PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG"

Transcriptie

1 PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG JAARVERSLAG 2007

2 Colofon Opdrachtgever Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Leden van de stuurgroep Participatie patiënten- & familievertegenwoordigingen aan Therapeutische : Psytoyens asbl/vzw: Natascia Cool Catherine Jadin François Wyngaerden Uilenspiegel vzw: Rafaël Daem Stéphane De Geest Fédération des associations de Similes Francophone asbl/vzw: Fabienne Collard Claire Van Craesbeeck Federatie van Vlaamse Simileskringen vzw: Mieke Craeymeersch Do Van Cauwenberghe Hilde Vanderlinden A.I.G.S. asbl/vzw: Chantal Gelders Bernard Jacob LUCAS K.U.Leuven: Else Tambuyzer Prof. Dr. Chantal Van Audenhove 2

3 0. Inhoudstafel 1. Inleiding Een korte terugblik De partners, korte presentatie Samenwerkingsmodel De zes partners / Stuurgroep De coördinatie tussen de zes projectpartners De praktische organisatie van de vergaderingen Gemengde werkgroep van het begeleidingscomité Transversaal Overleg en Therapeutische Projecten, F.O.D. Volksgezondheid Ontwikkelingen bij de Franstalige partners Inleiding Doelstelling De oprichting van de groep Het Transversaal Overleg Therapeutische Projecten Perspectieven Data van de vergaderingen Ontwikkelingen bij de Nederlandstalige partners Inleiding Uittekenen van de fundamenten van een samenwerking Samenwerking en onderlinge afstemming Therapeutische projekten Het Transversaal Overleg Planning Accenten vanuit UilenSpiegel De wetenschappelijke partners Gezamenlijk Coaching van de verenigingen door A.I.G.S Perspectieven Bijlagen Appendix 01 : Le coaching... Appendix 02 : Participation à la recherche dans les projets thérapeutiques... Appendix 03 : Rencontre et participation aux concertations transversales... Appendix 04 : Voorstel van conceptueel kader voor participatie... Appendix 05 : Méthodologie théorique étudié pour le travail du groupe usagers/proches francophone... Appendix 06 : Recherche de bonnes pratiques... Appendix 07 : Kritische succesfactoren, randvoorwaarden en barrières voor participatie... Appendix 08 : Première grille de lecture... Appendix 09 : Suggestion de questions concernant la qualité des projets thérapeutiques... Appendix 10 : Good practices UilenSpiegel Referentielijst

4 1. Inleiding 1.1 Een korte terugblik De stem van patiënten- en familieleden in de Therapeutische Projecten en het Transversaal Overleg in het kader van de toekomstige uitbouw van de geestelijke gezondheidszorg in België: Elke patiënt- en familieorganisatie streeft naar een grotere participatie en inspraak van een groep burgers die zij vertegenwoordigen. Participatie is hierbij geen doel op zich maar het is één van de middelen om rechten op te eisen en om een beleid te kunnen voeren die voeling heeft met de noden van een groep mensen die met een bepaalde thematiek geconfronteerd worden; voor ons is dat het thema geestelijke gezondheid. We kunnen in dit verhaal ver terugkeren in de tijd maar we houden het bij een korte terugblik en starten ons verhaal in 2005 met de publicatie van de Beleidsnota inzake geestelijke gezondheidszorg van Rudy Demotte, Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid. In deze beleidsnota heeft de minister het over concrete elementen die moeten leiden tot een reorganisatie in de geestelijke gezondheidszorg in zorgcircuits en -netwerken met name Therapeutische Projecten en het Transversaal Overleg. De minister creëerde al heel snel een begeleidingscomité die de realisatie van Therapeutische Projecten en het Transversaal Overleg moest vorm geven en opvolgen. Van bij de start maakten afgevaardigden van patiënten- en familieorganisaties deel uit van het breed samengestelde begeleidingscomité. Jean-Marc Bienkowski, voorzitter van Psytoyens en Mieke Craeymeersch, directeur van Similes Vlaanderen zetelden hierin voor de patiënten- en de familieorganisaties. Voor ons was van meet af aan duidelijk dat wij de boot van de Therapeutische Projecten en het Transversaal Overleg niet wilden missen. Het ging immers over de uittekening van de toekomstige organisatie van de geestelijke gezondheidszorg in ons land. De patiënten- en familieorganisaties voelen zich klaar voor een actieve deelname aan deze 4

5 vernieuwingsbeweging. Nu was het alleen nog maar een zaak om onder elkaar uit te maken op welke manier wij die deelname wensten te concretiseren en dat naar buiten uit verkocht te krijgen. Geen evidente zaak, niet in het minst omdat de vier grootste patiënt- en familieorganisaties van het land elkaar wel goed kenden maar geen traditie hadden om alle vier samen te werken over de taalgrens heen. Het was immers al vroeg duidelijk dat de overheid, in de persoon van mevrouw Isabel Moens van het kabinet en van mijnheer Pol Gerits uit de FOD-administratie wel oren hadden naar een inbreng van patiënten- en familieorganisaties maar enkel en alleen in een Belgische context. Wilden we een stem hebben in het geheel dan moest dat in elk geval één gezamenlijke stem zijn. Intussen werd de gemengde werkgroep FOD opgericht (juni 2006) die advies moet uitbrengen aan het begeleidingscomité 'Therapeutische ' en ook daar maakten we deel van uit en werd onze vertegenwoordiging uitgebreid naar vier mandaten. Dit zorgde ervoor dat we elkaar beter leerden kennen en dat het gevoel om samen iets te doen, sterker werd. De ambities waren groot en we vonden samen dat het hoog tijd werd dat de overheid investeerde in een participatiebeweging in ons land, zoals die momenteel in andere landen aan de gang is of reeds gerealiseerd werd. Belangrijke internationale verklaringen waren een bevestiging voor de legitimiteit van onze eis tot participatie en ook de Belgische overheid bleek niet ongevoelig te zijn voor de internationale beweging hier rond. België kon niet achterblijven. Voor ons was het ook duidelijk dat wij als organisaties maar echt konden wegen als we ook de broodnodige middelen kregen om ervaringsdeskundigen te rekruteren, te vormen en te coachen om op die manier tot een brede, volwaardige en volgehouden participatie te kunnen komen. Twintig procent van het budget van het Transversaal Overleg voorbehouden voor het patiëntenperspectief, een verwachting die door UilenSpiegel naar voor werd geschoven, leek ons een goed begin maar daar bleken de sector en de overheid anders over te denken. Similes (NL/FR), UilenSpiegel en Psytoyens zetten zich intussen aan het uitdenken van een ambitieus plan om de participatiegedachte naar de realiteit om te zetten. De daaropvolgende 5

