Transferium A non-place

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transferium A non-place"

Transcriptie

1 Transferium A non-place Thesis from Ilse Beumer Master Public Space Design juni-2008

2

3 Index Nederlandse versie English version 2. Het transferium 6. Transferium als non-place 8. Ontwerp van informatie 12. Locatie van transferia 18. Status en verschijning 24. Tijd-ruimte beleving 30. Functie of vorm 34. Conclusie 38. Literatuur 39. Colofon The transferium 3. Transferium as non-place 7. Information design 9. Transferia locations 13. Status and appearance 19. Time-Space experience 25. Function or Form 31. Conclusion 35. Literature 38. Colophon 39.

4 Het transferium Extra transferia Noord-Holland voor 19 miljoen kilometerreductie, luidt de kop van een artikel uit het vaktijdschrift Verkeerskunde verschenen op Deze recente ontwikkelingen omtrent transferia zijn het resultaat van een succesvolle pilot/proef in 1993 ontwikkelt door het ministerie van Verkeer en Waterstaat in samenwerking met de ANWB en vervoerbedrijven op negen locaties in Nederland met als doelstelling de bereikbaarheid en de leefbaarheid van steden en gebieden te verbeteren. Het algemene karakter dat de doelstelling draagt moet in de uitwerking op het niveau van de buitenruimte de individu aanspreken, want de reiziger moet overgehaald worden om de auto op een transferium te parkeren en over te stappen op het openbaar vervoer naar de stad. Wanneer dit voor vele reizigers aantrekkelijk is, wordt het concept een succes en zal er meer in verschillende locaties geïnvesteerd worden. De utopische gedachte om steden te creëren waar bij de inrichting van de buitenruimte niet elke vierkante meter aan de auto besteed wordt, lijkt op deze manier reëler te worden. De huidige transferia bieden de mogelijkheid om veilig, snel en comfortabel over te stappen van de auto op hoogwaardig openbaar vervoer, zoals de trein, metro, tram, bus of boot. Onder veilig verstaat men dat de auto s en mensen bewaakt worden door beheerders en camera s, snel betekent dat het overstappen goed geregeld is met weinig tijdsverlies en frequent snel openbaar vervoer. Tenslotte wordt een korte, zonnodig overdekte looproute van parkeerplaats naar opstapplaats, een verwarmde wachtruimte met toiletten, telefoons en reizigersinformatie als comfortabel beschouwd. Ook zijn er meestal fietsenstallingen en een kiosk aanwezig. Op de grotere transferia breiden de voorzieningen zich nog uit tot een VVV-punt of horecagelegenheid. Bij al deze functies hoort ook een bepaald ontwerp voor de buitenruimte van deze locaties. De meeste transferia zijn gelegen aan de randen van steden waar snelweg en openbaar vervoer samen komen en waar vele auto s hetzelfde reisdoel dragen. Door deze gunstige ligging kunnen er verkeersproblemen, zoals bijvoorbeeld files en parkeerproblemen in de stad, worden voorkomen. Op transferium Ridderkerk kan gratis geparkeerd en overgestapt worden op de Fast Ferry naar het centrum van Rotterdam of Dordrecht. De locatie is gunstig gelegen ten opzichte van de A15 en A16 richting Rotterdam en ze biedt schitterend uitzicht over het rivierenknooppunt van de Noord, de Lek en de Nieuwe Maas. Transferium Ridderkerk locatie en huidige situatie. De plek biedt vooral schitterend uitzicht. De inrichting van de openbare ruimte is er sober en minimaal. 2.

5 The Transferium Extra Transferia Northern-Holland for nineteen million kilometre reduction, is the headline of an article in the Verkeerskunde Journal of March 13, These recent developments are the results of a successful pilot in 1993, developed by the ministry of Traffic in cooperation with the Dutch roadservice (ANWB) and transportcompanies at nine locations in the Netherlands. The purpose of this pilot was to improve the approachability and the quality of life of cities and other areas. The general character of this goal at the exterior level must speak to the individual, because the traveller needs to be persuaded to park his car at the Transferium and transfer to public transport into the city. When this becomes attractive for many travellers, the concept will be a success and there will be investments at other locations. The idea to create cities where every square centimetre is not dedicated to cater for cars seems to move from utopia to reality with this plan. The current transferia offers the possibility to transfer safely, fast and comfortably from car to public transport, like train, subway, tram, bus or boat. Safely means that cars and people are under constant surveillance from camera s. Fast means that the transfer is well organised with little time loss and frequent and fast public transport. Comfortable means a covered walkway between the parking lot and the boarding area, heated waiting areas with restrooms, phones and travel information. Usually there are bicycle stands and a kiosk as well. At the greater transferia there are even more facilities, like a cityinformation-centre and a cafe. Each of these functions requires a specific design for the outside space of these locations. Most of the transferia are on the edge of cities were highway and public transport meet and many cars have the same destination. Because of the accessible location traffic jams and parking trouble can be avoided. At transferium Ridderkerk you can park your car for free and transfer to the Fast Ferry for Rotterdam or Dordrecht s city centre. The location is favourable for cars coming through highways A15 and A16 en she offers a beautiful view of the junction between rivers Noord, Lek and New Maas. The free parking and the magnificent view should satisfy visitors, because other facilities as mentioned above are absent. The place looks cheap, grey and static. This would mean that the Transferium goal is not met in Ridderkerk. The design from Zwarts & Jansma (1999) shows how these comfortable facilities can be fitted into the transferium. It looks modern, comfortable, but the location is still not very dynamic. Het ontwerp van Zwarts & Jansma 3.

