W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -"

Transcriptie

1 W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D HET GELUID WAT IS GELUID? Onder het begrip "geluid" verstaat men de verspreiding van trillingen in het medium dat de geluidsbron omringt. Deze verspreiding vindt plaats onder de vorm van golven die zich in alle richtingen voortplanten (in een eenvoudige vorm te vergelijken met de golven die we in het water zien als we er een steen in gooien). Het medium waarin het geluid zich voortplant kan om het even wat zijn : vast (b.v. metaal), vloeibaar (b.v. water), gas (b.v. lucht). Ons interesseert uiteraard vooral dit laatste omdat we via dat medium "lucht" het geluid waarnemen met onze oren. In het luchtledige (geen medium aanwezig) is er geen geluid mogelijk. KARAKTERISTIEKEN VAN HET GELUID. Geluidssnelheid : het geluid plant zich voort met een bepaalde snelheid. Deze is afhankelijk van het medium waarin het zich voortplant en is konstant voor dat bepaald medium. In lucht bedraagt de geluidssnelheid ongeveer 340 m/sec, m.a.w. als we ons op 340 meter van de geluidsbron bevinden, dan duurt het 1 seconde vooraleer we het geluid waarnemen (vb. wanneer er tussen het zien van een bliksem en het horen van de donder een tijd van 3 seconden verloopt dan kunnen we daaruit afleiden dat de blikseminslag ongeveer 1 km van ons verwijderd was). Deze trage snelheid ligt ook aan de basis van de echo doordat de weg die het weerkaatste geluid aflegt langer is dan de weg van het rechtstreekse geluid en ons dus later bereikt (we horen het geluid tweemaal). Toonhoogte : de toon van een geluid kan erg verschillend zijn, van laag (b.v. een contrabas) tot hoog (b.v. een triangel). Ook de menselijke stem heeft een bepaalde toonhoogte, die kan variëren (b.v. als we zingen). Frekwentie : de hoogte van de toon hangt af van het aantal trillingen per seconde waaruit het geluid bestaat. De eenheid daarvan wordt genoemd naar de Duitse natuurkundige Hertz die het geluid bestudeerd heeft. Eén volledige trilling per seconde = één Hertz (1 Hz), duizend trillingen per seconde = 1000 Hz of 1 khz (kilohertz). Het menselijk oor is in staat van toonhoogten waar te nemen die liggen tussen ongeveer 16 Hz en, afhankelijk van de leeftijd, tot Hz (met de ouderdom vermindert de gevoeligheid van het oor voor hoge frekwenties). Amplitude : is een moeilijk woord waarmee de eenheid van geluidssterkte bedoeld wordt : een stil geluid heeft een lage amplitude, een luid geluid heeft een hoge amplitude. kursus LIVE-GELUID blz 1/7 SKOOP 2005

2 Golflengte : zoals we reeds gezegd hebben is de snelheid waarmee het geluid zich voortplant konstant voor het medium waarin het zich voortplant (340 m/sec voor lucht). Dat betekent dat de lengte van 1 golf in verhouding staat tot de frekwentie (lage frekwentie = lange golf, hoge frekwentie = korte golf). De golflengte wordt aangeduid met de Griekse letter "lambda" (λ) en is de verhouding tussen de geluidssnelheid en de frekwentie. Een voorbeeld : bij een zeer lage toon, b.v. 50 Hz, bedraagt de golflengte in lucht 340 / 50 = 6,8 m ; bij een zeer hoge toon, b.v Hz, bedraagt de golflengte in lucht 340 / = 0,034 m of 3,4 cm. Geluidsniveau : hiermee wordt de sterkte van een geluidssignaal omschreven en is de verhouding tussen twee gelijksoortige grootheden. Het geluidsniveau wordt uitgedrukt in "decibel" (db). Een voorbeeld om dit te verduidelijken : stellen we dat een geluid dat we nog net horen een grootte heeft van 1, dan heeft een geluid, wanneer het zo hard klinkt dat het pijn doet aan onze oren, een grootte van ongeveer , t.t.z. het klinkt duizend miljard maal sterker. Het is duidelijk dat met getallen van zulke orde van grootte niet te werken valt. Daarom wordt de decibel uitgedrukt in een logaritmische schaal, en omdat deze dan weer een ietsje te klein is (met cijfers na de komma), wordt het bekomen logaritme vermenigvuldigd met 10. Ter verduidelijking : het logaritme van 2 = 0,30103, of ter vereenvoudiging afgerond naar 0,3. Een geluid dat tweemaal zo luid klinkt als het geluid dat we nog net horen (rationele waarde = 1) heeft dus een sterkte van 2 x 1 = 2, of een geluidsniveau van 3 db, t.t.z.10 log van 2 = 10 x 0,3 = 3 of 3 db. Per 3 db verdubbelt dus het geluidsniveau. Dit kan dan weergegeven worden op volgende schaal : db geluidssterkte db geluidssterkte Hierbij staat 0 db voor de geluidssterkte die nog net waarneembaar is (het log van 1 = 0) en 120 db voor deze die nog net geen pijn doet aan onze oren (de pijngrens). kursus LIVE-GELUID blz 2/7 SKOOP 2005

3 OMGAAN MET LIVE-GELUID WAT IS LIVE-GELUID? Onder live-geluid verstaan we niet alleen al het gewone en natuurlijke geluid om ons heen maar ook de in of uit beeld gesproken teksten met alle daarbij behorende geluiden en bijgeluiden. Dit heeft voor onze video-opname een grote betekenis : al dat geluid moet op onze uiteindelijke film natuurlijk klinken. NATUURLIJK GELUID. We gebruiken het live-geluid om de toeschouwer de werkelijkheid te laten beleven, en of je het wilt of niet, je krijgt het er altijd zomaar bij want onze videokamera neemt dan ook ALLE geluid op. Dit live-geluid kan in de eerste plaats zorgen voor de nodige sfeerschepping maar kan ook zeer hinderlijk zijn. We moeten er dan vooral op letten dat, als we achtergrondgeluid gebruiken in onze film, dit bij de toeschouwer natuurlijk overkomt (niet te luid en dus op de achtergrond gehouden). Hierbij moeten we dan wel opmerken dat onze oren zeer selektief horen, t.t.z. onze hersenen "filteren" alle storende bijgeluiden weg en we horen alleen dat wat we nodig hebben. Onze mikrofoon doet dat niet en die neemt ALLES op. Spijtig genoeg filteren onze hersenen dan achteraf, bij het horen van de opnames, die storende geluiden niet weg. Bij live-geluiden kunnen we een onderscheid maken tussen binnen- en buitenbeeldsgeluid. Binnenbeeldsgeluid is al het geluid dat afkomstig is van wat we in beeld zien (b.v. stem van de mensen in beeld, rijdende auto, enz.) ; buitenbeeldsgeluid is dan uiteraard al het geluid dat afkomstig is van iets wat we niet in beeld zien. Dit laatste kan enerzijds nuttig zijn in onze film maar kan anderzijds ook zeer storend werken (en dan moeten we het weglaten). AKOESTIEK. Wanneer we binnenopnames maken (gesloten ruimte) moeten we er ook rekening mee houden of het een "harde" of een "zachte" ruimte is. Een kamer met kale, stenen muren is een "harde" ruimte : het geluid weerkaatst er op de wanden, de vloer en het plafond en we krijgen een zeer hol geluid. In een "zachte" ruimte daarentegen vinden we veel geluidsabsorberende materialen zoals kamerbreed tapijt op de vloer, stoffen zetels, draperieën, enz. In de meeste omstandigheden zullen we zelden een volledig harde of volledig zachte ruimte tegenkomen. Veelal zal het een kombinatie van de twee zijn (b.v. een tapijt op een stenen vloer, de muren zijn ook niet volledig met stof bekleed, het plafond is meestal in hard materiaal, enz). Dit zijn dan meestal ook wel de ruimtes met een goede akoestiek. Moeten we toch opnames maken in een harde ruimte dan kunnen we niets beter doen dan een gerichte mikrofoon zo dicht mogelijk bij de geluidsbron te brengen. Hierdoor kan het opnameniveau laag gehouden worden waardoor de storende weerkaatste geluiden (die toch ietsje minder luid zijn) minder sterk worden opgenomen, maar helemaal uitsluiten gaat wel niet. kursus LIVE-GELUID blz 3/7 SKOOP 2005

4 Wanneer we die gerichte mikrofoon niet dicht bij de geluidsbron brengen dan zal het opnameniveau hoog liggen en zullen we toch nog storende reflekties opnemen die vanuit de mikrofoonrichting komen. VOORBEREIDING VAN DE GELUIDOPNAME ZOEKEN NAAR DE GESCHIKTE LOKATIE. Een goede lokatie voor onze filmopnames vinden is niet zo evident, en bij de voorbereiding van onze film moeten we daar zeker voldoende rekening mee houden. Ik zou zelfs zeggen dat dit een van de eerste zaken is die je moet doen, en dan niet alleen rekening houden met "hoe de omgeving er uit ziet" (voor het beeld) maar zeker ook met de heersende geluidsomstandigheden, anders zouden we wel eens voor verrassingen kunnen komen te staan. Met een kamera kunnen we zo een standpunt innemen dat storende beeldelementen niet te zien zijn. Voor de klank is dat niet zo. Enkele voorbeelden zullen dat duidelijk maken. We gaan opnames maken in Heverleebos en kunnen daar een zeer rustige en pittoreske omgeving vinden, uitermate geschikt voor onze opnames. Maar op een paar 100 meter daar vandaan loopt de autostrade E40. Die zien we niet in ons beeld en het geluid ervan stoort ons niet (we horen het waarschijnlijk zelfs niet zie vorig hoofdstuk), maar onze mikrofoon registreert het zeer duidelijk en ons geluid blijkt dan achteraf onbruikbaar te zijn. Een ander voorbeeld : we zijn rustig binnenkamers een film aan het opnemen en het geluid van de voorbijrijdende auto's en trams stoort ons niet. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het hier normale geluiden betreft, maar op de film stoort dat enorm. Het is noodzakelijk voor een goede lokatie om op alle geluidsdetails te letten en zeker vooraf de lokatie te gaan bezoeken. Zo hebben we in een vakantiefolder een prachtig hotelletje gezien dat zeer geschikt zou zijn voor onze film en we trekken er dus op af, gepakt en geladen met al onze opname-apparatuur. We komen aan op de plaats en, effektief, een schitterende prachtige omgeving met alles er op en eraan wat we moeten hebben, maar het hotelletje ligt aan een drukke baan, in de tuin zitten enkele eenden die hun klep van heel de dag niet dicht houden, het terras zit vol met pratende toeristen, het parket in de gangen kraakt enorm bij iedere stap die je er op zet je kan zonder opnames terug naar huis. Het is niet alleen noodzakelijk echt ter plaatse op de lokatie gaan kijken, maar ook op het juiste moment. Hier heb ik een echt voorbeeld uit de praktijk. Ga eens op een zaterdag of zondag naar het domein Kelchterhoef in Houthalen (dus niet zo ver van huis). Je vindt er een prachtig, rustig domein, met uitgestrekte bossen en een groot meer, met nog enkele oude boerderijtjes uit de tijd. Ideaal voor onze opnames en we plannen om er volgende dinsdag met heel onze ploeg naar toe te trekken voor onze opnames. Ramp, oh ramp. Dit domein grenst vlak aan een militair oefenterrein waar tijdens de week alle dagen schietoefeningen met vliegtuigen gehouden worden. Meer uitleg hoeft zeker niet. kursus LIVE-GELUID blz 4/7 SKOOP 2005

5 MATERIAALKEUZE. Een attribuut dat zeker niet overbodig is is een "perch". Dit is iets dat gelijkt op een lange vislijn (maar dan wat robuuster) waar aan het uiteinde de mikrofoon aangehangen wordt. Deze stelt de klankman in staat het geluid te volgen (b.v. het spel van de akteurs in een speelfilm). Deze perch kan ook gemonteerd worden op een speciaal statief wanneer de geluidsbron niet van plaats verandert. Een stel mikrofoons met verschillende richtgevoeligheden, eventueel kan in sommige gevallen een dasspeldmikrofoon ook zeer nuttig zijn. Een wind- of plopkap. Een mengpaneel en een koptelefoon (hierop komen we later nog terug). De nodige kabels (lang genoeg). En wat veelal vergeten wordt : materiaal om een en ander te herstellen (schroevendraaiers, tangen, soldeerapparaat, isolatietape, enz.) GELUIDOPNAMES IN DE PRAKTIJK 1) gebruik bij voorkeur de ingebouwde mikrofoon NIET. Dit is meestal wel een matig gerichte mikrofoon (nierkarakteristiek) maar het nadeel is dat we met de kamera meestal te ver van onze geluidsbron staan (vooral in geval van gesproken woorden) en deze mikrofoon is meestal ook maar van matige kwaliteit. 2) schakel, indien mogelijk, de automatische volumeregeling uit. De automatische regeling heeft natuurlijk het voordeel dat je nooit overgemoduleerde klank hebt maar anderzijds ook het nadeel dat hij altijd het hoogste klankniveau zal instellen in verhouding tot het binnenkomende geluid, met als gevolg dat, bij stille passages, het niveau van het achtergrondgeluid mee opgetrokken wordt. Dit heeft ook nog als nadeel dat, wanneer er dan een harder geluid opgenomen wordt (misschien iets wat gezegd wordt en wat we nodig hebben in de film), de eerste fraktie van een seconde, we wel een overmodulatie gaan krijgt en dit geluid "inknalt". 3) Tussen onze kamera en de mikrofoon plaatsen we bij voorkeur een mengpaneel, en liefst een met een VU-meter, ook al gebruiken we maar één mikrofoon. Dit doen we opdat de klank zou kunnen geregeld worden zonder aan de kamera te moeten komen. Bij het instellen hiervan gaan we als volgt tewerk : we nemen een (liefst vrij luid) konstant geluid en stellen ons mengpaneel zo in dat deze een maximale uitslag van de VUmeter geeft (tot juist voor de overmodulatie) ; dan stellen we het opnameniveau van de kamera manueel in dat deze eveneens een maximale uitslag van de VU-meter geeft. Zo zijn beide toestellen op mekaar afgestemd en kan de klankman het geluidsniveau regelen vanaf het mengpaneel. Deze omslachtige procedure is te vermijden als we een mengpaneel gebruiken met een ingebouwde 1000 Hz. toongenerator. Dan sturen we deze toon uit naar de kamera om het opnameniveau manueel vast te leggen. kursus LIVE-GELUID blz 5/7 SKOOP 2005

6 4) Om het geluid tijdens de opname te beluisteren gebruiken we een koptelefoon. Deze geeft als voordeel aan de klankman dat de selektiviteit van het gehoor uitgeschakeld is en dat alle bijgeluiden, die storend zijn voor een goede opname, beter gehoord worden. 5) De mikrofoon moet zo dicht mogelijk bij de geluidsbron gebracht worden, dit om het storend omgevingsgeluid (buiten) of de hinderlijke reflekties (binnen) zo veel mogelijk te verminderen. Hierbij zullen we veelal gebruik maken van de perch (zeker als we de geluidsbron moeten volgen) maar de mikrofoon kan ook op een statief opgesteld worden zodat deze nog dichter bij de (zich niet verplaatsende) geluidsbron bevindt. Wel moeten we voor een paar zaken heel goed opletten. Eerst en vooral moeten we er voor zorgen dat de mikrofoon niet in beeld komt (bij statief : deze b.v. opstellen achter een vast voorwerp). En ten tweede : bij het gebruik van de perch zal deze zich meestal tussen de lichtbronnen (redelijk ver van onderwerp) en de geluidsbron bevinden, daar we de mikrofoon zo dicht mogelijk bij de geluidsbron moeten brengen. Dit houdt het gevaar in dat we in het beeld een schaduwvorming van de perch krijgen. GELUIDSKONTINUÏTEIT Van groot belang bij de realisatie van een film is niet alleen de beeldkontinuïteit maar even belangrijk is de geluidskontinuïteit. Geen enkele film wordt als een shot opgenomen maar in verschillende shots, waarbij de kamera telkens stopt en voor de volgende scène meestal op een andere plaats staat (en deze opname kan mogelijk op een gans andere dag gemaakt zijn). Hierdoor kunnen er zich sprongen in de klank voordoen, de klank van de een scène is niet meer in overeenstemming met de voorgaande. Bij de projektie van onze film moeten we de indruk krijgen alsof alles in eenmaal is opgenomen (anders merkt de toeschouwer het wisselen van de scènes). Zo moet je er steeds voor zorgen dat het opnameniveau steeds gelijk blijft. Een voorbeeld zal dit duidelijk maken. We nemen een scène op voor een speelfilm en op een tiental meter van de akteurs bevindt zich een kabbelend beekje, dat we rustig mogen mee horen op de achtergrond. De scène die hier op aansluit is met dezelfde akteurs op dezelfde plaats maar vanuit aan ander kamerastandpunt, maar hierdoor moeten we de mikrofoon verder van onze spelers plaatsen (anders komt hij in beeld). We zullen nu de volumeknop verder moeten opendraaien opdat de akteurs nog verstaanbaar zouden zijn en hun tekst op hetzelfde niveau zou worden opgenomen, maar hierdoor brengen we het volume van het kabbelend beekje ook omhoog. Wanneer deze scènes in onze film dus na mekaar komen zal het volume van de dialoog perfekt gelijk zijn maar zal het geluid van ons beekje plotseling toenemen. Dit komt bij de kijker dus onnatuurlijk over dit is dus een grote kontinuïteitsfout. kursus LIVE-GELUID blz 6/7 SKOOP 2005

7 ENKELE RAADGEVINGEN Kijk voor dat je vertrekt al je materiaal grondig na (vooral losgekomen draadjes kunnen een serieuze spelbreker zijn). Het is een ramp vast te stellen dat een of ander noodzakelijk apparaat het niet doet als je klaar bent voor de opname. Zelfs het uitvoeren van een herstelling, hoe gemakkelijk ook, geeft een klad verloren tijd. In geval we met toestellen op batterijvoeding gaan werken gebruiken we ALTIJD nieuwe batterijen, ook al waren deze van de vorige opnames nog niet plat. Gebruik liefst ook alkalinebatterijen daar deze langer meegaan dan gewone, en zeker langer dan oplaadbare, die nog veel rapper plat zijn (deze geven ook maar een spanning van 1,2 V i.p.v. 1,5 V). Gebruik altijd een wind- of plopkap op je mikrofoon, ook bij binnenopnames. Dit verhindert het "ploppen" wanneer er dicht bij de mikrofoon gesproken wordt, maar ook het bewegen met de mikrofoon (volgen van het onderwerp met de perch) kan windgeluiden veroorzaken bij snelle verplaatsingen. Buiten kunnen hiermee storende windgeluiden verminderd worden, maar verwacht hiervan toch ook geen wonderen. Werk het liefst met 2 personen voor de klank (een percher en een mixer) : een persoon kan niet met de perch de aktie volgen en terzelfdertijd het klankvolume op het mengpaneel in het oog houden en bijregelen. Bij het gebruik van een vast opgestelde mikrofoon is 1 klankman uiteraard wel voldoende. Het is ook aangewezen voor sommige scenes apart ambiancegeluid op te nemen, dit kan uw werk achteraf bij de montage heel wat verlichten (continuïteit in de klank). Als we (meestal bij reportages) beelden opnemen van een muzikaal gebeuren (b.v. een fanfare), of we nemen een toespraak op, film dan altijd tot op het einde van een (muzikale) zin. Misschien ga je dat later in je montage niet gebruiken, maar "afgekapt" is het zeker onbruikbaar. Tot slot : wees niet te rap tevreden. Het is beter een opname opnieuw te maken als de klank minder goed is en zeg niet "ik zal dat later wel bijwerken" want dat gaat meestal niet zo goed meer. kursus LIVE-GELUID blz 7/7 SKOOP 2005

Tabellenboek. Gitaar

Tabellenboek. Gitaar 4T versie 1 Natuur- en scheikunde 1, Geluid Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Slj en Zan Tabellenboek 1. Neem de volgende tabel netjes over

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Acoustics The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Onderwerpen: Wat is geluid? Een stukje theorie. Acoustics. Toepassingen. Vragen? Bedankt. Wat is geluid? Geluid is een verstoring van de atmosfeer

Nadere informatie

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand.

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Uitwerkingen 1 Als dit heen en weer beweegt om de evenwichtsstand. Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Een trilling = de beweging van een voorwerp tussen twee opeenvolgende

Nadere informatie

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire BASISPRINCIPES 1. Wat is een risico?...1 2. Wanneer is er sprake van hinder ten gevolge van lawaai?...1 3. Welke risico s worden voornamelijk met lawaai geassocieerd?...1

Nadere informatie

Golven. 4.1 Lopende golven

Golven. 4.1 Lopende golven Golven 4.1 Lopende golven Samenvatting bladzijde 158: Lopende golf Transversale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/transversale_golfsimulation.html Longitudinale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/longitudinale_golfsimulation.html

Nadere informatie

Een mooi voorbeeld om de drie manieren waarop een trilling zich voortplant te illustreren is de volgende:

Een mooi voorbeeld om de drie manieren waarop een trilling zich voortplant te illustreren is de volgende: Over db s gesproken Inleiding Geluid is een trilling, die ontstaat doordat een geluidsbron trilt in een akoestisch midden. Onder akoestisch midden verstaan we een stof in gasvormige, vaste of vloeibare

Nadere informatie

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv 4 Geluid 76 81213-4 In een stadion kan het soms heel stil zijn. Je kunt dan even praten met je buurman. Maar vaak is er een zee van geluid. Het publiek moedigt met zingen en spreekkoren de spelers aan.

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 10/6/2014 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm), Leen

Nadere informatie

Toepassingen van logaritmen

Toepassingen van logaritmen Toepassingen van logaritmen In de techniek krijgen we vaak met logaritmen te maken. We gebruiken in diagrammen een logaritmische schaal wanneer een grootheid kan variëren van heel klein tot heel groot

Nadere informatie

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2)

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Geluidsbron, tussenstof en ontvanger Een geluidsbron is een voorwerp dat trilt. Dat kan in principe ieder voorwerp zijn. Of je een geluid kan horen

Nadere informatie

Geluid. Geluid opnemen en monteren

Geluid. Geluid opnemen en monteren Geluid Geluid opnemen en monteren Geluid is belangrijk Goed geluid begint bij de bron Het geluid bepaalt minstens 50% van de film! De kijker accepteert een film met minder goede beelden als het geluid

Nadere informatie

Videoclub Bedum. Geluid in video

Videoclub Bedum. Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Wat is geluid en hoe versterkt geluid het beeld. Voorbeeldfilmpje Let op de microfoon. Vragen: 1. Wat vind je van het geluid? 2. Hoe zou

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 4 november 2017 Brenda Casteleyn, PhD Met dank aan: Atheneum van Veurne, Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) 1. Inleiding Dit oefeningenoverzicht

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

werkbrief contractwerk

werkbrief contractwerk werkbrief contractwerk opdracht mag moet samenwerken? 1. over mensen, dieren en planten 30' 1-2-3 2. windkracht ' 1-2-3 3. geluid ' 1-2-3 4. licht ' 1-2-3 5. bodem ' 1-2-3 biotoopstudie : bos contractwerk

Nadere informatie

Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van

Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van Wat is GELUID Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van een auto, een overweg, een brandalarm)

Nadere informatie

Thema: Multimedia/IT. Audio

Thema: Multimedia/IT. Audio Audio OPDRACHTKAART MM-02-07-01 Wat is geluid? Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 4 (MM-02-03 t/m MM-02-06) afgerond. Intro: Een multimediaproductie zonder geluid is bijna niet voor

Nadere informatie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie 9 ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN 9.5 GELUID IN DE VLEESWARENINDUSTRIE Auteur : Ir. S.P. van Duin februari 1998 blad 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1 WAT IS GELUID................................................... 3 2 HOE

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai?

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Gevaarlijke decibellen 1. Geef voorbeelden van harde geluiden waar je zelf mee te maken

Nadere informatie

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen Geluid BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30 Luidspreker Drukverschillen Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Oor Trommelvlies met daarachter hamer aambeeld, stijgbeugel trilhaartjes met

Nadere informatie

Deel 22: db. Wat zijn db s? Maes Frank

Deel 22: db. Wat zijn db s? Maes Frank Deel 22: db Wat zijn db s? Maes Frank 0476501034 frank.maes6@telenet.be MAES Frank inleiding db 's 1 1. Waarom rekenen met db s? Er wordt heel veel over db gesproken en iedereen denkt dat dit een eenheid

Nadere informatie

HÄHNEL MK200 VS. MYMYK SMARTMYK MICROFOONTEST

HÄHNEL MK200 VS. MYMYK SMARTMYK MICROFOONTEST HÄHNEL MK200 VS. MYMYK SMARTMYK MICROFOONTEST Filmen doen we tegenwoordig steeds minder met een videocamera. Met de ontwikkeling van de filmmogelijkheden van DSLR s en mirrorless camera s hebben zij in

Nadere informatie

Gids voor de Akoestiek

Gids voor de Akoestiek VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE Gids voor de Akoestiek Algemene definities Gebruikelijke akoestische criteria Om te voldoen aan akoestische wetgevingen en aanbevelingen werkt men met drie

Nadere informatie

Controls en parameters - Reverb Handleiding Elke Reverb heeft bijna dezelfde knoppen en instellingen.

Controls en parameters - Reverb Handleiding Elke Reverb heeft bijna dezelfde knoppen en instellingen. Wat is Galm (Reverb) in de muziek? Veel mensen vragen zich af wat Galm is, maar in feite, horen we het elke dag! Alle geluiden, zelfs een eenvoudig gesprek, raakt eerst een aantal oppervlakken (muren bijvoorbeeld)

Nadere informatie

Deel 21:Geluid en Normen

Deel 21:Geluid en Normen Deel 21:Geluid en Normen MAES Frank Frank.maes6@telenet.be 0476501034 Inleiding Onlangs kreeg ik van een vriend de vraag: Hoeveel vermogen heb ik nodig om in een zaal of café te spelen? Hierover vind je

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig

Trillingen en geluid wiskundig Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Radialen 3 Uitwijking van een harmonische trilling 4 Macht en logaritme 5 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Sinus van een hoek

Nadere informatie

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard?

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard? Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade In Nederland zijn ongeveer 2,6 miljoen jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Ongeveer 7 op de 10 jongeren bezoeken regelmatig een muziekfeest. Ongeveer de

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BG / 12-2004 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Geluid Inleiding Aan geluid

Nadere informatie

NaSk overal en extra opgaven

NaSk overal en extra opgaven NaSk overal en extra opgaven Opg. 1. Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment

Nadere informatie

- Het menselijke gehoor kan tonen waarnemen van 20 tot Hz. Echter, voor spraak is het gebied rond 500, 1000 en 2000 Hz het belangrijkst.

- Het menselijke gehoor kan tonen waarnemen van 20 tot Hz. Echter, voor spraak is het gebied rond 500, 1000 en 2000 Hz het belangrijkst. FEITEN (GELUID EN AKOESTIEK) - Geluid is trillende lucht - Een geluidsgolf breidt zich bolvormig uit - Het menselijke gehoor kan tonen waarnemen van 20 tot 20.000 Hz. Echter, voor spraak is het gebied

Nadere informatie

Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat?

Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat? Checklist Geluidshinder in de Kinderopvang Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat? Ja: ga naar advies 1 Nee: ga naar vraag

Nadere informatie

Wat wil ik vertellen? m.a.w. zoek de essentie op van het verhaal dat je wil vertellen.

Wat wil ik vertellen? m.a.w. zoek de essentie op van het verhaal dat je wil vertellen. Handleiding filmen 1 Voor we starten? Voor je start met opnemen is het belangrijk dat je het geheel goed voorbereidt. Hier zijn enkele tips die zeker van pas kunnen komen bij de voorbereiding. Stel jezelf

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Eenheidscirkel In de figuur hiernaast

Nadere informatie

Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin?

Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin? Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin? Tuinprofessionaldagen 2017 Inhoudsopgave Inleiding Introductie Wat is geluid Basisbegrippen: frequentie en golflengte Verandering geluidsspectrum

Nadere informatie

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db.

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db. Doppler A B PASSERENDE FLUIT Het vriest licht; de maan schijnt door de bomen. Ik sta op 100 m van de kruising van twee wegen. Op de kruisende weg rijdt een open auto. Een inzittende blaast op een fluitje

Nadere informatie

Figuur 1B: Kans op blijvende gehoorschade in functie van het gemiddeld geluidsniveau (uitgedrukt in dba) en de blootstellingsduur.

Figuur 1B: Kans op blijvende gehoorschade in functie van het gemiddeld geluidsniveau (uitgedrukt in dba) en de blootstellingsduur. Figuur 1A: De A-weging om de geluidsterkte te corrigeren voor het menselijk oor. Bij 1000 Hz wordt geen correctie uitgevoerd: de weging is daar 0 db. Bij 100 Hz bedraagt de weging -20 db. Een mens hoort

Nadere informatie

4. Exponentiële vergelijkingen

4. Exponentiële vergelijkingen 4. Exponentiële vergelijkingen Exponentiële vergelijkingen De gelijkheid 10 3 = 1000 bevat drie getallen: 10, 3 en 1000. Als we van die drie getallen er één niet weten moeten we hem kunnen berekenen. We

Nadere informatie

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen Geluid Algemeen Geluid wordt veroorzaakt door trillingen of golven die zich voortplanten in de lucht, een vloeistof of vaste materie zoals een muur. Het gaat om minieme veranderingen in de luchtdruk die

Nadere informatie

d MUTE serie Rust doet wonderen.

d MUTE serie Rust doet wonderen. dutchcreen d MUTE serie Rust doet wonderen. Akoestiek is het geluid dat wordt weerkaatst door de wanden van een ruimte. Hoe harder een wand hoe meer weerkaatsing [reflectie] in de ruimte plaatsvindt. Een

Nadere informatie

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid Geluid : hoe en wat? Het moet zowat eind jaren 70 geweest zijn dat ik mij, mede door de opkomst van de Tascam en Fostex portastudio s en multitrackers, begon bezig te houden met het opnemen van instrumenten

Nadere informatie

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s.

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s. Inhoud... 2 Opgave: Golf in koord... 3 Interferentie... 4 Antigeluid... 5 Staande golven... 5 Snaarinstrumenten... 6 Blaasinstrumenten... 7 Opgaven... 8 Opgave: Gitaar... 8 Opgave: Kerkorgel... 9 1/10

Nadere informatie

Deel 28: Praktishe IM metingen bij Gitaarversterkers

Deel 28: Praktishe IM metingen bij Gitaarversterkers Deel 28: Praktishe IM metingen bij Gitaarversterkers Maes Frank frank.maes6@telenet.be 0476501034 1 Intermodulatie Wanneer een versterker gaat vervormen, maken we intermodulatie IM. Een HiFi versterker

Nadere informatie

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A)

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Opgave 1 Twee kleine luidsprekers L 1 en L hebben een onderlinge afstand van d = 1,40 m. Zie de figuur hiernaast (niet op

Nadere informatie

natuur- en scheikunde 1 CSE BB

natuur- en scheikunde 1 CSE BB Examen VMBO-BB 2017 tijdvak 1 woensdag 17 mei 13.30-15.00 uur natuur- en scheikunde 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken 4 Geluid DO-IT Datum 4. Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken PARAGRAFEN Datum 4. Opdrachten -9 4.2 Opdrachten -24 4.3 Opdrachten -27 4.4 Opdrachten -8 Test jezelf 4 PRACTICUM

Nadere informatie

INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO

INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO VERWELKOMING Annelies Lammertyn Schepen van Milieu Gemeente Maldegem VERWELKOMING Annelies Lammertyn Schepen van Milieu Gemeente Maldegem

Nadere informatie

Quiz. Golven en trillingen. Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte,

Quiz. Golven en trillingen. Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte, Quiz Golven en trillingen Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte, Golven en Trillingen SOORTEN GOLVEN EN HUN EIGENSCHAPPEN Wat is het verband tussen trillingen en golven?

Nadere informatie

- Heeft u een draaiboek? Houd u daar dan ook aan. - Goede en juiste opnamen maken de montage eenvoudiger

- Heeft u een draaiboek? Houd u daar dan ook aan. - Goede en juiste opnamen maken de montage eenvoudiger De methodiek Enkele algemene tips vooraf: - Heeft u een draaiboek? Houd u daar dan ook aan - Goede en juiste opnamen maken de montage eenvoudiger - Heb ik voldoende opnamen? Maar ook niet te veel! - Beoordeel

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

GIDS VOOR DE AKOESTIEK. Algemene definities PLAFOND SYSTEMEN. [Samen van idee tot werkelijkheid.] WELZIJN MILIEU. CI/SfB (35) Xy Septembre 2006

GIDS VOOR DE AKOESTIEK. Algemene definities PLAFOND SYSTEMEN. [Samen van idee tot werkelijkheid.] WELZIJN MILIEU. CI/SfB (35) Xy Septembre 2006 PLAFOND SYSTEMEN [Samen van idee tot werkelijkheid.] CI/SfB (35) Xy Septembre 2006 GIDS VOOR DE AKOESTIEK Algemene definities AKOESTISCH COMFORT VEILIG & GEZOND VISUEEL COMFORT WELZIJN MILIEU Fundamentele

Nadere informatie

Wat als je minder begint te horen? INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Wat als je minder begint te horen? INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Wat als je minder begint te horen? INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Een woordje uitleg over horen 5 2. Wie heeft een hoorapparaat nodig? 6 3. Wat als je een hoorapparaat nodig hebt? 7 4. De

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit eindexamens v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.

Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit eindexamens v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o. I V- 14 EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Woensdag II mei, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het

Nadere informatie

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt?

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt? Waar vind je geluid? Geluid wordt veroorzaakt door trillingen. Deze trillingen zijn een vorm van beweging die je kunt horen. Dit kan je terug vinden in verschillende toonhoogtes. Voorbeelden zijn: vogels

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw :

Opleiding Duurzaam Gebouw : Opleiding Duurzaam Gebouw : Akoestiek : ontwerp en realisatie Leefmilieu Brussel Definities en grootheden Manuel Van Damme Acoustical Expert VK Group Doelstelling(en) van de presentatie Evalueren en Definiëren

Nadere informatie

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO Slechthorendheid en hoortoestellen Afdeling KNO Dit boekje heeft tot doel u informatie te geven over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar wat aan te doen. Als u recent bij een keel-, neus- en oorarts

Nadere informatie

Kernvraag: Wat is geluid?

Kernvraag: Wat is geluid? Kernvraag: Wat is geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1. Hoe worden geluiden gemaakt? Het is niet moeilijk om geluid te maken maar soms is het moeilijk om te zien hóe die

Nadere informatie

AKOESTIEK COMFORT GELUID ONDER CONTROLE. voor gebruikers architecten facilitair managers adviseurs eigenaren en beheerders vastgoed

AKOESTIEK COMFORT GELUID ONDER CONTROLE. voor gebruikers architecten facilitair managers adviseurs eigenaren en beheerders vastgoed AKOESTIEK COMFORT GELUID ONDER CONTROLE voor gebruikers architecten facilitair managers adviseurs eigenaren en beheerders vastgoed Wat is akoestiek weerkaatst geluid. De tijdsduur totdat geluid is uitgestorven

Nadere informatie

Inhoud. Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10

Inhoud. Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10 Inhoud Eenheden... 2 Omrekenen van eenheden I... 4 Omrekenen van eenheden II... 9 Omrekenen van eenheden III... 10 1/10 Eenheden Iedere grootheid heeft zijn eigen eenheid. Vaak zijn er meerdere eenheden

Nadere informatie

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? 1 Linda van de Weerd Inhoud Moet je horen! 3 Trillingen 4 Luister! 5 Hard en zacht 6 Dichtbij en ver weg 7 Hoog en laag 8 Doof zijn 9 Moeilijke

Nadere informatie

Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen?

Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen? Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen? Over digital storytelling Digital storytelling is een heel eenvoudige manier om een verhaal op een multimediale manier te vertellen. Je kan

Nadere informatie

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE Tweede ronde - theorie toets 21 juni 2000 beschikbare tijd : 2 x 2 uur 52 --- 12 de tweede ronde DEEL I 1. Eugenia. Onlangs is met een telescoop vanaf de Aarde de ongeveer

Nadere informatie

Hou het lawaai buiten!

Hou het lawaai buiten! SGG STADIP SILENCE Hou het lawaai buiten! SAINT-GOBAIN GLASS SILENCE The future of habitat. Since 1665. SAINT-GOBAIN GLASS SILENCE Begrippen in geluid en akoestiek Geluid Geluid is een auditieve waarneming

Nadere informatie

Hou het lawaai buiten!

Hou het lawaai buiten! SGG STADIP SILENCE Hou het lawaai buiten! SAINT-GOBAIN GLASS SILENCE The future of habitat. Since 1665. SAINT-GOBAIN GLASS SILENCE Begrippen in geluid en akoestiek Geluid Geluid is een auditieve waarneming

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

TOPLINE WOOD VENEERD ACOUSTIC WALL & CEILING PANELS

TOPLINE WOOD VENEERD ACOUSTIC WALL & CEILING PANELS TOPLINE WOOD VENEERD ACOUSTIC WALL & CEILING PANELS TOPLINE Super absorberende panelen Wanden en plafonds zijn essentieel voor akoestisch comfort. Bij toepassing van Topline kan de combinatie van reflectie,

Nadere informatie

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Als iemand met één oor slecht of helemaal niet hoort

Nadere informatie

GLAS EN AKOESTIEK. Isoleren zoals het hoort SAINT-GOBAIN GLASS COMFORT

GLAS EN AKOESTIEK. Isoleren zoals het hoort SAINT-GOBAIN GLASS COMFORT GLAS EN AKOESTIEK Isoleren zoals het hoort SAINT-GOBAIN GLASS COMFORT SGG STADIP SILENCE Het SILENCE-gamma : het summum van akoestisch comfort! Hoe? Bovendien : SGG STADIP SILENCE is een akoestische beglazing

Nadere informatie

GELUID ONDER CONTROLE PRESENTATIE ERGO DIRECT - 22 MEI 2015

GELUID ONDER CONTROLE PRESENTATIE ERGO DIRECT - 22 MEI 2015 GELUID ONDER CONTROLE PRESENTATIE ERGO DIRECT - 22 MEI 2015 Rekening houden met akoestiek Waarom? Net als licht, lucht en warmte is akoestiek onderdeel van bouwfysica Bouwfysica wordt in ontwerp geregeld'

Nadere informatie

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn Trillingen en Golven Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn NOTE: DE HOOFDSTUKKEN IN DEZE SAMENVATTING KOMEN OVEREEN MET DE PARAGRAFEN UIT HET BOEK. BIJ EEN AANTAL PARAGRAFEN VAN DEZE

Nadere informatie

Eén plus één is meer dan twee. Waarom de meeste mensen met twee hoortoestellen beter horen dan met één.

Eén plus één is meer dan twee. Waarom de meeste mensen met twee hoortoestellen beter horen dan met één. Eén plus één is meer dan twee 8 Waarom de meeste mensen met twee hoortoestellen beter horen dan met één. Deze brochure is de achtste in een reeks Widex-publicaties over het gehoor en aanverwante onderwerpen.

Nadere informatie

De opbouw van notenladders

De opbouw van notenladders De opbouw van notenladders Door Dirk Schut Voorwoord Iedereen kent de notennamen wel: a, bes, b, c, cis, d, es, e, f, fis, g en gis, maar wat stellen deze namen voor en waarom vinden we juist deze noten

Nadere informatie

akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie

akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie a. In het akoestisch laboratorium: de grootheden R & Rw Tussen de zendruimte en de ontvangstruimte zit een opening van 12 m² waartussen de te testen wanden opgebouwd

Nadere informatie

Het maken van panorama foto s en de keuze van het correcte rotatiepunt van de camera.

Het maken van panorama foto s en de keuze van het correcte rotatiepunt van de camera. Het maken van panorama foto s en de keuze van het correcte rotatiepunt van de camera. Definitie Een panoramafoto maak je door meerdere opnames van de scène samen te voegen tot één panoramafoto. De verschillende

Nadere informatie

Geluid en wind. Erik Salomons TNO TPD Delft. Door de wind klinkt geluid soms harder dan anders. Deze website legt uit hoe dit komt.

Geluid en wind. Erik Salomons TNO TPD Delft. Door de wind klinkt geluid soms harder dan anders. Deze website legt uit hoe dit komt. Geluid en wind Erik Salomons TNO TPD Delft Door de wind klinkt geluid soms harder dan anders. Deze website legt uit hoe dit komt. 1. Modellen Als je geluid wilt begrijpen en berekenen, dan kun je niet

Nadere informatie

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar?

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar? Bescherm je gehoor! Bescherm je gehoor! Als werknemer in de Sector Drankverstrekkende bedrijven (o.a. cafés, discotheken) willen we je graag informeren waar je op moet letten als je werkt bij hoge geluidsniveaus

Nadere informatie

Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal

Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal AKOESTISCHE OPLOSSINGEN In de hedendaagse architectuur wordt vaak gebruik gemaakt van materialen als beton, glas en staal. Op akoestisch gebied laten deze vaak te

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

1. De algemeen geldende regels.

1. De algemeen geldende regels. Je kunt je stem veel leed besparen door een paar eenvoudige regeltjes te hanteren. Verkeerde gewoontes, na-apen van andere sprekers, verkeerde ideeën, geven dikwijls overbelasting van de stem. Meestal

Nadere informatie

Keel-, neus en oorheelkunde. Slechthorendheid en Hoortoestellen

Keel-, neus en oorheelkunde. Slechthorendheid en Hoortoestellen Keel-, neus en oorheelkunde Slechthorendheid en Hoortoestellen 1 Deze folder geeft u informatie over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar iets aan te doen. Hoe werkt een oor? Het oor is nodig voor

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding 2. Functies van geluid en muziek 3. Soorten geluid 4. Dynamiek 5. Geluidsapparatuur

INHOUD. 1. Inleiding 2. Functies van geluid en muziek 3. Soorten geluid 4. Dynamiek 5. Geluidsapparatuur INHOUD 1. Inleiding 2. Functies van geluid en muziek 3. Soorten geluid 4. Dynamiek 5. Geluidsapparatuur 6. Opname 7. Geluidscontinuïteit 8. Geluid achteraf 9. Geluidsmontage en nabewerking 10. Samenvatting

Nadere informatie

Handleiding. Sinner bluetooth scooterhelm

Handleiding. Sinner bluetooth scooterhelm Handleiding Sinner bluetooth helm Sinner bluetooth skihelm Sinner bluetooth scooterhelm Inhoudsopgave 1 Introductie bluetooth 1.1 Bluetooth helm controle knop 1.2 Ondersteunende profielen en functies 1.3

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

VERMOGENVERSTERKER VPA2650M

VERMOGENVERSTERKER VPA2650M VERMOGENVERSTERKER IEIDING Wij danken u voor uw aankoop van een professionele versterker. De uitzonderlijke kwaliteit van de onderdelen en de constructie maken van dit toestel een trouwe en betrouwbare

Nadere informatie

Opnemen oude audio. Heel oude bandrecorders hebben nog wel de platte 5 pens plug.

Opnemen oude audio. Heel oude bandrecorders hebben nog wel de platte 5 pens plug. Opnemen oude audio. Wij hebben bijna allemaal oude geluidscassettes, geluidsbanden en grammofoonplaten liggen die we niet meer gebruiken omdat een cd draaien wel zo gemakkelijk is. Toch kunnen we er dikwijls

Nadere informatie

Geluid Laura Van Raemdonck 1MMP C Mul4mediatechnologie

Geluid Laura Van Raemdonck 1MMP C Mul4mediatechnologie Geluid Laura Van Raemdonck 1MMP C Mul4mediatechnologie 2014-2015 Onderbewuste geluiden directe geluid = bv dialogen Filmgeluid à emo4es, associa4es Geluid is zeer belangrijk! Functies Geluidsweergave Sfeersugges4e

Nadere informatie

FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK

FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK akoestiek FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK Stoffen van De Ploeg zijn ontworpen om bij te dragen aan een goede leef- en werkomgeving. Esthetiek, functionaliteit, comfort en duurzaamheid gaan

Nadere informatie

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem Proeven geluid Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. -Ballon -Eigen stem Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Houd de ballon nu tussen je handen en praat tegen de ballon. Wat

Nadere informatie

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren.

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Eenheden In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Hoe we grote getallen klein maken Als we naar de groenteboer gaan

Nadere informatie

Geluidsisolatie in de bouw.

Geluidsisolatie in de bouw. Geluidsisolatie in de bouw. Soorten geluidsoverlast. Luchtgeluid en contactgeluid zijn twee begrippen die wel eens door elkaar gehaald worden, terwijl het twee verschillende vormen van geluidsoverlast

Nadere informatie

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3:

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3: lesbrieven leerkrachtenbestand Lesbrief 3: geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 KAPITEINS LOGBOEK derde Logboekbericht De kok

Nadere informatie

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur natuurkunde 1 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN Inleiding Een kan verschillende oorzaken hebben. De gevolgen en de behandeling van de stoornis hangen af van de oorzaak. Dit hoofdstuk beschrijft kort de soorten, de graden

Nadere informatie

Audiometrie bij kinderen. Melina Willems Sabine Sinnaeve

Audiometrie bij kinderen. Melina Willems Sabine Sinnaeve Audiometrie bij kinderen Melina Willems Sabine Sinnaeve Inhoud presentatie / TTT-sessie Terminologie Apparatuur / Aandachtspunten Invloed van de onderzoeksomgeving Klassikale voorbereiding Individuele

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II Opgave 1 Defibrillator Een defibrillator wordt gebruikt om het hart van mensen met een acute hartstilstand te reactiveren. Zie figuur 1. figuur 1 electroden De borstkas van de patiënt wordt ontbloot, waarna

Nadere informatie

VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE. Gids Voor De Akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek

VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE. Gids Voor De Akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE Gids Voor De Akoestiek De rol van plafonds in de actieve akoestiek Waarom wordt actieve akoestiek aanbevolen? In een volledig absorberende omgeving (geen

Nadere informatie

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet.

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. Op veler verzoek heb ik me verdiept in het fenomeen 8,33 khz. Waarom komt dit op ons af, en wat betekent dit voor de techniek van zenders en ontvangers.

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel Patiënteninformatie Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel rkz.nl In deze folder leest u wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel.

Nadere informatie