WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID Artikel 7:658 BW en psychische schade; De stand van zaken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID Artikel 7:658 BW en psychische schade; De stand van zaken"

Transcriptie

1 Master Thesis van: C.F.L. Huberts (i934019) Universiteit Maastricht, jaar 2006/2007 Master Recht Arbeid en Gezondheid Begeleider: mr. dr. E.J.A. Franssen Aantal woorden: WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID Artikel 7:658 BW en psychische schade; De stand van zaken

2 Voorwoord Deze thesis is geschreven ter voltooiing van de Master Recht, Arbeid en Gezondheid van de Universiteit Maastricht, studiejaar 2006/ De Master heb ik als zeer leerzaam ervaren. Waar mogelijk heb ik getracht de opgedane kennis te verwerken in deze thesis. De thesis staat in het teken van de werkgeversaansprakelijkheid voor psychische schade van werknemers, ontstaan door overbelasting en/ of burn-out. Dit onderwerp is actueel en ligt mij nauw aan het hart door persoonlijke ervaring. Hierdoor is mij duidelijk geworden dat de onoplettende werknemer een kwetsbaar subject is in de huidige gejaagde en winstbeluste maatschappij. Bescherming van de werknemer, het kostbaarste bedrijfsmiddel voor menig onderneming, is naar mijn mening dan ook van groot belang. In deze thesis beschrijf ik de werking van een wetsartikel dat in deze bescherming zou moeten voorzien. Ik hoop dat de lezer van mijn thesis er veel leesplezier aan beleeft en mogelijk nog iets wijzer van wordt. Ik wil bij deze iedereen bedanken die mij gesteund heeft bij het met goed resultaat voltooien van de Master. Behalve uiteraard mijn vriendin Bianca en mijn familie en vrienden wil ik ook de betrokken medewerkers van de Universiteit Maastricht en in het bijzonder mijn scriptiebegeleidster Edith Franssen bedanken voor de wijze raad

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Overbelasting (stress) en Burn-out 2.1 De begrippen 2.2 Cijfers in Nederland 3. De arbeidsovereenkomst als grond voor aansprakelijkheid 3.1 Grondslagen voor aansprakelijkheid 3.2 Samenhang artikel 7:611-7:658 BW 4. Artikel 7:658 BW 4.1. Wetsgeschiedenis en belang 4.2. De wettekst 4.3. Voorwaarden voor aansprakelijkheid In de uitoefening van zijn werkzaamheden De zorgplicht Opzet of bewuste roekeloosheid 4.4. De bewijstlastverdeling 5. Artikel 7:658 BW en psychische schade 5.1 Algemeen 5.2 Aansprakelijkheid voor psychische schade ex artikel 7:658 BW volgens de jurisprudentie HR 30 januari 1998, JAR 1998/ 82 (Chubbs Lips/ Jansen) De lagere rechtspraak HR 11 maart 11 maart 2005 (ABNAMRO-Nieuwenhuys) Kantongerecht Heerlen, 16 november 2005, JAR 2007/26 en 19 april 2006, JAR 2006/

4 6. Proportionele werkgeversaansprakelijkheid 7. Aansprakelijkheid voor psychische schade ex artikel 7:658 BW volgens de wetenschap/ literatuur 8. De nieuwe Arbeidsomstandighedenwet 9. Conclusie 10. Literatuuropgave - 4 -

5 1. Inleiding Met een tweetal recente uitspraken heeft het kantongerecht in Heerlen de werkgeversaansprakelijkheid ex artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek (BW) weer op de kaart gezet. Conclusie van deze uitspraken is dat een werkgever aansprakelijkheid kan zijn en in casu was voor de zuiver psychische schade ten gevolge van een werkgerelateerde burn-out. Dat aansprakelijkheid van de werkgever voor psychische schade van een werknemer kan voortvloeien uit artikel 7:658 BW is niet nieuw. Het hoogste rechtscollege, de Hoge Raad der Nederlanden, heeft dit reeds bevestigd 1. De werkgever heeft op grond van voornoemd wetsartikel een zorgplicht om werkgerelateerde schade van de werknemer te voorkomen. De rechter in Heerlen is de eerste die zich expliciet heeft uitgesproken over de normstelling die ten grondslag ligt aan de zorgplicht ter voorkoming van schade op zuiver psychische gronden en zulks ook heeft laten resulteren in een veroordeling van een werkgever. Daar deze normstelling vooralsnog onduidelijk was, had een daadwerkelijke veroordeling van een werkgever voor veroorzaakte psychische schade op deze gronden nog niet plaatsgevonden 2. De betreffende uitspraken geven een standpunt over de normstelling die ten grondslag ligt aan de zorgplicht van de werkgever ter voorkoming van psychische schade. Als het standpunt van de Heerlense rechter houdbaar blijkt, kan dit in de huidige gejaagde en veeleisende maatschappij een grote toekomstige impact hebben. Onder andere omdat het versoberde financiële 1 HR 11 maart 2005, JAR 2005/ 84 (ABN/AMRO Nieuwenhuys) 2 Op 29 september 2004 heeft de Kantonrechter in Terneuzen (JAR 2004/ 270) weliswaar een werkgever aansprakelijk geacht voor zuivere psychische schade maar dit was hoofdzakelijk te wijten aan een uitvoerig en onderbouwd feitencomplex dat door de werkgever onvoldoende was bestreden. De kantonrechter heeft zich hierbij niet expliciet uitgesproken over de gehanteerde normstelling

6 vangnet van de arbeidsongeschikte werknemer, de WIA 3, tot een grote inkomensachteruitgang kan leiden en de aanname van ontastbare ziekten zoals burn-out onder druk staat. De laatst gepubliceerde van beide uitspraken genoot dan ook grote belangstelling in de media 4. Hoe bevreemdend lijkt het dan dat hieraan in de (vak)literatuur nadien nauwelijks aandacht is besteed. Zijn de uitspraken eigenlijk helemaal niet zo spannend of heeft gewoon nog niemand het mogelijke belang hiervan onderkend? Of zijn het slechts uitspraken zoals zovelen die dermate feitelijk zijn dat hieraan geen algemene strekking ontleend kan worden 5? Uiteindelijk zal slechts de hoogste rechter in de toekomst de waarde van deze uitspraak kunnen onderschrijven of teniet doen. Feit blijft dat de uitspraak een hoge attenderingswaarde heeft. Zowel werkgever als werknemer beseffen zich weer dat de werkgever niet gevrijwaard is van aansprakelijkheid als het gaat om werkgerelateerde aandoeningen van psychische aard. De uitspraken van de Heerlense rechter kennen een lange voorgeschiedenis in de jurisprudentie. Door middel van een uiteenzetting van de werkgeversaansprakelijkheid ex artikel 7:658 BW zal ik het mogelijke belang en de houdbaarheid van de uitspraak trachten te toetsen. Hierbij zal ik mij concentreren op psychische schade ontstaan ten gevolge van overbelasting en/ of burn-out. Waar nodig zal ik hierbij wel verbanden (moeten) leggen met de gewezen jurisprudentie en literatuur voor casussen waarin bijvoorbeeld asbest of RSI hebben geleid tot schade voor de werknemer en werkgeversaansprakelijkheid. 3 De Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) is met ingang van 1 januari 2006 in de plaats getreden van de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering. 4 Limburgs Dagblad 17 januari 2007, Telegraaf 16 januari 2007, en ook RTL4- en NOSjournaal. 5 Zoals bijvoorbeeld T. Vandeginste stelt in zijn bijdrage in P&O Actueel van 22 februari