6 onderhandelingen tussen de organisatie verliepen niet altijd even gemakkelijk, omwille van de verschillende achtergronden en financiële/inhoudelijke verwachtingen van de vier partners. Maar de gedrevenheid om samen in het opzet te slagen was groot. In drie maanden tijd maakten we een ambitieus maar tegelijkertijd realistisch plan om de participatie in België vorm te geven. Eind augustus 2006 legden we de contouren vast van een sterk en vooral van een gemeenschappelijk project. De "buit" was hiermee echter nog niet binnen. Hoewel velen onze ambities steunden, vingen we ook signalen op dat sommigen het geen goed idee vonden om rechtstreeks geld te geven aan patiënten- en familieorganisaties. Er werden allerhande argumenten bovengehaald om het project te weren. De zin en meerwaarde ervan werden in vraag gesteld, of nog, men verdacht sommige van de partners de middelen uitsluitend te willen gebruiken voor hun structurele werking. Gedurende een klein jaar hebben we dan ook geprobeerd om onze ideeën naar buiten toe te communiceren en te verduidelijken. Behalve deze communicatie binnen het begeleidingscomité en de gemengde werkgroep, schreven we ook met de vier partners de minister aan om onze zaak te bepleiten. Gewezen volksvertegenwoordiger Annemie Roppe stelde in het voorjaar 2007 parlementaire vragen die het project dienden te ondersteunen. Tot aan de uiteindelijke ondertekening van de projecttekst door de minister bestond er bij de vier partners onzekerheid over het feit of het project het wel zou halen, niet in het minst omwille van de federale verkiezingen op 10 juni 2007 waardoor het voor ons niet duidelijk was of de minister zijn plan wou verderzetten. In het late voorjaar 2007 vernemen de patiënten- en familieorganisaties van het kabinet en van de FOD dat zij vinden dat een wetenschappelijke invalshoek in het project aangewezen is en dat zij daarvoor zelf reeds LUCAS en A.I.G.S. hebben aangesproken. In eerste instantie waren wij niet onverdeeld gelukkig. Niet alleen moesten we met hetzelfde budget ook nog wetenschappelijk werk verrichten, het maakt het project vooral heel wat complexer. Hoewel natuurlijk niemand betwist dat wetenschappelijk actieonderzoek in deze zinvol kan zijn en dat onze missie 6

7 hiermee kan gediend zijn, is het absoluut noodzakelijk om tijd te investeren in een goede afstemming en te komen tot een werkbare en haalbare taakverdeling. Op 30 juli 2007, in volle vakantietijd, werd de overeenkomst door de minister ondertekend. Psytoyens UilenSpiegel Similes Francophone Similes Vlaanderen 7

8 1.2 De partners, korte presentatie Psytoyens asbl - Federatie van verenigingen van gebruikers van de geestelijke gezondheidszorg De mening laten horen van de gebruikers over de diensten die ze gebruiken, de steun tussen lotgenoten ontwikkelen en destigmatisering, niet-discriminatie en gelijke kansen stimuleren voor iedereen die geconfronteerd wordt met geestelijke gezondheidsproblemen: op basis van deze kerngedachten werd in 2003 de federatie 'Psytoyens' opgericht door verenigingen en comités van gebruikers * in Franstalig België. Verenigingen en comités van gebruikers van geestelijke gezondheidsdiensten bestaan al meerdere jaren in Brussel en Wallonië. Ze worden gekenmerkt door een grote diversiteit. Hun leden vinden elkaar in hun ervaringen met dezelfde pathologie, met een bepaalde dienst of in de gemeenschappelijke wil om hun eenzaamheid te bestrijden. Ze organiseren praatgroepen en vrijetijdsactiviteiten en denken na over de kwaliteit van een dienstverlening. Sommigen krijgen professionele ondersteuning, terwijl anderen uitsluitend steun zoeken bij andere gebruikers. Sommigen onder hen hebben jaar in jaar uit deelgenomen aan debatten met professionals uit de gezondheidssector, binnen de zorgverleningdiensten of plaatselijke overleginstanties. Het idee om de verenigingen samen te brengen, elkaars ervaring te benutten en tot gemeenschappelijke standpunten te komen, is toen ontstaan. De oprichting van het Waals instituut voor de Geestelijke Gezondheidszorg (Institut Wallon pour la Santé Mentale IWSM) dat een federatie van verenigingen van gebruikers aanbood om lid te worden vormde de vereiste impuls voor de oprichting van Psytoyens. De federatie telt nu 13 verenigingen van gebruikers verspreid over Wallonië en Brussel en de Raad van * Een vereniging van gebruikers is een structuur georganiseerd voor en door mensen die te kampen hebben gehad met een geestelijk gezondheidsprobleem. Zij is gebaseerd op de principes van onderlinge steun tussen lotgenoten en werkt onafhankelijk van de zorgverleningdiensten. Een comité van gebruikers maakt integraal deel uit van een dienst. Zij brengen de gebruikers en professionals uit deze dienst bijeen om de kwaliteit van de dienst te verbeteren. 8

9 Bestuur bestaat volledig uit personen die werden geconfronteerd met geestelijke gezondheidsproblemen. De participatie van de gebruikers stimuleren Psytoyens had vanaf het begin aandacht voor meer dan enkel de medische aspecten van problemen met de geestelijke gezondheid. De behandeling van een of andere specifieke pathologie laat de vereniging aan haar leden over, terwijl ze zelf liever aandacht besteedt aan zaken zoals levenskwaliteit, onderlinge steun tussen lotgenoten of, meer algemeen, aan participatie. Deze participatie van de gebruikers is volgens ons zinvol op drie niveaus. Het eerste niveau betreft een permanente dialoog tussen zorgverstrekker en zorggebruiker, een dialoog die de specificiteit en de complementariteit erkent van de kennis van de betrokkenen over de geestelijke aandoeningen. Het betreft een perspectief waarbij de twijfels over de diagnose en de onzekerheid over de evolutie van de pathologie of de grenzen van de wetenschap door de twee partners samen worden gedragen. Informatieverstrekking en wederzijds begrip staan hierbij centraal. Op basis hiervan kunnen de behandeling en het herstelproces werkelijk hand in hand gaan. Het tweede niveau dekt het verenigingswerk, de betrokkenheid in de onmiddellijke omgeving om er invloed op uit te oefenen. Wat de zorgverleningdiensten betreft, vertaalt deze participatie zich doorgaans in 'comités van gebruikers'. De comités vormen ontmoetingsplaatsen, binnen een dienst, tussen de vertegenwoordigers van de gebruikers van de dienst en de professionals die er werken. Deze comités maken integraal deel uit van de diensten en bieden ruimte voor gemeenschappelijk denken, uitwisseling en overleg, waarbij de gebruikers een actieve bijdrage kunnen leveren aan de organisatie van de dienst. De gebruikersverenigingen, waarvan de werking steunt op de behoeften en de energie van hun leden, maken ook deel uit van dit tweede niveau. Zij vormen een plaats waar iedereen, in een geest van onderlinge steun en solidariteit, het potentieel in zichzelf kan terugvinden en zijn leven opnieuw zin kan geven via de betrokkenheid bij een organisatie 'voor en door de leden'. 9

