Speels totaalprogramma voor kindercentra 0-4 jaar thuis 07966_upt_map_voor_achter.indd :56:09

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Speels totaalprogramma voor kindercentra 0-4 jaar thuis 07966_upt_map_voor_achter.indd 1 13-08-2010 10:56:09"

Transcriptie

1 Speels totaalprogramma voor kindercentra 0-4 jaar 07966_upt_map_voor_achter.indd :56:09

2 Inhoud 1 2 Voorwoord 3 Inleiding 5 Ouders betrekken bij Uk & Puk 6 Informatie geven 6 Ouders stimuleren om activiteiten te doen 7 Informatie over het kind uitwisselen 8 Ideeën voor activiteiten uitwisselen 8 Ouders ondersteunen bij de uitvoering van activiteiten 9 3 Tot slot 9 Achtergrondinformatie ouderbetrokkenheid 10 Inspraak 10 Hulp bij activiteiten 10 Afstemmen van de benadering en in het kindercentrum 10 Ouders toerusten 10 4 Literatuur 11 Ouderbijeenkomsten 12 Kennismaken met Puk 13 Spelen met uw baby 17 Spelen met uw dreumes 21 Spelen met uw peuter 25 Praten met kinderen 29 1

3 1. Inleiding Het kindercentrum en de ouders hebben een gezamenlijk belang: het welbevinden van het kind. Jullie willen zo gunstig mogelijke voorwaarden scheppen om het kind tot zijn recht te laten komen en de kansen op een optimale ontwikkeling te vergroten. Het is dus niet meer dan logisch dat ouders en kindercentrum elkaar als partners in de opvoeding zien. Door gebruik te maken van elkaars expertise begeleid je het kind zo goed mogelijk. Ouders kennen hun kind als geen ander. Met deze kennis kunnen de pedagogisch medewerkers van het kindercentrum hun voordeel doen en hun aanpak zo goed mogelijk afstemmen op het kind. Maar jullie hebben ook je eigen deskundigheid. Jullie kunnen ouders ondersteuning bieden bij vragen over de opvoeding en concrete tips geven om de ontwikkeling te stimuleren. Als het kindercentrum en de ouders hun aanpak van het kind op elkaar weten af te stemmen, heeft dit een gunstig effect op het kind. Er ontstaat samenhang tussen de wereld van het kind en zijn wereld in het kindercentrum. Deze samenhang geeft het kind houvast. Het maakt het makkelijker voor het kind om de wereld om zich heen te begrijpen. Daarnaast wordt de opzet van een aantal bijeenkomsten voor ouders beschreven over de volgende onderwerpen: kennismaken met Puk (een algemene informatiebijeenkomst over Uk & Puk), spelen met baby s, spelen met dreumesen, spelen met peuters, praten met kinderen. In de tekst wordt gesproken over pedagogisch medewerkers. Hiermee worden zowel mannen als vrouwen bedoeld. Vanwege de leesbaarheid wordt de pedagogisch medewerker in de tekst aangeduid met zij. Overal waar zij of haar staat, kun je ook hij of hem lezen. Een individueel kind wordt aangeduid met hij. Waar hij of hem staat, kun je ook zij of haar lezen. In deze handleiding staan praktische tips met achtergrondinformatie om de betrokkenheid van ouders bij Uk & Puk te vergroten met als doel dat er een doorgaande lijn ontstaat tussen de aanpak in het kindercentrum en de aanpak. Ter ondersteuning hiervan zijn kopieerbladen met informatie voor ouders gemaakt. Deze kopieerbladen zijn achter in de map opgenomen. Een algemene ouderbrief over Uk & Puk. Per thema en per leeftijdscategorie (0 tot 1½ jaar (baby s), 1½ tot 2½ jaar (dreumesen) en 2½ tot 4 jaar (peuters)) een ouderbrief met informatie over de activiteiten van het thema en tips voor activiteiten om aan te sluiten bij het thema. Deze ouderbrieven geef je aan de ouders mee als het betreffende thema aan de orde is. 5

4 2. Ouders betrekken bij Uk & Puk Kinderen ontwikkelen zich niet alleen in het kindercentrum. Elke situatie waarin een kind zich voelt, is een optimale omgeving om op onderzoek uit te gaan en (nieuwe) vaardigheden te oefenen. Je kunt een kind hierbij helpen door hem de ruimte en de gelegenheid te geven om ervaringen op te doen, en door van gewone, alledaagse situaties een leerervaring te maken. Wanneer een kind bijvoorbeeld een speeltje laat vallen en je pakt het meteen voor hem op, laat je een kans voorbijgaan om het kind zelf te laten onderzoeken wat er gebeurd is. Waar is het speeltje terechtgekomen? Ligt het naast de stoel of is het weggerold? Bij het samen zoeken naar het speeltje kan het kind tal van leerervaringen opdoen. Met Uk & Puk werken pedagogisch medewerkers aan de ontwikkeling van jonge kinderen door een rijke leeromgeving te creëren. Ze creëren en grijpen kansen om kinderen leerervaringen op te laten doen. Door deze leeromgeving uit te breiden naar de situatie ontstaat er continuïteit voor kinderen. Door in het kindercentrum en activiteiten te doen die in elkaars verlengde liggen, heeft het kind meer gelegenheid om te ontdekken, vaardigheden te oefenen, woorden te leren en zijn omgeving te begrijpen. Op deze manier werken pedagogisch medewerkers en ouders samen aan de ontwikkeling van het kind. Maar hoe betrek je ouders bij Uk & Puk? Dat is niet altijd even gemakkelijk. De ene ouder voelt zich nu eenmaal eerder betrokken dan de andere ouder. Het kindercentrum kan een stimulerende rol spelen door ouders uit te nodigen om samen te werken met Uk & Puk. Hieronder staan verschillende manieren beschreven waarop het kindercentrum ouders bij Uk & Puk kan betrekken. Lees deze informatie goed door en bepaal dan samen met je team waar jullie voor kiezen. Informatie geven over Uk & Puk. Ouders stimuleren om activiteiten te doen die aansluiten bij het thema waarmee in het kindercentrum wordt gewerkt. Met ouders informatie uitwisselen over hoe het kind op de activiteiten reageert, waar zijn interesse naar uitgaat en hoe het kind zich ontwikkelt. Ideeën voor activiteiten uitwisselen met ouders. Ouders ondersteunen bij de uitvoering van activiteiten. Informatie geven Ouders betrekken bij Uk & Puk begint door informatie over het programma te geven. Misschien zijn sommige ouders betrokken geweest bij de keuze van het kindercentrum om te gaan werken met Uk & Puk. Maar meestal betreft dit ouders die al actief zijn in een cliëntenraad, oudercommissie of denktank. Daarna zullen alle ouders op de hoogte moeten worden gesteld van jullie keuze voor Uk & Puk. Dit kan op verschillende manieren. Geschreven informatie Deel de ouderbrief met algemene informatie over Uk & Puk uit of schrijf een stukje in de nieuwsbrief. Informatiebijeenkomst Hiervoor kan het programma gebruikt worden dat je verderop in deze handleiding vindt. Tijdens de informatiebijeenkomst kun je achtergrondinformatie geven, maar ook materiaal laten zien of een activiteit voordoen. Videobeelden of foto s van het werken met Uk & Puk in de groep zijn een goed middel 6

5 4. Ouderbijeenkomsten In dit hoofdstuk wordt een vijftal ouderbijeenkomsten beschreven. Eerst komen de voorbereidingen aan de orde. Vervolgens staat op een spread een overzichtelijk draaiboek van het verloop van de bijeenkomst. Als laatste is steeds een ouderblad opgenomen met tips en ideeën voor. Kopieer dit blad en geef het aan het einde van de avond mee aan de ouders _ukp_hndl_oudrbtr_bw.indd :59

6 Ouderbijeenkomst Kennismaken met Puk D o e l e n Ouders kennis laten maken met het programma Uk & Puk in het kindercentrum van hun kind. Ouders kennis laten maken met de pop Puk. Ouders krijgen inzicht in de rol van Puk in de groepen. Ouders informeren over de activiteiten van Uk & Puk in de groepen. Ouders vertellen hoe zij kunnen bijdragen aan de uitvoering van Uk & Puk. M a t e r i a a l Puk met zijn pyjama in zijn rugzak. Stoeltje en poppenbedje voor Puk. Uk & Puk-materialen. Vragen bij punt 5 op kaartjes of op papier. Pennen en papier (punt 5). Eigengemaakte videobeelden van het werken met Puk in de groep en afspeelapparatuur. Programma en de elf thema s op een flap. Eventueel een evaluatieformulier. D u u r v a n d e b i j e e n ko m s t Anderhalf tot twee uur. Dit is een inschatting van de tijd. Kijk zelf of je bepaalde onderdelen langer of korter wilt maken. Vo o r b e re i d i n g Maak videobeelden van de Uk & Puk-activiteiten in de verschillende groepen. Probeer zoveel mogelijk alle kinderen in beeld te brengen. Ouders zien hun kinderen natuurlijk graag terug. Nodig de ouders uit. Zorg voor koffie, thee en iets lekkers. Zet een tafel klaar met de materialen van Uk & Puk. Zet stoelen klaar voor de ouders, jullie zelf en Puk. Schrijf vooraf het programma en de elf thema s van Uk & Puk op een flap en hang deze op. Maak kaartjes met vragen bij onderdeel 5. Zet de video startklaar. Controleer van tevoren of alles werkt, ook het geluid. H o e g a j e a a n d e s l a g? Vertel de ouders dat Puk in de groep als een van de kinderen wordt gezien. Ga tijdens de ouderbijeenkomst net zo met Puk om als jullie dat in de groepen doen. Ga staan bij de onderdelen van de bijeenkomst waarbij je iets vertelt aan de ouders. Hierdoor houd je gemakkelijker zelf de leiding. Nodig ouders uit te praten bij interactieve onderdelen van het programma. Vaak helpt het als je dan juist gaat zitten. S u g g e s t i e s Maak een tentoonstelling met foto s van de activiteiten en knutselwerkjes van de kinderen. Creëer in elke groep een plek (een prikbord, een tafel of een deur) waar jullie en de ouders foto s, tips en knutselwerkjes rondom het thema kunnen ophangen of neerzetten. 13

7 Ouderblad Ke n n i s m a ke n m e t Pu k Wi s t u d a t U de ontwikkeling van uw kind stimuleert door uw kind de ruimte te geven om zelf te spelen en dingen te ontdekken. U de ontwikkeling van uw kind stimuleert door veel met uw kind te praten en te spelen. Het belangrijk is om uw kind te laten merken dat u naar hem kijkt en luistert. Het van belang is om uw tempo aan uw kind aan te passen. Uw kind heeft vaak langer nodig om op u te reageren. Het voor uw kind prettig is als de pedagogisch medewerkers weten wat uw kind doet en al kan. U uw kind gemakkelijker begrijpt als u weet wat hij in het kindercentrum heeft gedaan. t h u i s I d e e ë n vo o r t h u i s Hieronder vindt u algemene tips voor activiteiten die u met uw kind kunt doen. Kijk voor tips per thema in de ouderbrief bij het betreffende thema. Spraak en taal Praat over wat u en uw kind doen tijdens de dagelijkse bezigheden. De woorden krijgen betekenis voor uw kind doordat u praat over wat hij doet, ziet en ervaart. TIP l Omgaan met gevoelens en met elkaar Geef uw kind vaak een complimentje. Hierdoor groeit zijn zelfvertrouwen. Wanneer u duidelijk laat merken wanneer u trots bent op uw kind, zal hij het leuk vinden om dit gedrag vaker te laten zien. Bewegen en ervaren Kinderen onderzoeken de wereld om zich heen door actief bezig te zijn. Geef uw kind de ruimte om te bewegen en te ontdekken wat hij al zelf kan. Kijk eens of uw kind al zelf dat ene speeltje kan pakken, waarvan u dacht hij er nog niet bij kon. Ruimtelijk begrip Wijs samen met uw kind zijn verschillende lichaamsdelen aan. Waar is zijn oor? Heeft hij nog een oor? Ja, hij heeft twee oren. En heeft hij ook twee neuzen? Tel samen spelenderwijs de verschillende lichaamsdelen. Zing ook eens het liedje Dit zijn mijn wangetjes. Wijs aan waarover jullie zingen. Tijdens het aankleden Waar is je arm? Steek hem maar door je mouw. Nu nog een arm door je andere mouw. Goed zo! Nu heb je je trui aan. Wat zie je er mooi uit! Heeft u een goede tip of een leuk idee voor andere ouders en/of de pedagogisch medewerkers? Laat het weten! Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg 16

8 Inhoud Algemene informatie voor ouders 5 Welkom, Puk! baby s 9 dreumesen 11 peuters 13 Wat heb jij aan vandaag? baby s 15 dreumesen 17 peuters 19 Eet smakelijk! baby s 21 dreumesen 23 peuters 25 Dit ben ik! baby s 27 dreumesen 29 peuters 31 Reuzen en kabouters baby s 33 dreumesen 35 peuters 37 Regen baby s 39 dreumesen 41 peuters 43 Hatsjoe! baby s 45 dreumesen 47 peuters 49 Knuffels baby s 51 dreumesen 53 peuters 55 Oef, wat warm! baby s 57 dreumesen 59 peuters 61 Ik en mijn familie baby s 63 dreumesen 65 peuters 67 Ik ben bijna 4! 69 3

9 Algemene informatie In de groep van uw kind kunt u, behalve de kinderen en de pedagogisch medewerkers, ook Puk tegenkomen. Wie is Puk? En wat doet hij in de groep van uw kind? Puk is een pop en een speelkameraadje van de kinderen. Maar Puk is nog veel meer dan dat. Puk hoort bij het activiteitenprogramma Uk & Puk, dat speciaal ontwikkeld is voor kindercentra. Het doel is om kinderen tussen nul en vier jaar in hun ontwikkeling te stimuleren door samen te spelen en te ontdekken. Activiteiten Uk & Puk bestaat uit allerlei activiteiten rondom verschillende thema s. De thema s zijn zo gekozen dat ze dicht bij de belevingswereld van uw kind staan. Puk speelt vaak een belangrijke rol in de activiteiten. Hij maakt iets mee dat de kinderen herkennen. Hij heeft bijvoorbeeld nieuwe schoenen of hij is verkouden. Hij laat de kinderen iets zien, maakt een grapje en stelt vragen. Via Puk worden kinderen betrokken bij een activiteit en uitgedaagd om mee te doen. Puk is een vriendje bij wie kinderen zich veilig voelen. Naast Puk, staat dus vooral uw uk centraal in elke activiteit. Uk & Puk bestaat uit tien thema s met twaalf activiteiten. Elke activiteit wordt beschreven voor de drie leeftijdscategorieën: baby s (0-1½ jaar) dreumesen (1½ - 2½ jaar) peuters (2½ - 4 jaar). Voor de kinderen die bijna vier jaar zijn is er een elfde thema dat aandacht besteedt aan de overgang van uw kind naar de basisschool. Uk & Puk is een totaalprogramma voor kindercentra met speelse activiteiten voor kinderen van nul tot vier jaar. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen, te ervaren en te ontdekken. Uk & Puk biedt uw kind de optimale speelruimte om vaardigheden te oefenen op het gebied van spraak en taal, omgaan met gevoelens en omgaan met elkaar, bewegen en ervaren, en ruimtelijk begrip. Uk & Puk vormt samen met de kleuterprogramma s voor het basisonderwijs Ik & Ko en Schatkist een doorgaande leerlijn. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg 5

10 Welkom, Puk! 0-1½ Informatie voor ouders van kinderen van 0-1½ jaar In dit thema maken de kinderen kennis met Puk. De kinderen vertellen aan Puk hoe ze heten en ze laten aan Puk zien wat ze in het kindercentrum allemaal doen. Zoals spelen in de hoeken, aan tafel of buiten, voorlezen, liedjes zingen in de kring, eten, slapen, naar de wc gaan en opruimen. Activiteiten Samen met de kinderen ontdekt Puk het kindercentrum. Wat doe je aan tafel en wat in de bouwhoek, de boekenhoek of de huishoek? Wat zit er achter de deur? Waar kun je buiten spelen en waar is de slaapkamer? De kinderen laten aan Puk zien waar het speelgoed staat en helpen mee om de groepsruimte gezellig te maken. Samen ruimen ze op en zingen daarbij een opruimliedje. Ze spelen in de huishoek, gooien proppen papier in de prullenbak en maken samen een kunstwerk voor aan de muur. De jongste kinderen geven Puk een schone luier en de oudste kinderen laten aan Puk zien hoe hij op de wc kan plassen. Puk raakt ook een keer zoek en alle kinderen helpen mee om Puk te vinden. Voorleesverhaal Tom wil zijn jas niet uittrekken, wanneer hij voor het eerst in het kindercentrum is. De kinderen proberen van alles om hem op zijn gemak te stellen. Uiteindelijk geeft Kofi hem een blauwe ballon om mee te spelen en dan trekt hij zijn jas uit. Uk & Puk is een totaalprogramma voor kindercentra met speelse activiteiten voor kinderen van nul tot vier jaar. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen, te ervaren en te ontdekken. Uk & Puk biedt uw kind de optimale speelruimte om vaardigheden te oefenen op het gebied van spraak en taal, omgaan met gevoelens en omgaan met elkaar, bewegen en ervaren, en ruimtelijk begrip. S p e l e n d e r w i j s o n t w i k ke l e n Door het meedoen aan de spelactiviteiten van dit thema: leert uw baby zijn eigen naam herkennen; krijgt uw baby volop de kans de groepsruimte en verschillende spelmaterialen te ontdekken; leert uw baby de vaste dagelijkse routines in het kindercentrum kennen en weet hij wat er komen gaat. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg liedje Eén, twee, drie, vier (op de wijs van Eén twee, drie vier, hoedje van papier ) Eén, twee, drie, vier, opruimen, opruimen. Eén, twee, drie, vier, ruim op met plezier. hier, daar. Wat hoort bij elkaar? (Vul hier in wat u opruimt, bijv. blokken, bekers ) Eén, twee, drie, vier, wij zijn klaar! 9

11 Hoe kunt u aansluiten bij het thema? 0-1½ Samen een klusje doen Kan uw baby al helpen om zijn speelgoed op te ruimen? Geef hem een complimentje of een dikke knuffel als het lukt. Zo stimuleert u het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van uw baby. Samen praten Noem uw baby regelmatig bij zijn naam. Reageert hij hier al op? Praat veel met uw baby over wat jullie doen en zien. Het geeft uw baby een veilig gevoel als u tegen hem praat. Bijvoorbeeld: Ik ga je jas aantrekken. Eerst je ene arm door de mouw. Dan je andere arm. Nu je jas nog dichtmaken. En klaar! Dat is lekker warm. Let goed op waar uw baby naar kijkt. Door te praten over datgene waar de interesse en aandacht van uw baby naar uitgaat, krijgt wat u zegt ook betekenis voor uw baby. Bijvoorbeeld: Wie zie je daar? Dat is Bente. Zingen Door een liedje te zingen bij de terugkomende bezigheden, zoals opruimen, aankleden of eten, leert uw baby gemakkelijker herkennen wat er komen gaat. Zing tijdens het opruimen het opruimliedje Eén, twee, drie, vier... met uw baby. In de derde regel vult u in wat jullie opruimen. Baby s genieten tijdens het zingen van het ritme en het bekende geluid van uw stem. Daarbij leren ze allerlei nieuwe woorden. Spelen Speel een verstopspelletje met uw baby. Verstop een speeltje onder een doekje. Zorg dat uw baby ziet wat u doet. Gaat hij zoeken waar het speeltje is? Zo niet, laat dan een klein stukje van het speeltje tevoorschijn komen. Reageer enthousiast als uw baby het speeltje gevonden heeft. Bij oudere baby s verstopt u zich achter een stoel of een deur. Kruipt of loopt uw baby al naar u toe? Roep zijn naam om uw baby te helpen om u te vinden. Laat uw baby merken hoe gezellig u het vindt dat hij naar u toe komt. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg 10

12 Welkom, Puk! 1½-2½ Informatie voor ouders van kinderen van 1½ - 2½ jaar In dit thema maken de kinderen kennis met Puk. De kinderen vertellen aan Puk hoe ze heten en ze laten aan Puk zien wat ze in het kindercentrum allemaal doen. Zoals spelen in de hoeken, aan tafel of buiten, voorlezen, liedjes zingen in de kring, eten, slapen, naar de wc gaan en opruimen. Activiteiten Samen met de kinderen ontdekt Puk het kindercentrum. Wat doe je aan tafel en wat in de bouwhoek, de boekenhoek of de huishoek? Wat zit er achter de deur? Waar kun je buiten spelen en waar is de slaapkamer? De kinderen laten aan Puk zien waar het speelgoed staat en helpen mee om de groepsruimte gezellig te maken. Samen ruimen ze op en zingen daarbij een opruimliedje. Ze richten de huishoek in, gooien proppen papier in de prullenbak en maken samen een kunstwerk voor aan de muur. De jongste kinderen geven Puk een schone luier en de oudste kinderen laten aan Puk zien hoe hij op de wc kan plassen. Puk raakt ook een keer zoek en alle kinderen helpen mee om Puk te vinden. Voorleesverhaal Tom wil zijn jas niet uittrekken, wanneer hij voor het eerst in het kindercentrum is. De kinderen proberen van alles om hem op zijn gemak te stellen. Uiteindelijk geeft Kofi hem een blauwe ballon om mee te spelen en dan trekt hij zijn jas uit. Uk & Puk is een totaalprogramma voor kindercentra met speelse activiteiten voor kinderen van nul tot vier jaar. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen, te ervaren en te ontdekken. Uk & Puk biedt uw kind de optimale speelruimte om vaardigheden te oefenen op het gebied van spraak en taal, omgaan met gevoelens en omgaan met elkaar, bewegen en ervaren, en ruimtelijk begrip. S p e l e n d e r w i j s o n t w i k ke l e n Door het meedoen aan de spelactiviteiten van dit thema: leert uw kind de namen van de andere kinderen van de groep kennen; weet uw kind waar het speelgoed staat en waar in de groepsruimte of het kindercentrum de verschillende activiteiten plaatsvinden; weet uw kind welke verschillende activiteiten hij in het kindercentrum kan doen en kent hij de dagelijks terugkerende routines. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg liedje Eén, twee, drie, vier (op de wijs van Eén twee, drie vier, hoedje van papier ) Eén, twee, drie, vier, opruimen, opruimen. Eén, twee, drie, vier, ruim op met plezier. hier, daar. Wat hoort bij elkaar? (Vul hier in wat u opruimt, bijv. blokken, bekers ) Eén, twee, drie, vier, wij zijn klaar! 11

13 Hoe kunt u aansluiten bij het thema? 1½-2½ Kijkje in de groep In dit thema is er aandacht voor opruimen en het gezellig maken van de groepsruimte. Ziet u de groepsruimte veranderen? Kijk eens naar het kunstwerk dat uw kind alleen of samen met andere kinderen voor aan de muur heeft gemaakt. Hoe ziet de huishoek eruit? In een van de activiteiten mogen de kinderen zelf meehelpen met het inrichten van de huishoek. Misschien wil uw kind iets van meenemen om de huishoek gezellig te maken (een beeldje, plantje, schilderijtje). Laat uw kind uit twee of drie spulletjes kiezen wat hij het mooiste vindt. Door iets van in het kindercentrum neer te zetten, maakt u het verschil tussen de wereld en die in het kindercentrum voor uw kind minder groot. Samen een klusje doen Vraag uw kind tijdens de gewone dagelijkse bezigheden om iets voor u te pakken. Bijvoorbeeld zijn schoenen als jullie naar buiten gaan, de boter als jullie brood smeren, zijn pyjama als hij gaat slapen. Uw kind vindt het vaak leuk om te helpen en voelt zich hierdoor al groot. Weet uw kind waar hij de verschillende spullen kan vinden? Vertel uw kind hoe knap u het vindt dat hij al zoveel kan. Samen praten Kijk samen met uw kind naar foto s van jullie gezin of van de familie. Herkent hij de personen die op de foto s staan? Bereid uw kind voor als u hem wilt meenemen, bijvoorbeeld naar de winkel. Door uw kind vijf of tien minuten voordat jullie weggaan te vertellen dat jullie naar de winkel gaan, weet uw kind wat hij moet verwachten. Dit geeft hem houvast en zekerheid. Hierdoor maakt u het voor uw kind gemakkelijker om te stoppen met spelen en met u mee te gaan. Zingen Zing tijdens het opruimen het opruimliedje Eén, twee, drie, vier... met uw kind. In de derde regel vullen jullie in wat jullie opruimen. Laat uw kind zoveel mogelijk zelf de woorden invullen. Welke woorden kent hij al? Spelen Doe een verstopspelletje met uw kind. Verstop een speeltje in de kamer en vraag uw kind het te zoeken. Geef hem kleine aanwijzingen waar hij het speeltje kan vinden. Bijvoorbeeld: Kijk maar eens onder het kussen op de bank. Laat uw kind het speeltje ook een keer voor u verstoppen. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg 12

14 Welkom, Puk! 2½-4 Informatie voor ouders van kinderen van 2½ - 4 jaar In dit thema maken de kinderen kennis met Puk. De kinderen vertellen aan Puk hoe ze heten en ze laten aan Puk zien wat ze in het kindercentrum allemaal doen. Zoals spelen in de hoeken, aan tafel of buiten, voorlezen, liedjes zingen in de kring, eten, slapen, naar de wc gaan en opruimen. Activiteiten Samen met de kinderen ontdekt Puk het kindercentrum. Wat doe je aan tafel en wat in de bouwhoek, de boekenhoek of de huishoek? Wat zit er achter de deur? Waar kun je buiten spelen en waar is de slaapkamer? De kinderen laten aan Puk zien waar het speelgoed staat en helpen mee om de groepsruimte gezellig te maken. Samen ruimen ze op en zingen daarbij een opruimliedje. Ze richten de huishoek in, gooien proppen papier in de prullenbak en maken samen een kunstwerk voor aan de muur. De jongste kinderen geven Puk een schone luier en de oudste kinderen laten aan Puk zien hoe hij op de wc kan plassen. Puk raakt ook een keer zoek en alle kinderen helpen mee om Puk te vinden. Voorleesverhaal Tom wil zijn jas niet uittrekken, wanneer hij voor het eerst in het kindercentrum is. De kinderen proberen van alles om hem op zijn gemak te stellen. Uiteindelijk geeft Kofi hem een blauwe ballon om mee te spelen en dan trekt hij zijn jas uit. Uk & Puk is een totaalprogramma voor kindercentra met speelse activiteiten voor kinderen van nul tot vier jaar. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen, te ervaren en te ontdekken. Uk & Puk biedt uw kind de optimale speelruimte om vaardigheden te oefenen op het gebied van spraak en taal, omgaan met gevoelens en omgaan met elkaar, bewegen en ervaren, en ruimtelijk begrip. Spelenderwijs ontwikkelen Door het meedoen aan de spelactiviteiten van dit thema: leert uw kind de namen van de andere kinderen van de groep kennen en benoemen; weet uw kind waar het speelgoed staat en waar de verschillende activiteiten plaatsvinden; kent uw kind de weg in het kindercentrum en kan hij zelfstandig iets pakken en opruimen; weet uw kind welke verschillende activiteiten hij in het kindercentrum kan doen en kent hij de dagelijks terugkerende routines. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg liedje Eén, twee, drie, vier (op de wijs van Eén twee, drie vier, hoedje van papier ) Eén, twee, drie, vier, opruimen, opruimen. Eén, twee, drie, vier, ruim op met plezier. hier, daar. Wat hoort bij elkaar? (Vul hier in wat u opruimt, bijv. blokken, bekers ) Eén, twee, drie, vier, wij zijn klaar! 13

15 Hoe kunt u aansluiten bij het thema? 2½-4 Kijkje in de groep In dit thema is er aandacht voor opruimen en het gezellig maken van de groepsruimte. Ziet u de groepsruimte veranderen? Kijk eens of er een nieuw kunstwerk aan de muur hangt en vraag aan uw kind wie dat kunstwerk heeft gemaakt. Hoe ziet de huishoek eruit? In een van de activiteiten mogen de kinderen zelf meehelpen met het inrichten van de huishoek. Misschien wil uw kind iets van meenemen om de huishoek gezellig te maken (een beeldje, plantje, schilderijtje). Laat uw kind uit twee of drie spulletjes kiezen wat hij het mooiste vindt. Door iets van in het kindercentrum neer te zetten, maakt u het verschil tussen de wereld en die in het kindercentrum voor uw kind minder groot. Samen een klusje doen Vraag uw kind tijdens de gewone dagelijkse bezigheden om iets voor u te pakken of op te ruimen. Laat hem bijvoorbeeld zijn rode T-shirt pakken bij het aankleden, of laat hem helpen de boodschappen op te ruimen. Prijs uw kind voor zijn hulp. Geef uw kind zo nodig aanwijzingen als: Het rode T-shirt ligt boven op de stapel. Of: Jouw sokken zijn ook rood. Wijs aan wat u bedoelt of gebruik gebaren. Hierdoor leert uw kind de betekenis van woorden beter te begrijpen. Samen praten Kijk samen met uw kind naar foto s van jullie gezin of van de familie. Herkent hij de personen die op de foto s staan? Kan hij de namen noemen? Bereid uw kind voor als u hem wilt meenemen, bijvoorbeeld naar de winkel. Door uw kind vijf of tien minuten voordat jullie weggaan te vertellen dat jullie naar de winkel gaan, weet uw kind wat hij moet verwachten. Dit geeft hem houvast en zekerheid. Hierdoor maakt u het voor uw kind gemakkelijker om te stoppen met spelen en met u mee te gaan. Zingen Zing tijdens het opruimen het opruimliedje Eén, twee, drie, vier... met uw kind. In de derde regel vullen jullie in wat jullie opruimen. Laat uw kind zoveel mogelijk zelf zingen en de woorden invullen. Maak ook eens expres een foutje. Merkt uw kind de fout op? Bewegen Maak een beweegspelletje van het opruimen. Laat uw kind spullen van een afstandje in een doos, krat of mand gooien. Bijvoorbeeld proppen papier in de prullenmand, of legoblokjes in de krat. Spelen Doe een verstopspelletje met uw kind. Verstop een speeltje in de kamer en vraag uw kind het te zoeken. Geef hem kleine aanwijzingen waar hij het speeltje kan vinden. Bijvoorbeeld: Kijk maar eens onder het kussen op de bank. Laat uw kind het speeltje ook een keer voor u verstoppen. Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg 14

16 isbn d/2010/1919/ _upt_map_voor_achter.indd :58:24

*Tijdens dit thema leren de kinderen verschillende plaatsen te benoemen bijv. op de kast, in het bedje, onder de tafel enz.

*Tijdens dit thema leren de kinderen verschillende plaatsen te benoemen bijv. op de kast, in het bedje, onder de tafel enz. WELKOM PUK!!! Van week 35 t/m 40 gaan wij van start met het thema Welkom Puk. De vakantie is weer voorbij, dat betekent dat er nieuwe baby s en kinderen bij ons op De Boerderij komen. Zo wordt ook Puk

Nadere informatie

Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar

Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar Sint en Kerst Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar 0 1 ½ In het thema 'Sint en Kerst' staat de viering van Sinterklaas en Kerst centraal. Bij het thema 'Sinterklaas', leren de kinderen hoe

Nadere informatie

VVE programma Uk & Puk

VVE programma Uk & Puk VVE programma Uk & Puk Kinderdagverblijf het Helpernest werkt sinds 2013 met het VVE programma Uk en Puk. Wij vinden gerichte aandacht voor de begeleiding van baby s en peuters en het stimuleren van hun

Nadere informatie

Weekprogramma: 3+ Voorstellen aan puk (naam leeftijd, gezinssamenstelling)

Weekprogramma: 3+ Voorstellen aan puk (naam leeftijd, gezinssamenstelling) Welkom Puk! In dit thema maken de kinderen kennis met Puk. Sommige kinderen kennen Puk al, andere kinderen nog niet. Samen gaan we Puk wegwijs maken in de groep. Samen ontdekken we waar en waarmee we kunnen

Nadere informatie

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes)

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) 1 Omgaan met en uiten van eigen gevoelens en ervaringen toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) laat non-verbaal zien dat hij/zij iets niet wil (bijv. slaat fles weg, draait hoofd als

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK PUK & Ko Het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

Alles over. Uk & Puk. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Uk & Puk. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Een nieuw vriendje. Thema Welkom Kiki. voor ouders. Kansen in kinderen

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Een nieuw vriendje. Thema Welkom Kiki. voor ouders. Kansen in kinderen Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Een nieuw vriendje Thema Welkom Kiki voor ouders Voorwoord In dit eerste thema van KIKI maakt uw kind kennis met een nieuw vriendje: Welkom Kiki. Beer Kiki beleeft

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK PUK & Ko Het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

Ik ben een heel klein muisje

Ik ben een heel klein muisje Ik ben een heel klein muisje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Ik ben een heel klein muisje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Massagespel... 4 Speelgoed... 4 Muisje

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2013 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2013 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2013 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK PUK & Ko Het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

Hoe gaat het in groep 1/2 b

Hoe gaat het in groep 1/2 b Hoe gaat het in groep 1/2 b Binnenkomst: - Als je op school komt hang je je jas op je eigen haakje onder je tent. Je tas zet je op de plank. - In de klas geef je de juf een hand en je pakt een spelletje

Nadere informatie

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook Ontwikkeling van baby s stimuleren met de Puk-poster Auteur: Natasja van Lier Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook de ontwikkeling van baby

Nadere informatie

Eten, slapen & zindelijk worden

Eten, slapen & zindelijk worden Eten, slapen & zindelijk worden Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en opgroeien,

Nadere informatie

Peuters: lief maar ook wel eens lastig

Peuters: lief maar ook wel eens lastig Peuters: lief maar ook wel eens lastig Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en

Nadere informatie

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Week 5 Datum 27 t/m 31 januari 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ het gezicht van Puk. Spiegeltje in Puk zijn rugzak. Wat is dat nou? 09.20 uur - Voorleesboek: Kikker is

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

pedagogisch werken met plezier

pedagogisch werken met plezier pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief Kan ik zelluf! september 2014 Elk kind komt in de fase om alles zelluf te willen doen. Bij de een gebeurt dat wat eerder dan bij de ander, maar één ding

Nadere informatie

Piramide voor gastouders

Piramide voor gastouders Gastouderopvang Piramide Piramide voor gastouders Plezier voor kinderen, gastouders en ouders! Voor alle kinderen van 0-4 jaar Compleet pakket Tips, suggesties en uitgewerkte activiteiten Professionalisering

Nadere informatie

Peuters. Lief maar ook wel eens lastig

Peuters. Lief maar ook wel eens lastig 1 Peuters Lief maar ook wel eens lastig 2 Peuters: Lief maar ook wel eens lastig Peuters zijn ondernemend en nieuwsgierig. Ze willen alles weten en ze willen alles zelf doen. En als ze iets niet willen,

Nadere informatie

Alles over. Uk & Puk. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Uk & Puk. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Praten leer je niet vanzelf

Praten leer je niet vanzelf jeugdgezondheidszorg Praten leer je niet vanzelf... hier ben ik www.icare.nl Over de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0-4 jaar Praten gaat niet vanzelf, praten moet je leren. Een kind leert praten

Nadere informatie

VVE programma voor gastouders. Een nieuw vriendje. Thema Welkom Kiki. gastouderprogramma. Kansen in Kinderen

VVE programma voor gastouders. Een nieuw vriendje. Thema Welkom Kiki. gastouderprogramma. Kansen in Kinderen VVE programma voor gastouders Thema Welkom Kiki Een nieuw vriendje gastouderprogramma Kansen in Kinderen Voorwoord Voor u ligt de eerste ouderbijlage van het VVE programma voor gastouders: Welkom Kiki.

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Voor het eerst naar school

Voor het eerst naar school Voor het eerst naar school Welkom op De Wonderboom Uw kind gaat binnenkort voor het eerst naar school. We wensen jullie een fijne tijd toe op De Wonderboom. Dit boekje informeert over verschillende zaken

Nadere informatie

D O EN P R A T EN B E W EGEN

D O EN P R A T EN B E W EGEN D O EN P R A T EN B E W EGEN Het gelijktijdig gebruik van de observatielijsten bij Zo Doe Ik, Zo Beweeg Ik, en Zo Praat Ik M. Tjallema, M. Vermeulen 00, CED-Groep www.cedgroep.nl Inleiding Met de drie

Nadere informatie

Huisregels. voor. kinderen

Huisregels. voor. kinderen Huisregels voor. kinderen Versie januari 2016 Inhoudsopgave Huisregels Dreumesen HD pagina 3 Huisregels Peuters HP.pagina 4 2 Huisregels Dreumesen We willen kinderen zoveel mogelijk op positieve wijze

Nadere informatie

Informatie voor ouders/verzorgers. Het kindcentrum. Een goede start voor ieder kind

Informatie voor ouders/verzorgers. Het kindcentrum. Een goede start voor ieder kind matie voo Informatie voor ouders/verzorgers Het kindcentrum Een goede start voor ieder kind Het kindcentrum is een goede start voor uw kind. Wij bieden een veilige plek waar uw peuter leert samen te spelen

Nadere informatie

Welkom op de peuterspeelzaal

Welkom op de peuterspeelzaal Welkom op de peuterspeelzaal Peuterspeelzaal Het Groene Kikkertje Witte de Withstraat 85 2518 CR Den Haag Telefon: (070) 4129598 E-Mail: pszhetgroenekikkertje@scoh.nl www.cbsdespiegel.nl Wat houdt de Haagse

Nadere informatie

Huisregels. voor. kinderen

Huisregels. voor. kinderen Huisregels voor. kinderen Versie september 2014 Inhoudsopgave Huisregels Dreumesen HD pagina 3 Huisregels Peuters HP.pagina 4 2 Huisregels Dreumesen We willen kinderen zoveel mogelijk op positieve wijze

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JUNI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar BABY S ZIJN OVERAL JUNI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JUNI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar BABY S ZIJN OVERAL JUNI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief JUNI 2015 BABY S ZIJN OVERAL Kinderen die PIPPO lezen, zien vaak baby s om zich heen. Natuurlijk in de kinderopvang maar ook omdat vriendjes of zijzelf

Nadere informatie

Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer

Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer Nieuwsboekje voor nieuwe kinderen van de voorschool van IKC Buikslotermeer Welkom bij de voorschool van IKC Buikslotermeer. U heeft gekozen voor onze voorschool om uw kind een goede en leerzame tijd te

Nadere informatie

Naam: Welkom op De Leer!

Naam: Welkom op De Leer! Naam: Welkom op De Leer! Basisschool De Leer St. Michielsstraat 6 7255 AP Hengelo 0575-46 17 15 Welkom! Hallo, Je bent nu al bijna vier jaar en dan kom je bij ons in de klas. Nu mag je een paar keer komen

Nadere informatie

Peuterspeelzaal Jip en Janneke

Peuterspeelzaal Jip en Janneke Peuterspeelzaal Jip en Janneke Haarlemmerliede, 12-5-2012 Beste ouders, Deze maand zijn wij begonnen met het werkprogramma Puk en Ko. Wij willen aan het eind van ieder thema een verslagje maken zodat ook

Nadere informatie

OOST WEST THUIS BEST

OOST WEST THUIS BEST Lesmateriaal horend bij de theatrale dansvoorstelling OOST WEST THUIS BEST van Rauher Engel Foto: Kees van Putten Rauher Engel Concept & idee: Dagmar Chittka Auteur: Marleen Weijman 5 nov 09 Inleiding

Nadere informatie

Activiteiten die we gaan doen:

Activiteiten die we gaan doen: Hoe gepast is dit thema, de warmte is goed aanwezig. De watertafel staat nu al buiten. In week 24 gaan we van start met ons nieuwe thema Oef wat warm! In dit thema leren de kinderen het verschil tussen

Nadere informatie

Piramide. Informatie voor ouders en verzorgers

Piramide. Informatie voor ouders en verzorgers Voor- en vroegschoolse educatie Piramide Piramide Informatie voor ouders en verzorgers Voor alle kinderen van 0 tot 7 jaar Optimale ontwikkeling van ieder kind Spel staat centraal Zelfstandig leren Wat

Nadere informatie

Gastouderbureau MijnGastouderopvang

Gastouderbureau MijnGastouderopvang Hoe gaat het met mijn gast- of oppaskind? Gastouderbureau MijnGastouderopvang Observatielijst voor de ontwikkeling van kinderen in de gastouderopvang Iedere gastouder kent 'haar' gastkind na tijdje behoorlijk

Nadere informatie

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan.

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan. Ik en mijn familie 2 februari starten we met het thema ik en mijn familie, tijdens deze drie weken staat de familie van het kind centraal. We starten daarom ook in de eerste week met de familie foto s.

Nadere informatie

Voorbereiding/nodig. Het doel wat we deze week willen bereiken is:

Voorbereiding/nodig. Het doel wat we deze week willen bereiken is: Wat gaan we doen? In het thema Ik en mijn familie staat familie centraal. De kinderen ontdekken welke mensen bij hun familie horen ze praten over jong en oud, verschillende familieleden, verjaardagen en

Nadere informatie

ER KOMT EEN VRIENDJE BIJ AAPJE PIPPO

ER KOMT EEN VRIENDJE BIJ AAPJE PIPPO GEN SAMEN DOE THEMA: DIN N s Speelbrief Speelbrief - Januari 2017 - p1 JANUARI 2017 Als kinderen elkaar op straat of in de speeltuin tegenkomen, gaan ze vaak meteen naar elkaar toe. Om contact te krijgen,

Nadere informatie

herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit volgt (bijv. het zien van de slaapzak: het is tijd om te slapen, pakt de knuffel)

herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit volgt (bijv. het zien van de slaapzak: het is tijd om te slapen, pakt de knuffel) 1 Tijd Baby blauw herkent dagelijkse routines (bijv. het klaarzetten van een bordje: het is tijd om te eten, reageert door aandacht te vragen) herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit

Nadere informatie

Observatielijst Groepsfunctioneren

Observatielijst Groepsfunctioneren Observatielijst Groepsfunctioneren Toelichting De Observatielijst Groepsfunctioneren is verdeeld in twee leeftijdscategorieën: kinderen tot 1,5 jaar en kinderen ouder dan 1,5 jaar. Met de lijst wordt de

Nadere informatie

Middelpunt. In het. pedagogisch beleid. servicecentrum Postbus 7525 8903 JM Leeuwarden

Middelpunt. In het. pedagogisch beleid. servicecentrum Postbus 7525 8903 JM Leeuwarden In het Middelpunt pedagogisch beleid Sinne kinderopvang Goudsbloemstraat 2 8922 GW Leeuwarden servicecentrum Postbus 7525 8903 JM Leeuwarden T 058-267 28 50 E info@sinnekinderopvang.nl I www.sinnekinderopvang.nl

Nadere informatie

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Onze gemeentevisie GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Wij zijn gemeente van Jezus Christus die hem leren kennen, volgen en verkondigen. G K V - V Thematekst met gebaren: Sleutelvers: God

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Wenbeleid Kinderopvang/BSO Het Kinderparadijs

Wenbeleid Kinderopvang/BSO Het Kinderparadijs Wenbeleid Kinderopvang/BSO Het Kinderparadijs Kinderdagverblijf/BSO Het Kinderparadijs 1 januari 2016 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. De eerste kennismaking... 5 3. Het afscheid... 7 4. De gehele periode van

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over peuterschool t Koggeschip

Veel gestelde vragen over peuterschool t Koggeschip Veel gestelde vragen over peuterschool t Koggeschip Juni 2014 Wat is een peuterschool? De peuterschool is een combinatie van kinderdagverblijf en voorschool. Hier komen alle kinderen in de wijk van 2,5

Nadere informatie

Speel- & Leerbrief MAART 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN MAART 2015.

Speel- & Leerbrief MAART 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN MAART 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief MAART 2015 KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN Op een bepaald moment krijg je opeens extra veel hulp van peuterhandjes als je de tafeltjes in de opvang schoonmaakt.

Nadere informatie

Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding. Doelgroepen in de kinderopvang

Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding. Doelgroepen in de kinderopvang Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Doelgroepen in de kinderopvang Gastles Doelgroepen in de KO- Docentenhandleiding Deze lesmodule

Nadere informatie

welkomstboekje Hallo!! thorbeckelaan bm maarssen telefoon: fax:

welkomstboekje Hallo!! thorbeckelaan bm maarssen telefoon: fax: welkomstboekje Hallo!! thorbeckelaan 2 3601 bm maarssen telefoon: 0346-562120 fax: 0346-554851 e-mail: directie@kbspionier.nl www.kbspionier.nl 4Hallo Je bent nu al bijna vier jaar en dan kom je bij ons

Nadere informatie

Aanvulling Woordenschat NT2

Aanvulling Woordenschat NT2 Aanvulling Woordenschat NT2 Woordenschat Kinderen die net beginnen met Nederlands leren, moeten meteen aan de slag met het leren van woorden. Een Nederlandstalig kind begrijpt in groep 1 minimaal 2000

Nadere informatie

Welkom op de Pionier

Welkom op de Pionier Welkom op de Pionier Wat lees je allemaal in dit boekje? 1. Wat is de Pionier voor een school? 2. Op school zijn verschillende klassen. 3. Zo gaat het op de Pionier. 4. Hoe ziet een schooldag er op onze

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2016 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2016 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2016 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK Uk & Puk Het kinderdagverblijf en de peuterspeelschool van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

Kids2b. Een koffer vol bagage. Kleine kinderen worden groot. REIS vormt de kern van ons handelen; RES PEC VOOR. Het pedagogisch beleid

Kids2b. Een koffer vol bagage. Kleine kinderen worden groot. REIS vormt de kern van ons handelen; RES PEC VOOR. Het pedagogisch beleid Op REIS met Kids2b Kids2b Kids2b is zeer verheugd dat u uw kind aan ons toevertrouwd. Wij begrijpen dat het voor S I E R u als ouder een grote stap is om een deel van de zorg en opvoeding van uw kind te

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

pedagogisch werken met plezier Verstoppen is alvast wennen aan eventjes weg zijn Marja Baeten Redactie PIPPO

pedagogisch werken met plezier Verstoppen is alvast wennen aan eventjes weg zijn Marja Baeten Redactie PIPPO pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief juni 2011 Verstoppen is alvast wennen aan eventjes weg zijn Verstoppertje spelen, lijkt een simpel spelletje, maar het zit vol met grote ervaringen:

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd 0 tot 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Informatieboekje. Peuterstap 28-1-2015

Informatieboekje. Peuterstap 28-1-2015 2015 Peuterstap 28-1-2015 INHOUDSOPGAVE 1 Welkom... 3 2 Peuterspeelzaal Peuterstap... 4 2.1 Doelstelling... 4 2.2 Aanbod... 4 3 VVE (Voorschoolse en Vroegschoolse Educatie)... 5 3.1 Doel VVE... 5 4 Programma

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Opa, wie is God? Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 0-8 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Opa, wie is God? Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 0-8 jaar DOELSTELLINGEN Grootouders wisselen ervaringen uit over geloofsopvoeding en kleinkinderen. Grootouders helpen elkaar op weg met tips en adviezen over geloofsopvoeding en kleinkinderen. Grootouders zijn

Nadere informatie

Pardoes, een goede opvang

Pardoes, een goede opvang Pardoes, een goede opvang UW KND MAG GRATS EEN OCHTEND BJ ONS KOMEN KJKEN! Q opvoeden Samen Naar Pardoes! Alles kan en alles mag bij Kinderopvang Pardoes! Want ieder kind moet zich thuis voelen bij ons.

Nadere informatie

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Elke ouder is blij als er geen luiers meer op het boodschappenlijstje staan. Het betekent

Nadere informatie

OUDERPROGRAMMA VVE VERSTERKEN BESCHIKBAAR MATERIAAL VANUIT BEN IK IN BEELD UITWERKING PER DOELSTELLING OUDERPROGRAMMA GROEP NUL

OUDERPROGRAMMA VVE VERSTERKEN BESCHIKBAAR MATERIAAL VANUIT BEN IK IN BEELD UITWERKING PER DOELSTELLING OUDERPROGRAMMA GROEP NUL BESCHIKBAAR MATERIAAL VANUIT Ben ik in Beeld maakt gebruik het programma Puk en Ko thuis. Daarnaast zijn er aanvullingen beschikbaar: Het bronnenboek Ouderbetrokkenheid en een ouderwerkplan. Materiaal

Nadere informatie

WAT IS DE VOORSCHOOL PLUS?

WAT IS DE VOORSCHOOL PLUS? DE VOORSCHOOL PLUS WAT IS DE VOORSCHOOL PLUS? De voorschool is een plek waar peuters spelend leren en ouders elkaar kunnen ontmoeten. Op de voorschool krijgen de peuters van 2,5 tot 4 jaar spelenderwijs

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE. Figurentheater Propop vzw

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE. Figurentheater Propop vzw LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE Figurentheater Propop vzw Figurentheater Propop en De Poppenzaal Steenweg op oosthoven 114 2300 Turnhout - België Tel : 014.423322 Email : info@propop.be Website

Nadere informatie

Welkom bij Op Stoom. Pedagogische visie. Lieve actieve medewerkers

Welkom bij Op Stoom. Pedagogische visie. Lieve actieve medewerkers Welkom bij Op Stoom Kwaliteit en service zijn belangrijke kenmerken van Op Stoom zodat ouders hun kinderen met een gerust hart achterlaten bij de medewerkers. We bieden liefdevolle zorg en inspiratie aan

Nadere informatie

Observatielijst Puk & Ko

Observatielijst Puk & Ko Observatielijst Puk & Ko Naam van de peuterspeelzaal:.. Naam van het kind:.... Naam van de leidster:.... Ingevuld op: l e observatie:...... 2 e observatie:... 3 e observatie:.... 4 e observatie:.... (1/4)

Nadere informatie

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen Mondelinge taal 1 Spraak-taalontwikkeling Baby blauw maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) herhaalt geluidjes Dreumes brabbelt bij (eigen) spel oranje begint steeds meer

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

Spelkaartjes behorende bij spelbord Pak een Puk!, thema Spel

Spelkaartjes behorende bij spelbord Pak een Puk!, thema Spel PAK EEN VUL AAN: ALS KINDEREN RUZIE MAKEN TIJDENS HET SPEL DAN GA IK PAK EEN BIED JIJ KINDEREN GRAAG STRUCTUUR TIJDENS SPEL EN STEL JE GRAAG GRENZEN? MET WELKE SPELACTIVITEITEN KUN JE VOORAL DE SOCIAAL

Nadere informatie

Lesbrief bij: Kabouterboomhut

Lesbrief bij: Kabouterboomhut Lesbrief bij: Kabouterboomhut een voorstelling van Poppentheater Jacobus Wieman Inhoudsopgave Inleiding Wat er komt kijken bij theaterbezoek.............................. 2 Over Poppentheater Jacobus Wieman.............................

Nadere informatie

Handleiding basiswoordenschat.

Handleiding basiswoordenschat. basiswoordenschat. Inleiding. In de basismodule wordt een basis van ongeveer 80 woorden gelegd. Deze woorden worden aangeboden om de woordenschat, maar ook om de communicatieve vaardigheden van de cursist

Nadere informatie

Piramide voor kinderdagverblijven

Piramide voor kinderdagverblijven Kinderdagverblijven Piramide Piramide voor kinderdagverblijven Spelend de wereld ontdekken Voor alle kinderen van 0 tot 4 jaar Plezier voor kinderen, pedagogisch medewerkers en ouders Sociaal-emotionele

Nadere informatie

Acties / Werkwoorden

Acties / Werkwoorden Acties / Werkwoorden Voor er gestart kan worden met onderstaand programma, moet het kind aan de volgende voorwaarden voldoen: Het kind kan 50 objecten benoemen en op verzoek selecteren. Het kind kan 10

Nadere informatie

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Week 15 Datum 7 tot en met 11 April 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ fruit eten. Fruit onder een doek verstoppen. Wat ligt er

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen Dit ben ik! Weekprogramma: Week 1; 0 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken. 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen 2 jaar Aanwijzen en benoemen delen van het gezicht. 3 jaar

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten

Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten Maart 2015 Wat is een peuterschool? De peuterschool is een combinatie van kinderdagverblijf en voorschool. Hier komen alle kinderen in de wijk van 2,5

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn 1 Inhoud Inleiding... 3 Visie Kinderdagverblijf de Harlekijn... 4 Een gevoel van emotionele veiligheid en geborgenheid bieden... 5 Veiligheid en geborgenheid... 5 Persoonlijke competentie... 7 Ieder kind

Nadere informatie

algemene informatie groep 1/2

algemene informatie groep 1/2 algemene informatie groep 1/2 algemeen De groepen 1-2A en 1-2b zijn gemengde groepen. Dit betekent dat kinderen van 4, 5 en 6 jaar in één groep zitten. In onze kleutergroepen werken we vanuit de actuele

Nadere informatie

Ontwikkelingslijnen 0-4 jaar (MET extra doelen) - versie januari Naam kind. Sociaal-emotionele ontwikkeling Betrokkenheid

Ontwikkelingslijnen 0-4 jaar (MET extra doelen) - versie januari Naam kind. Sociaal-emotionele ontwikkeling Betrokkenheid Sociaal-emotionele ontwikkeling etrokkenheid etrokkenheid - Fase 8 Heeft plezier in het leren van nieuwe dingen Zet door, blijft het een tijdje proberen als iets niet direct lukt, bijvoorbeeld bij een

Nadere informatie

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling: Omgaan met zichzelf

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling: Omgaan met zichzelf Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling: Omgaan met zichzelf 1. Wijst dingen aan die het wil, herkent zichzelf in de spiegel, is zich bewust waar het wel en niet van houdt. (Het kind wordt bewust

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Vertrekgegevens Datum vertrek... reden: verhuizing overgang naar ander kinderdagverblijf anders,...

Vertrekgegevens Datum vertrek... reden: verhuizing overgang naar ander kinderdagverblijf anders,... Observatieformulier 0 tot 2 jarigen (Kijk op ontwikkeling) Voorschoolse voorziening Kindgegevens Voornaam... Achternaam... Geslacht... Geboortedatum... Nationaliteit... Thuistaal... Gezinssituatie: - woont

Nadere informatie

De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind

De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind Samen spelen en werken Kijkt met interesse naar het spel van een ander kind of speelt naast een ander kind hetzelfde spel Voert dezelfde handeling

Nadere informatie

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren TAAL IS LEUK Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren 1 Inhoudsopgave Pagina Besteed extra aandacht aan de taal van uw kind 4 Adviezen die u kunt toepassen tijdens een gesprekje met uw kind 5 Maak

Nadere informatie

Hoofdstuk II: 2Penselen

Hoofdstuk II: 2Penselen Versie juni 2014 Hoofdstuk II: 2Penselen 2Penselen ligt in de Schilderswijk, naast basisschool t Palet en het Hannemanplantsoen. Het kindercentrum is kleinschalig en gezellig, zodat de kinderen zich thuis

Nadere informatie

welkomstboekje school Basisschool KOM.MIJN

welkomstboekje school Basisschool KOM.MIJN welkomstboekje school Basisschool KOM.MIJN Jij wordt bijna 4 jaar. Hoera! Je mag dan naar school. Je komt bij ons in de klas. Gezellig! Kijk maar gauw verder. Eerst kom je binnen in onze hal, bij lokaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: De gehele periode van wennen 6

Hoofdstuk 4: De gehele periode van wennen 6 Wenbeleid Inhoud 2 Hoofdstuk 1: Inleiding 3 Hoofdstuk 2: Eerste kennismaking 4 Hoofdstuk 3: Het afscheid 5 Hoofdstuk 4: De gehele periode van wennen 6 Bijlage 1: Wenschema 2 1. Inleiding Pedagogische medewerkers

Nadere informatie

AAN DE SLAG DIT BEN IK

AAN DE SLAG DIT BEN IK Peuters AAN DE SLAG DIT BEN IK Hoelahoep: Mijn lijf (liedje) Op Schooltv vind je het liedje Mijn Lijf van Hoelahoep. Dit liedje gaat over het uiterlijk en de functies van verschillende lichaamsdelen. De

Nadere informatie

Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V.

Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V. Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V. Deze pedagogische wegwijzer van Robinson geeft belangrijke informatie over de wijze waarop wij mij de zorg voor kinderen omgaan. Wat kunt u van ons verwachten?

Nadere informatie