Orchestreren van ketenprocessen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Orchestreren van ketenprocessen"

Transcriptie

1 Orchestreren van ketenprocessen Webserviceorchestratie in e-government De overheid wil op korte termijn de administratieve lasten voor de burger en het bedrijfsleven verlagen. Daarvoor is het nodig de ketenprocessen te orchestreren. Een technologie die zeer geschikt is voor Het verbeteren van de dienstverlening aan haar klanten burgers en bedrijven is een van de grote uitdagingen voor de overheid. Dit komt deels voort uit het streven naar vermindering van de administratieve lasten van burgers, bedrijf en overheden (Kabinetsnota, 2003, 2004) en omdat burgers verwachten dat de overheid responsiever en transparanter wordt; dat aanvragen sneller afgehandeld worden en dat ze op de hoogte worden gehouden van de status van een aanvraag. Een eerste stap in het streven naar een betere dienstverlening was het automatiseren van bestaande diensten, die dan on line via een website kunnen worden aangeboden. Een volgende, meer omvattende stap is het aanbieden van one-stop-shop -diensten, waarbij huidige en nieuwe diensten van meerdere overheidsorganisaties gecombineerd of geïntegreerd worden aangeboden. Een geïntegreerde bouwvergunning, waarbij alle vergunningen die benodigd zijn bij de (ver)bouw van een woning of bedrijf, bijvoorbeeld een sloopvergunning, een vergunning voor de afvoer van afval en een kapvergunning, in een pakket worden aangeboden, is een voorbeeld van zo n one-stop-shop-dienst. Meerdere afdelingen en overheidsinstanties het orchestreren van zulke processen is BPEL4WS. BPEL is echter slechts een deel van de oplossing. Marijn Janssen en Jeffrey Gortmaker zijn betrokken bij de afhandeling van deze activiteiten. Een betere en on line dienstverlening moet kunnen omgaan met het probleem van de gefragmenteerde overheid. Taken en bevoegdheden liggen vaak verspreid over verschillende afdelingen en overheidsinstanties, met elk hun eigen, veelal heterogene, informatiesystemen. Voor de VROMvergunning wordt afstemming bemoeilijkt omdat de huidige gemeentelijke wordt gekenmerkt door een lock-in van softwareleveranciers. Gemeenten zoeken al jaren naar een uitweg voor deze situatie. De problemen op organisatie- en applicatieniveau bemoeilijken het automatiseren van de bedrijfsprocessen. Zelfs voor enkelvoudige diensten zoals het aanvragen van een horecavergunning zijn vaak subprocessen benodigd die worden uitgevoerd door andere afdelingen of organisaties. Omdat bevoegdheden en processen wettelijk zijn vastgelegd, is, in tegenstelling tot in het bedrijfsleven, het elimineren van deze fragmentatie veelal lastig en op korte termijn zelfs onmogelijk. Voor het aanbieden van diensten moeten de verschillende betrokken deelprocessen dus zo goed mogelijk op elkaar worden afgestemd. Omdat de overheid op korte termijn de administratieve lasten voor de burger en het bedrijfsleven wil verlagen, is orchestreren van deze processen dus noodzakelijk. Een technologie die zeer geschikt is voor het orchestreren van ketenprocessen is BPEL4WS. BPEL4WS Webservicestechnologie is een naam voor een palet aan protocollen die het mogelijk maken functionaliteit, zowel op applicatie- als op bedrijfsniveau, aan te bieden via gestandaardiseerde interfaces. Met de term webservice wordt meestal een service bedoeld die kan worden aangeroepen middels een gestandaardiseerde aanroep in xml/soap-formaat. Webservices kunnen worden gebruikt als interface voor het aanroepen van functionaliteit, zoals 18

