Deeltijd in Nederland in hoofdlijnen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deeltijd in Nederland in hoofdlijnen"

Transcriptie

1 Deeltijd in Nederland in hoofdlijnen Factsheet Deeltijd.indd :33:44

2 Factsheet Deeltijd.indd :33:44

3 Deeltijd in Nederland in hoofdlijnen Wil Portegijs Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, mei 2009 Factsheet Deeltijd.indd :33:45

4 Het Sociaal en Cultureel Planbureau (scp) is ingesteld bij Koninklijk Besluit van 30 maart De taken van het scp zijn: - wetenschappelijk onderzoek uitvoeren en aan de hand daarvan een beschrijving geven van het sociaal en cultureel welzijn in Nederland en van de op dit terrein te verwachten ontwikkelingen; - bijdragen aan een verantwoorde keuze van beleidsdoelen en de voor- en nadelen aangeven van de verschillende manieren om deze doelen te realiseren; - informatie verzamelen over de uitvoering van interdepartementaal beleid op het gebied van sociaal en cultureel welzijn om een beoordeling hiervan mogelijk te maken. Het scp verricht deze taken in het bijzonder bij problemen die het beleid van meer dan één departement raken. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is als coördinerend minister voor het sociaal en cultureel welzijn verantwoordelijk voor het door het scp te voeren beleid. Over de hoofdzaken hiervan heeft hij/zij overleg met de minister van Algemene Zaken; van Justitie; van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties; van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; van Financiën; van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; van Economische Zaken; van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag, 2009 Deeltijd in Nederland in hoofdlijnen Omslagfoto: Quentin Bertoux/Agence Vu//Hollandse Hoogte Omslagontwerp: Bureau Stijlzorg, Utrecht isbn nur 740 Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h Auteurswet 1912, dient u de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 kb Hoofddorp, Voor het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (art. 16 Auteurswet 1912) kunt u zich wenden tot de Stichting pro (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 kb Hoofddorp, Sociaal en Cultureel Planbureau Parnassusplein vx Den Haag Telefoon (070) Fax (070) Website: Factsheet Deeltijd.indd :33:45

5 Deeltijd in Nederland In 2008 heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau twee rapporten uitgebracht over deeltijdwerk in Nederland. In Nederland deeltijdland beschreven we hoe de arbeidsparticipatie en -duur van vrouwen zich in ons land heeft ontwikkeld en in hoeverre dit samenhangt met opvattingen over de zorg voor kinderen. Duidelijk werd dat dit maar ten dele het geval is. In Verdeelde tijd gingen we in op de redenen waarom vrouwen in deeltijd werken, en de vraag of, en onder welke voorwaarden, vrouwen meer zouden willen werken. In kort bestek vatten we de belangrijkste conclusies uit beide rapporten samen. Hier en daar zijn uitkomsten geactualiseerd met cijfers uit de Emancipatiemonitor Deeltijd van oplossing tot probleem Eind jaren vijftig werden de eerste deeltijdbanen gecreëerd. Vanwege grote tekorten op de arbeidsmarkt zagen bedrijven in de industrie zich genoodzaakt voor het eerst getrouwde vrouwen aan te trekken. Dat was destijds alleen acceptabel in deeltijdbanen. De primaire verantwoordelijkheid van vrouwen gold uiteraard haar gezin, en voorzieningen om werk en zorg te combineren bestonden nog niet. Later verspreidde deeltijdwerk zich verder naar andere sectoren, zoals de overheid en de (detail)handel. De overheid heeft bij de ontwikkeling van deeltijdarbeid geen leidende, maar wel een ondersteunende rol gespeeld. Halverwege de jaren tachtig, toen inmiddels de helft van de werkende vrouwen een deeltijdbaan had, kwam de overheid met concrete maatregelen om het werken in deeltijd te stimuleren. Zij zag het als een ideaal instrument om de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen. Allereerst werden deeltijdbanen bij de overheid gecreëerd. In de jaren negentig werd de positie van deeltijdwerkers gelijkgetrokken met die van voltijders, onder andere door de wet verbod op onderscheid naar arbeidsduur (woa, aangenomen in 1996). Sinds 2000 biedt de wet Aanpassing Arbeidsduur (waa) werknemers het wettelijk recht om hun arbeidsduur te verkleinen of vergroten, tenzij de werkgever kan aantonen dat zwaarwegende bedrijfsbelangen dat onmogelijk maken. De laatste jaren wordt de bescheiden arbeidsduur van vrouwen vooral door de overheid steeds meer geproblematiseerd. De ruime deeltijdmogelijkheden hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de groei van de arbeidsparticipatie van vrouwen, maar blijken nadelig voor de even belangrijke groei van de economische zelfstandigheid van vrouwen, evenals de doorstroom naar hogere functies. Daarnaast zorgt de vergrijzing ervoor dat overheid en sociale partners naarstig op zoek zijn naar nog niet volledig benut arbeidspotentieel. Naast het verder verhogen van de arbeidsparticipatie van vrouwen wordt nu dus ook ingezet op het vergroten van de arbeidsduur van in deeltijd werkende vrouwen (tk 2007/2008). Onder andere is de Taskforce Deeltijd Plus ingesteld, met de opdracht vrouwen met kleine deeltijdbanen (minder dan 24 uur) te stimuleren meer uren te gaan werken. 5 Factsheet Deeltijd.indd :33:45

