STATISTIEK 2 VERSIE A MAT Tentamen Statistiek 2 (MAT-15403) Maandag 5 augustus 2013, uur

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STATISTIEK 2 VERSIE A MAT15403 1308-1. Tentamen Statistiek 2 (MAT-15403) Maandag 5 augustus 2013, 11.00-13.00 uur"

Transcriptie

1 STTISTIEK 2 VERSIE MT WGENINGEN UNIVERSITEIT LEERSTOELGROEP MT Tentamen Statistiek 2 (MT-15403) Maandag 5 augustus 2013, uur EZE PGIN NIET vóór uur OMSLN! STRT MET INVULLEN VN NM, REGISTRTIENUMMER, ET. OP HET NTWOORFORMULIER. ONTROLEER OF JE E JUISTE VERSIE VN HET NTWOORFORMULIER, US VERSIE HET. anwijzingen: - Het tentamen bestaat uit 25 meerkeuzevragen. - ij alle meerkeuzevragen is één van de vier gegeven antwoorden correct. Vul de antwoorden in met potlood. Elke vraag met géén of meer dan één zwart rondje wordt geheel fout gerekend. - Op je tafel mag je uitsluitend de volgende zaken hebben liggen: oek, studiewijzer, rekenmachine, zelfgemaakte handgeschreven samenvatting (één 4tje) en collegekaart. Mobiele telefoon is niet toegestaan! - Overhandig na afloop van het tentamen het antwoordformulier aan de surveillant. - Elke vraag weegt even zwaar mee voor het cijfer. e score wordt gecorrigeerd voor de gokkans. Het aantal goed beantwoorde vragen voor een voldoende wordt na het tentamen door de examinatoren vastgesteld. - e eventueel behaalde 0.5-punt voor de eindopdracht van het practicum wordt bij het cijfer van het tentamen opgeteld (maximaal een 10). - e antwoorden van dit tentamen staan binnenkort op lackboard ( bij MT15403) - Inzage Zodra de uitslag van het tentamen bekend is gemaakt, wordt op lackboard aangegeven wanneer en waar het tentamen kan worden ingezien.

2 STTISTIEK 2 VERSIE MT

3 STTISTIEK 2 VERSIE MT Opgave 1 Van 20 twee-eiige tweelingen worden de geboortegewichten van de oudste en de jongste bepaald. Welke toets is het meest geschikt om na te gaan of er een verschil in verwacht geboortegewicht is tussen oudste en jongste? Je mag aannemen dat aan de nodige normaliteitsveronderstellingen is voldaan. t-toets voor één steekproef en één variabele t-toets voor twee onafhankelijke steekproeven gepaarde t-toets t-toets voor lineaire regressie Opgave 2 Veronderstel dat we geïnteresseerd zijn in het verwachte gewicht van volwassen mannen in Georgia (US). Van een aselecte steekproef van 30 mannen, uit een populatie van mannen, wordt het gemiddelde gewicht en de standaardafwijking bepaald. Het gemiddelde is gelijk aan 180 pond met een standaardafwijking van 30 pond. ereken, aangenomen dat het gewicht normaal verdeeld is, het 0.90-betrouwbaarheidsinterval voor het verwachte gewicht. (178.4, 181.6) (173.0, 187.0) (168.8, 191.2) (170.7, 189.3) Opgave 3 ls bij toetsing van een nulhypothese H 0 tegen een alternatieve hypothese H a, H 0 juist is, dan is de kans op een juiste beslissing: P(fout 1 e soort) 1 P(fout 1 e soort) P(fout 2 e soort) 1 P(fout 2 e soort) Opgave 4 Het eiwitgehalte (%) van tarwe is een belangrijke kwaliteitsparameter voor de geschiktheid van tarwe voor het bakken van brood. Met behulp van een steekproef wil men nagaan of het verwachte eiwitgehalte hoger is dan 11%. Het eiwitgehalte van 10 aselect getrokken monsters tarwe wordt bepaald. Het gemiddelde ( y ) en de standaardafwijking s van de 10 monsters zijn gelijk aan 12.4 en 1.2. Voor de analyse wordt een t - toets gebruikt. e toetsingsgrootheid van deze toets is: y 12.4 y 11 y 11 y s s s Opgave 5 Een machine die zakjes vult is opnieuw ingesteld. Men wenst nu het gemiddeld gewicht ( ) van de gevulde zakjes te schatten en neemt daarom een enkelvoudige aselecte steekproef van 100 zakjes en bepaalt het gemiddelde gewicht. angenomen mag worden dat het gewicht van een zakje normaal verdeeld is met onbekende verwachting en bekende standaardafwijking = 2.5 gram. Op basis van een gevonden steekproefgemiddelde van gram wordt gesteld dat μ tussen en gram zal liggen. e betrouwbaarheid van deze uitspraak ligt het dichtst bij:

4 STTISTIEK 2 VERSIE MT Opgave 6 Van een aselecte steekproef van 30 basisschoolleerlingen uit groep 8 in Nederland werd het gemiddelde en de standaardafwijking van het aantal punten van de ito-toets berekend. Het steekproefgemiddelde was punten en de steekproefstandaardafwijking was 10.5 punten. Je mag ervan uit gaan dat het aantal punten van de ito-toets normaal verdeeld is. Welke van de volgende beweringen over een 0.95-betrouwbaarheidsinterval voor het verwachte aantal punten van de ito-toets is juist? e verwachte waarde van het aantal punten van de ito-toets ligt in het midden van het betrouwbaarheidsinterval. Wanneer elk jaar zo n betrouwbaarheidsinterval geconstrueerd wordt, zal over een groot aantal jaren, 5% van de intervallen niet de verwachte waarde van het aantal punten van de ito-toets bevatten. Wanneer de betrouwbaarheidscoëfficiënt verhoogd wordt van 0.95 naar 0.99, wordt het betrouwbaarheidsinterval smaller. Geen van de beweringen in, en zijn juist. Opgave 7 Welke van onderstaande beweringen is van belang voor de geldigheid van de modelaannames van een t toets voor twee onafhankelijke steekproeven? e waarnemingen zijn verkregen bij een experimenteel onderzoek. e waarnemingen zijn verkregen bij een observationeel onderzoek. e waarnemingen kunnen worden beschouwd als trekkingen uit één normale verdeling. Geen van de beweringen, of is van belang. Informatie bij opgaven 8 t/m 11 Zestig, aselect gekozen, te zware personen (MI 25-35; MI = body mass index, een maat voor overgewicht) volgen een gewichtsreducerend dieet. ertig van deze personen, aangewezen door loting, moeten tevens een aerobics programma volgen. MI wordt gemeten aan het begin en aan het eind van de experimentele periode. e data zijn op verschillende manieren in SPSS ingevoerd en er zijn 4 analyses gedaan. e bijbehorende uitvoer (Uitvoer t/m en Q-Q Plots (1) t/m (4)) staan op de volgende twee pagina s. Een deel van deze uitvoer kan gebruikt worden bij het beantwoorden van de vragen, waarbij je aan mag nemen dat aan de nodige normaliteitsveronderstellingen is voldaan (N. niet alle uitvoer is ook zinnig in de beschreven situatie). e groep van dertig personen die het dieet krijgen maar geen aerobics programma volgen, wordt in de SPSS uitvoer aangeduid met behandeling = dieet, de groep van dertig personen die het dieet krijgen en tevens een aerobics programma volgen, wordt aangeduid met behandeling = dieet + aerobics. UITVOER

