TECHNOLOGIE - FICHE. Fotovoltaïsche (PV) systemen voor ondernemingen. A. Inleiding. 1. Componenten van een PV-systeem. 2. Soorten PV-panelen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TECHNOLOGIE - FICHE. Fotovoltaïsche (PV) systemen voor ondernemingen. A. Inleiding. 1. Componenten van een PV-systeem. 2. Soorten PV-panelen"

Transcriptie

1 TECHNOLOGIE - FICHE Fotovoltaïsche (PV) systemen voor ondernemingen A. Inleiding 1. Componenten van een PV-systeem Een fotovoltaïsch systeem bestaat uit zonnepanelen, een montagesysteem om de panelen op het dak te monteren, de nodige bekabeling en omvormers, die de opgewekte gelijkspanning omzetten in een wisselspanning van 230 of 400 Volt / 50 Hertz die kan gebruikt worden voor laagspanningstoepassingen. Voor de meting van de netto-elektriciteitsproductie voor de bepaling van het aantal groenestroomcertificaten (GSC's), wordt een bijkomende elektriciteitsteller na de omvormer voorzien. Het vermogen van een PV-cel, PV-paneel of PV-systeem wordt uitgedrukt in Wp (Watt-piek). Dit is het piekvermogen bij een standaard zoninstraling van Watt en een celtemperatuur van 25 C. In praktijk wordt dit vermogen in België niet gehaald door een niet-optimale zoninstraling of door een te hoge celtemperatuur. Aangezien er meestal omvormers geïnstalleerd worden met een 10 à 15% lager vermogen dan dit van de panelen, is er een verschil in het gelijkstroom (DC) vermogen en het wisselstroom (AC) vermogen. Alle voorschriften, zoals de aansluitvoorwaarden van de netbeheerder, hebben betrekking op het AC-vermogen. Omvormers : minicentrales van SMA Er wordt doorgaans de productiegarantie geboden dat de PV-cellen in de panelen nog 80% van het oorspronkelijke vermogen opwekken na 20 tot 25 jaar. Op de omvormer wordt doorgaans 5 tot 10 jaar fabrieksgarantie gegeven. 2. Soorten PV-panelen Momenteel worden door de installateurs van PV-panelen verschillende types PV-systemen aangeboden. Hierna wordt een korte bespreking gegeven van de verschillende courante types. Afhankelijk van de draagkracht, oriëntatie, helling en oppervlakte van het dak zal een ander type systeem de voorkeur genieten. VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 1/11

2 Polykristallijne silicium-panelen Bron : ODE-Vlaanderen Dit type van panelen wordt het meest toegepast en vindt ook ruime toepassing bij particuliere installaties. Het elektrisch rendement is bij dit type panelen het hoogst van alle types industriële installaties. Doorgaans kan men rekenen op meer dan 100 kwh/m² per jaar 1. Dit type panelen vereist evenwel een goede oriëntatie. Een helling van 35 en een oriëntatie pal op het zuiden zijn optimaal. Zolang de panelen een hellingshoek hebben tussen de 15 en 60 georiënteerd zijn tussen het zuidoosten en het zuidwesten daalt het elektriciteitsrendement slechts met 5 à 10%. De windbelasting van de panelen onder deze hellingshoek is groot waardoor verankering of verzwaring noodzakelijk wordt. Veel dakstructuren van industriële gebouwen zijn hier niet op voorzien. Amorf silicium-panelen Bron : Natec Het amorf silicium op deze panelen werd opgedampt i.p.v. versneden uit siliciumkristallen. Het resultaat is een paneel met een aanzienlijk lagere productiekost, gekoppeld aan een lager elektrisch rendement. Deze panelen hebben echter wel een grotere elektriciteitsproductie bij diffuus licht, waardoor ze vaak iets minder geheld kunnen worden opgesteld. Door hun lager rendement zal wel steeds een veel grotere oppervlakte (2 à 3 keer groter) nodig zijn om hetzelfde productievermogen te halen. 1 Uitgedrukt in m² panelen (niet in dakoppervlakte) VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 2/11

3 Amorf silicium-dakrollen Bron : IKAROS-Solar Net als bij de amorf Si-panelen wordt hier het silicium opgedampt en is het rendement vergelijkbaar. De dakrollen zijn echter specifiek ontworpen om op de bestaande dakbedekking van platte daken gekleefd te worden. Er zijn ook dakrollen die direct als dakbedekking fungeren en aan elkaar worden gelast. Een minimale dakhelling van 10 wordt meestal opgelegd voor kleine daken en 5 voor grote daken opdat vuil op de dakrollen voldoende met het regenwater wordt afgevoerd. Door hun lichte gewicht (3 à 4 kg/m2) en het feit dat er geen extra windbelasting optreedt, worden er geen extra eisen gesteld aan het draagvermogen van de dakconstructie. Voor veel industriedaken is dit daardoor een ideale oplossing. Monokristallijne silicium-panelen Bron : Sunelpo Deze panelen hebben de hoogste elektricteitsopbrengst per m², maar worden door hun hogere investeringskost maar zelden toegepast in grootschalige projecten. Men treft ze vooral aan in toepassingen waar plaatsgebrek een doorslaggevende factor is. Een opvallende toepassing van deze panelen is het gebruik in 'trackers'. Hierbij worden de panelen met behulp van servomotoren voortdurend naar de zon gericht. Hoewel de opbrengsten van een dergelijk systeem beduidend hoger zijn (tot 30% extra), is de hogere investering in België niet rendabel. Het voordeel van dergelijke 'trackers' moet dan ook vooral in de grote zichtbaarheid van het systeem gezocht worden. De overige PV-systemen zijn immers meestal niet of nauwelijks zichtbaar vanaf de begane grond. VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 3/11