2 Samenvatting Met webserviceorchestratie kunnen ketenprocessen die door verschillende afdelingen en organisaties lopen, worden gerealiseerd. Eenmaal ontworpen processen kunnen in verschillende situaties worden hergebruikt. BPEL4WS is hiervoor de de facto standaard. Om webserviceorchestratie succesvol toe te passen is er behoefte aan een duidelijk definitie van de regierol en moet een groot aantal organisationele vraagstukken worden opgelost. Voorbeeld van een proces in BPEL4WS 1 wordt functionaliteit aangeboden middels services. Deze services kunnen vervolgens worden aangeroepen door serviceaanvragers die de service gevonden hebben in een servicedirectory. Het bijzondere van een soa is dat deze niet enkel toepasbaar is op het gebied van software, maar ook op het hogere niveau van zakelijke diensten (Steen e.a. 2004). Webserviceorchestratie is een ondereen betaalservice, voor het aanroepen van functionaliteit uit legacysystemen of voor het opvragen van data. Webservices zijn de belangrijkste technologie voor het implementeren van een servicegeoriënteerde (soa). In een soa worden applicaties niet gebouwd volgens een monolithisch patroon waarbij alle functionaliteit in één applicatie zit ingebakken, maar deel van de webservices stack, gericht op het afstemmen van verschillende webservices, zodat een proces van opeenvolgende aanroepen van webservices ontstaat. Webserviceorchestratie richt zich op het specificeren van de logica achter de tijdsvolgordelijke aanroepen van verschillende webservices. De de facto standaard voor orchestratie is BPEL4WS, Business Process Execution Language for Web Services, vaak kortweg BPEL genoemd. BPEL is ontwikkeld door Microsoft, IBM en BEA, en verenigt twee oudere talen van Microsoft en IBM: XLANG en WSFL. De nieuwste versie van BPEL4WS zal ook proceslogica gaan bevatten die traditioneel alleen in workflowtalen aanwezig was. Zo biedt het de mogelijkheid taken door mensen te laten uitvoeren. De grote voordelen van webserviceorchestratie ten opzichte van workflow zijn de uniforme en standaardmanier van het aanroepen van bedrijfsprocessen en applicaties middels webservices. Dit maakt zaken als hergebruik en het snel en gemakkelijk aansluiten van nieuwe processen mogelijk. Een in BPEL4WS ontworpen proces kan idealiter in software van verschillende leveranciers worden afgespeeld. Een voorbeeld van een proces in BPEL4WS van de aanvraag van een horecavergunning is weergegeven in figuur 1. Dit proces begint met het ontvangen van een ingevuld webformulier en roept een webservice aan die controleert of het formulier wel volledig is ingevuld. Wanneer het formulier niet volledig is ingevuld, wordt de gebruiker verzocht deze kloppend te maken. In de andere gevallen gaan twee processen parallel lopen. De aanvraag wordt gepubliceerd in een krant en de politie wordt om advies gevraagd omtrent het verlenen van de horecavergunning. informatie / juni

