Jaarverslag 2012 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2012 Streeklaboratorium GGD Amsterdam"

Transcriptie

1

2 Jaarverslag 2012 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst I. Linde, K. Adams, A. van Dam, C. Signet, D. Abma, A. Speksnijder, S. Bruisten Gegevensverzameling en vormgeving M.S. van Rooijen, M.J. Schlüter

3

4 Streeklaboratorium, GGD Amsterdam Jaarverslag 2012 Colofon... 5 Voorwoord... 7 Het Streeklaboratorium... 9 Uitgelicht: arts-microbioloog Administratie...11 Bedrijfsbureau Klinische bacteriologie Serologie / Virologie Geautomatiseerde nucleïnezuur diagnostiek Moleculaire diagnostiek Wetenschappelijk onderzoek Opleidingen, bijeenkomsten en publicaties Stagiaires...47 Bijlage bacteriologie...49 Bijlage serologie en virologie Bijlage geautomatiseerde nucleïnezuur diagnostiek Bijlage moleculaire diagnostiek... 59

5

6 5 Colofon Jaarverslag 2012 Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid en Bijzonder Instituut voor de Virologie GGD Amsterdam Het jaarverslag van het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Amsterdam wordt verzonden aan B&W van Amsterdam en op verzoek aan inzenders en alle andere geïnteresseerden. Het complete verslag is te lezen en te downloaden op de website van het Streeklaboratorium: Ook is het op verzoek toesturen van een papieren versie mogelijk. Dit verzoek kan telefonisch: of per Of per post: Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid GGD Amsterdam Postbus CE Amsterdam Overname van de inhoud of gedeelten daarvan is, met bronvermelding, toegestaan.

7 6

8 Arjen Speksnijder, hoofd streeklaboratorium 7 Voorwoord Beste collega s en relaties, Bij deze presenteert het Streeklaboratorium het jaarverslag van Dit jaarverslag is samengesteld door de afdelingshoofden en medewerkers. Wij willen niet alleen laten zien wat onze behaalde resultaten zijn, maar ook een idee geven van onze activiteiten en de werksituatie op de verschillende afdelingen. We hebben een goed jaar achter de rug, zowel financieel als kwalitatief. De soapolikliniek bleef onze grootste klant en zal alleen maar belangrijker worden. Er heeft een heraccreditiatie door CCKL/ RvA plaatsgevonden met complimenteuze opmerkingen. Hieruit blijkt dat het kwaliteitssysteem van het Streeklaboratorium goed op orde is en patiëntveiligheid voorop staat; ik ben trots ben op alle medewerkers die hieraan hebben bijgedragen. We hebben in de loop der jaren een prima relatie met het medisch microbiologisch laboratorium van het OLVG ontwikkeld. Voor mij is duidelijk dat de artsen-microbioloog ieder op hun manier en naar eigen expertise een belangrijke bijdrage leveren aan het totale medisch inhoudelijke takenpakket. Bij de afdeling klinische microbiologie wordt er langzaamaan steeds meer moleculair werk geïmplementeerd. De STEC PCR, een PCR op Shiga-toxine producerende Escherichia coli, is ingevoerd. Hierdoor kon de specifieke kweek op E. coli O157, slechts één van de met complicaties geassocieerde STECs, worden afgeschaft. Vanwege een nationale verheffing van Vancomycineresistente enterokokken (VRE) in zorginstellingen werd in 2012 een kweekmethode voor VRE screening gevalideerd. Dit zal tevens de basis zijn voor de ontwikkeling van een VRE PCR. Daarnaast werd op deze afdeling een onderzoeksproject uitgevoerd naar ESBL-dragerschap onder terugkerende reizigers, in samenwerking met het VU Arjen Speksnijder medisch centrum en de afdeling Infectieziekten van de GGD (REBEL studie). De flexibiliteit van de afdeling toont zich ook door de inzet op het Point of care lab, waar de continuïteit nu goed geborgd is. De ingevoerde donderdagavond soapolikliniek gaat voor het Streeklaboratorium meer werk opleveren, en het verzorgen van een adequate bezetting van dit laboratorium is dan ook van groot belang. De toename van monsteraantallen voor TBC en het in eigen beheer verrichten van testen (moleculaire typeringen en gevoeligheidsbepalingen) en aangescherpte veiligheidseisen vragen om verdere kwaliteitsverbetering. Ondanks een paar stappen in de goede richting hebben we de verbouwing van het tuberculoselaboratorium volgens deze nieuwste vereisten nog niet kunnen realiseren. In samenhang met die grote verbouwing is een verplaatsing voorzien van de kantine en van de werkkamers van het hoofd en de hoofdanalisten in Op de afdeling serologie hebben de vele voorbereidingen voor nieuwe apparatuur reuring gegeven, maar deze ontwikkeling geeft uiteindelijk een stabiele en kwalitatief goede basis voor onze soa diagnostiek voor de komende jaren. Door middel van een Europees aanbestedingstraject hebben we een contract afgesloten van automatisering voor serologie.

9 8 Daarnaast heeft de installatie van een Panther robot plaatsgevonden. Samen met de Tigris zorgt deze voor continuïteit en flexibiliteit van hoogwaardige grootschalige moleculaire diagnostiek naar chlamydia, gonorroe en trichomonas. Voor de afdeling virologie blijft het lastig om klanten te vinden en te behouden. Door de toepassingen van moleculaire diagnostiek heeft de kliniek op patiëntniveau de meerwaarde van de kweek zien afnemen en ziekenhuizen hebben minder geld over voor een viruskweek. Aangezien de kliniek niet voor de epidemiologische meerwaarde wil betalen, zullen we de komende jaren evalueren of en hoe deze afdeling kan voortbestaan. Er is inmiddels een start gemaakt met de uitwisseling en het rouleren van analisten serologie/virologie ten behoeve van het Point of care lab in de soa-polikliniek. Bij de afdeling moleculaire diagnostiek waren er relatief veel zwangerschappen onder de medewerkers. Het is bewonderenswaardig hoe flexibel de afdeling hiermee om is gegaan en ook mooi om te zien hoe snel onze nieuwe medewerkers ingewerkt konden worden. Des te meer omdat er nieuwe software is aangeschaft, de Labtrain middleware die volledig opgezet moest worden volgens de werkwijze van het Streeklaboratorium. Dat vergde veel extra inzet van zowel analisten, laboratorium automatiseringsmedewerkers van binnen en buiten het Streeklaboratorium en van de moleculair microbioloog. Daarnaast werden enkele nieuwe amplificatietesten geïntroduceerd, met name voor Chlamydophila psittaci, 16S rrna en een STEC PCR. Ook werden bestaande testen vernieuwd en of verbeterd. De afdeling moleculaire diagnostiek is al vele jaren een spil in het wetenschappelijk onderzoek op het Streeklaboratorium, zowel voor binnen als buiten de GGD. Samen met de afdeling serologie worden vele materialen systematisch en anoniem gecodeerd opgeslagen ( biobanking ). Dit levert uiterst waardevolle collecties op voor allerlei vraagstellingen. In 2012 heeft een vierde promotie op het gebied van moleculaire epidemiologie plaatsgevonden, gebaseerd op onderzoek dat vanuit het Streeklaboratorium werd geïnitieerd. Hiermee is het wetenschappelijk onderzoek een belangrijke pijler van het Streeklaboratorium. Het bedrijfsbureau heeft in 2012 volwassen vormen aangenomen. We maken steeds meer gebruik van haar capaciteiten en de CCKL/RvA heraccreditatie is een geweldige erkenning van de continue inspanningen. Ook de administratie is uitgegroeid tot een duizendpoot in de organisatie. Het is heel knap hoe alle taken worden opgepakt, zodat ook in drukke tijden de personele bezetting gegarandeerd kan worden. Deze flexibiliteit wordt alom gewaardeerd. Het management ontwikkeltraject binnen de GGD wordt door het management team van het Streeklaboratorium zeer positief opgepakt. Ik vind het belangrijk om de kernwaarden van de GGD uit te dragen en met de visie van de GGD de afdelingen van het Streeklaboratorium aan te sturen; Gedreven Vakkundig en Betrouwbaar. Tot slot wil ik iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de resultaten zoals beschreven in dit jaarverslag. Maar ook dank aan onze inzenders die het mogelijk maken dit belangrijke werk uit te blijven voeren. Bedankt. Arjen Speksnijder, Hoofd Streeklaboratorium