6 Zie verder: Merens (2008), Vijftig jaar deeltijdwerk in Nederland: ontstaan en ontwikkeling van deeltijdbanen in: Verdeelde tijd. Nederland kampioen deeltijd De arbeidsdeelname van vrouwen is in Nederland vergeleken met andere westerse landen hoog (68%). Alleen in de Scandinavische landen en in Zwitserland heeft nog een iets groter deel van de vrouwen van 15 tot 64 jaar betaald werk. Maar het gemiddelde aantal arbeidsuren van werkende vrouwen is laag. In geen enkel ander Europees land wordt zo veel in deeltijd gewerkt. Driekwart van de werkende vrouwen in Nederland heeft een baan van hooguit 34 uur per week, vergeleken met 41% in de eu-15 en 24% in de Verenigde Staten. Deeltijdwerk onder mannen is veel zeldzamer, maar ook hier zijn de Nederlanders koploper: van de werkende Nederlandse mannen heeft 23% een deeltijdbaan, in de eu-15 en de vs is dat 10%. Zie verder: Steenvoorden en Keuzenkamp (2008), Een Nederlands patroon? Deeltijdwerk internationaal bezien in: Verdeelde tijd. Figuur 13.1 Aandeel deeltijders (1-34 uur per week) onder werkende vrouwen en mannen, internationaal bevolking van vergeleken, jaar, bevolking 2006 (in procenten) van a jaar, 2006 (in procenten) a Nederland Zwitserland België Duitsland Verenigd Koninkrijk Noorwegen Denemarken Ierland EU 15 Oostenrijk Zweden Italië Frankrijk Spanje Verenigde Staten Finland Griekenland Polen Portugal Tsjechië Hongarije Slowakije vrouwen mannen a Inclusief studenten. a Inclusief studenten. Bron: stats.oecd.org/wbos Bron: stats.oecd.org/wbos Groei arbeidsdeelname van vrouwen en deeltijdwerk hand in hand De Hoewel groei deeltijdwerk van arbeidsparticipatie in Nederland dus in Nederland veel meer voorkomt, is geheel toe valt te op schrijven dat ook aan in onze een toename buurlanden van België, in deeltijd Duitsland werkende en het vrouwen. Verenigd Het Koninkrijk aandeel voltijd bijna werkende helft van vrouwen de is werkende vrouwen een deeltijdbaan heeft. Ook in Scandinavische landen is deeltijdarbeid bepaald niet ongewoon. In Zweden bijvoorbeeld heeft 38% van de werkende 6 vrouwen hiervoor gekozen. Tegelijkertijd blijkt dat het aandeel moeders van jonge kinderen dat werkt in Nederland hoger is (Keuzenkamp en Steenvoorden 2008). Slechts 28% met een Factsheet Deeltijd.indd kind 6 onder de 5 jaar is niet actief op de arbeidsmarkt, in andere westerse landen ligt :33:45

7 de afgelopen 35 jaar niet gestegen, ondanks sterk veranderde denkbeelden over werkende vrouwen en het ontstaan van allerlei voorzieningen om werk en zorg te combineren. In 1971 had een op de vijf vrouwen van jaar een volledige betrekking, en de overige vrouwen hadden meestal geen werk. Nu heeft nog steeds een op de vijf een voltijdbaan, en de overigen werken merendeels in deeltijd. Met name is het aandeel vrouwen in middelgrote (20-27 uur) en grote deeltijdbanen (28-34 uur) gestegen. Het aandeel deeltijdwerkers onder mannen is in de jaren tachtig en negentig vrijwel constant gebleven. Pas na de millenniumwisseling is een lichte groei merkbaar (van 10% in 2000 tot 12% in 2006). Zie verder Merens (2008), Vijftig jaar deeltijdwerk in Nederland: ontstaan en ontwikkeling van deeltijdbanen in: Verdeelde tijd. Figuur 2 Figuur 2.4 Arbeidsduur Titel van vrouwen en mannen (excl. studenten) (in procenten) 100 vrouwen werkt niet 1-11 uur uur uur uur uur 100 mannen werkt niet 1-27 uur uur uur Bron: Bron: CBS (EBB 91-06) SCP-bewerking 7 Factsheet Deeltijd.indd :33:47

8 Deeltijdwerk niet alleen onder moeders favoriet Tot aan de jaren negentig werkten vooral vrouwen met kinderen in deeltijd. Daarna gingen ook vrouwen in andere levensfasen steeds meer in deeltijd werken. Van de werkende jonge vrouwen zonder kinderen hebben vier op de tien een baan van minder dan 35 uur per week. En maar liefst driekwart van de werkende oudere vrouwen die geen minderjarige kinderen (meer) hebben, heeft een deeltijdbaan. Van alle in deeltijd werkende vrouwen heeft bijna de helft dus geen minderjarige kinderen. Bij de in deeltijd werkende mannen is dit aandeel nog groter. Zij blijken vooral in deeltijd te werken aan het einde van hun loopbaan, als hun kinderen al meerderjarig zijn. Zie verder Dijkgraaf & Portegijs (2008), Arbeidsdeelname en wekelijkse arbeidsduur van vrouwen in: Nederland deeltijdland. Tabel 1 Aandeel in deeltijd werkende vrouwen en mannen, naar leefsituatie a (in procenten) aandeel deeltijd t.o.v. alle werkende vrouwen vrouwen aandeel van totale groep in deeltijd werkende vrouwen aandeel deeltijd t.o.v. alle werkende mannen mannen < 40 jaar, geen kind jongste kind 0-11 jaar jongste kind jaar > 39 jaar, geen minderjarig kind aandeel van totale groep in deeltijd werkende mannen a Exclusief studenten Leesvoorbeeld: Van de werkende moeders van wie het jongste kind 0-11 jaar is, heeft 88% een deeltijdbaan (1-34 uur per week). Zij maken 41% uit van alle in deeltijd werkende vrouwen. Bron: CBS (EBB 06) Meeste deeltijdwerkende vrouwen geven aan daarvoor te hebben gekozen De overgrote meerderheid van de in deeltijd werkende vrouwen zegt niet voltijds te willen werken. Zij werken minder dan 35 uur per week om tijd vrij te maken voor andere zaken. Daarbij gaat het vooral om tijd voor de zorg voor kinderen, het huishouden, en tijd voor zichzelf, sociale contacten en hobby s. Deze extra (vrije) tijd weegt kennelijk op tegen het feit dat een deeltijdbaan minder inkomen oplevert. Het komt veel minder voor dat vrouwen zeggen in deeltijd te werken omdat ze geen voltijdbaan kunnen vinden; dit speelt mee bij 7% van alle in deeltijdwerkende vrouwen, en bij 16% van de jonge vrouwen zonder kinderen. Bij vrouwen met jonge kinderen heeft de keuze voor deeltijd vrijwel altijd te maken met de behoefte om zelf voor de kinderen te willen zorgen. Bij een kwart van de moeders speelt tevens mee dat ze de zorg voor de kinderen anders niet rond kon krijgen. 8 Factsheet Deeltijd.indd :33:47