4 3. Opbrengsten van PV-systemen De jaarlijkse elektriciteitsopbrengst van een optimaal opgesteld hellend PV-syteem met een vermogen van Wp (1 kwp) bedraagt in België gemiddeld 850 kwh (op voorwaarde dat er geen beschaduwing van het paneel is). Hierbij zijn alle verliezen (bekabeling, omvormers) meegerekend. Type cellen Vermogen per m² (Wp/m²) Oppervlakte per kwp (m²/kwp) Opbrengst per m² (kwh/m²) Monokristallijn Si , Polykristallijn Si ,3-7, Amorf Si ,5-15, De gemiddelde jaaropbrengst van een polykristallijn Si-PV-systeem is dus iets meer dan 100 kwh/m². De opbrengst van een monokristallijn Si-PV-systeem ligt tot 40% hoger, die van amorf silicium bedraagt ongeveer de helft. Let wel : dit zijn waarden per vierkante meter paneel. Bij een installatie op een plat dak zal het verschil in opgesteld vermogen en opbrengst tussen een kristallijn systeem en een systeem met amorfe dakrollen veel kleiner zijn, aangezien de panelen met een tussenafstand ten opzichte van elkaar geplaatst moeten worden om onderlinge schaduwval te vermijden. 4. Investeringskosten Uiteraard hebben een aantal factoren een invloed op de investeringskosten van een PV-installatie. Voor een dakinstallatie is vooral de draagkracht van het dak zeer belangrijk. Voor de installatie van polykristallijne Si-PV-panelen of amorf Si-PV-dakrollen op een plat dak met voldoende draagkracht kunnen de volgende richtwaarden gehanteerd worden : Grootteorde 5 kwp : /kwp Grootteorde 10 kwp : /kwp Grootteorde 100 kwp : /kwp B. Netkoppeling PV-systemen worden bijna steeds aan het elektriciteitsdistributienet gekoppeld. Hierbij vervult het distributienet een bufferfunctie : in de periodes dat de PV-installatie onvoldoende vermogen levert springt het net bij en tijdens de periodes van overproductie, vloeit een gedeelte van de opgewekte elektriciteit naar het distributienet. Dit heeft als groot voordeel dat het PV-systeem geen invloed heeft op de werking van de elektriciteitsinstallatie binnen het bedrijf. Zo zal ook een eventueel uitvallen van het PV-systeem geen invloed hebben op de elektriciteitsvoorziening binnen het gebouw. 1. Omvormers 10 kw AC Voor vermogens tot en met 10 kw aansluitvermogen (wisselstroomzijde van omvormer) bepaalt het Technisch Reglement Distributie van de VREG dat de elektriciteitsmeter aan het distributienet moet kunnen terugdraaien. Op die manier wordt enkel de netto opgenomen stroom uit het distributienet aangerekend door uw elektriciteitsleverancier. Een vermogen van 10 kw van de omvormer komt overeen met een opgesteld vermogen van 11 à 12 kwp aan fotovoltaïsche panelen. De nodige aanpassing van de bestaande elektriciteitsmeter (indien die niet kan terugdraaien) gebeurt verplicht op kosten van de distributienetbeheerder. Op die manier wordt de geïnjecteerde PV-stroom in het distributienet aan het geldende dagtarief vergoed. Deze terugleververgoeding hangt voor bedrijven in praktijk dus af van de contractprijs van VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 4/11