7 Om het belang van de betreffende uitspraken te kunnen toetsen, zal ik in ieder geval artikel 7:658 BW toelichten. Behalve een algemene beschrijving van het artikel en haar bereik/ werkingssfeer zal ik hierbij ook kort aandacht besteden aan de aangrenzende wetgeving die van belang is voor dit artikel 6, enerzijds omdat zij er nadere invulling aan geeft, anderzijds omdat zij reden is voor het bestaan van het artikel. Vervolgens zal ik de ontwikkeling in de jurisprudentie weergeven op het specifieke vlak van de werkgeversaansprakelijkheid voor psychische schade. Aan de hand van de tot zover opgedane kennis zal, na bestudering van de meningen in de literatuur en mogelijke effecten van de per 1 januari 2007 gewijzigde arbeidsomstandighedenwetgeving, worden besloten met een conclusie. Zoals al vermeld, staat deze thesis in het teken van werkgeveraansprakelijkheid voor schade van een werknemer ten gevolge van overbelasting of burn-out. Voordat ik in ga op de voorwaarden en reikwijdte van de wettelijke werkgeversaansprakelijkheidsregeling maak ik derhalve in het volgende hoofdstuk eerst een kort uitstapje. In dat hoofdstuk zal ik de begrippen overbelasting en burn-out omschrijven en de omvang van beide begrippen binnen de Nederlandse beroepsbevolking schetsen. 6 Zoals de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) en de Arbeidsomstandighedenwetgeving

8 2. Stress, overbelasting en burn-out 2.1 De begrippen Stress, overbelasting en burn-out worden vaak in één adem genoemd. Dit is niet terecht. Letterlijk betekent stress Spanning. De medische definitie is een altijd aanwezige toestand bij de mens die van groot belang is voor het verrichten van taken en die toeneemt als er verandering of bedreiging optreedt waarop iemand zich in moet stellen 7. Stress is dus, in tegenstelling tot burn-out, niet per definitie een schadelijke omstandigheid. Stress kan zelfs noodzakelijk zijn om bijvoorbeeld arbeid naar behoren te kunnen verrichten. Stress komt bij iedereen voor, elke dag, het hoort bij het functioneren van iedere mens of wezen. Zolang de betrokkene voldoende tijd of gelegenheid krijgt om zich in te stellen op of bij te komen van de stresserende situatie is stress dus niet ongezond. Anders wordt het als deze tijd of gelegenheid niet wordt geboden of de gevraagde inspanning veel te groot is in verhouding tot de draagkracht van de betrokkene waardoor herstel uit blijft. Stress wordt dan als negatief ervaren 8. Dan kan stress ontstaan die Magits 9 omschrijft als een opeenstapeling van irritaties, frustraties en omstandigheden en een gevoel van onrust en spanning, veroorzaakt door invloeden van buitenaf, door mij samengevat als overbelasting. Binnen de werkomgeving kan bij oorzaken van stress worden gedacht aan arbeidsrisico s, personeel(stekort), onregelmatig werken, een wanverhouding tussen de beloning en te leveren prestatie, de werkinhoud (moeilijke inhoud, strakke deadlines, altijd hetzelfde moeten doen, geen duidelijke opdrachten) etcetera Definitie volgens het Zakwoordenboek der Geneeskunde. 8 Zie ook de definitie van stress van artikel 1 lid 3 onderdeel f Arbeidsomstandighedenwet. 9 Magits, V., Stress, in: UVV-info, januari-februari 2003, p Aldus Magits. In gelijke zin ook TNO-Arbeid in haar rapport Handleiding Preventie Leidraad

9 Het voortduren van stresserende situaties kan van invloed zijn op de algemene gesteldheid van de betrokkene, zowel psychisch, emotioneel als fysiek en uiteindelijk leiden tot ziekte. Enkele ziektebeelden die uit een teveel aan stress (overbelasting) kunnen voortvloeien, zijn hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, rugklachten, maagzweer, depressie, burn-out, angstaanvallen, verlies van zelfvertrouwen etcetera. Burn-out is dus geen synoniem voor stress of overbelasting maar een ziektebeeld dat hieruit voort kan vloeien 11. De medische definitie van het burn-out-syndroom luidt 12 : de toestand van lichamelijke, emotionele en psychische uitputting, het gevolg van emotioneel belastende werksituaties waarin intensief en langdurig met mensen wordt gewerkt; symptomen zijn vermoeidheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid, depressie, afstandelijkheid, twijfel aan eigen bekwaamheid, verslavingsdrang. Als oorzaken van overbelasting kunnen, zoals reeds vermeld, teveel werk of hoge werkdruk, de inhoud van het werk en/ of een slechte werksfeer worden genoemd 13. In de literatuur wordt gesteld dat behalve werkgerelateerde factoren ook de persoonlijkheid van de werknemer aan een (verhoogd risico op een) overbelasting en/ of burn-out kan bijdragen. Zo worden onder andere perfectionisme, groot verantwoordelijkheidsgevoel, idealisme, moeilijk grenzen kunnen stellen en gedrevenheid als risicovolle persoonskenmerken genoemd. Voorzover dit niet reeds uit de definitie van burn-out volgt, wordt hiermee bevestigd dat overbelasting niet naar generieke maatstaven meetbaar is. Nu de aanwezigheid en het ervaren van stress mede van persoonskenmerken afhangt (niet iedereen ervaart eenzelfde situatie als stresserend) dient het risico op overbelasting per individu te worden bezien. 11 Aldus ook de beschrijving van burn-out van het Bureau Beroepsziekten FNV. 12 Definitie volgens het Zakwoordenboek der Geneeskunde. 13 Eveneens volgens informatie van het Bureau Beroepsziekten FNV