6 De gratis parkeerplek en het schitterende uitzicht moeten de bezoekers tevreden stellen, want verdere voorzieningen, zoals een goede wachtruimte, toiletten en eet- en drinkgelegenheid zijn op deze locatie afwezig. De plek oogt goedkoop, grijs en statisch. In dit opzicht wordt de doelstelling van het transferiumconcept in Ridderkerk op het moment niet nageleefd. Het ontwerp uit 1999 van Zwarts & Jansma laat zien hoe deze functies van comfort wel op dit transferium ingepast kunnen worden, het toont modern en de inrichting geeft meer comfort, echter de locatie blijft nog steeds statisch van karakter. Tegenovergesteld aan het transferium Ridderkerk dat rust en eenvoud uitstraalt en (nog) niet helemaal voldoet aan de doelstelling is het stedelijke en drukke transferium Amsterdam Arena. Dit transferium voorziet niet alleen aan de behoefte van parkeren (onder de Amsterdam Arena-mat) en overstappen. Door de locatie loopt een grootse commerciële boulevard waar winkelen, leisure en sport dicht tegen elkaar aan liggen, het transferium is volledig opgegaan in de omringende functies. Door meervoudig ruimtegebruik lijkt de locatie geen begrenzing meer te hebben en wordt zij volledig benut. De buitenruimte heeft zich aangepast aan dit stedelijke gebruik, overal staan lange banken, eigenzinnige lichtmasten en fietsparkeervoorzieningen. Is deze integratie de potentiële waarde van transferia? Zijn het stedelijke knooppunten? Of zijn het geïsoleerde eilanden in het landschap? 4. De ligging van transferium Amsterdam Arena Het transferium is zeer gunstig gelegen ten opzichte van de ring van Amsterdam en met de metro is het centrum van Amterdam binnen handbereik.

7 In contrast with Transferium Ridderkerk, which exudes peace and simplicity and does not fully live up to the goal yet, is the urban and busy transferium Amsterdam Arena. This transferium has more to offer than parking (below the Arena grass) and transferring alone. A big commercial boulevard runs through the location and offers shopping, sports and leisure. The surrounding has fully absorbed the transferium. Because of multiple use of space the location does not seem to have boundaries and so she is used optimally. The outside space adapted itself to this urban use, there are benches, lampposts and bicycle parking facilities everywhere. Is this integration the potential value of transferia? Are they urban junctions? Or are they isolated islands in the landscape? De commerciële boulevard van Amsterdam Arena, veel kleuren, veel uitbundige reclame, veel afleiding. De openbare ruimte en architectuur zijn stedelijk van karakter. 5.

8 Transferium als non-place Marc Augé schrijft in zijn boek Non-places : If a place can be defined as relational, historical and concerned with identity, then a space which cannot be defined as relational, or historical, or concerned with identity will be a non-place (Augé 1995: 77, 78). Marc Augé creëert het concept van places and non-places. De places hebben een antropologische betekenis; het zijn sociale ruimtes vol met monumenten welke continueren in tijd en generatie, zoals een historisch stadscentrum met zijn eigen identiteit en geschiedenis. Deze onuitgewiste plekken krijgen echter hun betekenis door veranderingen en discontinuïteit in de ruimte. Deze contemporary world creëert het tegenovergestelde van de places, de nooit tot voltooiing gebrachte non-places Deze non-places maken deel uit van onze samenleving, Marc Augé schrijft: nonplaces are the real measure of our time (Augé 1995: 79), de supermoderniteit produceert ze en het aantal non-places groeit: meer onbewoonde plekken, grotere transportnetwerken, een groeiende wereld van commercie en communicatie via machines, dit levert een dynamische wereld op waarin er dagelijks hele populaties over routes en knooppunten snellen van punt A naar punt B. Bij de door Augé genoemde voorbeelden van non-places, zoals snelwegen, het spoor, vliegvelden, treinstations, hotelketens, pretparken, supermarkten en vervoersmiddelen (Augé 1995: 79), kan de transferia worden toegevoegd. Ook de transferia zijn anonieme plekken waar men zich als individu verliest; er is geen identiteit, geen geschiedenis en geen relatie tussen de passanten en locatie, men gaat er mee in de tijdelijke dynamische stroom. De ruimtes waar men in beweging een reis of route aflegt lijken de archetype van de non-places te zijn. De vloeiende beweging van het enteren en verlaten van een transferia door individuen identificeert de locatie als non-place. Marc Augé schrijft hierover: We could say, conversely, that the act of passing gives a particular status to place names, that the faultline resulting from the law of the other, and causing a loss of focus, is the horizon of every journey (accumulation of places, negotion of place), and that the movements that shift lines and traverses places is, by definition, creative of itineraries: that is, words and non-places (Augé 1995: 85). Juist dit feit zorgt ervoor dat de non-places in de gedaante van de transferia een zekere status hebben. Ze bestaan en hun buitenruimte wordt veelvuldig voor een kortere momentopname gebruikt door dagelijkse reizigers. Park&ride Lelant Salting in Groot-Brittanië. Het landschap overspoelt het kleine station, het stedelijke karakter is nauwelijks aanwezig. 6.