10 Het politieke niveau, ten slotte, is het laatste niveau waar de deelname van de gebruikers zinvol kan zijn. De mening van de gebruikers wordt steeds meer gevraagd bij debatten en discussies over de werking van onze gezondheidszorg. Op die manier wordt de volksgezondheid beschouwd vanuit het oogpunt van de gebruikers. Zo worden er talrijke bedenkingen gemaakt bij de toegankelijkheid van de diensten, de informatieverstrekking, de rechten van de patiënten, dwang en instemming, thuisdiensten, crisisbeheersing enz. De doelstellingen van Psytoyens Om deze participatie van de gebruikers te stimuleren stelde Psytoyens zich drie hoofddoelstellingen voor ogen. De eerste betreft de ondersteuning van verenigingen en comités van gebruikers. Psytoyens vormt op die manier een platform voor kennisuitwisseling tussen de verenigingen die lid zijn en biedt daartoe verschillende diensten: ontmoetingen en debatten tussen de verenigingen, logistieke en organisatorische ondersteuning, opleidingen voor de verantwoordelijken van de verenigingen, het verzamelen van goede praktijken,... De gebruikers informeren over de beschikbare hulpmiddelen en over hun rechten is onze tweede hoofddoelstelling. Deze informatieverstrekking is cruciaal omdat ze iedereen de mogelijkheid biedt om doordachte keuzes te maken inzake het te volgen zorgtraject. Hiertoe bieden wij een telefonisch onthaal, een blad, een website, informatiebrochures, conferenties enz. aan. De vertegenwoordiging van de gebruikers, ten slotte, vormt natuurlijk de hoeksteen van de vereniging. Gebruikers die de vereniging vertegenwoordigen nemen deel aan talrijke adviesraden, commissies, begeleidingscomités, enz. Op basis van standpunten die samen worden uitgewerkt binnen Psytoyens, vanuit hun eigen ervaring en die van andere gebruikers waarmee ze binnen de verenigingen kennismaken, leren de vertegenwoordigers debatteren, op voet van gelijkheid, met de professionals uit de gezondheidszorg en de politieke wereld. Psytoyens asbl-vzw // Rue Henri Lemaître, 78 te 5000 Namen / Tel Fax / / Website: 10

11 UilenSpiegel vzw Patiëntenvertegenwoordiging Geestelijke Gezondheidszorg Over haar rol en visie in Transversaal Overleg (TO) e/d Therapeutische Projecten (TP). Ons credo : UilenSpiegel vzw werkt mee volgens haar tempo en draagkracht! Verslaggever : Rafaël Daem Uitgangspunten van UilenSpiegel in TP / TO Vraaggestuurde zorg, nieuwe zorgvorm zonder participatie van ervaringsdeskundigen (en omgeving ervaringsdeskundigen) is een contradictio in terminis. Dit is op heden ook wetenschappelijk aangetoond : cf. Lucas-vorming psycho- sociale rehabilitatie gestart : de ervaringsdeskundige is mede partner in de zorgrelatie. De doelstelling van zorg is: stabilisatie, herstel, rehabilitatie en reïntegratie. Het medische luik (waaronder medicijnengebruik) is er een belangrijk maar tevens één onderdeel van. Hefbomen zoals lotgenotencontact, informatieverstrekking, bevorderen van participatie in de samenleving, belangenbehartiging (o.m. patiëntenrechten), sensibilisering zijn de andere essentiële onderdelen waardoor een ervaringsdeskundige langzamerhand weg groeit van passief patiënt zijn. Dit is zoals eerder gemeld wetenschappelijk (evidence-based medecine) aangetoond. En dit zijn van meet af aan de doelstellingen en de werkervaring van Uilenspiegel. Tevens leeft bij de v.z.w. de stelling dat de stem v/d patiënt, patiënt centraal in het zorgcircuit en het netwerk, bijzonder belangrijk is. De ervaringsdeskundigheid van de patiënt is noodzakelijk om meer volledige en precieze inzichten te verwerven over de mens met zijn/haar pathologie en / of psychisch anders zijn. Onze patiëntenorganisatie staat garant voor deze complementaire inbreng via haar vertegenwoordiging. 11

12 Het medische luik van vraaggestuurde zorg binnen deze projecten zal dus versterkt worden door patiëntenvertegenwoordiging, op tweeledige wijze: - feedback door een duidelijk aanspreekpunt voor de groep ervaringsdeskundigen - de rehabilitatie van elke betrokkene ervaringsdeskundige. Centraal doorheen onze arbeidsintensieve opdracht zullen volgende punten staan: (ex)patiënten (ervaringsdeskundigen) nemen zelf en integraal plaats én het woord in TP & TO als vertegenwoordigers van UilenSpiegel, aldus hun lotgenoten het valoriseren van ervaringsdeskundigheid (vergoedingen) UilenSpiegel werkt volgens ritme én draagkracht én inzichten van onze lotgenoten & vereniging UilenSpiegel heeft oog voor de toepassing van de rechten van de patiënt de inhoud van de 25 tellende punten eisenbundel van UilenSpiegel is ook binnen TP en TO een inspiratiebron via haar doelstellingen en visie (zie zal UilenSpiegel als partner meewerken aan TO en TP met als doel herstel en of autonomie van de patiënt in de GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg). Resultaat na drie jaar TO / TP moet zijn: perspectief verbetering situatie van onze lotgenoten versteviging van de structuur van UilenSpiegel en haar doelstellingen Gevraagde en noodzakelijke expertise voor en door UilenSpiegel vzw (wetenschappelijke invalshoek): kennis van de sector geestelijke gezondheid, welzijn én beleid assertiviteit compilatie, synthetiseren en redactie van rapporten empirische aanpak (volgens overlegplatforms) bevragen van lotgenoten UilenSpiegel vzw Hovenierstraat 47, 1080 Brussel (secr.) 12

13 Similes Francophone vzw Similes is een vereniging voor familieleden en naasten van personen met een psychische aandoening. Similes is een vereniging die zich, los van enig filosofisch, politiek of etnisch onderscheid, toelegt op het verdedigen van de belangen en het bevorderen van het welzijn van personen met psychische problemen. Similes wil de bevoorrechte gesprekspartner zijn van de overheid en een echte partner van het medische en paramedische korps telkens als de leefomstandigheden van personen met psychische problemen op het spel staan. Zichzelf Similes noemen ('gelijkwaardig' in het Latijn) betekent discriminatie weigeren tussen gezonde mensen en mensen met een psychische aandoening en zoeken naar wat ons dichter tot elkaar brengt. Similes heeft als doelstelling: Getroffen gezinnen te helpen en te steunen bij de bescherming van de materiële en morele belangen van hun zieke familielid. Personen met een psychische aandoening te ondersteunen in hun gerechtvaardigde behoefte aan herintegratie in de maatschappij, volgens hun capaciteiten. Informatie te verschaffen en informatie te helpen verspreiden over geestelijke gezondheidsproblemen. De invoering van sociale maatregelen ten behoeve van zieken tot stand te brengen, en dat op communautair, nationaal en internationaal niveau. Bij te dragen tot het stimuleren van het wetenschappelijk onderzoek in alle domeinen die verband houden met psychische stoornissen. 13

