Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden"

Transcriptie

1 Aan de staatssecretaris van Infrastructuur & Milieu De heer J.J. Atsma Postbus EX DEN HAAG Den Haag, 3 juli 2012 Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden Geachte Excellentie, In de kabinetsbrief van 16 oktober 2009 heeft de Nederlandse overheid de uitwerking van internationale sociale voorwaarden binnen het Duurzaam Inkopenbeleid toegelicht. i Hierin ligt ook de basis voor aanvullende sociale normen voor leefbaar loon/inkomen of eerlijke handel, die voor twee specifieke productgroepen gelden: (1) Catering (koffie en thee) en (2) Drankautomaten (koffie, thee en cacao). In juni 2011 is het Advies Duurzaam Inkopen van VNO-NCW, MKB-Nederland, MVO-Nederland, NEVI en De Groene Zaak aan u overhandigd. ii Dat advies bevat een aanbeveling om de aanvullende sociale normen voor eerlijke handel en leefbaar loon/inkomen op doelniveau te herformuleren zodat producten die voldoen aan andere criteria met hetzelfde doel voor ogen ook aan de voorwaarden voldoen. iii U heeft het advies omarmd iv en aangegeven dat het met name erom gaat dat inkopers niet meer vooraf moeten kiezen en leveranciers met beide werkwijzen altijd aan de voorwaarden kunnen voldoen v. U verzoekt de partijen waarmee u contact heeft gehad inzake dit vraagstuk hiervoor met een gedragen oplossing te komen. De Tweede Kamer heeft dit ondersteund en u gevraagd in juni 2012 de uitkomst te rapporteren. vi UTZ Certified, Max Havelaar en Rainforest Alliance willen allen duurzaamheid verder bevorderen. De organisaties hebben een gedragen voorstel voor een heldere en eenduidige implementatie van de aanvullende sociale normen van het Duurzaam Inkopenbeleid van de overheid voorbereid. Proces De afgelopen weken zijn de drie organisaties in gesprek gegaan, gefaciliteerd door Schuttelaar & Partners. Deze brief geeft een weerslag van de besproken oplossingsrichtingen en de keuze die de organisaties hierin samen hebben gemaakt. 1/6

2 Algemene uitgangspunten Gedurende dit proces is een aantal algemene uitgangspunten benoemd waar een oplossing aan dient te voldoen: De organisaties hebben de opdracht vrij letterlijk opgevat en zich gericht op de beleidssituatie die is ontstaan in de aanvullende sociale normen. Het betreft de keuze tussen de huidige twee-routes, leefbaar loon/inkomen (route 1) of eerlijke handel (route 2) die een inkoper vooraf dient te maken en een herformulering hiervan op doelniveau. Het advies gaat eveneens in op de consequenties voor het proces van toekenning van erkende keteninitiatieven. vii Het is cruciaal dat de oplossing begrijpelijk en makkelijk toepasbaar is voor de inkopers. Het kwalificatieproces van de keteninitiatieven door de Nederlandse overheid, de algemene sociale voorwaarden met daarin de fundamentele arbeidsnormen van de internationale arbeidsorganisatie (ILO), de mensenrechten vanuit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de aanvullende sociale normen voor duurzaam inkopen inzake de werktijden (naar analogie van ILO conventie 1) en veiligheid en gezondheid op de werkplek (naar analogie van ILO conventie 155), beschouwen de organisaties als uitgangspunten van het Nederlandse Duurzaam Inkopenbeleid. viii In navolging van de joint statement van februari 2011 spreken de drie keteninitiatieven wederzijds erkenning, waardering en respect uit voor de standaarden van UTZ Certified, Fairtrade en Rainforest Alliance (SAN). ix Iedere standaard heeft een eigen ontstaansgeschiedenis, eigen accenten en geeft een andere invulling aan begrippen als basic needs, living wage of eerlijke handel. x In navolging van het joint statement wordt er door de drie keteninitiatieven actief gewerkt aan het opzetten van samenwerkingen. Bij het opstellen van de oplossingsrichting is rekening gehouden met de internationale context en de internationale beleidskaders. Het meest recente arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft duidelijk gemaakt dat het niet meer de vraag is of duurzaamheid en eerlijke handel een plek mogen krijgen in openbare aanbestedingen maar hoe zij een plek kunnen krijgen. xi Uit het arrest blijkt dat de aanbestedende dienst zijn eisen duidelijk dient te formuleren via verwijzing naar onderliggende criteria en niet naar keurmerken of algemene termen die onvoldoende concreet zijn geformuleerd. Het Hof heeft aangegeven dat de sociale normen een plaats kunnen krijgen in de contractvoorwaarden. Aanvullend zegt het Hof dat dit ook in de gunningscriteria kan, hier zijn de drie organisaties echter geen voorstander van. Bij het opstellen van de oplossingsrichting is gebleken dat een aanvullende juridische toets aan de hand van de uitspraak van het Europese Hof in zaak C-368/10 op 10 mei 2012 wenselijk is. Inkooporganisaties kunnen op basis van de duurzaamheidambities van de eigen organisatie, en concrete prioriteiten hun inkoopbeleid uitvoeren xii. 2/6

3 Gezamenlijk doel De organisaties hebben allen als ambitie dat zij streven naar sustainable livelihoods (duurzame leefomstandigheden). Daarbij zou sustainable livelihoods gedefinieerd kunnen worden als: Duurzame leefomstandigheden zijn gebaseerd op productiesystemen voor gewassen die verzekeren dat: - arbeiders en boeren veilige en correcte werkomstandigheden hebben - voldoende inkomen gerealiseerd wordt - het land op een dusdanige manier gemanaged wordt dat de biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen behouden blijven - de transacties in de leveranciersketen transparant zijn. Elke organisatie geeft volgens zijn eigen uitgangspunten en visie invulling aan de uitwerking van dit concept. Door deze gezamenlijke ambitie als basis te nemen voor de sociale normen van het Duurzaam Inkopenbeleid van de overheid, komen de drie organisaties ook tot een gedragen visie over de mogelijke verandering van het beleid. Het advies De organisaties adviseren de Staatssecretaris om de huidige situatie, die vereist dat inkopers als aanvullende sociale normen binnen de productgroep Catering en de productgroep Drankautomaten moeten kiezen tussen leefbaar loon/inkomen of minimumprijs en voorfinanciering (eerlijke handel), te veranderen door de aanvullende inkomensnorm als kernbegrip te kiezen en deze als volgt te omschrijven: Het inkomen van boeren en werknemers in ontwikkelingslanden is door de levering van hun producten, toereikend om te voorzien in de basisbehoeften zoals voldoende voedsel, schoon water, huisvesting, kleding, scholing, gezondheidzorg, transport en energie (van een gemiddelde familie in het desbetreffende land). Bij deze aanvullende inkomensnorm is de volgende bijbehorende inspanningsverplichting gedefinieerd, die ook overeen komt met de generieke inspanningsverplichting die geldt voor alle normen: De koffie, thee en/of cacao leverancier spant zich in om een inkomensverbetering van boeren en werknemers zoals gesteld in de aanvullende inkomensnorm - te realiseren en toont dit aan. 1 Bedrijven (koffie, thee en/of cacao leveranciers) voldoen hier in ieder geval aan als zij zijn aangesloten bij een door de Nederlandse overheid gekwalificeerd keteninitiatief. 1 Zodra er een wijze van impactmeting is vastgesteld gebaseerd op ISEAL criteria wordt de inspanningsverplichting vervangen door een resultaatverplichting en luidt: De koffie, thee en/of cacao leverancier realiseert progressie ten aanzien van het inkomen van boeren en werknemers (zoals gesteld in de aanvullende inkomensnorm) en toont dit aan. 3/6

4 De organisaties stellen voor dat inkopende organisatie als invulling van de inkomensnorm een bepaling op dienen te nemen over de wijze waarop deze dient te worden ingevuld. 2 Hiervoor zijn drie opties: Of Of De inkopende organisatie kiest ervoor de inkomensnorm te operationaliseren met het principe leefbaar loon/ leefbaar inkomen. De inkopende organisatie kiest ervoor de inkomensnorm te operationaliseren met het principe eerlijke handel, concreet gemaakt via minimum prijs en voorfinanciering. De aanvullende inkomensnorm wordt geoperationaliseerd doordat de inkopende partij koffie, thee en/of cacao vraagt en het aan de leverende partij zelf overlaat om een keus te maken tussen voldoen aan het principe leefbaar loon/ leefbaar inkomen, en/of voldoen aan het principe minimum prijs en voorfinanciering (eerlijke handel). De organisaties adviseren de staatssecretaris om met name op de laatste optie een juridische toets aan de hand van de uitspraak van het Europese Hof in zaak C-368/10 op 10 mei 2012 uit te voeren. Volgens deze uitspraak moet de duurzaamheidvraag voldoende concreet worden geformuleerd. Nader onderzoek naar of deze formulering voldoende concreet is, is wenselijk. Daarnaast vinden de organisaties het belangrijk dat inkopers in staat worden gesteld een weloverwogen keuze maken en op de hoogte zijn van de consequenties van hun keuze. De organisaties stellen voor dat hier specifiek aandacht aan wordt besteed in een brochure voor inkopers. Kwalificatieproces van keteninitiatieven Kwalificatie van keteninitiatieven zal naast de eerder genoemde algemene sociale voorwaarden, plaatsvinden op basis van de hiervoor gestelde aanvullende inkomensnorm. Het aantonen van voldoen aan de aanvullende inkomensnorm kan plaatsvinden via: - Het overleggen van alle elementen uit de huidige codes en programma's die volgens het keteninitiatief leiden tot een verbeterd inkomen, - De aanwezige impactstudies, concrete maatregelen die het keteninitiatief zelf neemt, voorbeelden en praktijkverhalen die inkomensverbetering van boeren en plantage medewerkers laten zien. Verbeter de communicatie Het doel van de organisaties is om het aandeel duurzame koffie, thee en cacao te vergroten. Op dit moment is het percentage duurzame koffie, thee en cacao ingekocht door overheden onbekend. De eerste urgentie is om dit zo snel mogelijk op 100% te brengen, bij voorkeur vóór Hierin willen de organisaties de Staatssecretaris steunen bij zijn verantwoordelijkheid en 2 De overheid zal middels haar kwalificatieprocedure er op toezien dat het ten behoeve van haar duurzaam inkopen beleid, het daadwerkelijk tot operationalisering komt van de aanvullende inkomensnorm. 4/6

5 taak om beleid kenbaar te maken. Het beter uitleggen van de aanvullende sociale normen (opgesteld conform bovenstaand advies) richting de inkopende partijen achten de organisaties relevant. Het voorstel is dat de volgende communicatiemiddelen centraal staan: - Een brochure waarin ieder initiatief helder en eenduidig uitlegt wat het is, om te zorgen voor 100% duurzame koffie en thee binnen de overheid. - Een beslisboom die overheden ondersteunt bij de keuze uit bovengenoemde opties. - Een voorbeeldtender die beschikbaar wordt gesteld waarin de juiste specificaties en kenmerken zijn opgenomen. Dit maakt het proces voor inkopers makkelijker om duurzaam in te kopen, geeft aanbieders meer duidelijkheid over wat er van ze verwacht wordt en zorgt voor een versnelling in het bereiken van het doel om 100% duurzaam inkopen te realiseren. Evalueer het beleid op eenduidige wijze Voor 2013 staat een evaluatie van het beleid gepland. De organisaties gaan er vanuit dat de impact van het overheidbeleid tijdens deze evaluatie centraal staat. Verwacht wordt dat daarbij de volgende onderwerpen specifiek worden meegenomen: - Het percentage duurzame koffie, thee en cacao ingekocht door overheden; - De ervaringen van de inkopers met duurzaam inkopen van koffie, thee en cacao; - De effectiviteit van het Duurzaam Inkopenbeleid; - De wijze waarop de kwalificatieprocedure van de keteninitiatieven plaatsvindt en hoe de keteninitiatieven getoetst worden aan de bovengenoemde aanvullende inkomensnorm. De organisaties geven aan dat er op dit moment internationaal binnen ISEAL volop discussie plaatsvindt over de wijze waarop impactstudies het best kunnen plaatsvinden. Deze kennis brengen de organisaties graag in. De organisaties stellen voor de binnen ISEAL gemaakte afspraken te volgen zodat wordt voorkomen dat er specifiek voor Nederland andere onderzoeksopzetten worden ontwikkeld dan er voor internationale impactstudies worden gevolgd. Tenslotte In deze brief is het gedragen voorstel voor een heldere en eenduidige implementatie van de aanvullende sociale normen van het Duurzaam Inkopenbeleid van de overheid toegelicht. UTZ Certified, Max Havelaar en Rainforest Alliance kijken uit naar een spoedige reactie van de Staatssecretaris. De drie organisaties danken Schuttelaar en Partners voor het begeleiden van het proces en streven er naar om de gezamenlijkheid vast te houden om zo verdere verduurzaming te realiseren. Hoogachtend, Namens Rainforest Alliance, Marcel Clement Namens Stichting Max Havelaar, Peter d Angremond Namens UTZ Certified, Han de Groot 5/6

6 Bronlijst i Brief van de Ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Ontwikkelingssamenwerking, aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, betreft: Uitwerking internationale sociale criteria Duurzaam Inkopen; dd 16 oktober TK nr 82. ii Advies Duurzaam Inkopen: 11 aanbevelingen voor een ambitieuze aanpak met de markt. Advies aan Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. VNO-NCW, MKB-Nederland, MVO-Nederland, NEVI en De Groene Zaak juni iii Advies Duurzaam Inkopen: 11 aanbevelingen voor een ambitieuze aanpak met de markt. Advies aan Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. VNO-NCW, MKB-Nederland, MVO- Nederland, NEVI en De Groene Zaak juni Aanbeveling 10, pagina 16. iv Brief van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, betreft: Advies Duurzaam Inkopen; dd 24 juni TK nr 141. v Ambtelijke mail; Verzoek Rijk aan betrokkenen Leefbaar Inkomen/Eerlijke Handel in Duurzaam Inkopen; dd 10 maart vi Verslag van Algemeen Overleg: Duurzame ontwikkeling en beleid; 7 maart 2012; Conceptverslag van een algemeen overleg: Duurzaam inkopen en palmolie; 14 februari TK nr 159. vii Handleiding Sociale Voorwaarden Duurzaam Inkopen, versie juli viii Brief van de Ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Ontwikkelingssamenwerking, aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, betreft: Uitwerking internationale sociale criteria Duurzaam Inkopen; dd 16 oktober TK nr 82, bijvoorbeeld uitgewerkt in Brochure sociale Normen, Ministerie van I&M, te vinden op (geraadpleegd 29 mei 2012). ix Joint Statement Fairtrade, SAN/ Rainforest Alliance & UTZ Certified; R. Cameron, R. Dominguez, T. Whelan, H. de Groot; dd 14 februari x Te weten: Fair Trade: Handvest van Fair Trade beginselen; 2009; Rainforest Alliance: Living Wage Work Plan Version 2; 2011; UTZ Certified: Code of Conduct, For Tea Factories, Version 1.0; 2009; UTZ Certified: Code of Conduct, For Tea Farms, Version 1.0; 2009; UTZ Certified: Leefbaar Loon Knelpuntenanalyse; 2012; UTZ Certified: Code of Conduct, For Coffee, Version 1.2; 2010; UTZ Certified: Code of Conduct, For Cocoa, Version 1.0; 2009; UTZ Certified: Code of Conduct, For Cocoa, For Individual Certification, Version 1.0; 2009; UTZ Certified: Code of Conduct, For Cocoa, Version 1.0; xi Hof van Justitie EU, C 368/10 dd 10 mei 2012 (Europese Commissie/Nederland). xii Hof van Justitie EU, C 368/10 dd 10 mei 2012 (Europese Commissie/Nederland). 6/6

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work 24 APRIL 2014 DE WORKSHOPS Workhop 1: Toepassing sociale voorwaarden in de praktijk Workhop

Nadere informatie

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen.

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen. Rijksbrede beleidsregels Inkoop De overheid koopt per jaar voor bijna 60 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten binnen Nederland en in andere landen.

Nadere informatie

Inkopen en de sociale impact over de grens

Inkopen en de sociale impact over de grens Inkopen en de sociale impact over de grens Thea Smid-Verheul, gemeente Amersfoort Jaap Stokking en Shirley Justice Namens Programmadirectie DI, Ministerie VROM 27 sept 2010 Programma workshop Starring:

Nadere informatie

CERTIFICATEN EN KEURMERKEN. PIANOo 1 december 2014

CERTIFICATEN EN KEURMERKEN. PIANOo 1 december 2014 CERTIFICATEN EN KEURMERKEN PIANOo 1 december 2014 MKB- vriendelijk 2 HET PROGRAMMA 12:00 12:30 Inloop 12:30 13:15 Welkom Certificaten en keurmerken: de juridische aspecten (Jacobien Muntz-Beekhuis, PIANOo)

Nadere informatie

LEEFBAAR LOON. Loonniveau in internationale handelsketens

LEEFBAAR LOON. Loonniveau in internationale handelsketens LEEFBAAR LOON Loonniveau in internationale handelsketens 2 Werken om van te leven: in de westerse wereld is dat vanzelfsprekend. U wilt dat uw medewerkers genoeg verdienen om van te leven. Die ambitie

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

Vergelijking van drie koffie labels:

Vergelijking van drie koffie labels: Vergelijking van drie koffie labels: Fairtrade Rainforest Alliance UTZ Certified Juli 2010 1 Vergelijkende tabel voor koffielabels 1 Beheerder Startpunt/ Concept Fairtrade Rainforest Alliance UTZ CERTIFIED

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

EerlijkWinkelen criteria 2016

EerlijkWinkelen criteria 2016 EerlijkWinkelen criteria 2016 Winkels kunnen op de EerlijkWinkelen site en app als ze aantoonbaar een substantieel aandeel eerlijke producten verkopen. In de beschrijving van de winkel moet aangegeven

Nadere informatie

Externe vergader- en verblijffaciliteiten

Externe vergader- en verblijffaciliteiten Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Externe vergader- en verblijffaciliteiten 1. Scope/afbakening De productgroep Externe vergader- en verblijffaciliteiten omvat externe faciliteiten

Nadere informatie

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Internationale Marktordening en Handelspolitiek Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade.

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade. Elke dag π± Factsheet Initiatief fairbezig.nl Fairbezig.nl is een initiatief van Fair Trade Original, de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en Stichting Max Havelaar met steun van de Nationale Postcode

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Luchtkwaliteit beoordelen bij plattelandswoningen van 4 februari 2015?

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Luchtkwaliteit beoordelen bij plattelandswoningen van 4 februari 2015? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Ministerie van Infrastructuur en Milieu Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 184 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie VAKKEN PAV, Humane Wetenschappen, Aardrijkskunde DOELSTELLINGEN EN EINDTERMEN Gemeenschappelijke stam De leerlingen brengen belangrijke elementen van communicatief

Nadere informatie

Factsheet Normen. Vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen

Factsheet Normen. Vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet behandelen we de verschillende normen. Bij de sociale normen geven we aan wat

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 maart 2010 Betreft Intentieverklaring duurzame cacao

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 maart 2010 Betreft Intentieverklaring duurzame cacao > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Agroketens en Visserij Cluster Duurzame grondstofketens Prins Clauslaan

Nadere informatie

Evaluatie Sociale Voorwaarden Rijksinkoopbeleid - Bijlagen

Evaluatie Sociale Voorwaarden Rijksinkoopbeleid - Bijlagen Evaluatie Sociale Voorwaarden Rijksinkoopbeleid - Bijlagen Fons de Zeeuw Jeroen Wismans Irina van der Sluijs Marika Stegmeijer Mahalia von Wallenberg - Pachaly Bijlagen eindrapport, oktober 2014 Bijlagen

Nadere informatie

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële

Nadere informatie

Duurzaam inkopen door bedrijven: stappenplan

Duurzaam inkopen door bedrijven: stappenplan Duurzaam inkopen door bedrijven: stappenplan Gebaseerd op werk van het Kennisnetwerk Duurzame Productketens U bent inkoper van beroep. U speelt dus een sleutelrol bij het realiseren van MVO (Maatschappelijk

Nadere informatie

Op de aanbesteding/offerteaanvraag is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen.

Op de aanbesteding/offerteaanvraag <naam aanbesteding> is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen. Bijlage 1 Verklaring Maatschappelijk Verantwoord Inkopen De gemeente Beek heeft op het Manifest Professioneel Duurzaam Inkopen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ondertekend. De gemeente Beek

Nadere informatie

Regimes. Introductie: Aan de slag met sociale voorwaarden. Sociale voorwaarden in 6 stappen. Inspanningsverplichting opdrachtnemer

Regimes. Introductie: Aan de slag met sociale voorwaarden. Sociale voorwaarden in 6 stappen. Inspanningsverplichting opdrachtnemer Handleiding Sociale Voorwaarden Gaat u Europees aanbesteden? Dan kunt u de binnen Duurzaam Inkopen geformuleerde sociale voorwaarden toepassen. Deze zijn gericht op bevordering van internationale arbeidsnomen

Nadere informatie

Factsheet Normen. Generieke en aanvullende sociale voorwaarden

Factsheet Normen. Generieke en aanvullende sociale voorwaarden Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet geven we eerst een overzicht van alle in het beleid opgenomen normen en behandelen

Nadere informatie

Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062

Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062 Gemeente Bussum Besluit nemen over advies effectmeting Inkoop en inhuur van de rekenkamercommissie

Nadere informatie

Beleidsregels Wet Taaleis 2016 betreffende de Participatiewet

Beleidsregels Wet Taaleis 2016 betreffende de Participatiewet Beleidsregels Wet Taaleis 2016 betreffende de Participatiewet Het Drechtstedenbestuur; gelezen het advies van het Portefeuillehoudersoverleg Sociaal d.d. 1 december 2015, gelet op artikel 18b van de Participatiewet

Nadere informatie

Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen. Inspectiebericht Themaonderzoek

Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen. Inspectiebericht Themaonderzoek Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen Inspectiebericht Themaonderzoek Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen Inspectiebericht Themaonderzoek September 2009 Inspectie voor de Sanctietoepassing

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Met Fairtrade krijgen boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een eerlijke

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 Ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van artikel 19 van het koninklijk besluit van 28 november 1969 tot

Nadere informatie

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie.

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie. Doesburg, 16 november 2015 Aan: Onderwerp: het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Doesburg BSMR-advies nr. 2015-003 inzake concept beleidsplan tegenprestatie Gemeente Doesburg, november

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

Tweede Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam Inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Februari 2010

Tweede Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam Inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Februari 2010 Rijnstraat 8 Postbus 20951 2500 EZ Den Haag Tweede Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam Inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen Februari 2010 Ten behoeve van: Directie Communicatie,

Nadere informatie

TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK

TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK WORKSHOP 1 Harold Thijssen: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Leonie Blokhuis: Hivos/ Stop Kinderarbeid Sandra Poels: Gemeente Eindhoven

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Sociale en Institutionele Ontwikkeling Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Datum 24 november 2008 Auteur DSI/MY

Nadere informatie

De Koffie Consultant

De Koffie Consultant De Koffie Consultant Onafhankelijk adviesbureau voor efficiënte en verantwoorde oplossingen binnen organisaties op het gebied van de warme drankenvoorziening. Koffie maak de juiste keus. Bedrijven, instellingen,

Nadere informatie

het betreft een vakvereniging van eigen keuze; er is geen inmenging van andere partijen zoals de Staat of het bedrijf zelf.

het betreft een vakvereniging van eigen keuze; er is geen inmenging van andere partijen zoals de Staat of het bedrijf zelf. Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet geven we eerst een overzicht van alle in het beleid opgenomen normen en behandelen

Nadere informatie

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven Griffie gemeenteraad Raadsnummer 10R4068 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven rhu/ha10055291 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer

Nadere informatie

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013.

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Inkoopbeleid 2013 Versiegeschiedenis Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Goedkeuring van Actualisatie artikel 4.3 Actualisatie artikel 4.4 Toevoegen bijlage 7.1. 29 januari 2014. Samenvatting

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Onze Referentie Minbuza 2015.710578 Datum

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Green Deal. Bevorderen Duurzaam Bosbeheer. Presentatie 13 maart 2014 Ronald Hiel

Green Deal. Bevorderen Duurzaam Bosbeheer. Presentatie 13 maart 2014 Ronald Hiel Green Deal Bevorderen Duurzaam Bosbeheer Presentatie 13 maart 2014 Ronald Hiel Doelstelling Green Deal Het bevorderen van duurzaam bosbeheer in het algemeen door het vergroten van het aandeel hout uit

Nadere informatie

De biologische veehouderij

De biologische veehouderij oerwafels meergranenbolletjes Biologisch boeren meergranen olijfolie De biologische veehouderij Wij vinden het belangrijk dat onze klanten verantwoorde producten kunnen kopen. Bij de inkoop van onze producten

Nadere informatie

Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS

Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS Zijne Excellentie mr. F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EX DEN HAAG Onderwerp Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS Zeer

Nadere informatie

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004 De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag Den Haag, november 2004 Hierbij dank ik u mede namens de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

VNG: Referentiemodellen Gegevensuitwisseling Jeugddomein. Concept, 30 september 2014.

VNG: Referentiemodellen Gegevensuitwisseling Jeugddomein. Concept, 30 september 2014. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

N O T I T I E. Algemeen:

N O T I T I E. Algemeen: Bezuidenhoutseweg 60 postbus 90405 2509 LK Den Haag tel. 070-3499 585 fax 070-3499 796 e-mail:e.haket@stvda.nl N O T I T I E Aan : Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Van : Stichting van de

Nadere informatie

Het Nieuwe Aanbesteden

Het Nieuwe Aanbesteden Het Nieuwe Aanbesteden Gemeente Utrecht professionaliseert inkoop Gàry Habets; Hoofd Bureau Aanbestedingen 1 Inhoud Context aanbestedingsregels Utrechts aanbestedingsbeleid 1999 Wijzigingen Utrechts aanbestedingsbeleid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 872 Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET

Nadere informatie

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen.

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage AV/A&M/2001/60552

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage AV/A&M/2001/60552 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2010 GT No. 6 Landsverordening inrichting en organisatie landsoverheid 1 1 Structuur van de ambtelijke organisatie Artikel 1 1. Ingesteld worden de volgende ministeries:

Nadere informatie

Datum 1 juli 2010 Betreft Vragen van het lid Bashir over onduidelijkheid rond ontwijking van btwafdracht

Datum 1 juli 2010 Betreft Vragen van het lid Bashir over onduidelijkheid rond ontwijking van btwafdracht > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Uw brief (kenmerk) 23 april 2010 (2010Z07393) Bijlagen Datum 1 juli 2010 Betreft

Nadere informatie

De bananenteelt. Kleinschalige boeren. Grote plantages

De bananenteelt. Kleinschalige boeren. Grote plantages De bananenteelt Geen product ter wereld wordt meer verhandeld dan bananen. Jaarlijks produceren tropische landen als Colombia, Dominicaanse Republiek en Peru meer dan 100 miljoen ton bananen. Bananen worden

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Handleiding Contractbeheer Rijkscontracten.nl. Gebruikersversie

Handleiding Contractbeheer Rijkscontracten.nl. Gebruikersversie Handleiding Contractbeheer Rijkscontracten.nl Gebruikersversie Contractbeheer De functionaliteit contractbeheer biedt u de mogelijkheid contracten die onder uw beheer vallen in te voeren en bij te werken.

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM Duurzaam Inkopen Ric Hettinga Programmadirectie Duurzaam Inkopen Ministerie van VROM Wat is duurzaamheid? Relevante concepten: People, planet, profit Cradle to cradle (C2C) Duurzame bedrijfsvoering Wat

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Informatie voor duurzaam inkopen van. Bankdiensten en Verzekeringen

Informatie voor duurzaam inkopen van. Bankdiensten en Verzekeringen Informatie voor duurzaam inkopen van Bankdiensten en Verzekeringen Datum: 20 mei 2010 Colofon Dit document voor duurzaam inkopen is ontwikkeld door NL Milieu en Leefomgeving in opdracht van het Ministerie

Nadere informatie

31936 Luchtvaartbeleid. 21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie. Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu

31936 Luchtvaartbeleid. 21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie. Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu 31936 Luchtvaartbeleid 21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 132 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Ferwert, 11 december 2013 Op meerdere

Nadere informatie

AANNEMERS- PRESTATIELADDER WATERBEDRIJF GRONINGEN

AANNEMERS- PRESTATIELADDER WATERBEDRIJF GRONINGEN AANNEMERS- PRESTATIELADDER WATERBEDRIJF GRONINGEN Samen zorgen voor meer kwaliteit Handboek 3.0 Aannemers-Prestatieladder Samen zorgen voor meer kwaliteit Handboek 3.0 TITEL Aannemers-Prestatieladder.

Nadere informatie

MEMO. Jf'(,Á._Besluit: Het memo wordt voor kennirgeving aangenomen en deze ter kennisname aanbieden aan de raadscommissie.

MEMO. Jf'(,Á._Besluit: Het memo wordt voor kennirgeving aangenomen en deze ter kennisname aanbieden aan de raadscommissie. B&W-vergadering d.d. MEMO Documentnummer 2016\ 5359 Aan De raadscommissie Kopie aan Jf'(,Á._Besluit: Het memo wordt voor kennirgeving aangenomen en deze ter kennisname aanbieden aan de raadscommissie.

Nadere informatie

onze planeet onze mensen ALSICO kleding

onze planeet onze mensen ALSICO kleding onze planeet onze mensen ALSICO kleding Levensvatbaar Ecologisch Economisch * Leefbaar Sociaal Eerlijk *Duurzaam gerecycleerd papier ALSICO & DUURZAAM ONDERNEMEN De ALSICO group is een familiebedrijf opgericht

Nadere informatie

Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs. December 2011

Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs. December 2011 Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs December 2011 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-,

Nadere informatie

Eisen conform artikel 10 inzake aanbesteding en marktconformiteit. Inkoop en aanbesteding. Marktconformiteit

Eisen conform artikel 10 inzake aanbesteding en marktconformiteit. Inkoop en aanbesteding. Marktconformiteit Bijlage 2 Behorend bij artikel 10, vijfde lid van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 5 maart 2006, nr. PO/ZO-2006/10847, houdende voorschriften van OCW inzake dagarrangementen

Nadere informatie

Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012

Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012 Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012 De gemeente Cuijk hecht een grote waarde aan de sociale kant van duurzaam inkopen. Om die reden wordt hierbij

Nadere informatie

Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente

Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting De fractie

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v. Hoofdstuk I. De toetsing van sancties door de rechter: algemeen kader Beatrix Vanlerberghe... 1

INHOUD. Voorwoord... v. Hoofdstuk I. De toetsing van sancties door de rechter: algemeen kader Beatrix Vanlerberghe... 1 INHOUD Voorwoord............................................................ v Hoofdstuk I. De toetsing van sancties door de rechter: algemeen kader Beatrix Vanlerberghe............................................

Nadere informatie

Arnoud van de Ven Hogeschool Arnhem Nijmegen 7 april 2016

Arnoud van de Ven Hogeschool Arnhem Nijmegen 7 april 2016 Navolgbaarheid bij kwalitatief onderzoek: consistentie van vraagstelling tot eindrapportaged van de Ven Arnoud van de Ven Hogeschool Arnhem Nijmegen 7 april 2016 Piet Verschuren en Hans Doorewaard (2015)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 154 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Change the world shopping

Change the world shopping Change the world shopping V.U./E.R.: Erik Devogelaere, Hoogstraat 35 E, 3360 Bierbeek, België - Belgique Op een plezierige manier de wereld veranderen Kies voor eerlijke kwaliteitsproducten Het hoeft

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 508 Besluit van 19 oktober 2012, houdende wijziging van het Besluit etikettering energiegebruik personenauto s in verband met het vervallen van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 27 565 Alcoholbeleid Nr. 125 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 11 februari 2014 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

HANDVEST VAN FAIR TRADE BEGINSELEN

HANDVEST VAN FAIR TRADE BEGINSELEN HANDVEST VAN FAIR TRADE BEGINSELEN Januari 2009 Inhoud Inleiding4 Gemeenschappelijke visie5 Fair Trade definitie5 Kernbeginselen6 De Fair Trade dimensie in arbeidsrechten8 Uitvoering Twee verschillende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 33 050 Wijziging van de Wet op de medische keuringen in verband met het opnemen van de mogelijkheid tot onderbrenging van de klachtenbehandeling bij aanstellingskeuringen

Nadere informatie

TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004

TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004 TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004 De Onderwijsraad is een onafhankelijk adviescollege, ingesteld bij wet van 15 mei 1997 (de Wet op de Onderwijsraad). De Raad adviseert,

Nadere informatie

Implementatie van EU-regelgeving

Implementatie van EU-regelgeving Implementatie van EU-regelgeving mw. mr. drs. Sophie Bots wetgevingsjurist met speciale aandacht voor het recht van de Europese Unie directie Advisering, Raad van State Lezing Academie voor Wetgeving,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 25 309 Voorstel van wet van de leden Duivesteijn, Biesheuvel, Hofstra en Van t Riet houdende nieuwe regels over het toekennen van bijdragen aan

Nadere informatie

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Meerjarig aanvullende Uitkering I-deel WWB uw kenmerk ons kenmerk BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 bijlage(n) datum

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 15 maart 2013 Betreft Kamervragen tariefsysteem spoor

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 15 maart 2013 Betreft Kamervragen tariefsysteem spoor > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Regionale Bijeenkomst Selectie- en Gunningscriteria. De begrippen selectie- en gunningscriteria. Leusden, 13 november 2007

Regionale Bijeenkomst Selectie- en Gunningscriteria. De begrippen selectie- en gunningscriteria. Leusden, 13 november 2007 Regionale Bijeenkomst Selectie- en Gunningscriteria De begrippen selectie- en gunningscriteria Leusden, 13 november 2007 Anke Stellingwerff Beintema 1 Korte weergave juridisch kader Selectie- en gunningscriteria

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 337 Wijziging van de lgemene wet inkomensafhankelijke regelingen en enige andere wetten Nr. 2 VOORSTEL VN WET Wij eatrix, bij de gratie Gods,

Nadere informatie

Advies 247. 1.1. Beklaagde heeft een Europese openbare aanbesteding voor de levering van een paraatheid- en beschikbaarheidssysteem gehouden.

Advies 247. 1.1. Beklaagde heeft een Europese openbare aanbesteding voor de levering van een paraatheid- en beschikbaarheidssysteem gehouden. Advies 247 1. Feiten 1.1. Beklaagde heeft een Europese openbare aanbesteding voor de levering van een paraatheid- en beschikbaarheidssysteem gehouden. 1.2. In het Programma van Eisen is in eis 6.2 in hoofdstuk

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal. Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

1/2. Staten-Generaal. Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 28 771 Protocol van 1996 bij het Koopvaardijverdrag (minimumnormen), 1976 (aangenomen door de Internationale Arbeidsconferentie in haar vierentachtigste

Nadere informatie

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg.

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg. Achtergrond informatie bij de Social Return Type producten/diensten waarbij social return wordt toegepast Wmo en zorg Groenvoorziening Schoonmaak Bouw Infrastructurele werken en onderhoud Reintegratiediensten

Nadere informatie

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering 1. vooraf In 2014 organiseert de VRP de Vlaamse Ruimtelijke

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL 10.0116. Rv. nr..: 10.0116 B&W-besluit d.d.: 5-10-2010 B&W-besluit nr.: 10.1042

RAADSVOORSTEL 10.0116. Rv. nr..: 10.0116 B&W-besluit d.d.: 5-10-2010 B&W-besluit nr.: 10.1042 RAADSVOORSTEL 10.0116 Rv. nr..: 10.0116 B&W-besluit d.d.: 5-10-2010 B&W-besluit nr.: 10.1042 Naam programma +onderdeel: Bereikbaarheid Onderwerp: Besluitvorming ten aanzien van het advies Sleutel tot een

Nadere informatie