9 Transferium as non-place Marc Augé writes is his book Non-places : If a place can be defined as relational, historical and concerned with identity, then a space which cannot be defined as relational, or historical, or concerned with identity will be a non-place (Augé 1995: 77, 78). Marc Augé creates the concept of places and non-places. The places have an anthropological meaning; they are social spaces full of monuments which continue in time and generation, like a historical city centre with it s own identity and history. But these untouched places get their true meaning through change and discontinuity in the space. This contemporary world creates the opposite of places, the uncompleted non-places. These non-places are part of society. Marc Augé says: non-places are the real measure of our time (Augé 1995: 79), the super modernity produces them and the number of non-places is ever growing. There are more and more uninhabited places, bigger transportnetworks, a growing world of commercial and communication through machines. This makes a dynamic world with day to day migration of entire populations through junctions and routes where they try to go from A to B. The examples Augé mentions of non-places, like highways, the railroad, airports, trainstations, hotel chains, amusement parks, supermarkets and transport means, can be joined by the transferium. The transferia are also anonymous places where an individual loses oneself; there is no identity, no history and no relationship between passers-by and location. One is lost in the temporary dynamic flow. The spaces where one travels towards a destination seem to be the archetype of the non-place. The flowing movement of entering and leaving transferia by individuals marks the location as a nonplace. Augé says that: We could say, conversely, that the act of passing gives a particular status to place names, that the fault line resulting from the law of the other, and causing a loss of focus, is the horizon of every journey (accumulation of places, negation of place), and that the movements that shift lines and traverses places is, by definition, creative of itineraries: that is, words and non-places (Augé 1995: 85). This is why non-places have a certain stature when they are transferia. They exist and their outside space is used in short frequent bursts by daily travelers. Transferium Barneveld Een bijzondere architectonische vormgeving en een uitgewerkte buitenruimte Transferium Leiden t Schouw De Mac Donald als trekker en een grote moderne voetgangersbrug als opvallende object. 7.

10 Ontwerp van informatie Non-places worden gedefinieerd door het gebruik van woorden/tekst en afbeeldingen. Zij vormen de gebruiksaanwijzing voor deze transit plekken, zoals Marc Augé schrijft: The link between individuals and their surroundings in the space of non-place is established through the mediation of words, or even texts (Augé 1995: 94). De informatie kan in verschillende vormen gegeven worden, meestal zijn het panelen langs de gelopen of gereden routes. Er zijn ook voorbeelden waarbij de benodigde informatie in een aantrekkelijke vormgeving verwerkt is, als onderdeel van het ontwerp voor de locatie. Zo is bij de parkeergarage van Hotel Puerta de América in Madrid, ontworpen door Teresa Sapey, de informatie weergeven in de vorm van iconen. De iconen, opgebouwd uit het werk Liberté van de Franse dichter Paul Éluard, vertellen onder andere waar zich de uitgang bevindt in de garage en ze wijzen de richting aan. Andere iconen geven geen informatie met betrekking tot de garage, maar zijn een expressie van vrijheid, het geheel van de vormgeving en tekst van de figuren geeft de weg naar vrijheid aan, het tekent het symbolische contrast met de donkere ondergrondse ruimte. Een ander voorbeeld is de 10-mile Spiral, een idee voor Las Vegas door Aranda/Lasch. Met als doelstelling files te voorkomen en Las Vegas te ontstoppen, hebben de architecten een structuur/gebouw ontworpen waarbij de aankomst van de bestuurders vertraagd wordt door ze in beweging te houden in de spiraal. Op de rijbaan hebben ze teksten geplaatst van welbekende borden langs de wegen van en naar Las Vegas, die de automobilist verwelkomen en een voorzichtige terugreis wensen. Dit is niet de enige vorm van informatie die de architecten aan hun ontwerp hebben toegevoegd, om de spiraal een symbolische relatie met Las Vegas, de stad van de kansspellen, te geven, hebben ze de wegvakken van de ringen van de spiraal zo vormgegeven met getallen, kleurvakken en geldbedragen, dat de automobilist met z n auto meedoet aan een kansspel en dus al langzaam -rijdend ingeburgerd wordt tot de gokwereld van Las Vegas. De informatie van woorden en afbeeldingen op de non-place kan ervoor zorgen dat de plek in tijd en ruimte een plaats kan krijgen in het ritme van het dagelijkse leven. Marc Augé schrijft hierover: Words and images in transit through non-places can take root in the still diverse- places where people still try to construct part of their daily life (Augé 1995: 109). Artistieke iconen als gebruiksaanwijzing voor de garage. De symbolische boodschap van vrijheid in de de donkere ondergrondse garage bevindt zich in de beeld- en schrijftaal. Ze zijn sprekend, op meerdere manieren leesbaar en leuk om naar te kijken, omdat ze anders zijn dan de standaard iconen: ze kleden de donkere garage kleurrijk aan. Teresa Sapey, Hotel Puerta de America, Madrid