10 Ook de jurisprudentie onderkent beide factoren als risico s voor burn-out. Een goed voorbeeld van een uitspraak waarin het fenomeen burn-out uitvoerig wordt beschreven, is die van de kantonrechter te Terneuzen van 29 september Deze kantonrechter baseert zich hierbij zowel op de bevindingen van een verzekeringarts van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) als ook een toonaangevende publicatie van R. van Eijck op het gebied van de psychische gezondheidswetenschap. In deze laatste publicatie wordt hierbij de kanttekening geplaatst dat burnout eerder werkgerelateerd dan persoonsgerelateerd is. Ook Magits 15 onderschrijft dat stress maar al te vaak wordt benaderd als een probleem vanuit het individu terwijl ook de organisatie waarin het individu werkt en zijn omgeving een belangrijke rol kunnen spelen. 2.2 Cijfers in Nederland Uit de vorige paragraaf blijkt dat de werksituatie grote risico s op overbelasting kan behelzen met ziekten zoals burn-out tot gevolg. Hoewel dit niet altijd tot definitieve uitval van betrokken werknemer leidt, is een beperking van deze risico s van groot belang. Enerzijds omdat de werknemer tegen het risico op psychische, emotionele en/ of materiële schade dient te worden beschermd, anderzijds ter behoud van een kostbare arbeidskracht voor de vergrijzende Nederlandse arbeidsmarkt en ter voorkoming van een toenemend beroep op de sociale zekerheid. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat inmiddels zo n 10% van de werkende Nederlanders last heeft van burnoutklachten waarvan de helft in ernstige mate. Een onderscheid tussen mannen en vrouwen is hierbij niet te onderkennen, onderscheid tussen 14 JAR 2004/ Magits, V., Stress, in: UVV-info, januari-februari 2003, p

11 verschillende bedrijfstakken 16 daarentegen wel. Als redenen voor het laatste onderscheid worden de hoge werkdruk, de beperkte ontplooiingsmogelijkheden en de geringe zeggenschap over de eigen werkzaamheden in betreffende bedrijfstakken genoemd. Het aantal werkenden met een burn-out in de horecasector bijvoorbeeld is in het begin van de 21 e eeuw met 50% gestegen ten opzichte van de tweede helft van de jaren negentig. De voorbije jaren kwamen jaarlijks zo n mensen door psychische klachten in de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) terecht waarvan zo n 30% door stress en overbelasting veroorzaakt werd 17. Voor de toegang tot de WAO wordt geen onderscheid gemaakt tussen aandoeningen voortvloeiend uit werk (risque professionel) of sociale factoren (risque social) 18. Recente, exacte cijfers over uitval van werkenden vanwege werkgerelateerde psychische klachten zijn dan ook niet voorhanden al wordt dit aantal geschat op zo n 44% van de om psychische redenen arbeidsongeschikte werknemers 19. Duidelijk zal in ieder geval zijn dat uitval van werknemers vanwege psychische klachten een aanzienlijk maatschappelijk probleem is of kan worden. Roth onderkent dit probleem ook 20. In de huidige stressmaatschappij 21 mag verwacht worden dat deze uitval eerder toe dan af zal nemen 22. Bovendien is de groep van betrokken en/ of gedupeerde werknemers niet beperkt tot degenen die uiteindelijk een beroep moeten doen op de sociale zekerheid zoals de WIA. Ook degenen 16 Met name de horeca en het onderwijs blijken er uit te springen. 17 Informatie verkregen van Zie ook M.S.A. Vegter, Den Haag 2005, p Noordam, Socialezekerheidsrecht, hoofdstuk , blz M.S.A. Vegter, Den Haag 2005, p J.F. Roth, In Tijdschrift voor Vergoeding Personenschade 2005, nr. 1, p Aldus in de bewoordingen van V. Magits. 22 De Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid bevestigt dit in de Leidraad Aanpak verzuim om psyschische redenen

12 die vóór het einde van de wachttijd 23 weer terugkeren in het arbeidsproces, al dan niet bij hun eigen werkgever, alsmede degenen die geen aanspraak kunnen maken op een uitkering 24 lijden mogelijk schade van de psychische klachten. Voornoemde aantallen weerspiegelen waarschijnlijk slechts het zogeheten topje van de ijsberg. 23 Hiermee wordt de wachttijd van 104 weken ex artikel 19 Wet WIA bedoeld die geldt alvorens recht ontstaat op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. De werknemer is gedurende deze periode aangewezen op loondoorbetaling en reintegratie door de werkgever ex artikel 7:629 BW. 24 Zie nader hoofdstuk

13 3. De arbeidsovereenkomst als grond voor aansprakelijkheid 3.1 Grondslagen voor aansprakelijkheid In het vorige hoofdstuk is weergegeven dat de werkomgeving zich bij uitstek blijkt te lenen voor het ontstaan van overbelasting of burn-out. De aanwezigheid van dit risico is onder andere afhankelijk van de wijze waarop werkgever en werknemer invulling geven aan de arbeidsovereenkomst. De wettelijke definitie van de arbeidsovereenkomst 25 geeft de machtsverhouding tussen werkgever en werknemer duidelijk weer. Tegen beloning is de werknemer gehouden al datgeen te doen wat de werkgever van hem mag verlangen. Het is dan ook de werkgever die in beginsel de scepter zwaait binnen de arbeidsverhouding en het (arbeidsomstandigheden)beleid bepaalt binnen de onderneming 26. Om deze macht(on)balans tussen werkgever en werknemer reeds voortijdig te beteugelen, heeft de wetgever het goed werkgever- en werknemerschap in de wet opgenomen 27. Onder verwijzing naar de maatstaven van de redelijkheid en billijkheid zijn werkgever en werknemer verplicht zich jegens elkaar naar behoren te gedragen en evenzo invulling te geven aan de arbeidsovereenkomst. Het goed werkgeverschap van artikel 7:611 BW is ruim geformuleerd en bestrijkt hierdoor alle situaties die kunnen voorvallen binnen de arbeidsovereenkomst of hiermee in nauw verband staan. Indien de werknemer in deze hoedanigheid schade lijdt, vormt artikel 7:611 BW grondslag voor eventuele aansprakelijkheid van de werkgever voor deze schade. Voor de hand ligt dan de vraag wat de betekenis of toegevoegde 25 Artikel 7:610 BW. 26 De mogelijke invloed van de ondernemingsraad op bijvoorbeeld het arbeidsomstandighedenbeleid laat ik hier verder buiten beschouwing gezien de strekking van de thesis. 27 Artikel 7:611 BW

14 waarde van artikel 7:658 BW is als reeds in werkgeversaansprakelijkheid is voorzien middels het goed werkgeverschap. 3.2 Samenhang artikel 7:611-7:658 BW De werknemer kan in tal van omstandigheden schade oplopen waarbij de schadeveroorzakende omstandigheid verband houdt met de arbeidsovereenkomst. Dit verband betekent echter niet dat de schade ook altijd tijdens werktijd en/ of het uitoefenen van de werkzaamheden wordt geleden. Tot de verbeelding sprekende voorbeelden zijn de werknemer die gewond raakt bij deelname aan een (verplicht) bedrijfsuitje 28, de reclasseringsambtenaar die op zijn privé-adres wordt gemolesteerd door een cliënt 29 of de werknemer die tijdens woon-werkverkeer met een auto van de werkgever betrokken raakt bij een ongeluk en diens schade deels niet gedekt ziet door de autoverzekering 30. Hoewel de schade wordt geleden buiten werktijd en in de privé-situatie kan toch sprake zijn van een dusdanige samenhang met de arbeidsovereenkomst dat de werkgever aansprakelijk moet worden gehouden voor de schade 31. Van Dam 32 spreekt in dit kader van de sociaal-economische band tussen werkgever en werknemer. De aansprakelijkheid vloeit dan voort uit de eisen van redelijkheid en billijkheid, in Boek 7 Titel 10 BW vervat in het goed werkgeverschap van artikel 7:611 BW 33. Anders dan voor artikel 7:611 is voor aansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW vereist dat de schade wordt geleden in de uitoefening van de werkzaamheden. Artikel 7:658 BW beoogt dan ook specifiek de werknemer 28 Bijvoorbeeld Rechtbank Amsterdam, 4 januari 1999, JAR 1999/ Hoge Raad, 22 januari 1999, JAR 1999/ Hoge Raad, 12 januari 2001, JAR 2001/ Zie voor een casus waarin dit verband niet aanwezig werd geacht de uitspraak van de Kantonrechter te Delft van 1 november 2001, JAR 2002/5. 32 C.C. van Dam, Aansprakelijkheidsrecht, p In gelijke zin T. van Nieuwstadt, in Sociaal Recht 2005/11, p

