Multicores, FPGA s en seriële verbindingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Multicores, FPGA s en seriële verbindingen"

Transcriptie

1 Nieuws Miortech richt vizier op billboards Analyse Nationaal pact zet techniek in het zonnetje 5 Maandelijks magazine voor de hightechindustrie // 31 mei - 28 juni 2013 // Trends in embedded computers Multicores, FPGA s en seriële verbindingen Pagina 67 en verder

2 Learn, create and make it work! OPEN HUIS! Nieuwsgierig naar jouw carrièremogelijkheden binnen CIMSOLUTIONS? CIMSOLUTIONS Weekend VIANEN: vrijdag 7 juni, uur & zaterdag 8 juni, uur Wij houden OPEN HUIS in ons hoofdkantoor in Vianen en je bent van harte welkom! De kans om samen te onderzoeken wat voor jou de mogelijkheden zijn. Tijdens het OPEN HUIS presenteren onze specialisten de best practices op het gebied van Kennismanagement, Prince2, DSDM, RUP, Agile/Scrum, Lean, CMMi, UML, TMAP, Microsoft, Java/J2EE, Oracle, Internet en Embedded. In de projectkamers kun je door ons ontwikkelde state-of-the-art applicaties en systemen bekijken. Je proeft de sfeer en ontmoet onze medewerkers, die graag vertellen over hun ervaringen binnen CIMSOLUTIONS. Lunch en drankjes staan de gehele dag voor je klaar. Wij nodigen ambitieuze professionals en starters uit met een voorliefde voor ICT, die klantgericht zijn en zowel zelfstandig als in teamverband goed functioneren. Tevens ben je communicatief en sociaal vaardig en blink je uit in kwaliteit en professionaliteit en beschik je over een HBO- of Universitair diploma. CIMSOLUTIONS is een TOP ICT-Dienstverlener op het gebied van administratieve en industriële automatisering, opererend vanuit onze vestigingen in Amsterdam, Best, Deventer, Groningen, Rotterdam, Vianen en Dhaka (Bangladesh). We zijn ISO gecertificeerd en dit jaar door CRF voor de 6e keer als Top Employer ICT beoordeeld. Onze klanten zijn internationale bedrijven en overheden waar technologie en innovatie hoog in het vaandel staan. Onze uitdaging is om onze klanten succesvol te laten zijn in hun projecten en doelstellingen. Daarvoor leveren wij als onafhankelijke ICT dienstverlener met circa 250 professionals hoogwaardige expertise in de volle breedte van het ICT werkveld, al sinds Bezoek voor meer informatie onze website Interesse? Als je langs wilt komen bij ons OPEN HUIS, meld je dan per telefoon of per aan en stuur bij voorkeur je sollicitatiebrief met CV mee. Indien je niet in staat bent om langs te komen en toch geïnteresseerd bent in een functie bij CIMSOLUTIONS, stuur dan je sollicitatiebrief met CV naar Voor meer informatie over ons OPEN HUIS, over onze vacatures en over CIMSOLUTIONS, zie onze website en/of bel met Jos Peek of Djurre van Gulik, telefoon tot uur. Vianen Best Deventer Rotterdam Amsterdam Groningen Dhaka CIMSOLUTIONS B.V. Havenweg 24, 4131 NM Vianen Postbus 183, 4130 ED Vianen The Netherlands Phone: (+31) Fax: (+31) Internet: _cim_182x263.indd :21

3 Opinie Redactioneel Paul van Gerven is redacteur van Bits&Chips. Techniekpact Een anekdote, opgeduikeld van onderwijswebsite Scienceguide: een basisschoolklas was op bezoek bij Mesa+ in Twente. De kinderen waren nogal rumoerig, waarop de juffrouw dreigde: Als jullie nu niet rustig zijn, komen jullie voor straf hier te werken. Met alle respect voor iemand die de hele dag zo n verzameling springveren in de hand moet houden, zo n houding is natuurlijk stuitend. Jonge kinderen hebben bij uitstek een natuurlijke nieuwsgierigheid, een gevoel van verwondering. Dat moet worden gestimuleerd en gecultiveerd, voordat de kinders alle aandacht verleggen naar hun sociale status en het tot wanhoop drijven van hun ouders. Een juf die met de hakken over de sloot haar rekentoetsen heeft gehaald, is daar niet de aangewezen persoon voor. De introductie van wetenschap- en technieklessen op het basisonderwijs en meer aandacht voor technische vorming op lerarenopleidingen, zoals vastgelegd in het onlangs gepresenteerde Techniekpact (zie pagina 16), zijn daarom uitstekende maatregelen. En zo zijn er meer opgenomen: zij-instromers het leven makkelijker maken, stageplaatsen regelen, studiebeurzen, en het kabinet gaat zelfs onderzoeken of de voorwaarden van het nieuwe sociaal leenstelsel versoepeld kunnen worden voor bètastudies. Voor mij schuilt de ware kracht van het pact echter niet zozeer in specifieke maatregelen, maar in erkenning en verdeling van verantwoordelijkheden. De Tilburgse arbeidseconoom Ronald Dekker, die onderzoek heeft gedaan naar schaarste op de arbeidsmarkt, wijst er verderop in dit blad op dat nogal wat bedrijven er een handje van hebben hun personeelsproblematiek op de overheid en het onderwijs af te schuiven. Zij staan met de handen in de zakken te klagen. Zuurpruimen zouden het Techniekpact daarom kunnen beoordelen als een exponent van deze mentaliteit. Bedrijven stoppen wat geld in een potje om een bijdrage van de overheid uit te lokken, beloven met gekruiste vingers achter de rug stageplaatsen, doneren een paar oude machines aan een school en hopen er verder het beste van. Een suggestie: investeer in gemotiveerde zij-instromers Je kunt in het pact echter net zo goed een positieve eerste aanzet zien, het begin van een koerswijziging. Zeker, de laatste jaren hebben politiek en maatschappij techniek, onderzoek en innovatie uit het oog verloren: media berichten er nauwelijks over, scholieren kiezen er minder vaak voor en op onderzoek kun je gerust bezuinigen. Maar techniek, onderzoek en innovatie hebben evengoed de politiek en maatschappij uit het oog verloren, en met het Techniekpact erkennen alle actoren óók het bedrijfsleven dat het een langdurige, zo niet permanente inspanning vereist om de techniek terug in het hart van de samenleving te krijgen. Stageplaatsen garanderen is dan weliswaar een bescheiden offer, maar het is in ieder geval wat. FME-voorzitter Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink betitelde het pakket maatregelen als een doe-agenda, en haar achterban zou dat volgens mij moeten zien als aansporing om niet alleen naar de letter maar vooral ook naar de geest van het pact in actie te komen. Mogelijkheden genoeg: leid een schoolklas rond, leen enthousiaste techneuten uit aan voorlichtingsinitiatieven, doe een project met het hbo en zoek de media op. En als ik een suggestie mag doen om ergens te beginnen: investeer in gemotiveerde zij-instromers. De horizon van het Techniekpact ligt met 2020 simpelweg te ver in de toekomst om nog voor de onvermijdelijke economische opleving een verschil te maken. Er dreigt daarom nog steeds heel veel groeipotentieel onbenut te blijven. Dat kunnen we toch niet laten gebeuren? 5 3

4 Inhoud Deze keer in Bits&Chips Nieuws Miortech stapt in signage Philips-spin-off Miortech ziet een nieuwe kans voor zijn electrowetting-technologie: billboards. Nieuws Techniekpact is eerste stap Het bejubelde Techniekpact is geen panacee voor het dreigende personeelstekort in de technische industrie. 20 De memristor 22 Spooklicht levert 24 is een batterij 3D-beelden op Virtual-realitysystemen lossen beloften eindelijk in Nieuws 7 In 140 woorden 8 Overzicht 11 Miortech stapt in signage 16 Techniekpact is eerste stap 20 De memristor is een batterij 22 Moleculen bespieden op de werkbank 22 Spooklicht levert 3D-beelden op Opinie 3 Techniekpact Paul van Gerven 13 Airbus voor chips Luc Van den hove 17 De menselijke factor Derk-Jan de Grood 21 DSL light in Python Jeroen Bouwens 23 De headhunter Anton van Rossum 29 De communicatietrainer Jaco Friedrich 55 ASML, rip, mod, make Joost Backus Tech-kiek 18 Draadloos Achtergrond 24 Virtual-realitysystemen lossen beloften eindelijk in En verder 56 Trainingen 57 Events 62 Wegwijzer 65 Colofon 4 5