14 Het geheel van de afdelingen in Wallonië organiseert: Informatieverstrekking aan gezinsleden: - Over hun rechten en die van hun gezinsleden; - Onthaal en dialoog; - Adressen, advies, inlichtingen; - Nieuwsbrieven van de afdelingen en van de federatie; Praatgroepen: Dit zijn bijeenkomsten waar er wordt geluisterd naar familieleden van personen met een psychische aandoening die hun ervaringen met anderen willen delen en die elkaar psychologisch willen steunen. Er worden telkens nieuwe deelnemers verwelkomd. Tijdens de praatgroepen kan men anderen horen vertellen over identieke situaties, zien hoe zij dezelfde gevoelens en moeilijkheden ervaren, zich op dezelfde manier verweren, dezelfde verwachtingen koesteren en het gevoel van eenzaamheid doorbreken. Debatconferenties: Rond talrijke problemen die gepaard gaan met een psychische ziekte, met deelname van deskundigen, Informatieverstrekking aan de media, Psycho-educatiemodule bestemd voor familieleden van personen met schizofrenie, Diverse publicaties. Website: PS: Er zijn geen specifieke toelatingscriteria, men moet enkel op de een of andere manier geconfronteerd zijn met psychische problemen. 14

15 Similes is een vereniging van en voor familieleden en vrienden van personen met psychische problemen Federatie Similes secretariaat Groeneweg 151, 3001 Heverlee Tel Fax rekeningnummer Openingsuren maandag tot vrijdag van 9u00 tot 17u00 Similes kantoor Oost- en West Vlaanderen Oude Abdij, Drongenplein 26, 9031 Drongen Provinciaal Steunpunt Limburg Stadsomvaart 9 (kelderverdieping), 3500 Hasselt Tel en fax Openingsuren maandag en vrijdag van 14u00 tot 16u00 woensdag van 10u00 tot 12u00 tijdens schoolvakanties: woensdag van 11u00 tot 15u00 Regionaal Secretariaat Antwerpen Stationstraat 60-62, 2300 Turnhout Tel Openingsuren maandag en vrijdag van 13u00 tot 16u00 woensdag van 20u00 tot 22u00 Similes, dé stem in Vlaanderen van en voor familieleden van personen met psychische problemen Similes is een Vlaamse pluralistische familievereniging. Onze werking richt zich naar familieleden van personen met een psychische problematiek en naar iedereen die zich op één of andere manier betrokken voelt bij deze thematiek. Similes heeft lokale afdelingen over heel Vlaanderen. De werking van Similes is gebaseerd op vier pijlers: Informatie over alles wat te maken heeft met psychische aandoeningen en zorg. Dit aanbod staat open voor iedereen. Lotgenotencontact voor familieleden en vrienden - ouders, partners, kinderen van, broers of zussen - van personen met psychische problemen, en voor nabestaanden na zelfdoding. Deze ontmoetingsbijeenkomsten zijn enkel en alleen bedoeld voor familiebetrokkenen, zodat in een veilige omgeving ervaringen kunnen worden uitgewisseld. Vorming over diverse thema s die te maken hebben met psychische problemen. Ontspanning aan de hand van activiteiten waar ontmoeting centraal staat. Nieuw is de Similes vakantiewoning in het Limburgse Rotem. De luxe gezinswoning is het hele jaar door beschikbaar aan democratische huurprijzen! Mensen kunnen terecht op de activiteiten van de plaatselijke afdelingen. Elke afdeling wordt gerund door vrijwilligers. Similes organiseert ook studiedagen, publiceert brochures en boeken over ziektebeelden en over alle mogelijke aspecten en gevolgen van psychisch ziek zijn voor de familieleden. Similes geeft ook een driemaandelijks tijdschrift uit en verspreidt informatie via de website. Mensen met juridische of administratieve vragen kunnen terecht bij de medewerkers van Similes in de kantoren van Heverlee en Drongen. Similes neemt het op voor de gezinnen met een persoon die psychische problemen heeft. De vereniging verdedigt de belangen van deze gezinnen bij verschillende overheden en ijvert voor een betere kwaliteit van zorg. Similes bestrijdt het stigma en taboe dat nog steeds rust op thema s van geestelijke gezondheid op personen met psychische problemen én op hun gezin. Om met een krachtige stem te kunnen spreken en door te wegen op het beleid is het belangrijk dat de honderdduizenden betrokken familieleden van zich laten horen. Dat kan via Similes. 15