3 20 Orchestratie komt op dit moment met name uit de softwareleveranciershoek. Er zijn verschillende leveranciers van orchestratietechnologie, waaronder zelfs een open-sourcevariant. Dit heeft tot gevolg dat veel toepassingen gericht zijn op het uitbreiden van de huidige middlewarefunctionaliteit voor het op elkaar aansluiten van de informatiesystemen in de front- en back-offices. Orchestratie wordt vanuit deze hoek gezien als een uitgebreide versie van enterprise application integration (eai). Dit is een logisch gevolg als we naar de ontwikkeling van de technologie kijken, maar dit is een veel te beperkt perspectief op de mogelijkheden van orchestratie. De toegevoegde waarde en het potentieel liggen nu juist in de toepassing van orchestratie voor het coördineren van bedrijfsprocessen die door verschillende organisaties en/of afdelingen lopen. De verwachting is dat de discussie webserviceorchestratie versus workflow of business process management (bpm) spoedig achterhaald zal zijn. Eai- en workflowtechnologie zijn namelijk aan het convergeren. De ontwikkelingen in de orchestratiesoftwaremarkt gaan snel, en de bestaande software biedt steeds meer functionaliteit. Ook zien we aan de andere kant de eai-markt convergeren met de workflow/bpm-markt. Zo nam eai-vendor Tibco onlangs de grote workflow/bpm-leverancier Staffware over. Met het huidige momentum achter BPEL is het de verwachting dat weldra ook andere bpm-vendors BPEL gaan ondersteunen in hun producten, en er zal een veelvoud aan business process management- en business process integratie-suites ontstaan, die applicaties, processen en externe organisaties kunnen koppelen. BPEL4WS, als open standaardtaal, en webservices als gestandaardiseerde technologie voor de interfaces zullen hierin een hoofdrol spelen. Hergebruik van processen Webserviceorchestratie heeft de potentie ketenprocessen te coördineren die door de gefragmenteerde overheid lopen. De organisatie die verantwoordelijk is voor het verlenen van de uiteindelijke dienst, kan met behulp van webserviceorchestratie het dienstverleningsproces starten of zelfs orchestreren door de via een gestandaardiseerde webservice-interface toegankelijk gemaakte subprocessen bij andere afdelingen en organisaties aan te roepen. In principe kan elke afdeling op haar beurt weer haar eigen processen orchestreren. Elke afdeling of organisatie kan onderdeel zijn van meerdere georchestreerde processen. Het gevaar is dat elke afdeling en organisatie haar eigen proces gaat ontwikkelen en onderhouden en er op deze maniereen wildgroei ontstaat aan ontwikkelaars en onderhoudsspecialisten. waarbij er rekening mee wordt gehouden dat bepaalde taken op de specifieke omstandigheden worden afgestemd. Het proces dat op centraal niveau ontworpen is, moet voldoende algemeen zijn zodat het op lokaal niveau aan de specifieke omstandigheden kan worden aangepast en lokale instanties niet tot een eenheidsworst worden gedwongen. Dit kan door een shared service center te introduceren (Janssen en Joha, 2004). In dit soort centra worden diensten, in dit geval zelfs complete bedrijfsprocessen, geconcentreerd in een centrale organisatie, die deze diensten aanbiedt aan andere partijen op grond van een overeenkomst tegen een bepaalde prijs.»webserviceorchestratie kan ketenprocessen coördineren bij de gefragmenteerde overheid«orchestratie biedt de mogelijkheid het ontwikkelen en onderhouden van software naar het procesniveau te tillen, zoals in figuur 2 weergegeven is. In tegenstelling tot bedrijven zullen overheidsinstanties er onder normale omstandigheden geen problemen mee hebben dat andere overheidsinstanties hun processen hergebruiken en het proces aan de lokale omstandigheden aanpassen.. Een bedrijf zal vanwege concurrentieoverwegingen meestal niet willen dat een concurrent zijn proces hergebruikt. Naast het hergebruik op decentraal niveau liggen de kansen binnen de overheid ook op het vlak van het eenmaal ontwerpen van een bedrijfsproces op centraal niveau en het op lokaal niveau (her)gebruiken, Processen moeten natuurlijk ook onderhouden en regelmatig veranderd worden als gevolg van wetswijzigingen. Dit kan ook zeer efficiënt op een centrale plaats gebeuren, maar dient wel in samenspraak met de lokale niveaus te gebeuren aangezien die de tactische kennis over de uitvoering van de bedrijfsprocessen bezitten. Op centraal niveau zouden experts wetswijzigingen kunnen bijhouden, de gevolgen hiervan evalueren en eventueel voorstellen doen voor aanpassingen om de administratieve lasten voor overheden en klanten te minimaliseren. Inrichting van de regierol Het orchestreren of regisseren van een ketenproces is geen eenvoudige opgave en er moeten veel beslissingen worden genomen om tot een goede inrichting te komen. Dit roept onder andere vragen op zoals: wie is ervoor verantwoordelijk dat de juiste informatie bij de juiste instantie komt; moeten de diverse betrokken overheidsinstanties wel of niet zichtbaar blijven voor de aanvrager; hoe wordt de voortgang bijgehouden; moeten de bedrijfspro-