5 Thema Embedded computers Nieuws 24-koppig monster uit Oss lust big data rauw In zijn nieuwe Medusa-module combineert ACQ Inducom een 24-core processor met een gebruikersprogrammeerbare FPGA. Achtergrond Debuggen van een gecombineerde wereld Altera heeft bij zijn nieuwe FPGA-Socs de hulp gezocht van Arm om de debugmethodes van de twee deelsystemen te combineren. 38 Met vijf gigabyte per 44 Stroomverbruik meten 50 Ook professionele markt zwicht seconde over de backplane in de debugger voor aanraaktechnologie Nieuws koppig monster uit Oss lust big data rauw Achtergrond 36 SGet brengt standaardisatie embedded technologie in hogere versnelling 38 Met vijf gigabyte per seconde over de backplane 40 Debuggen van een gecombineerde wereld 44 Stroomverbruik meten in de debugger 48 De zin en onzin van partities op flash-ssd s 50 Ook professionele markt zwicht voor aanraaktechnologie 52 De embedded-stamboom van Microsoft Bits&Chips Hardware Conference 68 Welkom 69 Plattegrond 70 Programma 72 Lezingen 86 Standhouders 5 5

6 How do you reposition a wafer, nanometer accurately, every 50 μs? Join ASML as a Software Engineer and help to push the boundaries of what s possible. At ASML we bring together the most creative minds in physics, electronics, mechatronics, computer science, software and precision engineering to develop lithography machines that are key to producing cheaper, faster, more energy-efficient microchips. Our machines need to image billions of structures in a few seconds with an accuracy of a few silicon atoms. But our customers constantly need faster machines. And they constantly need to make smaller, more energy-efficient chips. That s why we have developed a revolutionary wafer-repositioning system. But we were only able to do this by using an extremely diverse set of software languages and tools harnessed by an equally diverse and talented team of Software Engineers. If you re a team-oriented Software Engineer who sees a challenge in complex technical problems, expert in programming and modeling for critical real-time applications and capable of working to demanding deadlines, you ll find working at ASML a highly rewarding experience. Per employee we re one of Europe s largest private investors in R&D, giving you the freedom to experiment and a culture that will let you get things done.

7 Analyse In 140 woorden Halfgeleiders Taboe op 13-nanometerchips? Al sinds 90 nanometer hebben chipmakers de gatelengte losgelaten als aanduiding voor productgeneraties, maar het wordt er onderhand niet overzichtelijker op. Intel stapte van 32 naar 22 nanometer en dendert daarna door naar 14 nanometer, maar TSMC gaat van 28 via 20 naar 16 nanometer. Betekenen die getallen nog iets? Met fysieke dimensies hebben ze nog slechts indirect iets te maken. De meest gebruikte, maar niet universele, aanduiding schijnt te worden berekend door het oppervlak van een SRam-cel met zes transistoren, gemaakt in het betreffende proces, te delen door een knooppuntsonafhankelijke constante. Maar ja, daar komt een enkele keer wel eens een vervelend getal uit. Zo schijnt TSMC voor 16 nanometer te hebben geopteerd omdat 14 een Chinees ongeluksgetal is. Zou Intel een 13-nanometerproces hebben aangedurfd? PvG Zonnecellen Duivels PV-dilemma Laten we wel zijn, de leges die de Europese Commissie wil heffen op Chinese zonnecellen zijn terecht: Chinese PV-bedrijven kregen overheidssteun en gebruikten die om hun Europese concurrenten uit de markt te prijzen. Niet voor niets gingen de VS Europa voor met een heffing. Maar dat maakt het nog geen verstandige maatregel. Er valt veel voor te zeggen om de prijs van zonneenergie laag te houden, en de installatiebranche is net als de machinebouwsector een belangrijke economische activiteit. Ongeveer zeventig procent van de waarde in de Europese PV-keten wordt in Europa zelf gecreëerd, beweert brancheorganisatie Epia. Neem daarbij dat Europa toch al aan belang inboet als afzetmarkt en dat de grotere spelers hun productie zullen outsourcen om de heffingen te ontlopen, en de ingreep van de EC lijkt een handelsconflict met dé groeiregio van de wereld niet waard. PvG Displays Wachten op de heilige graal van het e-papier Van E Ink, de Amerikaanse maker van elektronische inkt, komt de mededeling dat het binnenkort s werelds eerste flexibele display in productie neemt. Het gaat om een 13,3 inch scherm dat half zo veel weegt als het equivalent op glas. De tft-aansturing op het plastic substraat is ontwikkeld door Sony, dat ook als eerste een e-reader zal ontwikkelen op basis van de nieuwe Mobius-schermtechnologie. Is dan eindelijk de heilige graal van het elektronische papier in zicht? Een scherm dunner dan het gemiddelde papieren tijdschrift, maar wel ongeveer even groot? Nee natuurlijk, want alle andere componenten die daarvoor nodig zijn, kunnen voor zover bekend nog niet in flexibele vorm worden gegoten. Het wordt dus waarschijnlijk een gewone e-reader, maar wat dunner en lichter. Heeft E Ink er even vergeten bij te vertellen zeker? PvG R&D-uitgaven van Nederlandse hightechbedrijven, in miljoen euro Positie in Bedrijf R&D-top 30 1 Philips ASML NXP Océ Daf Thales VDL Groep Fokker Vanderlande Nedap Priva Demcon 12 8,5 De meeste bedrijven in de R&D-top 30 van Technisch Weekblad voerden hun onderzoeksuitgaven op. R&D Nederlandse bedrijven investeren meer in onderzoek Het blijft maar kwakkelweer in de Nederlandse industrie. De bekendste indicator de inkopersmanagersindex verbeterde zich weliswaar in april, maar staat nog altijd op standje krimp. Ook de export stabiliseerde na negen maanden groei, waarmee de industriële motor dus stationair is gaan draaien. Iedereen wacht op iedereen, aldus de vereniging van inkoopmanagers Nevi, die de index opstelt. Is er dan helemaal geen goed nieuws? Toch wel: de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling zijn vorig jaar gestegen, blijkt uit de jaarlijkse Top 30 Bedrijfs-R&D van Technisch Weekblad. De meeste grote hightechspelers doen mee aan deze trend, zoals Philips (+7 procent), ASML (+7 procent), NXP (+9 procent) en VDL (+3 procent). Océ en Daf beknibbelden beide een paar procent. De budgetten van de publieke onderzoeksinstellingen bleven grosso modo gelijk, ondanks dat zij minder geld ophaalden bij het bedrijfsleven. PvG 5 7

8 Nieuws Overzicht Halfgeleiders Axiom IC verder als onderdeel van Teledyne Dalsa Teledyne Dalsa lijft Axiom IC in. De vijf aandeelhouders van de Enschedese fabless chipontwerper hebben hun belang verkocht aan het Canadese concern, dat al klant was bij de UT-spin-off. Axiom IC zet zijn huidige activiteiten gewoon voort, maar gaat meer werkzaamheden verrichten voor de nieuwe moeder. NR /axiomic Microscopie Goed eerste kwartaal voor Fei Fei heeft het eerste kwartaal 221 miljoen dollar omgezet. Dat is twee procent meer dan een jaar geleden maar voor het eerst sinds vijf kwartalen minder, vier procent, dan de voorgaande driemaandelijkse periode. De nettowinst kwam uit op 27 miljoen, een stijging van vier procent jaar op jaar. PE /fei Displays Amazon koopt Liquavista Amazon heeft Liquavista overgenomen van Samsung. Dat heeft de Amerikaanse webshop bevestigd tegenover diverse Amerikaanse media. Over de deal, waarover al enige tijd geruchten de ronde deden, zijn verder geen details bekendgemaakt. Gadgetwebsites speculeren dat Amazon Liquavista s electrowetting-technologie gaat gebruiken om e-readers in kleur uit te brengen. PvG /liquavista Automotive Tomtom blijft inzetten op losse navigatiekastjes Tomtom blijft geloven in losse navigatiekastjes. Tijdens het recentelijke Launch-event van het bedrijf zei topman Harold Goddijn hier opnieuw op in te zetten. Volgens de CEO keren consumenten de smartphone steeds meer de rug toe als navigatieoplossing en heeft vier op de tien automobilisten nog geen tomtommetje. PE /tomtom Zonnecellen VDL start bedrijf voor geprinte elektronica De VDL Groep heeft een bedrijf toegevoegd aan zijn toch al lange lijst van dochters: VDL Flow. Het nieuwe ETG-onderdeel richt zich op productieapparatuur voor geprinte elektronica en zonnecellen. In het laatste toepassingsgebied is VDL Flow al bezig met een opdracht: een geïntegreerde research- en pilotlijn voor Solliance. PvG /vdlflow Elektronica Philips presteert stabiel Jaar op jaar heeft Philips zijn omzet in het eerste kwartaal met één procent verhoogd naar 5,3 miljard euro. De nettowinst pakte met 162 miljoen euro lager uit dan in dezelfde periode van Toen fleurden eenmalige baten het resultaat echter op. PvG /philips Halfgeleidermachines Applied weer de grootste Vorig jaar onttroonde ASML Applied Materials na bijna twintig jaar als grootste IC-machinebouwer, maar dit jaar grijpen de Amerikanen de titel alweer terug. Dat blijkt uit een inventarisatie van Gartner. Applied hoefde in 2012 slechts een neergang van 6 procent te slikken, terwijl ASML 28 procent inleverde. PvG /toptien Positie Positie Bedrijf Omzet 2012 Verandering (miljoen dollar) (%) 1 2 Applied Materials ,2 2 1 ASML ,0 3 3 Tokyo Electron ,2 4 5 Lam Research ,5 5 4 KLA-Tencor ,7 6 6 Dainippon Screen ,0 7 9 Advantest , Hitachi ,4 9 7 Nikon , ASMI ,5 Totaal ,1 Bron: Gartner Halfgeleidermachines Grote chipmaker schaft wafersnijmachine Alsi aan Een van de grootste producenten van IC s en discrete componenten heeft een Ica 1204-wafersnijmachine van Alsi gekocht. De naam van het bedrijf heeft de Beuningse machinebouwer niet vrijgegeven. De nieuwe klant gaat het dicing-systeem inzetten in zijn massaproductielijn van dunne en zeer dunne discrete componenten. AP /alsi Monsterwinst ASMI dankzij verkoop deel ASM PT ASMI heeft in het eerste kwartaal 1,4 miljard euro verdiend aan de verkoop en herwaardering van aandelen ASM PT. Operationeel draaide de Almeerse machinebouwer zoals verwacht een matige drie maanden. De omzet van het front-end daalde veertien procent kwartaal op kwartaal, die van het back-end zeven procent. PvG /asmi Medisch Implementation-IQ-tooling voor medische uitvinders beschikbaar Implementation-IQ heeft zijn methodologie om medische innovaties voor te bereiden op een praktijkuitvoering samen met partners ondergebracht in het Healthcare Innovation Portal (Hip). Medische uitvinders kunnen hier terecht voor bege- De volledige artikelen zijn te vinden op gevolgd door het label bij het betreffende stuk. 8 5

9 leiding van het productontwikkeltraject via consultancy en Implementation-IQ s software. Daarnaast heeft het Hip banden met investeerders. PE /hip Ruimtevaart Illustratie: Esa ATG Medialab Belgische Proba-V-satelliet gelanceerd Na enig uitstel vanwege slechte weersomstandigheden is de Proba-V-satelliet dan toch gelanceerd. De kunstmaan heeft een sterke Belgische inbreng: hoofdaannemer was Qinetiq uit Kruibeke en de software komt van het Luikse Spacebel. De drie telescopen aan boord zijn ontwikkeld door OIP Sensor Systems (Oudenaarde), Amos (Luik) en Xenics (Leuven). PE /proba-v Beveiliging Rusland en NXP ontwikkelen alles-in-een-smartcard Het Russische Alioth en NXP hebben een smartcard ontwikkeld voor zowel officiële identificatie als draadloze ovticketing en banktoepassingen. De Scone-kaart is gebaseerd op NXP s SmartMX2-oplossing, die een microcontroller combineert met contactgebaseerde en NFCinterfaces. Voor betalingen is een Mastercard-toepassing geïmplementeerd, voor identificatie de door de Russische overheid voorgeschreven Gostcryptografie. PE /scone Beeldverwerking Agfa-Gevaert terug in het rood Na het positieve resultaat in het laatste kwartaal van 2012 schreef Agfa-Gevaert in K1 opnieuw rode cijfers. De omzet daalde jaar op jaar met vier procent naar 705 miljoen euro. Met twaalf miljoen euro draaide het bedrijf uit Mortsel nog steeds verlies, zij het minder dan twaalf maanden geleden. AP /agfa Software Verum krijgt Amerikaans patent op ASD Het United States Patent and Trademark Office heeft octrooi verleend voor ASD. Verum zegt het patent onder meer te hebben gekregen vanwege de unieke benadering om formele wiskundige modellen te construeren waarmee softwaredesigns op compleetheid en nauwkeurigheid zijn te verifiëren. ASD was al gepatenteerd in Europa en Hongkong. NR /asd Innovatie EC wil miljardenpot creëren voor innovatief mkb De Europese Commissie wil miljarden opzij leggen om technische start-ups en midden- en kleinbedrijven te financieren bij de ontwikkeling van nieuwe activiteiten. Het geld voor dit Cowin-initiatief moet deels komen uit de Horizon 2020-pot en deels van durfkapitalisten. Al meer dan twintig potentiële financiers hebben hun medewerking toegezegd. PvG /cowin Meest geklikt 1 Halfgeleidermachines ASML lijft deel XTreme in ASML neemt een groot deel van XTreme Technologies over nu het Japanse moederbedrijf van de EUVbronontwikkelaar, Ushio, zich terugtrekt op zijn thuisbasis. Het gaat om de negentig mensen die XTremes vier EUV-bronnen in het veld onderhouden. Onderzoek en ontwikkeling verhuizen naar Japan. PvG /asml 2 Halfgeleiders NXP koopt Code Red NXP heeft Code Red overgenomen. De twee bedrijven werken al langer samen: de toolontwikkelaar maakt de LPCX- Presso-IDE die NXP meelevert en heeft zijn business vooral ingericht om de producten van de nieuwe moeder. Met de acquisitie wil NXP de uitbreiding van zijn software-expertise een vliegende start geven. PE /codered 3 Halfgeleiders Intel zet insider op kop Intel heeft Brian Krzanich aangewezen als opvolger van Paul Otellini. Er werd rekening mee gehouden dat de processormaker een outsider zou aantrekken om eindelijk te kunnen inbreken op de groeimarkt voor mobiele apparaten. Met de promotie van COO Krzanich heeft Intel echter toch weer een leider uit eigen gelederen. PvG /intel 4 Halfgeleiders MCU s: 8 bit kan écht niet meer In aantallen maken 16 bit microcontrollers vandaag de dag de dienst uit, in omzet gaat de toppositie naar de 32-bitters. Het traditionele 8- (en 4-)bitsegment groeit nog wel als gevolg van een stijging in de totale vraag, maar verliest steeds meer marktaandeel. Dat heeft marktonderzoeker IC Insights becijferd. PE /mcu 5 Halfgeleiders Omzet en winst NXP groeien NXP noteerde in het eerste kwartaal een omzet van 1085 miljoen dollar, elf procent meer dan in dezelfde periode van Inclusief een eenmalige post steeg de nettowinst jaar op jaar van 57 naar 186 miljoen dollar, ofwel 226 procent. Identificatiechips waren de belangrijkste drijvende kracht achter de groei. PvG /nxp Foto: Ushio 5 9

10 Pa s s i e! Leef jij voor techniek? Leef jij voor techniek? Als je verder wilt in de ict, denk je natuurlijk aan niets anders dan aan ICT Als je verder wilt in de ict, denk je natuurlijk aan niets anders dan aan ICT Als je verder wilt ICT in Automatisering de ict, denk is één je van natuurlijk de grootste aan technische niets software anders ontwikkelaars dan aan ICT van ICT Nederland Automatisering en je kunt je is voorstellen één van dat de dat grootste alleen al technische een garantie software is voor een ontwikkelaars succesvolle van IT-carrière. ICT Nederland Automatisering Tel je en daar je is kunt de één je innovatieve van voorstellen de grootste projecten, dat dat technische alleen mooie al producten een software garantie en ontwikkelaars is het voor plezier een succesvolle waarmee van Nederland we IT-carrière. voor en onze je kunt Maar klanten je een voorstellen werken, baan in bij dat de op, dat IT gaat dan alleen geeft natuurlijk al dat een een om garantie goede meer is dan basis voor alleen voor een succesvolle nieuwe groot bedrijf. IT-carrière. Het stap. Maar gaat Bij vooral ICT een vind baan om je in plezier uitdaging de IT in gaat je in werk, tal natuurlijk van fijne technische om collega s meer omgevingen, dan en mooie alleen uitdagingen. systemen een groot bedrijf. programmeertalen, En daar Het doen gaat we vooral dan zoals ook om Android, alle plezier mogelijke Linux, je Windows, werk, moeite fijne voor. Java, collega s Wij C, C++, bieden Microsoft. en mooie jou de mogelijkheid uitdagingen. Wij bieden jou En om de daar mogelijkheid niet doen alleen we software, om dan niet ook alleen maar mogelijke software, ook jezelf moeite maar ontwikkelen. ook voor. jezelf Wij te bieden ontwikkelen. jou de mogelijkheid om niet alleen software, maar ook jezelf te ontwikkelen. Kijk op werkenbijict.nl voor de mogelijkheden of neem contact op met Tjitske Hartman, telefoon Kijk of 040 op 266 werkenbijict.nl of voor de mogelijkheden of neem contact op met Tjitske Hartman, telefoon of of

11 Nieuws Displays Miortech stapt in signage Philips-spin-off Miortech probeert al lange tijd door te breken in de automotivemarkt met zijn electrowetting-technologie, maar ziet nu een nieuwe kans: billboards. Pieter Edelman Miortech op de High Tech Campus gooit het roer om: niet zelfdimmende autospiegels maar digitale billboards moeten de melkkoe worden voor de electrowetting-technologie, althans in eerste instantie. We werden eind vorig jaar benaderd door een aantal partijen, onder meer uit China, met de vraag of onze technologie niet interessant is voor signage, vertelt Doeke Oostra, vicepresident business-development bij Miortech. Dat is eigenlijk een sweet spot voor onze technologie. Voor een jonge onderneming is het zelfs geschikter dan automotive. Onder de naam Etulipa is het bedrijf nu bezig met de oprichting van een werkmaatschappij voor deze sector. Miortech werd in 2006 uit Philips uitgesponnen en ontwikkelt sindsdien electrowetting-toepassingen voor autospiegels. Het oorspronkelijke plan was om de technologie in te zetten voor zelfdimmende achteruitkijkspiegels, later kwam daar ook het idee bij om voertuiginformatie weer te geven. Tot nu toe heeft het bedrijf echter nog geen voet aan de grond gekregen in de terughoudende automotivesector. Op dit moment hebben we samples bij een grote Duitse OEM. Die vindt onze technologie wel interessant, maar denkt dan misschien meer aan getinte ramen en zonnedaken, aldus Oostra. De signage-wereld schakelt echter veel sneller. Het is ook een adverteerdersmarkt, dus er zit vrij veel geld, gaat Oostra verder. Momenteel worden digitale billboards gemaakt met leds, die een lage resolutie bieden en fel moeten schijnen om in vol zonlicht leesbaar te zijn. Electrowetting-displays zijn hier in het voordeel. De technologie is gebaseerd op beeldpunten gevuld met een heldere vloeistof en een druppeltje donkere olie. De bodem van de pixel is waterafstotend, waardoor de olie zich normaal uitspreidt over het oppervlak. Wanneer er echter een elektrische spanning wordt aangebracht, drukt het water de olie op de pixelbodem opzij tot een klein druppeltje. Het beeldpunt wordt dus grotendeels transparant, waardoor invallend licht via een reflecterende achterwand kan worden teruggekaatst. Waar leddisplays net als een beeldscherm de juiste lichtkleuren moeten genereren, filteren electrowetting-displays dus net als gedrukte foto s golflengtes weg uit het terugkaatsende licht. In de volle zon komen ze dus uitstekend tot hun recht, en het energieverbruik ligt veel lager. Volgens Oostra kan de voor de autospiegels ontwikkelde technologie makkelijk worden aangepast voor deze nieuwe toepassing. Het voordeel is dat we altijd voor de automotivemarkt hebben ontworpen. Daar zijn de eerste vragen altijd betrouwbaarheid en temperatuurbereik. Verboden Miortech wil met de nieuwe business aan het begin van de toeleverketen gaan zitten en zich concentreren op het leveren van displaypanels. Het bouwen van billboards laat het liever over aan systeemintegratoren. De productie moet lopen via kleine lcd-fabrikanten. Voor de nieuwe toepassing moet de technologie wel worden omgevormd tot een kleurendisplay. Daarvoor worden drie pixellagen op elkaar gelegd: cyaan, magenta en geel. Als je dat met e-readers, met hun kleine pixels, zou doen, krijg je snel te maken met hoekeffecten, dat kleuren ten opzichte van elkaar verschuiven. Maar in de signagemarkt zijn pixels veel groter en doet iedereen juist een paar stappen naar achter om onze displays te bekijken, weet Oostra. Op dit moment heeft Miortech dit principe al klaar in een demonstrator met een enkele pixel. Die is klein genoeg om in het vliegtuig mee te kunnen nemen en aan potentiële klanten, en belangrijker nog: aan hun klanten, te kunnen tonen, licht Oostra toe. Zijn bedrijf is nog in gesprek met investeerders over de nieuwe tak. Binnen negen maanden denkt Miortech een demonstrator van een kleurenpanel klaar te hebben. Uiteindelijk mikt het op pixels van zo n tien millimeter. We kunnen individuele cellen aansturen, maar dat heeft niet zo veel zin bij een billboard. Tien millimeter is al een heel erg kleine pixel vergeleken met de led-billboards, zegt Oostra. Ook wordt bewegend beeld mogelijk. Een belangrijke feature, hoewel dat iets anders zit dan bij conventionele schermen. De beoogde toepassing is namelijk om de billboards langs snelwegen te plaatsen en daar laat de regelgeving vaak geen video toe. Met electrowetting kunnen adverteerders echter wel advertenties wisselen, tot acht keer per minuut, wat een enorme extra omzet betekent. Adverteerders kunnen wat wetgeving betreft sowieso in hun handen knijpen met Miortech: led-billboards worden vanwege hun hoge energieverbruik nu soms verboden. De reflectieve versies kunnen daar voet aan de grond krijgen. Door electrowetting-lagen op elkaar te stapelen, kunnen kleurendisplays worden gemaakt die geen backlight nodig hebben. 5 11

12 NIEUW DESIGNSPARK PCB NIEUWE EVOLUTIE IN PCB-ONTWERPSOFTWARE DESIGNSPARK PCB v5 Download en ontdek de nieuwe functies MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR

13 Opinie Onderzoek Luc Van den hove is CEO van Imec. Airbus voor chips Micro-elektronica en in toenemende mate nano-elektronica hebben in de voorbije decennia over de hele wereld de basis gevormd voor een ongeziene golf van innovatie. Innovatie die heeft geleid tot groei, maar ook denk aan communicatie en gezondheidszorg tot een hogere levenskwaliteit voor velen. Vandaag staan we aan het begin van een nog ingrijpendere golf van innovatie. We weten hoe we chips nog veel krachtiger en zuiniger kunnen maken, we leren de fascinerende eigenschappen van nieuwe materialen te gebruiken en we slagen er steeds beter in om de brug te slaan naar de biologie. Met wat we nu in onze labs zien ontstaan, ziet het ernaar uit dat nanotechnologie de technische oplossingen zal kunnen leveren voor de belangrijke maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan, zoals een duurzame energievoorziening en de zorg voor een vergrijzende bevolking. Europa heeft de expertise om een belangrijke, zelfs leidende rol te spelen in die volgende golf van innovatie. We hebben hier een belangrijk deel van de bedrijven die essentiële toestellen maken voor de productie en het testen van chips. We hebben honderden kleinere ondernemingen gespecialiseerd in het ontwerpen en produceren van nanooplossingen voor de farmaceutische sector of de auto-, energie- of communicatie-industrie. En met Fraunhofer, Leti en Imec hebben we waarschijnlijk het beste en breedste onderzoek ter wereld. Maar om een vooraanstaande rol te spelen, hebben we een krachtige en effectieve motor nodig van onderzoek en ontwikkeling. Een motor die Europa competitief maakt op het vlak van nanotechnologische oplossingen én voor alle waardeketens die op nanotechnologie zullen bouwen. Denk daarbij aan de energie-, communicatie- en gezondheidssector, maar bijvoorbeeld ook aan de auto-industrie. Ik ben daarom alvast erg verheugd dat de Europese Commissie nano-elektronica heeft gekozen als een van de key enabling technologies (kerntechnologieën) die essentieel zijn voor de economische toekomst van Europa. Nu hebben we een stoutmoedige visie en ambitie nodig, en een plan om van nanotechnologie een Europese speerpunttechnologie te maken. Dat die ambitie er wel degelijk is, bleek ook uit de toespraak van eurocommissaris Neelie Kroes tijdens ons 2012 Imec Technology Forum in Brussel: Is dit niet het We moeten onze R&D nog veel beter coördineren binnen Europa moment om al onze inspanningen en kennis in R&D samen te leggen, meer nog dan we dat vandaag doen? Moeten we niet werken aan een Airbus voor chips? We staan inderdaad zeer sterk in onderzoek. Maar we moeten onze R&D nog veel beter coördineren binnen Europa. En we moeten onze sterktes gebruiken als hefbomen om tot uitzonderlijke resultaten te komen. Niet langer tevreden zijn met het dupliceren van resultaten die elders al zijn behaald. Dat kan alleen als we het onderzoek van de belangrijke R&D-centra verder integreren. En als we de beste brains van de wereld naar Europa halen. Zo n inspanning, vergelijkbaar met het bouwen van de Airbus, zal de motor zijn voor innovatie in veel van de waardeketens die zo belangrijk zijn voor Europa, zoals farma en automotive. De basis van onze Airbus zullen de Ketpilotproductielijnen zijn. Deze zijn noodzakelijk als katalysator voor de ontwikkeling van nieuwe technologieën. We hebben een 200-millimeterlijn van hoge kwaliteit nodig voor het more-than-moore-onderzoek en een 300-millimeterlijn om aan de top de staan van het huidige scaling-onderzoek. Bovendien moet Europa ook de R&D-infrastructuur hebben waarmee het binnen vijf tot tien jaar aan de top wil staan. Dus we moeten ook 450 mm steunen. Er is echter meer nodig dan pilotlijnen. Er is de wil nodig om onze sterktes samen te voegen en om in één richting te werken. De Europese Commissie kan ons helpen, bijvoorbeeld met mechanismes om samenwerking te stimuleren over de grenzen heen. Europese financiering moet de lijm vormen om samenwerking tussen lidstaten te bevorderen. Bovendien, waar mogelijk, moet Europa op wereldschaal onderhandelen over staatssteun aan de chipindustrie, zodat we als Europese onderzoekers met gelijke wapens strijden. 5 13