16 SIMILES de enige vereniging in Vlaanderen van en voor familieleden van personen met psychische problemen. onze activiteiten De Federatie Similes bestaat 35 jaar en is een vereniging die gerund wordt door familieleden, voor familieleden. Het is een vrijwilligersorganisatie waar familieleden het voor het zeggen hebben. We schatten dat er, alleen al in Vlaanderen, ongeveer familiebetrokkenen zijn van personen met psychische problemen. Momenteel telt Similes ongeveer leden, het topje van de ijsberg dus. Geestelijke gezondheid, de thematiek van de vereniging, is nog steeds beladen met stigma en taboe. Dat verhoogt de drempel om lid te worden van de vereniging. Toch doen we een oproep om bij de vereniging aan te sluiten. De wet van het getal is trouwens belangrijk. Hoe meer leden Similes telt, hoe meer de stem van de familieleden zal gehoord worden. Ook als hulpverlener, leerkracht, opvoeder, arts, kan je lid worden. Het is van grote betekenis dat Similes ook gedragen wordt door diegenen die misschien geen familielid zijn van een persoon met psychische problemen, maar die wel erg betrokken zijn. Als lid ontvang je het driemaandelijks tijdschrift, onze halfjaarlijkse programmabrochure en korting op tal van activiteiten en boeken. Je sluit bij voorkeur aan bij een plaatselijke Similesafdeling. Je stort dan 15 euro met vermelding van lidmaatschap. Onze studiedagen staan open voor iedereen. Familieleden, personen met psychische problemen, vrienden, collega s, studenten, hulpverleners, leerkrachten, autochtone of allochtone medeburgers en alle geïnteresseerden kunnen steeds deelnemen aan onze studiedagen. Jaarlijks worden landelijke en provinciale studiedagen georganiseerd rond diverse thema s: ziektebeelden, juridische thema s, aandacht voor specifieke groepen zoals KOPP, kinderpsychiatrie, crisis in het gezin. Een persoonlijk onthaal, persoonlijke getuigenissen en de ontmoetingskansen maken deze studiedagen zeer karakteristiek. Onze cursusreeksen staan open voor iedereen. Tenzij anders vermeld, kunnen familieleden, personen met psychische problemen, vrienden, collega s, studenten, hulpverleners, leerkrachten, autochtone of allochtone medeburgers en alle geïnteresseerden steeds deelnemen aan onze cursusreeksen. Met de cursusreeksen biedt Similes informatie over thema s die vele en diverse aspecten omvatten en precies daarom om verdere uitdieping vragen. Onze informatiebijeenkomsten staan open voor iedereen. Familieleden, personen met psychische problemen, vrienden, collega s, studenten, hulpverleners, leerkrachten, autochtone of allochtone medeburgers en alle geïnteresseerden kunnen steeds deelnemen aan onze infomomenten. Informatie want weten verhoogt de kans op juister handelen. Onze gespreksbijeenkomsten zijn enkel voor familieleden en vrienden van personen met psychische problemen. Familieleden geven zelf aan dat ze deze vorm van veiligheid nodig hebben om openlijk hun verhaal te kunnen doen. Ontmoeting en wederzijdse ondersteuning staan centraal. Begeleiding gebeurt door vrijwilligers en/of educatieve medewerkers van Similes. De geschiedenis van Similes leert ons dat de uitwisseling van ervaringen tussen lotgenoten nog steeds een belangrijke bron van steun is in het leren omgaan met moeilijke levensomstandigheden en met steeds veranderende situaties. Aan de hand van rondetafelgesprekken worden moeilijke thema s met deskundigen bespreekbaar gemaakt. Een moderator stimuleert de vragen en discussies om zo veel mogelijk aspecten van het thema aan bod te laten komen. Association Interrégionale de Guidance et de Santé Voor informatie kan je ook altijd terecht op onze website of bel naar

17 A.I.G.S. (Association Interrégionale de Guidance et de Santé) 43 JAAR TEN DIENSTE VAN DE BEVOLKING A.I.G.S. bestaat al 43 jaar. De vereniging gaat uit van het principe dat alle leden evenwaardig worden behandeld, rekening houdend met de onderlinge verschillen met het oog op gelijkheid, vrijheid, rechtvaardigheid en solidariteit tussen de bevolking en de begunstigden. Dit associatieve principe geldt zowel voor de wetenschappelijke, methodologische als praktische benadering van de beroepsdisciplines in de sociale- en de menswetenschappen. De activiteiten van A.I.G.S. in de gezondheidszorg werden geleidelijk aan uitgebreid naar andere behoeften om in te spelen op een veranderende maatschappij. Het gezondheidsconcept werd dan ook op een globale manier geïnterpreteerd. De huidige activiteiten behelzen psychosociale revalidatie, het werkveld, artistieke creaties, culturele ontwikkeling, praktijken inzake sociale ecologie, de permanente opleiding van de medewerkers en de ontwikkeling van een Europees sociaal netwerk dat bijdraagt aan de bouw van het sociale Europa. A.I.G.S. ziet zichzelf midden in de maatschappij en maakt voor het bepalen van zijn doelstellingen tegelijk gebruik van de positieve aspecten van een collectieve benadering ten voordele van het individu en van een individuele benadering waarbij rekening gehouden wordt met de collectieve dimensie en het collectieve belang. Op die manier beantwoordt de organisatie aan de burgerschapsprincipes die omschreven kunnen worden door de noties sociale en economische integratie van elke persoon, ongeacht de individuele, lichamelijke, culturele of mentale verschillen. Hiertoe doet de organisatie er alles aan om te bevorderen dat de burgers gelijke kansen krijgen en niet gediscrimineerd worden bij de toegang tot de middelen van de gemeenschap. De levenskwaliteit vormt hierbij de belangrijkste doelstelling in de multiculturele samenleving van het derde millennium. 17

18 A.I.G.S. beschikt in elk van haar diensten reeds geruime tijd over comités van gebruikers. De doelstelling van deze door de gebruikers zelf verkozen comités bestaat erin deel te nemen aan de organisatie van de diensten. Momenteel bestaat A.I.G.S. uit: 600 werknemers 70 diensten begunstigden waarvoor jaarlijks wordt gezorgd (en een even groot aantal dat via preventieacties wordt bereikt). De huidige Raad van Bestuur is als volgt samengesteld: - Albert CREPIN: voorzitter - Luc JANSEN: vice-voorzitter - Danielle DELFOSSE-DELCHAMBRE: vice-voorzitster - Paul LEMAIRE: afgevaardigd bestuurder - Marc GARCET: directeur - bestuurder - Michel MARTIN: medisch directeur. 18

19 LUCAS: Leuvense Universiteit Caritas Samenwerkingsverband In 1988 is LUCAS opgericht als een samenwerkingsverband tussen de K.U.Leuven en Caritas Catholica Vlaanderen. De opdracht van dit centrum bestaat uit onderzoek, vorming en dienstverlening in de zorg en in de internationale solidariteit. LUCAS behandelt een grote diversiteit aan onderzoeksthema's, speelt in op de actualiteit en op het beleid in de sectoren waartoe het zich richt. Er is ook een specialisatie aanwezig in enkele onderzoekslijnen: de zorg voor (dementerende) ouderen, de geestelijke gezondheidszorg, de kwaliteitszorg, de jeugdzorg, de gehandicaptenzorg en mobbing. In deze domeinen worden min of meer langdurige of opeenvolgende onderzoeksprojecten gerealiseerd. LUCAS is gespecialiseerd in praktijk- en beleidsgericht onderzoek. De vraag van een opdrachtgever is altijd het vertrekpunt. De raakvlakken tussen de verschillende projecten leiden tot fundamentele visies, antwoorden of oplossingen in verband met algemene beleidsproblematieken. De vraaggerichtheid van onze onderzoeksopdrachten gaat bovendien gepaard met een streven naar producten die de toets met internationale wetenschappelijke kwaliteitscriteria doorstaan. Getuigen daarvan zijn de internationale publicaties en presentaties. Vormings- en dienstverleningsactiviteiten zijn belangrijke pijlers van de LUCAS-werking geworden. Ze hebben tot doel de vergaarde onderzoeksbevindingen te vertalen in bruikbare instrumenten, de verscheidene zorgsectoren te ondersteunen in het methodisch werken en wetenschappelijk verantwoorde veranderingen te implementeren. 19

20 Directie: Prof. dr. Ch. Van Audenhove Dagelijks bestuur: - Prof. dr. W. Geysen, voorzitter Caritas Catholica Vlaanderen, voorzitter - Prof. dr. R. Masschelein, Afdeling Arbeids- en Verzekeringsgeneeskunde, ondervoorzitter - Prof. dr. M. Waer, vice-rector K.U.Leuven - De heer D. Verhoeven, coördinator Caritas Catholica Vlaanderen - Prof. dr. Ch. Van Audenhove, LUCAS Meer informatie op 20