4 cessen of de aanwezige applicaties als uitgangspunt voor ontwerp worden genomen; worden service level agreements (sla s) bilateraal of met een centraal niveau afgesproken; wat gebeurt er als een van de organisaties een deadline overschrijdt of als één organisatie een bericht verstuurd heeft en de andere zegt deze nooit ontvangen te hebben; dient één rekening verstuurd te worden voor alle vergunningen of per vergunning een rekening? Hieruit blijkt dat technologie alleen slechts ten dele een oplossing is voor het orchestreren van ketenprocessen. Het orchestreren vereist namelijk een duidelijke regiefunctie, die verantwoordelijk is voor het totale dienstverleningsproces. Wanneer er namelijk niemand verantwoordelijk is voor de goede uitvoering van het gehele proces, moet de klant zelf de regierol vervullen. Dus feitelijk de verschillende organisaties coördineren, met de daarbij behorende hoge administratieve lasten en het risico van het kastje naar de muur gestuurd te worden. Het invullen van deze regie- of orchestratiefunctie is de grote uitdaging voor het succesvol toepassen van webserviceorchestratie voor het coördineren van ketenprocessen. Samenwerking tussen overheidsinstanties met verschillende doelen en informatiearchitecturen is noodzakelijk. Bij het implementeren van orchestratie moeten goede afspraken tussen partijen worden gemaakt over het uitvoeren van taken, zoals de toegestane verwerkingstijd van een aanvraag, het tijdig doorgeven van statusinformatie, of afspraken over de toegestane uitkomsten van een subproces. Een andere vraag die bij het inrichten van de orchestratierol beantwoord moet worden, is het niveau waarop coördinatie moet plaatsvinden. Dit kan op het activiteitenniveau in de subafdelingen, maar ook op het niveau van de afdelingen zelf plaatsvinden, waarbij de activiteiten binnen de afdeling een black box zijn voor de orchestrator. Er moet worden nagedacht op welke wijze met gegevensopslag en -distributie omgegaan wordt. Gegevens kunnen middels variabelen worden meegevoerd in het proces, maar wanneer het Onderhoud en hergebruik van processen 2 proces voltooid is, zijn de gegevens verdwenen. Voor het leveren van beleidsinformatie en archiefdoeleinden voor de verschillende overheidsinstanties is het echter zeer belangrijk ook daarna nog over de gegevens te kunnen beschikken. Ook is het vaak niet praktisch om alle informatie met het proces mee te voeren, en ligt een meer permanente vorm van gegevensdelen tussen de verschillende organisaties voor de hand. Bij een volgende aanvraag is de informatie vaak weer nodig, waardoor je informatie van de vorige aanvragen moet behouden. Ook als er iets fout gaat en een roll-back nodig is, is het handig een meer permanente opslag van gegevens en processtatus te hebben. Een ander punt waaraan aandacht dient te worden besteed, is het herverdelen van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Iemand moet verantwoordelijk zijn voor het verzorgen van een hoge beschikbaarheid van de systemen, voor het verwerken van wetswijzigingen en voor de beveiliging. De regisseur moet de bevoegdheid hebben om de andere organisaties aan te sporen hun deel van het proces uit te voeren. Zo kan de orchestrator ervoor zorgen dat de factuur voor de leges van ver- schillende vergunningen in één keer verstuurd wordt en de leges naar de juiste partijen worden verstuurd. Een groot voordeel hiervan is dat niet elke partij meer haar eigen factureringsafdeling hoeft te hebben en de partijen zich kunnen concentreren op hun corebusiness. Accountability van de overheid is een breed begrip, maar kan in deze context worden gedefinieerd als het afleggen van verantwoordelijkheid voor het verloop van overheidsprocessen. Dit houdt in dat moet worden bijgehouden hoe beslissingen tot stand zijn gekomen, waarom bepaalde besluiten zijn genomen, enzovoort. Wanneer bijvoorbeeld een vergunningsaanvraag wordt afgewezen op basis van zachte belastende informatie over iemand, moet dit wel aan de aanvrager gemotiveerd kunnen worden. Hoe ga je hiermee om: maak je alle beslissingen van het hele proces transparant of maak je het proces alleen op aggregaatniveau transparant, dat wil zeggen enkel de input en output van de afdelingen/organisaties; de afdelingen/organisaties zelf worden dan als black box beschouwd. In het eerste geval is het nadeel dat een gebruiker de overheidsprocessen en beslisregels op informatie / juni

5 een wel erg gedetailleerd niveau voorgeschoteld krijgt, maar het voordeel is dat alle details transparant zijn. In het tweede geval is het nadeel dat niet alle regels transparant zijn, maar het voordeel is dat het eenvoudiger te begrijpen is voor de aanvragers en dat aansturing van de verschillende afdelingen op basis van sla s mogelijk is. Adaptiviteit van overheidsprocessen is een laatste belangrijk aandachtspunt voor het inrichten van de regiefunctie. Overheidsprocessen kunnen snel veranderen, bijvoorbeeld ten gevolge van nieuwe wet- en regelgeving. Wanneer deze dienstverleningsprocessen zijn vastgelegd in geautomatiseerde process flows, moeten er duidelijke afspraken zijn over hoe om te gaan met deze wijzigingen. Aan de Technische Universiteit Delft wordt onderzocht hoe de processen kunnen worden hergebruikt en hoe de regierol moeten worden ingericht. Het doel van dit onderzoek is te komen tot een referentie die overheidsbesluitvormers ondersteunt bij het maken van keuzen voor het orchestreren van ketenprocessen. Toekomst Orchestratie moet meer dan alleen als uitgebreide middleware gezien worden en vereist de inrichting van een duidelijke regierol met alle daarbij behorende organisatorische consequenties. Traditionele softwareaanbieders lijken orchestratietechnologie in enge zin te zien. Ondernemingen als Grand Central (www.grandcentral.com) onderstrepen de hier gepresenteerde gedachte en geven de mogelijkheid om complete bedrijfsprocessen te hergebruiken in analogie naar het hergebruik van softwarecomponenten. Dit sluit aan op de wensen van de vraagkant, van waaruit er een behoefte aan ondersteuning van het inrichten van de regiefunctie en het hergebruiken van complete bedrijfsprocessen bestaat. Voor het realiseren van de voordelen dienen coalities van partijen gecreëerd te worden, waarbij duidelijke afspraken en keuzen betreffende het onderhouden van processen en het inrichten van de regiefunctie worden gemaakt. Reviewer Stef Joosten Literatuur Janssen, M. & A. Joha (2004). De Onzekere Belofte van het Shared-servicecenter. Informatie, 46(6), pp Kabinetsnota (2003). Actieprogramma Andere Overheid, Kabinetsnota (2004). Meer ruimte voor ondernemers door minder lasten Van lastenproductie naar lastenreductie, default.asp?cms_tcp=tcpasset&id=8920a0b8 B340438AA C0F67D2C. Steen, M.W.A. e.a. (2004). Service-Oriented Enterprise Architecture. In Z. Stojanovic & A. Dahanayake (red.), Service-Oriented Software System Engineering: Challenges and Practices. Idea Group. Leveranciers BPEL-engines Oracle BPEL Process Manager: otn.oracle.com/bpel OpenStorm Service Orchestrator: IBM Websphere Business Integration Server Foundation: www- 306.ibm.com/software/integration/wbisf/fea tures Active Endpoints ActiveWebflow Server: ActiveBPEL (Open Source): Marijn Janssen is universitair docent bij de sectie Informatie- en Communicatietechnologie van de Faculteit Techniek, Bestuur en Management van de Technische Universiteit Delft. Jeffrey Gortmaker is promovendus bij de sectie Informatie- en Communicatietechnologie van de Faculteit Techniek, Bestuur en Management van de Technische Universiteit Delft. 22

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

In één keer een geheel proces afhandelen

In één keer een geheel proces afhandelen bedrijfsprocesmodellering In één keer een geheel proces afhandelen Stp moet kosten, verwerkingstijd, risico s en aantal fouten reduceren De auteurs beschrijven straight through processing, een methode

Nadere informatie

Soepele processen. BPEL voor orchestratie én choreografie? Business Process Magazine, juni 2005, nr.4

Soepele processen. BPEL voor orchestratie én choreografie? Business Process Magazine, juni 2005, nr.4 Soepele processen met gekoppelde BPEL voor orchestratie én choreografie? 6 Als we kijken naar het applicatielandschap van veel organisaties, dan zien we dat er een groot aantal aparte webservices systemen

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT 24 november 2010 Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT ir. Martin R. Meijer senior BPM/EAI consultant Agenda Business Process Management, een historisch overzicht BPM als bindmiddel geschikte

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening De overheid zet zwaar in op e-government, bijvoorbeeld door verbetering van de digitale dienstverlening aan de burger. De gemeente Amsterdam pakt deze vernieuwingsslag

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Gasunie inkoopproces 2012

Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Of het nu gaat om het optimaliseren van het gastransport of om het beheren en aansturen van onze leveranciers, bij Gasunie zijn we continu op zoek naar

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

EAI Consultancy bij Ordina

EAI Consultancy bij Ordina EAI Consultancy bij Ordina Gastcollege Ordina voor HRO Door: Linda Terlouw 9-mei-06 1 Even voorstellen Naam: Opleiding: Linda Terlouw Technische Informatica en Bedrijfsinformatietechnologie aan Universiteit

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware INTEGRATIE CONTINUE INNOVATIE WORKFLOW ONDERSTEUNING ABECON-CONSULTANCY OVER ABECON Microsoft Dynamics Nieuwe kansen in een veranderende media wereld Standaard

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS

AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS Cursus AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS BizAgi BPMS Xpress is een gebruiksvriendelijke en kostefficiënte Business Process and Workflow software, specifiek ontworpen voor kleine en middelgrote ondernemingen.

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Integratie in de praktijk

Integratie in de praktijk Integratie in de praktijk Werken als integratie consultant bij KLM Werken als integratie consultant bij KLM T. Lansbergen A. Kwekel Hogeschool Rotterdam 13/10/2015 Agenda Introductie - Organisatie Use

Nadere informatie

Sturen en Bewaken in BPEL

Sturen en Bewaken in BPEL Beeklaan 444 2562 BK Den Haag www.darwin-it.nl info@darwin-it.nl KvK 27283780 ING 65.35.40.663 Martien van den Akker Technical Architect Sturen en Bewaken in BPEL Introductie Over SOA is inmiddels veel

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Informatiebeheer: een nieuw tijdperk Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Programma voorjaar 2010 Zoals eerder vermeld, bestaat

Nadere informatie

Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer

Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer WHITEPaPER: BUSINESS SERVICE MANAGEMENT Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer IT SERVIcE PRoVIDER auteur: Herman Rensink WHITEPAPER: BUSINESS SERVICE MANAGEMENT 2 Met GENSYS levert

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Van 6 weken naar 6 minuten met OpenSource Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Wat is DUO? Uitvoeringsorganisatie van Ministerie van OCW - Studiefinanciering - Bekostiging

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Generiek Platform Zaken 23 november 2006. Tom Steenbakkers Mario Smit

Generiek Platform Zaken 23 november 2006. Tom Steenbakkers Mario Smit Generiek Platform Zaken 23 november 2006 Tom Steenbakkers Mario Smit 1 Agenda Introductie CIBER Wat is Generiek Platform Zaken? De case van de gemeente Zwolle Vragen 2 Wie is CIBER? Wereldwijde IT dienstverlener

Nadere informatie

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Met een combinatie van Microsoft Dynamics CRM en een online besteltool krijgt MCFE niet alleen inzicht

Nadere informatie

Aan de slag met BusinessObjects XI Release 2 Service Pack 2/Productivity Pack

Aan de slag met BusinessObjects XI Release 2 Service Pack 2/Productivity Pack Aan de slag met BusinessObjects XI Release 2 Service Pack 2/Productivity Pack Over deze handleiding Over deze handleiding In deze handleiding wordt beschreven hoe u kunt werken met BusinessObjects XI Release

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

TSf@-OTRS Documentatie

TSf@-OTRS Documentatie TSf@-OTRS Documentatie Inhoudstafel 1 Inleiding - OTRS... 2 2 TSf@-OTRS... 3 2.1 Cloud... 3 2.2 Klanten van klant... 3 2.3 Opsteller van ticket... 3 2.4 Applicatie... 3 2.5 Helpdesk medewerker... 3 2.6

Nadere informatie

Maatpak? Trends in de informatiewereld en de aansluiting bij u 1 juni 2010

Maatpak? Trends in de informatiewereld en de aansluiting bij u 1 juni 2010 Maatpak? Trends in de informatiewereld en de aansluiting bij u 1 juni 2010 Wat gaan we doen? Kansen Vrijheid Nieuwe ronden Veel te doen Trends Competenties Wie ben ik? BDA/UvA 15 jaar bedrijfsleven; 5

Nadere informatie

De waarde van Business Process Management (BPM)

De waarde van Business Process Management (BPM) De waarde van Business Process Management (BPM) Artikel gepost op website van 1 http://www.amelior.be/ndl/artikels/artikel.asp?c=5&sc=72&a=266&tc=1 Auteur : Geert Brandt februari 2009 BPM heeft te maken

Nadere informatie

Wees in control over uw digitale landschap

Wees in control over uw digitale landschap Managed Services Managed Services We zorgen ervoor dat uw complete beheerketen soepel functioneert, zodat uw eindgebruikers optimaal worden bediend. Zorgenvrij beheer is cruciaal voor de continuïteit van

Nadere informatie

Waarom Webfysio? www.webfysio.nl - team@webfysio.nl

Waarom Webfysio? www.webfysio.nl - team@webfysio.nl Uw cliënt verdient toch maatwerk zorg? Waarom Webfysio? Uw eigen online en blended maatwerk zorgpakketten aanbieden Uw cliënten ondersteunen met online agenda, notificaties en herinneringen Direct online

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

SIMPLIFYSCAN. A sharp choice in intelligent scanning

SIMPLIFYSCAN. A sharp choice in intelligent scanning SIMPLIFYSCAN A sharp choice in intelligent scanning SIMPLIFYSCAN: A SHARP CHOICE IN INTELLIGENT SCANNING SimplifyScan maakt het voor gebruikers mogelijk om documenten op een eenvoudige wijze te scannen

Nadere informatie

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Je kunt hier (optioneel) ook een gratis tool downloaden

Nadere informatie

Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden. en Service Level Agreements

Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden. en Service Level Agreements Service Level Agreement tips Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden en Service Level Agreements Service Level Agreements SLA s komen onder meer voor als basis van veel clouddiensten.

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Daniël van der Perren 7-12-2009 Business Process Management Inhoud Business Process Management... 3 Maar wat is nu een Process?... 4 Wat is een Business Process?... 5 Wat is

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Onafhankelijke diensten......veilig, gebundeld en gepersonaliseerd voor.....alle doelgroepen... Klanten Informatie Communicatie Back-office

Nadere informatie

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties Capita Selecta voor administratieve applicaties Bij afstudeerproject: Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder 26 augustus 2006 Inhoud 26

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Contact persoon: Thera Splinter: 020 6445160 team@webfysio.nl Contact persoon: Joost Nagelmaeker: 0642115336

Nadere informatie

Customer Case: WoningNet

Customer Case: WoningNet Customer Case: WoningNet WoningNet en Webservices Woonruimtebemiddeling Shared service center Business uitdaging Architectuur visie Woonruimtebemiddeling Woningzoekende Corporatiemedewerker Corporatiemedewerker

Nadere informatie

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN BROCHURE Neptune Het complete integratieplatform voor uw organisatie! OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN Axians Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle aan den IJssel Tel: +31 88 988 96 00 - www.axians.nl

Nadere informatie

Toepassingen van webservices. Hans Janssen, SaNS-Expertisecentrum

Toepassingen van webservices. Hans Janssen, SaNS-Expertisecentrum Toepassingen van webservices Hans Janssen, SaNS-Expertisecentrum 2 Toepassingen van Webservices: App s en meer Even voorstellen: SaNS en Hans Webservices voor applicatie-integratie Iedereen z n eigen SOA

Nadere informatie

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar digitaal platform. Efficiënt beheer

Nadere informatie

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Bijna iedereen die binnen een wat grotere organisatie

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Rapportage workfl ow

Rapportage workfl ow Rapportage workflow Rapportage registratie workflow C.G.A.M Wessels Introductie Workflow management (WFM) staat voor de automatisering van bedrijfsprocessen en werkstromen (regels, procedures en processen)

Nadere informatie

Een model voor procesondersteuning

Een model voor procesondersteuning Er wordt tegenwoordig veelvuldig gesproken over bedrijfsprocessen en de besturing daarvan door software. Het gebruik van veel verschillende begrippen zorgt voor verwarring, maar is bij nader inzien niet

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.5 Datum: 08 oktober 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

Bedrijfsproces-Architectuur

Bedrijfsproces-Architectuur Bedrijfsproces-Architectuur Methoden en Richtlijnen in de Praktijk HET NUT VAN PROCES-ARCHITECTUUR Bij het in kaart brengen van de processen in een organisatie, speelt een groot aantal vragen. Het zijn