15 bescherming te bieden tegen onveilige arbeidsomstandigheden en daarmee mogelijke schade te voorkomen. Artikel 7:658 BW behelst hiertoe een zorgplicht voor de werkgever en, waar deze niet in acht wordt genomen, aansprakelijkheid voor de hieruit voortvloeiende schade van de werknemer. Dit is het eerste belangrijke verschil tussen 7:611 en 7:658 BW. Ten tweede maakt artikel 7:658 BW een belangrijk verschil voor wat betreft de bewijslastverdeling. Waar artikel 7:611 BW de hoofdregel conform het algemene aansprakelijkheidsrecht volgt (wie stelt, die bewijst 34 ), geldt voor de werknemer op grond van artikel 7:658 BW slechts een gemotiveerde stelplicht en rust op de werkgever het tegenbewijs (zie nader hoofdstuk 4). Van Nieuwstadt 35 merkt tenslotte nog op dat de werkgever in geval van aansprakelijkheidstelling op grond van artikel 7:611 BW een beroep kan doen op de gewone eigenschuldregeling 36 en de schadetoerekening (derhalve) minder ruim kan zijn 37. Artikel 7:658 BW voorziet hiermee in een verhoogd aansprakelijkheidsrisico voor de werkgever. De rechtvaardiging hiervoor is gelegen in de zorgplicht en doorslaggevende zeggenschap en invloed van de werkgever op de arbeidsomstandigheden. Met andere woorden: de werknemer heeft zelf weinig tot geen mogelijkheden om het risico op schade te beperken of voorkomen. De Hoge Raad ziet slechts beperkt ruimte voor werkgeversaansprakelijkheid op grond van artikel 7:611 BW. Uit het arrest S./ Reclassering 38 blijkt dat de Raad deze ruimte slechts aanwezig acht onder (zeer) bijzondere omstandigheden. Zo n bijzondere omstandigheid kan bijvoorbeeld bestaan 34 Aldus artikel 150 Wetboek voor Burgerlijke Rechtsvordering. 35 In Sociaal Recht 2005/11, p Artikel 6:101 Burgerlijk Wetboek. 37 Op grond van de zogenaamde proportionele aansprakelijkheid die eveneens voortvloeit uit artikel 6:101 BW en de matigingsmogelijkheid van artikel 6:109 BW. Uit de in hoofdstuk 6 te behandelen jurisprudentie zal blijken dat deze ook inmiddels zijn intrede heeft gemaakt in de regeling van de werkgeversaansprakelijkheid. 38 Hoge Raad, 22 januari 1999, JAR 1999/

16 uit bekendheid van de werkgever met een specifiek en ernstig gevaar waarbij de werkgever geen maatregelen heeft getroffen om de verwezenlijking van dit gevaar te voorkomen. In zijn overwegingen bij het arrest Vonk Montage/ Van der Hoeven 39 merkt de Advocaat-Generaal op dat aansprakelijkheid van de werkgever op grond van artikel 7:611 BW niet mogelijk is indien uit de toetsing aan 7:658 BW is gebleken dat de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Dit benadrukt zowel het belang van artikel 7:658 BW als de samenhang tussen beide artikelen. De wetsstructuur wekt de mogelijkheid van een primaire aansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW en, indien dit niet mocht lukken, subsidiair artikel 7:611 BW vanwege haar grotere bereik. Uit het bovenstaande kan evenwel worden geconcludeerd dat een tevergeefs beroep op artikel 7:658 BW aan toepasselijkheid van 7:611 BW in de weg kan staan. Er is sprake van een tweetal separate rechtsgronden om aansprakelijkheid van de werkgever voor geleden schade te bewerkstelligen waarbij 7:658 BW enkel in aanmerking komt voor schade die is geleden in de uitoefening van de werkzaamheden (zie hierna hoofdstuk 4.3.1) 40. De werknemer zal aan de hand van de feiten en omstandigheden een keuze moeten maken. Artikel 7:611 BW lijkt hierbij de aangewezen (enige) aansprakelijkheidsgrond indien een functioneel verband met de uitoefening van de werkzaamheden en/ of schending van de zorgplicht afwezig of onduidelijk is. Uit de jurisprudentie zal blijken waarom dit voorheen de voornaamste reden was artikel 7:611 BW in stelling te brengen indien sprake was van psychische schade. Vanwege (onder andere) de gunstiger bewijslastverdeling zal een aansprakelijkheidstelling op grond van artikel 7:658 BW vanuit de optiek van de werknemer veelal wenselijker lijken. 39 Hoge Raad, 12 januari 2001, JAR 2001/ Zie voor een uitgebreide weergave van de samenloopproblematiek tussen artikel 7:611 en 7:658 BW J.C. Heuving in Praktisch Procederen, 2005/6, p

17 Vooruitlopend op het hiernavolgende merk ik reeds op dat artikel 7:611 BW voor wat betreft de werkgeversaansprakelijkheid bij psychische schade mogelijk definitief is ingeruild voor artikel 7:658 BW. In het volgende hoofdstuk zal dan ook enkel artikel 7:658 BW nader worden geanalyseerd. Artikel 7:611 BW zal enkel nog worden gememoreerd indien noodzakelijk voor het begrip en/ of de volledigheid