5 STTISTIEK 2 VERSIE MT UITVOER Paired Samples Statistics a Pair 1 MI begin experiment MI einde experiment a. behandeling = ieet Std. Error Mean N Std. eviation Mean In uitvoer en en Q-Q plots (3) en (4) hieronder is MI afname = MI begin experiment MI einde experiment. UITVOER Group Statistics MI afname behandeling ieet ieet+erobics Std. Error N Mean Std. eviation Mean UITVOER

6 STTISTIEK 2 VERSIE MT Q-Q Plots 1 t/m 4 (1) (2) Normal Q-Q Plot of MI begin experiment Normal Q-Q Plot of MI einde experiment behandeling: ieet behandeling: ieet Expected Normal Value Expected Normal Value Observed Value Observed Value (3) (4) Opgave 8 Welke Q-Q plot(s) is (zijn) voor uitvoer het meest relevant? Q-Q plot (3) Q-Q plots (1) en (2) Q-Q plots (1), (2) en (3) Q-Q plots (3) en (4) Opgave 9 In uitvoer wordt in de tweede tabel in de kolom Sig.(2-tailed) op de bovenste regel het getal berekend met een: N(0, 1) verdeling t-verdeling met 29 vrijheidsgraden t-verdeling met 58 vrijheidsgraden t-verdeling met 59 vrijheidsgraden

7 STTISTIEK 2 VERSIE MT Opgave 10 ls eerste wil men onderzoeken of, voor personen die alleen het dieet volgen, de verwachte MI aan het einde van de experimentele periode lager is dan aan het begin. e toets wordt uitgevoerd bij een significantieniveau α = Eén van de volgende uitspraken over bovenstaande toets is correct. Welke? Er is niet aangetoond dat de verwachte MI aan het einde van de experimentele periode lager is dan aan het begin omdat > Er is niet aangetoond dat de verwachte MI aan het einde van de experimentele periode lager is dan aan het begin omdat > Er is niet aangetoond dat de verwachte MI aan het einde van de experimentele periode lager is dan aan het begin omdat > Er is aangetoond dat de verwachte MI aan het einde van de experimentele periode lager is dan aan het begin omdat < Opgave 11 Ten tweede vermoedt men dat een dieet + aerobics programma tot grotere MI-afname leidt dan dieet alleen. e geschikte SPSS uitvoer met nulhypothese en alternatieve hypothese is: Uitvoer, H 0 : μ MI afname bij dieet μ MI afname bij dieet+ aerobics = 0 H a : μ MI afname bij dieet μ MI afname bij dieet+ aerobics < 0 Uitvoer, H 0 : μ MI afname bij dieet μ MI afname bij dieet+ aerobics = 0 H a : μ MI afname bij dieet μ MI afname bij dieet+ aerobics 0 Uitvoer, H 0 : μ d = 0 H a : μ d < 0 waarbij d = MI afname bij behandeling dieet MI afname bij behandeling dieet + aerobics Uitvoer, H 0 : μ d = 0 H a : μ d 0 waarbij d = MI afname bij behandeling dieet MI afname bij behandeling dieet + aerobics Opgave 12 Een instantie die toezicht houdt op de mate van luchtverontreiniging doet regelmatig metingen op diverse plaatsen in het land. e gemeten verontreiniging wordt uitgedrukt in een bepaalde index (hogere waarde duidt op meer verontreiniging). Een aantal jaren geleden werden enkele nieuwe richtlijnen voor de industrie afgekondigd met als doel het niveau van de luchtverontreiniging te verlagen. Om het effect van deze maatregel te bestuderen werden van 20 aselect gekozen plaatsen, de metingen voor en na de nieuwe richtlijnen vergeleken. Je mag er van uitgaan dat aan de nodige modelveronderstellingen voor een t toets zijn voldaan. ereken de waarde die in de tweede tabel van de uitvoer op de stippeltjes in de kolom Lower moet staan:

8 STTISTIEK 2 VERSIE MT Opgave 13 e hoeveelheid volt geproduceerd door een batterij is vaak iets afwijkend van de aangegeven waarde (bijvoorbeeld 12 volt) op de batterij. Van een aselecte steekproef van tien 12-Volt batterijen wordt de geproduceerde hoeveelheid volt bepaald. Welke toets is geschikt om na te gaan of er een (systematisch) verschil is in de hoeveelheid volt ten opzichte van de aangegeven waarde op de batterij? Je mag aannemen dat aan de nodige normaliteitsveronderstellingen is voldaan. t-toets voor één steekproef en één variabele t-toets voor twee onafhankelijke steekproeven gepaarde t-toets t-toets voor lineaire regressie Opgave 14 Het is niet eenvoudig om de hoogte van een boom te meten. Men wil nagaan of de diameter van de stam van een boom op 1.30 meter hoogte aantoonbaar verband houdt met de hoogte van die boom. aartoe worden van 985 aselect gekozen bomen de hoogte en diameter bepaald. Welke toets is geschikt om de onderzoeksvraag te beantwoorden? Je mag aannemen dat aan de nodige normaliteitsveronderstellingen is voldaan. t toets voor één steekproef en één variabele gepaarde t toets t toets voor twee onafhankelijke steekproeven t toets voor lineaire regressie Opgave 15 Op basis van lange ervaring weet een vertegenwoordiger dat zijn auto bij een dagelijkse rit een benzineverbruik per 100 km heeft dat Normaal verdeeld is met verwachting 7.5 liter en een standaardafwijking van 0.6 liter. e vertegenwoordiger moet volgende week van maandag tot en met vrijdag weer zijn dagelijkse ritten maken. eze 5 ritten zijn nagenoeg even lang. Het benzineverbruik in deze 5 ritten mag onafhankelijk verondersteld worden. ereken de kans dat het gemiddeld benzineverbruik onder de 7.9 liter per 100 km ligt Informatie bij opgaven 16 t/m 20 In een studie naar brandganzen, die overwinteren in de Waddenzee en nestelen in het rctische gebied, worden gewichten (y, in grammen) van 52 nestelende ganzen gemeten. Tevens wordt de nesteltijd (x, in dagen) bepaald op het moment dat het gewicht wordt vastgesteld. Men verwacht dat de ganzen in de periode dat ze op hun nest zitten in gewicht afnemen, omdat ze tijdens het nestelen minder lijken te eten. Om het verloop van het gewicht van de ganzen gedurende het nestelen te bestuderen, wordt een lineair regressiemodel verondersteld: y = β 0 + β 1 x + ε.