14 Advertorial Directeur Moynul Hossain: Permanente crisis is geen crisis CIMSOLUTIONS ziet volop mogelijkheden voor groei Ondanks economisch zwaar weer heeft CIMSOLUTIONS in 2012 zoals gewoonlijk winst behaald. De leverancier van hoogwaardige ICT-diensten en -oplossingen werd daarnaast wederom uitgeroepen tot Top Employer ICT. Directeur Moynul Hossain ziet momenteel volop groeikansen voor zijn bedrijf. Door de marktwaarde en inzetbaarheid van onze medewerkers constant te verhogen, zijn wij onder alle marktomstandigheden succesvol. Bij CIMSOLUTIONS geen salarisverlagingen of ontslagrondes, maar continu aandacht voor opleidingen, trainingen en certificeringen. Ook in moeilijkere tijden. Natuurlijk hebben we naar kostenverlagingen gekeken, want die zijn op korte termijn effectief voor het bedrijfsresultaat, knikt Moynul Hossain, directeur van dé ICT-dienstverlener op het gebied van administratieve en industriële automatisering. Met lagere kosten waarborg je een gezonde balans tussen salarissen en tarieven. Daarom hebben we maatregelen genomen om onze medewerkers en leveranciers meer bewust te maken van de kosten en de mogelijkheden om onze omzet te verhogen. Het boekjaar 2012 hebben we daardoor kunnen afsluiten met een kleine winst, ondanks het feit dat dit het slechtste jaar was voor onze branche sinds het begin van de crisis in Hossain stelt dat een crisis die permanent lijkt te zijn eigenlijk geen crisis is. Het lijkt erop dat de markt voorgoed is veranderd. We moeten ons er dus op instellen dat die veranderingen wellicht blijvend zijn. Onze uitdaging bestaat eruit ons aan te passen aan deze veranderingen. Daarom is het voor de langere termijn vooral belangrijk dat we de marktwaarde en inzetbaarheid van onze medewerkers voortdurend verhogen, ook in zogenoemde crisistijd. Wij doen dat onder meer via opleidingen, trainingen en certificeringen op basis van ons eigen kennismanagementsysteem. Hossain wil daarmee ook de aanhoudende concurrentie en grote druk op de tarieven pareren. Die druk wordt met name veroorzaakt door het stijgende aanbod van zzp ers en het toenemende aantal concurrerende bedrijven met een overschot aan bankzitters. Zij bieden steeds scherpere prijzen, onder meer door op de salarissen te beknibbelen. Dat laatste doen wij dus niet. Top Employer ICT CIMSOLUTIONS heeft sowieso weinig bankzitters in huis. Het aantal aanvragen is door het commerciële succes flink toegenomen sinds begin De leegloop hebben we onder controle; het aantal bankzitters is bij sommige CIMSOLUTIONS kort Opgericht in 1992 door directeur Moynul Hossain Hoogwaardige technologische omgeving ISO- en NEN4400-gecertificeerd Werkt voor grote organisaties en regionale en internationale klanten Zes Nederlandse vestigingen, één vestiging in Dhaka (Bangladesh), in 2014 een vestiging in het Duitse Ruhrgebied 250 medewerkers CEO David Plink van het CRF reikt de 2e prijs Top Employer ICT 2012/13 uit aan directeur Moynul Hossain van CIMSOLUTIONS. vestigingen zelfs lager dan gewenst gezien de leverplicht bij sommige klanten. We zien dus volop mogelijkheden om te groeien. Hossain vindt het daarom van groot belang dat zijn bedrijf huidige medewerkers kan behouden en voldoende nieuwe medewerkers weet te werven. Ook om die redenen besteedt CIMSOLUTIONS volop aandacht aan de ontwikkeling van iedere medewerker. Dat dit geen holle frase is, blijkt uit de verkiezing tot Top Employer ICT voor 2012/2013 door het CRF Institute. Deze internationale organisatie heeft een vergelijkende onderzoeksmethode ontwikkeld waarmee bedrijven beoordeeld en gecertificeerd kunnen worden op het gebied van human resources, leiderschap en strategie. CIMSOLUTIONS heeft dit keurmerk inmiddels voor de zesde keer behaald en staat op de tweede plaats in de top drie. De arbeidsvoorwaarden, training en ontwikkeling en het innovatiebeleid zijn als uitstekend beoordeeld.

15 Deze positieve aspecten van onze bedrijfsvoering dragen in hoge mate bij aan onze medewerkertevredenheid en het gegeven dat mensen hier lang in dienst blijven, aldus Hossain. Daar streven we ook nadrukkelijk naar. Wij geloven in langetermijnrelaties, met onze medewerkers én onze opdrachtgevers. De toename van het aantal aanvragen stelt CIMSOLUTIONS voor de taak om nieuwe, goede medewerkers te vinden. De ICT-dienstverlener kijkt momenteel in heel Nederland rond naar passende kandidaten. Maar zelfs in een slechte markt met toenemende werkloosheid blijven de juiste mensen schaars. Hossain: Die schaarste vormt momenteel het grootste obstakel voor de groei. We zoeken mensen met minimaal een afgeronde hbo-opleiding, bijvoorbeeld informatica, bedrijfsinformatica en technische informatica, wiskunde, natuurkunde en ook bedrijfskunde. In de Randstad en de rest van Nederland gaat het om functies op alle niveaus. Alleen rondom Eindhoven vragen klanten met name om junioren en medioren. Onze opdrachtgevers in deze regio zijn voornamelijk productontwikkelaars. Zij hebben vooral belangstelling voor het inhuren van goedkope, liefst jonge mensen. Softwarearchitecten en projectmanagers nemen ze liever in vaste dienst. Dat is logisch, want deze mensen zijn onmisbaar voor hun productieproces. Het is dus een strategische beslissing om geen externe senioren in te zetten, afgezien van een enkele senior software-engineer of testengineer. Hossain ziet duidelijk een verschil ten opzichte van tien jaar geleden. Het inhuurbeleid was toen hetzelfde, maar de arbeidsmarkt nog krapper. Daardoor leenden bedrijven destijds noodgedwongen ook in de regio Eindhoven senior functies in. Dat gebeurt nu dus niet meer. Medewerkers bij de vestiging in Best moeten daarom bereid zijn om te reizen. In de Randstad en in de rest van Nederland kunnen we onze personeelsleden een carrièrepad bieden dat past bij een langdurige relatie en een vast dienstverband. Door de specifieke marktomstandigheden in Zuid- Nederland kunnen we in die regio eenvoudigweg geen werk garanderen op het hoogste niveau. Open huis In 2013 houdt CIMSOLUTIONS in totaal veertien open huizen bij alle vestigingen: Vianen, Best, Deventer, Rotterdam, Amsterdam en Groningen. Zo kunnen potentiële sollicitanten ons leren kennen op een prettige, informele manier. En wij hen natuurlijk. De gesprekken zijn kort en de bezoekers kunnen ook met onze medewerkers praten. Zo horen ze uit de eerste hand hoe wij werken. Niet alleen pas afgestudeerden zijn van harte welkom. Wij hebben medewerkers in dienst die al zestig zijn en als programmamanager of projectmanager werken. Dus vijftigplussers kunnen prima bij ons aan de slag. De enige voorwaarde CIMposium Quick wins in crisistijd in de ICT CIMSOLUTIONS organiseert sinds jaar en dag voor zijn relaties Technical Meetings voor ICTonderwerpen en CIMposia voor managementonderwerpen. Het CIMposium op 16 april 2013 had als thema Quick wins in crisistijd in de ICT. Directeur Moynul Hossain verklaart: Bij veel van onze relaties is besparing nog steeds aan de orde van de dag. In crisistijd is hun investeringsruimte beperkt en een korte terugverdientijd dus van vitaal belang. De quick wins zorgen ervoor dat onze klanten met geen of weinig investeringen aanzienlijke verbeteringen, kostenverlaging en efficiencyverhoging kunnen realiseren waarvan hun organisatie direct kan profiteren. Het thema past dus bij de tijd. Op het CIMposium presenteerden vijf sprekers van CIMSOLUTIONS voor elk onderdeel van de ICT-levenscyclus hun quick wins uit eigen ervaring: quick wins in business- en informatieanalyse; quick wins in programma- en projectmanagement; quick wins in architectuur, infrastructuur, design en ontwikkeling; quick wins in verificatie en test; quick wins in beheer en operations. De organisatie, presentaties en de sfeer waren uitstekend. Daarbij was de opkomst goed en de reacties tijdens en na het CIMposium buitengewoon positief. Meer informatie: is dat je jezelf verder ontwikkelt en groeit richting projectmanagement of een technische richting zoals architect. Die laatste functie biedt tegenwoordig uitstekende carrièremogelijkheden. Zo kun je gecertificeerd worden als enterprise architect. Daar is zeker vraag naar, met name bij de overheid. Overheden vormen een groeiende groep klanten voor CIMSOLUTIONS. Met diverse gemeentes en provincies zijn onlangs raamcontracten afgesloten en bestaande raamcontracten werden gecontinueerd. Daardoor ontstaat voor ons het luxeprobleem dat we extra hard moeten trekken aan de werving. Dankzij de aantrekkingskracht van de lokale vestigingen en ons keurmerk Top Employer ICT verwachten we steeds succesvoller te worden bij het rekruteren. Indien nodig en gewenst, kunnen we bovendien een behoefte aan extra capaciteit invullen door onze offshorevestiging in Dhaka, Bangladesh. Hossain wijst erop dat er behalve naar de technische richting of projectmanagement ook veel vraag is naar informatie- en businessanalisten. Dan richt je je meer op complete bedrijfsprocessen en automatisering en ga je ICT aanwenden om deze bedrijfsprocessen te ondersteunen en te optimaliseren. Voor de bijbehorende functies zoeken we ook mensen, met name bij onze klanten in de publieke sector. Die richten zich nu volop op de digitalisering en inrichting van het netwerk en de infrastructuur voor het nieuwe werken. Al met al verwacht Hossain dat de markt over niet al te lange tijd weer aantrekt. Als onze klanten uit het bedrijfsleven gaan investeren zoals ze in het afgelopen kwartaal hebben gedaan, bereiden zij zich duidelijk voor op een toename in de vraag vanaf het derde kwartaal in De beste indicatie voor herstel is de afname van het aantal bankzitters bij ons en een toename van de aanvragen. Dat betekent dat we winst maken en dat geeft moed om door te gaan en om meer risico te nemen. Natuurlijk kunnen er nog bezuinigingen aan komen, maar dat kan ook betekenen dat er meer behoefte komt aan onze diensten. Ik denk dat het weer bergop gaat.

16 Nieuws Arbeidsmarkt drama, noemde minister Henk Kamp van Economische Zaken in Een Nieuwsuur de discrepantie tussen de oplopende werkloosheid in Nederland en de stijgende behoefte aan technisch personeel. We hebben veel te lang te weinig aandacht besteed aan techniek, zowel in het basisonderwijs als op de vervolg- en lerarenopleidingen. Dat hebben we verkeerd laten Op 13 mei bezocht minister Kamp de Jean School in Amsterdam om te kijken hoeveel technische handelingen er komen kijken bij het maken van een spijkerbroek. groeien zo, dus we moeten dat niet alleen aanpakken, we moeten die aanpak ook een paar jaar volhouden, zodat er een andere cultuur ontstaat. De aanpak waaraan de minister refereert, is vastgelegd in het Nationale Techniekpact 2020, dat maandag 13 mei in science centre Nemo te Amsterdam werd ondertekend door bedrijfsleven, overheden, onderwijsorganisaties, de topsectoren en een schare kleinere partijen die het aantal technici in dit land graag zien groeien. Naast de nationale overeenkomst houden verschillende regio s er ook nog eigen plannen op na, toegespitst op de lokale situatie en problematiek. Techniekpact is eerste stap De industrie heeft het Nationale Techniekpact 2020 met gejuich ontvangen, maar het is geen panacee voor het dreigende personeelstekort in de technische industrie. Paul van Gerven Het pact combineert maatregelen met verschillende horizon (zie kader). Op korte termijn reserveert het kabinet driehonderd miljoen euro voor omscholing van mensen met interesse in techniek, bijvoorbeeld door WW ers toe te staan met behoud van uitkering een technische opleiding te volgen. Op langere termijn moeten aanpassingen in het onderwijs soelaas bieden, zoals introductie van technieklessen op basisscholen en stimulering van een keuze voor exacte-vakkenpakketten. De belangrijkste maatregelen van het Techniekpact In 2020 bieden alle basisscholen in Nederland structureel wetenschap- en technologielessen aan. Er komt een investeringsfonds waar kabinet, werkgevers en regionale overheden ieder honderd miljoen in stoppen om meer te kunnen investeren in techniekonderwijs. Bedrijven mogen dat in natura doen, bijvoorbeeld door personeel af te staan voor gastlessen. De helft van de leerlingen in het vmbo kiest in 2015 voor een vakkenpakket met natuur- en scheikunde. Om dit te bereiken, komen er Techmavo s. Het kabinet reserveert driehonderd miljoen euro in 2014 en 2015 (zeshonderd miljoen in totaal) voor bij- en omscholing van mensen met interesse in techniek. Het kabinet trekt eenmalig honderd miljoen uit om meer bètadocenten in het voortgezet onderwijs te krijgen. Techniek wordt vanaf 2014 een verplicht vak op de pabo. Het bedrijfsleven financiert duizend studiebeurzen voor techniekstudenten. Bedrijven gaan iedere student met een technische opleiding in het mbo een stageof leerwerkplaats aanbieden. Het bedrijfsleven gaat een digitaal loket opzetten waar scholen zich kunnen melden voor ondersteuning en waar stageplaatsen zijn te vinden. Bij jezelf Velen zien in de totstandkoming van het convenant een opleving van de maatschappelijke en politieke waardering voor techniek en industrie. Vijf jaar geleden was een bijeenkomst als deze niet mogelijk geweest, zei de Eindhovense burgemeester Rob van Gijzel. Er is echt iets veranderd in het land rond de vraag waar we straks ons geld mee gaan verdienen. Ineke Dezentjé- Hamming, voorzitter van de werkgeversvereniging voor de technologische industrie FME, noemde het tekort aan technici niet alleen een probleem van bedrijven, maar van heel Nederland. Maar er zijn ook kritische geluiden. Ronald Dekker, arbeidseconoom aan de Universiteit van Tilburg, noemt de maatregelen logisch, maar vraagt zich af waarom die nu pas worden geïmplementeerd. Hij vindt dat het bedrijfsleven al veel eerder verantwoordelijkheid had moeten nemen. De goede niet te na gesproken, maar veel bedrijven zijn lui en denken op de korte termijn. Ze doen niets om hun goede krachten te behouden en nemen niet deel aan activiteiten om hun personeelsprobleem te verbeteren. Maar klagen doen ze wel. Techniekpact of niet, met zo n houding wordt het probleem niet opgelost, waarschuwt Dekker. Het bedrijfsleven kan bijvoorbeeld wel stageplaatsen beloven, maar individuele bedrijven moeten dat uitvoeren. Hoe makkelijk kunnen zij zich daaraan onttrekken? De afspraken zijn gemaakt op een hoog aggregatieniveau, maar de dagelijkse praktijk is weerbarstig. 16 5

17 Opinie Groods greep Derk-Jan de Grood helpt organisaties meer grip te krijgen op hun (test)project. De menselijke factor Er is een groeiende interesse voor de menselijke factor binnen de IT. Vorige maand gaf ik samen met mijn uitgever SDU een training over dit onderwerp. Tijdens de voorbereidende gesprekken trokken we de volgende conclusie: als je erop let, ga je het zien. Ik schrijf dit ook in mijn boek De held die voor mijn nachtrust zorgt, waarin ik het effect schets dat angst heeft op de slagingskans van IT-projecten. In organisaties waar een angstcultuur heerst, reageren medewerkers door bijvoorbeeld extra ruimte in te bouwen in hun planning of problemen niet te melden in de hoop dat er andere obstakels komen die de aandacht afleiden. Mensen gaan risico s negeren, of juist sterk overdrijven met het idee dat als ze maar genoeg risico s aandragen hun manager wel inziet dat hij het onmogelijke van hen vraagt. Dan kan hun ook geen falen worden aangerekend. Daarnaast is het moeilijk om te innoveren en te verbeteren in een angstcultuur. Je nek uitsteken om iets nieuws en onzekers uit te proberen, is een riskante zaak. Ik was ooit de zevende testmanager op een project binnen anderhalf jaar. Bij elk verbetervoorstel dat ik deed, kreeg ik te horen dat mijn voorgangers dat ook al hadden geprobeerd en die stonden binnen een week op straat. Sinds ik me ben gaan verdiepen in angstculturen, herken ik ze ook. In gesprekken met stakeholders en projectverantwoordelijken luister ik naar de argumenten die ze opvoeren, maar zoek ik eveneens naar hints voor achterliggende emoties. Als je erop let, dan ga je het zien. Dat geldt ook voor de groeiende interesse in menselijke aspecten. Het lijkt wel of we daar evolutionair aan toe zijn. We hebben methodieken, we kennen onze technieken, maar waarom mislukken zo veel projecten? In de zoektocht naar mogelijke oorzaken stuiten we op het werkelijke probleem: onszelf. Steeds vaker kom ik stukken tegen die de menselijke aspecten centraal stellen. In zijn blog van 24 april legt Frank Titulaer bijvoorbeeld de werking van beide hersenhelften uit. Hij stelt dat testen vroeger een top-analytische bezigheid was. Bij het doorgronden van een systeem en het afleiden van testgevallen doen we vooral een beroep op onze linker hersenhelft, die staat voor ratio en feitelijkheden. Volgens Titulaer wordt testen echter meer en meer gezien als een crea tief proces, waarbij de tester op zijn gevoelens mag vertrouwen. Een activiteit primair geregisseerd door de rechter hersenhelft. Testen is er niet meer alleen op gericht om fouten te vinden. Het draagt bij aan vertrouwen in het systeem en levert objectieve informatie over de werkelijke projectvoortgang. Door aan te tonen dat een punt van zorg is getest en prima in orde is bevonden, kunnen we belanghebbenden geruststellen. Door nieuwe risico s aan te kaarten, kan het project adequate maatregelen nemen. Dit vraagt enerzijds om empathie. Punten van zorg vaststellen en rapporteren betekent dat we in dialoog moeten met onze stakeholders. We dienen te luisteren en ons De menselijke factor als laatste succesfactor voor onze projecten in te leven in hun werkwijze en wereld. Anderzijds vergt het creativiteit. Bij het rapporteren moeten we technische details vertalen naar informatie die de stakeholders begrijpen en die voor hen waarde heeft. Een ander aspect van de menselijke factor is kwetsbaarheid. Met Scrum en Kanban staat de teamprestatie centraal. De beste resultaten worden bereikt door teams die de taken verdelen en toewijzen aan die medewerkers die hierbij in hun kracht staan. Daarbij hoort dat teamleden aangeven wat ze goed kunnen en wat ze moeilijk vinden. Het heeft geen nut dat ze reclame gaan maken voor zichzelf tijdens de daily stand-up bij het management. Het is juist de hulpvraag die waarde heeft en andere teamleden in staat stelt om te helpen. Om dit spel goed te spelen, is veiligheid nodig en, wederom, empathie. Wat drijft teamleden, wanneer komen ze in de flow en waarom schieten ze in de weerstand of maken ze zich kwaad? Ook hier probeer ik te luisteren naar de argumenten en zoek ik tegelijk naar achterliggende emoties. De menselijke factor als laatste succesfactor voor onze projecten. Het lijkt zo gemakkelijk, maar in de hectiek van alledag, onder de druk om problemen snel op te lossen, kijken we er snel overheen. Maar als je erop let, dan ga je het zien. 5 17

18 Tech-kiek Draadloos Tijdens het TNO-Esi-symposium op 10 april was op de informatiemarkt een demonstratie te zien van de Myriamodem Edukit, een pakket dat het eenvoudig maakt om te experimenteren met ad hoc draadloze communicatie. De huisvormige printplaatjes zijn de Myriamodems. Deze wisselen draadloos gegevens uit via het binnen Devlab ontwikkelde Myrianed-protocol. Onder elk modem zit een leddriverprintje, waarop twee lichtbuizen zijn aangesloten met aan elk uiteinde een RGB-ledje. Per Myriamodem zijn er dus vier ledjes, waarvan de kleur en de intensiteit individueel op afstand zijn in te stellen via een in Python geschreven pc-programma. Met de resulterende patronen willen de projectdeelnemers objecten levendig gaan aanlichten, reagerend op signalen van buitenaf, te beginnen bij een gebouw in Eindhoven. Uiteindelijke doel is om meer dan duizend RGB-ledjes aan te sturen, iets wat standaard draadloze communicatieprotocollen niet aankunnen. Alle elektronica in de opstelling is ontwikkeld door Van Mierlo Ingenieursbureau uit Eindhoven. Foto: Bart van Overbeeke

19

20 Technieuws Geheugens De memristor is een batterij Duits onderzoek maakt gehakt van de claim van HP-wetenschappers dat zij de memristor tot leven hebben gewekt. Paul van Gerven Het ging in 2008 als een lopend vuurtje de wereld over: de memristor was gevonden! Het was zo n verhaal dat redacties van wetenschapskaternen en technologiewebsites gewoon niet konden laten liggen. Doorwrocht theoretisch werk dat decennia later pas in een experiment wordt gevat, het spreekt nu eenmaal tot de verbeelding. En de toepassingen, variërend van nieuwe geheugentypen tot neurale netwerken, mochten er ook zijn. Naar nu blijkt, moet de claim van destijds toch worden herzien. Het device dat Stan Williams van HP Labs vijf jaar geleden presenteerde, is geen memristor, schrijven onderzoekers van de Jülich Aachen Research Alliance (Jara) in Nature Communications. Het ding moet namelijk als een piepklein batterijtje worden beschouwd, en is dus geen zuiver passieve component. Uitgesteld Leon Chua van de University of California in Berkeley stelde in 1971 op basis van symmetrieoverwegingen de memristor voor als de vierde fundamentele tweepolige passieve component, naast de condensator, de spoel en de weerstand. Hij voorspelde dat het circuitelement zich zou gedragen als een weerstand met een geheugen voor de stroom die erdoorheen was gelopen: hoe meer stroom, hoe hoger de weerstand. Als de stroomrichting werd omgedraaid, liep de weerstand weer terug. Jarenlang bleef de memristor een theoretisch fenomeen, waar elke student elektrotechniek weliswaar over heeft gelezen in zijn studieboeken maar dat hij daarna nooit eentje in het echt heeft kunnen zien. Tot in 2008 onderzoekers van HP Labs met een device op de proppen kwamen dat zich als een memristor leek te gedragen. In een nanofilm titaandioxide bleken de zuurstofvacatures in het kristalrooster aan de wandel te gaan als er een stroom op werd gezet. Door deze reversibele migratie veranderde de weerstand in de film als functie van de hoeveelheid stroom die erdoor had gelopen, precies het voor de memristor kenmerkende geheugeneffect dus. In andere mate rialen werd een ander mechanisme gevonden, waarbij de stroom het ontstaan van een geleidend filament in de hand werkte. Ook hier liggen migrerende ionen aan ten grondslag. De memristor werd onmiddellijk erkend als potentieel nieuw geheugentype, dat om twee redenen de huidige technologie zou kunnen verslaan. Ten eerste zijn twee polen praktischer dan de drie aansluitpunten die een transistor nodig heeft. Een memristorgeheugen vergt slechts twee grids van gekruiste stroomdraden om te worden uitgelezen of beschreven. In een RRam-cel bouwt zich een spanning op door de beweging van ionen, zodat de cel als een klein batterijtje moet worden beschouwd. Ten tweede berust de geheugenwerking niet in de eerste plaats op de beweging van elektronen zoals de meeste geheugens maar op die van ionen. Elektronen zijn eigenlijk maar moeilijk tembaar en er zijn dikke muren nodig om ze te bedwingen. Dat bemoeilijkt schaling naar sub-tiennanometerdimensies en kost veel energie. Ionen zijn veel logger en op papier daarom makkelijker in de hand te houden. Inmiddels heeft bijna elke grote geheugenfabrikant wel een onderzoeksprogramma naar een memristorgeheugen lopen, al heet het dan resistive Ram (RRam of Reram). HP Labs zelf ging een samenwerkingsverband aan met Hynix. Oorspronkelijk beloofden de partners eind 2013 een product op de markt te brengen, maar die datum is vorig jaar enkele jaren uitgesteld. Twee druppels water De publicatie van de Jülich Aachen Research Alliance zal de weg van RRam naar de markt niet versperren. Integendeel, zegt Rainer Waser van Jülich, het helpt enkele deviaties van de theorie te verklaren die voorheen aan de productiemethode werden toegeschreven, en uiteindelijk betere geheugens te modelleren en te ontwerpen. Alleen zal daarbij de term memristor toch echt moeten worden vermeden, want een RRam is geen passieve component en kan dus per definitie geen memristor zijn. Dat komt door de interne batterijspanning die Waser en collega s hebben gemeten in een RRam-cel. De gemeten spanning is duidelijk in strijd met de wiskunde van de memristortheorie. Er moet dus een nieuwe theorie komen om RRam adequaat te beschrijven, zegt Wasers collega Eike Linn. Eigenlijk is het vreemd dat niemand de overeenkomst tussen batterij en memristor eerder heeft opgemerkt. Zoals in een batterij ionen heen en weer bewegen tussen elektrodes, zo doen ze dat ook in een oxidefilm. Het verschil is de schaal en het elektrolyt. 20 5

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit.

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit. ICT MET RENDEMENT Welkom bij de Caesar Groep De Caesar Groep is dé specialist in Nederland als het gaat om ICT-projecten met rendement. Met meer dan 300 professionals werken wij voor onze klanten aan ICT-toepassingen

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Join the Innovation Makers!

Join the Innovation Makers! Join the Innovation Makers! Personal development in hard and soft skills Many career opportunities Embedded & Technical software Connected Devices 4 locations in the Netherlands and Belgium Social after-work

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013 IT Job market report 2013 IT Job Board, Januari 2013 De Nederlandse IT kandidaat Freelance 39% Werkzaam in 85% 15% Man Vrouw 61% Vaste dienst 74% Private sector 26% Publieke sector Top 15 Skills 1 Helpdesk

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende visie op arbeid Traditionele organisatie modellen zijn

Nadere informatie

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Organiseren werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Inhoud 1. Organiseren is keuzes maken 6. Planning en digitaal organiseren 7. E-mail organiseren Pagina

Nadere informatie

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY DE a NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY Innervate is al ruim 13 jaar succesvol in het adviseren van vele organisaties op het gebied van ICT vraagstukken. Naast onze dienstverlening op het gebied van ICT Beleid

Nadere informatie

Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse. Vacature:.NET Developer (junior)

Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse. Vacature:.NET Developer (junior) Fresco Consult BVBA Organisatie & functie-analyse Romaric Croes 27 Mei 2013 Contents Fresco Consult BVBA... 1 Missie... 1 Informatie over de openstaande betrekking... 1 Titel... 1 Plaats in de organisatie...