5 de leverancier. Wel is de teruglever-vergoeding beperkt tot het volledige eigen jaarlijkse verbruik, m.a.w. netto teruggeleverde energie onder 0 op jaarbasis wordt niet automatisch vergoed. Een achteruitdraaiende elektriciteitsmeter is enkel toegelaten wanneer het totaal geïnstalleerd vermogen van alle elektriciteitsproductie-installaties die aan een distributienetaansluiting zijn verbonden, kleiner of gelijk is aan 10 kw. Als dit vermogen groter is, moeten afname van en injectie van elektriciteit in het distributienet apart worden gemeten. 2. Omvormers > 10 kw AC : dubbele meting en ogenblikkelijke compensatie Voor een opgesteld vermogen van de omvormer groter of gelijk aan 10 kw AC gelden de algemene regels van het nieuwe Technisch Reglement Distributie Elektriciteit in het Vlaams Gewest, opgesteld door de VREG. Er zijn voor deze situatie twee aparte aansluitingspunten (EAN-codes) en twee aparte meters voor verbruik en PV-productie verplicht. Compensatie is alleen ogenblikkelijk mogelijk, op het moment van verbruik. Voor de distributienetkoppeling is ook een technische studie door de distributienetbeheerder verplicht. Indien het locale elektriciteitsdistributienet niet voldoende zwaar is, wordt de installatie geweigerd of beperkt of dient een verzwaring van het distributienet uitgevoerd te worden op kosten van de aanvrager. Voor de verkoop van de geïnjecteerde PV-elektriciteit in het distributienet via de aparte elektriciteitsmeter (met eigen EAN-code) moet dan een afzonderlijke leverancierafnemer gezocht worden op de vrije markt. Over de aankoopprijs moet onderhandeld worden. Doorgaans kan een vergoeding van 4 à 5 ct/kwh verkregen worden. Afname van en injectie van PV-elektriciteit in het distributienet worden apart gemeten met een tweerichtingsteller. De telling in één richting meet de opgenomen elektriciteit uit het distributienet: het ogenblikkelijk elektriciteitsverbruik in het bedrijf is dan groter dan wat de PVinstallatie op dat moment produceert. De telling in de andere richting meet de geïnjecteerde elektriciteit: de zonnestroom die het PV-systeem op een bepaald ogenblik méér produceert dan het elektriciteitsverbruik, van het bedrijf en die dus wordt geïnjecteerd in het distributienet. Dat betekent dat de PV-productie het verbruik alleen ogenblikkelijk kan compenseren en dus het distributienet niet als stockage van het teveel aan zonnestroom voor een later moment niet kan gebruikt worden.. C. Subsidies 1. De verhoogde investeringsaftrek De onderneming doet met het plaatsen van een PV- systeem een fiscaal voordeel onder de vorm van de verhoogde investeringsaftrek. Artikel 69 van het Wetboek der Inkomstenbelasting (W.I.B.) biedt bedrijven immers de mogelijkheid hun belastbare winst te verminderen met een verhoogde investeringsaftrek voor energiebesparende investeringen. De aftrek wordt verricht op de winst van het belastbaar tijdperk tijdens hetwelk de vaste activa zijn verkregen of tot stand zijn gebracht. Voor de energiebesparende investeringen (o.a. PV), gedaan tijdens het belastbaar tijdperk dat aan aanslagjaar 2010 (investeringen in 2009 en inkomsten 2009) verbonden is, is er een verhoogde aftrek van 15,5%. Rekening houdend met de vennootschapsbelasting komt dit neer op een reële subsidie van ongeveer 5,27 % van het investeringsbedrag via een verminderde belasting op de bedrijfswinst. Een informatiebrochure met het subsidiereglement alsook een aanvraagformulier is te vinden op de website Deze steun is cumuleerbaar met de ecologiepremie. 2. Ecologiepremie Bedrijven die zelf investeren in een PV-installatie op hun eigen bedrijfsgebouw, kunnen in een aantal gevallen een beroep doen op de ecologiepremie. Driemaal per jaar is er een oproep (call) voor het indienen van aanvragen. Per call is er een budget van 40 miljoen euro. Via een puntensysteem wordt bepaald welke projecten het hoogst gerangschikt zijn om in aanmerking te komen voor een VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 5/11

6 ecologiepremie. Enkel de hoogst gerangschikten krijgen zo de subsidie, tot uitputting van het budget. In dit systeem geldt wel dat bedrijven die investeren in hernieuwbare energie, starten met een hoge score (72 van de 100 punten). Deze bedrijven kunnen dus als eerste een beroep doen op de premie. Of u al dan niet kan genieten van de ecologiepremie is afhankelijk van een aantal voorwaarden: De hoofdactiviteit omschreven via een NACE-code van uw bedrijf dient opgenomen te zijn in de lijst van aanvaardbare NACE-codes. Onder andere de landbouwsector en de voedingsindustrie zijn zo uitgesloten van de ecologiepremie ; Het bedrijf of de instelling mag géén vzw zijn; De installatie moet door de steunaanvragende ondernemingen worden afgeschreven op minimum 3 jaar; De installatie mag niet bedoeld zijn voor doorverkoop en dient minimaal 5 jaar in het bedrijf te blijven. De ecologiepremie is voorts afhankelijk van de grootte van de onderneming. Voor fotovoltaïsche zonnepanelen bedraagt deze 6 % (voor GO s) en 12 % (voor KMO's). De Europese definitie van een KMO is hierbij van toepassing. De maximale steun die oproep uitgekeerd wordt, bedraagt Let wel op dat deze steun aangevraagd moet worden vóór de datum van de eerste (voorschot)factuur. Ook dient de investering voltooid te zijn binnen de 5 jaar na beslissing tot toekenning (datum laatste factuur = beëindiging). Een informatiebrochure met het subsidiereglement alsook een aanvraagformulier is te vinden op de website 3. Groenestroomcertificaten: Elke producent van groene stroom heeft recht op groenestroomcertificaten (GSC's), dus ook eigenaars van PV-systemen. Deze worden door de VREG uitgereikt per kwh geproduceerde netto-elektriciteit, onafhankelijk of die in het distributienet wordt geïnjecteerd of door uzelf wordt verbruikt. Voor zonnepanelen die na 1 januari 2006 in dienst zijn genomen bedraagt de waarde van een groenestroomcertificaat 450 euro per kwh, voor elk certificaat dat wordt uitgereikt tot 20 jaar na de indienstname van de installatie. Uw distributienetbeheerder is verplicht deze GSC aan te kopen aan deze wettelijk bepaalde prijs. Nadat deze 20 jaar verstreken zijn, worden nog verder groenestroomcertificaten toegekend, maar kunnen deze niet meer automatisch aan 450 euro worden verkocht. U kan deze groenestroomcertificaten wel nog verhandelen op de certificatenmarkt, tegen een door u onderhandelde prijs. Opgelet : installaties die in dienst treden na 01/01/2010 zullen slechts 350 euro ontvangen per certificaat. Aandachtspunten m.b.t. fiscale aspecten: Groenestroomcertificaten zijn belastbaar als inkomsten in de boekhouding; Vanaf 1 april 2008 is het normale btw-tarief van 21% van toepassing op alle verhandelingen van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten. Dit is het gevolg van beslissing E.T van 26 februari 2008 die de fiscale administratie heeft gepubliceerd. Enkel particuliere installaties met een vermogen < 10 kwp blijven vrijgesteld van een BTW-heffing. Voor eventuele vragen hierover kan contact opgenomen worden met de BTW-administratie (02/ of VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 6/11

7 Aanvraag van groenestroomcertificaten Eigenaars van PV-installaties kunnen een aanvraag indienen voor de toekenning van groenestroomcertificaten voor de netto-geproduceerde elektriciteit gemeten door een elektriciteitsteller na de omvormer. Zij kunnen deze aanvraag indienen via een vereenvoudigd modelformulier. Modelformulieren zijn te downloaden via de site van Registratie van groenestroomcertificaten Groenestroomcertificaten worden geregistreerd in een internetgebaseerde databank, die kan worden geraadpleegd via Deze databank waarborgt de echtheid van de groenestroomcertificaten. Na de goedkeuring van de aanvraag deelt de VREG aan de eigenaar van de productie-installatie een gebruikersnaam en paswoord mee. Hiermee kan de eigenaar inloggen op de databank om zijn certificatenrekening te raadplegen. Ook kan men via dit internetgebaseerde softwareplatform certificaten van zijn eigen rekening overschrijven naar de rekening van een andere partij wanneer men deze verkoopt. Dit systeem is vergelijkbaar met een elektronische bankrekening. Rapportering meterstand Voor installaties met een nominaal vermogen lager dan 10 kw AC mag de eigenaar van de installatie zelf de meter uitlezen en regelmatig via de certificatendatabank of schriftelijk aan de VREG rapporteren. Voor grotere installaties staat de distributienetbeheerder in voor het uitlezen van de meterstanden. 4. Steun voor land- en tuinbouw De land- en tuinbouw kan nog steeds rekenen op de VLIF-steun. Deze bedraagt op dit moment nog steeds 30 % van de investering. Deze steun wordt enkel toegekend voor het gedeelte van de PVinstallatie dat jaarlijks het elektriciteitsverbruik dekt. Voor meer informatie rond deze steun kunt u terecht bij het Innovatiesteunpunt voor de Land- en Tuinbouw (www.innovatiesteunpunt.be). D. Financiering 1. Eigen investering Als kapitaalbelegging op 20 jaar heeft PV momenteel een hoge financiële return op het kapitaal (IRR 2 ±11% voor belastingen). De terugverdientijd van een PV-installatie voor ondernemingen is ongeveer 7 à 9 jaar. 2. Investering door derden Verhuur daken Een aantal nieuwe bedrijfjes zijn ontstaan die het financieel winstgevend genoeg vinden om daken (vanaf m²) af te huren om hun PV-panelen op te plaatsen. Meestal wordt een jaarlijkse huurprijs voor 20 jaar contractueel afgesproken en een opstalrecht voor hun PV-installatie verleend. Men biedt meestal een huurprijs van 1 tot 1,75 /m² per jaar voor 20 jaar aan, eventueel aangevuld met deelname in de winst van de opbrengst of zo n 15 EUR per jaar per kwp. De verhuurder kan vaak ook de opgewekte elektriciteit kopen aan een prijs die iets goedkoper (bv. -1 ct/kwh) is dan de aangekochte elektriciteit van uw leverancier. Leasingcontracten Naast de klassieke hypothecaire leningen bieden de meeste banken momenteel ook leasingcontracten aan. Een groot deel van de investering wordt zo door de bank gedragen, welke eigenaar blijft van de installatie tot het einde van het leasingcontract. Verschillende banken (ING, 2 IRR : Internal Rate of Return VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 7/11

8 Dexia, ) bieden dergelijke formules aan. Voor banken zijn dergelijke formules aantrekkelijk door de lage risicograad en de hoge financiële rendementen. Deze formules zijn interessant omdat er relatief weinig eigen kapitaal nodig is en (een deel van) de risico's door een derde partij worden gedragen. E. Financiering Hierna worden enkele eenvoudige rekenvoorbeelden gepresenteerd. De voorgestelde kostprijzen zijn representatief voor de marktprijzen eind Wel kan voor een bedrijf de prijs afwijken i.f.v. de dakconstructie waarop de installatie dient geplaatst te worden. Bij de voorbeelden werd geen rekening gehouden met een financiering door een derde partij. Een dergelijke financiering is in vele gevallen echter erg interessant. Het is daarom aan te raden om de situatie met een bank te bespreken vooraleer tot de investering over te gaan. 1. Kleine installatie (10 kwp), geplaatst door een KMO Inkomsten Jaarlijkse elektriciteitsproductie kwh Jaarlijkse inkomsten groenestroomcertificaten (jaar 1) Jaarlijkse besparing elektriciteit (jaar 1 aan 12ct/kWh) Totale jaarlijkse opbrengsten (jaar 1) Investering Investeringskost, excl. BTW ecologiepremie (12%) verhoogde investeringsaftrek (5,27%) 824,23 Netto investering ,70 Resultaat Terugverdientijd (1) 9 jaar IRR van de investering (voor belastingen) (1) (2) 12 % Totale inkomsten over 20 jaar (1) ,92 Deze berekening gaat uit van een optimale oriëntatie en installatie van het systeem. (1) : berekend met een jaarlijkse stijging van de elektriciteitsprijs van 5% en een PVpaneelrendement van 85% na 20 jaar. (2) : IRR staat voor 'Internal Rate of Return'. Het is de actualisatievoet waarbij de netto huidige waarde (NHW) van een investering nul wordt. VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 8/11

9 2. Grote installatie (50 kwp), geplaatst door een GO (grote onderneming) Inkomsten Jaarlijkse elektriciteitsproductie kwh Jaarlijkse inkomsten groenestroomcertificaten (jaar 1) Jaarlijkse besparing elektriciteit ( kwh) Verkoop elektriciteit ( kwh) (jaar 1 aan 12 ct/kwh) 562,50 (jaar 1 aan 4,5 ct/kwh) Totale jaarlijkse opbrengsten ,50 (jaar 1) Investering Investeringskost, excl. BTW ecologiepremie (6 %) verhoogde investeringsaftrek (5,27 %) 3.897,17 Netto investering ,83 Resultaat Terugverdientijd (1) 9 jaar IRR van de investering (voor belastingen) (1) 11 % Totale inkomsten over 20 jaar (1) ,69 Deze berekening gaan uit van een optimale oriëntatie en installatie van het systeem. (1) : berekend met een jaarlijkse stijging van de elektriciteitsprijs van 5% en een PVpaneelrendement van 85% na 20 jaar. F. Bouwvergunning Er is geen stedenbouwkundige vergunning nodig voor PV-installaties op daken van vergunde gebouwen. Tot voor kort waren zonnepanelen die meer dan 20% van het dakvlak van een hellend dak innamen nog vergunningspichtig. Hieraan kwam een einde door de omzendbrief RO2008/02 van 18 juli Let wel : sommige plannen van aanleg (BPA, APA, RUP of verkavelingsvoorschriften) verbieden het plaatsen van zonnepanelen. Op de daken van gebouwen in deze zones kan ongeacht de oppervlakte een vergunning worden bekomen via een afwijking op de verkavelingsvergunning. Enkel indien de verkavelingsvoorschriften een expliciet verbod bevatten op het plaatsen van zonnepanelen en zonneboilers is een wijziging van de verkavelingsvergunning noodzakelijk. Ook is het meestaal verboden om PV-panelen te plaatsen in beschermde dorpszichten of in de nabijheid daarvan. Ook indien er geen vergunning vereist zou zijn, is het plaatsen van PV-panelen in dergelijke gevallen verboden. Gelukkig zijn dit evenwel uitzonderingsgevallen. G. Milieuvergunning Alle PV-systemen, ook de grote, zijn vrijgesteld van een milieuvergunning. De Vlaamse Regering heeft immers op 19/09/2008 een wijziging van de Vlarem 2 wetgeving goedgekeurd waarbij aan rubriek b van VLAREM volgende uitzondering werd toegevoegd : Elektriciteitsproductie op basis van zonne-energie is niet ingedeeld. VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 9/11

10 H. Meer informatie 1. Algemene informatie BelPV Organisatie voor Duurzame Energie (ODE-Vlanderen) Vlaams Energieagentschap Brochures "Elektriciteit uit zonlicht" (algemene brochure over fotovoltaïsche zonne-energie, 41 blz) "Bouwen met fotovoltaïsche zonne-energie" (34 blz) Te verkrijgen via -> publicaties 2. Steunmaatregelen Groenestroomcertificaten Vlaams Energieagentschap : VREG : Ecologiepremie Agentschap Economie : Verhoogde investeringsaftrek Federale Overheidsdienst (FOD) financiën : Meer info en aanvraagformulier via : 3. Aansluitvoorwaarden aan distributienet (technisch reglement) VREG : VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 10/11

11 Voor bijkomende informatie en duiding of de bespreking van een concreet PV-project kunt u vrijblijvend terecht bij het VLAO in uw provincie: VLAO Vlaams-Brabant Bert Stassen Tel Fax VLAO Antwerpen Katrien De Maeyer Tel Fax VLAO Limburg Wim Van Rompay Tel Fax VLAO West-Vlaanderen Eddy Jonckheere Tel Fax VLAO Oost-Vlaanderen Joachim Castelain Tel Fax VLAO : PV-systemen voor ondernemingen Versie: 03/ pag 11/11

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak?

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak? Wie fotovoltaïsche zonne-panelen wil installeren, kan genieten van diverse financiële steunmaatregelen. Voor de praktische installatie zijn ook een aantal stappen nodig: van offerte over bouwvergunning

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Infogids zonnepanelen

Infogids zonnepanelen Infogids zonnepanelen Inhoudstabel Wat zijn zonnepanelen?... 1 De werking van zonnepanelen... 2 Waarmee moet u rekening houden?... 2 De kostprijs van zonnepanelen... 3 Financiële steun bij aankoop zonnepanelen...

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen 28 november 2007 Researchpark Zellik Ir. Bert Stassen bert.stassen@vlao.be T : 016 31 10 63 www.vlao.be Belangrijkste vormen van subsidie 1. Ecologiepremie

Nadere informatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie Fotovoltaïsche zonnepanelen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW

VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW VRAGEN OVER ZONNEPANELEN MET EEN VERMOGEN 10 KW...3 1. ALGEMENE INFO OVER ZONNEPANELEN...3 1. Hoeveel kosten zonnepanelen?...3 2. Welke steun wordt verleend aan PV-installaties?...3

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer Steunmaatregelen voor energie- en milieu-investeringen 31 maart 2011 Katrien De Maeyer Ik wil besparen op mijn energiefactuur! Ik wil milieuvriendelijker produceren! Hoegaikditfinancieren? 1. Advies nodig

Nadere informatie

Hoe vlot GSC ontvangen?

Hoe vlot GSC ontvangen? Hoe vlot GSC ontvangen? Studienamiddagen Nieuws over de zon oktober 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Hoe vlot GSC ontvangen? 4 stappen: Keuringen Aanmelden bij de VREG Aanmelden

Nadere informatie

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE Waarom gebruik maken van zonne-energie? Fotovoltaïsche systemen produceren een vorm van duurzame energie door zonlicht in één stap om te zetten in

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen ir. Paul Zeebroek VLAAMS ENERGIEAGENTSCHAP (VEA) VOKA - Mechelen 25 november 2009 1 Onderwerpen A. Ecologiepremie Call systeem

Nadere informatie

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines Welkom HERNIEUWBARE ENERGIE IZEN biedt iedere consument de beste hernieuwbare energie oplossing met kwaliteitsvolle producten en vanuit een ondernemende organisatie. Offerte op maat Aanbod van technologieën

Nadere informatie

Energie uit zon en wind in de landbouw

Energie uit zon en wind in de landbouw Energie uit zon en wind in de landbouw Kelly Mermuys, Proclam vzw Het demonstratieproject Opgewekt door zon en wind wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding?

DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding? DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding? Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 januari 2014 1 PV GSC en netvergoeding Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

Netkoppeling van decentrale productie

Netkoppeling van decentrale productie Netkoppeling van decentrale productie Infosessie land- en tuinbouwsector 8 juni 2007 Guido Claes Netkoppeling? 2 Wettelijke voorschriften netkoppeling Uitvoeringsbesluit hernieuwbare energie: o.a. de meting

Nadere informatie

Veelgestelde vragen prosumententarief

Veelgestelde vragen prosumententarief Veelgestelde vragen prosumententarief 1. Waarom wordt een prosumentarief aangerekend? Het prosumententarief is nieuw en was niet bekend toen u uw investering deed. Er bestaat echter geen enkel algemeen

Nadere informatie

INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE INSTALLATIES IN LAND- & TUINBOUW

INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE INSTALLATIES IN LAND- & TUINBOUW INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE INSTALLATIES IN LAND- & TUINBOUW ALTERELECTRA NV Karrewegstraat 102 9800 Deinze, België www.alterelectra.com info@alterelectra.com Tel : 09/220.35.61 Infobrochure fotovoltaïsche

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

Het prosumententarief Veelgestelde vragen

Het prosumententarief Veelgestelde vragen Het prosumententarief Veelgestelde vragen De Vlaamse energieregulator VREG heeft op 18 december 2014 nieuwe distributienettarieven goedgekeurd. Daarbij hoort ook het prosumententarief. Dat is een aanvullend

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Steun voor energiebesparende investeringen Agentschap Ondernemen. Joachim Castelain, 8 mei 2012

Steun voor energiebesparende investeringen Agentschap Ondernemen. Joachim Castelain, 8 mei 2012 Steun voor energiebesparende investeringen Agentschap Ondernemen Joachim Castelain, 8 mei 2012 Inhoud presentatie 1. Oriëntering: eerstelijnsscan (AO) 2. Steun voor advies (AO) 3. Steun bij investeringen

Nadere informatie

TER CONSULTATIE. Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van xxx

TER CONSULTATIE. Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van xxx Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 Fotovoltaïsche systeem PV-systeem Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 PV-systeem: vermogen kwp (= kilowattpiek) Max. vermogen bij standaardomstandigheid Productie België: 1 kwp = 850 kwh/jaar

Nadere informatie

PV Rekenblad PV-installaties: Nog economisch rendabel?

PV Rekenblad PV-installaties: Nog economisch rendabel? PV Rekenblad PV-installaties: Nog economisch rendabel? B. Verhelst HoWest. GKG, dept. Electrical Engineering HoWest - Lemcko Kortrijk, Belgium Bart.verhelst@howest.be 1 2 3 4 Introductie Zo was het vroeger

Nadere informatie

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA ZONNE ENERGIE Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA Onderwerpen introductie zonne energie in Nederland uitleg werking zonnestroom installaties plaatsing op verschillende daken financiële aspecten

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam bouwen

Seminarie Duurzaam bouwen Seminarie Duurzaam bouwen Hernieuwbare energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel Monitoring van PV-systemen, zonneboilers en warmtepompen David MARTENS CENERGIE Doelstelling(en)

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni 2011

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

ragen over zonnepanelen?

ragen over zonnepanelen? ragen over zonnepanelen? Steek uw licht op bij de VREG VRAGEN OVER ZONNEPANELEN MET EEN VERMOGEN 10 KW...4 1. ALGEMENE INFO OVER ZONNEPANELEN...4 1. Hoeveel kosten zonnepanelen?...4 2. Welke steun wordt

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

van 13 augustus 2009

van 13 augustus 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (Engels: Photo Voltaic) genoemd. De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

MET CERTIFICATEN OP ZAK GENIET U PAS ÉCHT VAN DE ZONNEPANELEN OP UW DAK

MET CERTIFICATEN OP ZAK GENIET U PAS ÉCHT VAN DE ZONNEPANELEN OP UW DAK MET CERTIFICATEN OP ZAK GENIET U PAS ÉCHT VAN DE ZONNEPANELEN OP UW DAK 1 Eerst keuren vóór er ongelukken gebeuren. U hebt een AREI-keuring* nodig vooraleer u uw installatie in gebruik neemt. Zo weet u

Nadere informatie

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 :

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : 1. Hoe werken zonnepanelen? 2. Hoe groot is een zonnepaneel, en kan ik kiezen uit verschillende uitvoeringen? 3. Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen? 4.