9 Bij de vrouwen zonder (jonge) kinderen wordt de keuze voor deeltijd vooral ingegeven door de behoefte aan meer tijd voor zichzelf, hun hobby s en sociale contacten. Bij bijna de helft van de jonge (nog) kinderloze deeltijdwerksters speelt tevens mee dat ze naast hun werk nog een cursus of opleiding volgen. Bij een op de drie oudere vrouwen staat een gebrekkige gezondheid een voltijds baan in de weg. En in alle levensfasen is ook het huishouden voor de meerderheid van de deeltijders een reden om minder dan 35 uur per week te willen werken. Dit geldt in vrijwel even grote mate voor jonge als oudere deeltijdwerksters, met én zonder kinderen. Een klein aandeel vrouwen tenslotte werkt in deeltijd vanwege mantelzorg of vrijwilligerswerk en enkele (oudere) vrouwen geven aan alvast uren af te bouwen tot aan hun pensioen. Zie verder Cloïn (2008), Drijfveren voor deeltijdwerk: wat vrouwen willen en wensen in: Verdeelde tijd. Tabel 2 Redenen om te kiezen voor een baan in deeltijd, vrouwen met een arbeidsduur van 1-35 uur per week, naar levensfase (in procenten belangrijke rol/speelt mee) 1 vrouwen < 40 jaar zonder kinderen vrouwen wv. jongste kind 0-13 jaar vrouwen 40 jaar zonder (jonge) kinderen Ik werk in deeltijd omdat ik zelf voor mijn kinderen wil zorgen Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor mijn huishouden, boodschappen en andere klussen Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor mezelf Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor mijn hobby s, sport of sociale contacten Mijn gezondheid staat een volledige baan in de weg Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor een opleiding of cursus naast mijn werk Ik zou graag voltijds willen werken, maar kan de zorg voor mijn kinderen niet anders regelen Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor de zorg voor mijn ouders (andere hulpbehoevende naasten a ) Ik werk in deeltijd om tijd te hebben voor vrijwilligerswerk Ik zou graag voltijds willen werken, maar kan geen volledige baan vinden Ik bouw mijn werk geleidelijk af tot mijn pensioen a Uitgezonderd jonge kinderen. Bron: SCP (D&V 08) Totaal 1 In tabel 4.5 (Hoofdstuk 4 Verdeelde tijd) is te zien hoe vaak genoemde redenen een belangrijke rol speelden, en hoe vaak het meespeelt. 9 Factsheet Deeltijd.indd :33:47

10 Omgeving steunt keuze vrouw voor deeltijd Dat zoveel vrouwen de voorkeur kunnen geven aan meer tijd boven meer inkomen, hangt samen met het feit dat de meesten een partner hebben die wel voltijds werkt. Dit heeft uiteraard zijn wortels in de traditionele taakverdeling. Ook zien we deze terug in de nog steeds ongelijke verdeling van onbetaald werk. Uit interviews met in deeltijd werkende vrouwen blijkt dat deze nog op traditionele leest geschoeide taakverdeling meestal heel vanzelfsprekend tot stand is gekomen. Ik heb meer tijd, geven ze de vrouwen als verklaring, en vergeten daarbij dat ze meer tijd hebben omdat ze deze tijd hebben gemaakt. De traditionele taakverdeling vinden we ook terug in de houding van de omgeving ten opzichte van de arbeidsduur van vrouwen. De vrouwen ervaren bij familie, vrienden en hun partner vrijwel uitsluitend begrip voor het feit dat ze in deeltijd werken. Ook de werkgever lijkt zelden aan te dringen op uitbreiding van het aantal arbeidsuren. In organisaties waarin veel vrouwen werken, is deeltijdwerk inmiddels volledig ingeburgerd. Geen van de geïnterviewde vrouwen heeft veel moeite moeten doen om in deeltijd te kunnen werken. Het uitbreiden van de arbeidsduur blijkt minder eenvoudig. De helft van de geïnterviewde vrouwen denkt dat zij in de organisatie waar ze werkt niet meer uren kan krijgen als ze dat zou willen Zie verder Portegijs (2008), Geen kleine kinderen, toch een deeltijdbaan in: Verdeelde tijd. Zorg voor kinderen vooral gezien als taak van de vrouw Het werken in deeltijd heeft dus lang niet altijd te maken met de zorg voor kinderen. Wel blijkt de komst van het eerste kind vaak de aanleiding om minder uren te gaan werken. Dit sluit aan bij de opvattingen in Nederland over de zorg voor kinderen. Veel vrouwen én mannen zien het liefst dat ouders de zorg voor hun kinderen geheel in eigen handen houden, zeker als die nog heel klein zijn. Opmerkelijk is dat mannen nog sterker dan vrouwen hechten aan opvang door de eigen ouders. Ze handelen daar echter zelden naar: slechts 17% van de vaders heeft een of meer doordeweekse papa-dagen (Portegijs et al. 2006). Tabel 3 Antwoorden op de stelling: Een kind kan het beste alleen door de eigen ouders worden verzorgd, bevolking van 16 jaar en ouder, 2006 (in procenten (sterk) mee eens ) vrouwen een baby van 0 jaar kan het beste alleen door de eigen ouders worden verzorgd een baby van 1 jaar kan het beste alleen door de eigen ouders worden verzorgd een peuter (2-3 jaar) kan het beste alleen door de eigen ouders worden verzorgd een kind (4-12 jaar) dat uit school komt, heeft aandacht nodig van de eigen ouders a mannen a Omdat verzorgen minder van toepassing is op basisschoolleerlingen, is de stelling voor die categorie anders geformuleerd. Bron: SCP (EMOP 08), beschreven in Emancipatiemonitor 2008 (tabel 5.16) 10 Factsheet Deeltijd.indd :33:47

11 Gezien deze voorkeur voor opvang door de eigen ouders is het niet verwonderlijk dat de meeste Nederlanders argwanend staan ten opzichte van formele kinderopvang. Alleen voor peuters vindt ruim 60 procent van de vrouwen en mannen dat het goed is als ze een aantal dagen per week naar een kinderdagverblijf gaan. Ten aanzien van jongere kinderen en basisschoolleerlingen is men veel terughoudender. Vooral opvang van baby s in het eerste levensjaar ligt erg gevoelig; slechts een op de vijf vrouwen en mannen denkt dat het voor een baby goed is als het twee of drie dagen per week naar een kinderdagverblijf gaat (tabel 5.17 Emancipatiemonitor 2008). Vrouwen en mannen vinden dus dat ouders de zorg voor hun kind geheel of grotendeels in eigen handen moeten houden. In 1970 was het geen punt van discussie wie dat zou moeten zijn. Vrouwen en mannen waren eensgezind en in grote meerderheid overtuigd van de superieure kwaliteiten van vrouwen op dit vlak. Sindsdien is dit aandeel sterk afgenomen, bij vrouwen overigens sterker dan bij mannen. Ook zien we de laatste tien jaar weer een bescheiden (maar significante) herwaardering van de vrouw als betere verzorger van kinderen. Uitsplitsing naar geboortecohort (zie Nederland deeltijdland figuur 3.3) laat bovendien zien dat ook van de jonge vrouwen, geboren in de jaren zeventig, ruim een op de vier van mening is dat jonge kinderen beter aan de zorgen van een vrouw kunnen worden toevertrouwd. Bij de jonge mannen is bijna de helft die mening toegedaan. Hun opvattingen wijken in dezen niet af van die van jonge vrouwen en mannen twintig jaar geleden. Figuur 3 Antwoorden Figuur 1 op de stelling: Vrouwen zijn geschikter voor het opvoeden van kleine kinderen dan mannen Titel (%(geheel) mee eens), vrouwen en mannen van jaar, man vrouw Bron: Bron SCP (CV 70-06) 11 Factsheet Deeltijd.indd :33:47

12 Moeder bij voorkeur in deeltijd We zien dan ook dat de opvattingen over de ideale arbeidsduur voor vaders en moeders verschilt. Vrouwen en mannen vinden dat moeders met jonge, nog niet naar schoolgaande kinderen bij voorkeur maximaal twee of drie dagen in de week zou moeten werken, of zelfs liever helemaal niet. Als alle kinderen naar school gaan, is er volgens de meesten iets meer tijd voor betaalde arbeid, maar ook dan bij voorkeur minder dan vijf dagen in de week. Tevens zou ongeveer de helft van de ondervraagden, vrouwen vaker dan mannen, het beter vinden als ook vaders niet voltijds zouden werken, al vinden de meesten voor de vader een dagje thuis al heel mooi, en zijn er toch ook veel vrouwen en mannen die een volledige werkweek ideaal vinden. Zie verder: Portegijs (2008), Opvattingen over arbeidsduur van vrouwen (en mannen) in: Nederland deeltijdland. Figuur 4 Opvattingen Figuur 5.11 over de ideale arbeidsduur in dagen per week naar gezinssituatie, bevolking vanaf 16 Titeljaar, 2008 (in procenten) moeders van nog niet naar school gaande kinderen moeders van school gaande kinderen vaders van nog niet naar school gaande kinderen vaders van school gaande kinderen 0 dagen 1 dag 2 dagen 3 dagen 4 dagen 5 dagen Bron: Bron: SCP (EMOP 08) Vrouwen willen iets meer uren werken De meeste in deeltijd werkende vrouwen willen niet voltijds werken, maar veel van hen zouden wel iets meer uren willen werken dan zij nu doen. Dat geldt vooral voor vrouwen met een (zeer) kleine deeltijdbaan: twee op de drie vrouwen die minder dan 12 uur per week werkt zou graag een iets grotere baan hebben, en dat geldt ook voor bijna de helft van de vrouwen met een baan van uur per week. Een op de vier vrouwen met een grote deeltijdbaan, en meer dan de helft van de voltijds werkende vrouwen zou juist wat minder uren willen werken. Per saldo is de middelgrote deeltijdbaan van uur het meest in trek onder vrouwen. Als vrouwen deze wensen 12 Factsheet Deeltijd.indd :33:48

13 konden realiseren, zouden zij gemiddeld (inclusief de niet werkenden) ruim twee uur meer werken dan ze nu doen. Ook mannen zouden graag nog iets meer uren werken. Dat geldt voor mannen in alle levensfasen, en ook voor vaders met jonge kinderen. Alleen in de laatste fase van hun loopbaan, als hun kinderen al groot zijn, zouden mannen werkuren willen inleveren. Tabel 4 Huidige en gewenste gemiddelde arbeidsduur, vrouwen en mannen van jaar, a naar levensfase, 2006 Vrouwen huidige arbeidsduur (gem. incl. niet-werkenden) gewenste arbeidsduur (gem. incl. niet-werkenden) Mannen huidige arbeidsduur (gem. incl. niet-werkenden) gewenste arbeidsduur (gem. incl. niet-werkenden) totaal < 40 jr, geen kind kind 0-3 jr kind 4-11 jr kind jr 40 jr, geen kind 0-17 jr 18,0 30,4 16,4 15,8 17,6 13,7 20,3 33,5 18,2 19,6 20,4 15,1 30,6 33,2 35,3 35,0 33,4 24,7 32,2 38,4 38,0 36,0 35,6 23,7 a Exclusief studenten. Bron: CBS (EBB 06) Als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan neemt de bereidheid om de arbeidsduur te vergroten verder toe. Deze voorwaarden hebben vooral betrekking op de tijd en plaats waarop moet worden gewerkt (afstemming tussen werk en privé), de inhoud van het werk (leuker werk of beter perspectieven) en de mogelijkheid van financiële vooruitgang. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan zou de meerderheid van de vrouwen, naar eigen zeggen, meer uren willen werken. De gemiddelde arbeidsduur voor alle vrouwen (inclusief de niet-werkenden en de voltijds werkenden) zou daarmee met ruim een halve dag kunnen toenemen. 2 2 In verschillende onderzoeken is gevraagd naar de huidige en gewenste arbeidsduur. In Verdeelde tijd (tabel 4.10) gaven vrouwen aan gemiddeld 7 uur meer te willen werken. In de Emancipatiemonitor kwamen ze op een gewenste uitbreiding van de arbeidsduur met 5 uur (tabel 5.21). 13 Factsheet Deeltijd.indd :33:48

14 Zie verder Cloïn (2008), Drijfveren voor deeltijdwerk: wat vrouwen willen en wensen in: Verdeelde tijd. Literatuur Merens, A. en B. Hermans (2009). Emancipatiemonitor Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scp-publicatie 2009/2). Portegijs, W., M. Cloïn, I. Ooms en E. Eggink (2006). Hoe het werkt met kinderen. Moeders over kinderopvang en werk. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scppublicatie 2006/5). Portegijs, W. en S. Keuzenkamp (red.) (2008). Nederland deeltijdland. Vrouwen en deeltijdwerk. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scp-publicatie 2008/4). Portegijs, W., M. Cloïn, S. Keuzenkamp, A. Merens en E. Steenvoorden (2008b) Verdeelde tijd. Waarom vrouwen in deeltijd werken. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scp-publicatie 2008/24). 14 Factsheet Deeltijd.indd :33:48

Kwetsbaar alleen. De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030

Kwetsbaar alleen. De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Kwetsbaar alleen De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Kwetsbaar alleen De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Cretien van Campen m.m.v. Maaike

Nadere informatie

Meer of minder uren werken

Meer of minder uren werken Meer of minder uren werken Jannes de Vries Een op de zes mensen die minstens twaalf uur per week werken (de werkzame beroeps bevolking) wil meer of juist minder uur werken. Van hen heeft minder dan de

Nadere informatie

Deeltijd (g)een probleem in hoofdlijnen

Deeltijd (g)een probleem in hoofdlijnen Deeltijd (g)een probleem in hoofdlijnen Deeltijd (g)een probleem In hoofdlijnen Saskia Keuzenkamp Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, november 2009 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is ingesteld

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

Nederland deeltijdland

Nederland deeltijdland Nederland deeltijdland Nederland deeltijdland Vrouwen en deeltijdwerk Wil Portegijs en Saskia Keuzenkamp (red.) Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag, februari 2008 Het Sociaal en Cultureel Planbureau

Nadere informatie

Nederland deeltijdland

Nederland deeltijdland Nederland deeltijdland Nederland deeltijdland Vrouwen en deeltijdwerk Wil Portegijs en Saskia Keuzenkamp (red.) Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag, februari 2008 Het Sociaal en Cultureel Planbureau

Nadere informatie

Levensfasen van kinderen en het arbeidspatroon van ouders

Levensfasen van kinderen en het arbeidspatroon van ouders Levensfasen van kinderen en het arbeidspatroon van ouders Martine Mol De geboorte van een heeft grote invloed op het arbeidspatroon van de vrouw. Veel vrouwen gaan na de geboorte van het minder werken.

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders Marjolein Korvorst en Tanja Traag Het krijgen van kinderen dwingt ouders keuzes te maken over de combinatie van arbeid en zorg. In de meeste gezinnen

Nadere informatie

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Christianne Hupkens De meeste werknemers zijn tevreden met de omvang van hun dienstverband. Ruim zes op de tien werknemers tussen de 25 en 65 jaar wil niet

Nadere informatie

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Martijn Souren Ongeveer 7 procent van de werknemers met een verleent zelf mantelzorg. Ze maken daar slechts in beperkte mate gebruik van aanvullende

Nadere informatie

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt s op de arbeidsmarkt Moniek Coumans De arbeidsdeelname van alleenstaande moeders is lager dan die van moeders met een partner. Dit verschil hangt voor een belangrijk deel samen met een oververtegenwoordiging

Nadere informatie

1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt

1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt 1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt 1.1 De beroepsbevolking in 1975 en 2003 11 1.2 De werkgelegenheid in 1975 en 2003 14 Halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw trok de gemiddelde Nederlandse

Nadere informatie

Artikelen. Hoge arbeidsdeelname, maar lage arbeidsduur. Ingrid Beckers en Hans Langenberg

Artikelen. Hoge arbeidsdeelname, maar lage arbeidsduur. Ingrid Beckers en Hans Langenberg Hoge arbeidsdeelname, maar lage arbeidsduur Ingrid Beckers en Hans Langenberg De arbeidsdeelname in Nederland is de afgelopen 25 toegenomen. Dit komt vooral doordat meer vrouwen zijn gaan werken. Zij doen

Nadere informatie

Gemiddelde budgetten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn

Gemiddelde budgetten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn Gemiddelde ten per cliënt (en dag) voor de cliënten met een voogdijmaatregel en cliënten die 18 jaar of ouder zijn Evert Pommer en Klarita Sadiraj Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, april 2016 Het

Nadere informatie

Jeugdzorg: verschil tussen budget en contract in de regio Zuidoost Noord- Brabant. Klarita Sadiraj

Jeugdzorg: verschil tussen budget en contract in de regio Zuidoost Noord- Brabant. Klarita Sadiraj Jeugdzorg: verschil tussen budget en contract in de regio Zuidoost Noord- Brabant Klarita Sadiraj Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, oktober 2015 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is ingesteld

Nadere informatie

Artikelen. Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst

Artikelen. Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst Artikelen Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst Martijn Souren en Jannes de Vries Onder laagopgeleide vrouwen is de bruto arbeidsparticipatie aanzienlijk

Nadere informatie

>Retouradres Postbus BJ Den Haag

>Retouradres Postbus BJ Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Datum 28 februari 2017 Betreft Brief aan Kamer met beantwoording Kamervragen van de leden Dijkstra en Van Weyenberg (beiden D66) over jonge vrouwen die vaak

Nadere informatie

Nog steeds fors sekseverschil in economische zelfstandigheid

Nog steeds fors sekseverschil in economische zelfstandigheid Nog steeds fors sekseverschil in economische zelfstandigheid Marion van den Brakel Centraal Bureau voor de Statistiek mhfs@cbs.nl (Het artikel is op persoonlijke titel geschreven en geeft niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Beroepsbevolking 2005

Beroepsbevolking 2005 Beroepsbevolking 2005 De veroudering van de beroepsbevolking is duidelijk zichtbaar in de veranderende leeftijdspiramide van de werkzame beroepsbevolking (figuur 1). In 1975 behoorde het grootste deel

Nadere informatie

Verdeelde tijd. Waarom vrouwen in deeltijd werken. Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden

Verdeelde tijd. Waarom vrouwen in deeltijd werken. Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden Verdeelde tijd Verdeelde tijd Waarom vrouwen in deeltijd werken Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, november 2008 Het

Nadere informatie

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 4 Tabel B4.3... 5 Tabel B4.4... 6 Tabel B4.5... 7 Tabel B4.6... 8 Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Stand van zaken bij arbeidsemancipatie van vrouwen

Stand van zaken bij arbeidsemancipatie van vrouwen Stand van zaken bij arbeidsemancipatie van vrouwen Uit een vandaag uitgekomen rapport blijkt dat Nederland haar doelstellingen op het gebied van arbeidsparticipatie van vrouwen in 2010 niet gehaald zal

Nadere informatie

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun s Karin Hagoort en Maaike Hersevoort In 24 verdienden samenwonende of gehuwde vrouwen van 25 tot 55 jaar ongeveer de helft van wat hun s verdienden. Naarmate het

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 6 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Arbeid combineren met zorg: deeltijdwerk

Arbeid combineren met zorg: deeltijdwerk Arbeid combineren met zorg: deeltijdwerk Johan van der Valk De arbeidsdeelname van vrouwen hangt voornamelijk samen met leeftijd, opleidingsniveau en herkomstgroepering. Voor vrouwen van 25 tot 50 jaar

Nadere informatie

Vrouwen, mannen en mantelzorg Beelden en feiten. Alice de Boer en Saskia Keuzenkamp

Vrouwen, mannen en mantelzorg Beelden en feiten. Alice de Boer en Saskia Keuzenkamp Vrouwen, mannen en mantelzorg Beelden en feiten Alice de Boer en Saskia Keuzenkamp Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, 2009 In kranten en beleidsstukken is met enige regelmaat te lezen dat mannen

Nadere informatie

Artikelen. Overwerken in Nederland. Ingrid Beckers en Clemens Siermann

Artikelen. Overwerken in Nederland. Ingrid Beckers en Clemens Siermann Overwerken in Nederland Ingrid Beckers en Clemens Siermann In 4 werkte 37 procent de werknemers in Nederland regelmatig over. Bijna een derde het overwerk is onbetaald. Overwerk komt het meeste voor onder

Nadere informatie

Ouders op de arbeidsmarkt

Ouders op de arbeidsmarkt Ouders op de arbeidsmarkt Ingrid Beckers en Johan van der Valk De bruto arbeidsparticipatie van alleenstaande s is sinds 1996 sterk toegenomen. Wel is de arbeidsparticipatie van paren nog steeds een stuk

Nadere informatie

Weinig mensen sociaal aan de kant

Weinig mensen sociaal aan de kant Weinig mensen sociaal aan de kant Tevredenheid over de kwaliteit van relaties Hoge frequentie van contact met familie en vrienden Jongeren spreken of schrijven hun vrienden elke week 15 Drie op de tien

Nadere informatie

Verdeelde tijd. Waarom vrouwen in deeltijd werken. Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden

Verdeelde tijd. Waarom vrouwen in deeltijd werken. Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden Verdeelde tijd Verdeelde tijd Waarom vrouwen in deeltijd werken Wil Portegijs Mariëlle Cloïn Saskia Keuzenkamp Ans Merens Eefje Steenvoorden Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, november 2008 Het

Nadere informatie

De nieuwe man? Wil Portegijs en Ans Merens

De nieuwe man? Wil Portegijs en Ans Merens 12 De nieuwe man? Wil Portegijs en Ans Merens 12.1 Het zorgaandeel van mannen 253 12.2 Herverdeling van huishoudelijk werk 254 12.3 Gelijke verdeling van kinderverzorging 256 12.4 Geschiktheid van de man

Nadere informatie

JONGE MOEDERS EN HUN WERK

JONGE MOEDERS EN HUN WERK AMSTERDAMS INSTITUUT VOOR ARBEIDSSTUDIES (AIAS) UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM JONGE MOEDERS EN HUN WERK Onderzoek op basis van de Loonwijzer Kea Tijdens, AIAS, Universiteit van Amsterdam Maarten van Klaveren,

Nadere informatie

Jonge vrouwen van nu. Opvattingen van jonge vrouwen en mannen door de tijd vergeleken. Emancipatie en individualisering.

Jonge vrouwen van nu. Opvattingen van jonge vrouwen en mannen door de tijd vergeleken. Emancipatie en individualisering. 4Tijdschrift voor Genderstudies 2010 nr. 2 Opvattingen van jonge vrouwen en mannen door de tijd vergeleken Wil Portegijs Je borsten zijn je wapens kopte de Volkskrant een aantal jaren geleden boven een

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Een onzeker perspectief: vooruitzichten van tijdelijke werknemers

Een onzeker perspectief: vooruitzichten van tijdelijke werknemers Een onzeker perspectief: vooruitzichten van tijdelijke werknemers Een onzeker perspectief: vooruitzichten van tijdelijke werknemers Eerste resultaten uit het Arbeidsaanbodpanel, najaar 2012 Jan Dirk Vlasblom

Nadere informatie

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Inleiding Voor goede bedrijfsresultaten is het voor bedrijven van belang om te kunnen beschikken over voldoende goede,

Nadere informatie

Rapport Goes Middelburg, december 2013

Rapport Goes Middelburg, december 2013 Rapport Goes Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Hanneke Westerhout Esther van Sprundel Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500

Nadere informatie

Ruimte voor groei in de kinderopvang. Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het