9 STTISTIEK 2 VERSIE MT Van de waargenomen gewichten wordt verondersteld dat ze beschouwd mogen worden als onafhankelijke trekkingen, dat ze alle Normaal verdeeld zijn met een verwachting µ y = β 0 + β 1 x en een standaardafwijking σ, die voor alle waarnemingen gelijk is. Voor het beantwoorden van (sommige van) de volgende vragen kan de SPSS uitvoer gebruikt worden. (1) (2) (3)

10 STTISTIEK 2 VERSIE MT Opgave 16 e correlatiecoëfficiënt tussen gewicht en nesteltijd is: Opgave 17 Men vermoedt dat voor de ganzen, in de periode dat ze op hun nest zitten, de verwachte afname in gewicht per dag meer is dan 10 gram. In termen van de parameters komt dit neer op het vermoeden dat β 1 < -10 is. Op basis van bovenstaande gegevens wordt dit vermoeden met een t toets getoetst bij een significantieniveau α = Welke van de volgende beweringen is juist? e uitkomst van de toetsingsgrootheid is t = e uitkomst van de toetsingsgrootheid is t = e uitkomst van de toetsingsgrootheid is t = e uitkomst van de toetsingsgrootheid is t = Opgave 18 Een 0.95-betrouwbaarheidsinterval voor het verwacht gewicht van een gans bij aanvang van de nestelperiode is: ( , ) ( , ) ( , ) ( , ) Opgave 19 e gemiddelde nesteltijd is 25 dagen. ls x = 25 is de verwachtingswaarde van y gelijk aan y = β β 1. e betekenis van 25β 1 hierin is: de verwachte verandering in gewicht van een gans na 25 dagen nestelen het verwacht gewicht van een gans na 25 dagen nestelen de verwachte verandering in gewicht van een gans per dag nesteltijd. geen van bovenstaande antwoorden is goed. Opgave 20 e aanname dat de standaardafwijking σ voor alle waarnemingen hetzelfde is, kan met een plaatje gecontroleerd worden. Welk plaatje is hier het meest geschikt voor en wat is de juiste conclusie? Plaatje 2 ( Q-Q plot): aanname redelijk omdat de punten netjes op een rechte lijn liggen. Plaatje 2 ( Q-Q plot): aanname niet redelijk omdat de punten een patroon vertonen. Plaatje 3 (predicted values tegen residuen): aanname niet redelijk omdat punten niet op een rechte lijn liggen. Plaatje 3 (predicted values tegen residuen): aanname redelijk omdat er geen patroon in de punten te herkennen is. Opgave 21 In een spreidingsdiagram worden de lengte en breedte van bladeren van twee plantensoorten ( en ) geplot, 10 waarnemingen per plantensoort. e correlatie tussen lengte en breedte gebaseerd op de 20 waarnemingen ( en gezamenlijk) levert een correlatie op van Welke van de volgende uitspraken is juist?

11 STTISTIEK 2 VERSIE MT Uit de berekende negatieve correlatie volgt dat ook plantensoorten en afzonderlijk een negatieve correlatie hebben tussen lengte en breedte van de bladeren. e fractie verklaarde variantie van een lineair regressiemodel om de breedte van de bladeren te verklaren uit de lengte van de bladeren ( en gezamenlijk) is gelijk aan Wanneer we de plaatsing van lengte en breedte langs de assen van het spreidingsdiagram verwisselen/omdraaien krijgen we een correlatie ( en gezamenlijk) van Geen van de antwoorden, of is juist. Informatie bij opgaven 22 en 23 ierwetenschappers in Mali onderzoeken hoe de groei van koeien gerelateerd is aan de kwaliteit van het voer. ie kwaliteit wordt uitgedrukt in VOS (verteerbare organische stof, uitgedrukt in gram per kg metabolisch gewicht). Met 16 aselect gekozen koeien wordt een experiment met 8 kwaliteitsniveaus gedaan. e niveaus worden verloot over de koeien, steeds 2 koeien per niveau. Na de benodigde gewentijd van 2 weken waarin het voer van de juiste kwaliteit aan elk dier wordt gegeven, wordt het gewicht van elke koe gemeten. at voer wordt daarna nog 2 weken lang gegeven, waarna het gewicht nogmaals wordt gemeten, en de groei (=gewichtstoename in kg/dag) wordt berekend. e onderzoekers hanteren een lineair regressiemodel voor het verband tussen de groei (y) van koeien en de kwaliteit (x) van het voer: y = β 0 + β 1 x+ ε. ij het beantwoorden van de vragen mag je ervan uitgaan dat aan de gebruikelijke veronderstellingen over de gegevens, is voldaan. Model 1 Model Summary b djusted Std. Error of R R Square R Square the Estimate.858 a a. Predictors: (onstant), kwaliteit b. ependent Variable: groei Model 1 Regression Residual Total a. Predictors: (onstant), kwaliteit b. ependent Variable: groei NOV b Sum of Squares df Mean Square F Sig a

12 STTISTIEK 2 VERSIE MT Model 1 (onstant) kwaliteit a. ependent Variable: groei Unstandardized oefficients oefficients a Standardized oefficients 95% onfidence Interval for t Sig. Lower ound Upper ound Std. Error eta Opgave 22 Het vermoeden bestaat dat de verwachte groei met meer dan 0.1 toeneemt als het kwaliteitsniveau van het voer met 1 toeneemt. Welke conclusie is juist (significantieniveau = 0.05)? Vermoeden is aangetoond, uitkomst toetsingsgrootheid t = , P-waarde = Vermoeden is aangetoond, uitkomst toetsingsgrootheid t = , P-waarde = Vermoeden is aangetoond, uitkomst toetsingsgrootheid t = 2.787, < P-waarde < 0.01 Geen van de bovenstaande antwoorden Opgave 23 Het 95%-betrouwbaarheidsinterval voor de verwachte groei (kg/dag) van een willekeurige koe die voer krijgt met een VOS-waarde van 34 is gelijk aan: (0.504, 1.086) (-0.342, 1.933) (0.556, 1.034) (0.759, 1.341) Opgave 24 Welke van de volgende beweringen over een t-toets is juist: Het kritieke gebied bevat alle uitkomsten van de toetsingsgrootheid van een t-toets waarvoor je een nulhypothese niet verwerpt. Het kritieke gebied bevat alle uitkomsten van de toetsingsgrootheid van een t-toets waarvoor je een nulhypothese verwerpt. Een betrouwbaarheidsinterval bevat alle uitkomsten van de toetsingsgrootheid van een t-toets waarvoor je een nulhypothese verwerpt. Een betrouwbaarheidsinterval bevat alle uitkomsten van de toetsingsgrootheid van een t-toets waarvoor je een nulhypothese niet verwerpt. Opgave 25 Welke van de volgende uitspraken is niet juist voor een t verdeling? Naarmate het aantal vrijheidsgraden afneemt, benadert de t verdeling meer en meer de normale verdeling. een t verdeling heeft meer oppervlak in de staarten dan een normale verdeling. een t verdeling is symmetrisch rond 0. een t verdeling is een continue verdeling.