Sterk in verbondenheid

Sterk in verbondenheid Similes verenigt de families met een psychisch ziek gezinslid Similes verenigt gezinnen met een psychisch ziek familielid Sterk in verbondenheid presentatie Jef Geldof 17 januari 2012 ouders, broers en

Nadere informatie

TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Fed. Project Participatie patiënten- & familievertegenwoordiging Similes Francophone asbl - Similes Vlaanderen vzw UilenSpiegel vzw - Psytoyens

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Specificaties van het project Participatie patiënten- en familievertegenwoordigingen aan therapeutische projecten en transversaal overleg

Specificaties van het project Participatie patiënten- en familievertegenwoordigingen aan therapeutische projecten en transversaal overleg Bijlage 1 bij de overeenkomst Informatieverzameling betreffende therapeutische projecten GGZ in het kader van het transversaal overleg Specificaties van het project Participatie patiënten- en familievertegenwoordigingen

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan?

Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Patiënten betrekken? Hoe begin je eraan? Ilse Weeghmans Directeur Vlaams Patiëntenplatform vzw Science meets psychiatric practice 21 juni 2013 - Duffel Overzicht Het Vlaams Patiëntenplatform vzw Eén stem

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

Specifieke opdrachten van de Federatie Belangenbehartiging. Specifieke opdrachten van de Federatie Belangenbehartiging

Specifieke opdrachten van de Federatie Belangenbehartiging. Specifieke opdrachten van de Federatie Belangenbehartiging De Federatie Similes Wat doet de Federatie voor u? Martine De Moor 17 januari 2012 - Vertegenwoordiging Familieplatform GGZ Federatieactiviteiten Project Participatie Project Trialoog Project Bewindvoering

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement

Huishoudelijk Reglement Huishoudelijk Reglement Hoofdstuk 1: Algemeen Artikel 1: naam De Federatie van Zelforganisaties in Vlaanderen wordt in dit reglement genoemd: FZO-VL. Artikel 2: maatschappelijke zetel FZO-VL heeft als

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun C Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 21/22 van het Kankerplan: Psychosociale

Nadere informatie

STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD

STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD In Dentergem wordt een gemeentelijke culturele raad opgericht in uitvoering van het dekreet van 24 juli 1991 houdende de organisatie van het overleg en de inspraak

Nadere informatie

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen.

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Advies Kinder- en Jongerentelefoon Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Parlementaire vraag van de heer J. Roegiers over bijkomende subsidiëring van de Kinder- en Jongerentelefoon

Nadere informatie

Vrije Basisschool De Papaver Adegemdorp 16a 9991 Adegem. Ouderraad: huishoudelijk reglement

Vrije Basisschool De Papaver Adegemdorp 16a 9991 Adegem. Ouderraad: huishoudelijk reglement Vrije Basisschool De Papaver Adegemdorp 16a 9991 Adegem Tel en fax 050/71.15.93 e-mail vbs.depapaver@telenet.be Hoofdstuk 1 Oprichting Ouderraad: huishoudelijk reglement Art.1. Art. 2. In uitvoering van

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be Europees Instituut voor Onderzoek over de Mediterrane en Euro-Arabische Samenwerking www.medea.be V O O R S T E L L I N G Voor Europa is de samenwerking met haar naaste buren de Arabische en Mediterrane

Nadere informatie

Inleiding. Johan Van der Heyden

Inleiding. Johan Van der Heyden Inleiding Johan Van der Heyden Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 26 E-mail : johan.vanderheyden@iph.fgov.be

Nadere informatie

Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School. 25 augustus 2006

Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School. 25 augustus 2006 BIJLAGE Bijlage nr. 2 Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School BRREEDDEE SCCHOOLL BEGELEIDING EN ONDERZOEK BRUSSELSE PROEFPROJECTEN 25 augustus 2006 1.

Nadere informatie

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 COORDINATEN VAN DE GDT : GDT van de regio: oostende Adres :Hospitaalstraat

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ---------------------------------------------------------------------------------- CENTRALE RAAD VOOR HET BEDRIJFSLEVEN NATIONALE ARBEIDSRAAD ADVIES Nr. 1.402 Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe?

Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe? Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe? Inhoud Uitgangspunt vanuit familieperspectief Wat is familiebeleid? Verantwoording en vaststellingen vanuit familieperspectief

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Marianne De Boodt Similes juridisch adviseur Martine De Moor Similes coördinator Kenniscentrum persoonsgerichte

Nadere informatie

Ouderraad : Huishoudelijk reglement

Ouderraad : Huishoudelijk reglement Ouderraad : Huishoudelijk reglement Hoofdstuk 1 Oprichting Art.1. Art.2. In uitvoering van het Decreet van 2 april 2004 betreffende participatie op school en de Vlaamse Onderwijsraad, B.S. 6 augustus 2004,

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Informatie

Hartrevalidatie. Informatie Hartrevalidatie Informatie Hartrevalidatie Cardiologie U wordt in Zuyderland Medisch Centrum behandeld voor uw hartklachten. Met deze folder willen wij u informeren over het hartrevalidatieprogramma waaraan

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN ADVIES VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Voorstel

Nadere informatie

INBRENG VAN PATIËNTEN IN KWALITEITSINITIATIEVEN. dr. Sabine Van Houdt dr. Else Tambuyzer dir. Ilse Weeghmans

INBRENG VAN PATIËNTEN IN KWALITEITSINITIATIEVEN. dr. Sabine Van Houdt dr. Else Tambuyzer dir. Ilse Weeghmans INBRENG VAN PATIËNTEN IN KWALITEITSINITIATIEVEN dr. Sabine Van Houdt dr. Else Tambuyzer dir. Ilse Weeghmans INHOUD > Wat is het Vlaams Patiëntenplatform vzw? > Waarom zijn kwaliteit van zorg en transparantie

Nadere informatie

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden De organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden wordt vandaag geregeld met het decreet van 8 maart 2013 betreffende de organisatie

Nadere informatie

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo Inleiding Geconfronteerd worden met geestelijke gezondheidsproblemen is niet gemakkelijk. Erover praten is vaak al even moeilijk. Het taboe dat rust op psychische aandoeningen is nog lang de wereld niet

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL VERANTWOORDELIJKE WOONOPVANG RESIDENTIE VIJVERPLEIN

FUNCTIEPROFIEL VERANTWOORDELIJKE WOONOPVANG RESIDENTIE VIJVERPLEIN FUNCTIEPROFIEL VERANTWOORDELIJKE WOONOPVANG RESIDENTIE VIJVERPLEIN DIENSTENCENTRUM LIMBURGSE STICHTING AUTISME 1 FUNCTIEDOEL De verantwoordelijke woonopvang ondersteunt de directeur in de dagelijkse leiding