18 4. De regeling van artikel 7:658 BW 4.1 Geschiedenis en belang Artikel 7:658 BW is de opvolger van artikel 7A:1638x BW 41. Hoewel artikel 7A:1638x BW qua doel op gelijke voet stond met het huidige 7:658 werd de werking van het oude artikel tijdens het bestaan van de Ongevallenwet nagenoeg volledig ongedaan gemaakt. De Ongevallenwet bood dekking tegen het risque professionel (zie hoofdstuk 2.2). Hiertoe kende zij werknemers een recht toe op vergoeding van de in het kader van de uitoefening van de werkzaamheden gemaakte kosten van geneeskundige behandeling en een deel van de geleden inkomensschade. De premies voor de Ongevallenwet waren volledig verschuldigd door de werkgever 42. Door aard en strekking van de Ongevallenwet kon de werkgever civielrechtelijk niet aansprakelijk worden gesteld voor schade ontstaan in het dienstverband 43. De Ongevallenwet gold in zoverre als een vrijwaring voor werkgeversaansprakelijkheid waardoor artikel 7A:1638x BW feitelijk een loze bepaling was. Met de vervanging van de Ongevallenwet door de WAO kwam een einde aan het sluimerend bestaan van artikel 7A:1638x BW. De WAO kende, in tegenstelling tot de Ongevallenwet, geen vrijwaring voor civielrechtelijke aansprakelijkheid. Sindsdien gold artikel 7A:1638x BW (en geldt haar opvolger artikel 7:658 BW) als een aanvullende regeling op de sociale zekerheid 44. Bij het bepalen van de omvang van de vergoedingsverplichting van de werkgever wordt rekening gehouden met de aanspraken van de 41 Artikel 7:658 BW is met in de invoering van titel 10 Boek 7 BW (arbeidsovereenkomst) in werking getreden per 1 april Voor de huidige arbeidsongeschiktheidsregeling, de WIA, is dat overigens niet anders behoudens de mogelijkheid van verhaal op de werknemer van een deel van de gedifferentieerde WGA-premie door de werkgever. 43 Loonsta en Zondag, Arbeidsrechtelijke Themata, p Noordam, Socialezekerheidsrecht, p

19 werknemer op uitkeringen en verstrekkingen ingevolge de Ziektewet, de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten 45. En hiermee wordt het (toenemende) belang van artikel 7:658 BW voor zowel werkgever als werknemer meteen duidelijk. De Nederlandse sociale zekerheid kent de laatste jaren een aanzienlijke versobering. De uitkeringen worden lager en korter en het recht op een uitkering ontstaat slechts na toetsing aan strenge(re) criteria. Zo is de Instroom in de WAO en de WIA aanzienlijk beperkt door de aanscherping van het Schattingsbesluit Arbeidsongeschiktheidswetten per 1 oktober en zal een aanzienlijk aantal werknemers niet langer als arbeidsongeschikt gelden vanwege de invoering van een hogere drempel in de WIA 47. De arbeidsongeschikte werknemer die zal willen kunnen voorzien in zijn levensbehoeften zal (nog vaker dan voorheen) genoodzaakt zijn zijn schade te verhalen op zijn werkgever. De te verhalen schade zal, behalve uit kosten van geneeskundige behandeling, proceskosten en immateriële schade (smartegeld), grotendeels bestaan uit inkomensderving. Met name het financiële belang dat door de laatste categorie wordt vertegenwoordigd, zal door de versoberde sociale zekerheid groter worden. 4.2 De wettekst Artikel 7:658 BW luidt: 1. De werkgever is verplicht de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee hij de arbeid doet verrichten, op zodanige wijze in te richten en te onderhouden alsmede voor het verrichten van de arbeid zodanige maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken als 45 Zie artikel 52 ZW, 98 WIA en 65a AWBZ. 46 Het Schattingsbesluit is overigens nadien ook nog gewijzigd in verband met de invoering van de WIA. Deze nadere wijziging heeft verder geen (verzwarende) gevolgen voor het recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Zie nader Staatsblad 2005/ Op grond van artikel 5 van de WIA geldt de werknemer wiens verdiencapaciteit door zijn ziekte met minder dan 35% is gedaald niet langer als arbeidsongeschikt en krijgt hij/ zij geen uitkering meer. Bij de WAO lag deze grens op 15%

20 redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt. 2. De werkgever is jegens de werknemer aansprakelijk voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt, tenzij hij aantoont dat hij de in lid 1 genoemde verplichtingen is nagekomen of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. 3. Van de leden 1 en 2 en van hetgeen titel 3 van Boek 6, bepaalt over de aansprakelijkheid van de werkgever kan niet ten nadele van de werknemer worden afgeweken. 4. Hij die in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf arbeid laat verrichten door een persoon met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft, is overeenkomstig de leden 1 tot en met 3 aansprakelijk voor de schade die deze persoon in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt. De kantonrechter is bevoegd kennis te nemen van vorderingen op grond van de eerste zin van dit lid. Leden 1 en 2 geven de essentie van artikel 7:658 BW weer, te weten de zorgplicht (lid 1) en de aansprakelijkheidsregeling (lid 2) 48. Lid 3 biedt bescherming tegen de werkgever die aansprakelijkheid middels een beding in de arbeidsovereenkomst wenst uit te sluiten. Een dergelijk beding is vernietigbaar. Lid 4 tenslotte verklaart het artikel van overeenkomstige toepassing op de arbeidsrelatie tussen een ondernemer (inlener) en de persoon die op basis van een andere verhouding dan een arbeidsovereenkomst werkzaamheden verricht voor de inlener. Deze laatste categorie kan eveneens een grote risicogroep gaan vormen voor werkgevers. Behalve uitzendkrachten is het gebruik door werkgevers van zogenaamde 48 Van Dam (Aansprakelijkheidsrecht, p. 413) merkt hierbij nog op dat de bewijslast onder 7A:1638x BW nog bij de werknemer lag, in tegenstelling tot het huidige 7:658 BW. Zie over de bewijslastverdeling nader hoofdstuk

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

Stelplicht en bewijslast bij werkgeversaansprakelijkheid

Stelplicht en bewijslast bij werkgeversaansprakelijkheid partij die volgens de hoofdregel de bewijslast zou hebben gehad. Een andere bewijslastverdeling kan voorts voortvloeien uit de eisen van redelijkheid en billijkheid. 2 In een concreet geval kan de redelijkheid

Nadere informatie

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Agenda Inleiding Bewijs Causaliteit Praktische aanpak Deskundigen Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Naar een eenvormig stelsel? Mr.H.JW.AÜ Kluwer - Deventer - 2009 Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

Loondoorbetaling na 104 weken ziekte

Loondoorbetaling na 104 weken ziekte Loondoorbetaling na 104 weken ziekte Brief minister Donner Datum 2 februari 2010 Bij brief van 2 juli jl. heeft u gereageerd op mijn brief van 19 december 2008. Uw reactie heeft u inmiddels ook bij brief

Nadere informatie

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? Claimcultuur, het maar raak claimen? Ook in Nederland toenemend claimbewustzijn bij burgers en bedrijven.

Nadere informatie

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID door Mariken Peters sectie aansprakelijkheid, verzekeringen en (letsel)schade STELLING 1 Als de werknemer een arbeidsongeval op de werkplek overkomt, is de werkgever altijd

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen tussenkomst De Belastingdienst heeft, in samenwerking met

Nadere informatie

2. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te. noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM

2. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te. noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM MODEL Detacheringovereenkomst Dit model kunt u ook vinden op www.uwv.nl. 1. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM

Nadere informatie

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen?