Nadere informatie

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Habilis Executive Search. Productie en Techniek

Habilis Executive Search. Productie en Techniek Habilis Executive Search Productie en Techniek Habilis mens en organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel het meest optimale resultaat

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 Ontwikkeling en groei van binnenuit We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van

Nadere informatie

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015 De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist bij uitstek op het gebied van werving, selectie

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers?

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Vragen en antwoorden over outsourcing-projecten Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Outsourcingprojecten zijn relevant voor medewerkers als een bedrijf niet alleen ICT-diensten

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina Nieuwe ICT exportmarkten kostenbesparing innovatie Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina 1. Missie naar Palestina Van 6 tot 8 december 2013 vond een economische missie naar Palestina

Nadere informatie

Referral recruitment

Referral recruitment whitepaper Referral recruitment Werven van nieuw talent via uw medewerkers: de 10 succesfactoren Versie 2.0: februari 2012 Auteur: Ben Verhagen Goals Arbeidsmarketing BV K l o o s t e r s t r a a t 1 0

Nadere informatie

De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling

De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling Het beste uit jezelf halen en met plezier werken De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling Tekst: Fenny Brandsma / Fotografie: Kees Winkelman Wat zijn je talenten en hoe zet je ze effectief

Nadere informatie

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken.

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken. Retail Digital Signage heeft zich in verschillende vormen effectief bewezen om doelgericht met consumenten te communiceren. Digitale media wordt ingezet om merkenherkenning te ondersteunen, winkel promoties

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Zaturdays. Verbeterde kennismaking Zaturdays. Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Zaterdag Interim Management (Zaturdays)

Zaturdays. Verbeterde kennismaking Zaturdays. Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Zaterdag Interim Management (Zaturdays) Zaturdays Verbeterde kennismaking Zaturdays Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Otto Gelmers, ICT Consultant Cees van Driel, Sales Consultant Zaterdag Interim Management (Zaturdays) Patrick Bresser,

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen.

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. 28 Point of View Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. Wim Eysink, partner bij Deloitte Risk Services, en Wim Scheper, Innovation Leader bij Deloitte, in gesprek over nieuwe businessmodellen,

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

ConQuaestor Summer Game Week

ConQuaestor Summer Game Week ConQuaestor Summer Game Week Glue It: lean management bij productiebedrijven Alles moet snel én alles moet goed. U heeft te maken met (toenemende) eisen en wensen van klanten op het gebied van kwaliteit,

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

Master Of Code voor haar opdrachtgevers

Master Of Code voor haar opdrachtgevers Master Of Code voor haar opdrachtgevers nov12 Een trend: mobiel in zakelijk verkeer Een trend: mobiel in zakelijk verkeer(2) 1,6 miljoen x online boekjes bekeken waarvan 600.000 keer via mobiele apparaten

Nadere informatie

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Vragen uit Loopbaan gesprekken waarmee je meteen jouw voordeel kunt doen Marischka Setz DNHS Waar sta

Nadere informatie

Speech minister Henk Kamp van Economische Zaken bij ECP- jaarcongres op 20 november 2014

Speech minister Henk Kamp van Economische Zaken bij ECP- jaarcongres op 20 november 2014 Speech minister Henk Kamp van Economische Zaken bij ECP- jaarcongres op 20 november 2014 Dames en heren, Nergens ter wereld hebben zoveel huishoudens een pc, tablet of smartphone en is het mobiele netwerk

Nadere informatie

WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE?

WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE? WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE? Freelancen, interimmen, contracting zijn allemaal verschillende benamingen voor een zeer sterk groeiend verschijnsel in de economie. Steeds meer industrieën

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 1

Praktijk Voorbeeld nº 1 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 1 Van Dorp installaties bv Sector: Technische installaties Core Business / Belangrijkste Brandpreventie, technische ondersteuning, klimaatbeheersing

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Creativiteit in zakelijkheid Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Welkom! Vandaag deel ik met jullie een reisverslag Langs 4 centra uit de eerste generatie 4 Met deze centra hadden wij een workshop over nieuwe

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

FRONTEER IS HIRING! Tijdelijke kracht finance FRONTEER STRATEGY INNOVATION. CO-CREATION. BRAND DEVELOPMENT.

FRONTEER IS HIRING! Tijdelijke kracht finance FRONTEER STRATEGY INNOVATION. CO-CREATION. BRAND DEVELOPMENT. IS HIRING! Tijdelijke kracht finance Wie zijn wij? Fronteer Strategy is een consultancy bureau gevestigd in Amsterdam Wij helpen merken succesvol innoveren. Wij zijn één van de wereldwijde experts in expert

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

(Junior) Interaction designer gezocht. met een passie voor het verbeteren van de gezondheidszorg

(Junior) Interaction designer gezocht. met een passie voor het verbeteren van de gezondheidszorg (Junior) Interaction designer gezocht met een passie voor het verbeteren van de gezondheidszorg 2016 Panton Het team van Panton zet zich in voor het verbeteren van de zorg. Ons krachtige middel is design.

Nadere informatie

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist Adresgegevens: Meent 93a 3011 JG Rotterdam 010 41 40 282 Voor algemene informatie over Carrièrewinkel Projecten: www.carrierewinkel.nl E-mail: info@carrierewinkel.nl

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership Functieprofiel Junior Research Consultant Organisatie Quaestus Executive Leadership Datum 17 June 2016 De organisatie Quaestus is gespecialiseerd in Executive Leadership en heeft een breed aanbod van diensten

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)?

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Wat nearshoring voor kleine bedrijven kan betekenen en het stappenplan om hier een succes van te maken. Nearshoring (in het buitenland, dicht bij

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

FONTYS ACADEMY FOR CREATIVE INDUSTRIES

FONTYS ACADEMY FOR CREATIVE INDUSTRIES Voltijd Tilburg 2011/2012 COMMERCIËLE ECONOMIE FONTYS ACADEMY FOR CREATIVE INDUSTRIES DIGITAL PUBLISHING STUDIES 25.M.3535.01.11 Enjoy YOUR learning community! We willen vermaakt worden, we zoeken naar

Nadere informatie

Guy Coenen. 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk

Guy Coenen. 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk Guy Coenen 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk 2015 Inleiding Hoe kun je van huis uit geld verdienen met je computer? Wat zijn de beste manieren om freelance bij te verdienen? In

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

Waardecreatie op scherp

Waardecreatie op scherp Inleiding Waardecreatie op scherp Focus voor verbetering van professionele dienstverlening Jos van Dam, strategisch adviseur Hoe kan het dat je levert wat is afgesproken en de klant toch niet helemaal

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee verbind jezelf aan Cofely sprak me aan omdat ze behalve technisch ook qua duurzaamheid vooroploopt. En haar ambities omzet in concrete producten voor klanten. Zo heb ik tijdens mijn traineeship een Energie

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Projectmanagement onderzoek Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Agenda Aanleiding & werkwijze Projecten mislukken Projectmethodieken

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73815 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Lean IT. Als je het niet ziet, dan kun je het niet verbeteren

Lean IT. Als je het niet ziet, dan kun je het niet verbeteren Lean IT Als je het niet ziet, dan kun je het niet verbeteren 2015 Agenda Wat willen we bereiken met IT? Omdat het kan? Nee, omdat het moet! Bear crossing Zo maar een voorbeeld Lean IT Lean wat is het?

Nadere informatie

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie.

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie. 20 januari 2011 Arnout de Vries User Empowerment en Participatie Strategieën (UEPS) Digitaal Bestuur Congres Monoloog Reactief Gesloten Competitief Business Massa productie Dialoog Co-actief Open Collaboratief

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Hello, are we your marketing analytics partner?

Hello, are we your marketing analytics partner? Hello, are we your marketing analytics partner? Travel Energy Vergroot het marktaandeel in de specifieke product categorieen door de effectiviteit te optimaliseren van het acquisitie budget. Analiseer

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

1-5-2015. Bart Sebregts - Medeoprichter. Parcel4me is een initiatief van. Last Mile Logistics. Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'.

1-5-2015. Bart Sebregts - Medeoprichter. Parcel4me is een initiatief van. Last Mile Logistics. Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'. Bart Sebregts - Medeoprichter Parcel4me is een initiatief van LML / P4M - 'Presentatie Stadsdistributie Sittard' 1 Last Mile Logistics Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'. Bij dit project

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft?

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Netwerkbedrijf Endinet, de werkgever met energie Maar liefst 416.000 klanten in Zuidoost Brabant krijgen via kabels en leidingen van Endinet stroom

Nadere informatie