STATISTIEK 2 VERSIE A MAT Tentamen Statistiek 2 (MAT-15403) Donderdag 13 maart 2014, uur

STATISTIEK 2 VERSIE A MAT Tentamen Statistiek 2 (MAT-15403) Donderdag 13 maart 2014, uur STTISTIEK 2 VERSIE MT15403 1403-1 WGENINGEN UNIVERSITEIT LEERSTOELGROEP MT Tentamen Statistiek 2 (MT-15403) onderdag 13 maart 2014, 8.30-10.30 uur EZE PGIN NIET vóór 8.30 uur OMSLN! STRT MET INVULLEN VN

Nadere informatie

DEZE PAGINA NIET vóór 8.30u OMSLAAN!

DEZE PAGINA NIET vóór 8.30u OMSLAAN! STTISTIEK 1 VERSIE MT15303 1308 1 WGENINGEN UNIVERSITEIT LEERSTOELGROEP MT Tentamen Statistiek 1 (MT-15303) 5 augustus 2013, 8.30-10.30 uur EZE PGIN NIET vóór 8.30u OMSLN! STRT MET INVULLEN VN NM, REGISTRTIENUMMER,

Nadere informatie

DEZE PAGINA NIET vóór 8.30u OMSLAAN!

DEZE PAGINA NIET vóór 8.30u OMSLAAN! STTISTIEK 1 - VERSIE MT15303 1310 1 WGENINGEN UNIVERSITEIT LEERSTOELGROEP MT Tentamen Statistiek 1 (MT-15303) 22 oktober 2013, 8.30-10.30 uur EZE PGIN NIET vóór 8.30u OMSLN! STRT MET INVULLEN VN NM, REGISTRTIENUMMER,

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) op dinsdag 3-03-00, 9- uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) Avondopleiding. donderdag 6-6-3, 9.-. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamenopgaven Statistiek (2DD71) op xx-xx-xxxx, xx.00-xx.00 uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamenopgaven Statistiek (2DD71) op xx-xx-xxxx, xx.00-xx.00 uur. VOORAF: Hieronder staat een aantal opgaven over de stof. Veel meer dan op het tentamen zelf gevraagd zullen worden. Op het tentamen zullen in totaal 20 onderdelen gevraagd worden. TECHNISCHE UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Antwoordvel Versie A

Antwoordvel Versie A Antwoordvel Versie A Interimtoets Toegepaste Biostatistiek 13 december 013 Naam:... Studentnummer:...... Antwoorden: Vraag Antwoord Antwoord Antwoord Vraag Vraag A B C D A B C D A B C D 1 10 19 11 0 3

Nadere informatie

Oplossingen hoofdstuk XI

Oplossingen hoofdstuk XI Oplossingen hoofdstuk XI. Hierbij vind je de resultaten van het onderzoek naar de relatie tussen een leestest en een schoolrapport voor lezen. Deze gegevens hebben betrekking op een regressieanalyse bij

Nadere informatie

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009 EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I 30 januari 2009 - Dit tentamen bestaat uit vier opgaven onderverdeeld in totaal 2 subvragen. - Geef bij het beantwoorden van de vragen een zo volledig mogelijk antwoord.

Nadere informatie

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren College 5: Regressie en correlatie (2) Rosner 11.5-11.8 Arnold Kester Capaciteitsgroep Methodologie en Statistiek Universiteit Maastricht Postbus 616, 6200 MD Maastricht

Nadere informatie

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 1. De onderzoekers van een preventiedienst vermoeden dat werknemers in een bedrijf zonder liften fitter zijn dan werknemers

Nadere informatie

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Kruis per vraag slechts één vakje aan op het antwoordformulier.

Kruis per vraag slechts één vakje aan op het antwoordformulier. Toets Stroom 1.2 Methoden en Statistiek tul, MLW 7 april 2006 Deze toets bestaat uit 25 vierkeuzevragen. Kruis per vraag slechts één vakje aan op het antwoordformulier. Vraag goed beantwoord dan punt voor

Nadere informatie

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Wiskunde B - Tentamen 2

Wiskunde B - Tentamen 2 Wiskunde B - Tentamen Tentamen van Wiskunde B voor CiT (57) Donderdag 4 april 005 van 900 tot 00 uur Dit tentamen bestaat uit 8 opgaven, 3 tabellen en formulebladen Vermeld ook je studentnummer op je werk

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op vrijdag 29-04-2004, 9-2 uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Interim Toegepaste Biostatistiek deel 1 14 december 2009 Versie A ANTWOORDEN

Interim Toegepaste Biostatistiek deel 1 14 december 2009 Versie A ANTWOORDEN Interim Toegepaste Biostatistiek deel december 2009 Versie A ANTWOORDEN C 2 B C A 5 C 6 B 7 B 8 B 9 D 0 D C 2 A B A 5 C Lever zowel het antwoordformulier als de interim toets in Versie A 2. Dit tentamen

Nadere informatie

Opgave 1: (zowel 2DM40 als 2S390)

Opgave 1: (zowel 2DM40 als 2S390) TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (DM4 en S39) op donderdag, 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

mlw stroom 2.2 Biostatistiek en Epidemiologie College 9: Herhaalde metingen (2) Syllabus Afhankelijke Data Hoofdstuk 4, 5.1, 5.2

mlw stroom 2.2 Biostatistiek en Epidemiologie College 9: Herhaalde metingen (2) Syllabus Afhankelijke Data Hoofdstuk 4, 5.1, 5.2 mlw stroom 2.2 Biostatistiek en Epidemiologie College 9: Herhaalde metingen (2) Syllabus Afhankelijke Data Hoofdstuk 4, 5.1, 5.2 Bjorn Winkens Methodologie en Statistiek Universiteit Maastricht 21 maart

Nadere informatie

toetsende statistiek deze week: wat hebben we al geleerd? Frank Busing, Universiteit Leiden

toetsende statistiek deze week: wat hebben we al geleerd? Frank Busing, Universiteit Leiden toetsende statistiek week 1: kansen en random variabelen week 2: de steekproevenverdeling week 3: schatten en toetsen: de z-toets week 4: het toetsen van gemiddelden: de t-toets Moore, McCabe, and Craig.

Nadere informatie

We illustreren deze werkwijze opnieuw a.h.v. de steekproef van de geboortegewichten

We illustreren deze werkwijze opnieuw a.h.v. de steekproef van de geboortegewichten Hoofdstuk 8 Betrouwbaarheidsintervallen In het vorige hoofdstuk lieten we zien hoe het mogelijk is om over een ongekende karakteristiek van een populatie hypothesen te formuleren. Een andere manier van

Nadere informatie

College 2 Enkelvoudige Lineaire Regressie

College 2 Enkelvoudige Lineaire Regressie College Enkelvoudige Lineaire Regressie - Leary: Hoofdstuk 7 tot p. 170 (Advanced Correlational Strategies) - MM&C: Hoofdstuk 10 (Inference for Regression) - Aanvullende tekst 3 Jolien Pas ECO 011-01 Correlatie:

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op dinsdag 5-03-2005, 9.00-22.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

College 7. Regressie-analyse en Variantie verklaren. Inleiding M&T Hemmo Smit

College 7. Regressie-analyse en Variantie verklaren. Inleiding M&T Hemmo Smit College 7 Regressie-analyse en Variantie verklaren Inleiding M&T 2012 2013 Hemmo Smit Neem mee naar tentamen Geslepen potlood + gum Collegekaart (alternatief: rijbewijs, ID-kaart, paspoort) (Grafische)

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Tentamen Biostatistiek voor BMT (2S390) op 17-11-2003 U mag alleen gebruik maken van een onbeschreven Statistisch Compendium (dikt. nr. 2218) en van een zakrekenmachine.

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek (2DD14) op vrijdag 17 maart 2006, 9.00-12.00 uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek (2DD14) op vrijdag 17 maart 2006, 9.00-12.00 uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek DD14) op vrijdag 17 maart 006, 9.00-1.00 uur. UITWERKINGEN 1. Methoden om schatters te vinden a) De aannemelijkheidsfunctie

Nadere informatie

Voorbeeld regressie-analyse

Voorbeeld regressie-analyse Voorbeeld regressie-analyse In dit voorbeeld wordt gebruik gemaakt van het SPSS data-bestand vb_regr.sav (dit bestand kan gedownload worden via de on-line helpdesk). We schatten een model waarin de afhankelijke

Nadere informatie

. Dan geldt P(B) = a. 1 4. d. 3 8

. Dan geldt P(B) = a. 1 4. d. 3 8 Tentamen Statistische methoden 4052STAMEY juli 203, 9:00 2:00 Studienummers: Vult u alstublieft op het meerkeuzevragenformulier uw Delftse studienummer in (tbv automatische verwerking); en op het open

Nadere informatie

Hoeveel condities zijn er (ga er vanuit dat het design fully crossed is)?

Hoeveel condities zijn er (ga er vanuit dat het design fully crossed is)? Vraag 1. Welk design bevat geen random assignment: a) Een design gebaseerd op matching b) Een design gebaseerd op blocking c) Een factorial design d) Elk van de hierboven genoemde designs Vraag 2. In een

Nadere informatie

introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets

introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets toetsende statistiek week 1: kansen en random variabelen week : de steekproevenverdeling week 3: schatten en toetsen: de z-toets week : het toetsen van gemiddelden: de t-toets week 5: het toetsen van varianties:

Nadere informatie

Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek. Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015

Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek. Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015 Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015 Centrale tendentie Centrale tendentie wordt meestal afgemeten aan twee maten: Mediaan: de middelste waarneming, 50%

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, uur

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, 9.00-12.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven

Nadere informatie

Enkelvoudige lineaire regressie

Enkelvoudige lineaire regressie Enkelvoudige lineaire regressie Inleiding Dit hoofdstuk sluit aan op hoofdstuk I-9 van het statistiekboek. Er wordt hier steeds gesproken over het verband tussen één afhankelijke variabele Y en één onafhankelijke

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40), op maandag 5 januari 2009 14.00-17.00 uur

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40), op maandag 5 januari 2009 14.00-17.00 uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (2DM4), op maandag 5 januari 29 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven

Nadere informatie

Kansrekening en statistiek WI2211TI / WI2105IN deel 2 2 februari 2012, uur

Kansrekening en statistiek WI2211TI / WI2105IN deel 2 2 februari 2012, uur Kansrekening en statistiek WI22TI / WI25IN deel 2 2 februari 22, 4. 6. uur VOOR WI22TI: Bij dit examen is het gebruik van een (evt. grafische) rekenmachine toegestaan. Een formuleblad is niet toegestaan.

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 28 oktober 2009, 9.00-12.00 uur

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 28 oktober 2009, 9.00-12.00 uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (DM4) woensdag 8 oktober 9, 9.-. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven Statistisch

Nadere informatie

HOOFDSTUK IV TOETSEN VAN STATISTISCHE HYPOTHESEN

HOOFDSTUK IV TOETSEN VAN STATISTISCHE HYPOTHESEN HOOFDSTUK IV TOETSEN VAN STATISTISCHE HYPOTHESEN 4.1 PARAMETERTOESTEN 1 A. Toetsen van het gemiddelde Beschouw een steekproef X 1, X,, X n van n onafhankelijke N(µ, σ) verdeelde kansveranderlijken Men

Nadere informatie

Les 1: Waarschijnlijkheidrekening

Les 1: Waarschijnlijkheidrekening Les 1: Waarschijnlijkheidrekening A Men neemt een steekproef van 1000 appelen. Deze worden ingedeeld volgens gewicht en volgens symptomen van een bepaalde schimmel: geen, mild, gematigd of ernstig. Het

Nadere informatie

Verband tussen twee variabelen

Verband tussen twee variabelen Verband tussen twee variabelen Inleiding Dit practicum sluit aan op hoofdstuk I-3 van het statistiekboek en geeft uitleg over het maken van kruistabellen, het berekenen van de correlatiecoëfficiënt en

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op maandag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op maandag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op maandag 08-03-2004, 9.00-2.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

Data analyse Inleiding statistiek

Data analyse Inleiding statistiek Data analyse Inleiding statistiek 1 Terugblik - Inductieve statistiek Afleiden van eigenschappen van een populatie op basis van een beperkt aantal metingen (steekproef) Kennis gemaakt met kans & kansverdelingen»

Nadere informatie

College 3 Meervoudige Lineaire Regressie

College 3 Meervoudige Lineaire Regressie College 3 Meervoudige Lineaire Regressie - Leary: Hoofdstuk 8 p. 165-169 - MM&C: Hoofdstuk 11 - Aanvullende tekst 3 (alinea 2) Jolien Pas ECO 2012-2013 'Computerprogramma voorspelt Top 40-hits Bron: http://www.nu.nl/internet/2696133/computerprogramma-voorspelt-top-40-hits.html

Nadere informatie

Wiskunde B - Tentamen 1

Wiskunde B - Tentamen 1 Wiskunde B - Tentamen Tentamen 57 Wiskunde B voor CiT vrijdag januari 5 van 9. tot. uur Dit tentamen bestaat uit 6 opgaven, formulebladen en tabellen. Vermeld ook uw studentnummer op uw werk en tentamenbriefje.

Nadere informatie

Data analyse Inleiding statistiek

Data analyse Inleiding statistiek Data analyse Inleiding statistiek Terugblik - Inductieve statistiek Afleiden van eigenschappen van een populatie op basis van een beperkt aantal metingen (steekproef) Kennis gemaakt met kans & kansverdelingen

Nadere informatie

Feedback examen Statistiek II Juni 2011

Feedback examen Statistiek II Juni 2011 Feedback examen Statistiek II Juni 2011 Bij elke vraag is alternatief A correct. 1 De variabele X is Student verdeeld in een bepaalde populatie, met verwachting µ X en variantie σ 2 X. Je trekt steekproeven

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Informatica

Faculteit der Wiskunde en Informatica Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (DM4), op woensdag 7 januari 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven

Nadere informatie

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren:

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 4 1. Toets met behulp van SPSS de hypothese van Evelien in verband met de baardlengte van metalfans. Ga na of je dezelfde conclusies

Nadere informatie

Methoden van Onderzoek en Statistiek, Deeltentamen 2, 29 maart 2012 Versie 2

Methoden van Onderzoek en Statistiek, Deeltentamen 2, 29 maart 2012 Versie 2 Vraag 1. Voor welk van de onderstaande variabelen zal een placebo effect waarschijnlijk het grootst zijn? 1. Haarlengte. 2. Lichaamstemperatuur. 3. Mate van tevredenheid met de behandeling. 4. Hemoglobinegehalte

Nadere informatie

Sheets hoorcollege 1 (over paragraaf 7.1) Uitgewerkte opgaven week 6 Antwoorden uitgewerkte opgaven week 6

Sheets hoorcollege 1 (over paragraaf 7.1) Uitgewerkte opgaven week 6 Antwoorden uitgewerkte opgaven week 6 MATERIALEN BIJ STATISTIEK (1991) JANUARI 010 Sheets hoorcollege 1 (over paragraaf 7.1) Uitgewerkte opgaven week 1 Antwoorden uitgewerkte opgaven week 1 11 15 Power-point sheets hoorcollege (over paragraaf

Nadere informatie

Examen G0N34 Statistiek

Examen G0N34 Statistiek Naam: Richting: Examen G0N34 Statistiek 8 september 2010 Enkele richtlijnen : Wie de vragen aanneemt en bekijkt, moet minstens 1 uur blijven zitten. Je mag gebruik maken van een rekenmachine, het formularium

Nadere informatie

Kansrekening en Statistiek

Kansrekening en Statistiek Kansrekening en Statistiek College 14 Donderdag 28 Oktober 1 / 37 2 Statistiek Indeling: Hypothese toetsen Schatten 2 / 37 Vragen 61 Amerikanen werd gevraagd hoeveel % van de tijd zij liegen. Het gevonden

Nadere informatie

b) Het spreidingsdiagram ziet er als volgt uit (de getrokken lijn is de later uit te rekenen lineaire regressie-lijn): hoogte

b) Het spreidingsdiagram ziet er als volgt uit (de getrokken lijn is de later uit te rekenen lineaire regressie-lijn): hoogte Classroom Exercises GEO2-4208 Opgave 7.1 a) Regressie-analyse dicteert hier geen stricte regels voor. Wanneer we echter naar causaliteit kijken (wat wordt door wat bepaald), dan is het duidelijk dat hoogte

Nadere informatie

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 5 februari 2010

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 5 februari 2010 EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I 5 februari - Dit tentamen bestaat uit vier opgaven onderverdeeld in totaal 9 subvragen. - Geef bij het beantwoorden van de vragen een zo volledig mogelijk antwoord.

Nadere informatie

HOOFDSTUK VI NIET-PARAMETRISCHE (VERDELINGSVRIJE) STATISTIEK

HOOFDSTUK VI NIET-PARAMETRISCHE (VERDELINGSVRIJE) STATISTIEK HOOFDSTUK VI NIET-PARAMETRISCHE (VERDELINGSVRIJE) STATISTIEK 1 1. INLEIDING Parametrische statistiek: Normale Verdeling Niet-parametrische statistiek: Verdelingsvrij Keuze tussen de twee benaderingen I.

Nadere informatie

Aanpassingen takenboek! Statistische toetsen. Deze persoon in een verdeling. Iedereen in een verdeling

Aanpassingen takenboek! Statistische toetsen. Deze persoon in een verdeling. Iedereen in een verdeling Kwantitatieve Data Analyse (KDA) Onderzoekspracticum Sessie 2 11 Aanpassingen takenboek! Check studienet om eventuele verbeteringen te downloaden! Huidige versie takenboek: 09 Gjalt-Jorn Peters gjp@ou.nl

Nadere informatie

Herkansing Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: Tijd: , BBL 508 Dit is geen open boek tentamen.

Herkansing Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: Tijd: , BBL 508 Dit is geen open boek tentamen. Herkansing Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: 3-3-2003 Tijd: 14.00-17.00, BBL 508 Dit is geen open boek tentamen. Algemene aanwijzingen 1. U mag ten hoogste één A4 met aantekeningen raadplegen.

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40), op woensdag 12 november 2008 14.00-17.00 uur

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40), op woensdag 12 november 2008 14.00-17.00 uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (2DM4), op woensdag 2 november 28 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven

Nadere informatie

Hoofdstuk 10 Eenwegs- en tweewegs-variantieanalyse

Hoofdstuk 10 Eenwegs- en tweewegs-variantieanalyse Hoofdstuk 10 Eenwegs- en tweewegs-variantieanalyse 10.1 Eenwegs-variantieanalyse: Als we gegevens hebben verzameld van verschillende groepen en we willen nagaan of de populatiegemiddelden van elkaar verscihllen,

Nadere informatie

Kansrekening en statistiek wi2105in deel 2 16 april 2010, uur

Kansrekening en statistiek wi2105in deel 2 16 april 2010, uur Kansrekening en statistiek wi205in deel 2 6 april 200, 4.00 6.00 uur Bij dit examen is het gebruik van een (evt. grafische) rekenmachine toegestaan. Tevens krijgt u een formuleblad uitgereikt na afloop

Nadere informatie

Tentamen Mathematische Statistiek (2WS05), vrijdag 29 oktober 2010, van 14.00 17.00 uur.

Tentamen Mathematische Statistiek (2WS05), vrijdag 29 oktober 2010, van 14.00 17.00 uur. Technische Universiteit Eindhoven Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Mathematische Statistiek (WS05), vrijdag 9 oktober 010, van 14.00 17.00 uur. Dit is een tentamen met gesloten boek. De uitwerkingen

Nadere informatie

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y 1 Regressie analyse Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y Regressie: wel een oorzakelijk verband verondersteld: X Y Voorbeeld

Nadere informatie

Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn onderzoek en conclusie? Les 1

Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn onderzoek en conclusie? Les 1 Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn onderzoek en conclusie? Les 1 1 Onderwerpen van de lessenserie: De Normale Verdeling Nul- en Alternatieve-hypothese ( - en -fout) Steekproeven Statistisch toetsen Grafisch

Nadere informatie

toetskeuze schema verschillen in gemiddelden

toetskeuze schema verschillen in gemiddelden toetsende statistiek week 1: kansen en random variabelen week 2: de steekproevenverdeling week 3: schatten en toetsen: de z-toets week 4: het toetsen van gemiddelden: de t-toets week 5: het toetsen van

Nadere informatie

Examen Statistiek I Januari 2010 Feedback

Examen Statistiek I Januari 2010 Feedback Examen Statistiek I Januari 2010 Feedback Correcte alternatieven worden door een sterretje aangeduid. 1 Een steekproef van 400 personen bestaat uit 270 mannen en 130 vrouwen. Twee derden van de mannen

Nadere informatie

HOOFDSTUK VII REGRESSIE ANALYSE

HOOFDSTUK VII REGRESSIE ANALYSE HOOFDSTUK VII REGRESSIE ANALYSE 1 DOEL VAN REGRESSIE ANALYSE De relatie te bestuderen tussen een response variabele en een verzameling verklarende variabelen 1. LINEAIRE REGRESSIE Veronderstel dat gegevens

Nadere informatie

Voorblad bij tentamen

Voorblad bij tentamen Studentnaam: Studentnummer: Voorblad bij tentamen (in te vullen door de examinator) Vaknaam:Biostatistiek en Lineaire Algebra Vakcode: 2DM81 Datum: Begintijd:13.30 Eindtijd: 16.30 Aantal pagina s:2 voor

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamenopgaven Statistiek 2DD71: UITWERKINGEN 1. Stroopwafels a De som S van de 12 gewichten is X 1 + X 2 + + X 12. Deze is normaal

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) dinsdag 2-08-2003, 4.00-7.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: Tijd: , BBL 420 Dit is geen open boek tentamen.

Tentamen Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: Tijd: , BBL 420 Dit is geen open boek tentamen. Tentamen Inleiding Intelligente Data Analyse Datum: 19-12-2002 Tijd: 9.00-12.00, BBL 420 Dit is geen open boek tentamen. Algemene aanwijzingen 1. U mag ten hoogste één A4 met aantekeningen raadplegen.

Nadere informatie

Hiermee rekenen we de testwaarde van t uit: n. 10 ( x ) ,16

Hiermee rekenen we de testwaarde van t uit: n. 10 ( x ) ,16 modulus strepen: uitkomst > 0 Hiermee rekenen we de testwaarde van t uit: n 10 ttest ( x ) 105 101 3,16 n-1 4 t test > t kritisch want 3,16 >,6, dus 105 valt buiten het BI. De cola bevat niet significant

Nadere informatie

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger De groothandel Onderwerp: regressieanalyse met SPSS Bij: hoofdstuk 10 Een groothandel heeft onderzoek gedaan onder de klanten en daarbij geprobeerd met regressieanalyse vast te stellen wat de bepalende

Nadere informatie

Bijlage 3: Multiple regressie analyse

Bijlage 3: Multiple regressie analyse Bijlage 3: Multiple regressie analyse REGRESSION /DESCRIPTIVES MEAN STDDEV CORR SIG N /MISSING PAIRWISE /STATISTICS COEFF OUTS CI(95) R ANOVA COLLIN TOL ZPP /CRITERIA=PIN(.05) POUT(.10) /NOORIGIN /DEPENDENT

Nadere informatie

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Dr.ir. P.W. Heijnen Faculteit Techniek, Bestuur en Management Technische Universiteit Delft 22 april 2010 1 1 Introductie De

Nadere informatie

Je kunt al: -de centrummaten en spreidingsmaten gebruiken -een spreidingsdiagram gebruiken als grafische weergave van twee variabelen

Je kunt al: -de centrummaten en spreidingsmaten gebruiken -een spreidingsdiagram gebruiken als grafische weergave van twee variabelen Lesbrief: Correlatie en Regressie Leerlingmateriaal Je leert nu: -een correlatiecoëfficient gebruiken als maat voor het statistische verband tussen beide variabelen -een regressielijn te tekenen die een

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op dinsdag 5 april 2011 9.00-12.00 uur

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op dinsdag 5 april 2011 9.00-12.00 uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op dinsdag 5 april 2011 9.00-12.00 uur Bij het tentamen mag alleen gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine. Het gebruik

Nadere informatie

S0A17D: Examen Sociale Statistiek (deel 2)

S0A17D: Examen Sociale Statistiek (deel 2) S0A17D: Examen Sociale Statistiek (deel 2) 21 juni 2011 Naam : Jaar en studierichting : Lees volgende aanwijzingen eerst voor het examen te beginnen : Wie de vragen aanneemt en bekijkt, moet minstens 1

Nadere informatie

Meervoudige lineaire regressie

Meervoudige lineaire regressie Meervoudige lineaire regressie Inleiding In dit hoofdstuk dat aansluit op hoofdstuk II- (deel 2) wordt uitgelegd hoe een meervoudige regressieanalyse uitgevoerd kan worden met behulp van SPSS. Aan de hand

Nadere informatie

De data worden ingevoerd in twee variabelen, omdat we te maken hebben met herhaalde metingen:

De data worden ingevoerd in twee variabelen, omdat we te maken hebben met herhaalde metingen: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 6 1. De 15 leden van een kleine mountainbikeclub vragen zich af in welk mate de omgevingstemperatuur een invloed heeft op hun

Nadere informatie

G0N11a Statistiek en data-analyse: project Eerste zittijd Modeloplossing

G0N11a Statistiek en data-analyse: project Eerste zittijd Modeloplossing G0N11a Statistiek en data-analyse: project Eerste zittijd 2007-2008 Modeloplossing Opmerking vooraf: Deze modeloplossing is een heel volledig antwoord op de gestelde vragen. Om de maximumscore op een vraag

Nadere informatie

Herkansing eindtoets statistiek voor HBO

Herkansing eindtoets statistiek voor HBO Herkansing 1A 1 Herkansing eindtoets statistiek voor HBO Schrijf de antwoorden op de vragen alleen op deze pagina s. Antwoorden geschreven op andere vellen papier worden niet meegenomen in de beoordeling.

Nadere informatie

Beschrijvende statistiek

Beschrijvende statistiek Beschrijvende statistiek Beschrijvende en toetsende statistiek Beschrijvend Samenvatting van gegevens in de steekproef van onderzochte personen (gemiddelde, de standaarddeviatie, tabel, grafiek) Toetsend

Nadere informatie

Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie

Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie Inleveren: Uiterlijk 15 februari voor 16.00 in mijn postvakje Afspraken Overleg is toegestaan, maar iedereen levert zijn eigen werk in. Overschrijven

Nadere informatie

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 3 februari 2012

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 3 februari 2012 EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I 3 februari 2012 - Dit tentamen bestaat uit vier opgaven onderverdeeld in totaal 27 subvragen. - Geef bij het beantwoorden van de vragen een zo volledig mogelijk antwoord.

Nadere informatie

Het gebruik van een grafische rekenmachine is toegestaan tijdens dit tentamen, alsmede één A4-tje met aantekeningen.

Het gebruik van een grafische rekenmachine is toegestaan tijdens dit tentamen, alsmede één A4-tje met aantekeningen. Het gebruik van een grafische rekenmachine is toegestaan tijdens dit tentamen, alsmede één A4-tje met aantekeningen. 1. (a) In de appendix van deze vraag, is een dataset gegeven met de corresponderende

Nadere informatie

6.1 Beschouw de populatie die beschreven wordt door onderstaande kansverdeling.

6.1 Beschouw de populatie die beschreven wordt door onderstaande kansverdeling. Opgaven hoofdstuk 6 I Basistechnieken 6.1 Beschouw de populatie die beschreven wordt door onderstaande kansverdeling. x 0 2 4 6 p(x) ¼ ¼ ¼ ¼ a. Schrijf alle mogelijke verschillende steekproeven van n =

Nadere informatie

Hierbij is het steekproefgemiddelde x_gemiddeld= en de steekproefstandaardafwijking

Hierbij is het steekproefgemiddelde x_gemiddeld= en de steekproefstandaardafwijking Opdracht 9a ----------- t-procedures voor een enkelvoudige steekproef Voor de meting van de leesvaardigheid van kinderen wordt als toets de Degree of Reading Power (DRP) gebruikt. In een onderzoek onder

Nadere informatie

Extra Opgaven. 3. Van 10 personen meten we 100 keer de hartslag na het sporten. De gemiddelde hartslag van

Extra Opgaven. 3. Van 10 personen meten we 100 keer de hartslag na het sporten. De gemiddelde hartslag van Extra Opgaven 1. Een persoon doet een HIV-test. Helaas is de uitslag positief. De test is echter niet perfect. De persoon vraagt zich af wat de kans is dat hij nu ook echt HIV heeft. Gegeven is: de kans

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (2DM4 en 2S39) op maandag 2--27, 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

1. De volgende gemiddelden zijn gevonden in een experiment met de factor Conditie en de factor Sekse.

1. De volgende gemiddelden zijn gevonden in een experiment met de factor Conditie en de factor Sekse. Oefentoets 1 1. De volgende gemiddelden zijn gevonden in een experiment met de factor Conditie en de factor Sekse. Conditie = experimenteel Conditie = controle Sekse = Vrouw 23 33 Sekse = Man 20 36 Van

Nadere informatie

Berekenen en gebruik van Cohen s d Cohen s d is een veelgebruikte manier om de effectgrootte te berekenen en wordt

Berekenen en gebruik van Cohen s d Cohen s d is een veelgebruikte manier om de effectgrootte te berekenen en wordt A. Effect & het onderscheidingsvermogen Effectgrootte (ES) De effectgrootte (effect size) vertelt ons iets over hoe relevant de relatie tussen twee variabelen is in de praktijk. Er zijn twee soorten effectgrootten:

Nadere informatie

Toetsen van Hypothesen. Het vaststellen van de hypothese

Toetsen van Hypothesen. Het vaststellen van de hypothese Toetsen van Hypothesen Wisnet-hbo update maart 2008 1. en Het vaststellen van de hypothese De nulhypothese en de Alternatieve hypothese. Het gaat in deze paragraaf puur alleen om de formulering. Er wordt

Nadere informatie

introductie toetsen power pauze hypothesen schatten ten slotte introductie toetsen power pauze hypothesen schatten ten slotte

introductie toetsen power pauze hypothesen schatten ten slotte introductie toetsen power pauze hypothesen schatten ten slotte toetsende statistiek week 1: kansen en random variabelen week 2: de steekproevenverdeling week 3: schatten en toetsen: de z-toets Moore, McCabe, and Craig. Introduction to the Practice of Statistics Chapter

Nadere informatie

Statistiek II. 1. Eenvoudig toetsen. Onderdeel toetsen binnen de cursus: Toetsen en schatten ivm één statistiek of steekproef

Statistiek II. 1. Eenvoudig toetsen. Onderdeel toetsen binnen de cursus: Toetsen en schatten ivm één statistiek of steekproef Statistiek II Onderdeel toetsen binnen de cursus: 1. Eenvoudig toetsen Toetsen en schatten ivm één statistiek of steekproef Via de z-verdeling, als µ onderzocht wordt en gekend is: Via de t-verdeling,

Nadere informatie

Schriftelijk examen statistiek, data-analyse en informatica. Maandag 29 mei 1995

Schriftelijk examen statistiek, data-analyse en informatica. Maandag 29 mei 1995 Schriftelijk examen statistiek, data-analyse en informatica Maandag 29 mei 1995 Tweede jaar kandidaat arts + Tweede jaar kandidaat in de biomedische wetenschappen Naam: Voornaam: Vraa Kengetal g Blad 1

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op donderdag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op donderdag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op donderdag 0-03-2005, 4.00-7.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

Verdelingsvrije statistiek

Verdelingsvrije statistiek Verdelingsvrije statistiek Inleiding In hoofdstuk II-5 (deel ) worden een aantal verdelingsvrije toetsen (ook wel niet-parametrische toetsen) besproken, die gebruikt worden als de te onderzoeken variabele

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 10 april 2013 14.00-17.00 uur

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 10 april 2013 14.00-17.00 uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 10 april 2013 14.00-17.00 uur Bij het tentamen mag alleen gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine. Het

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 22 april uur

Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 22 april uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek 2 voor BMT (2DM50), op woensdag 22 april 2009 9.00-12.00 uur Bij het tentamen mag alleen gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine. Het

Nadere informatie

Verklarende Statistiek: Toetsen. Zat ik nou in dat kritische gebied of niet?

Verklarende Statistiek: Toetsen. Zat ik nou in dat kritische gebied of niet? Verklarende Statistiek: Toetsen Zat ik nou in dat kritische gebied of niet? Toetsen, Overzicht Nulhypothese - Alternatieve hypothese (voorbeeld: toets voor p = p o in binomiale steekproef) Betrouwbaarheid

Nadere informatie

Populatie: De gehele groep elementen waarover informatie wordt gewenst.

Populatie: De gehele groep elementen waarover informatie wordt gewenst. Statistiek I Werkcollege 1 Populatie: De gehele groep elementen waarover informatie wordt gewenst. Steekproef: Gedeelte van de populatie dat feitelijk wordt onderzocht om informatie te vergaren. Eenheden:

Nadere informatie