Insectenplagen op bomen en klimaatverandering

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Insectenplagen op bomen en klimaatverandering"

Transcriptie

1 Insectenplagen op bomen en klimaatverandering G.A.J.M. Jagers op Akkerhuis/L.G. Moraal H. Siepel, M.J. Schelhaas, G.F.P. Martakis

2 Wie weet dat nog? Jaren 40: kaalvraat van iepen door de Ringelrups. Een regen van uitwerpselen en glibberige verkeersgevaarlijke massa's platgereden rupsen langs de Amsterdamse grachten. Jaren 50: privévliegtuig van Prins Bernhard voor uitvoeren bespuitingen tegen Dennenbladwesp op de Veluwe. Jaren 60: vliegtuigbespuitingen tegen Bastaardsatijnvlinder in Noord-Brabant.

3 Monitoring en analyse Jaarlijkse monitoring van insectenplagen sinds 1946 is een van de langstlopende continue biologische meetreeksen in Nederland. De monitoring wordt uitgevoerd met behulp van een netwerk van ca. 400 vrijwillige waarnemers. Veelheid aan gegevens biedt mogelijkheid tot analyse naar de oorzaken van verschuivingen van plagen.

4 Op bomen meer insecten dan op andere planten Grootte, vorm en structuur leveren verschillende voedselplekken. Voorspelbare voedselbron. Bovengronds zijn er overwinteringsmogelijkheden.

5 De ene boom is de andere niet: Totaal aan herbivore insecten per boomgenus wilg eik berk den els beuk es esdoorn plataan paardenkastanje acacia douglasspar < 5 < 5 < 5 < 5

6 Opdringerige plagen: TOP-10 van afgelopen 60 jaar Periodes van 5 jaar -> Mogelijke oorzaken: bosbeheer boomaanplant invasies klimaat

7 Oude plagen die afnemen...

8 Dennenbladwesp Diprion pini In jaren 50: PLAAG Nu: VERDWENEN Oorzaak:?

9 Grote Dennensnuitkever Hylobius abietis In verleden: PLAAG Nu: VERDWENEN Oorzaak: bosbeheer

10 Oude plagen die toenemen...

11 Wilgenspinselmot Yponomeuta rorrellus Vroeger: WEINIG Nu: VEELVULDIG Oorzaak: klimaat?

12 Kleine wintervlinder Operophtera brumata Vroeger: WEINIG Nu: TOENEMEND Oorzaak: strategie eioverwinteraar?

13 Kleine wintervlinder 250 Aantal meldingen Kleine wintervlinder licht matig zwaar

14 Eikenprachtkever Vroeger: ZZ Nu: tijdelijke PLAAG Oorzaak: zwakke eik

15 Nieuwe plagen Tegenwoordig hebben we ook te maken met invasies van nieuwe plagen, soms van Zuid- Europese oorsprong, soms van een ander continent.

16 Roodzwarte dennencicade Haematoloma dorsatum Vroeger: - Nu: SINDS 80 Uit: Z-Europa

17 Koningsschildluis (Pulvinaria regalis) Vroeger: - Na 80: ALGEMEEN Uit: Azie/VS

18 Eikenprocessierups Vroeger: ZZ Nu: CONTINU Uit: M/Z-Europa

19 Eikenprocessierups: 2005 het vijftiende jaar Meldingen Eikenprocessierups Licht Matig Zwaar

20 Eikenprocessierups 2003

21 Paardenkastanjemineermot (Cameraria ohridella) Vroeger: - Nu: INHEEMS Uit: Macedonië?

22 Paardenkastanjemineermot - (Cameraria ohridella)

23 Wat is de rol van klimaat? Bij invloed van klimaat verwacht je een vergelijkbaar effect op plagen met dezelfde strategie Welke strategieën zijn er? Bv: aantal generaties, overwinterstadium, dispersie, etc. Wat is het effect van klimaat? neerslag, vocht, temperatuur, schommelingen, timing, etc. etc. Je verwacht in ieder geval effect op groepen met sterke synchronisatie (sterk gebonden aan planten-stadium)

24 Overlevingsstrategieën amphitook Facultatieve diapauze adult/larve/ei overw Adult max 1 seizoen (plaaginsecten!) Sexueel/arrh. adult overw pre-adult overw larve overw Met synchronisatie asex Obligate diapauze = 1 generatie met synchronisatie sexueel Meerjarige larve (meikever!) ei overw adult/larve/ei overw adult overw pop overw larve overw ei overw

25 Alle loofhoutinsecten en hun overwintering aantal meldingen op logschaal 2,5 2 1,5 1 0,5 ei-overwinteraars larve-pop-adult-overwinteraars

26 larve en adult-overwinteraars op eik Bastaardsatijnvlinder Aardappelgalwesp Eikenblaasmijnmot Eikenspintkever Eikenaardvlo Eikenspringkever Eikelboorder Bastaardsatijnvlinder Eikenprachtkever en

27 500 ei-overwinteraars op eik Eikenkankerluis Eikendwergluis Eikenlichtmot Plakker Eikenproces sierups Groene eikenbladroller Grote wintervlinder Kleine wintervlinder Kleine Wintervlinder Groene Eikenbl-roller Grote Wintervlinder Eikenprocessierups

28 Tussenconclusie: Overwintering als ei tegenwoordig beter dan overwintering als larve, pop of adult Hoe kan dat?

29 Engeland: Start van de bladontplooiing van eik Bron: Timing

30 Ook in Nederland lopen bomen eerder uit Periode vergeleken met Beuk 3 dagen eerder Meidoorn 7 Paardenkastanje 12 Vlier 12 Lijsterbes 13 Zomereik 13 Sleedoorn 19 Timing

31 Temperatuur Temperatuur 1946

32 Neerslag Neerslag 1946

33 Wat kan het succes van ei-overwinteraars verklaren? Meer sterfte in zachte (vochtige) winters door schimmelinfecties bij larven, poppen en adulten dan bij eitjes. Meer ademhaling in warme winters bij larven, poppen, adulten energieverbruik minder vetreserves verzwakking. Bomen lopen eerder uit eioverwinteraars zijn goede synchroniseerders (hoe precies?). Meer eiken in NL: maar niet alle plagen van eik reageren positief, dus een klimaateffect is waarschijnlijker De reactie van een hele groep soorten met de zelfde strategie duidt erop dat klimaatverandering (en niet stikstofdepositie of verdroging) een rol speelt.

34 Meer weten? Insectenplagen en klimaatverandering: * Alterra-rapport 2004, nummer 856 * De Levende Natuur 2003, 104 (3): * cd-rom Tree Doctor voor het herkennen van Ziekten & Plagen op bomen * * algemene info: Wageningen UR

35 Bedankt voor uw aandacht Wageningen UR

36 MAART-gemiddelde temperatuur De Bilt Temperatuur graden Celcius 1946

Verschuivingen van insectenplagen bij bomen sinds 1946 in relatie met klimaatverandering

Verschuivingen van insectenplagen bij bomen sinds 1946 in relatie met klimaatverandering Verschuivingen van insectenplagen bij bomen sinds 1946 in relatie met klimaatverandering 2 Alterra-rapport 856 Verschuivingen van insectenplagen bij bomen sinds 1946 in relatie met klimaatverandering Met

Nadere informatie

aan Rijkswaterstaat G. Koot (Gerard) B. Westeneng (Bernard) mw. M. Posthumus (Marijke) K.Abrahamse (Kees) M. Ruis (Martin)

aan Rijkswaterstaat G. Koot (Gerard) B. Westeneng (Bernard) mw. M. Posthumus (Marijke) K.Abrahamse (Kees) M. Ruis (Martin) notitie Witteveen+Bos Hoogoorddreef 15 Postbus 12205 1100 AE Amsterdam 020 312 55 55 www.witteveenbos.nl onderwerp project opdrachtgever projectcode referentie opgemaakt door aanvullende bomeninventarisatie

Nadere informatie

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Van Remoortere Liesbet Waarschuwingssysteem Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) Genk 28 juni 2011 Waarschuwingssysteem Waarnemings- en Waarschuwingssysteem

Nadere informatie

Insect Consultancy. Insect Consultancy. Henk Vlug www.insectconsultancy.nl

Insect Consultancy. Insect Consultancy. Henk Vlug www.insectconsultancy.nl Insect Consultancy Insect Consultancy Henk Vlug www.insectconsultancy.nl Biodiversiteit insectenfauna van bomen en hun omgeving PLANTENRIJK DIERENRIJK ONGEWERVELDEN ZOOGDIEREN GELEEDPOTIGEN VOGELS OVERIGE

Nadere informatie

Leen Moraal (Alterra)

Leen Moraal (Alterra) Figuur 1 De larven van het sneeuwbalhaantje kunnen de struiken jaren achtereen aanvreten. > Kaalvraat van Gelderse roos Er was veel vraat door het Sneeuwbalhaantje Pyrrhalta viburni. De bladeren worden

Nadere informatie

Bijlage 1 Groene kaart

Bijlage 1 Groene kaart Bijlage 1 Groene kaart Bron: www.leiden.nl Bijlage 2 Resultaten bomeninventarisatie Overzicht: - Overzichtskaart van deelkaarten - Kaart 1 - Kaart 2 - Kaart 3 - Kaart 4 - Kaart 5 - Tabel met resultaten

Nadere informatie

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009 ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN December 2009 Onbekende boomaantastingen De gemeente Alphen aan den Rijn zet zich in voor een gezonde leefomgeving. Het openbaar groen draagt hier in belangrijke mate aan bij.

Nadere informatie

Grootschalige reactie van planten en dieren op klimaatverandering

Grootschalige reactie van planten en dieren op klimaatverandering Grootschalige reactie van planten en dieren op klimaatverandering 19 november 2011, Minisymposium Klimaatverandering en gevolgen voor de natuur Dr. Ir. Arnold van Vliet Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse,

Nadere informatie

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis)

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) Lepidoptera, fam. Crambidae Waardplanten Buxussoorten zoals Buxus microphylla, B. sempervirens en B. sinica. Geografische verspreiding

Nadere informatie

Inventarisatie bomenbestand in park Seghwaert. in de wijk Seghwaert-Noordhove binnen de gemeente Zoetermeer

Inventarisatie bomenbestand in park Seghwaert. in de wijk Seghwaert-Noordhove binnen de gemeente Zoetermeer Inventarisatie bomenbestand in park Seghwaert in de wijk Controleur: Ruud Dingerdis, Gecontroleerd op 07-08-2014 European Treeworker Hoek Hoveniers Inventarisatie bomenbestand in park Seghwaert in de wijk