Ruimte voor groei in de kinderopvang. Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het Ruimte voor groei in de kinderopvang Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het Ruimte voor groei in de kinderopvang De vraag naar kinderopvang per gemeente Om een goed beeld te krijgen van de

Nadere informatie

Deeltijd (g)een probleem

Deeltijd (g)een probleem Deeltijd (g)een probleem Deeltijd (g)een probleem Mogelijkheden om de arbeidsduur van vrouwen met een kleine deeltijdbaan te vergroten Saskia Keuzenkamp (red.) Carlien Hillebrink Wil Portegijs Babette

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Rapport Schouwen-Duiveland

Rapport Schouwen-Duiveland Rapport Schouwen-Duiveland Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Hanneke Westerhout Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500 Telefax

Nadere informatie

Demografie van de Nederlandse beroepsbevolking

Demografie van de Nederlandse beroepsbevolking Betaling én vervanging van vergrijzende arbeidspopulatie worden een probleem Demografie van de Nederlandse beroepsbevolking Peter Ekamper, Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) Op

Nadere informatie

Onderzoek ten behoeve van de evaluatie Waa en Woa

Onderzoek ten behoeve van de evaluatie Waa en Woa Onderzoek ten behoeve van de evaluatie Waa en Woa Tabellenboek Datum 13 november 2003 Kenmerk SZW012 MuConsult B.V. Postbus 2054 3800 CB Amersfoort Tel. 033 465 50 54 Fax 033 461 40 21 E-mail Internet

Nadere informatie

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Lian Kösters In 27 gaf ruim een derde van de werkzame beroepsbevolking aan regelmatig te maken te hebben met een psychisch hoge werkdruk. Iets minder

Nadere informatie

8. Werken in bestuur en zorg

8. Werken in bestuur en zorg 8. Werken in bestuur en zorg De uitzendbranche is van oudsher een belangrijke werkgever voor niet-westerse allochtonen van de eerste generatie. Bij de teruggang in de werkgelegenheid van de afgelopen jaren

Nadere informatie

Deeltijdarbeid en uitbreiden van deeltijdbanen in het onderwijs

Deeltijdarbeid en uitbreiden van deeltijdbanen in het onderwijs Deeltijdarbeid en uitbreiden van deeltijdbanen in het onderwijs Onderzoek naar de houding van werkgevers en werknemers ten aanzien van deeltijdarbeid en het uitbreiden van deeltijdbanen Scriptieonderzoek,

Nadere informatie

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo Deeltijdwerken in het po, vo en mbo 1. Inleiding In Nederland wordt relatief veel in deeltijd gewerkt, vooral in de publieke sector. Deeltijdwerk komt met name voor onder vrouwen, maar ook steeds meer

Nadere informatie

Published by arrangement with Workman Publishing Company, New York

Published by arrangement with Workman Publishing Company, New York Oorspronkelijke titel The Crossroads of Should and Must Copyright 2015 Elle Luna Published by arrangement with Workman Publishing Company, New York Vertaling Switch Translations, Marijke van der Horst

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomervakantie 1 31 Juli 2007

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomervakantie 1 31 Juli 2007 Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomer 1 31 Juli 2007 1 onderzoeksgegevens mogen alleen gebruikt worden onder vermelding van YoungVotes en de VARA Factsheet Jongeren en Aan 592 jongeren in de leeftijd

Nadere informatie

Rapport Veere Middelburg, december 2013

Rapport Veere Middelburg, december 2013 Rapport Veere Middelburg, december Colofon SCOOP Samenstelling Hanneke Westerhout Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500 Telefax (0118) 635311 www.scoopzld.nl

Nadere informatie

Werkloosheid Redenen om niet actief te

Werkloosheid Redenen om niet actief te Sociaal Economische Trends 2013 Sociaaleconomische trends Werkloosheid Redenen 2004-2011 om niet actief te zijn Stromen op en duren de arbeidsmarkt Werkloosheidsduren op basis van de Enquête beroepsbevolking

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Spelend leren, leren spelen

Spelend leren, leren spelen Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil

Nadere informatie

Inkomen en de combinatie van arbeid en zorg

Inkomen en de combinatie van arbeid en zorg Inkomen en de combinatie van arbeid en zorg Jannes de Vries en Francis van der Mooren Voor het combineren van arbeid en zorg kunnen ouders gebruik maken van ouderschapsverlof en kinderopvang. Of werkende

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

participatiesamenleving

participatiesamenleving Tussen verzorgingsstaat en participatiesamenleving De feiten en fabels over informele zorg Prof. dr. Kim Putters Mezzo, 14 mei 2014 Inhoud 1. SCP en Mezzo 2. De Sociale Staatt van Nederland d 2013 3. De

Nadere informatie

Rapport Zeeuws-Vlaanderen

Rapport Zeeuws-Vlaanderen Rapport Zeeuws-Vlaanderen Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Han Schellekens Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500 Telefax (0118)

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht De dagelijkse dichtheid van het bestaan Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Iedereen aan het werk Meer mensen - M. 80% - V. 55% Meer jaren - 61/62 jr.

Nadere informatie

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit?

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? Arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa Tielens, M. & Herremans, W. 2007. Leuven: Steunpunt WSE. Klopt het beeld van de hardwerkende Vlaming; van

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

POLITIE ALMANAK

POLITIE ALMANAK POLITIE ALMANAK 2014-2015 PAL2014-2015_BOEK.indb 1 15-09-14 15:32 PAL2014-2015_BOEK.indb 2 15-09-14 15:32 POLITIE ALMANAK 2014-2015 Handboek voor de Politie in haar gehele omvang, de Rechterlijke Macht,

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Ouderen op de arbeidsmarkt: 60+ ers en 40+ ers

Ouderen op de arbeidsmarkt: 60+ ers en 40+ ers Ouderen op de arbeidsmarkt: 60+ ers en 40+ ers Rapport van ILC Zorg voor later, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS) Inhoudsopgave

Nadere informatie

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen Ferdy Otten en Clemens Siermann* Inleiding In de afgelopen jaren zijn tal van beleidsmaatregelen genomen om de arbeidsparticipatie van

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Ieder jaar maakt FCB de zogenoemde factsheets. Deze bestaat uit cijfers over de branche in een bepaald jaar. De cijfers over 2010 worden met de ontwikkelingen

Nadere informatie

Artikelen. Combinatie van zorg en werk: de invloed van baankenmerken. Saskia te Riele en Martijn Souren

Artikelen. Combinatie van zorg en werk: de invloed van baankenmerken. Saskia te Riele en Martijn Souren Artikelen Combinatie van zorg en werk: de invloed van baankenmerken Saskia te Riele en Martijn Souren Moeders met jonge kinderen werken in Nederland voornamelijk in deeltijd. Door minder uren te werken,

Nadere informatie

Vrouwen, mannen en de hulp aan (schoon)ouders. Alice de Boer Mirjam de Klerk Ans Merens

Vrouwen, mannen en de hulp aan (schoon)ouders. Alice de Boer Mirjam de Klerk Ans Merens Vrouwen, mannen en de hulp aan (schoon)ouders Alice de Boer Mirjam de Klerk Ans Merens Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, april 2015 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is ingesteld bij Koninklijk

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg. januari 16

Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg. januari 16 Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg januari 16 1 Maatschappelijke ontwikkelingen Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. De nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

De jeugd in Nederland, enkele cijfers

De jeugd in Nederland, enkele cijfers De jeugd in Nederland, enkele cijfers De jeugd in Nederland, enkele cijfers Factsheet ten behoeve van de Conferentie Operatie Jong 2005 Op weg naar meer samenhang in het jeugdbeleid 12 september 2005,

Nadere informatie

HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN

HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN - eindrapport - Drs. Janneke Stouten Dr. Marga de Weerd

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700). Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DBO-K-U-2669635

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Rapport Oosterschelderegio

Rapport Oosterschelderegio Rapport Oosterschelderegio Middelburg, december Colofon SCOOP Samenstelling Kris Louwerse Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500 Telefax (0118) 635311

Nadere informatie

Aanbod van arbeid 2012

Aanbod van arbeid 2012 Bijlage B: Tabellen Auteurs Jan Dirk Vlasblom Edith Josten Marian de Voogd-Hamelink Bijlage B. Tabellen In deze bijlage zijn diverse tabellen opgenomen behorende bij het SCP-rapport Aanbod van Arbeid 2012

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

Zorg voor hulpbehoevende ouders

Zorg voor hulpbehoevende ouders Maarten Alders en Ingrid Esveldt 1) Door de toenemende vergrijzing zal het aantal zorgbehoevende ouderen toenemen. Een deel van de zorg wordt verleend door de kinderen. Dit artikel onderzoekt in welke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 071 Voorstel van wet van de leden Halsema en Van Gent tot wijziging van de Wet arbeid en zorg (Vaderverlof) Nr. 6 MEMORIE VAN TOELICHTING ZOALS

Nadere informatie

We willen na twee jaar wel bezien in hoeverre de doorgevoerde maatregelen het beoogde effect hebben gehad.

We willen na twee jaar wel bezien in hoeverre de doorgevoerde maatregelen het beoogde effect hebben gehad. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Quick Scan buurten Hoogezand-Sappemeer April 2013. Subtitel

Quick Scan buurten Hoogezand-Sappemeer April 2013. Subtitel Quick Scan buurten Hoogezand-Sappemeer April 2013 Subtitel Colofon Titel: Quick Scan Buurten in Hoogezand-Sappemeer Datum: 9 april 2013 Opdrachtgever: Woningcorporatie Lefier Auteur: drs Fransje Grisnich

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 1 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Ouderschapsverlof. Ingrid Beckers en Clemens Siermann

Ouderschapsverlof. Ingrid Beckers en Clemens Siermann Ouderschapsverlof Ingrid Beckers en Clemens Siermann Ruim een kwart van de werknemers in Nederland die in 24 recht hadden op ouderschapsverlof, hebben daarvan gebruik gemaakt. nemen veel vaker ouderschapsverlof

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

VROUWEN EN MANNEN BIJ AKZO NEDERLAND

VROUWEN EN MANNEN BIJ AKZO NEDERLAND VROUWEN EN MANNEN BIJ AKZO NEDERLAND Aanbevelingen van de Commissie Gelijke Behandeling van de Centrale Ondernemingsraad Akzo Nederland 31 augustus 1995, Kea Tijdens, Universiteit van Amsterdam 1. Inleiding

Nadere informatie

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland Om goed mee te kunnen is scholing cruciaal. De snel veranderende

Nadere informatie

Rapport Hulst Middelburg, december 2013

Rapport Hulst Middelburg, december 2013 Rapport Hulst Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Hanneke Westerhout Han Schellekens Herman Braat SCOOP Kousteensedijk 7 Postbus 407 4330 AK Middelburg Telefoon (0118) 682500 Telefax

Nadere informatie

Aanbod van Arbeid 2014

Aanbod van Arbeid 2014 Aanbod van Arbeid 2014 Arbeidsdeelname, flexibilisering en duurzame inzetbaarheid Jan Dirk Vlasblom Patricia van Echtelt Marian de Voogd-Hamelink Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, februari 2015

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/043 ADVIES NR 10/23 VAN 5 OKTOBER 2010, GEWIJZIGD OP 5 APRIL 2011, BETREFFENDE HET MEEDELEN VAN ANONIEME

Nadere informatie

Werkloosheid Opvattingen van jongeren

Werkloosheid Opvattingen van jongeren Sociaal Economische Trends 2013 Sociaaleconomische trends Werkloosheid Opvattingen 2004-2011 van jongeren over Stromen de en duren taakverdeling Werkloosheidsduren op basis van de Enquête tussen man en

Nadere informatie

Herintreders op de arbeidsmarkt

Herintreders op de arbeidsmarkt Herintreders op de arbeidsmarkt Sabine Lucassen Voor veel herintreders is het lang dat ze voor het laatst gewerkt hebben. Herintreders zijn vaak vrouwen in de leeftijd van 35 44 jaar en laag of middelbaar

Nadere informatie