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Feiten In 2007 vindt een ongeval plaats tussen twee auto s. De ene wordt

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Congres Veiligheid & Toezicht 10 november 2014 Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Mr. E.H. de Joode Inleiding Veiligheid & Toezicht Op de werkvloer Ondergeschiktheid werknemer Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS De heeft in december 2008 wederom drie interessante arresten gewezen inzake werkgeversaansprakelijkheid voor verkeersletsel

Nadere informatie

Verplichte deelneming directeur in pensioenfonds PGGM

Verplichte deelneming directeur in pensioenfonds PGGM Verplichte deelneming directeur in pensioenfonds PGGM Mr. Z. Kasim 1 HR 13 juli 2007, nr. C05/331, LJN BA231 Verplichte deelneming pensioenfonds, criteria arbeidsovereenkomst BW artikel 7: 610, artikel

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

Toepasselijkheid leverings-, dienstverlenings en betalingsvoorwaarden WML

Toepasselijkheid leverings-, dienstverlenings en betalingsvoorwaarden WML VOORWAARDEN TER ZAKE DE DETACHERING VAN WERKNEMERS VAN DE DIVISIE INDUSTRIE VAN DE DIENST WERKBEDRIJF VOOR GESUBSIDIEERDE ARBEID, ACTI- VERING EN TRAJECTEN MIDDEN-LANGSTRAAT (WML) (te citeren als: DETACHE-

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES 28 maart 2014 Margot van Beurden S filmpje Grondslagen voor aansprakelijkheid Art 7:658 BW : zorgplicht werkgever Art 7:611 BW : goed werkgeverschap Art. 7:658 BW Zorgplicht

Nadere informatie

www.avansplus.nl Welkom

www.avansplus.nl Welkom Welkom Tot 1 oktober 2006 kon werknemer niet instemmen met einde dienstverband zonder verlies WW-rechten. Heeft geleid tot pro-forma praktijk. Vanaf 1 oktober 2006 is deze mogelijkheid er wel. Voorwaarde

Nadere informatie

Casus 8 Even Apeldoorn bellen

Casus 8 Even Apeldoorn bellen 2010, Noordhoff Uitgevers bv Casus 8 Even Apeldoorn bellen Helaas komt het maar al te regelmatig voor dat werknemers betrokken raken bij een bedrijfsongeval. Langdurige uitval, hoge rekeningen, veel pijn

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen verplichting tot persoonlijke

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW

Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW Hoge Raad 11 maart 2005, LJN AR6657, JAR 2005, 84 Mw. mr. drs. M.S.A. Vegter Feiten en beslissing kantonrechter en hof Werknemer

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 102 d.d. 2 november 2009 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en drs. A.I.M. Kool) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen.

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Samenvatting Werknemer met mesothelioom spreekt werkgever aan. De schadevergoeding wordt

Nadere informatie

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen Nota van Toelichting Algemeen Met de afkondiging van de Veteranenwet in het Staatsblad (2012, 133) is de grondslag voor de erkenning en waardering en de zorg aan veteranen door het parlement, en daarmee

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2006.0691 (013.06) ingediend door: hierna te noemen klaagster, tegen: hierna te noemen verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Samenvatting masterclass Arbeidsrecht

Samenvatting masterclass Arbeidsrecht Samenvatting masterclass Arbeidsrecht Samenvatting masterclass Arbeidsrecht Auteur: Jack Damen en Gerrit Jan Mulder Personeel & Organisatie Avans +, dé specialist in het ontwikkelen van mensen en organisaties.

Nadere informatie

A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S

A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S ARTIKEL 1. DEFINITIES 1. Versluis: Scheepvaartbedrijf Versluis; de gebruiker van deze algemene voorwaarden, gevestigd

Nadere informatie

CENTRALE RAAD VAN BEROEP U I T S P R A AK

CENTRALE RAAD VAN BEROEP U I T S P R A AK CENTRALE RAAD VAN BEROEP 97/524 WW U I T S P R A AK in het geding tussen: het Landelijk instituut sociale verzekeringen, appellant, en A, wonende te B, gedaagde. I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING Met

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 33286 25 november 2014 Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 17 november 2014, 2014-0000102276,

Nadere informatie

Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015

Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015 Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015 Op 1 juli 2015 treedt het belangrijkste deel van de Wet werk en zekerheid in werking: de herziening van het ontslagrecht. Hoe die

Nadere informatie

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid drs V.G.J. (Vincent) Zwijnenberg 8 april 2010 Onderwerpen 1. De behoorlijke verzekering volgens de Hoge Raad 2. De behoorlijke verzekering

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Claimsafhandeling in polisclausules Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Agenda Schaderegelingsclausule Algemene opmerkingen Brandverzekering Arbeidsongeschiktheidsverzekering Aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Edelachtbaar college,

Edelachtbaar college, Edelachtbaar college, X% Namens cliënten, a «a ^ ^ ^ ^ ^ M l e n tel^^^^ tekenen wij beroep in cassatie aan tegen de uitspraak van Gerechtshof Amsterdam van 22 september 2011 op het beroepschrift van 10

Nadere informatie

Bemiddelingsovereenkomst van intermediaire dienstverlening

Bemiddelingsovereenkomst van intermediaire dienstverlening Bemiddelingsovereenkomst van intermediaire dienstverlening De ondergetekenden: 1. Naam Bedrijf, gedreven voor rekening van «(FW:informele_tenaamstelling)», gevestigd te «(FW:woonadres_plaats),als-leeg,(FW:domic»,

Nadere informatie

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam &

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT t: (030)

Nadere informatie

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Monografieen BW B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Prof. mr. C.J.M. Klaassen Kluwer - Deventer - 2007 Inhoud VOORWOORD XI LUST VAN AFKORTINGEN XIII LUST VAN VERKORT AANGEHAALDE LITERATUUR XV I INLEIDING

Nadere informatie

Voorwoord. Voorwoord

Voorwoord. Voorwoord Voorwoord Voorwoord Het zit er op. Naar ongeveer vierenhalf jaar studeren sluit ik met deze scriptie mijn studie Nederlands Recht aan de Radboud Universiteit af. Een studie die mij elk collegejaar maar

Nadere informatie

De goede werkgever. G.J.J. Heerma van Voss Leiden Vereniging voor arbeidsrecht - 26 mei 2011. Leiden University. The university to discover.

De goede werkgever. G.J.J. Heerma van Voss Leiden Vereniging voor arbeidsrecht - 26 mei 2011. Leiden University. The university to discover. Programma 13.30 uur ontvangst 14.00 uur opening prof. mr. W. (Willem) Bouwens 14.05 uur prof. mr. E. (Evert) Verhulp 14.15 uur prof. mr. G. (Guus) Heerma van Voss 15.00 uur stellingen 15.30 uur pauze 16.00

Nadere informatie

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster LJN: BW9368, Rechtbank Amsterdam, 6 juni 2012 2. De feiten 2.1. [A] en [B] wonen tegenover elkaar in [plaats]. [C] woont

Nadere informatie

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns NIS-bijeenkomst 17 januari 2013 Herstelcoach Actualiteiten Arlette Schijns Wat ga ik met jullie bespreken? Herstelcoach: de juridische inbedding Actualiteiten - Verkeersongevallenjurisprudentie: 7:611

Nadere informatie

P. Kruit, C. Loonstra en E. van Vliet 978-90-01-83406-7. Zutekouw / van Oort

P. Kruit, C. Loonstra en E. van Vliet 978-90-01-83406-7. Zutekouw / van Oort Rechtspraak Instantie Hoge Raad Datum 14 maart 2008 Vindplaats LJN BC6699 Naam Zutekouw / van Oort Essentie uitspraak: Een wegens ziekte arbeidsongeschikte werknemer heeft geen recht op loondoorbetaling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 263 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 en van enige andere wetten (Flexibiliteit en zekerheid)

Nadere informatie

Voor het inroepen van de dienstverlening van Hofland Incasso C.V. met betrekking tot incasso bij voorbaat.

Voor het inroepen van de dienstverlening van Hofland Incasso C.V. met betrekking tot incasso bij voorbaat. 2015-01 ALGEMENE VOORWAARDEN Voor het inroepen van de dienstverlening van Hofland Incasso C.V. met betrekking tot incasso bij voorbaat. Artikel 1 Toepassingsgebied. 1.1 Deze algemene leveringsvoorwaarden

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 41 d.d. 22 februari 2011 (mr. B.F. Keulen, voorzitter, mw. mr. E.M. Dil-Stork en prof. mr. M.L. Hendrikse) Samenvatting Natura-uitvaartverzekering.

Nadere informatie

Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer?

Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer? Universiteit Utrecht Paper voor het vak informatietechnologie & recht Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer? Auteur: Nick Verboom Docenten: Tina van de Linde Studentnummer: 3844870

Nadere informatie

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Bewijslastverdeling o.s.v. (I) Hof Arnhem-Leeuwarden 1 april 2014, ECLI:NL: HARL:2014:2600:

Nadere informatie

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006.

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. Artikel 8:5 Ontslag wegens arbeidsongeschiktheid Lid 1 Ontslag kan aan de ambtenaar worden verleend op grond

Nadere informatie

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006.

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. Artikel 8:5 Ontslag wegens arbeidsongeschiktheid Ontslag kan aan de ambtenaar worden verleend op grond van

Nadere informatie

De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out

De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out M.E.A. Vaessen 6 juni 2011 De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out M.E.A. Vaessen 6 juni 2011 Scriptiebegeleiding door

Nadere informatie

Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond.

Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond. Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond. b) LJN: BX8102, Gerechtshof 's-gravenhage, BK-10/00754 en 10/00233

Nadere informatie

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen HR&O november 2014 Opgesteld door: Asja Gruijters, adviseur HR&O 1 1. Inleiding Om te komen tot een integraal PSA-beleid is het belangrijk richtlijnen op

Nadere informatie

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014)

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, handelend in overeenstemming

Nadere informatie

3.8 RE-INTEGRATIEVERPLICHTINGEN VAN WERKGEVER EN WERKNEMER

3.8 RE-INTEGRATIEVERPLICHTINGEN VAN WERKGEVER EN WERKNEMER aanspraak op loon wanneer de werknemer erop heeft mogen vertrouwen dat de bedongen arbeid stilzwijgend is gewijzigd. Daarvoor is echter van belang dat is vastgesteld dat de werknemer blijvend ongeschikt

Nadere informatie

Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ

Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ 27 januari 2010 Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ Chris van Dijk Werkgeversaansprakelijkheid: algemeen Artikel 7:658 BW Art. 7:658 lid 1: inhoud zorgplicht werkgever: lokalen, werktuigen en gereedschappen

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij stages

Aansprakelijkheid bij stages Aansprakelijkheid bij stages Algemeen Artikel 6:170 BW bepaalt dat een werkgever aansprakelijk is voor een ondergeschikte. Door expliciet te spreken over een ondergeschikte heeft de wetgever beoogd dat

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Actief Rijnwoude

Algemene Voorwaarden Actief Rijnwoude Algemene Voorwaarden Actief Rijnwoude Artikel 1- Toepasselijkheid 1.1. Deze algemene voorwaarden maken deel uit van alle offertes, overeenkomsten en werkzaamheden van Actief Rijnwoude en zijn van toepassing

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen werkgeversgezag De Belastingdienst heeft,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.0156 (004.05) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) De levensverzekeringsovereenkomst: een vreemde eend in de bijt van verzekeringsovereenkomsten Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Algemene opmerkingen (1) De wetgever

Nadere informatie

GEMEENTE HOOGEVEEN. Wijziging Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling (CAR) b e s l u i t :

GEMEENTE HOOGEVEEN. Wijziging Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling (CAR) b e s l u i t : GEMEENTE HOOGEVEEN Wijziging Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling (CAR) Het college van de gemeente Hoogeveen, gezien de circulaire van het Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden d.d. 17

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015 De raad van de gemeente Castricum; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 oktober [nummer]; gelet op

Nadere informatie

II Het dienstverband

II Het dienstverband II Het dienstverband Voorwaarden De onderwerpen in dit boek hebben betrekking op de situaties waarbij er sprake is van een - tijdelijk of vast - dienstverband. Er is sprake van een dienstverband als er

Nadere informatie

Partijen zullen hierna [BETROKKENE] en [VERZEKERAAR] genoemd worden.

Partijen zullen hierna [BETROKKENE] en [VERZEKERAAR] genoemd worden. beschikking RECHTBANK ROTTERDAM Team handel zaaknummer / rekestnummer: C/10/423356 / HA RK 13-304 Beschikking van in de zaak van [BETROKKENE], wonende te Rotterdam, verzoeker, advocaat mr. P. Meijer, tegen'

Nadere informatie

Mediation in arbeidsverhoudingen. mw mr. B.M.M. Tijink. VGM Congres Provinciehuis Arnhem 12 april 2013

Mediation in arbeidsverhoudingen. mw mr. B.M.M. Tijink. VGM Congres Provinciehuis Arnhem 12 april 2013 Mediation in arbeidsverhoudingen mw mr. B.M.M. Tijink VGM Congres Provinciehuis Arnhem 12 april 2013 Waar gaat het vandaag over? Onderzoek Situatieve Arbeidsongeschiktheid Verplichtingen werkgever werknemer

Nadere informatie

Ziekte en Verzuim. Op onze website. Ziekte en verzuim binnen de arbeidsovereenkomst (AO) Geen arbeid geen loon (art. 6:627 BW) Geen arbeid geen loon

Ziekte en Verzuim. Op onze website. Ziekte en verzuim binnen de arbeidsovereenkomst (AO) Geen arbeid geen loon (art. 6:627 BW) Geen arbeid geen loon Ziekte en Verzuim 18 mei 2011 Omny De Vries Wolvega Op onze website www.omnydevries.nl kunt u deze presentatie ophalen Ziekte en Verzuim in juridisch kader Ergernis over de ziekmeldingen, ernst en oorzaak,

Nadere informatie

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl ECLI:NL:RBAMS:2015:3202 Instantie Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Vindplaatsen Uitspraak Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419

Nadere informatie

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR Inleiding In artikel 16 AWR is bepaald dat een feit dat de inspecteur bekend was of redelijke wijs bekend had kunnen zijn geen grond voor

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken.

Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken. Letsel & Schade 2009 nr. 2 18 I 102 I Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken. J.F. Roth Mr. J.F. Roth is hoofdredacteur van dit blad en advocaat bij SAP Letselschade Advocaten

Nadere informatie

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo 1. Tendens: de aansprakelijke verzekeraar draagt meer en meer zelf de kosten. 2. Geschiedenis:

Nadere informatie

Het Concurrentiebeding

Het Concurrentiebeding meest gestelde vragen over Het Concurrentiebeding De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over Het Concurrentiebeding De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500

Nadere informatie

Hoge Raad, 12 januari 2001

Hoge Raad, 12 januari 2001 Hoge Raad, 12 januari 2001 Samenvatting Vier bouwvakkers rijden in een busje van de werkgever van Didam naar Amsterdam om werkzaamheden te verrichten aan de Amsterdam Arena. Het busje wordt bij toerbeurt

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 31 087 Wijziging van enige wetten teneinde het verhaal van kosten van re-integratiemaatregelen te vergemakkelijken B MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen

Nadere informatie

Artikel 9 Herplaatsing

Artikel 9 Herplaatsing Artikel 9 Herplaatsing 1. Bij de beoordeling of binnen de onderneming van de werkgever een passende functie beschikbaar is voor een werknemer die voor ontslag in aanmerking komt, worden arbeidsplaatsen

Nadere informatie

PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen?

PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen? PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen? Bij het ter perse gaan van deze tweede nieuwsbrief ligt de ontwerp NEN 3569, handelend over vlakglas voor gebouwen, voor commentaar ter inzage.

Nadere informatie

P. Kruit, C. Loonstra en E. van Vliet 978-90-01-83406-7

P. Kruit, C. Loonstra en E. van Vliet 978-90-01-83406-7 Rechtspraak Instantie Hoge Raad Datum 8 oktober 2004 Vindplaats LJN AO9549 Naam Vixia / Gerrits Essentie uitspraak: De enkele schending van controlevoorschriften (de werknemer weigert bij de bedrijfsarts

Nadere informatie

College van Beroep Stichting Normering Arbeid

College van Beroep Stichting Normering Arbeid College van Beroep Stichting Normering Arbeid Uitspraak d.d. nr. SNA 15-01 inzake: (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx) gevestigd te (xxxxxxxxx), gemachtigde (xxxxxxxxxx), appellanten, tegen (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx)

Nadere informatie

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op.

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. oktober 2008 De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

Casus 13 Kom op voor je recht

Casus 13 Kom op voor je recht Casus 13 Kom op voor je recht Een werkgever kan tegenwoordig niet meer alle beslissingen nemen die hij noodzakelijk acht in het kader van zijn bedrijfsvoering. Naar de factor arbeid moet in een aantal

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland) Registratienummer Afdeling Ede, 25565 Samenleving en beleid 10 februari Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede; gelet op artikel 18a, van de Participatiewet, artikel 20a van de

Nadere informatie

De Bont sprak daarop zijn werkgever aan. De rechtbank wees de vordering af omdat het vervoer als woon-werkverkeer gezien werd.

De Bont sprak daarop zijn werkgever aan. De rechtbank wees de vordering af omdat het vervoer als woon-werkverkeer gezien werd. Hoge Raad, 9 augustus 2002 Samenvatting Een bouwvakker, De Bont, reed in zijn eigen auto van huis in Oosterhout, naar de werkplek in Deventer. Een paar collega s reden mee. Door een fout van De Bont sloeg

Nadere informatie

Casus 9 Passief roken

Casus 9 Passief roken Casus 9 Passief roken Eerder (zie casus 6) is ingegaan op de situatie dat een werknemer al langer dan twee jaar ziek is. In casus 9 gaat het om een werknemer die binnen twee jaar weer hersteld is van zijn

Nadere informatie

Bekijk hier de uitspraak van de Commissie van Beroep GCHB 2010-401

Bekijk hier de uitspraak van de Commissie van Beroep GCHB 2010-401 Bekijk hier de uitspraak van de Commissie van Beroep GCHB 2010-401 Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 89 d.d. 3 mei 2010 (mr. drs. M.L. Hendrikse, voorzitter, mr. B.F. Keulen

Nadere informatie

Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september

Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september 2009) Aanleiding De resultaten van het onderzoek Wel WIA, geen werk? roepen bij de Stichting de vraag op of de

Nadere informatie

Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten

Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten Partijen: Verbond van Verzekeraars te Den Haag, vertegenwoordigd door R.R. Latenstein van Voorst MBA, en mr. R. Weurding, algemeen

Nadere informatie

Beschikking van de meervoudige kamer in de rechtbank Almelo op het verzoek van:

Beschikking van de meervoudige kamer in de rechtbank Almelo op het verzoek van: Beschikking RECHTBANK ALMELO Sector civiel recht zaaknummer: 128288 / HA RK 12-36 datum beschikking: 18 juli 2012 (Im) Beschikking van de meervoudige kamer in de rechtbank Almelo op het verzoek van: Bertha

Nadere informatie

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden.

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden. beschikking RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Civiel recht kantonrechter zittinghoudende te Utrecht zaaknummer: 2534388 UE VERZ 13805 GD/4243 Beschikking van 13 december 2013 inzake X wonende te Arnhem,

Nadere informatie

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Biercontract.nl Graaf Wichmanlaan 62 1405 HC Bussum Handelsregisternummer: 57084033 BTW nummer 167606657B02 1. Definities 1. In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving)

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Heerhugowaard Officiële naam regeling verordening tegenprestatie gemeente Heerhugowaard 2015 Citeertitel Verordening Tegenprestatie

Nadere informatie

Rechtbank Almelo 14-06-2010

Rechtbank Almelo 14-06-2010 Uitval na conflict, ziek, of toch niet? mr. Ellen W. de Groot kantonrechter te Enschede Arbeidsongeschikt wegens ziekte, of arbeidsongeschikt, enkel vanwege een conflict.what makes the difference and why?

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 11 maart 2003, Directie Sociale Verzekeringen, nr SV/A&L/2003/17748, houdende regels omtrent

Nadere informatie

De werkgeversaansprakelijkheid:

De werkgeversaansprakelijkheid: De werkgeversaansprakelijkheid: Het einde van een rechtsontwikkeling? Afstudeerscriptie HBO-rechten In opdracht van Smits Advocatuur Roxanne van Zon s-hertogenbosch 27 mei 2013 De werkgeversaansprakelijkheid:

Nadere informatie

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche 9 mei 2006 Barneveld Lezing PTC mr. Annemieke van Dooren-Korenstra ABAB juristen s-hertogenbosch Programma Inleiding Beperken bedrijfsrisico s Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Achtergrond Vanaf het najaar 2005 vindt door de SNCU in de uitzendbranche controle plaats op de naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en sinds 2009

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-057 d.d. 20 februari 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse en mr. E.E. Ribbers, secretaris)

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-057 d.d. 20 februari 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-057 d.d. 20 februari 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting Inboedelverzekering. Uitleg van verzekeringsvoorwaarden.

Nadere informatie