Nadere informatie

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015 Zie de leidraad op www.zondeventer.nl Waarom zonne-energie Wat is zonne-energie Kengetallen Opbrengst zonne-energie Stappenplan Componenten Plaatsing Turnkey

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

ZONNESTROOM: DE TECHNIEK

ZONNESTROOM: DE TECHNIEK ZONNESTROOM: DE TECHNIEK Infosessie Toepassingen van zonne-energie in de landbouw 8 juni 2007, Hasselt Jo Neyens, ir.arch. ODE-Vlaanderen vzw OVERZICHT Werking van zonnecellen Fotovoltaïsche panelen Rendement

Nadere informatie

Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Agenda Informatieavond Zonnepanelen Informatieavond Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 19:30 21:45 Agenda Informatieavond Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem. Utrecht)

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2014

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Groene energie op bedrijfsniveau

Groene energie op bedrijfsniveau Groene energie op bedrijfsniveau 13-01-2009 Jan Pieters TREVI nv Dulle-Grietlaan 17/1 B-9050 Gentbrugge Tel. +32 9 220 05 77 Fax +32 9 222 88 89 www.trevi-env.com 1 INHOUD 1. Inleiding 2. Groene stroom

Nadere informatie

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe Programma 19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente 20.00 uur Plan voor collectieve aanschaf, dhr. H. Bruggeman, Zonnecollectief 20.30 uur Techniek en randvoorwaarden voor plaatsing

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Duurzaam Soesterkwartier

Duurzaam Soesterkwartier Duurzaam Soesterkwartier Inhoudsopgave: Zonne-energie overzicht dia 1) Zonnepaneel installatie 2) Opstelling zonnepanelen 3) Opbrengst installatie 4) Opbrengst voor eigen gebruik 5) Panelen onderhouden

Nadere informatie

Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie

Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie Duurzame opwekking met zonnepanelen Workshop Metaalunie Kelvinbaan 40, Postbus 1461 3430 BL NIEUWEGEIN tel: +31 (0)30 693 00 55 fax: +31 (0)30 693 00 57 info@metaaladvies.nl www.metaaladvies.nl Welkom

Nadere informatie

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430 Zonnepanelen Agenda Bespaartips Wat zijn de materialen in zonnepanelen Wattpiek Dakoriëntatie Uitgangspunten aanschaf zonnepanelen Teruglevering (salderen) Wanneer betaal je niet teveel Wat betaal je als

Nadere informatie

Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven

Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven PV-systemen Groene energie is de laatste jaren aanzienlijk

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning es Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden. Er moet voldoende stevig en

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CR5 Onderwerp : PV-project Den Bolder Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 12 oktober 2010 0. Samenvatting De gemeente Waalwijk heeft een ambitieuze energie/klimaatdoelstelling,

Nadere informatie

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom Welkom 2. Beleggen in energiebesparing en alternatieve energie Een rendabele uitdaging Luc Maes, schepen van energiebeleid Gemeente Beveren Programma 1. Introductie 2. Overzicht fiscale aftrekken en premies

Nadere informatie

Mijn bedrijf en mijn energie

Mijn bedrijf en mijn energie Mijn bedrijf en mijn energie Staden, zondag 30 november 2014 arch. Luc Dedeyne energieconsulent Bouwunie Subsidies voor bedrijven Bedrijven kunnen genieten van financiële ondersteuning indien zij investeren

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Handleiding Rekentool

Handleiding Rekentool Handleiding Rekentool September 14, 2012 1 Rekentool De hoofdpagina van de rekentool geeft de resultaten weer. In figuur 1 wordt een voorbeeld gegeven. De belangrijkste aspecten voor het bepalen of een

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Zonnepanelen, wat U moet weten

Zonnepanelen, wat U moet weten 8-3-2014 GPI Elektrotechniek Zonnepanelen, wat U moet weten Fiscale voordelen GPI Elektrotechniek Fresialaan 5 6851 TH Huissen 026-4423257 Voordelen Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds

Nadere informatie

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Topics - Korte intro - Het ontwerpen Artist's rendering of Orange's solar concept tent - Keuze van panelen en omvormers - Wat betekent

Nadere informatie

Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen

Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen Artikel 1 - Omschrijving In het kader van een duurzaam energiebeleid wordt een lijke subsidie verleend voor de installatie van

Nadere informatie

ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU. Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd

ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU. Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd ZONOPPU ZONNEPANELENACTIE 2014 Informatiebrochure over de zonnepanelenactie voor leden van de OPPU Gegarandeerde kwaliteit De beste prijs Snel geleverd 2 Zonnepanelenactie voor leden van de OPPU Schoon,

Nadere informatie

JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines

JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines Openbreken van de markt voor kleine en middelgrote windturbines JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines JERTS-studie rond KMWT Ruimtelijke verdeling van de gemiddelde windsnelheid Schatting

Nadere informatie

Algemeen en Organisatie

Algemeen en Organisatie Welkom! Programma 20:00 Deel 1 Algemeen en Organisatie Techniek 20:45 Pauze 21:00 Deel 2 Plan van Aanpak Voorbeelden en RIC Gemeente Raalte: Duurzaamheidslening Vragen 22:00 Afsluiting Algemeen en Organisatie

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Online beschikbaar op www.proclam.be, energie

Online beschikbaar op www.proclam.be, energie REKENBLADEN om een eerste inschatting te maken van de terugverdientijden van fotovoltaïsche systemen, zonthermische systemen en windturbines in uw eigen bedrijfssituatie Online beschikbaar op www.proclam.be,

Nadere informatie

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech informatiebrochure pv-systemen Stetech BV - Nijverheidsweg 27-9482WB - Tynaarlo - T.0592-541597 - F.0592-542433 - info@stetech.com

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

IN EEN ZONNIGE TOEKOMST!

IN EEN ZONNIGE TOEKOMST! Installatiebedrijf VAN DEN BERG verwarming ventilatie sanitair zonne-energie INVESTEER IN EEN ZONNIGE TOEKOMST! Even voorstellen Installatiebedrijf van den Berg is sinds 1976 een gevestigde waarde in

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Antwoorden op veel gestelde vragen

Antwoorden op veel gestelde vragen Antwoorden op veel gestelde vragen Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden.

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Inhoud Actualisatie installaties met startdatum vanaf 1/1/2013... 2 1. PV-installaties

Nadere informatie

DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES

DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES Gemeente Sint-Amands Milieudienst Kristin Moens Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65 DOSSIER PREMIE ZONNE-INSTALLATIES Aanvraagformulier vind je op het einde

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd Programma Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk Thom uit Goënga Dirk uit Gauw De Griene Geaën Zonnepanelen actie pauze Hoe kan

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 TECHNIEK Wat is een zonnepaneel? Een zonnepaneel zet daglicht om in elektriciteit. De opbrengst hiervan is het hoogst op zonnige dagen, maar ook op

Nadere informatie

Inhoudsopgave VOORWOORD 11

Inhoudsopgave VOORWOORD 11 Inhoudsopgave VOORWOORD 11 HOOFDSTUK I HER IEUWBARE E ERGIE I VLAA DERE 13 1. Wat is hernieuwbare energie? 13 2. Evolutie van de geïnstalleerde capaciteit in Vlaanderen 14 3. Internationale druk vertaald

Nadere informatie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie EEN FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE VERDIENT ZICHZELF TERUG! Op momenten dat het systeem meer opwekt dan u zelf verbruikt, draait de elektriciteitsteller

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013

Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013 Welkom Wilko Kistemaker & Martin van de Goor i.s.m. A.J. Loots BV Nick Verstappen Informatiesessie Zonnepanelen & Zonneboilers 19 augustus 2013 19:30 20:30 20:45 21:45 Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Nadere informatie

Fotovoltaïsche energie

Fotovoltaïsche energie Tekst voor zonnepanelen: Fotovoltaïsche energie Technologie In een zonnecel wordt licht rechtstreeks omgezet in elektriciteit. Een zonnecel bestaat uit een dun plaatje met aan de bovenzijde een negatieve

Nadere informatie

Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen

Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen Gegevens Naam van de aanvrager:. Adres van de aanvrager: Telefoon thuis: Telefoon overdag: GSM: Rekeningnummer: Bent u eigenaar of huurder van het gebouw

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs?

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Prijzen voor zonnepanelen zijn de afgelopen jaren flink gedaald. Het laatste jaar met wel 40%. Dat maakt ze een stuk interessanter. Daarnaast kunnen fiscale voordelen

Nadere informatie

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage:

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage: INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten 1 Uitgangspunten voor deze bijdrage: I. Indirecte fiscale voordelen < energiefactuur II. Directe fiscale

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER SUBSIDIE FOTOVOLTAÏSCHE PANELEN

AANVRAAGFORMULIER SUBSIDIE FOTOVOLTAÏSCHE PANELEN Datum indiening:............ AANVRAAGFORMULIER SUBSIDIE FOTOVOLTAÏSCHE PANELEN Dit formulier volledig en leesbaar invullen, ondertekenen en terugsturen naar Gemeentebestuur Olen, dienst leefomgeving, Dorp

Nadere informatie

Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen

Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen uitgavedatum 21-01-2014 eigendomsvoorbehoud Infrax Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen Inhoud Lijst met afkortingen 3 Algemeen 4 1 PV-installatie

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne- Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Reglement voor de netkoppeling van Fotovoltaïsche cellen

Reglement voor de netkoppeling van Fotovoltaïsche cellen uitgavedatum 22-01-2009 eigendomsvoorbehoud Infrax Reglement voor de netkoppeling van Fotovoltaïsche cellen Inhoud Lijst met afkortingen 3 Algemeen 4 1 PV-installatie

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2014/1. Deel 2: actualisatie OT/Bf

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2014/1. Deel 2: actualisatie OT/Bf Vlaams Energieagentschap Rapport 2014/1 Deel 2: actualisatie OT/Bf Inhoudstafel Bandingfactoren... 3 Berekeningsmethodiek... 3 Toepassing bandingfactor... 3 Maximale bandingfactor... 3 Achtergrond... 4

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie