Hoe maak ik een architectuurplaat voor mijn eigen gemeente.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe maak ik een architectuurplaat voor mijn eigen gemeente."

Transcriptie

1 Hoe maak ik een architectuurplaat voor mijn eigen gemeente.

2 Inhoud 1 Inleiding Ontstaan van de GEMMA IA platen met een midoffice structuur Basisplaat Basisplaat Basisplaat Structuur en spelregels Te stellen vragen bij het maken van een eigen plaat Voorkom misverstanden De midoffice in de GEMMA-platen is (g)een organisatorische eenheid De midoffice is (g)een applicatie Kiezen tussen een midoffice- of een servicegerichte architectuur Basismateriaal en meer informatie Auteur: KING Datum: 2010 Versie:

3 1 Inleiding Gemeenten staan voor de uitdaging om hun dienstverlening aan burgers en bedrijven te verbeteren en daarnaast te zorgen voor een efficiënte interne organisatie. Daarvoor is het nodig de eigen informatiehuishouding te vernieuwen en aan te sluiten op landelijke e-overheidvoorzieningen. Gemeenten staan daarbij voor inrichtingskeuzen. Welke gegevens en functionaliteit (informatiefuncties) heb ik nodig? Wat regel ik met eigen informatiesystemen? En wat haal ik van elders door aan te sluiten op landelijke voorzieningen en systemen bij ketenpartners? KING kan niet de lokale details invullen, maar ondersteunt gemeenten wel met oplossingsrichtingen die zijn vastgelegd in GEMMA, de GEMeentelijke Model Architectuur. GEMMA is de landelijke referentiearchitectuur voor het inrichten van zowel de bedrijfsprocessen van gemeenten als de informatievoorziening. GEMMA bestaat uit meerdere architectuurproducten. Daarvan is de GEMMA Informatiearchitectuur (GEMMA IA) de referentie voor de gemeentelijke informatievoorziening. De GEMMA IA is gebaseerd op landelijk beleid en andere voor gemeenten relevante ontwikkelingen zoals de visie van de commissie Jorritsma (de gemeente als meest nabije overheid voor burgers en bedrijven), zaakgericht werken en het aansluiten op landelijke basisregistraties. Met het volgen van de GEMMA IA bij de inrichting van de informatiehuishouding kiest een gemeente voor een richting die daaraan invulling geeft. Omdat in de GEMMA IA oplossingen op hoofdlijnen al zijn uitgewerkt, scheelt dat de denkwerk. Daarnaast leidt het volgen van de GEMMA IA tot standaardisatie, waardoor de eigen informatievoorziening beter zal aansluiten op die van ketenpartners en op de landelijke e- overheidvoorzieningen. Aldus wordt een belangrijke voorwaarde ingevuld voor samenwerking van de gemeente met andere partijen binnen de overheid. Dat is belangrijk om als gemeente invulling te geven aan haar rol van meest nabije overheid, en in de toekomst meer dan nu een vooruitgeschoven post te worden van de rest van de overheid. Omdat de GEMMA IA ontwikkelingen en bijbehorende oplossingsrichtingen zichtbaar maakt, en dat vooral op hoofdlijnen doet, helpt het gemeenten om op een beheersbare manier sturing te geven aan noodzakelijke vernieuwingen. Doel en Doelgroep Dit document legt uit hoe een gemeente op basis van de inhoud van de GEMMA IA eigen architectuurplaten kan maken voor het voeren van de juiste discussies over te maken keuzes. De doelgroep van dit document bestaat primair uit afdelingshoofden ICT, informatiemanagers, coördinatoren I&A, beleidsmedewerkers informatievoorziening, adviseurs I&A, informatiearchitecten en systeemontwerpers. Maar in principe is de inhoud interessant voor allen die bij een gemeente actief meedenken over het thema elektronische overheid, de vernieuwing van de informatievoorziening en te maken keuzes. 3

4 De inhoud van de GEMMA IA De GEMMA IA beschrijft de bekende gemeentelijke midofficearchitectuur en bevat begrippen en concepten, modellen, principes en standaarden. De modellen in deze architectuur hebben de vorm van architectuurplaten. Deze zijn als basisplaten op drie niveaus beschikbaar: 1. met informatiefuncties op hoofdlijnen, ook wel het conceptuele niveau genoemd; 2. met informatiefuncties op detailniveau; 3. met concrete systemen (voor gemeenten) en (landelijke) voorzieningen. Waarom architectuurplaten? Een architectuurplaat is vooral een krachtig communicatiemiddel. Het ondersteunt de discussie in de fase van nadenken over ambities, ontwerpen en afstemmen. En als een plaat definitief is en is vastgesteld, maakt het op een visuele en toegankelijke manier zichtbaar waar een organisatie naar toe wil, in dit geval met het inrichten van de eigen informatiehuishouding. Opzet van dit document Dit document geeft een toelichting op het ontstaan van de gemeentelijke midofficearchitectuur en de bestaande GEMMA Informatiearchitectuurplaten. Daarbij beschrijft het de spelregels voor het lezen en maken van de platen. Ook worden vragen weergegeven die een gemeente zich moet stellen bij het maken van eigen informatiearchitectuurplaten. Tevens wordt ingegaan op lastige thema's waarover soms misverstanden ontstaan, om af te sluiten met verwijzingen naar meer informatie. 4

5 2 Ontstaan van de GEMMA IA platen met een midoffice structuur Eind 2002 publiceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) het rapport Architectuur elektronische overheid. Het hierin opgenomen advies, dat werd benoemd als 'Niet kantelen, maar koppelen' leidde tot het ontstaan van de gemeentelijke midofficearchitectuur. Daarin zorgt een elektronische midoffice (geen organisatorische afdeling) voor de verbinding tussen de informatiesystemen van de vakafdelingen in de backoffice met de elektronische dienstverlening aan burgers en bedrijven in de frontoffice. Dit concept is destijds uitgewerkt in gemeentelijke basisplaten, waarvan in deze handreiking de nieuwste versies zijn opgenomen. Deze platen worden besproken in de hierna volgende paragrafen. 2.1 Basisplaat 1 Basisplaat 1 schetst op hoofdlijnen een inrichting voor in principe elke gemeente (terwijl de overige platen details laten zien waaruit gemeenten - bewust en selectief (!) - kunnen kiezen). Figuur 1: Basisplaat 1 Het gemeentelijke deel van basisplaat 1 (de bovenste helft) toont de informatiefuncties op hoofdlijnen die elke gemeente in enigerlei vorm nodig heeft. Hoe een gemeente dat concreet invult, dus hoe zwaar en uitgebreid en met welke systemen, hangt af de ontwikkelingsfase waarin een gemeente zich bevindt en de ambities en mogelijkheden van de gemeente. Een andere belangrijke factor, vooral bij vernieuwing en aanschaf van software, is de al bestaande omgeving. 5

6 De onderste helft van de plaat staat voor de externe omgeving en toont de informatiefuncties op hoofdlijnen op landelijk niveau en bij ketenpartners. 2.2 Basisplaat 2 Basisplaat 2 toont, nog steeds op functioneel niveau, meer details. De getoonde functies zijn deels mogelijke varianten, waaruit gemeenten bewust en selectief moeten kiezen. Zo kan een gemeente de generieke informatiefunctie Zakenbeheer, die in de brede betekenis van de functies staat voor het beheren, besturen en bewaken van zaken, lichter en zwaarder invullen; dit afhankelijk van haar ambities en de ontwikkelingsfase waarin de gemeente zich bevindt. Bij alleen het geautomatiseerd registreren van zaken worden gegevens over een zaak geautomatiseerd vastgelegd en ontsloten. Maar de besturing en bewaking vindt, met gebruikmaking van deze gegevens, nog handmatig plaats (a in figuur 2). Meer geavanceerd is een oplossing met geautomatiseerde werkstromen, waarbij het werk overigens nog wel door mensen wordt uitgevoerd (human workflow automation, oftewel optie b). En nog een stap verder komen we op het niveau van geautomatiseerde aansturing van procesuitvoering door geautomatiseerde systemen, een variant overigens die gemeenten in de praktijk nu nog maar voor weinig producten en zaaktypen kunnen toepassen (optie c). Combinaties van deze opties, dus functies, komen overigens ook voor. a b c Figuur 2: basisplaat 2 6

7 2.3 Basisplaat 3 Basisplaat 3 is een plaat op het niveau van concrete systemen. Na keuzes op functioneel niveau, is dit een plaat dat het denken over aan te schaffen software - op basis van functionele behoeften en keuzen ondersteunt. Het onderste deel van de plaat toont - in een geclusterde vorm - algemene of sectorale e-overheidvoorzieningen op landelijk niveau. Figuur 3: basisplaat 3 7

8 Een van basisplaat 3 afgeleide plaat is de plaat in figuur 4. Deze plaat toont in het onderste landelijke deel de in het NUP opgenomen e-overheidvoorzieningen. In het gemeentelijke deel van de plaat komen die voorzieningen terug op een plaats waar de functies van deze voorzieningen, na aansluiting, voor de gemeente beschikbaar komen. Zo vinden we DigiD daar terug in de frontoffice en de functionaliteit van landelijke dossiervoorzieningen komen in de midoffice beschikbaar. De afgeleide plaat met ingetekende landelijke voorzieningen is meer dan de andere platen een nog niet uitgekristalliseerde plaat. Nader inzoomen op de architectuur van de afzonderlijke landelijke voorzieningen zal, of zou, ongetwijfeld leiden tot nieuwe inzichten en het hier en daar bijstellen van de positionering van die voorzieningen in de plaat. Figuur 4: basisplaat met NUP onderdelen 8

9 3 Structuur en spelregels In de GEMMA basisplaat staan de bovenste drie kolommen voor de interne inrichting van de gemeentelijke informatiehuishouding. Via de interne verbindingsfunctie en een landelijke infrastructuur is die interne omgeving verbonden met sectorale voorzieningen in ketens en overheidsbrede voorzieningen op landelijk niveau (zoals bijvoorbeeld de basisregistraties). De belangrijkste spelregels voor het vullen van op GEMMA gebaseerde gemeentelijke informatiearchitectuurplaten zijn: De frontofficekolom in het gemeentelijke deel van de plaat bevat de functies en oplossingen voor het aannemen en uitvoeren van de klantcontacten. Daarnaast komen hier de verschillende kanalen binnen waarlangs burgers, bedrijven en instellingen contact hebben met de gemeente. De backofficekolom bevat alle sectorspecifieke oplossingen op afdelingsniveau. De midofficekolom bevat alle generieke sectoroverstijgende functies en oplossingen die beschikbaar moeten zijn voor de gehele gemeentelijke organisatie. Ook positioneren we hier de centrale verbindingsfunctie (technisch gezien in de vorm van een zogenoemde broker) die informatiesystemen binnen en buiten de organisatie onderling koppelt. De platen op de al genoemde niveaus 1 (conceptueel of functioneel op hoofdlijnen) en 2 (functioneel op detailniveau) worden gevuld met informatiefuncties. Wanneer de nadruk ligt op gegevensopslag wordt daarbij soms het symbool van een cilinder gebruikt (platen niveaus 2 en 3). Wel gaat de GEMMA IA er vanuit dat vrijwel elk informatiesysteem bestaat uit een combinatie van een gebruikersinterface (de presentatielaag), functionaliteit en gegevens. In de GEMMA IA-platen worden informatiesystemen over het algemeen niet naar deze onderdelen uitgesplitst; niet in de platen op functioneel niveau en niet in de platen die concrete (mogelijke) systemen tonen. Zo'n uitsplitsing naar onderdelen speelt geen rol bij de spelregels voor het vullen van de kolommen in de platen. Anders gezegd: het zijn slechts de regels zoals hierboven in het kader geformuleerd, die bepalen wat in welke kolom wordt geplaatst. Aldus opgezet kan met de platen goed het gemeentelijke migratieverhaal worden verteld: - ontsluiten gegevens in de backoffice voor gebruik in de mid- en de frontoffice; - het standaardiseren van aanvankelijk sectorspecifieke informatiefuncties tot generieke functies die in de midoffice beschikbaar voor gebruik door de gehele organisatie. 9

10 4 Te stellen vragen bij het maken van een eigen plaat. Platen ondersteunen te voeren discussies en zijn daar ook het resultaat van. Daarbij is het belangrijk de juiste vragen te stellen. Hieronder een aantal suggesties. 1. Hoe werkt mijn gemeente nu en hoe mijn gemeente in de toekomst werken? Denk aan Zaak- en procesgericht werken. Denk aan betere dienstverlening. Wat zijn de ambities en de mogelijkheden van de gemeente. Zijn of komen er samenwerkingsverbanden in beeld voor het uitvoeren van de primaire bedrijfs processen of voor het inrichten, beheren en gebruiken van de informatievoorziening? 2. Hoe willen wij dat vertalen naar een te vernieuwen informatiehuishouding? Met aandacht voor de interne informatievoorziening. Plus aandacht voor de informatievoorziening naar de burger (klantgerichte dienstverlening). 3. Welke gegevens en informatiefuncties moeten daarvoor beschikbaar zijn? De SOLL-situatie. 4. Hoe ziet de bestaande informatievoorziening van mijn gemeente eruit? Welke gegevens en informatiefuncties zijn al beschikbaar? Dus de IST-situatie. 5. Wat is het verschil (de gap) tussen de bestaande (IST) en gewenste (SOLL-)situatie? 6. Wat vergt dat aan nieuwe te implementeren informatiefuncties? 7. Wat biedt de softwaremarkt aan opties om die gewenste aanvullende functionaliteit in te vullen? Wat zijn belangrijke ontwikkelingen op de softwaremarkt? Wat zijn de toekomstvisies van potentiële leveranciers? Hoe wordt of blijf ik onafhankelijk van softwareleveranciers? Hoe voorkom ik zoveel mogelijk 1 een vendor-lockin? 1 Het streven naar leveranciersonafhankelijkheid moet geen absoluut karakter krijgen. Voor kleine gemeenten is het soms juist verstandig bepaalde zaken aan een softwareleverancier over te laten. Het accepteren van een zekere mate van afhankelijkheid kan dan onderdeel zijn van een goede en weloverwogen strategie. 10

11 Zijn de op de markt beschikbare systemen zoveel mogelijk voorzien van standaard koppelvlakken? 8. Welke systemen zou mijn gemeente daarvoor moeten aanschaffen en implementeren? Sluiten die systemen aan op de bestaande omgeving? En op de systemen van partners waarmee nu of in de toekomst wordt samengewerkt? Moet de bestaande software worden aangevuld? Of moet er ook software worden vervangen? Leidt dat tot het afschrijven van nog niet afgeschreven software? 9. Of, in de plaats van aanschaffen, op welke externe systemen kan of moet ik daarvoor aansluiten? Denk aan de landelijke e-overheidvoorzieningen? Denk ook aan de doelstellingen en termijnen zoals opgenomen in het NUP. Denk aan externe sectorale systemen bij ketenpartners. 10. Wat zijn de consequenties daarvan in termen van financiële middelen, implementatieinspanningen en veranderingen in de manier van werken? En is het haalbaar om dat allemaal met succes in te vullen. 11

12 5 Voorkom misverstanden 5.1 De midoffice in de GEMMA-platen is (g)een organisatorische eenheid Het begrip midoffice is destijds door de opstellers van het al genoemde BZK-rapport Architectuur elektronische overheid 'geleend' uit de wereld van organisatiestructuren. In die wereld staat de midoffice voor dat deel van de organisatie dat de frontoffice verbindt met de backoffice. In het genoemde BZK-rapport is het gebruikt als concept voor het met processen, informatievoorzieningen en communicatievoorzieningen verbinden van de front- met de backoffice 2. In de GEMMA informatiearchitectuur bestaat die midoffice daarom uit informatie- en communicatievoorzieningen (voor bijvoorbeeld de informatiefunctie Zakenbeheer en de communicatiefunctie Verbinden). De midoffice in de IA-platen moet daarom niet worden opgevat als een organisatorisch eenheid. Dat geldt overigens voor de gehele GEMMA-architectuur. GEMMA gaat onder andere over bedrijfsprocessen en de gemeentelijke informatiehuishouding, maar doet geen uitspraken over de organisatiestructuur van een gemeente. 5.2 De midoffice is (g)een applicatie De gemeentelijke midoffice en de zogenoemde midofficesuite worden vaak met elkaar verward. De midoffice binnen de GEMMA-architectuur is het concept om de back- en de frontoffice van een gemeente met elkaar te verbinden. Dit concept gaat pas werken wanneer het invulling krijgt op softwareniveau. Dit laatste kan op meerdere manieren. Dus een concept, maar meerdere varianten om het in te vullen en operationeel te maken. Een van de varianten bestaat uit de aanschaf van een geïntegreerde softwareoplossing van één leverancier in de vorm van een zogenaamde midofficesuite. Zo'n suite vult alle of in ieder geval een substantieel deel van de benodigde midofficefuncties in. De leverancier zorgt dat de verschillende onderdelen (de informatie- en verbindingsfuncties) van de suite goed op elkaar zijn afgestemd en samenwerken. Voor gemeenten die de integratieproblematiek van meerdere onderling te koppelen applicaties liever overlaten aan een leverancier, kan zo'n suite een goede oplossing zijn. Een andere variant om op softwareniveau invulling aan de midoffice te geven is de zogenoemde best of breedoplossing. Per in te vullen midofficefunctie schaft de gemeente dan de meest geschikte software aan. Het resultaat is dan een midoffice met meerdere applicaties van veelal verschillende leveranciers. De consequentie daarvan is dat de gemeente zelf de koppelingsproblematiek tussen de applicaties oplost of het oplossen ervan minstens coördineert. Discussies over de voor- en nadelen van een midofficesuite in een specifieke lokale situatie zijn dus belangrijk, omdat het gaat om de keuze van de juiste software. Waar zo'n discussie echter wordt opgevat als een discussie over de voor- en nadelen van het midofficeconcept, is helaas meestal sprake van een lastig misverstand. En wel omdat het midofficeconcept daarbij vaak juist het uitgangspunt is. En de terecht te voeren discussie dus gaat over voor- en nadelen van softwarevarianten. 2 Eigenlijk andersom, want het ging en gaat er vooral om om de backoffice met meerdere sectorale afdelingen en sectorspecifieke systemen en gegevens te ontsluiten naar en te verbinden met de nieuwe enkelvoudige (want één website voor de gehele organisatie) en klantgerichte frontoffice van de gemeente. 12

13 Overigens bestaat een andere softwarevariant eruit dat een gemeente gebruik maakt van zogenoemde ASP-software (Application Service Provider), ook wel SaaS genoemd (Software as a Service), die elders draait en via internet beschikbaar is. Het samenwerkingsverband GovUnited biedt dergelijke software aan, met als voordeel dat de gemeente zelf zich minder druk hoeft te maken over systeemintegratie (koppelen systemen) en het technisch beheer van systemen. Omdat dit document niet primair over de aanschaf van software gaat, gaan we hier niet verder op in. 5.3 Kiezen tussen een midoffice- of een servicegerichte architectuur Het midoffice concept van GEMMA verbindt de backoffice met de frontoffice, ontsluit gegevens in de backoffice op die manier naar de klanten en ontsluit die gegevens tevens naar de gehele organisatie. Dat kan een gemeente met verschillende oplossingen realiseren, ook met een servicegeoriënteerde architectuur (Service Oriënted Architecture oftewel SOA) of oplossingen die niet volledig servicegeoriënteerd zijn, maar wel kenmerken van zo'n architectuur vertonen. Wat is servicegerichte architectuur? In de kern houdt serviceoriëntatie in dat men interacties tussen partijen organiseert als diensten die aanbiedende partijen leveren aan vragende partijen. De vragende partijen bepalen zelf wat ze vragen en wat ze doen met de verkregen resultaten. Dit concept oftewel deze manier van denken en ontwerpen kan men toepassen op verschillende niveaus: 1. organisatieniveau. De werkprocessen worden georganiseerd als diensten van de organisatie en van organisatieonderdelen aan klanten en andere organisaties, maar ook als diensten tussen organisatieonderdelen; 2. het niveau van informatiesystemen. De functies van informatiesystemen zijn diensten die deze systemen leveren aan processen en aan andere systemen. Waar informatiesystemen modulair zijn opgezet en de organisatie deze modulair kan combineren, zijn ook de functies van en tussen de modules opgezet als diensten; 3. het interne niveau van informatiesystemen. Bij een volledige servicegeoriënteerde omgeving bestaat programmatuur ook intern uit services. Het denken in (in principe herbruikbare) services is dan doorgevoerd tot het niveau van softwarecomponenten op microniveau. Dat kan, maar hoeft niet gecombineerd te zijn met serviceoriëntatie op de hier benoemde niveaus 1 en 2. Soms namelijk kiest een softwareontwikkelaar er puur om eigen redenen van onderhoudbaarheid en flexibiliteit voor om zo de interne structuur van een informatiesysteem op te zetten; 4. serviceoriëntatie op het niveau van de onderliggende technologie (het fysiek opslaan van bits en bytes op een harde schijf is een dienst die kan worden aangeroepen, het verlenen van toegang tot een printer in het netwerk idem). Serviceoriëntatie in brede zin vraagt om invulling op elk van deze niveaus. Zo'n architectuur wordt georganiseerd op minimaal het niveau van de gehele organisatie. Op dat niveau wordt dan de standaardisatie, herbruikbaarheid, de vindbaarheid en het beheer van de services geregeld. Maar ook op het niveau van een sectorale keten of op het niveau van de landelijke samenwerking in het kader van de e-overheid kan men streven naar zo'n architectuur. Bij die architectuur hoort ook dat over alle diensten afspraken worden gemaakt en dat men die vastlegt in Service Level Agreements (SLA's), dus ook de afspraken over diensten tussen organisatieonderdelen dus binnen een organisatie. 13

14 Serviceoriëntatie en een midofficearchitectuur Omdat zo'n architectuur is gericht op het creëren van generieke en herbruikbare services zullen veel services dan een plek in de midoffice krijgen. In die midoffice treffen we tevens, indien beschikbaar, de servicecatalogus aan voor de vindbaarheid van services. Bij zo'n servicegeoriënteerde architectuur verdwijnt de midoffice dus niet, maar wordt deze juist meer en meer gevuld. Functionaliteit die voorheen verstopt zat in de backoffice, wordt generiek en komt in die midoffice beschikbaar voor de gehele organisatie. Uiteindelijk zal de backoffice dunner worden, maar nog wel steeds de resterende puur taakspecifieke functionaliteit bevatten. Koppelvlakken Het standaardiseren van berichten en koppelvlakken is een belangrijke stap richting serviceoriëntatie. Daarmee geeft een organisatie namelijk invulling aan één van de meest fundamentele principes voor het ontwerpen van een servicegeoriënteerde architectuur. Omgekeerd leiden de standaarden die nodig zijn voor het definiëren van services (functionaliteit plus afspraken over de betekenis van te leveren gegevens) tot de gewenste interoperabiliteit van systemen. Uiteindelijk gaat het om een combinatie van Gemma-standaarden (RSGB, RGBZ en StUF) en webservicestandaarden (WSDL, UDDI, SOAP, ebms en Digikoppeling), waarbij de GEMMAstandaarden zelf (StUF is helemaal geschikt voor serviceoriëntatie) dus al een belangrijke stap richting serviceoriëntatie vormen. De keuze voor SOA moet geen automatisme zijn Hoewel een volledig servicegeoriënteerde architectuur grote voordelen biedt in termen van standaardisatie, herbruikbaarheid, flexibiliteit (snel aanpassen van de informatiehuishouding aan veranderende behoeften) en duidelijkheid over wat partijen van elkaar kunnen verwachten, vraagt zo'n architectuur veel van een organisatie. Grote gemeenten die er voor kiezen en het goed en succesvol aanpakken verwachten er veel mee te winnen in termen van herbruikbaarheid, onderhoudbaarheid en flexibiliteit. Voor veel andere gemeenten zal het zelf opzetten en beheren van een gemeentebrede servicegeoriënteerde omgeving echter - om redenen van schaalgrootte, kennis en capaciteit - minder haalbaar zijn. Een gemeente die serieus aan de slag wil met een servicegeoriënteerde architectuur moet ook kiezen hoe grof of fijnmazig (granulariteit) men zo'n architectuur wil invullen. Een andere keuze betreft het technologieplatform (bijvoorbeeld tussen J2EE oftewel Java 2 Enterprise Edition of het.net-platform van Microsoft). Combineren kan wel, maar is lastiger en werkt soms minder goed dan een duidelijke keuze voor een van de twee platforms. En een gemaakte technologiekeuze heeft vervolgens consequenties voor de op de markt beschikbare informatiesystemen die men kan aanschaffen. Tenslotte is het zaak dat de gemeente nadenkt over wat men zelf wil doen, wat men wil overlaten aan de markt (standaard software) en wat men in opdracht wil laten uitvoeren door softwarebouwers, leveranciers en systeemintegrators. 14

15 Conclusie midoffice en SOA Er is geen sprake van een tegenstelling tussen een midoffice- en een servicegeoriënteerde architectuur. Gezien de complexiteit van een servicegeoriënteerde architectuur (en de hoge eisen die een succesvolle invulling van zo'n architectuur stelt aan een organisatie, is het voor het gemeentelijke veld wel een onderwerp dat om nuances vraagt. In dat verband is de hoe- en in welke mate-vraag voor de meeste gemeenten passender, dan een simpele keuze voor of tegen SOA. Anders gezegd: SOA is niet noodzakelijk, maar standaardisatie van koppelvlakken op basis van StUF en bij voorkeur de webservicesvariant wel. Dat laatste is een goede stap in de richting van een SOA. Het realiseren van verdergaande vormen van serviceoriëntatie kan heel zinvol zijn, maar zal altijd het resultaat moeten zijn van bewust te maken keuzes en inzicht in zowel de eisen die een succesvolle aanpak aan de organisatie stelt als de voordelen die dat kan opleveren. 15

16 6 Basismateriaal en meer informatie. Voor het maken van eigen platen kunnen gemeenten gebruik maken van basismateriaal waaronder een lege plaat zoals in figuur 5. De lege basisplaat is zowel in JPG-formaat als in het bronformaat van MS Visio beschikbaar. Zie voor meer informatie over GEMMA en voor elektronische versies van de platen de website van KING: en volg op die site de verwijzingen naar GEMMA en de onderdelen van GEMMA. Voor specifieke vragen kan men een sturen naar Figuur 5: lege basisplaat gemeentelijke informatiearchitectuur 16

17 Bezoekadres: Nassaulaan JS Den Haag Postadres: Postbus GK Den Haag T: F:

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0 Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers 1. Inhoud 1. Inhoud 2 2. Inleiding 3 3. Toepassingsgebied 4 4.

Nadere informatie

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 Wordt het ook gebruikt? Het GEMMA portfolio GEMMA architectuurproducten Principes Informatiearchitectuur Procesarchitectuur en referentieprocessen (nu ook referentie

Nadere informatie

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Rob Evelo Programmamanager i-nup Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Visie op dienstverlening: samen doen Overheden werken vanuit

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.5 Datum: 08 oktober 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie.

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie. ADDENDUM Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Ministerie van Veiligheid en Justitie & Leveranciers Versie: 1.0 Datum: 25 april 2014 Plaats: Den Haag

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.2 Datum: 9 januari 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Werken onder architectuur in Alphen

Werken onder architectuur in Alphen Werken onder architectuur in Alphen Dominique Omes, Alphen aan den Rijn Marnix van Welie, M&I/Partners VIAG congres, 1 december 2009 Agenda Wat is een architectuur Waarom een architectuur Terugblik in

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

GEMMA informatiearchitectuur. in de gemeentelijke praktijk

GEMMA informatiearchitectuur. in de gemeentelijke praktijk GEMMA informatiearchitectuur in de gemeentelijke praktijk Teksten: Ad Gerrits Redactie: KING Versie 1.0 Inhoud Inleiding... 1 GEMMA Informatiearchitectuur... 2 Aan de slag... 3 De praktijk... 4 Vertalen...

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie 1 Open standaarden in de context van het plateaumodel De

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

GEMMA 2 Informatiearchitectuur

GEMMA 2 Informatiearchitectuur GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 2, maandag 18 mei 2015, IGLUU Den Haag Jeffrey Gortmaker (KING) Inhoud Plenaire Toelichting GEMMA 2 IA Plenaire discussie obv vragen Borrel Waarom GEMMA 2

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010 Regionale Visie en Programma Dienstverlening in relatie tot IP&A 11 november 2010 De aanleiding van de visie Programma De Andere Overheid (Balkenende II) Doel efficiënter en beter laten werken overheid

Nadere informatie

GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort

GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort Jeffrey Gortmaker (KING) Inhoud 14:30-15:00 Plenaire Toelichting GEMMA 2 IA 15:00-15:45 Discussie

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers Inleiding In veel processen binnen de gemeente worden reeds

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

ons kenmerk 101209.001u_as

ons kenmerk 101209.001u_as Logius Forum Standaardisatie p/a Bureau Forum Standaardisatie Postbus 84011 2508AA Den Haag doorkiesnummer 070 373 8819 onderwerp Rapport Interoperabiliteit versie 1.0 d.d. 23 nov. 2010 uw kenmerk ons

Nadere informatie

Dimpact en GovUnited vergeleken

Dimpact en GovUnited vergeleken Dimpact en GovUnited vergeleken.. en de invulling van zaakgewijs werken Bob Coret 22 september 2011 Digital Groep Specialist op het gebied van dienstverlening en digitaal werken. 2 punt op de horizon 3

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Duurzame overheidsinformatie

Duurzame overheidsinformatie Duurzame overheidsinformatie Positionering en functionaliteit van digitaal informatiebeheer Versie van 15 juli 2015 Samenwerkingsverband van Archief 2020, DUTO (beide Nationaal Archief) en NORA (ICTU)

Nadere informatie

ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren

ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren services (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE GEMEENTEN & GERUIKERSVERENIGINGEN / SAMENWERKINGSVERANDEN & LEVERANCIERS ) Kwaliteitsinstituut

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR

GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR GEMMA e-formulier Specificatie Eigen verklaring rijbewijs GS13EVR Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een elektronisch

Nadere informatie

ICT in het Sociaal Domein

ICT in het Sociaal Domein ICT in het Sociaal Domein Eerst transitieproof en dan verder Rolf Meursing Directeur Odinfo Agenda 1. Inleiding 2. Odinfo voorstellen Video decentralisaties 3. 3D s in het nieuws 4. Status per 1 januari

Nadere informatie

het gemeentelijk fundament

het gemeentelijk fundament Samenhang tussen dienstverlening, organisatie en ict het gemeentelijk fundament Samenhang tussen dienstverlening, organisatie en ict het gemeentelijk fundament voorwoord Bouwen aan goede dienstverlening.

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort

GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort Toine Schijvenaars Agenda 12:45 13:15 Plenaire toelichting 13:15 14:00 Discussie

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. StUF Testplatform Versie 1.3.0

Gebruikershandleiding. StUF Testplatform Versie 1.3.0 Gebruikershandleiding StUF Testplatform Versie 1.3.0 Documentversie: 0.7 Datum 25 november 2014 Status In gebruik Inhoudsopgave 1 INLEIDING...3 2 GEBRUIK MAKEN VAN HET STUF TESTPLATFORM...4 2.1 INLOGGEN

Nadere informatie

Leverancier Testrapportage

Leverancier Testrapportage Leverancier Testrapportage Testrapportnummer: 20150520-61554 Geteste standaard: - Rol: Zaaksysteem Softwareproduct: GT-WOZ 3.17.0 Testset: Raadpleeg DMS Leverancier: GeoTax Datum: 20-05-2015 16:02:14 CEST

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Dienstverlening, bedrijfsvoering en informatievoorziening. in relatie tot zaakgericht werken

Dienstverlening, bedrijfsvoering en informatievoorziening. in relatie tot zaakgericht werken Dienstverlening, bedrijfsvoering en informatievoorziening in relatie tot zaakgericht werken Maart 2013 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 LEESWIJZER... 3 1. Perspectief: dienstverlening... 4 1.1. Inleiding...

Nadere informatie

Regiodagen King & Logius

Regiodagen King & Logius Regiodagen King & Logius Workshop Digikoppeling Johan ten Dolle Implementatie coördinator Logius Martin van der Plas Technisch adviseur Digikoppeling Logius Sept 2013 Agenda Inleiding Digikoppeling stelselvoorzieningen

Nadere informatie

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit Presentatie NOIV congres, 24 maart 2011 Jaap Dekker CIO-office Rotterdamse TerugMeld Faciliteit 2 Agenda Waarom dit verhaal? Digimelding (voorheen TerugMeld Faciliteit). Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Geo-informatie is dood Leve geo-informatie!

Geo-informatie is dood Leve geo-informatie! Geo-informatie is dood Leve geo-informatie! Geo aspecten van NORA Ron Bloksma, namens Geonovum ron.bloksma@grontmij.nl NORA Wie kent NORA 2.0? Nederlandse Overheid Referentie Architectuur eoverheid & 1Overheid

Nadere informatie

Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs

Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs Zaken Klantcontacten Zoeken Antwoord Registraties Factsheet Zaakgericht werken in het Onderwijs Zaakgericht Werken is binnen overheidsorganisaties al een bekend begrip. Vrijwel alle werkprocessen worden

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein.

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. tussen KING en Leveranciers van gemeentelijke softwareproducten Inhoud

Nadere informatie

GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ

GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ GEMMA e-formulier Specificatie Bewijs van in leven zijn aanvragen GS15BLZ Doel van het document: Deze GEMMA e-formulier specificatie omschrijft de KING standaard voor formulieren waarmee leveranciers een

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

Handreiking NORA-overzichtskaarten

Handreiking NORA-overzichtskaarten Handreiking NORA-overzichtskaarten Richtlijnen voor het maken van NORA-conforme architectuurplaten Handreiking NORA-platen Januari 2011 Deze handreiking biedt u aanwijzingen voor het maken van architectuurplaten

Nadere informatie

Gemeente Venlo digitaliseert en optimaliseert burgerdienstverlening met behulp van Microsoft technologie

Gemeente Venlo digitaliseert en optimaliseert burgerdienstverlening met behulp van Microsoft technologie Gemeente Venlo digitaliseert en optimaliseert burgerdienstverlening met behulp van Microsoft technologie Organisatie De gemeente Venlo telde eind 2009 ruim 92.000 inwoners. Vanwege een gemeentelijke herindeling

Nadere informatie

GEMMA Thema's en Kernprincipes

GEMMA Thema's en Kernprincipes GEMMA Thema's en Kernprincipes voor gemeentelijke proces en informatiearchitectuur NAAM: ARCHITECTUURTEAM EGEM I-TEAMS VERSIE: 1.00 DATUM: 6 APRIL 2009 STATUS: EINDVERSIE Pagina 1 Bijdragen Onderstaande

Nadere informatie

Eindverslag Werkpakket Toetsing Utrechtse Referentiearchitectuur

Eindverslag Werkpakket Toetsing Utrechtse Referentiearchitectuur Eindverslag Werkpakket Toetsing Utrechtse Referentiearchitectuur Pilot e-depot gemeente Utrecht & Het Utrechts Archief 2014 1 2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 OPDRACHT... 5 3 RESULTATEN EN PRODUCTEN...

Nadere informatie

DE VIER STAPPEN VAN INITIËLE BEVRAGING VAN HET HANDELSREGISTER. Beknopte handleiding geactualiseerde versie oktober 2014

DE VIER STAPPEN VAN INITIËLE BEVRAGING VAN HET HANDELSREGISTER. Beknopte handleiding geactualiseerde versie oktober 2014 DE VIER STAPPEN VAN INITIËLE BEVRAGING VAN HET HANDELSREGISTER Beknopte handleiding geactualiseerde versie oktober 2014 Inleiding Veel gemeentelijke processen hebben behoefte aan actuele gegevens, uit

Nadere informatie

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers Zaakgericht samenwerken Visie en Koers 2009032816 We staan voor diverse ambities en knelpunten Burgers 7x24 inzicht in status aanvragen Efficiënter werken Borgen rechtmatigheid Inzicht bij medewerkers

Nadere informatie

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening Native Consulting heeft een 4-daagse praktische en interactieve workshop ontwikkeld over ICT-beleid in relatie tot de gemeentelijke strategie. U komt niet alleen om te luisteren naar nieuwe kennis en inzichten,

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Zaak- en Procesgericht werken met GEMMA Startnotitie

Zaak- en Procesgericht werken met GEMMA Startnotitie Zaak- en Procesgericht werken met GEMMA Startnotitie Inhoud Samenvatting...3 1 Zaak- en procesgericht werken: daarom!...4 2 Wat is Zaak- en Procesgericht werken?...5 2.1 Zaak- en procesgericht werken...5

Nadere informatie

Team FB. gfedcb. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. 20-8-2013 Vertrouwelijk. adj.secr. gem.secr.

Team FB. gfedcb. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. 20-8-2013 Vertrouwelijk. adj.secr. gem.secr. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Team FB Goedkeuring publicatie aanbesteding zaaksuite t.b.v. DOWR 1- Notagegevens Notanummer 832798 Datum 14-8-2013 Programma: 11. Algemene dekkingsmiddelen

Nadere informatie

GEMMA-Informatiearchitectuur

GEMMA-Informatiearchitectuur GEMMA-Informatiearchitectuur Dienstverlening door de gemeente Naam: Architectuurteam KING Versie: 1.0 Datum: 15-12-2009 Status: Eindversie Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1. Aanleiding en reikwijdte...

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening De overheid zet zwaar in op e-government, bijvoorbeeld door verbetering van de digitale dienstverlening aan de burger. De gemeente Amsterdam pakt deze vernieuwingsslag

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten Voorinvullen (sectorspecifiek) svoering Serviceregister en - intranet Aanvragen van een dienst of product, dan wel het indienen van een verzoek of een bezwaar GEMMA e-formulieren specificatie 1.3 Zaaktypen

Nadere informatie

KNOOPPUNTEN. Visie en positionering

KNOOPPUNTEN. Visie en positionering KNOOPPUNTEN Visie en positionering Auteur KING Datum vrijdag 5 september 2014 2 Inhoud 1 Inleiding 4 2 Doelstelling 8 3 Positionering knooppunten 9 Technisch 10 Functioneel 10 4 Visie van KING 11 Bijlage

Nadere informatie

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken Forum Standaardisatie & Open Standaarden Standaard samenwerken Betere elektronische dienstverlening, lagere administratieve lasten, transparantere en efficiëntere overheid. Dat kan alleen door samen te

Nadere informatie

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012 Ministerie van Infrastructuur en Milieu WSO2 ebms adapter Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

Zaakgericht werken begint bij Model-DSP en i-navigator

Zaakgericht werken begint bij Model-DSP en i-navigator powered by Zaakgericht werken begint bij Model-DSP en i-navigator 1. Wat is het Model-DSP voor gemeenten Een DSP is een dashboard voor de informatiehuishouding in gemeenten. Het is gebaseerd op de werkprocessen

Nadere informatie

StUF XML schemavalidatie minimale eis aan software Proces & Voorwaarden

StUF XML schemavalidatie minimale eis aan software Proces & Voorwaarden StUF XML schemavalidatie minimale eis aan software Proces & Voorwaarden [Geef tekst op] Inhoud 1. Proces en voorwaarden Stuf XML schemavalidatie... 3 1.1 Situatie... 3 1.2 StUF Regiegroep... 3 1.3 Proces...

Nadere informatie

GEMMA 2 Architectuurprincipes

GEMMA 2 Architectuurprincipes GEMMA 2 Architectuurprincipes Cocreatiesessie 3, maandag 18 mei 2015, Den Haag heo Peters Arnoud Quanjer Danny Greefhorst Jeffrey Gortmaker oine Schijvenaars Van GEMMA 1 naar GEMMA 2 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra

SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra Slim Samenwerken aan ICT Cloud computing en shared service centra Colofon Samenstelling Uitgebracht in opdracht van het Kwaliteitsinstituut

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Van Oriëntatie naar Gebruik van de BRP Inleiding & toelichting op de vijf hoofdstappen Publicatiedatum: oktober 2014 Ten geleide Voor u ligt de

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Handreiking NORA-overzichtskaarten

Handreiking NORA-overzichtskaarten Handreiking NORA-overzichtskaarten Richtlijnen voor het maken van NORA-conforme architectuurplaten Handreiking NORA-platen Januari 2011 Deze handreiking biedt u aanwijzingen voor het maken van architectuurplaten

Nadere informatie

Digitaal Loket: kansen of kosten

Digitaal Loket: kansen of kosten Digitaal Loket: kansen of kosten 27 oktober 2011 www.gentleware.nl janjaap.vanweringh@gentleware.nl 06-12.1234.15 1 Onderwerpen Wat is een digitaal loket? Waarom een digitaal loket? Stappenplan Do s en

Nadere informatie

Architectuur en audit: een prima duo

Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Theoretische achtergrond Architectuur en audit in de praktijk Praktijk case IB-Groep Inhoud theorie Werkgroep architectuur Hoe

Nadere informatie

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden Releaseplan RGBZ Inleiding Het RGBZ bestaat sinds 2010 en is de opvolger van het GFO-zaken uit 2004. Op basis van RGBZ 1.0 is StUF-ZKN 3.10 gemaakt. De combinatie RGBZ/StUF-ZKN is een essentieel onderdeel

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Referentie Architectuur Onderwijs Versie 2.0. Samenwerkingsplatform Informatie Onderwijs

Referentie Architectuur Onderwijs Versie 2.0. Samenwerkingsplatform Informatie Onderwijs Referentie Architectuur Onderwijs Versie 2.0 Samenwerkingsplatform Informatie Onderwijs Inhoud INLEIDING... 4 1. GEMEENSCHAPPELIJKE INFORMATIEHUISHOUDING... 5 1.1. Toelichting vraagstuk... 5 1.2. Voorgestelde

Nadere informatie

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING Uitgangspunten KING e-dienstverlening E-bouwstenen geen doel op zich;

Nadere informatie

ADDENDUM. iwmo-berichtstandaarden Decentralisaties. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. iwmo-berichtstandaarden Decentralisaties. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM iwmo-berichtstandaarden Decentralisaties tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.1 Datum: 19 september 2014 Inleiding (Standaard en toepassingsgebied)

Nadere informatie

De toegangspoort naar de e-overheid

De toegangspoort naar de e-overheid De toegangspoort naar de e-overheid Gemeente Amersfoort en elektronische dienstverlening 25 mei 2009 Marieke van Donge en Joost Klein Velderman Programma voor vanavond Aanleiding programma e-overheid Bestuurlijke

Nadere informatie

Slimmere Processen. Betere dienstverlening. Handreiking GEMMA procesarchitectuur voor gemeenten

Slimmere Processen. Betere dienstverlening. Handreiking GEMMA procesarchitectuur voor gemeenten Slimmere Processen. Betere dienstverlening. Handreiking GEMMA procesarchitectuur voor gemeenten Slimmere processen. Betere dienstverlening. Met GEMMA. Gemeenten worden e-gemeenten. De dienstverlening aan

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

High Level Architectuur Basisgemeente

High Level Architectuur Basisgemeente High Level Architectuur Basisgemeente 1 Dit document is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met: Lex de Wolff Ferry Brasz Simone Rodenburg Kees Brouwer Wil Janssen Jaap Dekker Apeldoorn Breda Enschede

Nadere informatie

Baseline Informatiehuishouding Gemeenten

Baseline Informatiehuishouding Gemeenten Baseline Informatiehuishouding Gemeenten Themasessie SOD Dagvoorzitter Marjan Dik Presentatie: Margriet van Gorsel 26 April 2012 Programma 13.30 13.45 Introductie met stellingen () 13.45 14.00 Pas op de

Nadere informatie

SIMkcc. SIM klant contact centrum. Digitale dienstverlener voor e-gemeenten

SIMkcc. SIM klant contact centrum. Digitale dienstverlener voor e-gemeenten SIMkcc SIM klant contact centrum Digitale dienstverlener voor e-gemeenten klacht/melding belscripts kennisbank status aanvraag direct bestellen kosten antwoorden KCC openingstijden beleidsinformatie online

Nadere informatie

Leveranciers en Logius een verleidelijke combinatie!

Leveranciers en Logius een verleidelijke combinatie! Leveranciers en Logius een verleidelijke combinatie! NUP leveranciersbijeenkomst 27 oktober 2010 Door Gertie Dullens Leveranciers en Logius een verleidelijke combinatie! Welkom en introductie Even voorstellen;

Nadere informatie