricht. V erschenen in: ESB,

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2004

De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2004 De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2004 Auteur(s): Eijs, P. van (auteur) Grip, A. de (auteur) Diephuis, B. (auteur) Jacobs, A. (auteur) Marey, P. (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij het Researchcentrum

Nadere informatie

ROA-classificatiegids 2002

ROA-classificatiegids 2002 ROA-classificatiegids 2002 ROA-R-2002/3 Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Universiteit Maastricht Maastricht, februari 2002 In geval

Nadere informatie

Statistische Bijlage De Limburgse Arbeidsmarkt 2002-2006

Statistische Bijlage De Limburgse Arbeidsmarkt 2002-2006 Statistische Bijlage De Limburgse Arbeidsmarkt 2002-2006 ROA-R-2003/3B Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Universiteit Maastricht Maastricht,

Nadere informatie

THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012

THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012 THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012 Dynamiek in de (arbeids) markt Politiek Overheid Technologie Economie Arbeidsmarkt Demografie Organisaties (Beroeps) bevolking Sociaal OVERHEID Wet-

Nadere informatie

Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep

Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep 2001-2006 ROA-R-2003/10B Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Nadere informatie

HBO-I EN DE ARBEIDSMARKT: ONDERZOEK NAAR CONFLICTERENDE INZICHTEN

HBO-I EN DE ARBEIDSMARKT: ONDERZOEK NAAR CONFLICTERENDE INZICHTEN HBO-I EN DE ARBEIDSMARKT: ONDERZOEK NAAR CONFLICTERENDE INZICHTEN Directe aanleiding is de commotie die oktober 2014 ontstond bij het verschijnen van de Keuzegids rondom de baankansen voor HBO afgestudeerden

Nadere informatie

Participatie en inzetbaarheid

Participatie en inzetbaarheid Participatie en inzetbaarheid Paul de Beer Henri Polak hoogleraar voor arbeidsverhoudingen, directeur Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging Boaborea 7 december 2011 1. Het probleem 2 Arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Ontgroening en de arbeidsdeelname van jongeren van het mbo

Ontgroening en de arbeidsdeelname van jongeren van het mbo Ontgroening en de arbeidsdeelname van jongeren van het mbo Frank Cörvers NSI Denktank, Ontgroening en vergrijzing: vloek of zegen?, 13 mei 2014 Probleem? Weinig jongeren en veel ouderen in Limburg Dus:

Nadere informatie

Arbeidsmarktontwikkelingen in de Metaal

Arbeidsmarktontwikkelingen in de Metaal Arbeidsmarktontwikkelingen in de Metaal September 2002 drs B. van Bruggen (DIJK12 Beleidsonderzoek) dr S. Wagenaar (SOM Opleidingen Metaal) Conclusies en beschouwing In dit rapport wordt ingegaan op ontwikkelingen

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Gelieerd aan Maastricht University, SBE 3 afdelingen:

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Gelieerd aan Maastricht University, SBE 3 afdelingen: De arbeidsmarkt tot 2018. Is er ruimte voor jongeren? Didier Fouarge d.fouarge@maastrichtuniversity.nl RPA Netwerkbijeenkomst, Alphen aan den Rijn, 13 februari 2014 2 Researchcentrum voor Onderwijs en

Nadere informatie

Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep

Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep Statistische Bijlage De Overijsselse arbeidsmarkt naar opleiding en beroep 2003-2008 ROA-R-2005/1B S. Dijksman B. Kriechel Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen

Nadere informatie

Februari 2010. Brancheschets Horeca

Februari 2010. Brancheschets Horeca Februari 2010 Brancheschets Horeca Brancheschets Horeca Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis & Niek Veeken 10-2-2010 Landelijk Bedrijfsadviseur Horeca Patricia Oosthof

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor bètatechnici: vooruit- en terugblik

De arbeidsmarkt voor bètatechnici: vooruit- en terugblik PlatformPocket 23 De arbeidsmarkt voor bètatechnici: vooruit- en terugblik Gerla van Breugel Frank Cörvers Arnaud Dupuy Jesper van Thor In opdracht van Platform Bèta Techniek Researchcentrum voor Onderwijs

Nadere informatie

Maart Brancheschets Detailhandel

Maart Brancheschets Detailhandel Maart 2010 Brancheschets Detailhandel Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis en Niek Veeken Landelijk Bedrijfsadviseur voor de Detailhandel Jan Alberts, tel. 06-55