10 9 Het Streeklaboratorium Het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid en Bijzonder Instituut voor de Virologie behoort tot het cluster Infectieziekten. Tot dit cluster behoren ook de afdelingen Algemene Infectieziekten, waaronder het Vaccinatiebureau en Hygiëne en Inspectie, en de afdeling TBC bestrijding, de soa-polikliniek en de afdeling Onderzoek en Research. Het cluster Infectieziekten houdt zich bezig met de bestrijding van infectieziekten bij de bevolking van Amsterdam en omgeving. De meest voorkomende ziekten zijn: tuberculose, malaria, dysenterie, chlamydia, gonorroe, syfilis en hepatitis A, B en C. De diagnostiek die het Streeklaboratorium aanbiedt, is een zeer compleet pakket wat betreft infecties veroorzaakt door bacteriën, virussen, gisten, schimmels en parasieten. Het Streeklaboratorium is onderverdeeld in de afdelingen: Administratie Bedrijfsbureau Klinische bacteriologie Soa-poliklinieklaboratorium Serologie/virologie Moleculaire diagnostiek Research

11 10 Uitgelicht: Arts-microbioloog David Kwa, arts-microbioloog In 2011 heeft er op het Streeklaboratorium een verandering plaatsgevonden waarbij Marjolein Damen haar superviserende functie als arts-microbioloog bij de GGD heeft neergelegd om andere taken te gaan doen binnen de vakgroep en heb ik haar werk bij het Streeklaboratorium van de GGD overgenomen. Ik heb daarbij net als Marjolein de virologie en de serologie als aandachtsgebied. Na het behalen van mijn artsexamen aan de UvA, heb ik eerst nog gewerkt als onderzoeker in opleiding bij het CLB, Sanquin bij de toenmalige afdeling Klinische ViroImmunologie onder begeleiding van dr. Hanneke Schuitemaker. Hier deed ik onderzoek naar HIV, wat resulteerde in de verdediging van mijn proefschrift in december 2002 met als titel Host and Viral factors in AIDS pathogenesis. Na enige tijd werkzaam geweest te zijn als assistent interne geneeskunde en als postdoc. op de afdeling virologie aan het ErasmusMC ging ik in opleiding tot artsmicrobioloog bij het UMC St. Radboudziekenhuis in Nijmegen en heb dit afgerond in Vanwege mijn achtergrond heb ik mij verdiept in de wereld van de virussen, alhoewel ik de gehele microbiologie altijd interessant heb gevonden. Ik ben vooral gefascineerd hoe iemand ziek kan worden van de verscheidene kleine diertgens, en hoe je dan in het laboratorium kunt aantonen om welk pathogeen het gaat en wat je hier eventueel tegen kan doen. Met plezier vervul ik de functie van allround artsmicrobioloog waarin ik vooral de brugfunctie tussen kliniek en laboratorium interessant vind. Het stroomlijnen van de diagnostiek, goede adviezen geven aan clinici en betrouwbare uitslagen verzorgen zie ik als een uitdagende en boeiende taak.

12 Administratie Douwe Abma, hoofd administratie 11 Takenpakket De Administratie en Receptie is een ondersteunende afdeling binnen het Streeklaboratorium. Hier worden de te onderzoeken materialen in ontvangst genomen en verwerkt om op de juiste wijze op het laboratorium in behandeling genomen te worden. Aan het eind van het proces worden de onderzoeksuitslagen verstuurd naar de aanvragers. De afdeling speelt een centrale rol binnen het laboratorium, en geldt voor zowel interne als externe klanten als aanspreekpreekpunt. We werken op deze afdeling met zeven medewerkers die naast het primaire proces ook ondersteunende taken verrichten, zoals archiveren, het verwerken van bestellingen en het coderen van facturen. Daarnaast zijn er twee andere medewerkers betrokkken bij laboratoriumbrede ondersteuning, zoals het aanmaken van buffers en voorraadbeheer. Tevens zijn zij voor logistieke doeleinden inzetbaar. Column Naziha Kassimi Mijn naam is Naziha en ik werk sinds 2011 op de administratie van het Streeklaboratorium. Voordat ik hier kwam werken, heb ik 10 jaar bij een bank gewerkt. Onder andere als kas/baliemedewerkerster en als administratief medewerkster. Om bedrijfseconomische redenen moest ik noodgedwongen weg bij de bank. Qua opleiding heb ik als laatste MEAO Bank-Verzekeringen gedaan. Ik wilde graag een andere richting inslaan en via het uitzendbureau ben ik bij het Streeklaboratorium terechtgekomen. In het begin moest ik wel erg wennen aan alle materialen die op het laboratorium binnenkomen. Ik had geen flauw idee van alle onderzoeken die hier plaatsvinden, en er was veel jargon waar ik nog nooit van gehoord had. Het is een leuke afdeling waar het hollen of stilstaan kan zijn. Inmiddels zit ik hier alweer 2 jaar en vind ik het werk leuk, interessant en het is elke dag een verrassing wat er qua materialen gaat binnenkomen. De administratie heeft een ondersteunende taak op het Streeklaboratorium. Het werk begint en eindigt op deze afdeling. De materialen zijn afkomstig van ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartsen, verloskundigen, de afdeling infectieziekten (GGD) en de soa-polikliniek (GGD). De werkzaamheden bestaan uit 4 onderdelen: Vraagbaak/receptie Uitpakbalie Handmatige orderinvoer/verwerking Controle en verwerking van de elektronische aanvragen van de soapolikliniek en het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis. Het begint met het uitpakken van de materialen en de controle van materiaal plus bijbehorend aanvraagformulier. Klopt dit niet of zijn er onduidelijkheden, dan gaat dit naar de vraagbaak. Indien nodig worden er gegevens opgevraagd bij de aanvrager. Vervolgens wordt het materiaal ingevoerd in GLIMS (General Laboratory Information Managment System). De gegevens op het aanvraagformulier worden in dit systeem ingevoerd. Tevens wordt in dit systeem ook de financiële afhandeling van een aanvraag (verzekering) ingevoerd. Aan het einde van het proces volgt natuurlijk een uitslag die opgestuurd wordt naar de aanvrager. Van de soa-polikliniek krijgen wij materialen die moeten worden gesorteerd, en daarna worden deze in GLIMS aangemeld (elektronische aanvragen). Naast bovengenoemde taken heeft de administratie ook een aantal andere extra taken: Apparatuurbeheer Crediteuren facturen TBC-controle personeel Bestellingen van goederen bijhouden Jaarverslag opstellen Kwaliteitsproces bijhouden. Al met al heeft de administratie een zeer breed pakket aan verantwoordelijkheden. Daar zijn wij trots op!

13 12 Bedrijfsbureau Caspar Signet, hoofd bedrijfsbureau Algemeen Het bedrijfsbureau heeft vier hoofdtaken: automatisering, financiën, kwaliteitszorg en relatiebeheer. De afdeling werkt nauw samen met de afdelingen financiën en automatisering van de GGD Amsterdam. Automatisering Naast het reguliere onderhoud zijn in 2012 diverse wijzigingen in ons laboratoriuminformatiesysteem, GLIMS, doorgevoerd. Zo is een koppeling gemaakt tussen de nieuwe analysers (Magister en Labtrain) en zijn de voorbereidingen gestart voor de nieuwe serologie apparatuur (Liason XL). Financiën De afhandeling van facturen is geautomatiseerd. Declaraties zijn tijdig ingediend bij de zorgverzekeraars en onze overige klanten. Kwaliteitszorg Het laboratorium is dit jaar op 12 juni 2012 extern geaudit door CCKL/Raad voor Accreditatie. Het CCKL certificaat dat voor het eerst in 2004 is verkregen is wederom voor vier jaar verlengd. Daarnaast zijn in 2012 ook 17 interne kwaliteitsaudits uitgevoerd. Deze audits werden uitgevoerd door hiervoor opgeleide medewerkers, interne auditoren, van het Streeklaboratorium. Op basis van de audits zijn verbetervoorstellen gedaan die in diverse plannen van aanpak zijn verwerkt. Per kwartaal is er in 2012 op basis van de binnengekomen meldingen (klachten, onregelmatigheden en verbetervoorstellen) een rapportage gemaakt. Hieruit zijn verbeterpunten naar voren gekomen waarop actie is ondernomen. Langlopende actiepunten of punten van algemeen belang zijn besproken op het Overzicht interne audits

14 13 hoofdenoverleg en soms terecht gekomen op de MT actiepuntenlijst. Relatiebeheer Er vinden regelmatig klantbezoeken plaats, zowel op initiatief van de klant als vanuit het laboratorium zelf. Om onze inzenders beter te informeren over afnamematerialen en de mogelijke diagnostiek is in 2012 een papieren labwijzer ontwikkeld. Deze is onder de klanten van het Streeklaboratorium verspreid en hier zijn veel positieve reacties op ontvangen. Labwijzer Column Carla Touwen Als herintredend analist in 1998 houd ik me sinds september 2009 voornamelijk bezig met GLIMS. Daarvoor had ik al uitgebreid kennis gemaakt met de factuurmodule, het was dus geen onbekend terrein. De eerste vraag die je je kan stellen is: wat is applicatiebeheer? Twee woorden aan elkaar gelijmd; applicatie en beheer. De applicatie is GLIMS, de software waarbinnen het Streeklaboratorium alle verrichtingen aanstuurt, uitvoert en vastlegt. En om die verrichtingen gaat het. Daar wordt wel eens wat aan gewijzigd, het beheer dus. GLIMS is een complex geheel van tabellen met de benodigde inhoud om een aanvraag te ontvangen, de juiste test uit te voeren en een resultaat te kunnen rapporteren. En gaat er iets mis of lukt iets niet binnen GLIMS dan is de eerste kreet van de analisten GLIMS doet het niet!. Als applicatiebeheerder heb je dan de schone taak uit te zoeken wat en waarom het geheel niet werkt als bedoelt. Mijn vragen terug zijn dan ook wat doet het niet, waar was je mee bezig, wat wil je dat er gebeurt. Mijn analistenachtergrond komt hierbij gelukkig goed van pas. Met GLIMS wordt ook gewerkt door medewerkers van de administratie, analisten van bacteriologie, serologie, moleculaire diagnostiek en virologie; de microbiologen, een datamanager en de factureringsmedewerker. Ook hangen aan GLIMS vijftien analyzers, deze praten via een netwerk met GLIMS. Daarnaast ontvangen we elektronische aanvragen van de soa-polikliniek, de afdeling Infectieziekten en het OLVG en rapporteren we elektronisch en nog ouderwets op papier. Wijzigingen binnen GLIMS worden aangevraagd door de hoofden van het Streeklaboratorium. Na uitgebreid testen in de testomgeving en een akkoord van de aanvrager wordt de wijziging doorgevoerd in de productieomgeving. Al deze wijzigingen moeten worden beschreven en vastgelegd. Eventueel moeten er nieuwe werkwijzen worden geschreven en uitgelegd aan de diverse medewerkers. Kortom het werk van een applicatiebeheerder GLIMS is wijzigingen maken, fouten opsporen, storingen verhelpen, medewerkers uitleg geven en daarnaast alle bevindingen vastleggen. Gelukkig houd ik van puzzelen en wil ik het naadje van de kous weten om het waarom van de kreet GLIMS doet het niet te kunnen oplossen. Kom ik er zelf niet uit dan kan ik hulp inroepen van de key-users, I&A en de consultant van MIPS (leverancier van GLIMS).

15 14 Klinische bacteriologie Ineke Linde, hoofdanalist Algemeen Kwaliteit Op 12 juni 2012 heeft opnieuw een CCKL/RvA heraccreditatie plaatsgevonden teneinde het CCKL/RvA kwaliteitscertificaat van het Streeklaboratorium te behouden (zie ook de bijdrage van Caspar Signet). Voor het Point of Care (POC) laboratorium was dit de eerste keer dat er deelgenomen werd aan een externe CCKL/RvA audit, en ook dit laboratorium heeft als onderdeel van het Streeklaboratorium het kwaliteitscertificaat behaald. Daar zijn we heel trots op. Personeel Het jaar 2012 kenmerkte zich door een groot aantal zwangere analisten zowel op de afdeling bacteriologie als op het Point of care (POC) laboratorium van de soa-polikliniek. Op afdelingen met overwegend dames is dit niet verwonderlijk, maar dit had wel een impact op de personele organisatie in Om een goede kwaliteit van de werkzaamheden te kunnen blijven garanderen op beide afdelingen is zodoende vervangend personeel aangenomen voor een bepaalde periode. Ook zijn enkele analisten van de afdeling serologie/virologie ingewerkt op het POC laboratorium, met als bijkomend voordeel dat de inzetbaarheid van deze analisten eveneens uitgebreid is. Avondspreekuur soa-polikliniek Op donderdag 12 juli 2012 is op de soapolikliniek bij wijze van proef een avondspreekuur ingesteld, wat het voor cliënten mogelijk maakte om ook op donderdagavond van uur tot uur een afspraak te maken. Dit had tot gevolg dat in ieder geval 1 analist standaard op donderdagavond op het POC lab aanwezig moest zijn voor het afhandelen van alle onderzoeken. Het werken tijdens avonduren is uitzonderlijk voor analisten van de GGD, hiervoor moesten dus de nodige maatregelen getroffen worden. Gelukkig hebben zich voldoende analisten aangemeld voor deze klus en inmiddels is de avondpoli op donderdagavond, met 1 analist werkzaam op het POC laboratorium en 1 analist als achterwacht, een feit. Verbouwing De aangekondigde verbouwing van het tuberculoselaboratorium naar BSL3 niveau is in verband met meerdere verbouwingen binnen de GGD in 2012 helaas uitgesteld naar Op het POC lab zijn wel enkele bouwkundige aanpassingen verricht. Dit laboratorium is voorzien van een loket zodat de verpleegkundigen de materialen via het loket door kunnen geven en de ingang van het POC laboratorium is alleen middels een persoonlijke tag toegankelijk gemaakt voor personeel. Ontwikkelingen en onderzoek Validatie screeningsmethode VRE Voor het aantonen van VRE (Vancomycine Resistente Enterokokken) in patiëntenmateriaal is op de afdeling bacteriologie een screeningsmethode op VRE gevalideerd. Enterokokken zijn bacteriën die algemeen bij mensen in de darm voorkomen. Bij normaal gezonde mensen zijn deze bacteriën ongevaarlijk, echter bij mensen met een verminderde afweer of bij ernstig zieke mensen kan de enterokok (mede) een infectie veroorzaken waarvoor behandeling met antibiotica noodzakelijk is. VRE s zijn enterokokken die resistent zijn tegen de antibiotica waarmee normaliter behandeld wordt. Dit maakt dat infecties met VRE s moeilijk te behandelen zijn en dat verspreiding van VRE in ziekenhuizen en overige zorginstellingen voorkomen moet worden. Veel mensen zijn zogenaamd dragers. Dat wil zeggen dat ze de bacterie bij zich hebben zonder hier last van te hebben. VRE is overigens niet virulenter dan de gewone gevoelige enterokok. Met name op Intensive Care- en Hematologie afdelingen kan VRE gevolgen hebben voor de gezondheid van de patiënten omdat patiënten op deze afdelingen bijzonder kwetsbaar zijn.

16 15 In 2011 en 2012 hebben verscheidene ziekenhuizen in ons land problemen gehad met VRE. Voor ziekenhuizen heeft de Werkgroep Infectie Preventie (WIP) een algemene richtlijn opgesteld waarin staat hoe om te gaan met patiënten die gekoloniseerd of geïnfecteerd zijn met Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) waar VRE toe behoort, maar voor overige zorginstellingen zoals verpleeghuizen is men daar nog mee bezig. Patiënten uit ziekenhuizen worden regelmatig overgeplaatst naar verpleeghuizen en alvast vooruitlopend op de nieuwe WIP richtlijnen zijn op de bacteriologie diverse VRE screeningsmethodes met elkaar vergeleken, teneinde de meest geschikte methode te gebruiken. Enerzijds is gekeken naar VRE screening middels de kweekmethode en anderzijds zijn voorbereidingen getroffen voor screening met behulp van moleculaire technieken. REIZIGERS project In samenwerking met de afdeling Infectieziekten van de GGD en het VUmc is in april 2012 gestart met de reizigersstudie. Dit is een onderzoek naar import van enterobacteriaceae die ESBL- of carbapenemase produceren, en/of verminderd gevoelig zijn voor quinolonen. Hiervoor wordt op de vaccinatie polikliniek aan 500 reizigers gevraagd om zowel vóór als na de reis feces of een rectale swab in te leveren voor specifieke kweek op resistente enterobacteriaceae. De resistente stammen worden getypeerd in het VUmc. De studie loopt nog door in Fecesdiagnostiek Parasitologie In september en oktober 2012 werd een verheffing gezien van positieve fecesmonsters met Cryptosporidium species. Aangezien we deze parasiet normaliter niet zo vaak vinden, is contact gezocht met andere laboratoria die ook meldden meer cryptosporidium te vinden in deze periode. Achteraf meldde het RIVM dat landelijk een 7-voudige toename geconstateerd was van cryptosporidium, beginnend in augustus tot een piek in week 35 tot en met week 38. Na typering door het RIVM bleek het voornamelijk te gaan om Cryptosporidium hominis type 1bA10G2. Dit is het meest voorkomende type in Nederland. De bron is niet gevonden. Als mogelijke oorzaak werd het warme weer gecombineerd met veel regen gegeven. Cryptosporidium parvum en Cryptosporidium hominis zijn ééncellige parasieten, die na Giardia lamblia het meest voorkomen als parasitaire verwekkers van diarree bij kinderen. Besmetting vindt plaats via het drinken van of zwemmen in met cryptosporidium oöcysten besmet water, het eten van besmet voedsel of direct van mens op mens. Feceskweek In september, oktober en november 2012 kweekten we op de afdeling een opvallende hoeveelheid salmonella s behorend tot groep C. Deze salmonella s werden door het RIVM getypeerd als Salmonella enterica serotype Thompson. Achteraf bleek dit onderdeel te zijn van een landelijke salmonella uitbraak waarbij veel mensen ziek geworden zijn. De bron was een partij gerookte zalmprodukten die besmet was met dit type salmonella, hierna landelijk bekend als zalmonella. PCR Shigalike Toxine producing E. coli (STEC) De kweek op Enterohaemorrhagische Escherichia coli (EHEC) type O157, oftewel de hamburgerbacterie, is in 2012 op de bacteriologie afgeschaft en vervangen door een moleculaire techniek: de STEC PCR. (Zie ook stuk Moleculaire Diagnostiek van Sylvia Bruisten) De EHEC maakt deel uit van een grote groep Escherichia coli s die shigatoxine s kunnen produceren; de STEC. Na de uitbraak in 2011 in Duitsland van een EHEC type O104 is de diagnostiek in de laboratoria in Nederland op grote schaal veranderd van de kweekmethode

17 16 naar methodes om de genen op te sporen die verantwoordelijk zijn voor de toxineproductie van de bacterie; de shigatoxine genen stx1 en stx2. Deze shigatoxine genen kunnen ervoor zorgen dat bacteriën verotoxine s gaan aanmaken die de (vero)cellen in de darmwand beschadigen. De schade die daardoor veroorzaakt wordt, is wisselend. Slechts in enkele gevallen kan een ernstige infectie ontstaan met als complicatie HUS (Hemolytic Uremic Syndrome) waarbij acuut nierfalen optreedt omdat het toxine in de bloedbaan terecht gekomen is. De meest pathogene EHEC types tot nu toe zijn EHEC type O157 en EHEC type O104. Omdat shigatoxine genen vrij in de natuur voorkomen is het van belang om naast het aantonen van deze genen in feces ook de E. coli te kweken die deze genen bevat. Soms lukt dit, maar niet altijd. Als de stam gekweekt is, wordt deze opgestuurd voor typering en wordt een gevoeligheidsbepaling uitgevoerd. Desondanks is de betekenis van een positieve STEC PCR met of zonder positieve kweek in relatie met klachten nog niet goed bekend. Momenteel is een landelijk onderzoek gaande om meer inzicht te krijgen in deze problematiek. De STEC PCR wordt 3x per week uitgevoerd op alle fecesmonsters die aangevraagd worden op banale kweek. In 2012 waren 12 van de 639 (1,9%) fecesmonsters positief in de STEC PCR, waarvan uit 6 fecesmonsters de STEC stam ook daadwerkelijk gekweekt is. MRSA In 2012 zijn er 99 nieuwe MRSA s gevonden. De meeste hiervan zijn afkomstig van contactonderzoeken uit verpleeghuizen. Een kwart van de stammen behoorde tot MRSA-spa type t1081, het type dat ook in 2011 regelmatig voorkwam in verpleeghuizen in en rond Amsterdam en Utrecht. De stam produceert geen PVL-toxine en lijkt weinig ziekte te veroorzaken. Een ander MRSA type dat in 10% van de gevallen gevonden is, is MRSA-spa type t002. ESBL Het aantal resistente Enterobacteriaceae in bezit van het enzym Extended Spectrum Bèta Lactamase (ESBL) is behoorlijk toegenomen (34%). De toename wordt met name gezien bij Escherichia coli s en Klebsiella s. Er wordt eveneens gescreend op het voorkomen van resistentie middels het enzym carbapenemase, maar dit is tot nu toe niet gevonden. TBC-diagnostiek Interferon Gamma Release Assay (IGRA). Het aantal aanvragen voor IGRA s neemt nog steeds toe. Dit jaar kregen we bijna een kwart meer aanvragen dan in Inmiddels wordt deze bepaling niet meer handmatig uitgevoerd maar met behulp van een analyser, de DS2. De IGRA wordt steeds meer gebruikt als test voor TBC screening van personeel in diverse zorginstellingen. Het percentage positieven blijft constant, namelijk rond de 20%. Validatie auramine kleurapparaat. Op de TBC afdeling wordt van alle patiëntenmaterialen een auraminepreparaat gemaakt voor het aantonen van zuurvaste staafjes. Voor het kleuren van deze preparaten is voor de TBC afdeling een auramine kleurapparaat aangeschaft en gevalideerd. In plaats van de preparaten handmatig te kleuren waar veel kleurstof voor nodig is, worden de preparaten in de kleurmachine geplaatst, waarin de preparaten middels een dunne spray gekleurd worden. Het voordeel hiervan is dat het analistentijd oplevert en het is een milieuvriendelijkere methode vanwege minder kleurstofgebruik. TBC resistentie. Momenteel wordt op het TBC laboratorium van alle eerste positieve tuberculose patiënten een fenotypische en een genotypische resistentiebepaling uitgevoerd. De fenotypische resistentiebepaling, ofwel de Antimicrobial susceptibility testing (AST) wordt gedaan voor de eerstelijnsmiddelen:

18 17 isoniazide (INH), rifampicine, pyrazinamide en ethambutol en kan alleen uitgevoerd worden op gekweekte Mycobacterium tuberculosis complex stammen. Hierbij wordt de resistentie bepaald aan de hand van wel of geen groei van de stam in een vloeibaar medium bij een kritische antibioticumconcentratie. De uitslag is binnen 2 weken bekend. Een genotypische resistentiebepaling is een moleculaire resistentiebepaling waarbij in het materiaal of in de stam specifieke genen aangetoond worden die coderen voor resistentie voor een bepaald antibioticum. Een genotypische gevoeligheidsbepaling is snel, de uitslag is binnen een dag bekend en kan uitgevoerd worden op auramine positieve MTBC stammen uit vloeibaar en vast medium, maar ook van direct respiratoir materiaal (sputum, BAL) waarvan de auramine en de MTBC-PCR positief zijn. Er is een genotypische test (HAIN Genotype MTBRplus) voor de eerstelijnsmiddelen rifampicine en isoniazide. Het aantonen van rifampicine resistentie gebeurt door detectie van de meest voorkomende DNA mutaties in het rpob gen. Aantonen van INH resistentie gebeurt door detectie van de meest voorkomende mutaties in het katg gen (coderend voor High level INH resistentie) en de promotor regio van het inha gen (coderend voor Low level INH resistentie). Voor ethambutol en de overige tweedelijnsmiddelen: fluoroquinolonen (onder andere moxifloxacine, ofloxacine, ciprofloxacine), aminoglycosiden (amikacine, kanamycine) en capreomycine is eveneens een genotypische resistentietest (HAIN Genotype MTBDRsl) beschikbaar. Deze test kan aan de hand van mutaties in de bijbehorende resistentiegenen een betrouwbare voorspelling doen voor de resistentie van de middelen ethambutol, moxifloxacine en amikacine. De genotypische resistentietesten zijn eveneens alleen geschikt voor Mycobacteriën behorend tot het M. tuberculosis complex. Voor de tweedelijnsmiddelen wordt op het RIVM ter bevestiging een genotypische gevoeligheidsbepaling gedaan middels een MIC bepaling in vloeibaar of op vast medium. Resistentiebepalingen van atypische Mycobacteriën worden alleen op aanvraag uitgevoerd op het RIVM. In 2012 is er bij 4/86 patiënten isoniazide resistentie aangetoond, zowel fenotypisch als genotypisch, bij 1 patiënt was INH intermediair in de fenotypische resistentiebepaling, terwijl de genotypische bepaling geen mutaties liet zien. Bij 3 van de 4 INH resistente patiënten is zowel in de genotypische als in de fenotypische testen ook resistentie aangetoond tegen rifampicine. In 2012 zijn er in totaal 3 nieuwe MDR-TB besmettingen en geen XDR-TB besmettingen aangetoond in ons laboratorium. Het aantal gekweekte mycobacteriën behorend tot Mycobacterium tuberculosis complex is gelijk gebleven in vergelijking tot 2011 en ook het aantal gekweekte atypische mycobacteriën is constant gebleven. De meest geïsoleerde atypische Mycobacterie is Mycobacterium avium. Resistentieontwikkeling Neisseria gonorrhoeae (NG) Het totale aantal NG aanvragen is opnieuw met 10% toegenomen. De mogelijke oorzaak is de opening van een avondspreekuur bij de soa-polikliniek in juli van dit jaar en de afronding van een verbouwing aldaar, waarbij meer spreekkamers beschikbaar zijn gekomen en dus meer cliënten gezien kunnen worden. Het aantal gekweekte NG stammen is toegenomen met bijna 5%. Wat betreft de resistentie ontwikkelingen zien we, in vergelijking tot 2011, geen verontrustende veranderingen. Het percentage resistente stammen voor cefotaxim is vrijwel gelijk gebleven. Er zijn tot nu toe geen ceftriaxone en/of cefixime resistente stammen gevonden. Hoewel bij ceftriaxone een toename te zien is in het

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie Laboratoria Stichting PAMM Pathologie en Medische Microbiologie Na Lunchtijd Na Lunchtijd Locatie Adherentie gebied van de PAMM voor medische microbiologie 800.000 mensen Zuid-Oost Brabant Onderzoeken

Nadere informatie

Labboekje. Medische Microbiologie. Virologie (LKV) Zoeken op basis van serologie.

Labboekje. Medische Microbiologie. Virologie (LKV) Zoeken op basis van serologie. Labboekje Medische Microbiologie Virologie () Zoeken op basis van serologie. 1 Lab Klinische Virologie Lokatie Bestaat uit K1 zuid en L1 zuid Lab Klinische Virologie bestaat uit de volgende secties: AMM-moleculaire

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Jaarverslag 2013 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Jaarverslag 2013 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst D. Abma, K. Adams, S. Bruisten, A. van Dam, I. Linde, C. Signet Gegevensverzameling en vormgeving M. van Rooijen, M. Schlüter

Nadere informatie

Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie. Wijziging. TB PCR urine toegevoegd. Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie

Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie. Wijziging. TB PCR urine toegevoegd. Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie Wijzigingen Paragraaf Wijziging TB PCR urine toegevoegd Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie Toepassingsgebied Medische microbiologie

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Jaarverslag 2010 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Jaarverslag 2010 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst I. Linde, K. Adams, S. Bruisten, A. van Dam, C. Signet, D. Abma, A. Speksnijder Gegevensverzameling en vormgeving M.J. Schlüter,

Nadere informatie

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending bacteriologie Kweek algemeen 5x Sputum Feces Wond Difterie/Gonorrhoe Legionella/Bordetella Resistentie

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2

NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2 Medische Microbiologie & Infectiepreventie NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2 Onderzoek / Research Patiëntenzorg en diagnostiek Medische Microbiologie Onderwijs en opleiding Algemene informatie Grensoverschrijdende

Nadere informatie

Jaarverslag 2008 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Jaarverslag 2008 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Jaarverslag 2008 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst I. Linde, K. Adams, S. Bruisten, C. Signet, D. Abma, A. Speksnijder Fotografie Afdeling Communicatie Gegevensverzameling en vormgeving

Nadere informatie

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief Medische Microbiologie en Infectieziekten 024-3657514 www.medischemicrobiologie.nl www.cwz.nl Tarievenwijzer 1e lijnsdiagnostiek 2015 (per 01-04-2015) De tarievenwijzer 1 e lijnsdiagnostiek geeft een overzicht

Nadere informatie

Bloedgroepantistoffen tijdens. Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap

Bloedgroepantistoffen tijdens. Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap Bloedgroepantistoffen tijdens Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap In deze folder geven wij u informatie over bloedgroepantistoffen, ook wel irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA)

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 26 JANUARI 2009. - Koninklijk besluit tot wijziging van het artikel 24, 1, van de bijlage bij het koninklijk besluit van 14 september 1984 tot vaststelling van

Nadere informatie

SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie

SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie 166 Samenvatting SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie Deel I Introductie In de introductie van dit proefschrift (Hoofdstuk

Nadere informatie

Jaarverslag 2009 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Jaarverslag 2009 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Jaarverslag 2009 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst I. Linde, K. Adams, S. Bruisten, C. Signet, D. Abma, A. Speksnijder Fotografie Afdeling Communicatie: E. Blaas Gegevensverzameling

Nadere informatie

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN APRIL 213 INHOUD Het doel van de thermometer is een eerste berichtgeving over de stand van zaken in 212 over seksuele gezondheid in Nederland. De thermometer bevat nieuwe gegevens van de soa-centra, aangiftecijfers,

Nadere informatie

Samenvatting. Etiologie. samenvatting

Samenvatting. Etiologie. samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding op dit proefschrift. Luchtweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen, die door een groot aantal verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt kunnen

Nadere informatie

Rhesusbloedgroep. tijdens de zwangerschap. Wat moet u weten?

Rhesusbloedgroep. tijdens de zwangerschap. Wat moet u weten? Rhesusbloedgroep tijdens de zwangerschap Wat moet u weten? U bent zwanger en kortgeleden is uw bloed onderzocht. Het laboratorium heeft gevonden dat u bloedgroep Rhesus D-negatief of Rhesus c-negatief

Nadere informatie

Moleculaire diagnostiek

Moleculaire diagnostiek Moleculaire diagnostiek van infectieziekten Arjan de Jong 8 december 2015 Moleculaire diagnostiek Diagnostiek op basis van moleculair biologische (DNA/RNA) technieken Moleculaire diagnostiek van infecties

Nadere informatie

Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek

Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek Doel Het Laboratorium voor Medische Microbiologie van het Medisch Centrum Alkmaar (verder: het laboratorium) verricht

Nadere informatie

Rhesus-bloedgroep tijdens de zwangerschap Wat moet u weten?

Rhesus-bloedgroep tijdens de zwangerschap Wat moet u weten? Rhesus-bloedgroep tijdens de zwangerschap Wat moet u weten? Dit is een uitgave van: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl U herkent de bevolkingsonderzoeken

Nadere informatie

Instructie bewaren en verzenden materialen. Let op: strip tot 3/4 dopen in urine; geen vloeibare urine in potje!

Instructie bewaren en verzenden materialen. Let op: strip tot 3/4 dopen in urine; geen vloeibare urine in potje! Urinecontainer Bewaren tot transport Afhankelijk van soort patientenmateriaal Lijntips, urine en respiratoir materiaal (sputum, afzuigsel, BAL): koelkast* Alle andere materialen op kamertemperatuur Container

Nadere informatie

Algemene vragen over logistiek

Algemene vragen over logistiek FAQ over de wijzigingen in de preventie van zwangerschapsimmunisatie Versie 15 juli 2011 De vragen zijn ingedeeld in de volgende categorieën: pagina Algemene vragen over logistiek...1 Logistieke vragen:

Nadere informatie

Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik

Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik Valkuilen bij niet-invasieve foetale RhD typering Florentine F. Thurik Arts onderzoeker Afdeling Experimentele Immunohematologie Sanquin Research, Amsterdam, The Netherlands f.thurik@sanquin.nl Prenatale

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 6 november 29, week 45 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) wederom

Nadere informatie

Lijst verrichtingen laboratorium Medische Microbiologie

Lijst verrichtingen laboratorium Medische Microbiologie Lijst verrichtingen laboratorium Medische Microbiologie In de lijst met verrichtingen van het laboratorium Medische Microbiologie vindt u een overzicht van alle testen die het laboratorium doet. In dit

Nadere informatie

Labboekje. Medische Microbiologie. Virologie (LKV) Zoeken op basis van serologie.

Labboekje. Medische Microbiologie. Virologie (LKV) Zoeken op basis van serologie. Labboekje Medische Microbiologie Virologie () Zoeken op basis van serologie. 1 Inhoudsopgave Adenovirus...4 BK virus...5 Bof serologie...6 Parotitis epidemica...6 Chlamydia trachomatis, zie ook Chlamydia

Nadere informatie

Jaarverslag 2007 Streeklaboratorium GGD Amsterdam

Jaarverslag 2007 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Jaarverslag 2007 Streeklaboratorium GGD Amsterdam Colofon Redactie en Tekst I. Linde, K. Adams, S. Bruisten, C. Signet, D. Abma, A. Speksnijder Fotografie Afdeling Communicatie Gegevensverzameling en vormgeving

Nadere informatie

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht Zwangerschap en HBV Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht 1 Virale aandoeningen die verticaal overdraagbaar zijn HIV Hepatitis B

Nadere informatie

Screening van pasgeborenen

Screening van pasgeborenen Screening van pasgeborenen Algemeen en prenataal Arjan Lock, arts M&G 6 november 2014 Disclosure belangen spreker (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Marco Koppelman 1, Theo Cuypers 2, Harry Bos 1, Maarten Koot 2, Hans Zaaijer 3 1 afdeling Nationaal Screening laboratorium Sanquin (NSS), divisie Diagnostiek

Nadere informatie

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen Zwangerschap en rhesusfactoren Informatie over bloedgroepen en antistoffen 1 Inleiding Uit bloedonderzoek is gebleken dat u bloedgroep rhesus D-negatief of rhesus c-negatief heeft. Uw verloskundig zorgverlener

Nadere informatie

Valkuilen bij diagnostiek hepatitis ABC

Valkuilen bij diagnostiek hepatitis ABC Valkuilen bij diagnostiek hepatitis ABC Streeklab GGD Amsterdam, 30 okt 2009 Hans L. Zaaijer, arts-microbioloog AMC - Klinische Virologie / Sanquin - Bloedoverdraagbare Infecties leverontsteking chemisch/toxisch

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 23 oktober 29, week 43 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) verdubbeld

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Afname materialen MMB en bewaarcondities

Afname materialen MMB en bewaarcondities Anus uitstrijk, GBS - BRMO kweek Strijk stevig met de ESwab langs de anus, terwijl de ESwab om zijn lengte-as roteert. Doe de ESwab zover mogelijk in het meegeleverde buisje. Breek de ESwab op het breekpunt

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief Medische Microbiologie en Infectieziekten 024-3657514 www.medischemicrobiologie.nl www.cwz.nl Tarievenwijzer 2016 (per 01-02-2016) De tarievenwijzer 1 e lijnsdiagnostiek geeft een overzicht van de tarieven

Nadere informatie

Richtlijnen afname materiaal, doorlooptijd en transportmedia (externe aanvragers)

Richtlijnen afname materiaal, doorlooptijd en transportmedia (externe aanvragers) Pagina : 1 van 8 Soort onderzoek Gemiddelde doorlooptijd Soort materiaal Soort transportmedium Bewaarconditie Banale kweek 1-5 dagen Diversen Transystem charcoal met zwarte dop. Voor anaeroben: max. 4

Nadere informatie

PATIËNTENINformATIE SoA-PoLI Werkwijze SoA-consult

PATIËNTENINformATIE SoA-PoLI Werkwijze SoA-consult Soa-poli PATIËNTENinformatie SOA-POLI De SOA-poli van het Kennemer Gasthuis is een laagdrempelige voorziening die bedoeld is als aanvulling op de reguliere huisartsenzorg. Op de SOA-poli kunt u terecht

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 11 december 29, week 5 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op?

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? 1 INHOUD PSIE programma Antistoffen Ontstaan en Risico Achtergrond Rhc-screening Doel Rhc-screening Evaluatiestudie Rhc-screening Opzet Inclusies

Nadere informatie

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring SKML sectie Pathologie 16-06-2015 Drs. S. Dubois Overzicht Inleiding Aantallen Samples A-D Verdiepingsvragen Inleiding Wereldgezondheidsprobleem 40% van de wereldbevolking

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO Bijzonder Resistente Micro-Organismen Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO In deze folder vindt u meer informatie over Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) en Extended Spectrum Beta-Lactamase

Nadere informatie

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Thema 2.1: Infectie- en Immuunziekten Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Tentamencoördinator mw. Dr. I. Bakker Tentameninformatie Het tentamen bestaat uit 68 vragen, waarvan 53 gesloten en

Nadere informatie

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Casus bespreking Hr M, 1967, SEH op 20 oct 2010 VG -, medicatie - Sinds 1 week niet fit, grieperig.

Nadere informatie

Plan van aanpak ISIS (korte termijn)

Plan van aanpak ISIS (korte termijn) Plan van aanpak ISIS (korte termijn) Doelstellingen ISIS korte termijn (medio 2007- eind 2009) Het verzamelen en analyseren van resistentiedata van klinische relevante pathogenen t.b.v. : Monitoren van

Nadere informatie

Zika virus en zwangerschap

Zika virus en zwangerschap Zika virus en zwangerschap 04/2016 Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van JIJWIJ

Nadere informatie

Labboekje. Medische Microbiologie MDU. Zoeken op basis van bepaling

Labboekje. Medische Microbiologie MDU. Zoeken op basis van bepaling Labboekje Medische Microbiologie MDU Zoeken op basis van bepaling 1 Inhoudsopgave Bartonella henselae... 3 Kattenkrabziekte... 3 Bordetella...4 Kinkhoest... 4 Borrelia burgdorferi sensu lato...5 Ziekte

Nadere informatie

Monitoringrapport 2012

Monitoringrapport 2012 Monitoringrapport 2012 Humaan 12 immuundeficiëntievirus 217 (HIV) infectie in 6Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rond 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

HAL Bulletin. Nummer 2, December 2008 MFB/KC/HAL HO/DH/AH 2008.004

HAL Bulletin. Nummer 2, December 2008 MFB/KC/HAL HO/DH/AH 2008.004 Onderwerpen: 1. Bloedafname door huisartsen 2. Aanvragen diagnostiek/consultatie 3. Kwaliteitscontrole glucosemeters 4. Aanleveren urines 5. LVF wetenswaardigheden 6. Coeliakie onderzoek 7. Website 8.

Nadere informatie

Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik. Bloed is leven

Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik. Bloed is leven Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik Bloed is leven Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Rhesus D 3 De rhesus D-factor en zwangerschap 4 Mogelijke gevolgen

Nadere informatie

In het algemeen duidt een RPI < 2 op onvoldoende tijd of vermogen van het beenmerg om te reageren op de anemie.

In het algemeen duidt een RPI < 2 op onvoldoende tijd of vermogen van het beenmerg om te reageren op de anemie. Mededelingen MDC-Amstelland voor (huis)artsen en verloskundigen. november 2011 MDC-Amstelland is sinds 1 juli j.l. een feit, maar hiermee zijn nog niet alle bepalingen met de daarbij behorende referentiewaarden

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

STATE OF THE ART MOLECULAIRE DIAGNOSTIEK VAN VIRALE EN ATYPISCHE LUCHTWEGPATHOGENEN

STATE OF THE ART MOLECULAIRE DIAGNOSTIEK VAN VIRALE EN ATYPISCHE LUCHTWEGPATHOGENEN MICROLABBLAD informatiebulletin van het laboratorium microbiologie twente achterhoek Het Laboratorium Microbiologie Twente Achterhoek wenst alle lezers een heel goed en gezond 2006 toe! Om het jaar goed

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Vries, Jutte Jacoba Catharina de Title: Congenital cytomegalovirus infection :

Nadere informatie

Maatregelen bij mogelijke dragers

Maatregelen bij mogelijke dragers Maatregelen bij mogelijke dragers van MRSA Omdat u mogelijk drager bent van een bijzondere bacterie (MRSA-bacterie), gelden voor u isolatiemaatregelen. In deze brochure kunt u meer lezen over deze bacterie

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over MRSA

De meest gestelde vragen over MRSA De meest gestelde vragen over MRSA Inleiding In deze brochure treft u de meest gestelde vragen aan over MRSA en de antwoorden daarop. De brochure is een aanvulling op de ziekenhuisfolder waarin algemene

Nadere informatie

Prenatale Screening. Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE)

Prenatale Screening. Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE) Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE) Proces Monitor 2012 Belangrijkste resultaten Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie (PSIE) over 2012 C.P.B.

Nadere informatie

Soa- poli Kennemerland

Soa- poli Kennemerland Soa- poli Kennemerland PATIENTENinformatie SOA POLI KENNEMERLAND De SOA-poli Kennemerland is een laagdrempelige voorziening die bedoeld is als aanvulling op de reguliere huisartsenzorg. De SOA-poli is

Nadere informatie

Aanvraag van medisch microbiologisch onderzoek versie 8 26 september 2014

Aanvraag van medisch microbiologisch onderzoek versie 8 26 september 2014 Procedure Aanvraag van medisch microbiologisch onderzoek versie 8 26 september 2014 wijziging t.o.v. versie 7 mutatienummer: 14/217 3.3 Toegevoegd de tekst: Wanneer van één monster verschillende onderzoeken

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel

6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel 6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) zijn infectieziekten die door intiem seksueel contact kunnen worden overgedragen. Omdat iemand een SOA kan hebben, zonder

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M82 Het soa-consult van september 2013. Bij Soa is de actuele kennis over diagnostiek, behandeling, begeleiding en partnerwaarschuwing niet compleet

Nadere informatie

Bijzondere Resistente Micro-Organismen (BRMO, inclusief MRSA en VRE) Informatie en maatregelen

Bijzondere Resistente Micro-Organismen (BRMO, inclusief MRSA en VRE) Informatie en maatregelen Bijzondere Resistente Micro-Organismen (BRMO, inclusief MRSA en VRE) Informatie en maatregelen Inleiding...3 Wat zijn BRMO s?...3 De meest bekende BRMO s...3 De gevolgen van een BRMO-besmetting...4 Wanneer

Nadere informatie

Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium

Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium In dit nummer: ALLERGIERAPPORTAGE; DETECTIEGRENS VERLAAGD ANTISTOFFEN BIJ DIABETES

Nadere informatie

Laboratoria Nieuwsbrief Juni 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium

Laboratoria Nieuwsbrief Juni 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium Laboratoria Nieuwsbrief Juni 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium In dit nummer: Express-info Inleiding Bereikbaarheid laboratoria / specialisten Ziekenhuis

Nadere informatie

De soa-kit. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3. Uitvoering

De soa-kit. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3. Uitvoering 1. Toelichting Bij Soa is de actuele kennis over diagnostiek, behandeling, begeleiding en partnerwaarschuwing niet compleet zonder informatie over het gebruik van de diverse buisjes en stokjes die het

Nadere informatie

Prenatale Screening. Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE)

Prenatale Screening. Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE) Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocyten- immunisatie (PSIE) Procesmonitor 2013 Belangrijkste resultaten Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie (PSIE) over 2013 C.P.B.

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC Jeroen Keijman, arts-microbioloog Inhoud Wat is resistentie? Hoe komt een resistente bacterie bij patiënten op de IC? Hoe voorkom je resistentie?

Nadere informatie

Laboratoria Nieuwsbrief Februari 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium

Laboratoria Nieuwsbrief Februari 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium Laboratoria Nieuwsbrief Februari 2012 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium In dit nummer: Inleiding Voor u ligt de nieuwe digitale uitgave van nieuwsbrief

Nadere informatie

Medische Microbiologie en Infectieziekten ( 024-3657514 Tarievenwijzer 2016 (per 01-02-2016)

Medische Microbiologie en Infectieziekten ( 024-3657514   Tarievenwijzer 2016 (per 01-02-2016) Medische Microbiologie en Infectieziekten ( 024-3657514 www.medischemicrobiologie.nl www.cwz.nl Tarievenwijzer 2016 (per 01-02-2016) D e l D l t l l l l he g l l l l l l l l l h l l l l aanvragen l bl

Nadere informatie

APRIL 2014. Pagina 1 van 9

APRIL 2014. Pagina 1 van 9 APRIL 214 Inhoud Het doel van de thermometer is een eerste berichtgeving over de stand van zaken in 213 over seksuele gezondheid in Nederland. De thermometer bevat nieuwe gegevens van de centra seksuele

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN GLOBAAL RAPPORT

Nadere informatie

tuberculose en contactonderzoek

tuberculose en contactonderzoek tuberculose en contactonderzoek Inhoudsopgave p. 3 Waarom ontvangt u deze folder? Meedoen is belangrijk! p. 4 Belangrijk om te weten over tuberculose p. 5 Word ik nu ziek p. 6 Contactonderzoek: meedoen!

Nadere informatie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie Isolatiemaatregelen Infectiepreventie Inleiding Ieder mens draagt miljarden bacteriën met zich mee. Bacteriën worden ook wel micro-organismen genoemd omdat zij niet met het blote oog te zien zijn maar

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

(sero) logisch denken

(sero) logisch denken CLINIC ZGV 17 november 2010 (sero) logisch denken Ries Schouten arts-microbioloog reizigersgeneeskundige Infectie en afweer Patient met blaasjes gelaat HSV IgM + IgG 20 VZV IgM + IgG 200 Leishmania Casus

Nadere informatie

1. Deelnemers. 2. Stalen

1. Deelnemers. 2. Stalen Externe kwaliteitsevaluatie in Microbiologie 2011 Gevoeligheidsbepaling van Mycobacterium tuberculosis complex isoniazide (INH), rifampicine (RMP), ethambutol (EMB) en facultatief pyrazinamide (PZA). Identificatie

Nadere informatie

1. Deelnemers. 2. Stalen

1. Deelnemers. 2. Stalen Externe kwaliteitsevaluatie in Microbiologie 2012 Identificatie van Mycobacteriën Gevoeligheidsbepaling van Mycobacterium tuberculosis complex isoniazide (INH), rifampicine (RMP), ethambutol (EMB) en facultatief

Nadere informatie

Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken

Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken 1. Participatiegraad: Allereerst willen we u bedanken voor de tijd die u hebt besteed aan het invullen

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap Obstetrie Groep B streptokokken en zwangerschap Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)?...4 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren?...4 4. Hoeveel kans heeft een pasgeboren

Nadere informatie

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België:

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Jaar 2012 B. Jans en Y. Glupczynski etenschappelijk Instituut Volksgezondheid (IV), OD Volksgezondheid

Nadere informatie

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog)

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog) Community-acquired pneumonie Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan (artsen-microbioloog) DUO dagen 2014 Casus: 53-jarige vrouw Anamnese: Meer daneenweek

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Drie maandelijkse uitgave LMMI St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg September 2013

Drie maandelijkse uitgave LMMI St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg September 2013 Drie maandelijkse uitgave LMMI St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg September 213 Voorwoord In deze editie een artikel over Lean door Marc Rouppe van der Voort geplaatst op Lean denken in de zorg en een bijdrage

Nadere informatie

ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING

ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING ARBEIDSGEZONDHEIDSKUNDIGE SCREENING Inleiding Werken in een gezondheidszorginstelling brengt specifieke risico s met zich mee. Eén daarvan is dat medewerkers in aanraking kunnen komen met patiëntenmateriaal.

Nadere informatie

EHEC-tiek. Samenvatting van de Duitse uitbraak. Eelco Franz RIVM

EHEC-tiek. Samenvatting van de Duitse uitbraak. Eelco Franz RIVM EHEC-tiek Samenvatting van de Duitse uitbraak Eelco Franz RIVM Centrum Infectieziektebestrijding Lab. Zoonosen en Omgevingsmicrobiologie Nationaal referentielaboratorium STEC 1 28 juni 2011 Inhoud 1. Pathogene

Nadere informatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Onderwerp: Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Samenvatting: Soort uitspraak: Datum: 28 februari 2007 Uitgebracht aan: De vraag

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Laboratoriumonderzoek voor externe aanvragers

Algemene Voorwaarden Laboratoriumonderzoek voor externe aanvragers Algemene Voorwaarden Laboratoriumonderzoek voor externe aanvragers Reinier Haga Medisch Diagnostisch Centrum Het laboratoriumonderzoek dat wordt uitgevoerd binnen het Reinier Haga Medisch Diagnostisch

Nadere informatie

Medisch microbiologische laboratoria leveren verantwoorde zorg, maar het kan nog beter

Medisch microbiologische laboratoria leveren verantwoorde zorg, maar het kan nog beter Medisch microbiologische laboratoria leveren verantwoorde zorg, maar het kan nog beter Onderzoek naar de kwaliteit van de medisch microbiologische laboratoria in Nederland Den Haag, november 2008 Aan

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

INSTRUCTIE AFNEMEN MRSA KWEKEN DOOR HUISARTS

INSTRUCTIE AFNEMEN MRSA KWEKEN DOOR HUISARTS INSTRUCTIE AFNEMEN MRSA KWEKEN DOOR HUISARTS Eerste actie MRSA verdachte patiënten die (op termijn) naar het MCL gaan altijd melden aan de afdeling Hygiëne & Infectiepreventie (H&IP) via 058-2863718 of

Nadere informatie

Informatie over een bloedtransfusie

Informatie over een bloedtransfusie Informatie over een bloedtransfusie Bij het tot stand komen van deze folder is gebruik gemaakt van de volgende folders: Bloedtransfusie voor patiënten - Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Bloedtransfusie

Nadere informatie