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services E COMMERCE BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar e-business platform. Efficiënt beheer is cruciaal voor de continuïteit

Nadere informatie

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009 Architectuurprincipes bij TKP Benny Prij NAF Insight 6 juli 2009 1 Agenda Over TKP Diensten Bedrijfsfuncties Architectuurprincipes bij TKP Enterprise-architectuurprincipes Referentie-architectuurprincipes

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702 Functieprofiel: Techniek Functiecode: 0702 Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, het doen van aanpassingen, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en afspraken

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder Administratief 12 mei 2007 Inhoud Aanleiding Administratieve systemen REA model Aspect Oriented

Nadere informatie

The OSI Reference Model

The OSI Reference Model Telematica Applicatielaag Hoofdstuk 16, 17 Applicatielaag 4Bevat alle toepassingen die van het netwerk gebruik maken n E-mail n Elektronisch nieuws n WWW n EDI (Electronic Data Interchange) n Napster,

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 Veelgestelde vragen van Partners www.novell.com WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 W a t i s d e I n t e l l i g e n t W o r k l o a d M a n a g e m e n t m a r k t? De Intelligent Workload

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Bureauprofiel. Work, flow, fun

Bureauprofiel. Work, flow, fun Bureauprofiel Work, flow, fun Onze missie Bouwen aan betrouwbare overheidsorganisaties Met een heldere strategie Elke dag een stapje beter Door overdracht van kennis en ervaring Omdat verbeteren en ontwikkelen

Nadere informatie

Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs

Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs Zaken Klantcontacten Zoeken Antwoord Registraties Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs Zaakgericht Werken is binnen overheidsorganisaties al een bekend begrip. Vrijwel alle werkprocessen worden

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Regisseur

Functioneel ontwerp. Regisseur Functioneel ontwerp Regisseur Datum: Woensdag 2 maart 2005 Auteur: L. Kuunders Versie: 0.3 E-mail: leon@kuunders.info Functioneel Ontwerp Regisseur Pagina: 1 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 FUNCTIONALITEIT

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Caag CRM. info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl. Informatie Brochure

Caag CRM. info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl. Informatie Brochure Caag CRM info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl Informatie Brochure Over Ons Caag CRM is een cloud- based software onderneming. Onze kracht ligt in het ontwikkelen van slimme software oplossingen gebaseerd op

Nadere informatie

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Informatiebeheer: een nieuw tijdperk Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Programma najaar 2008 Zoals eerder vermeld, bestaat

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0

MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0 Cursus MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0 Enterprise Architect 10.0 is de nieuwste versie van SPARX SYSTEMS, het is een zéér véélzijdig tool, waar zowel in UML, BPMN, ARCHIMATE, DFD en vélé anderen

Nadere informatie

Studielink Architectuur Klaar voor de toekomst?

Studielink Architectuur Klaar voor de toekomst? Studielink Architectuur Klaar voor de toekomst? SISLink 2010 Rob van der Salm - Chronotech BV rob@chronotech.nl Agenda Wat is architectuur? Huidige Situatie Studielink Studielink Zoning Plan Roadmap met

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

Shared Data Store. Tom Demeyer, tom@waag.org Taco van Dijk, taco@waag.org

Shared Data Store. Tom Demeyer, tom@waag.org Taco van Dijk, taco@waag.org Shared Data Store Tom Demeyer, tom@waag.org Taco van Dijk, taco@waag.org Shared Data Store (SDS) De afgelopen jaren is de hoeveelheid slimme applicaties en de gebruikers die er toegang toe hebben enorm

Nadere informatie

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten.

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Invantive Producer Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Agenda Invantive Visie De Invantive Benadering Het Invantive Resultaat Invantive Producer Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company TimeManager ERP voor Dienstverleners SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company 2 Inleiding Bent u werkzaam in Professional Services? Met onze geïntegreerde CRM en Project Management

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software

To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software Robert Deckers Engineering World 2011 v1 Architectuur: technologie in perspectief Klantbehoefte Toepassing Systeem T 2 Vele wegen die naar

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.2 Datum: 9 januari 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie