Onderdeel Hypothalamus-Hypofyse (Bern/Levy, Hoofdstuk 44)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderdeel Hypothalamus-Hypofyse (Bern/Levy, Hoofdstuk 44)"

Transcriptie

1 Zelfstudievragen Deze vragen zijn bedoeld om je behulpzaam te zijn bij het bestuderen van de stof (college en microscoop practica). Ze hebben de bedoeling je te wijzen op de belangrijkste delen van de stof, maar ze staan niet model voor tentamenvragen. Tentamenvragen zijn integratief, ze verbinden verschillende delen van de stof met elkaar. Onderdeel Hypothalamus-Hypofyse (Bern/Levy, Hoofdstuk 44) Algemeen 1. Welke delen zijn aan de hypofyse te onderscheiden? 2. Waaruit ontwikkelt zich de adenohypofyse? Waarom zit er vaak een holte in? 3. Vaak zit er een holte in de neurohypofyse. Waarmee komt deze overeen? 4. Wat is de eminentia mediana? 5. Welk weefsel vormt de pars intermedia? 6. Hoe is de bloedvoorziening van adenohypofyse en pars nervosa? Wat is de functionele betekenis van het verschil tussen de twee? 7. Waar worden de pars nervosa hormonen gesynthetiseerd en hoe bereiken ze de plaats van afgifte? 8. Wat is een neurosecretorische cel? 9. Wat zijn releasing en inhibiting hormones (in verband met hypofyseregulatie)? Hoe bereiken ze de adenohypofyse? 10. Wat is het meest kenmerkende verschil tussen de adenohypofyse en de pars nervosa? 11. Wat is de experimentele bewijsvoering voor de functie van de releasing en inhibiting hormones? 12. Beschrijf de hypothalamus als neuro-endocrien integratie systeem 13. Welke feedback systemen beheersen het functioneren van hypothalamus en hypofyse? 14. Wat is functie van de feedback systemen? 15. Welke releasing en inhibiting hormones (hypofysiotrope hormonen) zijn thans bekend, wat is globaal hun chemische samenstelling en wat is hun functie? 16. Regelt elk hypofysiotroop hormoon slechts een of meerdere hypofysefuncties? 17. Geef gemeenschappelijke karakteristieken van de werking van hypofysiotrope hormonen. Pars distalis hormonen TSH 18. Hoe is het TSH molecuul opgebouwd? 19. Door hoeveel genen wordt het gecodeerd? 20. Welke factoren reguleren de transcriptie en translatie van TSH-subunits? 21. Hoe wordt de secretie gereguleerd? 22. Waarom zijn een dalende TSH-produktie bij vasten en een stijgende bij koude "teleologisch" verklaarbare reacties? 23. Wat is te zeggen over de TSH-receptoraffiniteit als een normaalwaarde in het bloed voor TSH M is? ACTH 24. Wat is de functie van ACTH? 25. Hoe is chemische structuur? 26. Waar liggen ACTH-cellen? 27. Hoe verloopt de synthese van ACTH? Welke andere peptiden zijn derivaten van POMC? Komt POMC alleen tot expressie in ACTH-cellen?

2 28. Hoe is de secretie van ACTH gereguleerd? 29. Waarom heeft ook ACTH effecten op pigmentatie? 30. Gonadotrope hormonen 31. Wat is de functie van gonadotrope hormonen? 32. Wat is de overeenkomst in structuur met TSH? 33. Welk releasing hormone beheerst de gonadotropine synthese en afgifte? 34. Welke perifere hormonen oefenen een negatieve feedback werking uit op de gonadotropine secretie en waar grijpen ze aan? GH 35. Hoe verloopt de synthese van groeihormoon? 36. Hoe is de moleculaire structuur van GH? 37. Door welke hypothalamushormonen wordt synthese en release gereguleerd? (Regulatie van secretie door perifere factoren en invloeden overslaan) 38. Neem de paragraaf "Actions of GH" goed door; er kunnen niet zo eenvoudig vragen over gesteld worden. 39. Hoe komen vrijwel alle groeieffecten van GH tot stand? 40. Waaraan danken IGF's hun naam? 41. Hoe komt het dat bij overproductie van IGF's een hypoglycaemie kan ontstaan en bij insuline receptordeficiëntie overmatige groei van m.n. zachte weefsels? Prolactine 42. Wat is de belangrijkste functie van prolactine (PRL of LTH, lactotroop hormoon)? 43. Met welk hypofysehormoon komt het sterk overeen en in welke kenmerken? 44. Hoe wordt de PRL afgifte gereguleerd? Pars nervosa hormonen Anti-diuretisch hormoon 45. Hoe is de chemische structuur van ADH? 46. Wat is de primaire functie van ADH en wat is de rol van oxytocine? 47. Waar worden beide hormonen gesynthetiseerd? 48. Wat is neurophysine en welke rol vervult het? 49. Hoe wordt de secretie van ADH gecontroleerd? 50. Waar liggen de osmoreceptoren? 51. Hoe wordt via deze osmoperceptie de waterbalans gereguleerd? 52. Ook het bloedvolume speelt een rol bij de secretie van ADH. Hoe? 53. Wat is: juxtaglomerulaire cellen, renine, angiotensine? 54. Waarom veroorzaakt alcohol dorst (nadorst)? 55. Waar ligt het aangrijpingspunt van ADH en hoe is het werkingsmechanisme? 56. Wat is het uiteindelijke resultaat van de ADH-werking? Oxytocine 57. Hoe is de chemische structuur van oxytocine 58. Beschrijf de neuro-endocrine reflex die oxytocine afgifte en later ook synthese veroorzaakt. 59. Wat zijn de voornaamste werkingen van oxytocine bij de mens? Onderdeel Schildklier (Bern/Levy Hoofdstuk 45) 60. Beschrijf de microscopische anatomie van de schildklier 61. Hoe is schildklierhormoon (hormonen) chemisch opgebouwd?

3 62. Hoe komen we aan het jodium, dat is ingebouwd? 63. Waarom kunnen we wel 2 maanden met een tekort aan jodium in het dieet zonder merkbare gevolgen? 64. Wat versta je onder de "iodide trap"? 65. Wat is thyreoglobuline? Aan welke component van thyroglobuline wordt jodium gekoppeld? Waar en waardoor vindt deze koppeling plaats? 66. Welk enzym is voor deze reacties essentiëel, wat is hiervoor het substraat? 67. Hoe wordt uit gejodeerd thyroglobuline T3/T4 gemaakt? 68. Wat is colloid? 69. Hoe komen T3/T4 uiteindelijk in het bloed? 70. Welk hypofyse-hormoon reguleert de schildklieractiviteit? 71. Op welke processen in de schildkliercel is TSH van invloed? 72. Aan welk type regulatie-systeem is de TSH-secretie onderhevig? 73. Welke van de twee, T3 of T4 speelt de belangrijkste rol in de negatieve feedback? 74. Welke twee categorieën farmacologische schildklierremmers kennen we? Op welke mechansmen in de schildklier grijpen ze aan? Leiden ze tot verminderde activiteit van de schildklier? 75. Wat zijn de functies van TGB? 76. Op welk type receptor grijpt T3 aan? 77. Noem enkele target-genes voor het receptor-t3 complex. Onderdeel Pancreas (Bern/Levy Hoofdstuk 42) 78. Welke zijn de twee belangrijkste weefsels in de pancreas? 79. Wat verstaan we onder de exocriene en wat onder de endocriene pancreas? 80. Noem enkele produkten van de exocriene pancreas 81. Wat is een andere naam voor de endocriene pancreas? 82. Wat zijn de twee belangrijkste hormonen uit de endocriene pancreas? 83. Op welke metabolische substraten zijn ze van invloed en in welke hoofdfuncties kun je de effecten van de twee hormonen verdelen? 84. Op welke drie weefsels oefenen de pancreashormonen hun metabole functies voornamelijk uit? 85. Wat is de voornaamste stimulans voor insuline- en glucagonafgifte? 86. Welke celtypen onderscheiden we in de eilandjes van Langerhans? 87. Waarom is een intensieve bloedvoorziening van de cellen binnen de eilandjes noodzakelijk? 88. Hoe is het insuline-molecuul opgebouwd? Wat is ongeveer het molecuulgewicht? 89. Waarom is insuline in z'n werking niet erg soortspecifiek? 90. Hoe verloopt de synthese van insuline? 91. Wat is de belangrijkste stimulus voor transcriptie en translatie van het insuline coderende gen? 92. Beschrijf de regulatie van de insuline-afgifte (zie fig. 42-2). Welk voedselbestanddeel is de belangrijkste regulator voor insulinesecretie? 93. Welk patroon volgt de insuline secretie als respons op verhoging van de bloedglucosespiegel? Hoe wordt dit patroon verklaard? 94. Een vraag die in uit een tentamen zou kunnen komen en integratie van de kennis toetst: waarom stimuleren schildklierhormoon, cortisol, adrenaline en noradrenaline de insulineafgifte? 95. Wat betekent de uitdrukking "Insulin is the hormone of abundance"? 96. Wat is de functie van insuline bij aanbod van een overmaat aan nutriënten? 97. Wat is de algemene werking van insuline op koolhydraatmetabolisme?

4 98. Via welke stappen heeft insuline een effect op het koolhydraatmetabolisme in de lever? Wat is het effect hiervan op de bloedglucosespiegel en op het leverglycogeengehalte? 99. Wat is het effect van insuline op het koolhydraatmetabolisme in spierweefsel? 100. En wat in vetweefsel? 101. Wat is het algemene effect van insuline op vetmetabolisme? 102. Waarom verspreiden personen, die om te vermageren een koolhydraatvrij dieet volgen, vaak een acetonlucht? 103. Hoe en in welke weefsels komt het eiwitanabole effect van insuline tot uiting? 104. Wat betekent de aanwezigheid van een insulin-responsive element op het glucagon-gen voor de regulatie van de glucagonsynthese? 105. Wat is de belangrijkste functie van glucagon? 106. Hoe wordt de secretie van glucagon gereguleerd? 107. Waar ligt het voornaamste aangrijpingspunt voor glucagon? 108. Hoe kan de functie in algemene termen het beste omschreven worden? Onderdeel Bijnier Algemeen 109. Waar ligt de bijnier? 110. Uit welke delen is de bijnier opgebouwd? 111. Uit welke kiembladen ontwikkelen zich de verschillende delen? 112. Met welk deel van het zenuwstelsel is de medulla sterk geassocieerd? 113. Welke lagen zijn in de cortex te onderscheiden? 114. Welke hormonen worden in de medulla en in de verschillende lagen van de cortex gesynthetiseerd? Bijnierschors (Bern/Levy Hoofdstuk 46) 115. Wat is de precursor voor alle bijnierschorshormonen? 116. Wat zijn P 450 -geassociëerde enzymen? 117. Alle glucocorticoïden (m.n. cortisol) hebben een OH-groep op positie 17 en 21. Welke enzymen spelen voor het tot stand komen van deze configuratie een rol? 118. Waarom zal, bij een genetisch defect waardoor de 11β-hydroxylase en 21-hydroxylase activiteiten slechts gedeeltelijk aanwezig zijn, er een overproductie veroorzaakt worden van androgenen (adrenogenitaalsyndroom)? 119. Waarom is een individu met volledige deficiëntie van deze twee enzymen niet levensvatbaar zonder behandeling? 120. Hoe komt cholesterol de steroidsynthetiserende cel binnen? 121. Welke celorganellen zijn betrokken bij welke stap in de cortisolsynthese? 122. Door welk hypofysehormoon worden de zona fasciculata en reticularis gestuurd? Waardoor wordt deze hypofysefunctie gestuurd? 123. Aan welk type receptor bindt ACTH en welke signaaltransductiesystemen worden geactiveerd? 124. Wat is de functie van het "steroidogenic acute regulatory protein" (StAR-protein)? 125. Wat is het effect van chronische hyperstimulatie met ACTH op de anatomie van de bijnier, en omgekeerd, wat zal het effect zijn van een tekort aan ACTH (b.v. na hypofysectomie)? 126. Beschrijf het cortisolwerkingsmechanisme in algemene termen Wat is het effect van cortisol op vet- eiwit- en koolhydraatmetabolisme in spier, lever en vetweefsel? 128. Hoe stimuleert cortisol osteoporose? 129. Waarom is cortisol immunosuppressief en anti-inflamatoir?

5 130. Wat is de belangrijkste werking van aldosteron? 131. Wat is het renine-angiotensine-systeem? 132. Waar wordt angiotensine gevormd? 133. Wat is renine, waar wordt het gevormd, onder invloed van welk signaal en wat is de functie? 134. Waardoor wordt de overgang van angiotensine I naar angiotensine II bewerkstelligd. Waaruit bestaat de overgang? 135. Waar grijpt aldosteron aan en wat doet het? Wat is het uiteindelijke resultaat van de werking van aldosteron en waardoor ook de secretie weer afgeremd wordt? Bijniermerg (Bern/Levy Hoofdstuk 47) 136. Wat is de precursor voor de synthese van noradrenaline (norepinephrine) en adrenaline (epinephrine)? Welk enzym is beperkend in de synthese? 137. Waar vindt in de synthese sympatische en ACTH-stimulatie plaats en waar stimulatie door cortisol? Wanneer is ACTH-stimulatie vooral van belang? 138. Hoe komt cortisol snel bij de medulla-cellen; is dat af te leiden uit de anatomie van de medulla? 139. Waarmee is de medulla van de bijnier te vergelijken (fig. 47-2)? 140. Waarin verschillen de medullacellen van sympatische neuronen? 141. Waarom zijn de neurotransmitters, gesecreteerd door de medullacellen als hormoon te beschouwen? Welke zijn die neurotransmitters/hormonen? 142. Via wclke zenuw bereiken de signalen vanuit de hersenen de medulla? Geldt voor de mens dat dergelijke noodsituaties ("fight-flight-fright"-situaties) werkelijk aanwezig moeten zijn? 143. Via welke twee groepen van receptoren werken de bijniermerghormonen? 144. Wat is het verschil in signaaltransductie, volgend op stimulatie van de α- en de β-receptor? 145. Wat verstaan we onder desensitisatie van deze receptoren, via welk mechanisme verloopt dit proces, maar vooral, wat is de zin ervan? 146. Waaruit bestaan de cardio-vasculaire effecten en wat is de betekenis ervan voor de "fightflight-fright"-reactie? 147. Bestudeer fig Wat is stress? 148. Waarom heeft "stress" een ongunstige klank? Is dat gerechtvaardigd? 149. Welke stadia kunnen we in de stress response onderscheiden? 150. Als een eerste reactie op een stressor activatie van gedrag, attentie, "arousal" is, langs welke weg komt dan deze reactie tot stand? 151. Als een "fight-flight-fright"-situatie als stressor functioneert en er komen cardiovasculaire reacties tot stand, langs welke weg gebeurt dat dan? 152. Welk hormonaal systeem speelt een rol bij de herstelfase van de stress response? 153. Wanneer treedt de uitputtingsfase in? 154. Wat is het stressadaptatie syndroom? Wat zijn de effecten op metabolisme, reproductie, groei-, hart en bloedvaten en immunologische afweer en hoe worden die effecten veroorzaakt?

V5 Begrippenlijst Hormonen

V5 Begrippenlijst Hormonen V5 Begrippenlijst Hormonen ADH Hormoon dat de terugresorptie van water in de nierkanaaltjes stimuleert. adrenaline Hormoon dat door het bijniermerg wordt afgescheiden. Adrenaline wordt ook door zenuwvezels

Nadere informatie

Biologie SE4. Hoofdstuk 13 Paragraaf 1 Begrippenlijst:

Biologie SE4. Hoofdstuk 13 Paragraaf 1 Begrippenlijst: Hoofdstuk 13 Paragraaf 1 Begrippenlijst: Hormoonklieren: Exocriene klieren: Endocriene klieren: Hypothalamus: Biologie SE4 organen die elders in het lichaam organen en weefsels activeren. zweet- en verteringsklieren

Nadere informatie

Extra paragraaf. Hormonen

Extra paragraaf. Hormonen Extra paragraaf Hormonen In deze extra paragraaf leer je meer over hormonen. Het gaat over de structuur van hormonen en de manier waarop ze werken. Daarnaast leer je een aantal hormoonklieren en het samenspel

Nadere informatie

Algemeen. Het hormoonstelsel. Soorten. Soorten. Hormoonklieren: hypofyse. Soorten 16-9-2014. Hebben invloed op:

Algemeen. Het hormoonstelsel. Soorten. Soorten. Hormoonklieren: hypofyse. Soorten 16-9-2014. Hebben invloed op: Het hormoonstelsel Lesstof Beauty Level Basics 2 Blz. 176-187 Algemeen Hebben invloed op: Lichamelijke en geestelijke processen Werken nauw samen met: Autonome zenuwstelsel Soorten 1. Hormonen/increten

Nadere informatie

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel.

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel. Regeling Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: (1) Zenuwstelsel (2) Hormoonstelsel Verschillen in bouw en functie: bestaat uit functie

Nadere informatie

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde Metyrapontest Afdeling Interne geneeskunde In deze patiënteninformatie wordt uitgelegd wat de metyrapontest inhoudt. Er is een woordenlijst als bijlage bijgevoegd om sommige woorden te verduidelijken.

Nadere informatie

Nederlandse. Samenvatting

Nederlandse. Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het metabole syndroom is tegenwoordig een veel voorkomend ziektebeeld dat getypeerd wordt door een combinatie van verschillende aandoeningen. Voornamelijk in de westerse landen

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen: Samenvatting Thema 6: Regeling Basisstof 1 Zenuwstelsel regelt processen: - regelen werking spieren en klieren - verwerking van impulsen van zintuigen Zintuigcellen: - staan onder invloed van prikkels

Nadere informatie

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Deelexamen In dit proefexamen worden over de volgende onderwerpen vragen gesteld: zenuwstelsel hormoonstelsel zintuigen geslachtsorganen Beschikbare tijd: 45 minuten

Nadere informatie

10 anatomie en fysiologie, een inleiding. het endocriene stelsel. Martini_6ed_H10.indd 406 05/03/15 14:21

10 anatomie en fysiologie, een inleiding. het endocriene stelsel. Martini_6ed_H10.indd 406 05/03/15 14:21 10 anatomie en fysiologie, een inleiding 10 het endocriene stelsel 406 Martini_6ed_H10.indd 406 05/03/15 14:21 Het endocriene stelsel 10 hoofdstukoverzicht 10.1 De homeostase wordt gehandhaafd via communicatie

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter 8

Samenvatting. Chapter 8 Samenvatting Chapter 8 154 Het dopaminerge systeem is betrokken bij de controle over een heel scala aan fysiologische functies, variërend van motorische activiteit tot de productie van hormonen en het

Nadere informatie

Proeve 512; Multipathologie

Proeve 512; Multipathologie Proeve 512; Multipathologie Hypofyse tumoren Naam: Djoeke Kunnen. Datum: januari 2003. Opleiding: HBO-v duaal Inhoudsopgave. De Hypofyse....1 De hormonen...2 Adrenocorticotroop hormoon...2 Anti-diuretisch

Nadere informatie

1. Wat zijn hormonen? Waarvoor zijn hormonen nodig?

1. Wat zijn hormonen? Waarvoor zijn hormonen nodig? 1. Wat zijn hormonen? Waarvoor zijn hormonen nodig? De mens is een complex organisme dat continue in verandering is. Er vinden vele processen plaats in het lichaam (bv. bloed door lichaam pompen) die beïnvloed

Nadere informatie

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling Doelstellingen: De student moet: de bouw en functies van het zenuwstelsel kunnen beschrijven de functies

Nadere informatie

1/05/2011. Inleiding. LLL Symposium Stress en substraatmetabolisme

1/05/2011. Inleiding. LLL Symposium Stress en substraatmetabolisme Stress en substraatmetabolisme Jan J. De Waele MD PhD SICU Universitair Ziekenhuis Gent Inleiding Voeding is belangrijk bij de gehospitaliseerde patient IZ patienten verschillen fundamenteel Insult dat

Nadere informatie

INTRODUCTIE STRESSHORMONEN

INTRODUCTIE STRESSHORMONEN 8 Samenvatting INTRODUCTIE Cocaïne behoort tot de stimulerende middelen; stoffen die energie en alertheid verhogen en een kortstondig goed gevoel of zelfs euforie geven. Herhaaldelijk gebruik van cocaïne

Nadere informatie

Proefexamen PsBK1. Centraal Exameninstituut Complementaire Zorg

Proefexamen PsBK1. Centraal Exameninstituut Complementaire Zorg Proefexamen PsBK1 Centraal Exameninstituut Complementaire Zorg Dit proefexamen PsBK1 bestaat uit 15 meerkeuzevragen. Het werkelijke examen PsBK1 bestaat uit 60 meerkeuzevragen. Duur van het examen PsBK1

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Diabetogene effecten van glucocorticoïde medicatie: bekende en onbekende aspecten Dutch summary Ontdekking van het bijnierschorshormoon cortisol Cortisol is een hormoon dat in

Nadere informatie

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel acetylcholine Vaak voorkomende neurotransmitter, bindt aan receptoren en verandert de permeabiliteit van het postsynaptische membraan voor specifieke ionen. animatie synaps

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat verandert er in het zenuwstelsel als een dier iets leert? Hoe worden herinneringen opgeslagen in de hersenen? Hieraan ten grondslag ligt het vermogen van het zenuwstelsel om

Nadere informatie

1. Vegetatieve functies zorgen voor het in stand houden van het lichaam / samenstelling milieu interieur

1. Vegetatieve functies zorgen voor het in stand houden van het lichaam / samenstelling milieu interieur 1. Vegetatieve functies zorgen voor het in stand houden van het lichaam / samenstelling milieu interieur Bart van der Meer WM/SM theorie les 12 Amice 2. Assimilatie / anabolisme is de afbraakstofwisseling

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. ADRENOGENITAAL SYNDROOM Informatie voor ouders/verzorgers

PATIËNTENINFORMATIE. ADRENOGENITAAL SYNDROOM Informatie voor ouders/verzorgers PATIËNTENINFORMATIE ADRENOGENITAAL SYNDROOM Informatie voor ouders/verzorgers 2 ADRENOGENITAAL SYNDROOM Informatie voor ouders/verzorgers Met deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress multihealth complete - vervolg 30 tabletten Functie afzonderlijke ingrediënten: Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress Vitamine B1 Thiamine draagt bij tot

Nadere informatie

SAMEN ME VAT A T T I T N I G

SAMEN ME VAT A T T I T N I G SAMENVATTING 186 Inleiding Het renine-angiotensine-aldosteron-systeem (RAAS) is een hormonaal systeem dat in belangrijke mate betrokken is bij de regulatie van bloeddruk en nierfunctie. Het RAAS is een

Nadere informatie

Gezond ouder worden een gezond hormoonsysteem

Gezond ouder worden een gezond hormoonsysteem Hans van Montfort is complementair arts en heeft veel ervaring met alle aspecten van endocrinologie en toegepaste immunologie. Hij is lid van de wetenschappelijke raad van verschillende verenigingen en

Nadere informatie

Chapter 10: Nederlandse samenvatting

Chapter 10: Nederlandse samenvatting Chapter 10: Nederlandse samenvatting 251 252 De a-typische effecten van Olanzapine op gewichtsregulering en de mogelijke tegenwerking van Topiramaat Olanzapine (OLZ) is een 2 e generatie antipsychoticum

Nadere informatie

Wat een klier! Hormonen en klieren

Wat een klier! Hormonen en klieren Wat een klier! Je hebt vast wel eens over klieren gehoord. Niet het klieren zelf natuurlijk, dus het vervelend doen, maar die andere klieren: namelijk hormoonklieren. Hormonen en klieren Hormonen zijn

Nadere informatie

H.6 regeling. Samenvatting

H.6 regeling. Samenvatting H.6 regeling Samenvatting Zenuwstelsel Het zenuwstelsel bestaat uit: Centrale zenuwstelsel ( bestaat uit: grote hersenen, kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg Zenuwen Functies van zenuwstelsel: Verwerken

Nadere informatie

1 Over diabetes mellitus

1 Over diabetes mellitus 1 Over diabetes mellitus 1.1 Inleiding Diabetes mellitus is in essentie een stoornis van het glucosemetabolisme. Onder deze algemene omschrijving zijn diverse vormen van diabetes mellitus te onderscheiden.

Nadere informatie

Intermezzo, De expressie van een eiwit.

Intermezzo, De expressie van een eiwit. Samenvatting Bacteriën leven in een omgeving die voortdurend en snel verandert. Om adequaat te kunnen reageren op deze veranderingen beschikken bacteriën over tal van sensor systemen die de omgeving in

Nadere informatie

Somatostatine. Het gebruik van somatostatine analogen in de behandeling van Neuro Endocriene Tumoren. Marc De Man 29/11/2015

Somatostatine. Het gebruik van somatostatine analogen in de behandeling van Neuro Endocriene Tumoren. Marc De Man 29/11/2015 Somatostatine Het gebruik van somatostatine analogen in de behandeling van Neuro Endocriene Tumoren Marc De Man 29/11/2015 DIGESTIEF ONCOLOOG PATHOLOOG RADIOLOOG NET NUCLEARIST CHIRURG 2 MEDICATIE APD

Nadere informatie

Therapeutische toepassingen voor Angiotensine-(1-7) in hartfalen Ons inzicht in het ontstaan van hartfalen en de mogelijkheden voor therapie zijn in

Therapeutische toepassingen voor Angiotensine-(1-7) in hartfalen Ons inzicht in het ontstaan van hartfalen en de mogelijkheden voor therapie zijn in Samenvatting Therapeutische toepassingen voor Angiotensine-(1-7) in hartfalen Ons inzicht in het ontstaan van hartfalen en de mogelijkheden voor therapie zijn in de afgelopen decennia enorm toegenomen.

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Alle levende organismen zijn afhankelijk van energie; zonder energie is er geen leven mogelijk. Uit de thermodynamica is bekend dat energie niet gemaakt kan worden, maar ook niet

Nadere informatie

Endocrinologie en Metabolisme (B-B3ENDO07) 5 januari 2009, Kruytgebouw O123, 14.00-17.00 uur

Endocrinologie en Metabolisme (B-B3ENDO07) 5 januari 2009, Kruytgebouw O123, 14.00-17.00 uur HerTENTAMEN VAN HET THEORIEDEEL VAN DE NIVEAU- CURSUS Endocrinologie en Metabolisme (B-BENDO07) 5 januari 2009, Kruytgebouw O12, 14.00-17.00 uur 1. Het tentamen bestaat uit 8 vragen (over elk hoorcollege

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Dit proefschrift behandelt moleculaire veranderingen die plaatsvinden in de hersenen van de rat na blootstelling aan morfine, een verslavende stof. Dit type onderzoek is zowel

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De rol van proteïne kinase A in de vorming van galkanaaltjes door levercellen Een mens is opgebouwd uit cellen. Iedere cel is omgeven door een membraan die de inhoud van de cel

Nadere informatie

Chapter 9. Dutch Summary

Chapter 9. Dutch Summary Chapter 9 Dutch Summary Samenvatting van het proefschrift GLP-1 en de neuroendocriene regulatie van voedsel inname in obesitas en type 2 diabetes: stof tot nadenken Chapter 9 Obesitas en type 2 diabetes

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat is astma? Astma is een aandoening die wordt gekenmerkt door vernauwing van de luchtwegen (oftewel bronchoconstrictie) na inademing van verschillende

Nadere informatie

VALKUILEN Dr. Apr. Kathleen Croes, Apr. Liesbeth Daniëls en Apr. Hilde Vanpoucke

VALKUILEN Dr. Apr. Kathleen Croes, Apr. Liesbeth Daniëls en Apr. Hilde Vanpoucke VALKUILEN Dr. Apr. Kathleen Croes, Apr. Liesbeth Daniëls en Apr. Hilde Vanpoucke WKBWV Menen, 21/04/2005 CASUS 1-48-jarige vrouw - vergroting van de onderkaak - verbreding van de neusbasis - de tong is

Nadere informatie

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006.

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. 1. Welke bestanddelen horen, onder normale omstandigheden, niet voor te komen in urine? A. Hormonen en afbraakproducten. B. Eiwitten. C. Zouten. 2. Wat is een voorbeeld

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting Men schat dat in 2005 ongeveer 40.000 mensen in Nederland een nieraandoening hadden. Hiervan waren ruim 5500 patiënten afhankelijk van dialyse. Voor dialysepatiënten

Nadere informatie

Excretie en osmoregulatie

Excretie en osmoregulatie Excretie en osmoregulatie Tekst bij het computer ondersteund onderwijs maart 2008 Introductie homeostase 1. De variatie in omgeving waarin mens en dier leven stelt hoge eisen aan het aanpassingsvermogen

Nadere informatie

Autisme en ADHD D e r o l v a n z u i v e l e n g l u t e n

Autisme en ADHD D e r o l v a n z u i v e l e n g l u t e n Autisme en ADHD D e ro l v a n z u i v e l e n g l u t e n Onderwerpen 1. Epigenetica en genetica 2. Het endorfine systeem 3. Endorfine in relatie tot andere systemen 4. Exorfinen 5. De rol van exorfinen

Nadere informatie

Geregelde grootheid Fysiologische variabele die door het systeem wordt geregeld. upregulatie. downregulatie. signaal

Geregelde grootheid Fysiologische variabele die door het systeem wordt geregeld. upregulatie. downregulatie. signaal Regelsystemen Geregelde grootheid Fysiologische variabele die door het systeem wordt geregeld Sensor Meet de waarde van de geregelde grootheid Comparator Vergelijkt signaal met setpoint Effector Brengt

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Hormonale stelsel 2.1 Inleiding... 2 2.1.1 Hormonen?... 2 2.1.2 Het principe van de negatieve feedback... 4

Inhoudsopgave. 2 Hormonale stelsel 2.1 Inleiding... 2 2.1.1 Hormonen?... 2 2.1.2 Het principe van de negatieve feedback... 4 Inhoudsopgave 2 Hormonale stelsel 2.1 Inleiding... 2 2.1.1 Hormonen?... 2 2.1.2 Het principe van de negatieve feedback... 4 2.2 De hypothalamus-hypofyse-bijnier as... 8 2.2.1 Anatomie- fysiologie... 8

Nadere informatie

SAMENVATTING VOOR NIET. BIOLOGEN

SAMENVATTING VOOR NIET. BIOLOGEN SAMENVATTING VOOR NIET. BIOLOGEN ACHTERGROND In onze modeme westerse samenleving neemt het verschijnsel overgewicht epidemische voíïnen aan. Overgewicht kan leiden tot vetzucht (obesitas) en geeft een

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Mensen slapen ongeveer acht uur per dag, dit alles bij elkaar opgeteld is een derde van ons leven. Dit feit alleen al is genoeg om te beseffen dat slaap een essentiële fysiologische

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie Circulatie. Stellingen n.a.v. vorig college. Stellingen, vervolg. Bloeddruk

Anatomie / fysiologie Circulatie. Stellingen n.a.v. vorig college. Stellingen, vervolg. Bloeddruk Anatomie / fysiologie Circulatie Bloeddruk 1 Stellingen n.a.v. vorig college Het ventrikelseptum van het hart is dikker dan het atriumseptum van het hart. Een hart dat over de top van de Frank Starling-curve

Nadere informatie

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multivitaminen en mineralen complex Geavanceerde multi vitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis, extra versterkt op Ijzer. IJzer is een belangrijk

Nadere informatie

Samenvatting. T abel 1.

Samenvatting. T abel 1. Samenvatting Overgewicht en obesitas vormen een toenemend gezondheidsprobleem. Wereldwijd hebben nu meer dan 1 miljard volwassenen overgewicht en 3 0 0 miljoen mensen hiervan hebben obesitas. Obesitas

Nadere informatie

REGELING. 1 G o e d g e r e g e l d. 2 Z e n u w s t e l s e l

REGELING. 1 G o e d g e r e g e l d. 2 Z e n u w s t e l s e l REGELING 1 G o e d g e r e g e l d In je lichaam gebeuren veel dingen te gelijk: je haalt adem, je beweegt je spieren, je hart klopt, reservevoedsel wordt opgeslagen, enzovoort. Het zenuwstelsel en het

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam.

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. Soorten zenuw cellen Neuronen H2 Bouw en functie Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. De informatie stroom kan maar in een richting vloeien, van dendriet naar het axon. Dendrieten

Nadere informatie

Onverklaarde klachten: een houdbaar concept? Guus Eeckhout Polikliniek Onverklaarde Klachten Afdeling Ziekenhuispsychiatrie VUmc

Onverklaarde klachten: een houdbaar concept? Guus Eeckhout Polikliniek Onverklaarde Klachten Afdeling Ziekenhuispsychiatrie VUmc Onverklaarde klachten: een houdbaar concept? Guus Eeckhout Polikliniek Onverklaarde Klachten Afdeling Ziekenhuispsychiatrie VUmc Netwerk OLK (NOLK) Conceptrichtlijn 2009: Somatisch Onvoldoende verklaarde

Nadere informatie

1 (~20 minuten; 20 punten)

1 (~20 minuten; 20 punten) TENTAMEN Moleculaire Cel Biologie (8A840) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld & Dr. M. Merkx 27-01-2012 14:00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal + 1 bonusvraag! (aangegeven tijd is indicatie) Gebruik

Nadere informatie

Anatomie & Fysiologie van Dieren

Anatomie & Fysiologie van Dieren Anatomie & Fysiologie van Dieren Versie 1 29 maart 2010 Tentamen: 40 multiple choice vragen Dit tentamen is niet volledig gescand. Hierdoor zijn enkele vragen weggevallen en is het aantal vragen iets korten.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 210 Nederlandse samenvatting Zuurstofradicalen en antioxidanten in multiple sclerosis 1. Multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centraal

Nadere informatie

Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune

Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune Nederlandse samenvatting Het menselijk lichaam bestaat uit meer dan 100.000 miljard cellen die we in grote groepen

Nadere informatie

Inspanningsfysiologie. Energiesystemen. Fosfaatpool. Hoofdstuk 5. 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem

Inspanningsfysiologie. Energiesystemen. Fosfaatpool. Hoofdstuk 5. 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem Inspanningsfysiologie Hoofdstuk 5 Energiesystemen 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem Fosfaatpool Anaërobe alactische systeem Energierijke fosfaatverbindingen in de cel Voorraad ATP en

Nadere informatie

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen School: Vak: AV Biologie Leerplan: D/2012/7841/003 Handboek: Biogenie 3.1 (leerboek + werkboek) Leerkracht: Graad: 2de graad ASO Leerjaar: 1ste leerjaar Aantal lestijden/week: 1u/week Schooljaar: les leerplan

Nadere informatie

1 (~20 minuten; 15 punten)

1 (~20 minuten; 15 punten) HERTENTAMEN Moleculaire Cel Biologie (8A840) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld & Dr. M. Merkx 20-04-2012 14:00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal + 1 bonusvraag! (aangegeven tijd is indicatie) Gebruik

Nadere informatie

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag.

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag. 1. Welke uitspraak is WAAR? a. Evertebraten hebben geen zenuwstelsel dat hun toelaat gecoördineerde bewegingen uit te voeren. b. Evertebraten hebben niet meer dan 10.000 zenuwcellen. c. Het telencephalon

Nadere informatie

EETLUSTREGULATIE: WAAROM EN HOE

EETLUSTREGULATIE: WAAROM EN HOE EETLUSTREGULATIE: WAAROM EN HOE H. Pijl Introductie Energie is de basis van ons bestaan. Zonder energie geen leven. Het is voor een organisme letterlijk en figuurlijk van levensbelang dat er voldoende

Nadere informatie

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL Om de werking van psychopharmaca, de pharmaca die op onze hersenen inwerken en daarmee onze geest beïnvloeden, te begrijpen is enig inzicht in de werking en de bouw van hersenen

Nadere informatie

Doe de test: welke hormonen zijn uit balans?

Doe de test: welke hormonen zijn uit balans? Doe de test: welke hormonen zijn uit balans? Het moment van de waarheid is aangebroken. Gewichtsproblemen wijzen erop dat er iets niet in orde is met jouw hormonen, maar met welke hormonen gaat het precies

Nadere informatie

Capabel Examens 2011 Pagina 1

Capabel Examens 2011 Pagina 1 1. Wat is de kleinste levende eenheid van een organisme? A) Een cel. B) Een orgaan. C) Een weefsel. 2. Bij welke levensverrichting van de cel speelt chromatine een belangrijke rol? A) Bij de prikkelbaarheid.

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, capsule (gelatine), anti-klontermiddel (magnesiumstearaat, siliciumdioxide).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, capsule (gelatine), anti-klontermiddel (magnesiumstearaat, siliciumdioxide). Multi Sport 120 Capsules Verkoopprijs 19,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de sporter Geavanceerde multi vitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren). Multi Man 120 tabletten Verkoopprijs 34,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de man Geavanceerde multivitaminen en mineralen complex op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de man.

Nadere informatie

Webinar 4 28-05- 15. WEBINAR 4 28-05- 2015 Inside Out Health Jenaida van Wijk, integraal arts. Boodschappers Eiwi?en. Wat zijn hormonen?

Webinar 4 28-05- 15. WEBINAR 4 28-05- 2015 Inside Out Health Jenaida van Wijk, integraal arts. Boodschappers Eiwi?en. Wat zijn hormonen? WEBINAR 4 28-05- 2015 Inside Out Health Jenaida van Wijk, integraal arts Webinar 4 Wat zijn hormonen? Voeding en hormonen Belangrijkste hormoonassen Belangrijkste neurotransmi?ers ConnecBe Wat zijn hormonen?

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Ellenbroek, Johanne Hendrike (Rianne) Title: Pancreatic β- and α-cell adaptation

Nadere informatie

Chapter 12. Samenvatting

Chapter 12. Samenvatting Chapter 12 Samenvatting Samenvatting Hyperadrenocorticisme is een veel voorkomende aandoening bij fretten. 10 In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat deze aandoening verschilt van hyperadrenocorticisme

Nadere informatie

WAAROM WILLEN WE EFFECTEN T.H.V. HORMONEN VASTSTELLEN?

WAAROM WILLEN WE EFFECTEN T.H.V. HORMONEN VASTSTELLEN? WAAROM WILLEN WE EFFECTEN T.H.V. HORMONEN VASTSTELLEN? Veel van de bestudeerde polluenten (o.a. PCB s, dioxines, zware metalen) kunnen hormoonverstorende effecten hebben. Daarom worden in de humane biomonitoringscampagnes

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren). Multi Vrouw 120 tabletten Verkoopprijs 34,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de vrouw Geavanceerde multivitaminen en mineralen complex op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de vrouw.

Nadere informatie

Pituitary pars intermedia. dysfunction. Opbouw presentatie. Cushing bij het paard. Prevalentie Cushing bij het paard. Cushing bij het paard 12/6/2012

Pituitary pars intermedia. dysfunction. Opbouw presentatie. Cushing bij het paard. Prevalentie Cushing bij het paard. Cushing bij het paard 12/6/2012 Opbouw presentatie Introductie Pituitary pars intermedia Ellen de Graaf-Roelfsema dysfunction Anatomie Pathofysiologie Conclusie Donkey Sanctuary Sidmouth UK Prevalentie Cushing bij het paard 21-22% van

Nadere informatie

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een ingrijpende aandoening van het centraal zenuwstelsel en de meest voorkomende oorzaak van niet-trauma gerelateerde invaliditeit

Nadere informatie

157 De ontdekking van de natuurlijke aanwezigheid van antisense oligonucleotiden in eukaryote cellen, die de expressie van specifieke eiwitten kunnen reguleren, heeft in de afgelopen tientallen jaren gezorgd

Nadere informatie

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS?

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Moleculen 1. Basenparing In het DNA vindt basenparing plaats. Welke verbinding brengt een basenpaar tot stand? A. Peptidebinding B. Covalente binding C. Zwavelbrug

Nadere informatie

Geneesmiddelen Endocrien Systeem

Geneesmiddelen Endocrien Systeem College 1 9-12-2013 Endocrien systeem Het endocrien systeem speelt een belangrijke rol in de regulatie van de vegetatieve lichaamsfuncties (functies die zijn gericht op het voortbestaan van een individu

Nadere informatie

Doel van deze studie

Doel van deze studie 141 Achtergrond Cholesterol is nodig voor de opbouw en instandhouding van de wand van de cel, het celmembraan, en voor de produktie van hormonen. In het bloed wordt cholesterol vervoerd in kleine bolletjes,

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015245 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De rol van Nucleaire Hormoon Receptoren in de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme en de ontwikkeling van type

Nadere informatie

Groeihormoontekort bij volwassenen

Groeihormoontekort bij volwassenen Groeihormoontekort bij volwassenen Informatie voor patiënten 658224_PFI_pat_indicatie_Adult_Ndl.indd 1 25-06-12 10:16 Voor wie is deze brochure bedoeld? Deze brochure is bedoeld voor volwassenen bij wie

Nadere informatie

Wanneer er in de hypofyse een gezwel of tumor ontstaat is deze bijna altijd goedaardig.

Wanneer er in de hypofyse een gezwel of tumor ontstaat is deze bijna altijd goedaardig. Hypofysetumoren Neurochirurgie polikliniek 020 512 5114 INLEIDING De hypofyse is een klein orgaan, meestal ongeveer zo groot als een erwt, dat onder aan de hersenen ligt in een holte in de schedelbasis

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 1 1. Over de auteurs 1 2. Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4

Inhoud. Woord vooraf 1 1. Over de auteurs 1 2. Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4 Inhoud Woord vooraf 1 1 Over de auteurs 1 2 Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4 1 Cellen en weefsels 1 6 1.1 Kenmerken van het leven 1 7 1.2 De opbouw

Nadere informatie

C H A P T E R Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname.

C H A P T E R Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname. CHAPTER Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname. De rol van GLP-1, van fysiologie tot farmacotherapie DUTCH SUMMARY Het aantal

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Dit project betrof een onderzoek naar de gevoeligheid van de hersenen voor neurodegeneratieve processen, en met name hoe dit beinvloed wordt door factoren tijdens de

Nadere informatie

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het : Hematopoietische antigeen presenterende cellen in de cortex van de humane thymus: Aanwijzingen voor een rol in selectie en verwijdering van apoptotische thymocyten. Het immune systeem van (gewervelde)

Nadere informatie

PF Samenvatting:Proefschrift 18-08-2008 13:02 Pagina 225 SAMENVATTING

PF Samenvatting:Proefschrift 18-08-2008 13:02 Pagina 225 SAMENVATTING PF Samenvatting:Proefschrift 18-08-2008 13:02 Pagina 225 SAMENVATTING PF Samenvatting:Proefschrift 18-08-2008 13:02 Pagina 226 Chronisch progressief nierfunctieverlies Chronische nierziekten zijn een toenemend

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het mucosale immuunsysteem Het afweersysteem beschermt het lichaam tegen infecties met bacteriën, virussen, schimmels en parasieten. De huid en de mucosale weefsels zoals bijvoorbeeld

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Inleiding

Nederlandse samenvatting. Inleiding Nederlandse samenvatting 157 Inleiding Het immuunsysteem (afweersysteem) is een systeem in het lichaam dat werkt om infecties en ziekten af te weren. Het Latijnse woord immunis betekent vrijgesteld, een

Nadere informatie

Chapter 10 C H A P T E R. Nederlandse Samenvatting

Chapter 10 C H A P T E R. Nederlandse Samenvatting Chapter 10 C H P R ederlandse Samenvatting 10 175 S M V I G Haemostase Hartinfarct en beroerte zijn het gevolg van trombi (bloed stolsels) die belangrijke vaten afsluiten en daardoor weefsel beschadiging

Nadere informatie

Groeischijf. Kraakbeen. 2. Groeispurt. Voor de geboorte 6 maanden na de geboorte

Groeischijf. Kraakbeen. 2. Groeispurt. Voor de geboorte 6 maanden na de geboorte 1. Het groeihormoon Wat is het groeihormoon? Groeihormoon is een hormoon dat gemaakt en wordt afgegeven in de hypofyse. De hypofyse is een zakvormige uitstulping onderaan de hersenen en is de centrale

Nadere informatie

Nederlandstalige samenvatting van het rapport Prospects to reduce aggressive and sexual behaviours in entire male pigs

Nederlandstalige samenvatting van het rapport Prospects to reduce aggressive and sexual behaviours in entire male pigs Nederlandstalige samenvatting van het rapport Prospects to reduce aggressive and sexual behaviours in entire male pigs Tette van der Lende, ProPhys Animal Science Consultancy, Swifterbant, The Netherlands

Nadere informatie

Ook schildklierproblemen te verdelen in type 1 en type 2

Ook schildklierproblemen te verdelen in type 1 en type 2 de natuur als levensritm e Ook schildklierproblemen te verdelen in type 1 en type 2 Duidelijke indeling in twee typen hypothyroïdie maakt betere diagnose en behandeling van schildklierproblemen mogelijk.

Nadere informatie

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Deelexamen 1 In dit proefexamen worden over de volgende onderwerpen vragen gesteld: opbouw van het menselijk lichaam algemene fysiologie spijsverteringsstelsel ademhalingsstelsel

Nadere informatie

Vraag 1. Welke neurotransmitter is betrokken bij de zweetsecretie: a. Acetylcholine. b. Norepinefrine. c. Serotonine. d. Endorfine.

Vraag 1. Welke neurotransmitter is betrokken bij de zweetsecretie: a. Acetylcholine. b. Norepinefrine. c. Serotonine. d. Endorfine. Vraag 1 Welke neurotransmitter is betrokken bij de zweetsecretie: a. Acetylcholine b. Norepinefrine c. Serotonine d. Endorfine. Vraag 2 Er is sprake van long-loop feedback regulatie bij remming van de

Nadere informatie

HvanWijland-Diazon 2010 Pagina 1

HvanWijland-Diazon 2010 Pagina 1 Secundaire diabetes Oorzaken van secundaire diabetes zijn: 1. Pancreasaandoeningen 2. Leverpathologie 3. Endocriene stoornissen 4. Iatrogeen 5. Genetische stoornissen Ad 1. Pancreasaandoeningen Chronische

Nadere informatie