Het belang van werknemersaandeelhouderschap is vanuit verschillende management theorieën te benaderen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het belang van werknemersaandeelhouderschap is vanuit verschillende management theorieën te benaderen."

Transcriptie

1 Werknemersaandeelhouderschap Een vergelijking tussen Nederland en de Verenigde Staten In de VS komt werknemersaandeelhouderschap veel meer voor dan in Nederland. In de VS is werknemersaandeelhouderschap stevig gefundeerd in wetgeving en fiscale regels. Kunnen we hier lessen leren voor Nederland? Kristel Maas en Aloy Soppe Kan Nederland lessen trekken uit de wijze waarop in de Verenigde Staten werknemersaandeelhouderschap is georganiseerd? Beide landen kennen verschillende waarden en normen, kennen eigen juridische regelingen en bovendien is het politieke en economische klimaat nogal verschillend. Hóe verschillend juridische en fiscale factoren in beide landen uitpakken voor werknemersaandeelhouderschap komt in dit artikel naar voren. 1. Theoretisch kader Het belang van werknemersaandeelhouderschap is vanuit verschillende management theorieën te benaderen. De agentschaptheorie benadert de relatie tussen de werknemer en de werkgever als een agent-principaal relatie (Jensen en Meckling, 1976). Werknemers (agent) handelen in deze relatie in opdracht van de werkgever (principaal). Om dit handelen zo goed mogelijk overeen te laten komen met de wensen van de werkgever (alignment of interests), kan een onderneming werknemersaandeelhouderschap (WAS) als instrument in stelling brengen. In dit geval spreken we over werknemersaandeelhouderschap als een voorbeeld van de reductie van agentschapkosten. De werknemer heeft in dit geval meer baat bij een goede prestatie van het bedrijf. Goede prestaties van de onderneming leiden tot hogere beurskoersen en daarmee waardevollere aandelen voor de werknemer (Park en Song, 1995). De werknemer heeft in dat geval meer incentives om goede prestaties te leveren. Daarnaast wordt op deze manier voorkomen dat de verschillende doelen van werkgever en werknemer teveel divergeren en wordt de informatie-asymmetrie verkleind. Dit leidt in deze benadering tot waardemaximalisatie van de onderneming (Mol et al., 1997). De stewardshiptheorie (Davis et al. 1997) onderschrijft eveneens de toegevoegde waarde van werknemeraandeelhouderschap. Volgens deze theorie is de werknemer in zijn relatie tot de werkgever te beschouwen als een steward die intrinsiek gemotiveerd is om de belangen van de principaal te behartigen. Daarvoor hoeft de werknemer niet apart beloond te worden omdat een moreel verantwoordelijke agent gelijke belangen voelt als die van zijn principaal. Dat neemt niet weg dat de steward het op prijs zal stellen als zijn correcte houding wordt gehonoreerd door zijn principaal in termen van een financiële prikkel. Hierdoor wordt de stewardhouding alleen maar versterkt. Ook de stakeholdertheorie (Freeman, 1984), waarbij werknemers behoren tot de belanghebbenden van een onderneming, biedt ondersteuning voor werknemersaandeelhouderschap als instrument om werknemers gemotiveerd te houden. Diverse voorstanders van een 1 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

2 stakeholder benadering van de onderneming zijn van mening dat werknemersaandeelhouderschap een correcte manier is om werknemers meer zeggenschap te geven over hun werk. Op deze manier zouden werknemers betrokkener en productiever worden, wat in het belang is van de onderneming. Zo wordt het langetermijnsucces van de onderneming beter gewaarborgd, precies het doel dat Freeman in 1984 voor ogen had met de stakeholdertheorie. 2. Economisch perspectief Werknemersaandeelhouderschap houdt in dat de onderneming faciliteert en eventueel stimuleert dat werknemers aandelen kopen van de onderneming waar zij werkzaam zijn. Veelal verloopt dat proces via een administratiekantoor. Oorspronkelijk is werknemersaandeelhouderschap (WAS) in de Verenigde Staten ontstaan vanuit de gedachte dat de productiviteit van werknemers wordt verhoogd door werknemerscompensatie te koppelen aan de bedrijfsprestatie. Tevens zou de productiviteit verhoogd worden door werknemers een rol te laten spelen in het management van een onderneming door middel van de stemrechten die gekoppeld zijn aan aandelen (Beatty, 1995). Bewezen effecten VS Verschillende onderzoeken hebben uitgewezen dat de Amerikaanse vorm van WAS - Employee Stock Ownership Plans of ESOPs - inderdaad diverse voordelen voor de onderneming heeft. Onder anderen Park en Song (1995) kwamen tot de conclusie dat ESOPs in de VS een positieve invloed hebben op de financiële prestatie op de lange termijn van een onderneming. Daarnaast zouden ESOPs zorgen voor meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid voor de onderneming en werknemers zouden zich langer aan een onderneming binden (Rosen et al., 2005). Ook brengen ESOPs voor de werkgever diverse belastingvoordelen met zich mee (Beatty, 1995) en tot slot wordt vaak geopperd dat werknemersparticipatie een rol kan spelen in de bescherming van een onderneming bij een overname. Lage participatie in Nederland In dit artikel kijken we alleen naar werknemersaandeelhouderschap. Dit is een vorm van financiële participatie, werknemers delen in het behaalde financiële resultaat 1. Naast werknemersaandeelhouderschap bestaan - in Nederland en in de VS meer vormen, bijvoorbeeld: winstdeling, werknemersopties en converteerbare personeelsobligaties of regelingen die beperkt zijn tot het management. In de VS hebben we alleen gekeken naar ESOPs die lijken het meest op werknemersaandeelhouderschap. ESOPs zijn een succes in de VS. Anno 2009 waren er naar schatting ruim 10 miljoen werknemers die participeerden in ESOPs, wat gelijk stond aan 10% van de ondernemingen. ( actuele cijfers op In Nederland gebeurde een vergelijke vorm van financiële participatie in datzelfde jaar slechts in 3,6% van de bedrijven (Kaarsemaker, 2009). 1 Seminar NCSI mei 2008: Financiële participatie als drijvende motor van sociale innovatie. Publicatiedatum 14 mei Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

3 Zo bezien blijft het succes in Nederland achter bij dat in de VS. In Nederland kwam dit neer op grofweg werknemers. Meer dan de helft van de bedrijven met werknemersaandeelhouderschap in Nederland heeft een beursnotering. De helft hiervan heeft een buitenlandse moeder (Kaarsemaker, 2009). Bij de meerderheid van die bedrijven is participatie in een werknemersprogramma op vrijwillige basis. Daarnaast wordt bij de meeste bedrijven geen lening aangegaan voor het implementeren van werknemersaandeelhouderschap, noch door het bedrijf, noch door het personeel zelf. In Nederland: heel voorzichtig Kaarsemaker (2009) heeft in hetzelfde onderzoek op basis van interviews met Nederlandse bedrijven verschillende factoren geïdentificeerd die aan dit tegenvallende resultaat ten grondslag kunnen liggen. Zo blijkt er veelal weinig belang gehecht te worden aan werknemers aandeelhouderschap door het management van de bedrijven, zijn de bedragen die erin omgaan laag en heeft werknemersaandeelhouderschap in de huidige vorm weinig personele en financiële effecten. Typerend voor werknemersaandeelhouderschap in Nederland is wel dat het kan worden ingezet als een beschermingsconstructie. In dat geval ligt een deel van de zeggenschap in de onderneming bij een groep mensen die zeer waarschijnlijk in het belang van het eigen bedrijf en hun eigen baan stemmen. Het realiseren van een vijandige overname door een andere partij wordt hierdoor lastiger. In Nederland zijn beschermingsconstructies binnen bepaalde grenzen geoorloofd. In Angelsaksische landen zoals de VS, worden beschermingsconstructies veelal gezien als een obstructie voor een goed functionerende markt (Ham, 2006). In deze landen komen beschermingsconstructies daarom minder voor of zijn zelfs verboden. Intern kapitaal voor Amerikaanse onderneming In de VS is gemiddeld 3% van het totale salaris van een Amerikaanse werknemer afkomstig uit ESOPs. Ook in de VS is deelname aan een eventueel programma van werknemersparticipatie niet verplicht, maar maken werknemers zelf hun keuze om deel te nemen of niet. Echter, omwille van regels tegen discriminatie moeten ESOPs betrekking hebben op een substantieel percentage van de werknemers. Om deze reden nemen in kleinere bedrijven vaak wel alle werknemers deel aan ESOPs (IRS non-discrimination guidelines). De opzet van ESOPs geschiedt in de VS in 70% van de deelnemende bedrijven op basis van leningen (Eltman, 1999). Een stichting administratiekantoor (trust) leent een geldbedrag waarmee het de aandelen voor het ESOP koopt. Vanuit de bedrijfsopbrengsten wordt deze lening vervolgens terugbetaald. Uit onderzoek van Core en Guay (2001) komt naar voren dat deze mogelijkheid van interne financiering, samen met het motiveren van medewerkers, voor ondernemingen in de VS de twee belangrijkste redenen zijn om werknemersaandeelhouderschap in een bedrijf te implementeren. Vooral het feit dat dit systeem van interne financiering op een fiscaal voordelige wijze is georganiseerd draagt bij aan de populariteit van dit fenomeen in de VS (Kaarsemaker, 2009). Commitment management Ook eerder Amerikaans onderzoek van Klein en Hall (1988) heeft vanuit werknemersperspectief geprobeerd te verklaren wat heeft bijgedragen aan de populariteit van werknemersaandeelhouderschap. De volgende factoren blijken voor meer dan 50% de 3 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

4 tevredenheid van werknemers hierover te verklaren: a) het bedrijf levert jaarlijks een financiële bijdrage aan de ESOP; b) het bedrijf communiceert uitgebreid over de ESOP en de financiën in het algemeen; c) het management committeert zich aan het programma; d) het bedrijf heeft de ESOP ingesteld omwille van ideologische redenen en werknemersmotivatie; e) de ESOP is een ouder en gevestigd plan uit het verleden. Nadelen Ongeacht het succes en de vele voordelen van werknemersaandeelhouderschap, zijn er ook nadelen te identificeren. ESOPs zouden onder andere een free- riderprobleem hebben, een werknemer die niet meedoet profiteert mee van de successen van de werknemers die wel meedoen. Daarnaast is een nadeel van aandelenbezit dat er relatief weinig downside risico is. Een werknemer kan winst behalen bij goede prestaties door middel van WAS, maar lijdt weinig verlies als de prestaties achterwege blijven. Dit laatste geldt overigens alleen als de ESOP geen al te groot onderdeel uitmaakt van het basissalaris. 3. Juridisch perspectief In Nederland en op Europees niveau hebben zich diverse ontwikkelingen op juridisch gebied voorgedaan ter promotie van werknemersaandeelhouderschap. Voornamelijk de Europese commissie heeft een viertal rapporten gepubliceerd (PEPPER reports) en mededelingen gedaan om een grootschalige invoering van financiële participatie te ondersteunen. Desondanks bestaat er vooralsnog geen specifieke wet- of regelgeving in Nederland ten aanzien van werknemersaandeelhouderschap. Wel zijn er enkele wetten met bepalingen in het Nederlands recht, die van toepassing zijn op werknemersaandeelhouderschap. Dit zijn achtereenvolgens: - Het Nederlands vennootschapsrecht - Wet op het financieel toezicht (Wft) - Wet op de loonbelasting Medezeggenschapsrecht Het Nederlands vennootschapsrecht ziet voornamelijk toe op de zeggenschapsrechten die werknemers verwerven in hun hoedanigheid als aandeelhouders wanneer zij aandelen in de organisatie hebben. Zij worden deelnemers in de vennootschappelijke bevoegdheidsverdeling en besluitvorming (Beltzer en van het Kaar, 2001). Dit houdt onder meer in dat zij in de hoedanigheid van aandeelhouder deel gaan uitmaken van de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AVA). Zowel de AVA als orgaan, alsmede de individuele aandeelhouder hebben verschillende bevoegdheden. Dit zijn onder andere: - Het nemen van besluiten tot het uitgeven van aandelen (Art. 2:96/99 BW) - Het wijzigen van statuten (Art. 2:121 BW) - Inspraak over fusie (Art. 2:138 BW) - Individueel recht aandeelhouder: stemrecht (art. 2:117 BW) De Wet op het financieel toezicht ziet toe op het verbod op voorwetenschap (art. 5:56 Wft) en de prospectusplicht (art. 5:2 Wft). De Wet op de loonbelasting (Wet LB) ziet erop toe dat 4 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

5 van werknemers een directe belasting wordt geheven. Art. 10a Wet LB bepaalt dat er ook belastingheffing plaatsvindt in geval er sprake is van aandelenoptierecht. Tot slot heeft het medezeggenschapsrecht voornamelijk betrekking op de aanbieding van aandelen aan werknemers. Geen Nederlandse wetgeving Er bestaat geen wet- en regelgeving in Nederland die specifiek gaat over werknemersaandeelhouderschap. Het ziet er ook niet naar uit dat deze er in de toekomst gaat komen. Sterker nog, het lijkt erop dat WAS met de invoering van het wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht, kortweg de Flex-BV, alleen maar onaantrekkelijker wordt met het oog op zeggenschap voor werknemers. Onder huidig recht is het alleen mogelijk om stem- en winstrecht van elkaar te scheiden door middel van certificering. In het geval van werknemersaandeelhouderschap is certificering voor ondernemingen een mogelijkheid om werknemers te laten delen in de winst, waar de zeggenschap achterblijft in het bestuur van het administratiekantoor (waar eventueel werknemers in het bestuur plaats zouden kunnen nemen). De Flex-BV maakt het mogelijk om stemrechtloze aandelen uit te geven. In deze situatie is er helemaal geen zeggenschap voor aandeelhouders. Voor een betrokken werknemer zal deze vorm van participatie en risicodeling nog minder aantrekkelijk zijn dan de certificaten van aandelen. Uitgebreide wetgeving in VS In de VS is werknemersaandeelhouderschap nadrukkelijk onderdeel van de wetgeving. Louis Kelso was al sinds 1950 bezig om employee stock ownership onder bedrijven te promoten. In 1970 resulteerde zijn inzet in een wettelijke regeling met betrekking tot stock bonus plans 2. De belangrijkste wet is de Employee Retirement Income Security Act (ERISA) uit Deze wet stelt minimumnormen voor pensioenregelingen in het bedrijfsleven en voorziet in uitgebreide regels voor de inkomstenbelasting die geheven wordt over transacties met betrekking tot werknemersplannen, waaronder ESOPs. ( Werknemers aandeelhoudersplannen in de VS zijn onder andere onstaan als pensioenregeling. Maar dat doel hebben ze tegenwoordig niet meer). In de VS zijn stemrechten veelal losgekoppeld van aandelen en hebben werknemers enkel recht op een deel van de winst. Het stemrecht is vaak ondergebracht bij bestuurders. Om in deze situatie te voorkomen dat bestuurders in hun eigen belang gaan stemmen in plaats van in het belang van de onderneming en haar werknemers, zijn er in de Amerikaanse wet fiduciaire plichten gedefinieerd waar bestuurders zich aan moeten houden ten opzichte van het belang van de onderneming. Dit zijn de zorgplicht (duty of care) en de loyaliteitsplicht (duty of loyalty). Deze plichten hebben een grote invloed op de manier waarop ESOPs zijn samengesteld, gefinancierd en in de praktijk werken. Het niet voldoen aan de fiduciaire plichten kan volgens ERISA leiden tot procesrechtelijke maatregelen. De rechter toetst met behulp van de business judgement rule of het ondernemingsbestuur zich heeft gehouden aan de fiduciaire plichten die op hem rusten tegenover de vennootschap en haar aandeelhouders (Assink, 2008). Amerikaanse rechters gebruiken deze business judgement rule om te oordelen of het gebruik van een ESOP als beschermingsconstructie rechtmatig is of niet. Een ESOP mag 2 Schmidgall, R.S., Bechtel, C., Putting Ownership in Employees Hands. The Cornell H.R.A. Quarterly. P Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

6 onder Amerikaans recht enkel dienen als beschermingsconstructie als de ESOP in eerste instantie is opgericht voor andere doeleinden dan de beschermingsconstructie zelf. Interne financiering Naast het feit dat ESOPs in 1974 in het leven zijn geroepen om de productiviteit van werknemers te bevorderen, komt uit de Tax Reform Act van 1976 naar voren dat ESOPs, zoals ERISA ze heeft gedefinieerd, tevens zijn bedoeld als instrument om financiering aan te trekken. Binnen de verschillende beschikbare vormen van benefit plans in de VS mogen alleen ESOPs gebruikt worden om vermogen aan te trekken om investeringen van een onderneming mee te financieren (Smiley en Gilbert, 1989). Ook is de Internal Revenue Code van belang voor ESOPs. Hierin is bepaald hoe de fiscale behandeling van inkomstenbelasting door ESOPs eruit moet zien. Deze Code bepaalt dat een ESOP zodanig moet zijn ontworpen dat het beleggen in aandelen voor de werknemers het primaire doel van het programma is. Dit wordt ook wel de exclusive benefit rule genoemd. Invloed aandeelhouders Bovendien is ook de Restoring American Financial Stability Act uit 2010 van toepassing op ESOPs. Hierin zijn de rechten van aandeelhouders versterkt. Er is onder andere bepaald dat aandeelhouders van beursgenoteerde vennootschappen het recht hebben om eens in de drie jaar een adviserende stem over het beloningsbeleid uit te brengen. De meest opmerkelijke bepaling in deze wet is dat aandeelhouders in Amerikaanse beursvennootschappen voortaan bestuurders kunnen gaan kandideren. De Securities and Exchange Commission (SEC) wil hiermee de invloed van de aandeelhouders op de samenstelling van het bestuur vergroten. Verschillende rechtssystemen Tot slot geldt dat naast de specifieke verschillen in wetgeving tussen Nederland en de VS op het gebied van WAS, er ook nog een belangrijk verschil is tussen de rechtsstelsels in het algemeen. In Nederland is de wetgeving volgens een stelsel van civil law vormgegeven. In de VS is er sprake van een common law systeem. Het grootste verschil is dat er bij een civil law rechtsstelsel minder ruimte is voor eigen interpretatie van de rechter. De rechter dient zijn oordeel zoveel mogelijk te baseren op voorgeschreven wetten (Malin, 2010). In de VS heeft de rechter meer vrijheden waardoor het gemakkelijker is voor een rechtstelsel om mee te gaan met maatschappelijke veranderingen. 4. Fiscaal perspectief In Nederland zijn er relatief weinig belastingvoordelen te behalen als het aankomt op werknemersaandeelhouderschap. Wanneer een werknemer de marktwaarde betaalt voor de aandelen is dit fiscaal gezien neutraal. De belastingdienst speelt in dat geval geen speciale rol. Als aandelen gratis of met korting worden verstrekt aan werknemers, wordt de hoogte van dit voordeel door de fiscus aangemerkt als loon en als zodanig belast. In het geval dat een aandeelhouder minder dan 5% van de aandelen van de onderneming bezit - en derhalve geen aanmerkelijk belang bezit - hoeft hij over de winst op het bezit of verkoop van de aandelen geen belasting te betalen bij een waarde minder dan Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

7 Belastingvoordelen VS In de VS daarentegen zijn er diverse belastingvoordelen gecreëerd ter stimulering van het gebruik van ESOPs voor zowel ondernemingen als voor werknemers. Dit is voornamelijk het geval bij leveraged ESOPs, waarbij door het ESOP administratiekantoor geld wordt geleend van de bank om grote hoeveelheden aandelen te kopen van de onderneming (Field, 1997). De meeste relevante belastingvoordelen zijn belastingaftrek vanwege bijdrage aan ESOP programma s, ESOP rollovers en belastingaftrek voor werknemers vanwege dividenduitkeringen. Bijdragen van de werkgever aan ESOPs zijn tot een bepaald bedrag aftrekbaar. Deze mogelijkheid wordt echter nog aantrekkelijker in het geval er sprake is van een leveraged ESOP, aangezien in dat geval tevens de rente over het aangetrokken vreemd vermogen voor financiering van het ESOP programma door de werkgever in mindering mag worden gebracht. Een ESOP rollover is een fiscale stimulans waarbij het voor de aandeelhouder mogelijk is om aandelen in de onderneming te verkopen aan het ESOP administratiekantoor van de onderneming en de belasting over de winst van deze verkoop uit te stellen. 3 Werkgevers kunnen daarnaast belastingaftrek ontvangen over dividend dat wordt uitgekeerd aan werknemers, wanneer aandelen zijn gekocht met een ESOP lening. Deze aftrek is tevens beschikbaar als de opbrengst van het dividend wordt gebruikt om meer aandelen in de onderneming te kopen. Voor werknemers wordt het dividend als zijnde normaal inkomen belast. Jurisprudentie bescherming Wellicht de belangrijkste juridische zaak in de afgelopen jaren in Nederland met betrekking tot werknemersaandeelhouderschap is het Gucci arrest. In 1995 werd het van oorsprong Italiaanse modebedrijf Gucci Group een beursgenoteerd bedrijf met primaire noteringen aan de Euronext Amsterdam en aan de New York Stock Exchange. De concurrent van Gucci, LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton, heeft na deze beursnotering diverse vijandige overnamepogingen ondernomen. Om deze overnamepogingen het hoofd te bieden besluit de Gucci Group onder andere om werknemersaandeelhouderschap als onderdeel van een beschermingsconstructie te laten zijn 4. De LVMH Group spande hiertegen een rechtszaak aan omdat zij van mening waren dat hiermee sprake is van wanbeleid. Uiteindelijk besliste de rechter op 8 maart 2001 dat: het uitgeven van aandelen aan De Stichting (die de werknemersaandelen vertegenwoordigde), terwijl die aandelen zijn gefinancierd met een lening van Gucci, op gespannen voet staan met het bepaalde in art. 2:98b en 2:98c BW, voornamelijk omdat het financiële belang van de werknemers bij de door de Stichting gehouden aandelen in geen enkele aanvaardbare verhouding staat tot de waarde van de gefinancierde aandelen zelf. 3 voor een ESOP rollover is vereist dat de ESOP direct na de verkoop minstens 30% van de aandelen moet bezitten en dat de verkoper de inkomsten van de verkoop binnen 15 maanden moet herinvesteren in aandelen van een ander Amerikaans bedrijf. 4 Op 18 februari 1999 deelt Gucci groep in een persbericht mede dat zij een optierecht voor het nemen van 37 miljoen nieuw uit te geven aandelen heeft toegekend aan een hiervoor opgerichte Stichting Belangen Werknemers (hierna: De Stichting). Ten gevolge van een gedeeltelijke uitoefening van dat optierecht heeft zij ongeveer 20 miljoen aandelen uitgegeven aan De Stichting, in het kader van haar werknemersaandelenplan, ofwel Employee Stock Ownership Plan (ESOP) 4. Dit werd gefinancierd met behulp van een lening van Gucci. Hierdoor verwaterde het aandeel van de LVMH groep in een keer naar 25%. 7 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

8 De OK concludeerde in dat geval dat er gehandeld is in strijd met de redelijkheid en billijkheid waarbij er te weinig rekening is gehouden met minder- of meerderheidsaandeelhouders, waardoor er gegronde redenen waren voor mogelijk wanbeleid binnen de organisatie. Dit lijkt op een verbod van werknemersaandeelhouderschap wanneer het alleen gebruikt wordt als beschermingsconstructie. Echter, er zitten zoveel voorwaarden in deze uitspraak dat dit probleem in de praktijk gemakkelijk te omzeilen is. Beschermingsconstructies zijn in Nederland vooralsnog niet verboden. 5. Praktijkperspectief Naast een vergelijking tussen Nederland en de VS vanuit een theoretisch kader, zijn er tevens enkele praktijkvoorbeelden met elkaar vergeleken. Voor de Nederlandse situatie hebben we hiervoor gekeken naar de bedrijven ARCADIS en Holland Colours - voor de VS waren dit Procter&Gamble en PepsiCo. Een aantal zaken komt naar voren bij het maken van een vergelijking tussen deze bedrijven. Allereerst geeft het verschil in de hoeveelheid informatievoorziening een duidelijk teken. Bij de Amerikaanse bedrijven is er veel informatie te vinden over de ESOPs, hoe ze werken en waar mensen terecht kunnen voor meer informatie. Dergelijke heldere informatie ontbreekt nagenoeg bij de Nederlandse bedrijven. Tevens komt het belang van de specifieke wetgeving bij de Amerikaanse bedrijven naar voren, in het bijzonder met betrekking tot de fiscale regelingen uit de Internal Revenu Code. Opvallend hierbij is dat wanneer het bij Amerikaanse bedrijven gaat over ESOPs voor werknemers buiten de VS, die niet onder de Internal Revenue Code vallen, er direct wordt vermeld dat vanwege andere (fiscale) wetgeving er over de werking van de ESOPs apart geïnformeerd dient te worden. De manier waarop ESOPs zijn vormgegeven is uitsluitend gericht op Amerikaanse wetgeving. In Nederland kennen we tot op heden geen enkele speciale fiscale voorziening voor werknemersparticipatie. 6. Vergelijking De overeenkomsten en verschillen tussen Nederland en de VS op het gebied van werknemersaandeelhouderschap zijn in dit onderzoek vanuit economisch, juridisch en praktijkperspectief benaderd. Om een goede vergelijking te maken en uiteindelijk tot een conclusie te komen over de verschillen in de mate van succes tussen Nederland en de VS en de mogelijke oorzaak hiervan, zijn deze verschillen in Tabel 1 weergegeven. In de tabel valt op dat er veel meer verschillen zijn dan overeenkomsten. Tabel 1: Overeenkomsten en verschillen tussen Nederland en de VS Economisch perspectief Werknemersaandeelhouderschap op vrijwillige basis. D.m.v. werknemersaandeelhouderschap wordt o.a. betrokkenheid en motivatie gestimuleerd. VS NL O O Overeenkomst(O)/ Verschil (V) 8 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

9 Werknemersaandeelhouderschap kan substantieel deel van het salaris omvatten. V Werknemersaandeelhouderschap dient fiscaal doel voor werknemers. V Werknemersaandeelhouderschap wordt gefinancierd d.m.v leningen. V Werknemersaandeelhouderschap mag ingezet worden als beschermingsconstructie V Juridisch perspectief Common law rechtsstelsel V Verwevenheid werknemersaandeelhouderschap in wetgeving. V Gebruik werknemersaandeelhouderschap voor aantrekken financiering. V Juridische mogelijkheden inzetten werknemersaandeelhouderschap als beschermingsconstructie. V Praktijk Duidelijkheid voor werknemers over werknemersaandeelhouderplan. V Fiscale aspecten belangrijk gebleken voor succes V 2 Overeenkomsten, 10 TOTAAL Verschillen Conclusies en aanbevelingen Theorie De literatuur over effecten van werknemersaandeelhouderschap is internationaal. Er is geen wetenschappelijke basis voor verschillen in motivatie tussen medewerkers in verschillende landen. Satisfaction breeds satisfaction om Klein en Hall (1988) te citeren. Werknemers die tevreden zijn over de werknemersaandeelplannen, zijn ook tevreden en gemotiveerd over hun baan in het algemeen. Praktijk Er zijn enorme verschillen in de manier waarop werknemersaandeelhouderschap in de praktijk wordt opgezet. WAS maakt in de VS vaak een substantieel deel uit van het basissalaris, is fiscaal aantrekkelijk voor werknemers en heeft een duidelijk financieringsdoel voor de onderneming. In beide landen wordt WAS gezien als een beschermingsconstructie, waarbij dit in de VS op veel meer weerstand stuit van de kant van de wetgever en rechter dan in Nederland. Politiek De geringe participatiegraad in Nederlandse bedrijven is opvallend. Net zoals het ook opvallend is dat de Nederlandse wetgever tot nu toe weinig aanstalten maakt om WAS te 9 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

10 funderen in regelgeving. Andere overheden in de VS maar ook in Europa hebben hier juist wel veel stappen gezet. Regelen en faciliteren In Nederland schittert regelgeving op dit terrein door afwezigheid. Er komen zelfs regelingen bij de WAS ronduit tegengaan, zoals de komst van de Flex-BV, die het uitgeven van áandelen zonder zeggenschap mogelijk maakt. In de VS zie je dat er ten eerste heel veel informatie is over aandeelhouderschap door werknemers. Het is goed geregeld in de wetgeving, zodat werknemers precies weten waar ze aan toe zijn. En er zijn uitgebreide fiscale faciliteiten voor zowel de bedrijven als de medewerkers. Op dit punt zou Nederland snel stappen moeten en kunnen zetten. Dit artikel is gebaseerd op een skriptie van Kristel Maas (Erasmus Universiteit) over de vergelijking tussen Nederland en de VS. In de skriptie is te vinden: - een uitgebreide beschrijving van de praktijk; - literatuur over dit onderwerp; - links naar bronnen op internet. U vindt de skriptie op 10 Kristel Maas en Aloy Soppe Werknemersaandeelhouderschap in Nederland en VS SNPI

Juridische aspecten van de stichting administratiekantoor (STAK).

Juridische aspecten van de stichting administratiekantoor (STAK). Juridische aspecten van de stichting administratiekantoor (STAK). mr. dr. R.W.F. Hendriks, Willem II stadion te Tilburg 20 juni 2012 De STAK Certificering van aandelen is een in Nederland veel voorkomende

Nadere informatie

KPMG Meijburg & Co ABCD. Invoering van de Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht

KPMG Meijburg & Co ABCD. Invoering van de Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht Invoering van de Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht Op 12 juni 2012 heeft de Eerste Kamer de Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht en de Invoeringswet vereenvoudiging en flexibilisering

Nadere informatie

De flexibilisering van het B.V. recht

De flexibilisering van het B.V. recht Seminar De flexibilisering van het B.V. recht 6 juni 2012 Dagvoorzitter: Kees Goeman Sprekers: Dirk School Lisan Vermeer Govert Vorstenbosch Sirik Goeman 1 www.bgadvocaten.nl Bogaerts & Groenen advocaten

Nadere informatie

Delhaize Groep NV Osseghemstraat 53 1080 Brussel, België Rechtspersonenregister 0402.206.045 (Brussel) www.delhaizegroep.com

Delhaize Groep NV Osseghemstraat 53 1080 Brussel, België Rechtspersonenregister 0402.206.045 (Brussel) www.delhaizegroep.com Delhaize Groep NV Osseghemstraat 53 1080 Brussel, België Rechtspersonenregister 0402.206.045 (Brussel) www.delhaizegroep.com BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR OPGESTELD IN UITVOERING VAN DE ARTIKELEN

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2013 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014)

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, handelend in overeenstemming

Nadere informatie

Wat u als ondernemer hoort te weten omtrent de Flex B.V.

Wat u als ondernemer hoort te weten omtrent de Flex B.V. Wat u als ondernemer hoort te weten omtrent de Flex B.V. Sprekers Mr. M.J.G. Kleine Punte Notariskantoor Sprang-Capelle Raadhuisplein 4a Sprang-Capelle J.F. Hettema Hettema Interim Controlling www.hettemainterimcontrolling.nl

Nadere informatie

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis?

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Aan de hand van bepaalde transacties wordt binnen groepen van vennootschappen soms gepoogd om winsten te verschuiven naar de vennootschappen

Nadere informatie

Uitnodiging. HLB OndernemersCafé 7 november 2011. Ondernemend, net als u. www.hlb-van-daal.nl

Uitnodiging. HLB OndernemersCafé 7 november 2011. Ondernemend, net als u. www.hlb-van-daal.nl Uitnodiging HLB OndernemersCafé 7 november 2011 Ondernemend, net als u Nieuw bv-recht: Welke kansen biedt het u? Op 1 oktober 2012 wordt een geheel nieuwe wettelijke regeling voor de bv van kracht, de

Nadere informatie

Samenvatting Rapport van bevindingen van de SER-commissie Evenwichtig Ondernemingsbestuur

Samenvatting Rapport van bevindingen van de SER-commissie Evenwichtig Ondernemingsbestuur 3 Samenvatting Rapport van bevindingen van de SER-commissie Evenwichtig Ondernemingsbestuur Dit rapport gaat over de positie van werknemers bij Nederlandse beursgenoteerde vennootschappen. Het is opgesteld

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. De nieuwe flex-bv juridisch bekeken. 1.1. Flexibele BV... 2 1.2. Een overzicht... 2 1.3. Niet automatisch!... 3

Hoofdstuk 1. De nieuwe flex-bv juridisch bekeken. 1.1. Flexibele BV... 2 1.2. Een overzicht... 2 1.3. Niet automatisch!... 3 Inhoudsopgave Voorwoord... VI Hoofdstuk 1. De nieuwe flex-bv juridisch bekeken 1. De flex-bv: wat betekent dit voor u?... 2 1.1. Flexibele BV... 2 1.2. Een overzicht... 2 1.3. Niet automatisch!... 3 2.

Nadere informatie

Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V.

Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V. Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V. te houden op dinsdag 29 januari 2008 om 13.00 uur op het hoofdkantoor van SNS REAAL N.V., Croeselaan

Nadere informatie

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Introductie van de flex-bv Per 1

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 Achmea Pensioen- en Levensverzekering inzake gesepareerd beleggingsdepot Stichting Pensioenfonds Achmea Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2012

Nadere informatie

Beleggen binnen of buiten de vennootschap!

Beleggen binnen of buiten de vennootschap! Beleggen binnen of buiten de vennootschap! Iven De Hoon BELEGGEN BINNEN OF BUITEN DE VENNOOTSCHAP 1. Beïnvloedt een belegging de vennootschapsbelasting?... 3 2. Beïnvloedt een belegging de notionele intrestaftrek?...

Nadere informatie

New rules New choices New opportunities. Flex BV Joint Ventures

New rules New choices New opportunities. Flex BV Joint Ventures New rules New choices New opportunities Flex BV Joint Ventures Geen noodzaak tot wijzigingen wel kansen voor nieuwe joint ventures New rules New choices New opportunities Inleiding Per 1 oktober 2012 wordt

Nadere informatie

Algemene informatie Deze informatie gaat over de mogelijkheden van deelneming van werknemers in het bedrijf en de alternatieven daarvoor.

Algemene informatie Deze informatie gaat over de mogelijkheden van deelneming van werknemers in het bedrijf en de alternatieven daarvoor. 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Wet Flex-BV in vogelvlucht

Wet Flex-BV in vogelvlucht Wet Flex-BV in vogelvlucht Van Wim Eikendal en Janou Briaire Plaats/Datum Maastricht, 20 juni 2012 Op 1 oktober 2012 treedt de wetgeving inzake de vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht in

Nadere informatie

Inleiding. Vennootschapsrecht

Inleiding. Vennootschapsrecht Inleiding Het heeft lang geduurd, maar het is er dan toch van gekomen. Anders dan voor de maatschap en de vennootschap onder firma waar na jaren van voorbereiding de nieuwe regeling een roemloos einde

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Duurzaam Aandeelhouderschap door Werknemers. Een Nederlands Model

Duurzaam Aandeelhouderschap door Werknemers. Een Nederlands Model Duurzaam Aandeelhouderschap door Werknemers Een Nederlands Model 3 Voorwoord Ondernemingen die hun personeel door middel van aandelen laten participeren in de onderneming waar zij werken, presteren structureel

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen tussenkomst De Belastingdienst heeft, in samenwerking met

Nadere informatie

10 punten bij het voorleggen van een aandelenplan voor werknemers aan de Belastingdienst

10 punten bij het voorleggen van een aandelenplan voor werknemers aan de Belastingdienst 10 punten bij het voorleggen van een aandelenplan voor werknemers aan de Belastingdienst 10 punten bij het voorleggen van een aandelenplan voor werknemers aan de Belastingdienst Als uw onderneming wil

Nadere informatie

Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers

Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers 1 Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers Duurzaam aandeelhouderschap begint met een goede voorbereiding Een beter bedrijfsresultaat, een hogere productiviteit en

Nadere informatie

C E I F E R N I E U W S B R I E F S P E C I A L B V - N V S E P T E M B E R 2 0 1 2 P

C E I F E R N I E U W S B R I E F S P E C I A L B V - N V S E P T E M B E R 2 0 1 2 P SPECIAL BV-NV September 2012 Inleiding Het heeft lang geduurd, maar het is er dan toch van gekomen. Anders dan voor de maatschap en de vennootschap onder firma waar na jaren van voorbereiding de nieuwe

Nadere informatie

Feiten. Standpunt inspecteur

Feiten. Standpunt inspecteur Forse stijging van de pensioengrondslag in zicht van pensioeningangsdatum maakt pensioenregeling niet onzuiver! Pensioenpremie niet ingehouden op het loon toch aftrekbaar! Het Gerechtshof te Amsterdam

Nadere informatie

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN 205722 PERSBERICHT AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN STRUCTUURREGIME VERLATEN; STEMRECHT VERENIGING AEGON TERUGGEBRACHT AEGON N.V. is van plan

Nadere informatie

Verslag van de raad van bestuur in het kader van de bepalingen van de artikelen 583, 596 juncto 603 en 598 van het wetboek vennootschappen

Verslag van de raad van bestuur in het kader van de bepalingen van de artikelen 583, 596 juncto 603 en 598 van het wetboek vennootschappen Verslag van de raad van bestuur in het kader van de bepalingen van de artikelen 583, 596 juncto 603 en 598 van het wetboek vennootschappen Gebruik makend van haar prerogatieven in het kader van het toegestane

Nadere informatie

Wat betekent de Flex B.V. voor u? 28 oktober 2014

Wat betekent de Flex B.V. voor u? 28 oktober 2014 Wat betekent de Flex B.V. voor u? 28 oktober 2014 Mr. Peter de Lepper dlb notaris Bergen op Zoom 1 Te behandelen onderwerpen: kapitaalvermindering winstrecht-/stemrechtloos versus certificering aandelen

Nadere informatie

25.De flexibele BV; oprichting, aandelen zonder stemrecht en zonder winstrecht

25.De flexibele BV; oprichting, aandelen zonder stemrecht en zonder winstrecht 25 25.De flexibele BV; oprichting, aandelen zonder stemrecht en zonder winstrecht In het voorstel van Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht worden onder andere de vereisten voor de oprichting

Nadere informatie

Zelfcertificering belastingplicht in het buitenland voor professionele klanten Registratie van de gegevens van de entiteit

Zelfcertificering belastingplicht in het buitenland voor professionele klanten Registratie van de gegevens van de entiteit Customer Services: T +32 (0)2 548 28 51 info@triodos.be Bestemd voor de bank: Relatienummer: 0200... Zelfcertificering belastingplicht in het buitenland voor professionele klanten Registratie van de gegevens

Nadere informatie

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA?

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? FATCA, de Amerikaanse Foreign Account Tax Compliance Act is een belangrijke ontwikkeling in de strijd tegen belastingontduiking door Amerikanen

Nadere informatie

Highlights van de Flex BV

Highlights van de Flex BV Highlights van de Flex BV Dag van de Limburgse Financial 26 september 2012 Peter Brouns en Remco Rosbeek Waarom nieuwe BV-wetgeving? Vereenvoudiging van het BV-recht Afschaffing van als nodeloos ervaren

Nadere informatie

Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer

Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer Op 01 juli 2015 heeft de Staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, de Tweede Kamer geïnformeerd over de mogelijke oplossingsrichtingen pensioen in eigen

Nadere informatie

HANDLEIDING START-UP PLAN

HANDLEIDING START-UP PLAN HANDLEIDING START-UP PLAN HANDLEIDING START-UP PLAN Dit document geeft informatie aan ondernemers, investeerders en burgers die interesse hebben voor het Start-up Plan. Deze handleiding moet samen met

Nadere informatie

NOTULEN AUTEUR / INLICHTINGEN: 12 mei 2011 10060553/11-00258663/eti Concept-notulen flexbv

NOTULEN AUTEUR / INLICHTINGEN: 12 mei 2011 10060553/11-00258663/eti Concept-notulen flexbv NOTULEN VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN EEN BESLOTEN VENNOOTSCHAP NAAR NEDERLANDS RECHT, GEBASEERD OP DE WETSVOORSTELLEN INZAKE FLEXIBILISERING VAN HET BV-RECHT. Bijgaand eerst een toelichting en daarna

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en schepenen,

Aan het college van burgemeester en schepenen, Ham, 19 september 2011 Aan het college van burgemeester en schepenen, Betreft: Schriftelijke vraag met schriftelijk antwoord over de Gemeentelijk Holding Geacht college, De Gemeentelijk Holding (verder:

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van Insinger de Beaufort European Mid Cap Fund N.V. 16 april 2014 I N H O U D 1. DOEL TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM

Nadere informatie

Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen. Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012

Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen. Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012 Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012 Overzicht relevante wet- en regelgeving / algemeen Corporate Governance Code

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 19073 10 juli 2015 Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2 juli 2015, 2015-0000160660, tot

Nadere informatie

Nieuwsbrief december 2012

Nieuwsbrief december 2012 Eindejaar tips voor de onderneming Voorkom toepassing van thin capitalization Zijn er in uw concern groepsleningen afgesloten? U kunt toepassing van de renteaftrekbeperking voor groepsleningen op grond

Nadere informatie

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1.

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1. Memo aan onderwerp Leden van de gemeenteraad Vervreemden aandelen cyclus van Hans van den Akker dienst afdeling telefoon Datum 12 september 2011 memo Tijdens de raadsbijeenkomst van 15 december 2010 heeft

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Een bedrijf wordt om verschillende redenen overgedragen. Dit kan zijn om organisatorische redenen, verschuivingen binnen een concern of met het oog op het pensioen van

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG

FAILLISSEMENTSVERSLAG FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer : 9 Datum : 6 maart 2015 Datum laatste verslag : 4 september 2014 Gegevens onderneming : de besloten vennootschap Bouwbedrijf van der Meij B.V. statutair gevestigd te Leiden,

Nadere informatie

Nieuwsbrief u aangeboden door Raad en Daad ZZP/ZP/MKB/non-profit Utrecht (www.raadendaadutrecht.nl)

Nieuwsbrief u aangeboden door Raad en Daad ZZP/ZP/MKB/non-profit Utrecht (www.raadendaadutrecht.nl) Najaar 2012, met alle toestanden rondom de formatie van een nieuw kabinet, de belastingplannen en wijzigingen in ZVW etc. zou je het bijna vergeten.. Er is het een en ander gewijzigd in de wetgeving rondom

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

6. Raad van Commissarissen Vermindering van het aantal leden van de Raad van Commissarissen van negen naar acht (besluit)

6. Raad van Commissarissen Vermindering van het aantal leden van de Raad van Commissarissen van negen naar acht (besluit) Agenda voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Akzo Nobel N.V. (de Vennootschap ), te houden in het Hilton hotel, Apollolaan 138 te Amsterdam, op maandag 27 april 2009, aanvang 14.00

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling My Lawyer Info Monard D Hulst www.monard-dhulst.be Onderwerp Hoe kan ik mijn positie als investeerder versterken? Datum 8 november 2011 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan

Nadere informatie

Overnamerichtlijn. De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen.

Overnamerichtlijn. De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen. Overnamerichtlijn De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen. Artikel 1 lid 1a, de kapitaalstructuur van de vennootschap, het

Nadere informatie

Bepaalde dienstenverleners, zoals bijvoorbeeld artsen, maken veel gebruik van een personenvennootschap

Bepaalde dienstenverleners, zoals bijvoorbeeld artsen, maken veel gebruik van een personenvennootschap Bepaalde dienstenverleners, zoals bijvoorbeeld artsen, maken veel gebruik van een personenvennootschap Ter promotie van Curaçao en zijn financiële sector schreven de advocaten Sueena Francisco en Arthur

Nadere informatie

Stichting Administratiekantoor Preferente Financierings Aandelen ABN AMRO Holding

Stichting Administratiekantoor Preferente Financierings Aandelen ABN AMRO Holding Stichting Administratiekantoor Preferente Financierings Aandelen ABN AMRO Holding Jaarrapport 2007 Inhoudsopgave Pagina Verklaring administratiekantoor 1 Jaarrekening Balans per 31-12-2007 4 Staat van

Nadere informatie

Stichting Administratiekantoor van aandelen Telegraaf Media Groep N.V. Amsterdam. Jaarstukken 2014

Stichting Administratiekantoor van aandelen Telegraaf Media Groep N.V. Amsterdam. Jaarstukken 2014 Stichting Administratiekantoor van aandelen Jaarstukken 2014 9 april 2015 /1 Inhoud Blad Jaarstukken 2014 3 Verslag 2014 van de stichting 4 Jaarrekening 9 Balans per 31 december 2014 10 Rekening van baten

Nadere informatie

Fairness Tax lijst van nog hangende problemen

Fairness Tax lijst van nog hangende problemen Fairness Tax lijst van nog hangende problemen De problemen die rijzen door de wet van 30 juli 2013 kunnen in 4 categorieën worden gerangschikt: - gewenste bevestigingen - gewenste verduidelijkingen - gewenste

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Leidraad voor het opstellen van een beleidsplan. Opzet van het beleidsplan

Leidraad voor het opstellen van een beleidsplan. Opzet van het beleidsplan Leidraad voor het opstellen van een beleidsplan Om te kunnen worden aangemerkt als een algemeen nut beogende instelling (hierna: ANBI) dient de instelling onder andere te beschikken over een actueel beleidsplan.

Nadere informatie

Remuneratierapport 2009 vastned management

Remuneratierapport 2009 vastned management Remuneratierapport 2009 vastned management Inleiding VastNed Retail en VastNed Offices / Industrial ( de fondsen ) hebben één statutair Directeur, VastNed Management, een gezamenlijke dochteronderneming

Nadere informatie

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht.

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht. Besluit van [datum] houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 5:81, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht (Vrijstellingsbesluit overnamebiedingen Wft) Op voordracht van Onze Minister van

Nadere informatie

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Agenda Achtergrond verantwoordelijkheden institutionele beleggers Code Tabaksblat Wettelijke verankering

Nadere informatie

Werknemersaandeelhouderschap in Nederland Is er een rol weggelegd voor werknemersaandeelhouderschap in Nederland?

Werknemersaandeelhouderschap in Nederland Is er een rol weggelegd voor werknemersaandeelhouderschap in Nederland? Is er een rol weggelegd voor werknemersaandeelhouderschap in Nederland? Universiteit: Erasmus Universiteit Rotterdam Master: Faculteit: Sectie: Student: Master Financieel Recht Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Nadere informatie

Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V.

Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V. Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V. Remuneratierapport 2013 Het doel van dit remuneratierapport is om het remuneratiebeleid van de Raad van Commissarissen van DPA inzake de bezoldiging van de Raad van

Nadere informatie

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder.

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder. Uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Team belastingrecht zaaknummer: SGR 13/6388 proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van 7 november 2013 in de zaak tussen [X], wonende te [Z],

Nadere informatie

FSI Fiscal info@fsifiscal.com

FSI Fiscal info@fsifiscal.com FSI Fiscal info@ Belastingheffing op effecten in de : toelichting voor aanbieders van beleggingsen Hoe een aanbieder van beleggingsen kan bijdragen aan het terugbrengen van belasting op vanuit de uitgekeerd

Nadere informatie

De nieuwe Flex-BV. September 2012

De nieuwe Flex-BV. September 2012 De nieuwe Flex-BV September 2012 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel is noch de auteur noch Boers Advocaten aansprakelijk

Nadere informatie

Begrippenlijst (Begrippen vertaald uit de IGA tussen de VS en België)

Begrippenlijst (Begrippen vertaald uit de IGA tussen de VS en België) Begrippenlijst (Begrippen vertaald uit de IGA tussen de VS en België) 1) FATCA FATCA is Amerikaanse belastingwetgeving die staat voor Foreign Account Tax Compliance Act. Deze richt zich op het identificeren

Nadere informatie

Overnamerichtlijn. De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen.

Overnamerichtlijn. De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen. Overnamerichtlijn De ingevolge artikel 1, eerste lid van het Besluit artikel 10 overnamerichtlijn vereiste informatie is hierna opgenomen. Artikel 1 lid 1a, de kapitaalstructuur van de vennootschap, het

Nadere informatie

Giften/leningen/ ledenaandelen voor bewonersbedrijven Juli 2012

Giften/leningen/ ledenaandelen voor bewonersbedrijven Juli 2012 Giften/leningen/ ledenaandelen voor bewonersbedrijven Juli 2012 Hoe haalt u het geld op om een buurthuis over te nemen of een wijkonderneming op te richten? Hoe zorgt u voor het geld om door te gaan met

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV Het Consultatievoorstel van de Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen ("Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid") brengt in het Algemeen Deel van de Wet op het financieel toezicht ("Wft") voor een

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014

Remuneratierapport 2014 Remuneratierapport 2014 Het doel van dit remuneratierapport is om het remuneratiebeleid van de Raad van Commissarissen van DPA inzake de bezoldiging van de Raad van Bestuur van DPA, alsmede de uitvoering

Nadere informatie

De 10 belangrijkste aandachtpunten:

De 10 belangrijkste aandachtpunten: Per 1 oktober 2012 wordt de wetgeving voor BV s ingrijpend vernieuwd. In deze brief informeren wij u over de belangrijkste wijzigingen uit de Wet vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht (de zogenaamde

Nadere informatie

Aanvullend PensioenSparen. Banksparen voor een aanvulling op uw pensioen

Aanvullend PensioenSparen. Banksparen voor een aanvulling op uw pensioen Aanvullend PensioenSparen Banksparen voor een aanvulling op uw pensioen Aanvullend PensioenSparen op een bankspaarrekening Uw pensioen is iets voor later. Al lijkt het soms ver weg, toch is het goed nu

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Jos de Groot, Assurance Organisaties van openbaar belang (OOBs) dienen een auditcommissie in te stellen of als alternatief hiervoor

Nadere informatie

Flex BV. Stan Commissaris Jolande van Loon. Rotterdam 17 november 2011

Flex BV. Stan Commissaris Jolande van Loon. Rotterdam 17 november 2011 Flex BV Stan Commissaris Jolande van Loon Rotterdam 17 november 2011 Onderwerpen - Inleiding - Stemrechtloze / winstrechtloze aandelen - Uitkeringstest en accountantsverklaring - Positie bestuur - Certificering

Nadere informatie

Edit Presentation title in Notes/Handouts Header

Edit Presentation title in Notes/Handouts Header Crowdfunding Toezichtrechtelijke aspecten Matthijs Bolkenstein en Anne Hakvoort Eversheds Faasen 15 november 2012 Wettelijk kader Europese richtlijnen en verordeningen Wet op het financieel toezicht Lagere

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 1. 1. De BV goed gestart... 3. 2. Alles goed geregeld tussen u en uw BV?... 26. Inhoudsopgave

Inhoudsopgave. Voorwoord... 1. 1. De BV goed gestart... 3. 2. Alles goed geregeld tussen u en uw BV?... 26. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord... 1 1. De BV goed gestart... 3 1.1. De oprichting.... 3 1.2. De gang naar de notaris... 4 1.2.1. Flexibilisering en vereenvoudiging BV-recht.......... 6 1.2.2. Afschaffing verplicht

Nadere informatie

Flex - BV. prof. mr. P. van Schilfgaarde 23 oktober 2012

Flex - BV. prof. mr. P. van Schilfgaarde 23 oktober 2012 Flex - BV prof. mr. P. van Schilfgaarde 23 oktober 2012 1. Kapitaal (art. 178) Afschaffing minimumkapitaal Maatschappelijk kapitaal optioneel Verplichting nominale waarde gehandhaafd 2. Stemrechtloze aandelen

Nadere informatie

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV Jaarbericht Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Moore Stephens Informatief 148 www.moorestephens.be Onderwerp Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant? Datum 24 september 2014 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document

Nadere informatie

DECEUNINCK NV Naamloze vennootschap die een openbaar beroep doet of heeft gedaan op het spaarwezen Brugsesteenweg 374 8800 Roeselare

DECEUNINCK NV Naamloze vennootschap die een openbaar beroep doet of heeft gedaan op het spaarwezen Brugsesteenweg 374 8800 Roeselare DECEUNINCK NV Naamloze vennootschap die een openbaar beroep doet of heeft gedaan op het spaarwezen Brugsesteenweg 374 8800 Roeselare Ondernemingsnummer: 0405.548.486 RPR Kortrijk (de 'Vennootschap') Bijzonder

Nadere informatie

New rules New choices New opportunities. Flex BV en financieringen

New rules New choices New opportunities. Flex BV en financieringen New rules New choices New opportunities Flex BV en financieringen Inleiding Op 1 oktober 2012 wordt de BV vervangen door de Flex BV. De Wet vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht wordt dan

Nadere informatie

Rechtsvorm en gebruik van LLP s en LLC s

Rechtsvorm en gebruik van LLP s en LLC s Rechtsvorm en gebruik van LLP s en LLC s Onderzoek door mr. J.M. Blanco Fernández en prof. mr. M. van Olffen (Van der Heijden Instituut, Radboud Universiteit Nijmegen) in opdracht van het Wetenschappelijk

Nadere informatie

New rules New choices New opportunities. Flex BV Private Equity

New rules New choices New opportunities. Flex BV Private Equity New rules New choices New opportunities Flex BV Private Equity Inleiding Op 1 oktober 2012 wordt de BV vervangen door de Flex BV. Er zijn veel verschillen tussen de bestaande BV en de Flex BV, maar welke

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen verplichting tot persoonlijke

Nadere informatie

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid BMW Group Financial Services B.V., gevestigd te [plaats], hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid BMW Group Financial Services B.V., gevestigd te [plaats], hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-310 d.d. 20 augustus 2014 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, drs. A. Adriaansen en mr. J.W.H. Offerhaus, leden en mr. F. Faes, secretaris)

Nadere informatie

Samenwerken met extra dimensie

Samenwerken met extra dimensie Samenwerken met extra dimensie Informatiebrochure participatieplan medewerkers Extra Dimensies Holding BV, Deventer 1 van 10 [ leeg ] 2 van 10 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 5 2. AANDEELHOUDER WORDEN EN

Nadere informatie

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Inhoudsopgave 1. Verslag van de directie 3 2. Jaarrekening 5 Balans per 30 juni 2013 Winst- en verliesrekening over 26 april

Nadere informatie

KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V.

KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V. KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V. TE AMSTERDAM JAARBERICHT 2008 Kempen Bewaarder DAOF B.V. Beethovenstraat 300 Postbus 75666 1070 AR Amsterdam www.kempen.nl INHOUDSOPGAVE Pagina Jaarverslag van de directie 2

Nadere informatie

2. Verslag van de Raad van Bestuur over het boekjaar 2014

2. Verslag van de Raad van Bestuur over het boekjaar 2014 Akzo Nobel N.V. Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Akzo Nobel N.V. (de Vennootschap ), te houden in het Hilton hotel, Apollolaan 138 te Amsterdam, op woensdag 22 april 2015, aanvang

Nadere informatie

De koopoptie in de aanmerkelijkbelangregeling

De koopoptie in de aanmerkelijkbelangregeling Inkomstenbelasting DGA Master Nederlands Belastingrecht UVA De koopoptie in de aanmerkelijkbelangregeling Optie op nieuw uit te geven aandelen nader toegelicht Paul Ooms BSc Studentnummer: 5910277 Datum:

Nadere informatie

Aankondiging claimemissie. 4 juli 2013

Aankondiging claimemissie. 4 juli 2013 Aankondiging claimemissie 4 juli 2013 Disclaimers Deze materialen zijn niet bestemd om te worden vrijgegeven, verspreid of gepubliceerd, direct of indirect, geheel of ten dele, in de Verenigde Staten,

Nadere informatie

Vennootschapsbelastingtarief 2013 2012. Tarief voor belastbaar bedrag t/m 200.000 20% 20% Tarief over het meerdere 25% 25%

Vennootschapsbelastingtarief 2013 2012. Tarief voor belastbaar bedrag t/m 200.000 20% 20% Tarief over het meerdere 25% 25% Houd grip op de fiscale risico s als uw bv een stamrecht- of pensioensverplichting is aangegaan Fiscale spelregels 2013 voor uw bv Enkele belangrijke actualiteiten voor het ondernemen in de bv voor u op

Nadere informatie

De Uitkeringstoets en financieringsaspecten voor de onderneming

De Uitkeringstoets en financieringsaspecten voor de onderneming De Uitkeringstoets en financieringsaspecten voor de onderneming 22 mei 2013 Edgar Janssens NASH Consul9ng B.V. Aandelen- transac9e SamenvaCng Vragen? Inhoudsopgave Aanleiding Aandelentransac9e SamenvaCng

Nadere informatie

INHOUD AFKORTINGEN / 13 VERKORT AANGEHAALDE WERKEN / 15

INHOUD AFKORTINGEN / 13 VERKORT AANGEHAALDE WERKEN / 15 INHOUD AFKORTINGEN / 13 VERKORT AANGEHAALDE WERKEN / 15 1. INLEIDING / 17 1 De vennootschap als rechtspersoon en deelrechtsorde / 17 2 Vennootschap en onderneming / 20 3 Organisatie en doelstelling / 24

Nadere informatie