Nadere informatie

ir. L. de Graaf, Landschapsarchitect bnt / 14 januari 2016 / definitief Functieverandering Kootwijkerdijk 12, Kootwijkerbroek Beplantingsplan

ir. L. de Graaf, Landschapsarchitect bnt / 14 januari 2016 / definitief Functieverandering Kootwijkerdijk 12, Kootwijkerbroek Beplantingsplan ir. L. de Graaf, Landschapsarchitect bnt / 14 januari 2016 / definitief Functieverandering Beplantingsplan 2 Te behouden beplanting Kootwijkerdijk 12 te behouden zomereiken te behouden gewone esdoorn te

Nadere informatie

Verschuivingen van insectenplagen op bomen in Nederland sinds 1946 - een analyse van historische gegevens

Verschuivingen van insectenplagen op bomen in Nederland sinds 1946 - een analyse van historische gegevens 2 entomologische berichten Verschuivingen van insectenplagen op bomen in Nederland sinds 1946 - een analyse van historische gegevens TREFWOORDEN Bosbeheer, invasieve soorten, klimaatverandering, monitoring,

Nadere informatie

BULSKAMPVELD 2012. de leden van de smedersgilde stellen tentoon PROJECT BALUSTRADE TENTOONSTELLING

BULSKAMPVELD 2012. de leden van de smedersgilde stellen tentoon PROJECT BALUSTRADE TENTOONSTELLING BULSKAMPVELD 2012 de leden van de smedersgilde stellen tentoon Zoals je waarschijnlijk al weet via het artikel in de Klinknagel is er in juli en augusus een tentoonstelling van onze smedersgilde te Bulskampveld,

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Weiteveen/Zwartemeer, 6/7 mei 2015 OPZET MONITORING MUGGEN EN DAZEN BIJ BUFFERZONES BARGERVEEN: ZWARTEMEER EN WEITEVEEN 2015

Weiteveen/Zwartemeer, 6/7 mei 2015 OPZET MONITORING MUGGEN EN DAZEN BIJ BUFFERZONES BARGERVEEN: ZWARTEMEER EN WEITEVEEN 2015 Weiteveen/Zwartemeer, 6/7 mei 2015 OPZET MONITORING MUGGEN EN DAZEN BIJ BUFFERZONES BARGERVEEN: ZWARTEMEER EN WEITEVEEN 2015 plankaart OPZET MONITORING MUGGEN EN DAZEN BIJ BUFFERZONES BARGERVEEN: ZWARTEMEER

Nadere informatie

Monumentale houtopstand

Monumentale houtopstand Boomnummer 549 Opname datum: 1-4-2008 Fotonummer 556 Plaats :oosterend Boomsoort wilg Straat:oosterend 14 Boomnummer 587 Opname datum: 1-4-2008 Fotonummer 594 Plaats :oosterend Boomsoort els Straat:Lijkweg

Nadere informatie

Informatiemiddag Brainstorm Zieplaweb 26 maart 2015

Informatiemiddag Brainstorm Zieplaweb 26 maart 2015 Informatiemiddag Brainstorm Zieplaweb 26 maart 2015 Dagvoorzitter: Sprekers: Aanwezig: Ruud Mantingh Joost Verhagen, Anton van der Vegt en Vanessa Michel, Leen Moraal, Thale Roosien 40 personen Doel: Hoe

Nadere informatie

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen Boomnummer 169 Adres Eerste compagnonsweg 1 Bontebok Eigenaar/beheerder Particulier Coördinaten Noorderbreedte 52º57'48.73'' Oosterlengte 6º01'27.45'' Amerikaanse eik (Quercus rubra) Afmetingen Omtrek

Nadere informatie

Verplaatsing houtsingel

Verplaatsing houtsingel Ten behoeve van de herontwikkeling van locatie De Hokhorst in Renswoude moeten een watergang en een aangrenzende houtsingel ca. tien meter naar het oosten worden verplaatst. Om te voorkomen dat deze verplaatsing

Nadere informatie

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups?

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? voor groenbeheerders, boomkwekers en particulieren Sinds 1987 vormt de eikenprocessierups een jaarlijks terugkerend probleem in een groot deel van Nederland.

Nadere informatie

Beheer kastanjemineermot. Henry Kuppen. Boomverzorging Ziekte- en plaagmanagement Beerseweg 50 Mill

Beheer kastanjemineermot. Henry Kuppen. Boomverzorging Ziekte- en plaagmanagement Beerseweg 50 Mill Beheer kastanjemineermot Henry Kuppen Boomverzorging Ziekte- en plaagmanagement Beerseweg 50 Mill 0485-455 557 www.kuppen-bomen.nl Kastanjemineermot Cameraria ohridella PROGRAMMA Levenscyclus Gevoelige

Nadere informatie

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN!

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! Wilma Windhorst, Biocontrole BV Copyright Biocontrole ENGERLINGEN Verzamelnaam voor larven van bladsprietkevers Verschillende soorten kevers met verschillende levenswijze en

Nadere informatie

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN KENNISBUNDEL Biologische aardappelen Mei 2013 TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN ZIEKTEN EN PLAGEN / VIRUSZIEKTEN ZIEKTEN EN PLAGEN / PHYTOPHTHORA INFESTANS ZIEKTEN EN PLAGEN / RHIZOCTONIA SOLANI DE SMAAK

Nadere informatie

de (on?)zin van het werken met streekeigen plantgoed

de (on?)zin van het werken met streekeigen plantgoed baron ruzettelaan 35 8310 brugge tel (050) 36 71 71 fax (050) 35 68 49 www.wvi.be de (on?)zin van het werken met streekeigen plantgoed boompjes planten: een pleidooi voor streekeigen, autochtoon en biodiversiteit

Nadere informatie

Emmastraat, richting Boulevard Heuvelink vanaf de Parkstraat Lindes, 15 bomen, waarvan 3 onder de 25cm

Emmastraat, richting Boulevard Heuvelink vanaf de Parkstraat Lindes, 15 bomen, waarvan 3 onder de 25cm Watertuin Berk 40 cm Emmastraat, richting Boulevard Heuvelink vanaf de Parkstraat Lindes, 15 bomen, waarvan 3 onder de 25cm Emmastraat richting Steenstraat vanaf de Parkstraat Lindes, 21 bomen, resp. 30,31,35,32,32,37,34,41,36,30,39,41,30,29,37,34,39,35,31,28

Nadere informatie

LEVEN MET BOMEN. Dirk Criel

LEVEN MET BOMEN. Dirk Criel LEVEN MET BOMEN Dirk Criel Wat is een boom? Is dit een boom? Hoe ziet een boom eruit? kroon = het gedeelte van de boom boven de takvrije stam kruin = het geheel van bladeren en twijgen Stamopbouw Het

Nadere informatie

info@copijn.nl Inhoud 1 2 3 4 1 2 1 De Richtlijnen NVTB Versie 2013 kunnen gedownload worden van de site www.boomtaxateur.nl. 2.3.1 Waardecategorie A 2.3.2 Waardecategorie B 2.3.3 Waardecategorie C

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Wijzigingen hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen

Wijzigingen hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen Wijzigingen hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen - aanvulling bepalingen teelgrond - aanpassing bepalingen iepenziekte - uitbreiding met bestrijden eikenprocessierups en luizen

Nadere informatie

Notitie. 1 Korte toelichting op de boominventarisatie

Notitie. 1 Korte toelichting op de boominventarisatie Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 335126 13 mei 2014 Betreft Boominventarisatie Campus WUR Wageningen, Campus Plaza en 3 e kwadrant 1 Korte toelichting op de boominventarisatie 1.1 Toekomst van de

Nadere informatie

Grote vos Nymphalis polychloros

Grote vos Nymphalis polychloros Nymphalis polychloros Jan Goedbloed Soortbeschrijving De is een grote bruinrode vlinder, behorend tot de familie van de schoenlappers Nymphalidae waar ook, Atalanta, Dagpauwoog, Gehakkelde aurelia en Distelvlinder

Nadere informatie

INSECTENPLAGEN OP BOMEN EN STRUIKEN IN 2001

INSECTENPLAGEN OP BOMEN EN STRUIKEN IN 2001 DKV In Duitsland houdt naast de overheid ook de DKV ( Deutsche Kontroll Verein), een privaatrechtelijke vereniging, zich bezig met het selecteren, registreren en controleren van herkomsten. Voor soorten,

Nadere informatie

Plant Goed aanbevelingslijst

Plant Goed aanbevelingslijst Plant Goed aanbevelingslijst Lijst streekeigen groen voor houtelementen De soorten in onderstaande tabellen die rood gemarkeerd staan mogen enkel gebruikt worden als gecertificeerd autochtoon plantmateriaal.

Nadere informatie

Erfverbeteringsplan. Fam. Hamming Beerzerweg 28 INHOUD. 1) Aanleiding 2) Situatie 3) Foto collage verbeterpunten

Erfverbeteringsplan. Fam. Hamming Beerzerweg 28 INHOUD. 1) Aanleiding 2) Situatie 3) Foto collage verbeterpunten Erfverbeteringsplan Fam. Hamming Beerzerweg 28 INHOUD 1) Aanleiding 2) Situatie 3) Foto collage verbeterpunten Bijlage: Erfschets Werkplan en begroting Werkplan Beheer adviezen ( onderhoudswijzers) Eigenaar:

Nadere informatie

Koolmezen in Gent, Dendermonde en Sint-Niklaas: een dramatisch broedseizoen in 2015

Koolmezen in Gent, Dendermonde en Sint-Niklaas: een dramatisch broedseizoen in 2015 Koolmezen in Gent, Dendermonde en Sint-Niklaas: een dramatisch broedseizoen in 215 Het koolmezen broedseizoen 215 ligt alweer een tijdje achter ons. Algemeen kunnen we stellen dat het broedseizoen 215

Nadere informatie

Loof-en naaldbomen. Naam :

Loof-en naaldbomen. Naam : Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen

Nadere informatie

Amerikaanse vogelkers door evolutie ingehaald. Barbara Gravendeel & Menno 10 december 2016

Amerikaanse vogelkers door evolutie ingehaald. Barbara Gravendeel & Menno 10 december 2016 Amerikaanse vogelkers door evolutie ingehaald Barbara Gravendeel & Menno Schilthuizen @Florondag, 10 december 2016 Prunus serotina (Amerikaanse vogelkers) In 1630 geïntroduceerd, oorspronkelijk uit Noord

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing bouwkavels Wamelinkweg In opdracht van H. van Duinen, Winterswijk Colofon Rapportnummer 1566 Projectnummer 2598 Opdrachtgever Contactpersoon Opdrachtnemer Auteur(s) Controle

Nadere informatie

Beheerplan Bloemendaalsebos

Beheerplan Bloemendaalsebos Bosbeheerplan Bloemendaalsebos Februari 2011 Inleiding Bestaande kwaliteit Uitgangspunten bosbeheer Het beheer Beheermethodiek Noten Bijlagen Inleiding Dit bosbeheerplan is gemaakt door Dik Vonk in samenwerking

Nadere informatie

AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk

AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk Informatieblad Week 18: van 1 mei tot en met 7 mei 2017 Wist u dat? De paardenkastanje (Aesculus) is een entomofiele boom. Dit betekent dat het stuifmeel

Nadere informatie

Beatrixpark visie, beheer- en onderhoudsplan

Beatrixpark visie, beheer- en onderhoudsplan Beatrixpark visie, beheer- en onderhoudsplan november 2017 Inhoudsopgave Interventies fase 1 Interventies fase 2 van analyse tot visie 2 uitwerkingen karakteristieke zones Beheer en onderhoudsplan Interventies

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt Koppert Biological Systems Belangrijkste bladluizen in paprika Aulacorthum solani Boterbloemluis

Nadere informatie

Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne.

Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne. Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne. Kinderopvang is aan kwaliteitsregels gebonden. Gelukkig maar want ouders willen graag het beste voor hun kind en daar komt hygiëne ook bij kijken.

Nadere informatie

Bijlagen cursus vogels in de tuin

Bijlagen cursus vogels in de tuin Bijlagen cursus vogels in de tuin Opmaak Koen Leysen koen.leysen@natuurpunt.be Vogelvriendelijke bomen voor de tuin (met de maximale hoogten) Grote bosbomen (plant deze niet tenzij u een enorme tuin hebt)

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing Waterweg 12

Landschappelijke inpassing Waterweg 12 Landschappelijke inpassing Waterweg 12 Naam: Adres: Waterweg 12 Beemte Broekland E-mail: Telefoon: Rosendael 2a 6891 DA Rozendaal Contactpersoon: j. Zwanenburg Datum: 16-2-2012-1 - 1 Inleiding De familie

Nadere informatie

Stichting Iepenwacht Groningen

Stichting Iepenwacht Groningen Van iepenwacht naar bomenwacht Stichting Iepenwacht Groningen Opgericht juni 2005 Stichting Iepenwacht Groningen April 2014 Iepenwacht Groningen POP subsidie 2001 2005 Inventarisatie iepen per gemeente

Nadere informatie

GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS

GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS Tips kunnen op geen enkele manier professione(e)l(e) medisch(e) advies, zorgen of aandacht vervangen. Als u twijfelt of het advies op u van toepassing is, praat dan met

Nadere informatie

Verslag geleide bestrijding wortelvlieg 2016

Verslag geleide bestrijding wortelvlieg 2016 Verslag geleide bestrijding wortelvlieg 2016 In het kader van IPM ondersteunt Inagro ook dit jaar opnieuw de worteltelers bij de geleide bestrijding van de wortelvlieg. Na de zaai van de wortelen, kwam

Nadere informatie

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Tekeningen: Jowan De Saedeleer Inleiding Wil jij Prins Baldewijn helpen om terug in zijn kasteel te gaan wonen? Dan moet je op zoek gaan naar nuttige

Nadere informatie

A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen

A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen Herman Limpens en Jasja Dekker Effecten van klimaatverandering op vleermuizen?? Vooral: analyserende speculerende verhalen

Nadere informatie

PRINCIPEDETAILS OPENBARE RUIMTE ANNA S HOEVE

PRINCIPEDETAILS OPENBARE RUIMTE ANNA S HOEVE PRINCIPEDETAILS OPENBARE RUIMTE ANNA S HOEVE Principedoorsnede gebiedsontsluitingsweg: Minckelersstaat Trottoir: betontegel 30x30x8 grijs met basalttoeslag. Fietspad: betontegel 30x30x8 rood met basalttoeslag

Nadere informatie

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop Praktijknetwerk engerlingen Activiteiten Praktijknetwerk Slotbijeenkomst deelnemende telers Kennis delen en verbeteren Biologie: aanpak op soortniveau Klaas van Rozen 9 juni 2015 Stichting Veldleeuwerik

Nadere informatie

Lijst van planten die geplukt mogen worden voor de herbariumwedstrijd

Lijst van planten die geplukt mogen worden voor de herbariumwedstrijd Lijst van planten die geplukt mogen worden voor de herbariumwedstrijd Bomen en struiken (alleen de bladeren plukken) 10 soorten verplicht 1. acacia 2. Amerikaanse eik 3. berk 4. beuk 5. braam 6. els 7.

Nadere informatie

De Natuurkalender. Het klimaat verandert en de natuur doet mee, heb jij het al gemerkt? Lesbrief over de relatie tussen klimaatverandering en natuur

De Natuurkalender. Het klimaat verandert en de natuur doet mee, heb jij het al gemerkt? Lesbrief over de relatie tussen klimaatverandering en natuur De Natuurkalender Het klimaat verandert en de natuur doet mee, heb jij het al gemerkt? Lesbrief over de relatie tussen klimaatverandering en natuur Docentenhandleiding Basisonderwijs COLOFON Check it out!

Nadere informatie

Kampeertarieven Standaard Standaard + Comfort. Kortingskaarten Standaard Standaard + Extra korting met de kortinskaarten! 7 = 6 14 = 12 21 = 18

Kampeertarieven Standaard Standaard + Comfort. Kortingskaarten Standaard Standaard + Extra korting met de kortinskaarten! 7 = 6 14 = 12 21 = 18 Kampeertarieven Standaard Standaard + Comfort Laagseizoen - t/m - - t/m - - t/m - - t/m -0 0+ veld ( personen) Camperplaats 9,0 0,0,0,0,00 Extra persoon laagseizoen,,,,, Kampeertarieven zijn inclusief:

Nadere informatie

Toxoplasmose bij de rode eekhoorn, een update

Toxoplasmose bij de rode eekhoorn, een update Toxoplasmose bij de rode eekhoorn, een update In 2014 werden in de zomer en herfst enkele honderden dode eekhoorns gemeld. Er kwamen zelfs berichten dat eekhoorns dood uit de boom vielen. Onderzoek dat

Nadere informatie

d rm Neder wa e landopg

d rm Neder wa e landopg Opgewarmd Nederland deel Natuur, water en landbouw: aanpassen Ecosystemen en klimaat Water, mens en landschap: eeuwenlang een gevaarlijk samenspel Polders, sloten en plassen: binnenwateren in beweging

Nadere informatie

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten Martijn Boosten & Patrick Jansen Wageningen, mei 009 Boosten, M., Jansen, P. De historische

Nadere informatie

Discussiestuk Nieuw beleid kapvergunningen Lijst van beeldbepalende bomen

Discussiestuk Nieuw beleid kapvergunningen Lijst van beeldbepalende bomen Discussiestuk Nieuw beleid kapvergunningen Lijst van beeldbepalende bomen Bomen over bomen 22 mei 2008 Aanleiding Huidige situatie Opzet nieuwe regelgeving Weigeringsgronden Wel of geen meldingsplicht

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN 3 8 6 10 ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is...... een vaste plant met een houten stam en een kruin, alleen noemen de onderdelen anders dan bij een plant. Delen van de boom Laat de kinderen

Nadere informatie

Laura Kuipers, Janneke Scholten & Maurice La Haye De eikelmuis in Nederland

Laura Kuipers, Janneke Scholten & Maurice La Haye De eikelmuis in Nederland Laura Kuipers, Janneke Scholten & Maurice La Haye De eikelmuis in Nederland Deze onderzoeken waren mogelijk dankzij subsidies van de Provincie Limburg, het Ministerie van Economische Zaken en met toestemming

Nadere informatie

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK Kwaliteitsbeoordeling van de bomen op deze locatie Door T. Katerberg European Tree

Nadere informatie

T2. Planten. 2009 Biosoft TCC - Lyceumstraat

T2. Planten. 2009 Biosoft TCC - Lyceumstraat T2. Planten T2. Planten (les 1. Tuinkers) De natuurwetenschappelijke methode Opdracht 2 blz. 33 1. Wat willen we onderzoeken? Waarom kwaakt de kikker? 2. Wat veronderstellen we? Je bedenkt een antwoord

Nadere informatie

Bijen en zo. Villa Augustus 6 mei 2014. Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee

Bijen en zo. Villa Augustus 6 mei 2014. Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee Bijen en zo Villa Augustus 6 mei 2014 Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee Maar eerst een BIJENQUIZ Alle antwoorden staan in Het lied van de honing Vraag 1: Hoe lang leeft een bijenkoningin? 1 jaar of 5 jaar

Nadere informatie

De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK

De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK VOORSTELLING : INBO : Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (wetenschappelijke instelling van de Vlaamse Overheid) Onderzoek : Fauna, flora, biotopen,

Nadere informatie

Vlindervriendelijk tuinieren. Jeroen Mentens 29/05/2011

Vlindervriendelijk tuinieren. Jeroen Mentens 29/05/2011 Vlindervriendelijk tuinieren Jeroen Mentens 29/05/2011 Misvattingen? Mijn tuin is te klein. Ik woon in de stad. Daar zitten geen vlinders. Een vlindervriendelijke tuin ziet er te verwilderd uit. Ik heb

Nadere informatie

' Educatieve dienst 2010 'Een bos vol leven' EEN BOS VOL LEVEN

' Educatieve dienst 2010 'Een bos vol leven' EEN BOS VOL LEVEN EEN BOS VOL LEVEN Doelstellingen en eindtermen : bij deze activiteit komen vooral volgende eindtermen aan bod: wereldoriëntatie ET 1.3, ET 1.5, ICT ET 6 cognitief - herkennen en benoemen van twaalf organismen

Nadere informatie

(FRUIT-)BOMEN SCHRIJVEN GESCHIEDENIS

(FRUIT-)BOMEN SCHRIJVEN GESCHIEDENIS (FRUIT-)BOMEN SCHRIJVEN GESCHIEDENIS MENSEN, DIEREN EN PLANTEN GROEIEN EEN BEPAALDE PERIODE VAN HUN LEVEN TOT ZE HUN UITEINDELIJKE GROOTTE HEBBEN BEREIKT. BIJ MENSEN EN DIEREN IS MEESTAL WEL TE ZIEN OF

Nadere informatie

Wat gaat er gebeuren in het Oosterpark?

Wat gaat er gebeuren in het Oosterpark? Essentaksterfte De situatie in Nederland Inmiddels is meer dan 80 % van de essen in Nederland aangetast. De verwachting is dat hooguit 10 % van de essen de ziekte zal overleven, gebaseerd op ervaringen

Nadere informatie

Insectenplagen op bomen en struiken in bos en landelijk gebied in 2007

Insectenplagen op bomen en struiken in bos en landelijk gebied in 2007 Insectenplagen op bomen en struiken in bos en landelijk gebied in 2007 Fig. 1 Links: de robiniagalmug, nog maar enkele jaren in Europa, nu overal in Nederland te vinden (foto: Leen Moraal) Fig. 2 Rechts:

Nadere informatie

Informatie over het herbarium

Informatie over het herbarium Informatie over het herbarium Het woord herbarium is afkomstig van het Latijnse woord Herba dat kruid betekent. Een herbarium is eigenlijk een verzameling kruiden. Maar het bevat ook bladeren, bloeiwijzen

Nadere informatie

ª ª Æ ø ±ª Æø. Æ ª µ ª ± Æ º ª ª ª BIJLAGE 3. Beplantingsadvies

ª ª Æ ø ±ª Æø. Æ ª µ ª ± Æ º ª ª ª BIJLAGE 3. Beplantingsadvies ª ª Æ ø ±ª Æø Æ ª µ ª ± Æ º ª ª ª BIJLAGE 3 Beplantingsadvies Beplantingsadvies landschappelijke inpassing silo, loods en woning t.b.v. nieuwbouw Landschapsbeheer Drenthe 1 Landschapsbeheer Drenthe maakt

Nadere informatie

FAB2 Onderdeel Bovengronds

FAB2 Onderdeel Bovengronds FAB2 Onderdeel Bovengronds Universiteit van Amsterdam (IBED): Paul van Rijn (voorheen NIOO) Wageningen UR: Marian Vlaswinkel, Frans van Alebeek (PPO) Janneke Elderson, Eefje den Belder (PRI) Centrum Landbouw

Nadere informatie

Klimaatverandering en effecten op het bomenbestand

Klimaatverandering en effecten op het bomenbestand Klimaatverandering en effecten op het bomenbestand Presentatie Arthur Wopereis en Henk Puijk Platform Water Vallei en Eem Wageningen 15 december 2016 1. Inleiding 2. Onderzoeksvragen 3. Verandering van

Nadere informatie

Bloemenranden en Functionele Agro Biodiversiteit (FAB) Dave Dirks, 6 september 2017, Kronenberg

Bloemenranden en Functionele Agro Biodiversiteit (FAB) Dave Dirks, 6 september 2017, Kronenberg Bloemenranden en Functionele Agro Biodiversiteit (FAB) Dave Dirks, 6 september 2017, Kronenberg Rode draad in deze presentatie Waarom bloemenranden op je bedrijf? Natuurlijke plaagbestrijding is dichtbij.

Nadere informatie

AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk

AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk AIRALLERGY Belgisch Aërobiologisch Surveillance Netwerk Informatieblad Week 17: van 24 april tot en met 30 april 2017 Wist u dat? De witte pluisjes die de laatste tijd in de lucht ronddwarrelen zijn geen

Nadere informatie

Wat is essentaksterfte?

Wat is essentaksterfte? Wat is essentaksterfte? Essentaksterfte is een ziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel (vals wit bladvlieskelkje, Chalara fraxinea). Door de aantasting van essentaksterfte verzwakt de boom dusdanig

Nadere informatie

Soorten te gebruiken in houtkanten

Soorten te gebruiken in houtkanten De soorten in onderstaande tabellen die rood gemarkeerd staan mogen enkel gebruikt worden als gecertificeerd autochtoon planmateriaal. Indien dergelijke plantmateriaal niet voor handen is, kan de soort

Nadere informatie

d rm Neder wa e landopg

d rm Neder wa e landopg Opgewarmd Nederland deel Plant en dier: blijven, komen, weggaan of... Soorten, verspreiding en klimaat Kleine beestjes: sterk in beweging Libellen: voordeel van een warmer klimaat Dagvlinders: extra onder

Nadere informatie

Algemene plaatselijke verordening Bodegraven-Reeuwijk. Bijlage 4. Lijst met behoudenswaardige bomen gemeente Bodegraven-Reeuwijk d.d.

Algemene plaatselijke verordening Bodegraven-Reeuwijk. Bijlage 4. Lijst met behoudenswaardige bomen gemeente Bodegraven-Reeuwijk d.d. Algemene plaatselijke verordening Bodegraven-Reeuwijk Bijlage 4 Lijst met behoudenswaardige bomen gemeente Bodegraven-Reeuwijk d.d. 22-10-2012 De criteria waarop de bomen zijn beoordeeld zijn: zichtbaarheid

Nadere informatie

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Concept

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Concept De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten Concept Martijn Boosten & Patrick Jansen Wageningen, april 009 Boosten, M., Jansen, P.

Nadere informatie

Wat gaat er gebeuren in de Wevershoek?

Wat gaat er gebeuren in de Wevershoek? Essentaksterfte De situatie in Nederland Inmiddels is meer dan 80 % van de essen in Nederland aangetast. De verwachting is dat hooguit 10 % van de essen de ziekte zal overleven, gebaseerd op ervaringen

Nadere informatie

Onbekende Boomaantastingen

Onbekende Boomaantastingen Onbekende Boomaantastingen Uitgave ter gelegenheid van het symposium Het effect van elektromagnetische straling op bomen Groene Paviljoen Bomencentrum Nederland te Baarn. Extra bijlage, een impressie van

Nadere informatie

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei TRIPSSCHADE DETAIL VOLWASSEN TRIPS een biologisch geproduceerd insecticide met een unieke werkingswijze doodt de schadelijke insecten snel en zeker

Nadere informatie

Klimaatverandering. Opzet presentatie

Klimaatverandering. Opzet presentatie Klimaatverandering Mondiaal en in Nederland J. Bessembinder e.v.a. Opzet presentatie Wat is klimaat(verandering)? Het broeikaseffect Waargenomen klimaatverandering Wat verwachten we wereldwijd/in Europa

Nadere informatie

Plaagbestrijding als teamsport

Plaagbestrijding als teamsport Plaagbestrijding als teamsport Een inleiding over Natuurlijke Vijanden Jerre de Blok Oktober 2007 Werken met natuurlijke vijanden Natuurlijke vijanden: dieren of micro-organismen die van nature plagen

Nadere informatie

JTTtree. JTT 0 JTT CATALOG Catalogus 3,00. Z-schaal 1:220

JTTtree. JTT 0 JTT CATALOG Catalogus 3,00. Z-schaal 1:220 JTTtree Code Maat Omschrijving Nederlands Aantal Prijs JTT 0 JTT CATALOG Catalogus 3,00 Z-schaal 1:220 JTT 92001 PINE PIJNBOOM 55 34,75 JTT 92033 TREE LOOFBOOM 55 34,75 JTT 92037 DECIDUOUS VOLLEBOOM 6

Nadere informatie

Verwijdering houtsingel

Verwijdering houtsingel Ten behoeve van de herontwikkeling van locatie De Hokhorst in Renswoude moet een watergang ca. tien meter naar het oosten worden verplaatst en moet een aangrenzende houtsingel worden verwijderd. Om te

Nadere informatie

Insecten in de duinen

Insecten in de duinen Insecten in de duinen Onbekend maakt onbemind Wat maakt insecten bijzonder Bouw en levenscyclus Levenswijzen van insecten Leefomgeving Eten en gegeten worden Bestuivers Diversiteit van insecten in de duinen

Nadere informatie

Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman

Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman Met deze eenvoudige handleiding kun je ongeveer 25+ bekende Nederlandse bomen herkennen. Bomen herkennen is een specialisme. Deze korte

Nadere informatie

verwerking : wat is een bos?

verwerking : wat is een bos? verwerking : wat is een bos? Leven vestigt zich op plaatsen waar het goed is om te leven. Er zijn verschillende factoren die de leefomgeving vorm geven : levende factoren, niet-levende factoren en menselijke

Nadere informatie

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek Scheldemondraad: Actieplan Grensoverschrijdende klimaatbeleid, 11 september 2009 Interregproject

Nadere informatie

Lijst van particuliere waardevolle bomen

Lijst van particuliere waardevolle bomen Lijst van particuliere waardevolle bomen District Straatnaam Huisnummer Zaandam-Zuid Hanenpad 24 Witte Zaandam-Zuid Zuiddijk 44b Zwarte els Zaandam-Zuid Zuiddijk 44c Gewone beuk Zaandam-Zuid Zuiddijk 44c

Nadere informatie

Beestige Buren. Naverwerking in de klas

Beestige Buren. Naverwerking in de klas Beestige Buren Naverwerking in de klas INHOUD 1. Kaartje aan Klauw 1.1 Voorbereiding 1.2 Uitleg 2. Inhoud van het spel 2.1 Deel 1: uitkijkposten in Vlasroterbeek 2.2 Deel 2: de buurtbewoners 2.3 Deel 3:

Nadere informatie

De Staart in kaart. 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers

De Staart in kaart. 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers De Staart in kaart 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers Esther Linnartz Juli 2008 Inleiding De Staart is een natuurgebied van 24 hectare aan noordoost kant van Oud-Beijerland en ligt aan de oevers

Nadere informatie

Oevers 2x maaien Oever 2

Oevers 2x maaien Oever 2 Oevers 2x maaien Oever 2 De vegetatie is rijk aan diverse soorten kruiden, zoals kattenstaart, grote waterweegbree en zwanebloem en behoort tot het Watertorkruidverbond (Oenanthion aquaticae). De vegetatie

Nadere informatie

TE KAPPEN bomen plan Duivenhorst Den Dolder (voormalig Delta terrein)

TE KAPPEN bomen plan Duivenhorst Den Dolder (voormalig Delta terrein) TE KAPPEN bomen plan Duivenhorst Den Dolder (voormalig Delta terrein) Opname oktober 2014 F.C. van de Wetering / T. Katerberg () nr. 1 eik 30 goed ja in het wegdek 2 esdoorn 20 goed ja in het trottoir

Nadere informatie

s ta a l k a a rt e n b e p l a n t i n g s p l a n r e g g e da l E n t e r 22 maart 2017, definitief

s ta a l k a a rt e n b e p l a n t i n g s p l a n r e g g e da l E n t e r 22 maart 2017, definitief reggedal Enter s ta a l k a a rt e n b e p l a n t i n g s p l a n r e g g e da l E n t e r 22 maart 2017, definitief o v e r z i c h t Bos: Vogelkers - Essenbos (VE) 3 Eiken - Essenbos (EE) 4 Singels

Nadere informatie