11 Information design Non-places are defined by the use of words and pictures. They form the manual for these transit places, like Augé states: The link between individuals and their surroundings in the space of non-place is established through the mediation of words, or even texts (Augé 1995: 94). The information can be provided in different formats, but mostly they are panels along the route. There are however examples where the information is absorbed in the design of the location. The parking garage of the Hotel Puerta de América in Madrid, designed by Teresa Sapey, uses information in the form of icons. Theses icons, constructed from the work Liberté of the French poet Paul Éluard, tell you where the exit is and point you in the right direction. Other icons don t give information about the garage itself, but express freedom. The whole of design and text of the symbols gives the road to freedom, it draws a symbolic contrast with the dark underground lot. Another example is the 10-mile spiral, an idea for Las Vegas by Aranda/Lasch. With the goal to avoid traffic jams and to de-jam Las Vegas, the architects have designed a structure/building where the arrival of the drivers is slowed by their movement in the spiral. On the lane, they have used texts from well known signs along the Las Vegas roads, like Welcome to Las Vegas and Drive Safely. This is not the only form of information the architects have added to their design. To give the spiral a symbolic relationship with Las Vegas, the gambling capital of the world, the architects have used numbers, colors and amounts of money on the lanes of the spiral to introduce the slow drivers to gambling in Vegas. The information of words and pictures on the non-place can make sure that the non-place gets a spot in the rhythm of daily life. Marc Augé writes: Words and images in transit through non-places can take root in the still diverse- places where people still try to construct part of their daily life (Augé 1995: 109). A design by Buschow Henley Architects illustrates how close daily life and non-place can get. In their idea Park+Jog a form of daily life is constructed by using a transferpoint. Through symbols, people are encouraged to park their car at the end of the highway, then change clothes and jog, swim, walk or take a horse ride to Manchester City. After a hard day of work or classes people can jog back, take a refreshing shower at the roof terrace of the car park and drive home. Dit icoon geeft de richting aan, is een interessant kunstwerk om te aanschouwen en vertelt ook een gedicht over vrijheid 9.

12 Hoe dicht het dagelijkse leven en non-places tegen elkaar aan kunnen liggen illustreert een ontwerp van Buschow Henley Architects. In hun idee Park + Jog wordt met behulp van een overstappunt letterlijk een vorm van dagelijks leven geconstrueerd. Begeleidt door symbolen worden mensen aangespoord hun auto aan het eind van de snelweg te parkeren, zich om kleden en naar Manchester City te joggen, zwemmen, lopen of paard te rijden. Na een college- werkdag van acht uur jogt men weer terug en na een douche en een eventuele pauze op het dakterras van het autopark, begeeft men zich weer in z n auto om vervolgens naar huis te rijden. Algoritmische formules zijn vertaald naar een dynamische vorm: de spiraal, deze vorm is geplaatst in de context van Las Vegas, vervolgens is het voorzien van informatie dat een sterke relatie met Las Vegas draagt. De bezoeker wordt naar de stad van de gokspellen geleid en ingewijd. Aranda/Lasch, 10-Mile Spiral, Las Vegas

13 Aansporing van studenten en werkenden tot het parkeren van de auto en zich al bewegend en sportief naar de stad te begeven. Er wordt een nieuwe levenstijl gecreëerd door het ontwerp. Door herkenning en begeleiding zou deze manier van beweging als vanzelfsprekend gemaakt worden. Buschow Henley Architects, Park+ Jog, Salford

14 Locatie van transferia Terwijl de stad nog steeds een prominente rol in het dagelijkse leven draagt, zijn transferia en park&rides vergeten plekken. Toch zouden deze punten tussen stad en snelweg hun locatie goed kunnen benutten. De stad is als een woonruimte/interieur waar elke keer weer via een entree kan worden teruggekeert. De entree zou een overstappunt in de vorm van een transferia of park&ride kunnen zijn, een schakel tussen de stad met zijn openbaar transport netwerk en de periferie met haar wegen voor privé-voertuigen. De entree moet passen bij de gedaante van het interieur en het moet een uitnodigend gebaar maken naar de buitenwereld. Een entree tussen een binnen- en een buitenruimte heeft twee zijden en kan daardoor aan de binnenzijde een andere gedaante krijgen dan aan de buitenzijde. Een overstappunt is een neutrale punt op de kaart met een tijdelijk gebruik. Dit abstracte karakter maakt het lastig deze ruimtes te integreren met hun omgeving. Deze ronde punt zou de eigenschappen van een entree over moeten nemen om daadwerkelijk als dynamische doorgang te kunnen functioneren en het betreden en verlaten vloeiend vorm te geven, want volgens Marc Augé indentificeerd dit de non-place op de locatie: In the non-places of supermodernity, there is always a specific position...but they play no part in any synthesis, they are not integrated with anything; they simple bear witness, during a journey, to the coexistence of distinct individualities, perceived as equivalent and unconnected...; it deals only with individuals, but they are indentified (name, occupation, place of birth, address) only on entering or leaving (Augé 1995: 110). De conclusie die hieruit getrokken kan worden, is dat er bij ontwerpen van een transferium veel aandacht aan het betreden en verlaten besteed mag worden, deze bewegingen moeten voor de individu herkenbaar en aantrekkelijk zijn, de vormgeving hiervan kan een relatie tussen de passant en de locatie creëren. Volgens Gilles Deleuze is de vormgeving van het materiaal en textuur van de verbinding belangrijk. In zijn stuk The Fold legt hij de relatie tussen een typerend huis en de Barok (Deleuze 2006: the pleats of matter). De twee verdiepingen zijn verbonden met vloeiende kronkels. Deze kronkels bepalen en materialiseren de vorm. Dit vergelijkend met een transferium kan de onderverdieping geassocieerd worden met de periferie. Eén grote verzameling van verschillende factoren: mensen, het landschap, de voorzieningen, de infrastructuur onder een lage dichtheid. De bovenverdieping kan geassocieerd worden met de stad: compact en tot in de details vormgegeven. De stad en zijn delta van routes, transferia en park&rides creëren door de overstapmogelijkheid nieuwe routes 12.

15 Transferia locations While the city plays a prominent role in daily life, transferia and park&rides are forgotten places. But these places could use their location between city and highway. The city is like an interior, where people return through the entrance every time. The entrance could be a transfer point in the form of a transferium or park&ride, a link between the city with its public transfer network and suburbia with her roads for private vehicles. The entrance should fit the interior and it should be inviting to the world. An entrance between an inner and outer space has two sides and can have different looks on the inside and outside. The transfer point is a neutral point on the map with a temporary use. This abstract character makes it hard to integrate these spaces with their surroundings. This point should absorb the qualities of the entrance to really function as a dynamic doorway and to give entering and leaving a flowing shape. According to Augé, this identifies the non-place in the location: In the nonplaces of supermodernity, there is always a specific position...but they play no part in any synthesis, they are not integrated with anything; they simple bear witness, during a journey, to the coexistence of distinct individualities, perceived as equivalent and unconnected...; it deals only with individuals, but they are indentified (name, occupation, place of birth, address) only on entering or leaving (Augé 1995: 110). It can be concluded that in designing a tranferium, a lot of attention should go to entering and leaving the location. These movements should be both recognisable and appealing to the individual. The design can create a relationship between passer-by and location. According to Gilles Deleuze the design of the material and the texture of the connection are the most important. In his piece The Fold, he links a typical house to baroque. (Deleuze 2006: the pleats of matter). The two floors are linked through flowing folds. These folds determine and materialise the shape. Comparing to a transferium, the ground floor can be compared to suburbia. One big collection of different factors: people, landscape, provisions, the infrastructure under a low density. The top floor can be associated with the city: compact and designed to the very detail. The folds that run through the Transferium must form a fluent motion and create a link between the public space of the city and the vast open space of suburbia. The design of this link is crucial. The creation of a fluent transfer, as to make this transfer as natural as possible, is a starting point transferia seem to need. Een model voor het overstappen op een transferium. Het moment van actie moet beïnvloed worden door het ontwerp, zodat een soepele overstap als vanzelfsprekend wordt gemaakt.

16 De folds die het transferium doorlopen moeten een vloeiende beweging vormen en de link scheppen tussen de openbare ruimte van de stad en de weidse openbare ruimte van de periferie, de vormgeving van deze verbinding is daarbij belangrijk. Het creëren van een vloeiende overstap zodat deze stap als vanzelfsprekend zal worden gemaakt, is een uitgangspunt dat een transferium lijkt nodig te hebben. Now I know that this is only one of the roads which is open for me on that morning in Dorotea, schrijft Italo Calvino (Calvino 1995: onzichtbare steden). De stad biedt met zijn delta van routes naar de zee van periferie verschillende mogelijkheden om een dagelijkse reis van en naar de stad te ondernemen. Men kan shiften van de ene route naar de andere route en het is ook mogelijk om over te stappen op een vorm van openbaar vervoer. Een soepele aantrekkelijke overstap is in dit geval gewenst. Voor het gebruik van een transferium is een goede impuls nodig. De architect Lars Spuybroek brengt in zijn stuk Machining Architecture in dat perceptie en actie afhankelijk van elkaar zijn. Dus de oplossing ligt niet in het creëren van nieuwe mogelijkheden voor de beweging, maar hoe om te gaan met de perceptie, in dit geval de perceptie van een transferium. Volgens deze beredenering kan door de input van design inspelend op de perceptie/beleving op een overstappunt de actie van een stadsconsument, mensen die gebruik maken van de diensten van de stad, maar elders wonen, de doelgroep voor overstappunten/transferia, beïnvloed worden. Deze perceptie/beleving kan vanuit meerdere oogpunten bekeken worden, er vind immers binnen een klein oppervlak een overgang plaats tussen de stedelijke openbare ruimte en de veelal weidse ruimte van de periferie. Het betreden en verlaten kan in de perceptie van de reiziger als een absorberend natuurlijk gebaar vorm gegeven worden. 14.

17 Now I know that this is only one of the roads which is open for me on that morning in Dorotea, writes Italo Calvino (Calvino 1995: invisible cities). The city, with its delta of routes to the sea of suburbia, offers different possibilities to undertake a daily trip to and from the city. People can take different routes and forms of transport. An easy and quick transfer is off course necessary for this to work. Positive impulses are needed to use a Transferium. The architect Lars Spuybroek shows in his piece Machining Architecture that perception and action are dependent. So the solution lies not in the creation of new possibilities for the movement, but in how to deal with perception, in this case the perception of the Transferium. According to this statement the city consumer can be influenced through design anticipating on the perception/experience of the consumer. This perception/ experience can be approached from different angles. There is a transfer from the urban public space to the vast space of suburbia. The entering and leaving can be designed in the form of a natural gesture to the traveller. 15.

18 Status en verschijning De passing-through places zoals bijv. snelwegen hebben niet altijd en overal de status van non-places gedragen. Snelweg-ontwerpers uit halverwege de 20 e eeuw hadden een uitgangspunt concurrerend aan non-places. Zo moest de Autobahn in Duitsland een cultureel esthetisch monument worden, wat nationalistische gevoelens bij de burger zou opwekken, een plek met identiteit en achtergrond. Men streefde naar een zo groot mogelijk relatie met het landschap. Ook de parkway is hier een voorbeeld van, een menselijke weg als onderdeel van de natuur. Glooiend en soepel volgden deze wegen de taal van het landschap. Er moet onbelemmerende vrijheid van beweging heersen en een soepele verkeersstroom die op alle punten gelijkmatig onderhouden kan worden, dient af en aan te vloeien zonder dat er van onderbreking of botsing sprake is (Nijenhuis & van Winden 2007: 82). De lanen bieden de automobilist het landschap. Wanneer de automobilist langs de lanen snelt openbaren zich achter elkaar nieuwe beelden aan hem. De automobilist ervaart de ruimten van het landschap als een spannende opeenvolging van nauwe en ruimere uitzichten, schreef Hans Lorentz, in Die Mitarbeit de lebendigen Natur. De subtiel ontworpen landschapskamers begeleiden de automobilist door het landschap en speelde in op een sublieme beleving die het kan stellen zonder actieve deelname van het bewustzijn. De schoonheid van de weg lag dan in het ritme van de afwisseling van de ruimte, en het ritme wordt een gevoel van spanning en ontspanning (Nijenhuis & van Winden 2007: 134). Deze snelwegen en lanen konden echter niet aan de snel stijgende vraag naar mobiliteit voldoen en daarbij waren zoals Wilfried van Winden schrijft: landschappen verstedelijkt en de steden parasiteren op het snelwegennet (Nijenhuis & van Winden 2007: 83). Deze wegen functioneerden enkel als representatiemachine. Hedendaags maken de snelwegen geen deel meer uit van onze esthetische cultuur, dit geldt eveneens voor snelwegparkeerplaatsen en transferia / park&rides. Waarom worden deze dynamische ruimtes niet gewaardeerd? Hoe kunnen deze in cultureel opzicht verwaarloosde non-places weer esthetisch kwaliteiten krijgen? Volgens Wilfried van Winden is de Pheripherique de stedelijke snelweg van dit moment. Zij is veranderlijk en dynamisch, zij zou de diabolische snelweg genoemd kunnen worden. Een onuitgevoerd ontwerp voor een parkeergebouw over de Seine van de architect Konstantin S. Melnikov uit 1925 speelt zowel in op de representatie als op de dynamiek. De dynamische structuur van schuine hellingen en parkeerdekken bieden de automobilist een spectaculair uitzicht over de Seine. Melnikov wilde dat zijn ontwerp de gebruiker plezier zou geven. 16. Het landschap voert de automobilist mee. Reichsautobahn bij Neandertal, 1936, foto: August Sander De inrichting van het landschap versterkt de plezierige ervaring van snelheid. Merrit Parkway, Connecticut USA,

19 Status and appearance The passing-through places like highways haven t always carried the non-place status. Highway entrepreneurs from the mid twentieth century had a view that was the complete opposite of non-places. The German autobahn was intended to be a cultural aesthetic monument, which would arouse nationalist feelings in the citizens, a place with identity and background. They strived to a strong relationship with the landscape. The parkway is another example of this view, a humane road as part of nature. Sloping and supple following the language of the land. There must be an unobstructed freedom of movement and a pliable traffic flow, which can be maintained regularly. This should flow without interruption or collision (Nijenhuis & van Winden 2007: 82). The lanes offer the driver the landscape. When a driver speeds along the lanes new images reveal themselves to him/her. The driver experiences the spaces of the landscape like an exciting succession of wide and narrow views, writes Hans Lorentz in Die Mitarbeit de lebendigen Natur. The subtly designed landscape rooms guide the driver through the landscape and play to a sublime experience without active interaction of the consciousness. The beauty of the road lies in the rhythm of the change in space and the rhythm becomes a feeling of tension and relaxation (Nijenhuis & van Winden 2007: 134). These roads and highways however, could not satisfy the quickly rising demand of mobility. And as Wilfried van Winden states: landscapes urbanize and the cities are like parasites to the highway network (Nijenhuis & van Winden 2007: 83). These roads function as a representation machine alone. Nowadays, the highways are no longer part of the aesthetic culture. This also goes for highway parking spaces and transferia / park&rides. Why are these dynamic spaces not appreciated? How can these in cultural aspect neglected non-places get aesthetic qualities again? According to Wilfried van Winden is de Pheripherique the contemporary urban highway. She is tempestuous and dynamic, she could be called the diabolical highway. A never constructed design for a parking lot over the river Seine by the architect Konstantin S. Melnikov from 1925 has both dynamics and representation. The dynamic structure of steep slopes and parking decks offer the motorist a spectacular view of the Seine. Melnikov wanted to please the user with his design. De Pheripherique, Parijs Een snelweg met vele gezichten. 17.

20 Spectaculair uitzicht kan een middel zijn om een transferium representatief te maken. OMA daarentegen heeft in haar ontwerp voor L Espace Piranésien, een onderdeel van het masterplan voor Euralille, ingespeeld op de dramatiek. Hun uitdaging was om van het kleine knooppunt waar metro, trein, autoweg en voetgangersroutes elkaar kruizen als het ware een Gordiaanse knoop te maken. Een mix van hellingen, liften, roltrappen en spoorbanen moest het Eurostar station zo dramatische mogelijk maken. Dramatiek is ook zichtbaar op de luchtfoto van het park met zwembad en metrostation Nus de la Trinitat aangelegd in 1990 in Barcelona ontworpen door Enric Batlle. Een gigantisch knooppunt van wegen omarmt een vrij klein park, wat zich aangepast lijkt te hebben aan de omgeving. De werkelijkheid is echter anders, wanneer men dit park betreedt, worden de wegen nauwelijks ervaren. De plek maakt een verstilde monumentale indruk, het zwembad lijkt uit een fascistische tijd gekomen te zijn. Marc Augé schrijft: Without the monumental illusion before the eyes of the living, history would be a mere abstraction (Augé 1995: 60). The notions of itinerary, intersection, centre and movement are useful not only for the description of traditional anthropological places. They can also be applied to contemporary French space, urban space in particular. Paradoxically, they even enable us to characterize it as a specific space although, by definition, they are criteria of comparison (Augé 1995: 64). Bij Parc Nus de la Trinitat lijkt de architect ingespeeld te hebben op een monumentale illusie, dit maakt van de plek een indrukwekkende non-place, welke lastig karakteriseerbaar is. Een expressief parkeergebouw voor die tijd met uitzicht over de Seine. Het parkeren is dynamisch, de bestuurders zien een spectaculair beeld en de auto s worden op een spectaculaire manier waargenomen in het gebouw. Kontantin S. Melnikov, car park over the Seine,

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN Accelerating success. COLLIERS INTERNATIONAL TE HUUR P.Czn. HOOFTLAAN 14 - EINDHOVEN OPPERVLAKTE GEBOUW Het gebouw is in totaliteit circa 2.600 m² groot. SURFACE BUILDING

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

0610 Lewenborg, Groningen. 0610 Lewenborg, Groningen

0610 Lewenborg, Groningen. 0610 Lewenborg, Groningen 0610 Lewenborg, Groningen 0610 Lewenborg, Groningen Photo: Arjen Schmitz locatie: Kajuit, Groningen Ten noordoosten van de binnenstad van Groningen, ligt de wijk Lewenborg. Een typische jaren zeventig

Nadere informatie

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten Background and team Contest City of Antwerp design contest for parking houses (P+R

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 Een bestaand kantoorgebouw op het Schinkel terrein In Amsterdam wordt nieuw leven ingeblazen als bedrijfsverzamelgebouw.

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Station Bijlmer. Metrohalte Bullewijk. Afrit 3 A 9

Station Bijlmer. Metrohalte Bullewijk. Afrit 3 A 9 H a a r l e r b e r g w e g - A m s t e r d a m - Z u i d o o s t Station Bijlmer Metrohalte Bullewijk Afrit 3 S111 ZUIDOOST A 9 2 N 5 RDZEEKANAAL WEG N202 NENBURG 19 HAARLEM/BEVERWIJK/ALKMAAR LEIDEN/DEN

Nadere informatie

Stadsvilla s Grienden. Puttershoek 1997-2004

Stadsvilla s Grienden. Puttershoek 1997-2004 Stadsvilla s Grienden Puttershoek 1997-2004 Stadsvilla s Grienden Puttershoek 1997-2004 nieuwbouw 46 woningen in de vrije huursector en medisch centrum in 2 fasen, Penningkruid, Puttershoek bouwsom ca.

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Saturday 28 June 2014

Saturday 28 June 2014 Saturday 28 June 2014 1 Sunday 29 June 2014 2 Kaart beschikbaar op: / Map is available at: https://mapsengine.google.com/map/edit?mid=zc4sjmnorfue.kqxs2oziqrgu Kaart met locaties voor "Blazen aan Zee"/

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

TE HUUR RADARWEG 519-539 AMSTERDAM COLLIERS INTERNATIONAL REAL ESTATE B.V. TE HUUR RADARWEG 519-539 -AMSTERDAM

TE HUUR RADARWEG 519-539 AMSTERDAM COLLIERS INTERNATIONAL REAL ESTATE B.V. TE HUUR RADARWEG 519-539 -AMSTERDAM TE HUUR RADARWEG 519-539 AMSTERDAM COLLIERS INTERNATIONAL REAL ESTATE B.V. TE HUUR RADARWEG 519-539 -AMSTERDAM Accelerating success COLLIERS INTERNATIONAL REAL ESTATE B.V. TE KOOP/ TE HUUR ADRES - PLAATS

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

You can safely leave your car in the underground

You can safely leave your car in the underground maart.qxd 7/06/2006 13:38 Page 1 PARKING U kan uw wagen met een gerust hart achterlaten in de ondergrondse parking van het Ladeuzeplein, op nauwelijks 100 m van het hotel, en een ticket nemen. Aan de receptie

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

De Hoge Dame. De Hoge Dame ( Tall Lady in Dutch) makes a statement and is a future icon.

De Hoge Dame. De Hoge Dame ( Tall Lady in Dutch) makes a statement and is a future icon. De Hoge Dame De Hoge Dame De Hoge Dame is een icoon in een dynamische omgeving. Toekomstbestendig met uitstraling. Een modern kantoorgebouw met mogelijkheden. Te midden van hét vervoersknooppunt van Nederland

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Ganzenhoef Cultural Educational Centre. Cultureel Educatief Centrum Ganzenhoef. Hans van Heeswijk architecten. Ertskade 111 1019 BB Amsterdam

Ganzenhoef Cultural Educational Centre. Cultureel Educatief Centrum Ganzenhoef. Hans van Heeswijk architecten. Ertskade 111 1019 BB Amsterdam Cultureel Educatief Centrum Ganzenhoef Ganzenhoef Cultural Educational Centre Ertskade 111 1019 BB Amsterdam t +3120 622 57 17 f +3120 623 82 84 e info@heeswijk.nl i www.heeswijk.nl Bouwblok over 4 tot

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP

Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP Venneppark N207 Valutaweg ong. NIEUW-VENNEP INFORMATION WITHOUT OBLIGATION Project: "Venneppark N207" is a new high-quality business park in Nieuw-Vennep Zuid with building plots as of approx. 1.500 sq.m

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

ADVERTISING INCUBATE 2011

ADVERTISING INCUBATE 2011 ADVERTISING INCUBATE 2011 INCUBATE FESTIVAL GUIDE (DURING THE FESTIVAL AN EDITION OF 7,500 AND ONLINE) English page 2 Nederlands pagina 4 INCUBATE BLOG BANNERS (HTTP://INLOG.ORG, 24/7, 1,000 VISITORS A

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren 5082IMOP6Y maandag 16 november 2015 13:00 15:00 Schrijf je naam en studentnummer op de regel hieronder. Sla deze pagina niet om tot de surveillant vertelt dat het

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237 48 (1957) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1957 Nr. 237 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Denemarken inzake het internationale

Nadere informatie

portrait Lighthouse in Breda, designed by Aldo Rossi, architect. Striking landmark, beacon of safety. Source of inspiration for M+R.

portrait Lighthouse in Breda, designed by Aldo Rossi, architect. Striking landmark, beacon of safety. Source of inspiration for M+R. portrait + LandscapE by M+R Lighthouse in Breda, designed by Aldo Rossi, architect. Striking landmark, beacon of safety. Source of inspiration for M+R. portrait + Landscape door m+r Vuurtoren in Breda,

Nadere informatie

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget Introduction BI Team Koen Schutten, BI Specialist Jos Kee, BI Specialist + 4 other team members + Barbara Peruskovic, Consulting DW Architect A story about

Nadere informatie

right place, right time

right place, right time right place, right time PND: constructie èn industriële verhuizingen Combinatie van twee disciplines maakt PND tot de ideale partner Het verhaal achter de succesformule van PND is eenvoudig. Van oorsprong

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Het Nieuwe Samen Werken

Het Nieuwe Samen Werken Het Nieuwe Samen Werken Even voorstellen! Wij zijn Steelcase Wij ontwikkelen, produceren en leveren kantoormeubilair. Om voor u effectieve, duurzame en inspirerende werkomgevingen te creëren, waar ook

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Zuidwal 1 DEN HAAG. Person in charge : Kim Bezemer. Frisia Makelaars Javastraat 1 a 2585 AA DEN HAAG

Zuidwal 1 DEN HAAG. Person in charge : Kim Bezemer. Frisia Makelaars Javastraat 1 a 2585 AA DEN HAAG Zuidwal 1 DEN HAAG Person in charge : Kim Bezemer Javastraat 1 a 2585 AA DEN HAAG Tel : 070-3420101 E-mail : info@frisiamakelaars.nl Photo presentation Photo presentation Javastraat 1 a 2585 AA DEN HAAG

Nadere informatie

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Zoals u wellicht al in de media heeft vernomen, is de overheid voornemens de spaarloonregeling en de levensloopregeling te laten

Nadere informatie

Accelerating success

Accelerating success Accelerating success OPPERVLAKTE GEBOUW Het gebouw is in totaliteit circa 5.165 m² groot. BESCHIKBAARHEID Circa 1.208 m² kantoorruimte, als volgt verdeeld: Circa 459 m² op de tweede verdieping Circa 290

Nadere informatie

Schiphol Boulevard 207 Schiphol Airport

Schiphol Boulevard 207 Schiphol Airport Schiphol Boulevard 207 Schiphol Airport Iedere aansprakelijkheid is beperkt tot het bedrag dat in het betreffende geval onder de beroepsaansprakelijkheidsverzerkering wordt uitbetaald. Alle door ons verstrekte

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Functioneel Ontwerp / Wireframes:

Functioneel Ontwerp / Wireframes: Functioneel Ontwerp / Wireframes: Het functioneel ontwerp van de ilands applicatie voor op de iphone is gebaseerd op het iphone Human Interface Guidelines handboek geschreven door Apple Inc 2007. Rounded-Rectangle

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg Je ziet hier een plaatje van een man die aan het lopen is. Over de manier van lopen kun je aanvullende informatie geven. The man is walking fast. The man is walking slowly. De man loopt snel. De man loopt

Nadere informatie

LONG-STAY SHORT-STAY SUITES....with a incredible view!

LONG-STAY SHORT-STAY SUITES....with a incredible view! LONG-STAY SHORT-STAY SUITES...with a incredible view! Welkom Welcome Midden in het historisch stadshart van Dordrecht bevindt zich De Kade Appartementen : prachtige luxe appartementen/suites met een panoramisch

Nadere informatie