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

Situering Vlaams Patiëntenplatform vzw (VPP) - onafhankelijk platform - Bijna 100 patiëntenverenigingen - Ervaringsdeskundigen

Situering Vlaams Patiëntenplatform vzw (VPP) - onafhankelijk platform - Bijna 100 patiëntenverenigingen - Ervaringsdeskundigen Patiëntenparticipatie als meerwaarde voor... Situering Vlaams Patiëntenplatform vzw (VPP) - onafhankelijk platform - Bijna 100 patiëntenverenigingen - Ervaringsdeskundigen Ilse Weeghmans,VPP vzw Symposium

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek SBO maatschappelijke finaliteit Prof. Dr. Ann Jorissen (UA) IWT, 11 januari 2010 1 Effective Governance of Private Enterprises: the influence

Nadere informatie

Ontwerp van samenwerkingsakkoord

Ontwerp van samenwerkingsakkoord Ontwerp van samenwerkingsakkoord Tussen: de Franse Gemeenschap Vertegenwoordigd door Mevrouw Fadila LAANAN, Minister van Cultuur, Audiovisuele Zaken, Gezondheid en Gelijkheid van Kansen En: de Vlaamse

Nadere informatie

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK OPDRACHTSVERKLARING SINT- LODEWIJK cliënt-organisatie-medew MISSIE SINT-LODEWIJK - biedt aangepast onderwijs

Nadere informatie

BUIZINGEN GEZIEN VANUIT HENEGOUWEN. Getuigenis van het beheer na de acute fase

BUIZINGEN GEZIEN VANUIT HENEGOUWEN. Getuigenis van het beheer na de acute fase BUIZINGEN GEZIEN VANUIT HENEGOUWEN Getuigenis van het beheer na de acute fase Bruno ZORZI: Noodplanambtenaar Didier TAMINIAU: Federaal gezondheidsinspecteur- Provincie Henegouwen Waarschuwing Deze presentatie

Nadere informatie

Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking GRO..M Mechelen

Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking GRO..M Mechelen Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking GRO..M Mechelen HOOFDSTUK 1: ALGEMENE UITGANGSPUNTEN Art. 1 De GRO..M is de advies- en participatieraad van de stad Mechelen met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD TE LICHTERVELDE

STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD TE LICHTERVELDE STATUTEN VAN DE GEMEENTELIJKE CULTURELE RAAD TE LICHTERVELDE Gelet op de eerdere oprichting van de gemeentelijke Culturele Raad in uitvoering van het decreet van 24 juli 1991 houdende organisatie van het

Nadere informatie

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 4 maart 2011 Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Jo Vandeurzen: Vrijwilligers zullen almaar onmisbaarder blijken

Nadere informatie

Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen

Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen Legal insight, inside Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen Het beroep van bedrijfsjurist is relatief jong. De wet die dit beroep erkende en het Instituut voor bedrijfsjuristen

Nadere informatie

BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS

BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS COD24_BROCH BlauwOK2deV_NL 26-09-2005 14:33 Page 1 BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS OPSTART - PROCEDURE Preventie ter bevordering van veiligheidsgevoel en sociale betrokkenheid Stap mee

Nadere informatie

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit organisaties instellingen lokale overheden diversiteit Vlaanderen is divers. Van alle vormen van diversiteit is etnisch-culturele diversiteit wellicht het meest zichtbaar en het meest besproken. Diversiteit

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË

GELIJKE KANSEN IN BELGIË GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

Sint-Donatusinstituut Middenschool Bovenbouw Merchtem

Sint-Donatusinstituut Middenschool Bovenbouw Merchtem Sint-Donatusinstituut Middenschool Bovenbouw Merchtem Ouderraad: huishoudelijk reglement Hoofdstuk 1 Oprichting Art. 1. In uitvoering van het Decreet van 2 april 2004 betreffende participatie op school

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

UITTREKSEL UIT DE NOTULEN VAN D E G E M E E N T E R A A D. Zitting van 1 maart 2007

UITTREKSEL UIT DE NOTULEN VAN D E G E M E E N T E R A A D. Zitting van 1 maart 2007 Aanwezig: VAN DESSEL Vital, Burgemeester; Paul Dams, Koen De Vadder, Marie-Louise Maes, Bert De Wit en Monique Goris, Schepenen;, Voorzitter; Wouters André, Van Espen Rosa, Van Beughem Nadia, Wuyts Katleen,

Nadere informatie

Beroepsgeheim in de drughulpverlening

Beroepsgeheim in de drughulpverlening Beroepsgeheim in de drughulpverlening KU Leuven Broeders van Liefde Studiedag De8 Antwerps Integratiecentrum Antwerpen, 15 januari 2013 Inleiding Specifieke invalshoek Vanuit West-Europese en Vlaamse cultuur

Nadere informatie

PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG ACTIVITEITENRAPPORT 2010

PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG ACTIVITEITENRAPPORT 2010 PROJECT PARTICIPATIE PATIËNTEN- & FAMILIEVERTEGENWOORDIGINGEN AAN THERAPEUTISCHE PROJECTEN EN TRANSVERSAAL OVERLEG ACTIVITEITENRAPPORT 2010 Colofon Opdrachtgever Federale Overheidsdienst Volksgezondheid,

Nadere informatie

Standpunt betreffende een wettelijke regeling van de klinische psychologie en andere psychosociale gezondheidszorgberoepen

Standpunt betreffende een wettelijke regeling van de klinische psychologie en andere psychosociale gezondheidszorgberoepen Belgische Federatie van Psychologen 13 april 2005 Standpunt betreffende een wettelijke regeling van de klinische psychologie en andere psychosociale gezondheidszorgberoepen 13 april 2005 De teksten in

Nadere informatie

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers Ben je geboeid door wetenschappelijk onderzoek? Voel je je uitgedaagd om wetenschappelijk onderzoek te verrichten en de minister hiermee te ondersteunen bij het

Nadere informatie

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen Opschrift Datum Gewijzigd bij Decreet houdende de ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid en de bepaling van het provinciaal jeugdbeleid 6 juli 2012 Decreet van 19 december 2014 houdende

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID ADVIES BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE INFORMATIE EN DE BEVORDERING VAN DE VLAAMSE PARTICIPATIE INZAKE DE EUROPESE R & D-PROGRAMMA S. VRWB-R/ADV- 15 16 november 1989.

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl11 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding Rechten AO BE 028 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO

Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO De Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO is een federale adviesraad die alle erkende interprofessionele en beroepsorganisaties samenbrengt. Als overlegforum

Nadere informatie

HET HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE FCE-VVB

HET HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE FCE-VVB HET HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE FCE-VVB Dit H.R. is ter uitvoering van artikel 21 van de statuten van de Vereniging opgesteld. Het betreft de werking van de Raad van Bestuur. Ter herinnering, onze Vereniging

Nadere informatie

STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP

STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP STAD BRUGGE MAATSCHAPPELIJKE BEGELEIDING STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP ARTIKEL 1: De Stedelijke Raad voor Personen met een Handicap heeft als doel: 1. A. op te treden als volwaardig

Nadere informatie

Voorstelling HOP. Presentatie hersteldag 03-12-2013. Mick: Inleiding. Wat eraan voorafging:

Voorstelling HOP. Presentatie hersteldag 03-12-2013. Mick: Inleiding. Wat eraan voorafging: Voorstelling HOP Mick: Inleiding Wat eraan voorafging: Een aantal jaar geleden is Wilma Boevink een lezing komen geven voor de medewerkers van het PZ Bethaniën omtrent het belang van ervaringswerkers in

Nadere informatie

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven.

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven. HOOFDSTUK 1 Geestelijke gezondheidszorg-beroepen Afdeling 1 Wijziging van de wet van 4 april 2014 tot regeling van de geestelijke gezondheidszorgberoepen en tot wijziging van het koninklijk besluit nr.78

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 1. OPDRACHTEN VAN HET OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN 1.1 Wettelijke basis De opdrachten van het Observatorium staan opgesomd

Nadere informatie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie Bijlage 2 Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie 1. Algemene inlichtingen Functienaam: Rapporteert aan: Diens/afdeling: Hiërarchische overste: Functionele afstemming,

Nadere informatie

PSYLOS VZW. vrije tijd. sport. activering. vorming. intervisie. vlaamse federatie voor sport en recreatie in de geestelijke gezondheidszorg

PSYLOS VZW. vrije tijd. sport. activering. vorming. intervisie. vlaamse federatie voor sport en recreatie in de geestelijke gezondheidszorg PSYLOS VZW vlaamse federatie voor sport en recreatie in de geestelijke gezondheidszorg vrije tijd sport activering vorming intervisie pagina 1 Inhoud Secretariaat Psylos vzw Valkerijgang 26 3000 Leuven

Nadere informatie

Audiologen en audiciens

Audiologen en audiciens Audiologen en audiciens Alles wat u wilt weten over uw erkenning 2 Audiologen en audiciens Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen...5 De audioloog en de audicien volgens

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID Functie 1 Activiteiten op het vlak van preventie; geestelijke gezondheidszorgpromotie; vroegdetectie, -interventie en -diagnosestelling

Nadere informatie

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015)

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) Woonzorgcentrum Leiehome is een woonplaats met ruime verzorgingsmogelijkheden voor ouderen. Wij verlenen een deskundige en actuele zorg op maat.

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 87 --------------------------------

R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- Europese kaderovereenkomst betreffende inclusieve arbeidsmarkten Eindevaluatie van de Belgische sociale partners ------------------------ 15.07.2014

Nadere informatie

ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Permanente acties Actie 1: Coördineren en leiden van het Gewestelijk Overlegplatform inzake

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOORSTEL VAN DECREET. - van de heer G. Moens C.S. - houdende erkenning van het Postuniversitair Centrum Limburg TOELICHTING

VLAAMSE RAAD VOORSTEL VAN DECREET. - van de heer G. Moens C.S. - houdende erkenning van het Postuniversitair Centrum Limburg TOELICHTING Stuk 167 (1985-1986) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1985-1986 13 OKTOBER 1986 VOORSTEL VAN DECREET - van de heer G. Moens C.S. - houdende erkenning van het Postuniversitair Centrum Limburg TOELICHTING DAMES

Nadere informatie

Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk. Het belang van het kind in familiale aangelegenheden

Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk. Het belang van het kind in familiale aangelegenheden E. Merille Het Belang van het Kind: een dialoog tussen theorie en praktijk Het belang van het kind in familiale aangelegenheden Document ter voorstelling van de Conferentie 1304_CONCEPT-FORM-NL-DEF.indd

Nadere informatie

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 kunnen als volgt worden omschreven:

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 kunnen als volgt worden omschreven: BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Brusselwerking Initiatiefnemer: vzw Forum van Etnisch-Culturele Minderheden (0478.953.435), Vooruitgangsstraat 323/4, 1030 Brussel (Schaarbeek) Omschrijving

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking Missie OCMW Gent De sociale dienstverlening verzekeren zodat alle inwoners van Gent een menswaardig leven kunnen leiden. We hebben hierbij prioritaire aandacht

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1 VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat en instelling van het ambt van Kinderrechtencommissaris Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschaps- en gewestaangelegenheid.

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Inleiding. Beste familielid, Hierbij de programmafolder voor familieleden van onze Herstelweek 2015.

Inleiding. Beste familielid, Hierbij de programmafolder voor familieleden van onze Herstelweek 2015. Inleiding Beste familielid, Hierbij de programmafolder voor familieleden van onze Herstelweek 2015. Dit is intussen onze derde editie. Met deze Herstelweken willen we cliënten en hulpverleners samen gedurende

Nadere informatie

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw Els Meerbergen Projectverantwoordelijke patiëntenrechten en eerstelijnsgezondheidzorg VPP Studiedag Decreet rechtspositie

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Pijler 1 - beslissingsondersteuning

Pijler 1 - beslissingsondersteuning praktischer 1 Pijler 1 - beslissingsondersteuning Beschrijving - Aanreiken van evidence-based informatie en richtlijnen; - Informeren van zorgverstrekkers; - Expertisebevordering; - Praktijkondersteuning;

Nadere informatie

Artikel 2 Het huishoudelijk reglement wordt vastgesteld door de Algemene ledenvergadering.

Artikel 2 Het huishoudelijk reglement wordt vastgesteld door de Algemene ledenvergadering. Huishoudelijk reglement Vergeb. Doelstelling Artikel 1 De vereniging heeft als doel het bewaken van de continuïteit van administratieve software pakketten van BCT Guiding Documents die in gebruik zijn

Nadere informatie

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen SARiV Advies 2013/19 SAR WGG Advies 11 juli 2013 Strategische Adviesraad internationaal Vlaanderen Boudewijnlaan 30 bus 81 1000 Brussel T.

Nadere informatie

De paradox van de burger als uitgangspunt

De paradox van de burger als uitgangspunt GEMEENTE WINTERSWIJK De paradox van de burger als uitgangspunt De dialoog als methodiek Rhea M. Vincent 1-11-2013 In het nieuwe zorgstelsel staat de vraag van de burger centraal. De professional en de

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN Vereniging Zonder Winstoogmerk Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL Naam STATUTEN Art. 1. De "Belgische Vereniging van Farmaceutische Artsen" (BEVEFA), in

Nadere informatie

KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD

KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD EN DE STRUCTUUR VAN HET MEERJARENBELEIDSPLAN VAN DE HULPVERLENINGSZONES. (B.S. 12.09.2014) Gelet op de wet van 15 mei 2007 betreffende

Nadere informatie