Gemeentelijk Rioleringsplan 2005 tot en met 2014 tussentijdse evaluatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gemeentelijk Rioleringsplan 2005 tot en met 2014 tussentijdse evaluatie"

Transcriptie

1 Gemeentelijk Rioleringsplan 2005 tot en met 2014 tussentijdse evaluatie Louis Armstrongweg 6 postbus AB Almere telefoon telefax

2 gemeente Venray Gemeentelijk Rioleringsplan 2005 tot en met 2014 tussentijdse evaluatie versie EW referentie projectcode status VEN37-1/ VEN37-1 definitief projectleider projectdirecteur datum ir. J.W. Hartemink prof.dr.ir. F.H.L.R. Clemens 27 januari 2009 autorisatie naam paraaf goedgekeurd Louis Armstrongweg 6 Het kwaliteitsmanagementsysteem van is gecertificeerd volgens ISO 9001 : 2000 postbus AB Almere telefoon telefax Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Raadgevende ingenieurs B.V., noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd.

3 INHOUDSOPGAVE blz. 1. INLEIDING Aanleiding Doelstelling Afbakening Procedures Leeswijzer 1 2. EVALUATIE RIOLERINGSBELEID Inleiding Doelstellingen en speerpunten: wat hadden we ons voorgenomen? Evaluatie: wat hebben we uitgevoerd? Projecten en maatregelen Rioolvergrotingen Afkoppelen en emissiereductie Optimalisatiestudie Rioolvervanging en relining Exploitatiekosten, de beheersbegroting Onderhoudskosten Inspectiekosten Organisatiekosten Investeringen en kapitaallasten Inkomsten Saldo en egalisatiereserve Benchmark riolering: Waar staan we? Conclusies evaluatie 7 3. ONTWIKKELINGEN Inleiding Beleid Wet gemeentelijke watertaken: van één naar drie zorgplichten Kader Richtlijn Water Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) 9 4. TOEKOMSTVISIE EN ACTIVITEITENPROGRAMMA Inleiding Beleid In te zetten middelen en uit te voeren maatregelen Afkoppelen Aanpassing verordening rioolheffing Masterplan Loobeekdal Voorkomen van wateroverlast Vergroten inzicht in feitelijk functioneren Beheer Aanleg riolering in nieuwbouwwijken Instrumenten Financiën Communicatie MIDDELEN EN KOSTENDEKKING Inleiding Kosten 14

4 5.3. Kostendekking Uitgangspunten Heffingseenheden Ontwikkeling rioolheffing Differentiatie in rioolheffing 16 laatste bladzijde 18

5 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding In 2005 is door de gemeente Venray het tweede gemeentelijk rioleringsplan (GRP) opgesteld met daarin de hoofdlijnen voor het rioleringsbeleid in de gemeente. De looptijd van dit GRP is tien jaar, van 2005 tot en met In het GRP is vastgelegd dat het GRP tussentijds geëvalueerd en zo nodig bijgesteld moet worden, voor de eerste maal in Doelstelling Doelstelling van deze rapportage is het evalueren van het gevoerde beleid over de periode en van de daarvoor uitgevoerde activiteiten in de afgelopen periode en het in beeld brengen van de ontwikkelingen in en om het vakgebied, die tot bijstelling van het beleid kunnen leiden, om uiteindelijk te komen tot bijstelling van het beleid en de daaruit voortkomende activiteiten. Voor de daarvoor benodigde middelen wordt een kostendekkingvoorstel gedaan. Als specifieke doelstelling is meegenomen dat in deze rapportage de kaderrichtlijn water maatregelen worden beschreven Afbakening Deze tussentijdse evaluatie betreft alleen het GRP van de gemeente Venray. Het rioleringsbeleid voor de dorpen Blitterswijck, Geysteren en Wanssum, die in het kader van een gemeentelijke herindeling per 1 januari 2010 worden samengevoegd met de gemeente Venray, wordt nog niet beoordeeld. De dorpen maken op dit moment nog onderdeel uit van de gemeente Meerlo-Wanssum die voor haar beheergebied een geldig gemeentelijk rioleringsplan heeft met een looptijd tot Uit een quick-scan van het rioleringsplan Meerlo-Wanssum is gebleken dat de uitgangspunten die zijn gehanteerd vrijwel overeen komen met die voor het GRP van Venray. Het volgende gemeentelijk rioleringsplan zal de kaders vaststellen voor de riolering van de totale nieuwe gemeente. Daarom wordt verwacht dat een samenvoeging van het rioleringsbeheer van beide gemeenten niet tot ingrijpende aanpassingen zal leiden Procedures Het vaststellen van deze tussentijdse evaluatie van het Gemeentelijk Rioleringsplan is een besluit dat door de gemeenteraad wordt genomen. Er is overleg gevoerd met Provincie Limburg, waterschap Peel en Maalvallei en het waterschapsbedrijf Limburg. Na vaststelling zal deze rapportage worden gezonden naar: - het waterschapsbedrijf Limburg; - het waterschap Peel en Maasvallei; - de VROM-Inspectie Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste doelen van het GRP besproken en de beheeractiviteiten die daaruit voortkwamen geëvalueerd. Daarnaast wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed aan de stand van het rioolbeheer in Venray. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 de beleidsontwikkelingen van de afgelopen jaren behandeld. In hoofdstuk 4 wordt een voorstel gedaan voor de bijstelling van het te voeren beleid naar aanleiding van de evaluatie en de ontwikkelingen in de beleidsomgeving. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de vereiste middelen om het rioleringsbeheer uit te kunnen voeren. In de bijlage is het kostendekkingsplan weergegeven. 1

6 2. EVALUATIE RIOLERINGSBELEID Inleiding In het gemeentelijk rioleringsplan is het rioleringsbeleid voor de planperiode vastgelegd. Deze tussentijdse evaluatie laat zien waar we staan bij de uitvoering van dat beleid. Allereerst worden de belangrijkste beleidsdoelen voor de evaluatie gerecapituleerd, waarbij wordt ingegaan op de haalbaarheid en wenselijkheid van de doelen gezien de ontwikkelingen in het vakgebied. Vervolgens wordt concreet gerapporteerd over de benoemde projecten en maatregelen, de organisatie en de financiën. Dit wordt aangevuld met een korte beschouwing over de resultaten van de Benchmark riolering waaraan de gemeente in 2008 heeft meegedaan Doelstellingen en speerpunten: wat hadden we ons voorgenomen? Voor de planperiode heeft Venray de volgende speerpunten voor het rioleringsbeleid geformuleerd: wateroverlast - het rioolstelsel van Venray moet binnen vijf jaar voldoen aan de hydraulische toets met een bui die een herhalingstijd heeft van twee jaar (bui 08 uit de Leidraad Riolering). reductie vuilemissie (milieumaatregelen) - om te voldoen aan de basisinspanning wordt in het eerste deel van de planperiode (t/m 2009) 2,5 procent van het aangesloten verharde oppervlak, afgekoppeld en een bergbezinkbassin gerealiseerd; - alle panden in het buitengebied zullen, waar dat doelmatig is, worden aangesloten op de riolering; - in nieuwbouwgebieden met woonfunctie wordt gestreefd naar 100 procent afkoppelen van verhard oppervlak. doelmatigheid en transparantie - om overlast voor de burger te beperken en kosten te minimaliseren wordt de uitvoering van werkzaamheden maximaal gecombineerd met andere activiteiten in de buitenruimte; - over het gevoerde en te voeren beleid wordt helder gecommuniceerd met bevolking en belangengroeperingen. samenwerking In de planperiode zal de samenwerking met de watersysteem- en de zuiveringsbeheerder verder worden verbreed. In het bijzonder waar het gaat om de optimalisatie van de afvalwaterketen èn de gevolgen van landelijke en Europese regelgeving voor de emissies uit het rioolstelsel van Venray is samenwerking een absoluut noodzakelijke voorwaarde. inzicht in functioneren Om meer inzicht te krijgen in het werkelijk functioneren van de riolering wordt een meetplan uitgevoerd. financiering In de periode na 2015 zullen veel meer riolen vervangen moeten worden dan nu het geval is. In de kostenberekeningen is rekening gehouden met fondsvorming, zodat wanneer de tijd daar is voldoende middelen beschikbaar zijn. 2

7 2.3. Evaluatie: wat hebben we uitgevoerd? wateroverlast Door het uitvoeren van een aantal (hydraulische) maatregelen èn het versneld afkoppelen van verhard oppervlak zal de gemeente per 2010 voldoen aan de hydraulische eisen. Daarmee voldoet Venray aan de gestelde eisen wat betreft wateroverlast vanuit de riolering. De hevige buien, die de afgelopen jaren zijn gevallen, hebben in de gemeente wel op een paar locaties voor enige wateroverlast gezorgd, met name rond de Matterhornlaan en in het noordoostelijk deel van Landweert. Het gaat hierbij om regenbuien die veel zwaarder zijn dan de buien met een voorkomen van eenmaal per twee jaar, het beschermingsniveau waaraan het stelsel in Venray moet voldoen. reductie vuilemissie (milieumaatregelen) Het afkoppelen van verhard oppervlak is sneller gegaan dan in het GRP aangenomen. Uitgangspunt was dat er tot ,5 procent afgekoppeld zou worden, zodat met de aanleg van een bergbezinkbassin, de basisinspanning per 2010 kon worden bereikt. Het jaarlijkse afkoppelpercentage ligt echter hoger dan verwacht waardoor het mogelijk is om 5 procent verhard oppervlak af te koppelen voor het eind van Er kan meegelift worden met het woningbouwprogramma waardoor meer afvoerend oppervlak afgekoppeld kon worden. In Venray is in de periode per jaar 1 procent van het verharde oppervlak afgekoppeld, wat overeenkomt met m 2. Hiervan wordt ca 0,5 procent gerealiseerd door de gemeente Venray en wordt ca 0,5 procent verkregen door mee te liften met het woningbouwprogramma. Dit betekent dat de emissiedoelstellingen op een meer doelmatige wijze kunnen worden bereikt. Het waterschap Peel- en Maasvallei heeft aangegeven dat de gemeente de voor de basisinspanning geplande randvoorziening niet meer behoeft aan te leggen. Om de basisinspanning te bereiken moet in het rioolstelsel van Venray nog slechts de rioolvergroting aan de Westsingel worden uitgevoerd, die voor 2009 op de planning staat. In zijn 2005 alle percelen in het buitengebied, die nog ongezuiverd loosden, aangesloten op de riolering. doelmatigheid en transparantie In de afgelopen periode is er bij de uitvoering van de verschillende rioleringsprojecten op informatieavonden uitvoerig met de betrokken burgers overlegd en via nieuwsbrieven en internet gecommuniceerd. Ook het toepassen van afkoppeltechnieken maakt het nog meer noodzakelijk met om burgers en bedrijven in en om het plangebied te communiceren. Over afkoppelen is informatie op de gemeentelijke internetsite te vinden en er zijn flyers gemaakt. De werkwijze, die zo is ontstaan, zal ook in de toekomst bij het uitvoeren van rioleringsprojecten worden voortgezet. De noodzaak voor een algemeen communicatieplan is hiermee verdwenen. Het algemeen communicatieplan zal dan ook niet meer worden uitgevoerd. samenwerking De samenwerking van de gemeente met het waterschap en het waterschapsbedrijf verloopt goed. In samenwerking met de laatste partij is een optimalisatiestudie voor het gehele afvalwatersysteem uitgevoerd, waarmee een optimale afstemming van activiteiten in de afvalwaterketen wordt bereikt. inzicht in functioneren Het meetplan riolering is nog niet uitgevoerd omdat de prioriteit de afgelopen periode is gelegd bij de uitvoering van maatregelen als afkoppelen en het uitvoeren van een optimalisatiestudie. De noodzaak voor de uitvoering van het meetplan blijft bestaan, daarom zal nog in 2009 gestart worden met de uitvoering er van. 3

8 financiering Met de fondsvorming was volgens plan nog maar een beperkte aanvang gemaakt. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven ten behoeve van de riolering heeft in de afgelopen periode geleid tot een positieve egalisatiereserve van circa EUR Volgens het kostendekkingsplan uit 2005 hadden we nu ca EUR ,- negatief moeten staan. De financiële situatie is dus beter dan voorzien Projecten en maatregelen Rioolvergrotingen De verbeteringsmaatregelen om het rioolstelsel aan bui 08, herhalingstijd 2 jaar, te laten voldoen, zijn in uitvoering en zullen nog tot 2010 worden uitgevoerd. Tijdens het opzetten van het GRP 2005 waren enkele rioolvergrotingen uit het eerste GRP nog niet uitgevoerd. Oude Oostrumseweg (180 m 500 mm) en Westsingel (504 m 800 mm en m 500 mm) waren nog niet uitgevoerd in De Oude Oostrumseweg is in 2006 gereconstrueerd en de reconstructie van de Westsingel zal in het voorjaar van 2009 van start gaan Afkoppelen en emissiereductie In 2005 was de gemeenteraad voorstander van afkoppelen boven maatregelen in of aan het rioolstelsel om te voldoen aan emissie eisen. Uiteindelijk werd gekozen voor 2,5 procent afkoppelen met de aanleg van één bergbezinkbassin, omdat het niet mogelijk werd geacht om 5 procent verhard oppervlak af te koppelen voor het eind van Het jaarlijkse afkoppelpercentage ligt echter hoger dan verwacht waardoor het mogelijk is om 5 procent verhard oppervlak af te koppelen voor het eind van Er kan meegelift worden met het woningbouwprogramma waardoor meer afvoerend oppervlak afgekoppeld kon worden. In Venray is in de periode per jaar 1 procent van het verharde oppervlak afgekoppeld, wat overeenkomt met m 2. Hiervan wordt 0,5 procent gerealiseerd door de gemeente Venray en wordt 0,5 procent verkregen door mee te liften met het woningbouwprogramma. De gemeenteraad heeft om deze reden, met instemming van het waterschap, in 2007 besloten om het bergbezinkbassin niet aan te leggen en met de vrijgekomen middelen een subsidieregeling te starten voor particulieren, die hemelwater afkoppelen van het riool op eigen terrein. Met de subsidieregeling is een bedrag van per jaar voor een periode van vier jaar gemoeid. In deze periode kan voor dit bedrag minimaal m 2 door particulieren afgekoppeld worden. De regeling is op 30 maart 2008 ingegaan. In tabel 2.1 is een overzicht opgenomen van de resultaten tot januari Tabel 2.1 overzicht afkoppelsubsidie Aanmeldingen in 2008 m 2 afgekoppeld subsidie in Totale kosten in In 9 maanden tijd is bijna de jaarhoeveelheid van 7750 m2 gehaald. Kostentechnisch is het resultaat echter nog veel bevredigender. Door meer aanvragen af te handelen in minder tijd zijn de overheadkosten slechts een tiende van de daadwerkelijk uitgekeerde subsidie. Voor het afkoppelen van openbare ruimte (de gemeentelijke afkoppelprojecten) zijn verschillende technieken toegepast. De meest gangbare technieken zijn Wadi s (een laagte in het terrein die onder water loopt), infiltratieriolen en waterdoorlatende verharding. Bij de meeste projecten is gekozen voor de aanleg van een lekke rioolbuis voor de afvoer van hemelwater (het zogenaamde permeabel riool), die tegelijkertijd functioneert als infiltratie of drainagevoorziening richting grondwater. Zo n infiltratieriool is bijvoorbeeld in 2007 in Veltum (Laurahof, Isabellahof, Lidwinahof, Cunerahof en Claudiahof) aangelegd. Ook in andere delen van Venray wordt er infiltratieriool aangelegd (Langstraat). Meestal wordt dit gecombineerd met de aanleg van een Wadi. Daarnaast is in de Mambostraat de standaard klinkerbestrating vervangen door waterdoorlatende verharding aangevuld met goed drainerend zand waarin draina- 4

9 ge is opgenomen. Bij hevige regenval ontstaat plasvorming op de straat. Daarom wordt deze methode in het vervolg in Venray niet meer toegepast Optimalisatiestudie In de periode heeft de gemeente Venray samen met Waterschapsbedrijf Limburg een optimalisatiestudie (OAS) voor de afvalwaterketen uitgevoerd. Met de OAS wordt er ook in kaart gebracht wat er nodig is om aan de Kader Richtlijn Water (KRW) doelen te voldoen. Op basis van de uitkomsten is indicatief bepaald dat dit neer komt op het afkoppelen van circa procent van het per 2005 op de riolering aangesloten afvoerend oppervlak. De waterkwaliteitsbeheerder heeft in 2008 in het Nieuw Limburgs Peil het waterkwaliteitsspoor vorm gegeven. De gemeente Venray is begonnen met het berekenen en afwegen van de maatregelen voor het waterkwaliteitspoor omdat Venray tussen 2009 en 2015 investeringen zal moeten doen als gevolg van de KRW Rioolvervanging en relining In de periode is circa 1,5 km riolering vervangen of gerelined. Jaarlijks wordt er aan de hand van rioolinspecties bepaald of een riool gerelined moet worden of zelf vervangen Exploitatiekosten, de beheersbegroting In tabel 2. staan de geplande exploitatiekosten uit het kostendekkingsplan, dat bij het GRP 2005 hoort, met de gerealiseerde kosten uit de gemeentelijke administratie van Venray vergeleken. tabel 2.1. Geplande versus gerealiseerde exploitatiekosten in EUR Totaal gepl. gereal totaal Over de periode is er een overschrijding van de exploitatiekosten met circa EUR ,- De verschillen, zowel over- als onderschrijdingen, worden in de navolgende paragrafen verklaard Onderhoudskosten De overschrijding op deze post wordt verklaard uit het feit dat 30% van de kosten voor het straatvegen ten laste van het rioolrecht worden gebracht waarmee bij het opstellen van het kostendekkingsplan geen rekening is gehouden. Hierbij zijn 4 jaar lang jaarlijks voor ,- aan onderhoudskosten vergeten in het originele kostendekkingsplan. Dit is de belangrijkste verklaring voor de afwijkende exploitatiekosten. Hoewel de rechter bij juridische toetsing van begrotingen van diverse gemeenten in Nederland het toerekenen van een deel van de veegkosten aan het rioolrecht heeft toegestaan, is de onderbouwing in het geval van Venray discutabel om twee redenen. Het aandeel voor de riolering in de kosten voor het straatvegen is hoger dan de totale reinigingskosten van de riolering, waarmee de doelmatigheid van straatvegen om te besparen op rioolreiniging in twijfel mag worden getrokken. Anderzijds zal door het steeds verder voortschrijdende afkoppelen steeds minder straatoppervlak naar de riolering afwateren. Indien de straten niet meer geveegd worden dan is het verhogen van de kolken reinigingfrequentie van 2 naar 4 keer per jaar voldoende. De kosten van deze twee extra reinigingen bedragen Een bijdrage aan het vegen van is derhalve te billijken. Een grotere bijdrage is niet vanuit rioolbeheer te verantwoorden Inspectiekosten Administratief worden de inspectiekosten niet onderscheiden van de reinigingskosten. Hierdoor kan geen goed beeld worden gevormd van de uitgaven die zijn gedaan ten behoeve van reiniging zonder 5

10 de inspectie. De totale kosten voor de periode liggen lager dan de prognose. De reden hiervoor is de gunstig verlopen aanbesteding van het meerjarig inspectiebestek Organisatiekosten De kosten ten laste van projecten nemen daardoor evenredig toe. De organisatie is uitgebreid met 1 FTE. De kosten voor organisatie zijn (prijspeil 2004). De in de administratie geboekte organisatiekosten zijn minder hoog uitgevallen, omdat een deel van de uren van de extra FTE op projecten gezet worden Investeringen en kapitaallasten In tabel 2.2 zijn de investeringen weergegeven voor de periode De geplande investeringen zijn de som van de vervangings- en verbeteringskosten uit het kostendekkingsplan van GRP De gerealiseerde investeringen komen uit het budgetoverzicht van de gemeente Venray. De totale investeringen zijn lager dan gepland. De voornaamste verschillen worden hieronder verklaard. tabel 2.2. Geplande versus gerealiseerde investeringen investeringen totaal gepl gereal vervangingskosten Uit de administratie kunnen de uitgaven ten behoeve van de vervanging van riolen en gemalen over de periode niet worden afgeleid. Voor de riolen zijn de kosten ten laste van het budget reparatie gebracht. Ook enkele gemalen zijn vervangen uit beheersgelden. verbeteringskosten De verbeteringskosten zijn minder hoog uitgevallen omdat het voor 2006 geplande bergbezinkbassin niet is aangelegd. De kosten voor afkoppelen zijn vrijwel gelijk aan de prognose. Echter doordat er meegelift kon worden met het woningbouwprogramma, is er wel veel meer verhard oppervlak afgekoppeld. In 2008 zijn de kosten voor afkoppelen hoger omdat de afkoppelsubsidie beschikbaar is gekomen voor inwoners van Venray. kapitaallasten Ondanks de lagere investeringen in de afgelopen jaren zijn de kapitaallasten hoger dan geprognosticeerd (zie tabel 2.3). Dit wordt veroorzaakt door een herziening van de afschrijvingsmethode die is doorgevoerd vanwege regelgeving van het Rijk (Besluit Begroting en Verantwoording). Deze herschikking leidt op korte termijn tot hogere, maar op de langere termijn tot lagere kosten. tabel 2.3. Geplande versus gerealiseerde kapitaallasten Kapitaallasten gepl gereal totaal Inkomsten De inkomsten uit het rioolrecht zijn de afgelopen jaren licht hoger geweest dan in het GRP aangenomen (zie tabel 2.4), dit ondanks het achterblijven van het aantal heffingseenheden (zie 6). De reden hiervoor zijn extra inkomsten door niet verwachte incidentele lozingen zoals bronneringswater bij bouwprojecten. 1 kapitaallasten oud, kapitaallasten vervanging en kapitaallasten verbetering 2 rente en afschrijving 6

11 tabel 2.4. Geplande versus gerealiseerde inkomsten totaal inkomsten gepl gereal tabel 2.5. Aantal heffingseenheden rioolrecht per eenheid 147,79 155,99 164,64 173,77 heffingseenheden kwijtscheldingen heffingseenheden inkomsten heffingseenheden totaal prognose heffingseenheden GRP Saldo en egalisatiereserve Het totaal aan uitgaven en investeringen was de laatste jaren lager dan geprognosticeerd in het GRP, terwijl de inkomsten iets hoger waren dan gepland. De uitkomst is dat de egalisatiereserve hoger staat dan gepland. De stand per 1 januari 2009 is ,- positief Benchmark riolering: Waar staan we? In 2005 heeft de gemeente Venray meegedraaid in het onderzoek Benchmark rioleringszorg dat werd uitgevoerd onder toezicht van de Stichting Rioned. De belangrijkste conclusies uit het benchmarkonderzoek zijn als volgt: - Uit de scores van de kritische prestatie-indicatoren blijkt dat de rioleringszorg in de gemeente Venray een hoog niveau heeft. Alleen op het gebied toestand en functioneren (aantal knelpunten) wordt (nog) slecht gescoord. - De gemeente heeft duidelijk gekozen voor een regierol ten aanzien van de rioleringszorg. Ondanks een lager dan gemiddeld aantal fte's (gerelateerd aan de lengte van de riolering) opereert de organisatie klant- en doelgericht en is efficiënt. - Opvallend zijn de hoge kapitaallasten per inwoner. Aanbevolen wordt de methodiek van financiering te evalueren en daarbij met name te letten op de hoog oplopende rentelasten. Deze conclusies zijn eind 2005 geformuleerd, toen de maatregelen voor de verbetering van het functioneren nog uitgevoerd moesten worden. Inmiddels zijn vrijwel alle hydraulische knelpunten weggewerkt. Het behaalde serviceniveau geeft geen aanleiding om het aantal fte s uit te breiden. Mogelijk dat dit bij een uitbreiding van het areaal met drie dorpen wel aan de orde komt. Voor wat betreft de hoge kapitaalslasten per inwoner kunnen we stellen dat we in Venray een lange afschrijvingstermijn toepassen. Dit zorgt voor een lagere stijging van het rioolrecht. Doordat het afbetalen wel langer duurt zullen de kosten over langere termijn (60 jaar) wel hoger uitvallen. Het toepassen van een langere afschrijvingstermijn heeft te maken met een betere bodemstabiliteit dan in andere delen van Nederland. In 2010 moet elke gemeente verplicht meedoen aan de Benchmark rioleringszorg. Dan zal Venray de rioleringszorg ook weer doorlichten Conclusies evaluatie Conclusies Het rioolbeheer in de gemeente Venray staat er goed voor. De afgelopen jaren is volgens planning gewerkt, waarbij met name door het grote succes van het afkoppelen van verhard oppervlak flinke maatschappelijke winst is behaald. Het uitgevoerde Benchmark onderzoek laat zien dat de gemeente temidden van andere gemeenten er goed voor staat. Belangrijk aandachtspunt is wel de relatief kleine organisatie die zich met het rioleringsbeheer bezig houdt. 7

12 3. ONTWIKKELINGEN 3.1. Inleiding De laatste jaren is er op verschillende overheidsniveaus een aantal ontwikkelingen geweest die van grote invloed zijn op het rioleringsbeleid en die aanleiding zijn om de beleidsuitgangspunten voor het rioleringsbeleid in Venray gedeeltelijk te heroverwegen. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen en hun (mogelijke) gevolgen voor het rioleringsbeleid beschreven Beleid Wet gemeentelijke watertaken: van één naar drie zorgplichten Op 1 januari 2008 is de Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken in werking getreden. In deze wet, die een wijziging op de Gemeentewet, de Wet op de waterhuishouding en de Wet milieubeheer inhoudt, wordt een tweetal nieuwe zorgplichten voor gemeenten vastgelegd. De bestaande zorgplicht riolering (afvalwater) van de gemeente is nu aangevuld met een zorgplicht voor het afvloeiend hemelwater en grondwater. Voorkeursvolgorde omgaan met afvalwater 1. het ontstaan van afvalwater wordt voorkomen of beperkt; 2. verontreiniging van afvalwater wordt voorkomen of beperkt; 3. afvalwaterstromen worden gescheiden gehouden, tenzij het niet gescheiden houden geen nadelige gevolgen heeft voor een doelmatig beheer van afvalwater; 4. huishoudelijk afvalwater en, voor zover doelmatig en kostenefficiënt, afvalwater dat daarmee wat biologische afbreekbaarheid betreft overeenkomt worden ingezameld en naar een afvalwaterzuiveringinrichting (awzi) getransporteerd; 5. ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel 4 zo nodig na retentie of zuivering bij de bron, wordt hergebruikt; 6. ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel 4 lokaal, zo nodig na retentie of zuivering bij de bron, in het milieu wordt gebracht 7. ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel 4 naar een awzi wordt getransporteerd. Met de inwerkingtreding van deze wet, is er ook een nieuwe belastingbevoegdheid. Tot 2010 kunnen gemeenten rioolrecht heffen. Vanaf 2010 kan alleen de nieuwe belasting geheven worden. Hiervoor dient het kostendekkingsplan te worden aangepast. De nieuwe belastingbevoegdheid is de rioolheffing. Hieraan zijn de kosten verbonden voor het inzamelen van afvalwater, inzamelen van hemelwater en treffen van maatregelen om nadelige gevolgen van grondwaterstanden te voorkomen. De rioolheffing kan als twee afzonderlijke belastingen geheven worden: één voor afvalwater en één voor hemelwater en grondwater Kader Richtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water was al van kracht bij het opstellen van het GRP. Echter de invulling daarvan voor de provincie Limburg is meer recent gereed gekomen. In praktijk betekent deze invulling dat de lozingen vanuit gemengde riolering op beken en andere wateren met een hoog ecologisch potentieel zeer sterk gereduceerd moeten worden. De modelmatige invulling van dit beleid is gebeurd bij de optimalisatiestudie in Naar het zich laat aanzien moet voor 2027, het laatste ijkjaar van de KRW, 60 tot 65 procent van het afvoerend oppervlak van het gemengde stelsel afgekoppeld worden, danwel een combinatie van een lager percentage afkoppelen met de aanleg van groene bergingen achter één of meer overstorten. 8

13 Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) In 2004 is het BBV van kracht geworden, waarin wordt vastgelegd hoe gemeenten en provincies begrotings- en verantwoordingsstukken op moeten stellen. De toepassing van de regelgeving heeft met name voor de financiële verantwoording van het rioleringsbeleid voor veel discussies en vragen gezorgd. Uiteindelijk heeft dat er toe geleid dat in juli 2007, door de commissie BBV speciaal voor het rioleringsbeheer een aparte notitie is opgesteld met daarin zowel dwingende voorschriften als adviezen voor de inrichting van kostendekkingsplannen en de jaarlijkse rapportages. Het financiële beleid rondom riolering en rioleringsbeheer in Venray zoals dat was vastgelegd in het GRP voldoet niet aan de eisen van het BBV. Vandaar dat de afgelopen periode het financiële beleid is aangepast. Het gaat hier met name om het afschrijvingsbeleid. Per 1 januari 2009 zal het rioolfonds worden omgezet naar een egalisatiereserve. 9

14 4. TOEKOMSTVISIE EN ACTIVITEITENPROGRAMMA Inleiding Het rioleringsbeleid voor Venray zoals dat is vastgelegd in het GRP is grotendeels succesvol geweest. Toch is op een aantal punten bijstelling gewenst. Met de hier voorgestelde aanpassing in de strategie kan worden voldaan aan de eisen die voortkomen uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en wordt ook op de lange termijn een degelijk beheer van de riolering in Venray gegarandeerd Beleid De volgende beleidsuitgangspunten en doelen uit het GRP blijven onverkort staan: - Het rioolstelsel van Venray zal voor 2010 voldoen aan de hydraulische eis, waarbij een bui die één maal per twee jaar voorkomt niet leidt tot wateroverlast (bui 08 uit de Leidraad Riolering); - het rioolstelsel zal voor 2010 voldoen aan de eisen van de basisinspanning; - in nieuwbouwgebieden met een woonfunctie wordt gestreefd naar 100% afkoppelen van het verharde oppervlak; - om overlast voor de burger te beperken en kosten te minimaliseren wordt de uitvoering van werkzaamheden maximaal gecombineerd met andere activiteiten in de buitenruimte; - over het gevoerde en te voeren beleid wordt helder gecommuniceerd met bevolking en belangengroeperingen. Nieuw zijn de volgende zaken: hemelwaterbeleid en afkoppelen Daarnaast wordt het beleid met betrekking tot afkoppelen in bestaand stedelijk gebied versterkt. Het afkoppelen zal doorgaan tot 2027 om te kunnen voldoen aan de eisen van de KRW. Hiervoor dient er jaarlijks 0,5 % van het afvoerend verharde oppervlak afgekoppeld te worden van het gemengde rioolstelsel. Om dit te kunnen bereiken is afkoppelen van openbaar oppervlak niet voldoende, maar zal ook het afkoppelen van particuliere oppervlakken maximaal moeten worden bevorderd. Bij verordening zal worden vastgelegd dat hemelwater in principe niet meer op de riolering mag worden geloosd. Voor nieuwbouw geldt dat voor 100% en per direct, voor bestaande bouw wordt een overgangsperiode vastgelegd. Bij bestaande bouw mag er vanaf 2015 niet meer dan 50% van het dakoppervlak aangesloten zijn op de riolering. Voor particulieren geldt dat het hemelwater van tuinverharding en terras voor 100% in de tuin geïnfiltreerd dient te worden. Bedrijfsmatige terreinverharding, die mogelijk vervuild is, mag afwateren naar de riolering. Hier is echter wel de hemelwaterheffing op van toepassing; grondwater De nieuwe zorgplicht voor het grondwater in de gebouwde omgeving van Venray zal niet leiden tot ingrijpende veranderingen. Vrijwel overal in Venray staat het grondwaterpeil op zodanig laag niveau dat burgers en bedrijven daarvan geen hinder ondervinden. Mocht in de toekomst blijken dat te hoge of te lage grondwaterstanden de leefomgeving negatief beïnvloeden dan zal de gemeente in openbaar gebied voorzieningen (zoals drainage en afvoerriolen) aanleggen waarop burgers overtollig grondwater kunnen lozen, zodat zij het grondwaterprobleem op eigen terrein op kunnen lossen. Vooralsnog worden hiervoor geen grote investeringen verwacht. Voor het beschrijven van de reikwijdte van de grondwaterzorgplicht, zoals vermeld in de nieuwe wet gemeentelijke watertaken, zullen we gezond boeren verstand omzetten in regelgeving (verordening). In een verordening wordt vastgelegd dat in gebieden met een woonbestemming en winkel- en bedrijfsgebieden een grondwaterstand van 0,7m onder maaiveld (gemeten van de kruin van de weg)acceptabel is. Een hogere grondwaterstand is incidenteel toegestaan. Indien deze grondwaterstand mee dan 30 dagen per jaar of een aaneengesloten periode van 15 dagen wordt overschreden is er sprake van structurele overlast. Indien deze overlast optreedt bij meer dan vijf woningen of gebouwen is het doelmatig om hiervoor een voorziening te treffen. 10

15 4.3. In te zetten middelen en uit te voeren maatregelen Afkoppelen Om aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water te voldoen moet de emissie uit riooloverstorten in Venray teruggedrongen worden. Dit kan gerealiseerd worden door de berging in het riool te vergroten (door grotere buizen in het riool of groene buffers achter de riooloverstorten) of door het afkoppelen van verharde oppervlakken. Voor Venray is gekozen voor de volgende aanpak: - per jaar wordt 0,75 % van de openbare ruimte afgekoppeld; - bij verordening worden particuliere eigenaren verplicht 50% van hun verharde oppervlak af te koppelen voor 2015; - de subsidie, die per 2008 is ingesteld voor particulieren die op eigen terrein afkoppelen, wordt afgebouwd en eindigt uiterlijk in 2011, de totale subsidiesom blijft ,- ; - om particulieren ook op de lange termijn te stimuleren af te koppelen wordt in 2009 de rioolheffingsverordening wordt aangepast; - de riooloverstorten binnen het masterplan Loobeekdal worden voor 2015 aangepakt. Er wordt ingezet op de aanleg van groene berging achter één of meer overstorten per 2014 in het Loobeekdal. In het bij het GRP horende rapport Afkoppelkansenkaart staan de richtlijnen voor het afkoppelen van verhard oppervlak en is aangegeven welk verhard oppervlak afgekoppeld kan en mag worden. Er dient afgekoppeld te worden volgens de Beslisbomen verantwoord afkoppelen van regenwater van het Zuiveringsschap Limburg Aanpassing verordening rioolheffing De bestaande rioolrechtverordening zal worden omgezet in een verordening rioolheffingen, waarin de heffing in vier delen wordt gesplitst (zie afbeelding 4.1) : - een aansluitheffing afvalwater, die in principe voor ieder pand in Venray geldt; - een afvoerheffing afvalwater, die is gekoppeld aan het aantal lozingseenheden of de gezinssamenstelling. Deze heffing is gelijk aan de huidige regeling; - een vastrecht voor hemelwater, waarmee de kosten worden gedekt, die moeten worden gemaakt voor de voorzieningen in openbaar gebied ten behoeve van de inzameling en afvoer van hemelwater; - een afvoerheffing hemelwater, gerelateerd aan de grootte van het aangesloten afvoerend oppervlak van percelen. Door 100% af te koppelen kunnen particulieren deze heffing tot nul reduceren. 11

16 afbeelding 4.1 opbouw rioolheffing Opbouw rioolheffing BeÏnvloedbaar door afkoppelen aansluitheffing afvalwater afvoerheffing afvalwater aansluitheffing hemelwater afvoerheffing hemelwater Masterplan Loobeekdal Uit de OAS is gebleken dat er circa 60-65% afgekoppeld moet worden om de KRW doelen via afkoppelen te realiseren. Omdat het niet haalbaar is een dergelijk groot percentage afkoppelen te realiseren voor 2027 zullen er ook beperkt andere maatregelen nodig zijn. In het masterplan Loobeekdal zullen maatregelen getroffen worden bij de overstorten (groene buffers) die samen met afkoppelprojecten in het bemalingsgebied van deze overstorten er toe leiden dat dit deel van de gemeente in 2015 voldoet aan de KRW doelstelling Voorkomen van wateroverlast In 2009 zal het project Westsingel worden uitgevoerd waarmee het rioolstelsel van Venray voldoet aan de hydraulische eisen, zodat de kans op wateroverlast vanuit de riolering beperkt wordt tot het vastgestelde beschermingsniveau. Nabij de Matterhornlaan zal het rioolstelsel gewijzigd worden om wateroverlast bij hevige buien te voorkomen. In het noordoostelijk deel van Landweert zal door afkoppelen wateroverlast bestreden worden Vergroten inzicht in feitelijk functioneren In 2009 zal een begin worden gemaakt met de uitvoering van het meetprogramma aan de riolering. Op deze wijze wordt inzicht verkregen in het werkelijk functioneren van de riolering, zodat bepaald kan worden of de aanleg van groene buffers noodzakelijk is en zo ja waar die het best kunnen worden aangelegd Beheer De evaluatie over de beheeractiviteiten van de afgelopen periode heeft geen aanleiding gegeven het beheer bij te stellen Aanleg riolering in nieuwbouwwijken In nieuwbouwwijken heeft vrijvervalriolering altijd de voorkeur, dus er komen geen of zo weinig mogelijk gemalen. Nieuwbouw is altijd voorzien van een gescheiden stelsel. Het hemelwater van het openbare 12

17 gebied wordt bij voorkeur in de wijk geïnfiltreerd. Waarmogelijk gebeurt dit met wadi s, maar ondergrondse infiltratie via buizen is ook mogelijk. Op particulier gebied wordt het hemelwater geïnfiltreerd op de eigen kavel. Alleen als dat niet mogelijk is, zullen openbare voorzieningen worden aangelegd waarop kan worden aangesloten. Dit geldt ook voor inbreidingen in bestaand gebied Instrumenten Om het beleid te effectueren zullen in 2009 de volgende verordeningen worden opgesteld of gewijzigd: - hemelwaterverordening; - grondwaterverordening; - verordening rioolheffingen. De beoogde ingangsdatum voor alle verordeningen is 1 januari Financiën De interpretatie van de BBV van de provincie Limburg heeft geleid tot een wijziging van de afschrijvingsmethodiek. Het kostendekkingsplan, dat bij het GRP behoort, gaat nog uit van een afschrijving op investeringen van 10 jaar annuïtair en vervolgens 50 jaar lineair. Met ingang van 1 januari 2007 is dat gewijzigd in 60 jaar lineair. Dit leidt er toe dat de kapitaallasten de eerste tien jaar hoger zijn dan in het GRP berekend is. Overigens zijn de afschrijvingen op alle bestaande investeringen ook boekhoudkundig omgezet, wat heeft geleid tot hogere kapitaallasten in Het beleid van Venray is dat bij investeringen in het jaar van de investering een half jaar rentekosten worden geraamd. Per 1 januari 2010 zal het rioolfonds worden omgezet naar een reserve Communicatie Het grootschalig afkoppelen bij vrijwel alle vervangingsinvesteringen in de riolering heeft geleid tot een toename van de communicatie inspanningen bij de uitvoering van projecten. Dit zal de komende periode worden voortgezet. Daarnaast zal de introductie van de nieuwe verordening rioolheffingen, met daarin de hemelwaterheffing, uitgebreid ondersteund worden met een publiekscampagne. 13

18 5. MIDDELEN EN KOSTENDEKKING 5.1. Inleiding In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de middelen die nodig zijn om het rioleringsbeheer uit te kunnen voeren door het GRP kostendekkend te maken. In de bijlage is een volledig kostendekkingsplan opgenomen Kosten Aan de hand van de administratie van de gemeente Venray over de periode 2005 tot en met 2008 zijn de werkelijke kosten voor deze periode ingevuld. Ten opzichte van de planning in 2005 hebben er enkele veranderingen plaatsgevonden om het kostenoverzicht beter te laten aansluiten op de administratie en de begroting van de gemeente Venray. inspectiekosten De inspectiekosten bestaan uit de inspectie en het reinigen van de riolering en de stortkosten van het vrijkomende slib. Conform het bestaande kostendekkingsplan is het langjarig gemiddelde uit het beheersysteem ingevoerd. Hierbij is uitgegaan van jaarlijkse kosten EUR ,- voor inspectie, EUR ,- voor reinigen en EUR ,- voor stortkosten. onderhoudskosten De onderhoudkosten zijn de kosten voor reparaties, schoonhouden, onderzoek, kolken zuigen, stortkosten kolken, onderhoud gemalen en bergingsvijvers. Aan de hand van het gemiddelde van de afgelopen periode zijn de kosten voor de verdere looptijd bepaald. Om het kostendekkingsplan te laten aansluiten op de kostenplaatsen in de begroting van de gemeente Venray is er voor gekozen om het reinigen onder onderhoudskosten te veranderen in schoonhouden. De bijdrage vanuit het rioolrecht aan het schoonhouden van wegen wordt per 1 januari 2010 verlaagd tot ,-. vervangingskosten De vrijvervalriolen, persleidingen en de civiele onderdelen van gemalen en drukriolering hebben een gemiddelde levensduur van 60 jaar. De elektromechanische onderdelen van drukriolering en gemalen hebben een gemiddelde levensduur van 15 jaar. In de vervangingskosten van riolering zit 50 % van de verhardingskosten opgenomen. In 50 % van de projecten is het mogelijk de planning van onderhoud aan wegen en riolen gelijk te trekken. verbeteringskosten De verbeteringskosten zijn aangepast met de kosten van niet uitgevoerde maatregelen en nieuw uit te voeren maatregelen. Om de KRW doelen te halen blijft de gemeente tot en met 2027 afkoppelen voor EUR ,- per jaar. Ook zullen er in 2014 binnen de reconstructie van de het Loobeekdal een drietal groene buffers worden aangelegd. Hiervoor is EUR ,- gereserveerd binnen het GRP, het restantbedrag van EUR ,- zal via subsidies (synergiegelden) beschikbaar moeten komen. organisatiekosten De organisatiekosten omvatten de kosten voor personeel en organisatie en de doorbelaste organisatiekosten. Voor de doorbelaste organisatiekosten is uitgegaan van EUR ,- en voor de personeel en organisatiekosten EUR ,-. kapitaallasten De werkelijke kapitaallasten van 2005 tot en met 2007 en de begrote kapitaallasten van 2008 zijn opgenomen in de berekeningen van het rioolrecht. De kapitaallasten bestaan uit drie onderdelen: 1. kapitaallasten op investeringen voor 2005; 2. kapitaallasten op investeringen gedaan in de periode ; 14

19 3. prognoses voor de kapitaallasten op investeringen na Zowel de verbeteringsmaatregelen als vervangingskosten worden via kapitaallasten gefinancierd. Door het niet of later uitvoeren van verbeteringsmaatregelen en het niet of later vervangen van riolering worden de kapitaallasten minder dan geprognosticeerd. exploitatiekosten Onder de exploitatiekosten vallen de kosten voor water, energie, telefoon, verzekeringen, contributies en donaties, kantinekosten en huur/lease. Het jaarlijkse bedrag van EUR ,- dat hiervoor stond is ongemoeid gebleven Kostendekking Uitgangspunten In het kostendekkingsplan worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: - rentepercentage 5%; - inflatie 2%; - omzetbelasting 19% - er wordt lineair afgeschreven, waarbij in het jaar van investeren wordt begonnen rentedoorbelasting. Als afschrijvingstermijnen worden gehanteerd: - (vrijverval) riolering en permeoriolen 60 jaar - persleidingen 60 jaar - drukrioleringsgemalen 15 jaar - gemalen elektrisch/mechanisch 15 jaar - gemalen civieltechnisch 60 jaar Heffingseenheden Uit de evaluatie is gebleken dat het aantal heffingseenheden achterloopt op de prognoses. De toename die bij het opstellen van het GRP nog werd voorzien zal niet gehaald worden. Voor de doorrekening wordt daarom nu voor de langere termijn uitgegaan van netto heffingseenheden voor de rioolheffing. In tabel 5.1 wordt de prognose van het aantal heffingseenheden weergegeven. Tabel 5.1 ontwikkeling heffingseenheden jaar aantal heffingseenheden Ontwikkeling rioolheffing De voorgestelde bijstelling van het beleid is niet van invloed op de hoogte van de rioolheffing zoals die is voorgesteld in het GRP 2005(zie ook tabel 5.2). Met de geplande stijging van het tarief kunnen de kosten tot en met 2014 worden gedekt. In bijlage I is het volledige kostendekkingsplan opgenomen. Tabel 5.2 ontwikkeling rioolheffing planperiode jaar rioolheffing in , , ,32 15

20 jaar rioolheffing in , , , Differentiatie in rioolheffing Bij de rioolheffing in tabel 5.2 is uitgegaan van zogenaamde heffingeenheden. Voor het grootste deel bestaan deze heffingseenheden uit meerpersoonshuishoudens. In de huidige rioolrechtverordening wordt onderscheid gemaakt tussen rioolrecht voor eigenaren, het zogenaamde aansluitrecht, en een rioolrecht voor gebruikers. Deze laatste wordt onderverdeeld is eenpersoonshuishoudens, meerpersoonshuishoudens en bedrijven. Voor bedrijfsmatige lozingen geldt een tarief per 500 m 3 geloosd afvalwater. In de nieuwe rioolheffingsverordening, die per 1 januari 2010 van kracht wordt, zal de volgende onderverdeling worden aangebracht: 1. aansluitrecht afvalwater 40,- 2. afvoerrecht afvalwater per eenheid van 500 m 3 112,- 3. aansluitrecht hemelwater 40,- 4. afvoerrecht hemelwater per eenheid van 200 m 2 1,50 De totale heffing voor een meerpersoonshuishouden in 2010 wordt daarmee 194,-. In de loop van de tijd neemt het afvoerrecht hemelwater toe tot 21,08 per eenheid van 200m 2 in De hoogte van dit bedrag wordt bepaald door de investeringen die de gemeente tot 2027 moet doen om te voldoen aan de eisen uit de KRW. Als huishoudens besluiten af te koppelen betekent dit minder investeringen voor de gemeente en daarmee het vervallen van het onderdeel afvoerrecht. Bij de berekening van de hoogte van het afvoerrecht is uitgegaan van woningen en 100 bedrijven die aangesloten zijn op een gemengd rioolstelsel. In de afbeeldingen 5.1 tot en met 5.3 is de verdeling van de verschillende onderdelen van de rioolheffing aangegeven voor de jaren 2010, 2014 en 2027 voor een meerpersoonshuishouden dat niet afgekoppeld is. Hierin is zichtbaar dat het afvoerrecht hemelwater door de jaren heen een steeds groter deel wordt van de totale heffing. Een huishouden dat in 2010 afkoppelt heeft in ,- bespaard. afbeelding 5.1 verdeling rioolheffing voor meerpersoonshuishouden Opbouw rioolheffing , aansluitrecht afvalwater afvoerrecht afvalwater aansluitrecht hemelwater afvoerrecht hemelwater

21 afbeelding 5.2 verdeling rioolheffing voor meerpersoonshuishouden 49,08 = 20,44% 4,53 = 1,89% Opbouw rioolheffing ,08 = 20,44% aansluitrecht afvalwater afvoerrecht afvalwater aansluitrecht hemelwater afvoerrecht hemelwater 137,43 = 57,23% afbeelding 5.3 verdeling rioolheffing voor meerpersoonshuishouden 71,15 = 19,62% 21,08 = 5,81% Opbouw rioolheffing ,15 = 19,62% aansluitrecht afvalwater afvoerrecht afvalwater aansluitrecht hemelwater afvoerrecht hemelwater 199,23 = 54,94% 17

22 18

23 6. VERKLARENDE WORDENLIJST RWZI Rioolwaterzuiveringsinstallaties; CIW Commissie Integraal Waterbeheer; GRP Gemeentelijk rioleringsplan; GVK Glasvezel versterkt kunststof; HWA Hemelwater afvoer; IT-riool Infiltratie transport riool; KRW Europese kaderrichtlijn water; retentie Tijdelijk vasthouden/bergen van water om het water vertraagd af te voeren; termen aansluitvergunning aantasting afvalwater afvoerend oppervlak basisinspanning basisrioleringsplan bemalingsgebied bergbezinkbassin berging bergingsverlies droogweerafvoer drukriolering dwa-rioolstelsel emissiespoor externe overstort gemengd rioolstelsel gescheiden rioolstelsel hydraulisch definities vergunning Wvo die wordt afgegeven door het zuiveringsschap voor de aansluiting op de afvalwaterzuiveringinrichting (RWZI) een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen alle water waarvan de houder zich - met het oog op de verwijdering daarvan - ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen (opmerking: hieronder wordt dus ook afvloeiend regenwater begrepen) het naar de riolering afwaterende oppervlak term die de waterkwaliteitsbeheerders gebruiken voor het aanduiden van de inspanningen die elke gemeente moet uitvoeren of uitgevoerd hebben om de vuiluitworp uit de riolering tot een bepaald niveau te reduceren voor een Wvo- of aansluitvergunningaanvraag opgesteld document (tekening + toelichting en berekeningen) met de huidige situatie van de riolering en de uit te voeren verbeteringsmaatregelen een rioleringsgebied waaruit het afvalwater door een gemaal wordt verwijderd reservoir voor de tijdelijke opslag van afvalwater waarin tevens slib afzetting plaatsvindt met een voorziening om het slib te kunnen verwijderen en waaruit overstortingen kunnen plaatsvinden de inhoud van de riolering uitgedrukt in m 3 of mm de vermindering van berging door permanente vulling in de riolering als gevolg van verzakkingen en het transport van het afvalwater de hoeveelheid afvalwater die per tijdseenheid in een droogweersituatie via het (DWA) rioolstelsel wordt afgevoerd riolering waarbij het transport plaatsvindt door middel van pompjes en persleidingen zie vuilwaterrioolstelsel onderdeel van het tweesporenbeleid van waterkwaliteitsbeheerders gericht op het tot een bepaald niveau terugbrengen van de emissies (vuiluitworp) uit een rioolstelsel, ongeacht de werkelijke waterkwaliteit rioolput voorzien van een overstortdrempel die loost buiten het in beschouwing genomen rioolstelsel, meestal op oppervlaktewater rioolstelsel, waarbij afvalwater inclusief ingezamelde neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd rioolstelsel, waarbij afvalwater exclusief neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd en neerslag door een afzonderlijk leidingstelsel rechtstreeks naar oppervlaktewater wordt afgevoerd waarbij van de leer van de praktische toepassing van waterbeweging 19

24 termen hydraulische berekening ingrijpmaatstaf inspectie lekkage onderhoud onderzoek overstorting overstortput pompovercapaciteit randvoorziening regenwaterriool regenwaterrioolstelsel renovatie reparatie riolering riool rioolwaterzuiveringinrichting (RWZI) RWA-riool RWA-rioolstelsel verbeterd gescheiden verbeteren vervangen visuele inspectie vrijvervalriool definities gebruik wordt gemaakt het door rekenen bepalen van het hydraulisch functioneren van een rioolstelsel grenstoestand waarbij ingrijpen in de actuele toestand noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand het intreden of uittreden van water via voegen, scheuren, langs inlaten of door de buiswand herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij de toestand van objecten ongewijzigd gehandhaafd wordt het verzamelen, ordenen, analyseren en verwerken van gegevens, zodanig dat informatie kan worden afgeleid over de toestand en het functioneren van de buitenriolering de lozing van afvalwater via een overstortdrempel naar oppervlaktewater rioolput voorzien van een overstortdrempel het deel van de pompcapaciteit dat beschikbaar is voor de regenwaterafvoer. Het (poc) andere deel van de capaciteit is beschikbaar voor de afvalwaterafvoer tijdens droog weer vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen riool alleen bestemt voor de inzameling en het transport van neerslag rioolstelsel alleen bestemt voor de inzameling en het transport van neerslag herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een ingrijpende toestandswijziging wordt doorgevoerd om zo op technische staat van nieuwe aanleg te komen herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een beperkte toestandswijziging wordt doorgevoerd het samenstel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater samenstel van buizen tussen twee putten bestemd voor de inzameling en/of het transport van afvalwater rioolput constructie toegang gevend tot het riool stelsel (te herkennen aan gietijzeren deksels in de weg) het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van afvalwater zie regenwaterriool zie regenwaterrioolstelsel rioolstelsel met voorzieningen waardoor de neerslag slechts bij wat grotere regenbuien naar gescheiden rioolstelsel oppervlaktewater wordt afgevoerd. Het meest vervuilende deel van de neerslag wordt geborgen in de riolering en naar de zuivering afgevoerd het aanpassen van het oorspronkelijke functioneren herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij het bestaande object wordt verwijderd en een nieuw gelijkwaardig object wordt teruggeplaatst het op directe wijze dan wel op indirecte wijze via optische hulpmiddelen inspecteren (reinigen) van de onderhoudstoestand van de onderdelen van de riolering riool waardoor afvalwater door middel van de zwaartekracht wordt getransporteerd 20

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen VERKLARENDE WOORDENLIJST Afkortingen AMvB... Algemene Maatregel van Bestuur BARIM... Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer BBB... Bergbezinkbassin

Nadere informatie

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017 Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 13 maart 2012 1.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (hierna te noemen: GRP) op te

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 1

Basisopleiding Riolering Module 1 Basisopleiding Riolering Module 1 Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, augustus 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.1 Niets

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Voorstelnr. : R 6837 Onderwerp : Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2015 Stadskanaal, 1 juni 2011 Beslispunten 1. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2010-2015

Nadere informatie

GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo. Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan.

GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo. Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan. GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan. Landelijk beleid en ontwikkelingen Gemeentelijke zorgplicht watertaken: Zorgen voor een doelmatige inzameling en een doelmatig

Nadere informatie

Raadsvoorstel. drs A.J. Ditewig 18 februari 2010. 05 januari 2010. De raad wordt voorgesteld te besluiten:

Raadsvoorstel. drs A.J. Ditewig 18 februari 2010. 05 januari 2010. De raad wordt voorgesteld te besluiten: Portefeuillehouder Datum raadsvergadering drs A.J. Ditewig 18 februari 2010 Datum voorstel 05 januari 2010 Agendapunt Onderwerp Gemeentelijke watertaken De raad wordt voorgesteld te besluiten: het bijgaande

Nadere informatie

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014 gemeente Tubbergen o Aan de gemeenteraad Vergadering: 8 september 2014 Nummer: 9A Tubbergen, 28 augustus 2014 Onderwerp: Vaststellen verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater. Samenvatting

Nadere informatie

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Uden gastvrij voor water Kenmerk: 11-10044-JV 14 september 2011 Ingenieursbureau Moons 1 Inhoudsopgave 1 SAMENHANG... 3 2 SAMENVATTING... 4 2.1 KOERSWIJZIGINGEN...

Nadere informatie

TOETSING VERBREED GRP

TOETSING VERBREED GRP Dit document beschrijft de toetsing van het verbreed GRP op hoofdlijnen. De toetsing is op volledigheid en niet op inhoud. Het is een hulpmiddel bij het maken van afspraken over het proces van het opstellen

Nadere informatie

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan FLO/2011/8572 17 mei 2011 Thema avond Gemeentelijk Rioolplan Doel van het rioolstelsel: Volksgezondheid en milieu; Afvoer vuil water naar waterzuivering; Afvoer schoon regenwater. Wettelijke regels en

Nadere informatie

Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst

Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst van Nummer : : Raadscommissie van 2 december 2009 Onderwerp : Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2010-2014 Bijlage(n) : 1. Gemeentelijk

Nadere informatie

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Voor: Opgesteld door: Versie 1 (14-06-2012) Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Dit document bevat 11 bladzijden. Ons kenmerk: 19312RA-MW-LED

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Feiten over de riolering

Feiten over de riolering Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig

Nadere informatie

Aan u wordt voorgesteld bijgevoegd verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015 vast te stellen.

Aan u wordt voorgesteld bijgevoegd verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015 vast te stellen. Raadsvoorstel: Nummer: 2010-633 Onderwerp: Vaststellen verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015(vGRP2011-2015) Datum: 6 april 2011 Portefeuillehouder: A.J. Rijsdijk/ T. van der Torren Raadsbijeenkomst:

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland Gemeenterapport Lelystad 2013 De Benchmark rioleringszorg is de landelijke prestatievergelijking waarmee gemeenten inzicht geven en krijgen in de kenmerken en prestaties van hun riolering(szorg). De cijfers

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

Gemeente Bergen Noord-Holland. Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015. Samenvatting. Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011)

Gemeente Bergen Noord-Holland. Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015. Samenvatting. Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011) Gemeente Bergen Noord-Holland Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015 Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011) Samenvatting Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Bergen (NH) 1\11

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

Module D1100 Kostenkengetallen rioleringszorg. Inhoud

Module D1100 Kostenkengetallen rioleringszorg. Inhoud Module D1100 Kostenkengetallen rioleringszorg Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Verantwoording 5 1.2 Wat is veranderd? 5 1.3 Opsteller en begeleidingscommissie 5 1.4 Leeswijzer 6 2 Systematiek en uitgangspunten

Nadere informatie

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 21 augustus 2012 314119 Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object 1 Inleiding Eind 2011 is de rioolheffing opnieuw berekend

Nadere informatie

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Gemeente Goirle projectnr. 219713 revisie 3.0 12 juli 2010 Opdrachtgever Gemeente Goirle Afdeling Realisatie en beheer Postbus 17 5050 AA Goirle datum vrijgave

Nadere informatie

VOORBLAD RAADSVOORSTEL

VOORBLAD RAADSVOORSTEL VOORBLAD RAADSVOORSTEL ONDERWERP Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 t/m 2017 VOORSTEL 1. De geformuleerde doelen, 2. Het voorgenomen onderzoek 3. De voorgenomen beheermaatregelen 4. De rioolheffing in 2013

Nadere informatie

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5)

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Datum: 7-8-2015 Onderwerpen 1. De na te streven afvoercapaciteit van de rioolstelsels; 2. De wijze

Nadere informatie

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst 8 Januari 2015 19:45 20:00 20:05 20:15 22:00 Programma van de avond: Welkom en voorstelronde Toelichting doel bijeenkomst Wat is een vgrp? Gesprek met de inwoners adv

Nadere informatie

Stand van zaken riolering.

Stand van zaken riolering. 1 Stand van zaken riolering. Eind 2004 is het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) 2005-2009 vastgesteld door de gemeenteraad. Het GRP is een belangrijk hulpmiddel voor het maken van een goede integrale beleidsafweging

Nadere informatie

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV.

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV. Vergadering: 15 10 2013 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar R. Lamein, 0595 447749 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. R. Lamein) Gewijzigd Raadsvoorstel

Nadere informatie

Toetsing waterhuishouding

Toetsing waterhuishouding Toetsing waterhuishouding Bedrijventerrein Hattemerbroek - deelgebied Hattem Quickscan waterhuishouding - nieuwe stedenbouwkundige opzet Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. december 2009 concept

Nadere informatie

Raadsvoorstel Reg. nr : 1010217 Ag nr. : Datum : 18-05-10

Raadsvoorstel Reg. nr : 1010217 Ag nr. : Datum : 18-05-10 Ag nr. : Onderwerp Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater Status besluitvormend Voorstel 1. Vast te stellen de Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater; 2. De kosten van het

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude RUI15/016 Verordening Rioolaansluiting, verordening eenmalig rioolaansluitrecht De raad van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 augustus

Nadere informatie

Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht

Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht Stadswerken Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht Erwin Rebergen, 28 februari 2013 Inleiding Inleiding Het Utrechtse riolering- en watersysteem Welke kosten worden er gedekt uit de rioolheffing? Hoe

Nadere informatie

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V.

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Rioleringsplan Plan Mölnbekke te Ootmarsum Projectnummer: 2653 Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Postbus 66 7630 AB Ootmarsum Status Concept Opgesteld door: Dhr. H.

Nadere informatie

6 Financiën Goed rioolbeheer kost veel geld. Per jaar geeft de gemeente Uden ongeveer 3.5 miljoen euro uit. Dit bedrag omvat de exploitatiekosten, de kapitaalslasten, kosten voor rioolvervangingen, projectkosten

Nadere informatie

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN INTERNE NOTITIE voor: Gemeente Cuijk, Waterschap Aa en Maas van: Erik van Grunsven telefoon: afdeling: Ruimtelijk Beheer onderwerp: hemelwater de Valuwe datum: 22-december-2011herzien

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015. Witteveen+Bos. van Twickelostraat 2. postbus 233.

Gemeente Doetinchem. Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015. Witteveen+Bos. van Twickelostraat 2. postbus 233. Gemeente Doetinchem Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015 van Twickelostraat 2 postbus 233 7400 AE Deventer telefoon 0570 69 79 11 telefax 0570 69 73 44 INHOUDSOPGAVE blz. SAMENVATTING 1 1.

Nadere informatie

Notitie. Visiedocument GRP/BRP Brummen. 1 Inleiding - 15.004012 -

Notitie. Visiedocument GRP/BRP Brummen. 1 Inleiding - 15.004012 - Notitie Contactpersoon Gwendolijn Vugs Datum 1 mei 2015 Kenmerk N001-1229319GBV-avd-V02-NL Visiedocument GRP/BRP Brummen 1 Inleiding Het huidig Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) van de gemeente Brummen

Nadere informatie

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Rob Hermans Senior projectmanager Presentatie 29 september 2011 Opbouw presentatie Wat zijn de financiële afspraken? Waardoor stijgt de rioolheffing?

Nadere informatie

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure.

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure. datum 31-3-2014 dossiercode 20140331-63-8729 Geachte heer/mevrouw Jeroen Overbeek, U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale

Nadere informatie

Om een duidelijke afweging te kunnen maken is het gewenst om een aantal definities eerst te verduidelijken.

Om een duidelijke afweging te kunnen maken is het gewenst om een aantal definities eerst te verduidelijken. Aan: Van: Betreft: A.J. Flach B. Starink Heffingsgrondslagen rioolheffing Datum: 23-11-2012 Memo heffingsgrondslagen Inleiding In deze memo wordt ingegaan op de uitwerking van de mogelijke heffingsgrondslagen

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 BEOORDELINGSGRONDSLAG VOOR AFVALWATERSYSTEMEN Hans Korving Witteveen+Bos Waar gaan we het over hebben? Motivatie Context Aanpak Zelf aan de slag Uitwerking grondslag

Nadere informatie

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum];

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2015 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder

Nadere informatie

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Rob Hermans Senior projectmanager Presentatie 29 september 2011 Opbouw presentatie Wat zijn de financiële afspraken? Waardoor stijgt de rioolheffing?

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

rio+ SAMENVATTING GEMEENTELIJK RIOLERINGSPLAN ZEDERIK R O

rio+ SAMENVATTING GEMEENTELIJK RIOLERINGSPLAN ZEDERIK R O rio+ SAMENVATTING GEMEENTELIJK RIOLERINGSPLAN ZEDERIK 2016 2020 Auteur Datum J. Stok 08-09-2015 R O SAMENVATTING 1. INLEIDING Voor u ligt het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) van de gemeente Zederik voor

Nadere informatie

Programma Water en klimaatveranderingen

Programma Water en klimaatveranderingen Programma Water en klimaatveranderingen Ger Renkens / Luuk Postmes 7 juni 2016 Doel Beschermen van de volksgezondheid en het milieu en het leveren van een bijdrage aan het in stand houden en verbeteren

Nadere informatie

Doelmatig beheer waterketen samenvatting-

Doelmatig beheer waterketen samenvatting- euro/jaar Doelmatig beheer keten samenvatting- -eindrapport commissie feitenonderzoek- 200 Drinkprijs, rioolrecht en zuiveringsheffing gecorrigeerd voor belastingen en kostendekkendheid (prijspeil 2009)

Nadere informatie

Korte toets. kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum

Korte toets. kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum Rapportage Korte toets kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum In opdracht van: Opdrachtnemer : Haute Equipe B.V. Domineeslaan 91 1161 BW Zwanenburg Telefoonnummer: 020 407 20 00 Faxnummer:

Nadere informatie

Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs

Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs (verbreed) Gemeentelijk RioleringsPlan Bloemendaal 2008 2010 [ 2008007144 ] Tekening IJsfontein/Stichting RIONED GRP Bloemendaal 2008 2010 Synopsis

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 6603. Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen

GEMEENTEBLAD. Nr. 6603. Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Schagen. Nr. 6603 23 januari 2015 Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen 0 Samenvatting 0.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst Planperiode 2010 tot en met 2015 Gemeente Hulst Postbus 49 4560 AA Hulst Grontmij Nederland B.V. Middelburg, 30 september 2009 Verantwoording Titel : Verbreed

Nadere informatie

Gemeentelijk rioleringsplan Leusden

Gemeentelijk rioleringsplan Leusden Gemeentelijk rioleringsplan Leusden Planperiode 2009-2013 Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Ontwerp Gemeente Leusden postbus 150 3830 AD LEUSDEN Grontmij Nederland B.V. Houten, 2 december

Nadere informatie

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Afkoppelen hemelwater Oude Pastoriebuurt Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Opening - welkom Ton van den Kerkhof Projectleider Roy Thijssen Adviseur riolering en water Luuk

Nadere informatie

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo Presentatie Wateroverlast AOC Oost Almelo Inhoud - Intro wateroverlast - Afbeeldingen wateroverlast - Opdracht 1 Oorzaken wateroverlast - Oorzaken wateroverlast - Mogelijk oorzaken - Opdracht 2 Oplossingen

Nadere informatie

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN Aanpak De opdracht Afstemmen investeringen is voortvarend opgepakt door de werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de Gelderse waterschappen en

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2013 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Voorstel Gemeenteraad VII- C

Voorstel Gemeenteraad VII- C Voorstel Gemeenteraad VII- C Onderwerp Portefeuillehouder Actualisatie 2014 Gemeentelijk Rioleringsplan Hans van Agteren agendaletter (C) Programma LO Aangeboden aan Raad 30 september 2014 Stuknummer Corsanummer

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid Portefeuillehouder(s) : F.J.W. Saelman, Afdelingshoofd/hoofd OW: F. Hottinga Paraaf : Paraaf:

Nadere informatie

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP gemeente Vlissingen 01-04-2013 eindconcept rapport Colofon: Titel : Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP Status : Gegevens

Nadere informatie

Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Utrecht 2011-2014

Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Utrecht 2011-2014 Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Utrecht 2011-2014 www.utrecht.nl Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Utrecht 2011-2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Juridisch kader 3 3. Beleidsmatig kader 3

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Project : Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Projectnummer : NC8110503 Versie : definitief Datum : 15 juli 2008 Aanleiding Het terrein van de Tivolikerk en het naastgelegen Zusterhuis aan de Heezerweg

Nadere informatie

Van Waterplan naar Watervisie

Van Waterplan naar Watervisie 22 oktober, Studiedag VVSG Van Waterplan naar Watervisie integraal waterbeleid in Nijmegen Jos van der Lint Waterservicepunt (WSP) www.waterbewust.nl Waalsprong 1996-2020 Dukenburg / Lindenholt 1965-1985

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland

Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 ONTWERP ONTWERP OVER-gemeenten Afdeling Gebied- en Wijkzaken WORMER Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 13 maart 2012, revisie Verantwoording

Nadere informatie

Wij stellen u voor te besluiten conform bijgaande conceptverordening en begrotingswijziging 11-2014 vast te stellen.

Wij stellen u voor te besluiten conform bijgaande conceptverordening en begrotingswijziging 11-2014 vast te stellen. Raadsvoorstel 7 Vergadering 4 februari 2014 Gemeenteraad Onderwerp : Verordening eenmalig aansluitrecht riolering Helmond 2014 B&W vergadering : 3 december 2013 Dienst / afdeling : FC.BLV en SB.BOR.WA

Nadere informatie

Waterparagraaf Heistraat Zoom

Waterparagraaf Heistraat Zoom Waterparagraaf Heistraat Zoom In Zeelst aan de Heistraat is een ontwikkeling gepland. Voor deze ontwikkeling dient een omgevingsvergunning te worden opgesteld waarvan deze waterparagraaf onderdeel uit

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 345 Agendapunt: - ONDERWERP AANLEIDING EN DOELSTELLING

Doorkiesnummer : (0495) 575 345 Agendapunt: - ONDERWERP AANLEIDING EN DOELSTELLING Zanddijk, Dingeman OG S1 RAD: RAD121212 2012-12-12T00:00:00+01:00 BW: BW121106 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 12 december 2012 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Afdeling: Beleid Leiderdorp, 14-11-2013 Onderwerp:

Afdeling: Beleid Leiderdorp, 14-11-2013 Onderwerp: Pagina 1 van 5 Versie Nr. 1 Afdeling: Beleid Leiderdorp, 14-11-2013 Onderwerp: Besteding uitvoeringsbudget wateroverlast Zijlkwartier. Aan de raad. Beslispunten 1. Akkoord te gaan met het toedelen van

Nadere informatie

150 Doel en status Leidraad riolering Gaat over hoe u de Leidraad riolering kunt gebruiken en over de status van de informatie.

150 Doel en status Leidraad riolering Gaat over hoe u de Leidraad riolering kunt gebruiken en over de status van de informatie. 200 Inhoudsopgave 100 Voorwoord Voorwoord van de voorzitter van Stichting RIONED en de minister van VROM. 200 Inhoudsopgave Geeft een overzicht en omschrijving van de modules. 150 Doel en status Leidraad

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2014 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Sjoerd van de Venne. De Digitale Watertoets Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55

Sjoerd van de Venne. De Digitale Watertoets <noreply@dewatertoets.nl> Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55 Sjoerd van de Venne Van: De Digitale Watertoets Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55 Aan: Sjoerd van de Venne Onderwerp: Bevestiging van de Watertoets : 20150623-58-11153 Bijlagen:

Nadere informatie

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA IBA KRW NBW NW4 BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. (verbreed) BasisRioleringsPlan

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans van den Dries)

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans van den Dries) Vergadering: 20 november 2012 Agendanummer: 11 Status: Opiniërend Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans

Nadere informatie

Gemaal van de toekomst

Gemaal van de toekomst Gemaal van de toekomst Onderzoek besparingspotentieel bij niet gelijktijdig leegpompen rioolstelsels Van S.P.A. Duinmeijer Datum 30 augustus 2013 Opdrachtgever Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam Contactpersoon

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema,

datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema, datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema, U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de korte

Nadere informatie

Adviesnota aan B en W

Adviesnota aan B en W Adviesnota aan B en W Onderwerp GRP 2013-2016 Datum 15 juli 2013 Naam steller Erik Weijzen Kenmerk Afdelingsmanager Karin Bruggeman Afdeling Openbare Ruimte Coördinator Marco Van de Voort Voorstel 1. In

Nadere informatie

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)(

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Indeling(van(de(avond:(van(19.00(uur(tot(21.00(uur(konden(bewoners(van(de(Straatweg(informatie(

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Definitief Bouwfonds Ontwikkeling Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 6 april 2009 Verantwoording Titel : Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Subtitel : Projectnummer : 275039 Referentienummer

Nadere informatie

Hardenberg, 5 november 2008 Ons kenmerk: 001/2008. REKENKAMERBRIEF nr. 5: Rioolrechten. Geachte dames en heren,

Hardenberg, 5 november 2008 Ons kenmerk: 001/2008. REKENKAMERBRIEF nr. 5: Rioolrechten. Geachte dames en heren, Rekenkamer Gemeente Hardenberg Aan: Gemeenteraad Hardenberg Postadres: Postbus 500 c.c. : College van B&W Gemeentesecretaris/Directieteam (DT) Griffie Secretariaat tel: (0523) 280 352 Sectie/Afdelingshoofden

Nadere informatie

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer Aan Gemeente Maassluis Behandeld door Richard Wilbrink T.a.v. De heer E. Zeeman E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van Richard Wilbrink MSc. T 015-7511854 Betreft Voorbereidende onderzoeken winkelcentrum

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan De Bilt 2010-2014

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan De Bilt 2010-2014 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan De Bilt 2010-2014 Gemeente De Bilt januari 2010 Definitief Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan De Bilt 2010-2014 Gemeente De Bilt januari 2010 Definitief INHOUD

Nadere informatie

Onderwerp Watertakenplan 2016-2020

Onderwerp Watertakenplan 2016-2020 Onderwerp Watertakenplan 2016-2020 Portefeuillehouder Siebenga en Zoetendal Datum collegebesluit 3 november 2015 Opsteller P. Gerrits en W. Kalma Registratie GF15.20090 Agendapunt 9 Voorstel 1. het Watertakenplan

Nadere informatie

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee gemeente Assen Verbouwing woning 9402GM ASSEN Algemeen Betrokkenheid waterschap Voor de verdere procedurele afhandeling

Nadere informatie

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater.

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater. 2015 Gemeente Amersfoort Vergoeding afkoppelen Motivatie om af te koppelen Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt.

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: Programma C Buurt en Buitenruimte BBVnummer: 119303 Raadsvoorstel: 120266 Portefeuillehouder: Mieke van Ginkel Onderwerp Verbreed

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan

Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan planperiode 2013 t/m 2017 ONTWERP OVER-gemeenten Afdeling Gebied- en Wijkzaken WORMER Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 20 juni 2012, revisie Verantwoording Titel :

Nadere informatie

vgrp Dalfsen 2012-2015

vgrp Dalfsen 2012-2015 vgrp Dalfsen 2012-2015 ONTWERP 21 OKTOBER 2011 Pagina 2 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 5 1.1 AANLEIDING... 5 1.2 DOELSTELLING EN GELDIGHEIDSDUUR... 5 1.3 WETTELIJK KADER... 6 1.4 PROCEDURE... 8 1.5 LEESWIJZER...

Nadere informatie

In de directe omgeving van de Ir. Molsweg is geen oppervlaktewater aanwezig.

In de directe omgeving van de Ir. Molsweg is geen oppervlaktewater aanwezig. Waterparagraaf Algemeen Huidige situatie De Ir. Molsweg tussen de Pleijweg en de Nieland bestaat uit een enkele rijbaan met twee rijstroken. Via een rotonde sluit de Ir. Molsweg aan op de Nieland. De rijbaan

Nadere informatie

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09 Afbeelding 2.1. Locatie bedrijventerrein Nijverheidsweg 2.2. Uitgangspunten BRP De wijziging op de uitgangspunten zoals toegepast in het BRP betreft het percentage afgekoppeld oppervlak wegverharding.

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 Raadsvergadering van 25 februari 2010 Onderwerp: Uitbreiding personele capaciteiten in verband met verwezenlijking van de activiteiten en taken in het kader van de rioleringszorg

Nadere informatie

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 Archimedesweg 1 CORSA nummer: 14.48265 postadres: versie: Definitief postbus 156 auteur: Irene van der Stap 2300 AD Leiden oplage: Digitaal telefoon (071) 3 063

Nadere informatie

Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011. Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Planperiode 2010-2015. Definitief

Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011. Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Planperiode 2010-2015. Definitief Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Planperiode 2010-2015 Definitief Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011 Pagina 1 van 51 Titel : Gemeentelijk Rioleringsplan Emmen Subtitel : Stedelijk

Nadere informatie

Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede

Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede Definitief gemeente Wijk bij Duurstede Grontmij Nederland bv Houten, 28 juli 2009 Verantwoording Titel : Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk

Nadere informatie