Nadere informatie

Arbeidsmarktmonitor chemische sector

Arbeidsmarktmonitor chemische sector Arbeidsmarktmonitor chemische sector ROA-R-2005/3 Frank Cörvers Bart Golsteyn Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Universiteit Maastricht

Nadere informatie

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 maart 2012 Deborah van den Berg 1. Inleiding Wat zijn de huidige en toekomstige arbeidsmarktperspectieven naar opleiding en beroep? Het Researchcentrum

Nadere informatie

SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKTREGIO DRECHTSTEDEN

SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKTREGIO DRECHTSTEDEN SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKT April 2014 WW-rechten Het aantal WW-uitkeringen neemt in april 2014 met -1,6% af tot 6.552. Deze maand zijn 635 nieuwe WW rechten toegekend. Het aantal beëindigde WW rechten

Nadere informatie

als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers

als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers Langdurige arbeidsrelaties als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers Aanleiding: vergrijzing Langer doorwerken, dus ook meer investeren in jongeren

Nadere informatie

Themabijeenkomst ouderenbeleid

Themabijeenkomst ouderenbeleid MHP, Culemborg, Rob Gründemann, senior TNO Arbeid Lector Sociale Innovatie, Hogeschool Utrecht De opzet van de presentatie Stand van zaken Arbeidsmarkt Kwaliteit van de arbeid Gewenst preventief HR-beleid

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief Op basis van het arbeidsmarktonderzoek van Research voor Beleid en EIM Douwe Grijpstra Datum: 7 november 2007 Opbouw presentatie -Inrichting

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie 212 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Groot Amsterdam Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Paul Rijs Paul.Rijs@uwv.nl 6 5478 3155 Erik Stam Erik.Stam@uwv.nl 6 1511 9162 Marije

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks

De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks ROA-R-2002/5 Patrick van Eijs Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Universiteit

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2002

De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2002 De arbeidsmarkt voor schoolverlaters tot 2002 Auteur(s): Borghans, L. (auteur) Grip, A. de (auteur) Heijke, J.A.M. (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie 212 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Zeeland Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Willem van der Velde Willem.vanderVelde@uwv.nl 6 1595 24 Nicole van der Goorbergh Nicole.vanderGoorbergh@uwv.nl

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Basisset Regionale informatie WERKbedrijf Noord-Holland Noord september 2009 UWV WERKbedrijf informatie, 2009 Versie 0.3 WERKbedrijf Inhoudsopgave Leeswijzer WERKbedrijf Meer inzicht in de situatie op

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie i Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Drechtsteden Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Ton van Mastrigt Ton.vanMastrigt@uwv.nl 6 1595 24 Lia van der Sman Lia.vanderSman@uwv.nl

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt

Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt Bart Paashuis Janneke Gardeniers 10 maart 2011 basis voor beslissingen Opzet presentatie 1. Onderzoek 2. Aanbod op de Drentse arbeidsmarkt 3. Vraag op de Drentse

Nadere informatie

Opleidingsinitiatief. Elektrotechniek Mechatronica Werktuigbouw Fijnmechanisch

Opleidingsinitiatief. Elektrotechniek Mechatronica Werktuigbouw Fijnmechanisch Opleidingsinitiatief Elektrotechniek Mechatronica Werktuigbouw Fijnmechanisch Aanleiding Demografische ontwikkelingen Leeftijdsklasse 1950 2008 Tot 20 jaar 37% 24% 20-40 jaar 29% 26% 40-65 jaar 25% 35%

Nadere informatie

Een Werkende Arbeidsmarkt

Een Werkende Arbeidsmarkt Een Werkende Arbeidsmarkt Bas ter Weel 16 mei2014 Duurzame inzetbaarheid Doel Langer werken in goede gezondheid Beleid gericht op Binden: Gezondheid als voorwaarde voor deelname Ontbinden: Mobiliteit als

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 804 Arbeidsmarkt en sociale zekerheid Nr. 16 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie tember 212 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Haaglanden Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Jean-Paul Biever Jean-Paul.Biever@uwv.nl 6 5437 2541 Martine van Doorn Martine.vanDoorn@uwv.nl

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie december 212 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Paul Rijs Paul.Rijs@uwv.nl 6 5478 3155 Erik Stam Erik.Stam@uwv.nl 6 1511

Nadere informatie

Naam: Datum: Functie: ISCO beroep: Chris de Goede Systeembeheerder Naam, b.v. systeembeheerder

Naam: Datum: Functie: ISCO beroep: Chris de Goede Systeembeheerder Naam, b.v. systeembeheerder Naam: Datum: Functie: ISCO beroep: Chris de Goede 20-07-2016 Systeembeheerder Naam, b.v. systeembeheerder Uw arbeidsmarktwaarde Onze inschatting is dat, kijkend naar de door u aangegeven functie, uw wensen

Nadere informatie

Twintiger in de knel door matige arbeidsmarktperspectieven?

Twintiger in de knel door matige arbeidsmarktperspectieven? Twintiger in de knel door matige arbeidsmarktperspectieven? Didier Fouarge d.fouarge@maastrichtuniversity.nl Twintigers in de knel, Studium Generale, Wageningen, 10 december 2013 ROA (www.roa.nl) Researchcentrum

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie november 21 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Noord-Kennemerland en West-Friesland Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Paul Rijs Paul.Rijs@uwv.nl 6 5478 3155 Erik Stam Erik.Stam@uwv.nl

Nadere informatie

AOW & PENSIOEN GERECHTIGDEN OP DE ARBEIDSMARKT

AOW & PENSIOEN GERECHTIGDEN OP DE ARBEIDSMARKT AOW & PENSIOEN GERECHTIGDEN OP DE ARBEIDSMARKT Resultaten tot nu toe TNO: Romy Steenbeek, Wendela Hooftman, Lennart van der Zwaan ROA: Didier Fouarge, Raymond Montizaan, Ineke Bijlsma DEEL I Omvang en

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 In deze notitie van UWV, die ieder kwartaal verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de provincie Gelderland kort toegelicht.

Nadere informatie

ROA Brochure. Associate degree opleidingen en arbeidsmarktrelevantie Een handleiding voor pilotronde 5

ROA Brochure. Associate degree opleidingen en arbeidsmarktrelevantie Een handleiding voor pilotronde 5 Research Centre for Education and the Labour Market ROA Associate degree opleidingen en arbeidsmarktrelevantie Een handleiding voor pilotronde 5 ROA Brochure Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Antwoord op vragen van de leden Jadnanansing en Vermeij (beiden PvdA) over het verdwijnen van banen op niveau van mbo-2/3 (2014Z15026)

Antwoord op vragen van de leden Jadnanansing en Vermeij (beiden PvdA) over het verdwijnen van banen op niveau van mbo-2/3 (2014Z15026) >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Middelbaar Beroeps Onderwijs IPC 2150 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Drenthe

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Drenthe Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Drenthe Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Drenthe groeit het aantal banen van werknemers beperkt. Structurele

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die vanwege de resultaten van de Quick Scan wat later verschijnt dan gebruikelijk, worden de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks. editie 2003

De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks. editie 2003 De arbeidsmarkt voor MBO-schoolverlaters: nu en straks editie 2003 ROA-R-2003/7 Patrick van Eijs Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Nadere informatie

Tata Steel heeft als enige de bedrijfsschool opengehouden en profiteert daar nu van

Tata Steel heeft als enige de bedrijfsschool opengehouden en profiteert daar nu van FD Heiko Jessayan Tata Steel heeft als enige de bedrijfsschool opengehouden en profiteert daar nu van Er was eens een Philips-bedrijfsschool (1929-1989). En er was eens een Shell Pernis bedrijfsschool

Nadere informatie

Prognose arbeidsmarktontwikkeling als gemiddeld jaarlijks percentage van de werkgelegenheid in 2014.

Prognose arbeidsmarktontwikkeling als gemiddeld jaarlijks percentage van de werkgelegenheid in 2014. Werkgelegenheidsgroei Nederland 2015-2020 Sinds de crisis van 2008 wisselen periodes van economische groei en krimp elkaar af. In de periode 2010-2014 is de arbeidsmarkt voor recent gediplomeerden verslechterd

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie i 212 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Rijnmond Contactpersonen: Naam E-mail Telefoon Ton van Mastrigt Ton.vanMastrigt@uwv.nl 6 1595 24 Lia van der Sman Lia.vanderSman@uwv.nl

Nadere informatie

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR essc-sport project www.eose.org 1 De uitdagingen van de Sport- en Beweeg sector De Sport en

Nadere informatie

ROA Fact Sheet. Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2012 Feiten en cijfers. Research Centre for Education and the Labour Market ROA

ROA Fact Sheet. Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2012 Feiten en cijfers. Research Centre for Education and the Labour Market ROA Research Centre for Education and the Labour Market ROA Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2012 Feiten en cijfers ROA Fact Sheet ROA-F-2013/2 Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 t.b.v. Monitor Arbeidsmarkt en Onderwijs Provincie Noord-Holland IJmuiden, 23 november 2012 Arjan Heyma www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Belangrijkste

Nadere informatie

Knelpunten blijven, ondanks daling groei

Knelpunten blijven, ondanks daling groei Knelpunten blijven, ondanks daling groei Auteur(s): Cörvers, F. (auteur) Diephuis, B. J. (auteur) Golsteyn, B. (auteur) Marey, Ph. (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zeeland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zeeland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Zeeland il Inhoudsopgave Inleiding 2 Meer zicht op de regionale arbeidsmarkt 2 Managementsamenvatting 3 Aanbodzijde 3 Vraagzijde 3 1. Arbeidsmarktontwikkelingen

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Samenvatting Meer banen in Rijk van Nijmegen, vooral in zakelijke diensten In Rijk van Nijmegen groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie il 211 Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Rijnmond Contactpersonen: Naam Email Telefoon Ton van Mastrigt Ton.vanMastrigt@uwv.nl 165 78 1327 Lia van der Sman Lia.vanderSman@uwv.nl

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Samenvatting Regio in beeld Gooi en Vechtstreek

Samenvatting Regio in beeld Gooi en Vechtstreek Samenvatting Regio in beeld 2016 Gooi en Vechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt toe, vooral in de marktsector In de regio Gooi en Vechtstreek groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Holland Centraal groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKTREGIO DRECHTSTEDEN

SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKTREGIO DRECHTSTEDEN SNELINFORMATIE ARBEIDSMARKTREGIO DRECHTSTEDEN Januari 2013 WW-rechten Het aantal WW-uitkeringen steeg in januari 2013 met 10,9% tot ruim 5.250. Deze maand werden 1.120 nieuwe WW rechten toegekend. Het

Nadere informatie

Ten minste houdbaar tot?

Ten minste houdbaar tot? Ten minste houdbaar tot? Duurzame inzetbaarheid in tijden van crisis. Door de vergrijzing, de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt en de oprekking van de pensioenleeftijd is duurzame inzetbaarheid urgenter

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

Nieuwe definitie beroepsbevolking Gevolgen voor HBO-Monitor cijfers en instellingsrapportages

Nieuwe definitie beroepsbevolking Gevolgen voor HBO-Monitor cijfers en instellingsrapportages Research Centre for Education and the Labour Market ROA Nieuwe definitie beroepsbevolking Gevolgen voor HBO-Monitor cijfers en instellingsrapportages ROA Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie ustus Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Noord-Kennemerland, West Friesland en Kop van Noord-Holland Contactpersonen: Naam Email Telefoon Paul Rijs Paul.Rijs@uwv.nl 6 5478 3155

Nadere informatie

Samenvatting Regio in beeld Amersfoort

Samenvatting Regio in beeld Amersfoort Samenvatting Regio in beeld 2016 Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt toe, vooral in de marktsector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd) in 2016 en 2017 met

Nadere informatie

Samenvatting Regio in beeld Midden-Brabant

Samenvatting Regio in beeld Midden-Brabant Samenvatting Regio in beeld 2016 Midden-Brabant Samenvatting Aantal banen neemt toe, echter niet in collectieve sector In Midden-Brabant groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd) in

Nadere informatie

Met arbeidsmarktinformatie een betere match

Met arbeidsmarktinformatie een betere match Met arbeidsmarktinformatie een betere match Michel van Smoorenburg Arbeidsmarktinformatie en advies (UWV) Leerwerkdag, 17 november 2014 Utrecht Is de krant je belangrijkste bron? Kans op baan bij architectenbureaus

Nadere informatie

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL Handleiding bij Meldformulier keuzedeel bestemd voor onderwijsinstellingen, brancheorganisaties, HBO-instellingen, werkgevers en andere partijen ten behoeve van het

Nadere informatie

Economische groei en werkzekerheid stimuleren? Ruim baan voor beter inzicht

Economische groei en werkzekerheid stimuleren? Ruim baan voor beter inzicht Economische groei en werkzekerheid stimuleren? Ruim baan voor beter inzicht 2 Inhoud Ruim baan voor beter inzicht Sturen op alle niveaus Betrouwbare gegevens innovatief gekoppeld Informatie op maat De

Nadere informatie

October 2010. Brancheschets Industrie

October 2010. Brancheschets Industrie October 2010 Brancheschets Industrie Brancheschets Industrie Afdeling Arbeidsmarktinformatie, Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis, Niek Veeken Landelijk Bedrijfsadviseur: Erik van As (06-22573343)

Nadere informatie

Afbakening van de opleidingen:

Afbakening van de opleidingen: Opleidings- en doelmatigheidsinformatie creatieve mbo-opleidingen Periode 25 t/m 21 Landelijk en regio Amsterdam e.o. Drs. os Teunen Senior onderzoeker GOC Afbakening van de opleidingen: A. Opleidingen

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio West-Brabant

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio West-Brabant Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio West-Brabant Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In West-Brabant groeit het aantal banen van werknemers (voltijd

Nadere informatie

Artikelen. Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in Ingrid Beckers en Birgit van Gils

Artikelen. Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in Ingrid Beckers en Birgit van Gils Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in 23 Ingrid Beckers en Birgit van Gils In 23 vonden ruim 9 duizend mensen een nieuwe baan. Dat is 13 procent van de werkzame beroepsbevolking. Het aandeel

Nadere informatie

Ontwikkelingen arbeidsmarkt: Uitzendbureau? Kans op werk!

Ontwikkelingen arbeidsmarkt: Uitzendbureau? Kans op werk! Ontwikkelingen arbeidsmarkt: Uitzendbureau? Kans op werk! UWV-congres Uitzendbranche Zwolle, 15 november 2012, Rob Witjes, Arbeidsmarktinformatie en -advies, UWV 1 Inhoud presentatie Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie ustus Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht Contactpersonen: Naam Email Telefoon Bert van de Geijn Bert.vandeGeijn@uwv.nl 6 5478 3162 Erik Siebers Erik.Siebers@uwv.nl

Nadere informatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie

Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Basisset Regionale Arbeidsmarktinformatie Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland i Inhoudsopgave Inleiding 2 Meer zicht op de regionale arbeidsmarkt 2 Managementsamenvatting 3 Aanbodzijde 3 Vraagzijde 3 1.

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 Positieve arbeidsmarktevoluties in het derde kwartaal van 2015 De werkgelegenheidsgraad bij de 20- tot 64-jarigen bedroeg in het derde kwartaal van 2015 67,4% en steeg

Nadere informatie

FACTSHEET ARBEIDSMARKT

FACTSHEET ARBEIDSMARKT 1 FACTSHEET ARBEIDSMARKT Zuid LIMBURG 1. Kerngegevens beroepsbevolking Figuur 1.1 Samenstelling bevolking naar leeftijd en geslacht, Zuid Limburg, 2013-2025 Bron: Regioportret Zuid Limburg Ontgroening

Nadere informatie

Lesbrief. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt

Lesbrief. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Lesbrief Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Inleiding Het aantrekkelijke van loopbaan en burgerschap is dat het voortdurend in beweging is. Onze samenleving is dynamisch; er vinden continu veranderingen

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In de Gooi en Vechtstreek groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Trendbrochure mbo groen gediplomeerden ------ Groen in perspectief. KBA, april 2015

Trendbrochure mbo groen gediplomeerden ------ Groen in perspectief. KBA, april 2015 Trendbrochure mbo groen gediplomeerden ------ Groen in perspectief KBA, april 2015 Inleiding Sinds 2010 voert KBA in nauw overleg met ROA, AOC Raad en Aequor, en op initiatief van het ministerie van EZ,

Nadere informatie

Scholing voor werk. Situering van het onderzoek. Risico s op verlies van werk

Scholing voor werk. Situering van het onderzoek. Risico s op verlies van werk Scholing voor werk De Grip, A., Van Loo, J. & Sanders, J. (2004). Werkgelegenheid en Scholing 2003 (ROA-R-2004/1). Maastricht: Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Technologische veranderingen,

Nadere informatie

Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt; kan dat wel?

Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt; kan dat wel? Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt; kan dat wel? 1 Waar wil ik het over hebben? Het MBO De arbeidsmarkt Jongeren Waar hebben wij het over als we het hebben over aansluiting? Mijn conclusies 2 Het MBO

Nadere informatie

Doelmatigheid van het opleidingsaanbod: ROA arbeidsmarktprognoses en -indicatoren

Doelmatigheid van het opleidingsaanbod: ROA arbeidsmarktprognoses en -indicatoren Doelmatigheid van het opleidingsaanbod: ROA arbeidsmarktprognoses en -indicatoren Dr. Didier Fouarge d.fouarge@maastrichtuniversity.nl CDHO, Utrecht, 4 oktober 2016 ROA (www.roa-maastricht.nl) Researchcentrum

Nadere informatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie Spoor 1 Zo snel mogelijk meer mensen aan het werk ANALYSE Waarom moet de arbeidsparticipatie omhoog en waarom gaat dit niet vanzelf? OPLOSSINGEN Hoe kan de arbeidsparticipatie omhoog tot 80 procent? Spoor

Nadere informatie