Beschuit met muisjes. Kleuters op kraamvisite op de stadsboerderij. Handleiding voor de leerkracht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beschuit met muisjes. Kleuters op kraamvisite op de stadsboerderij. Handleiding voor de leerkracht"

Transcriptie

1 Beschuit met muisjes Kleuters op kraamvisite op de stadsboerderij Handleiding voor de leerkracht

2 Inhoudsopgave blz. 1 Inleiding 3 2 Doelstelling 3 3 Voorbereiding op school 4 4 Voorbereidende bijeenkomst 5 5 Les op de stadsboerderij 6 6 Verwerking op school 7 7 Achtergrondinformatie 7 Bijlagen: B1 Opdrachten 8 B2 Woordenlijst 13 B3 Algemene regels bij bezoek stadsboerderij 14 Beschuit met muisjes is een product van Team Natuur en Milieu Educatie van gemeente Zoetermeer. Heeft u vragen of opmerkingen over deze les of andere producten van Team NME? Neem dan contact op met Annet de Jong, , Meer informatie kunt u ook vinden op Via deze website kunt u ook onze producten reserveren. 2

3 1 Inleiding De lente is het uitgesproken moment om met uw leerlingen één van de drie stadsboerderijen in Zoetermeer te bezoeken. Veel dieren hebben jongen gekregen, waardoor de stadsboerderij veel nieuwe bewoners heeft. In de les Beschuit met muisjes ontdekken de kinderen door middel van een spel de jonge dieren op de boerderij. Het bezoek (op kraamvisite) aan de boerderij is een geschikt moment om met kinderen te praten over allerlei aspecten rondom geboren worden, opgroeien e.d. Voorafgaand aan de les aan de stadsboerderij kunt u op school een voorbereidende les geven. Deze les draait vooral over de geboorte van de kinderen zelf, broertjes/zusjes en wellicht huisdieren. U bepaalt zelf hoe uitgebreid u deze voorbereiding doet, van één kringgesprek tot een projectweek. In deze handleiding geven we enkele lessuggesties. 2 Doelstelling Het doel van de les Beschuit met muisje is de kinderen kennis te laten maken met (jonge) dieren op de stadsboerderij. Kinderen komen spelenderwijs in aanraking met de thema s geboren worden en opgroeien. 3

4 3 Voorbereiding op school Lessuggesties Het is raadzaam om voorafgaand aan de les Beschuit met muisjes de les inhoudelijk met de leerlingen voor te bereiden. U bent vrij in het kiezen van de vorm en grootte van de voorbereiding. Op zich kan een kringgesprek de les al inleiden. Het thema jonge dieren heeft echter zoveel aansluitmogelijkheden dat de les Beschuit met muisjes ook de basis kan zijn voor een projectweek over jong leven. Hieronder geven wij enkele suggesties, deze kunnen zowel bij de voorbereiding als bij de verwerking worden gebruikt. Ook hebben we een woordenlijst samengesteld, die u kunt gebruiken bij een kringgesprek en/of andere activiteiten in de klas. U vindt deze woordenlijst bij de bijlagen. De les Beschuit met muisjes kan goed gebruikt worden bij taalontwikkeling en woordenschatvergroting van (anderstalige) kinderen. Woorden en begrippen die in de klas moeilijk geconcretiseerd kunnen worden, worden op de stadsboerderij heel concreet. Om het gesprek in de kring te illustreren is er een vertelplaat verkrijgbaar. Deze plaat is ook als kleurplaat beschikbaar. Beide zijn te downloaden via de website De tekeningen van de dieren op de plaat komen terug in de les op de boerderij. Geboorte Laat kinderen hun eigen geboortekaartje mee naar school nemen (en/of die van hun broertje/zusje). Praat met de kinderen over papa s en mama s, vrouwen die zwanger zijn, kinderen die geboren worden en kraamvisite. Benadruk dat het voor mensen meestal een feestje is als er een kindje geboren wordt. In Nederland sturen mensen daarom geboortekaartjes, worden er cadeautjes gegeven en beschuit met muisjes gegeten. Het eten van beschuitjes in de klas is voor veel kinderen een belevenis op zich. Naast de geboortekaartjes kunnen de kinderen ook foto s van zichzelf meenemen als baby. Het is hierbij ook leuk als er kinderen zijn die foto s van jonge huisdieren meenemen. Misschien is één van de moeders van de kinderen in de groep enkele maanden zwanger. Als dat het geval is, is het erg leuk en leerzaam om de moeder uit te nodigen in de kring. Laat kinderen zelf vragen over het nieuwe kindje stellen aan de moeder. Misschien is het zelfs mogelijk om de baby in de buik te voelen en/of te zien bewegen. Met, in verhouding, weinig middelen kunt u een hoek van de klas inrichten als babyhoek. Laat hier de kinderen baby s (en moeders) verzorgen. Het is ook leuk om hier dierenknuffels neer te leggen. Ook de babydieren hebben namelijk verzorging nodig. Laat de kinderen zoveel mogelijk zelf het materiaal meenemen (flesjes, spenen, kinderwagen, wiegje, maxi-cosi, luiers, e.d.) Een andere hoek kunt u inrichten als drukkerij. Hier worden verschillende geboortekaartjes gemaakt van kinderen en dieren. Door verschillende materialen te gebruiken wordt het een bonte verzameling van kaartjes. Jonge kleuters zullen vooral tekenen, oudere kleuters kunnen misschien al namen schrijven. Natuurlijk zijn er ook kinderen die de kaartjes willen bezorgen (bij u in de klas of bij een andere groep). Opgroeien Verzorging, opgroeien, jong/oud Dieren en mensen zorgen anders voor hun jongen/kinderen. Wat moeten een papa en mama allemaal doen voor hun kindje? Hoe zit dat bij dieren? Wat zijn overeenkomsten, wat zijn verschillen? Wat moet de boer doen voor de (jonge) dieren op de boerderij? Bij het opgroeien zijn er tussen mensen en dieren overeenkomsten en verschillen. Praat met de kinderen over groot worden. Wat zijn de verschillen tussen de kinderen zelf, hun ouders en grootouders (lengte, gewicht, kleur haar, rimpels e.d.). Hoe is dat bij dieren? Bij zoogdieren lijken de jongen volledig op hun ouders, ze hoeven alleen maar groot te groeien. Bij vogels is dat anders; een kuiken lijkt in eerste instantie niet op zijn vader of moeder. Bij insecten en amfibieën is er zelfs sprake van een volledige metamorfose. Als u hier aandacht aan wilt besteden kunt u het beste de rups/vlinder en kikkervis/kikker als voorbeeld nemen. 4

5 Voorjaar In de lente is de gehele natuur in ontwikkeling. Naast het geboren worden van veel jonge dieren, lopen ook de bomen weer uit en komen de bloemen uit de bollen in de grond. Als u meer informatie wil over het thema lente en mogelijkheden die team Natuur en Milieu Educatie biedt, neem dan contact op! Zie hiervoor de contactgegevens aan het begin van deze handleiding. Organisatorische voorbereiding / Kinderen verdelen in groepen en regelen begeleiders Bij de les op de stadsboerderij verdeelt u de kinderen in maximaal 6 groepen. Iedere groep heeft een volwassen begeleider nodig die Nederlands kan lezen en spreken. Het is raadzaam om de groep en de begeleiders al voor het bezoek aan de stadsboerderij in te delen. Het is verstandig om u zelf niet in te delen als begeleider, maar vrij te houden. Het is ter plekke namelijk heel handig als iemand de controle over het spel houdt, vragen kan beantwoorden van ouders en simpele problemen kan oplossen (bijv. een kind dat naar de wc moet). Voorbereidende bijeenkomst Voordat de les start organiseren wij een voorbereidende bijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst leggen wij de les uit, kunt u de gebruikte materialen bekijken en laten wij u zien waar het centrale verzamelpunt en de opdrachten zich op het terrein van de stadsboerderij bevinden. Het spreekt voor zich dat het bijwonen van de voorbereidende bijeenkomst er toe bij draagt dat de les beter verloopt. 5

6 4 Les op de stadsboerderij / organisatie De les Beschuit met muisjes bestaat uit een spel dat in groepen gespeeld wordt op de stadsboerderij. Vanaf een centraal punt op het terrein gaan de kinderen in groepjes het terrein over. Na iedere opdracht komen de groepjes weer terug bij het centrale punt. Het spelen van het spel duurt ongeveer een uur. Tijdens dit uur worden waarschijnlijk niet alle opdrachten uitgevoerd, dat is niet erg! Het spel en de opdrachten zijn een middel om de boerderij te ontdekken en niet een doel op zich. Bij het centrale punt staat een plastic bak met daarin een dobbelsteen met 6 kleuren (rood, groen, oranje, paars, geel en blauw). De kleuren corresponderen met de cirkels op de dierenborden die hangen bij de dieren. Van iedere groep mag één kind met de dobbelsteen gooien. De kleur die boven komt is de kleur naar waar gelopen/gezocht moet worden. De groep die gegooid heeft gaat meteen op weg en vervolgens mag de volgende groep gooien. Nu kan het gebeuren dat precies dezelfde kleur gegooid wordt als bij de eerste groep. Dit is niet erg omdat er bij iedere kleur meerdere opdrachten zijn uit te voeren. Omdat het om de eerste ronde gaat kunt u er ook voor kiezen om nog een keer te laten gooien. Op deze manier gaan alle groepen aan het werk. Bij iedere kleur/dier hangen 3 opdrachtkaarten. Per beurt wordt er maar 1 opdrachtkaart uitgevoerd. Het is dus niet de bedoeling dat alle opdrachten in één keer worden afgewerkt. Bij iedere opdracht leest de begeleider de tekst rustig voor, vervolgens wordt de opdracht uitgevoerd. De opdrachten stimuleren vooral het gebruik van de zintuigen. De opdrachten vindt u in deze handleiding als bijlage 1. Na het uitvoeren van de opdracht gaan de kinderen weer terug naar de centrale plek. Hier mag een kind weer gooien met de dobbelsteen. Het kan gebeuren dat dan dezelfde kleur wordt gegooid. Omdat er meerdere opdrachten zijn is dat niet erg. Natuurlijk mag er ook een beetje vals worden gespeeld en kan er nog een keer worden gegooid. Laat ouders er voor zorgen dat de kinderen minimaal 1 keer bij alle kleuren/dieren zijn geweest. Bij enkele opdrachten kan extra materiaal klaar staan om te gebruiken. Zorg ervoor dat het materiaal bij de betreffende opdracht blijft en niet meegenomen wordt naar de centrale plaats. Vondsten (zoals veren e.d.) die de kinderen zelf hebben gevonden mogen natuurlijk worden meegenomen. Op de stadsboerderij staat het volgende materiaal voor u klaar: Op het centrale verzamelpunt: Plastic bak Kleurendobbelsteen Verspreid op het terrein 6 Opdrachtpunten (dieren) met ieder zo n 3 opdrachten 6

7 5 Verwerking op school Om alle indrukken en ervaringen die de kinderen hebben opgedaan te verwerken is het goed om na het bezoek aan de stadsboerderij de les na te bespreken. Hierboven zijn al enkele lessuggesties gegeven die ook bij de verwerking gebruikt kunnen worden. Ook bij de verwerking kan goed aansluiten bij taal/woordenschatontwikkeling. Praat met de kinderen over het bezoek aan de boerderij en schrijf de woorden en begrippen die de kinderen noemen op. Deze woorden kunnen weer gebruikt worden als schrijf/stempelopdracht. Als er op de boerderij vondsten zijn gedaan, kunnen deze een mooi plaatsje krijgen in de klas. 6 Achtergrondinformatie Voor het uitvoeren van deze les in geen nadere achtergrondinformatie nodig. Mocht u behoefte hebben aan extra informatie over de dieren, dan kunt u gebruik maken de uitgave Stadsboerderijen en boerderijdieren, algemene informatie van Team Natuur en Milieu. Deze uitgave is gratis verkrijgbaar. Ook op internet is veel informatie beschikbaar. Ook zijn er op internet veel afbeeldingen en filmpje beschikbaar. Hieronder geven we enkele links: (zoektermen: koe, kip, varken, schaap, boerderij, e.d.) 7

8 Bijlage 1: Opdrachten Verspreid over het terrein van de stadsboerderij hangen 6 borden met een dier en een kleurencirkel er op. Bij ieder dier hangen verschillende opdrachten. Omdat er wisselingen in het dierenbestand kunnen zijn, zijn er vragen gemaakt bij meer dan 6 dieren. Hieronder vindt u de vragen die u tegen kunt gaan komen. De medewerkers van team NME maken voor de start van de les een keuze uit de beschikbare dieren. Indien er geen jonge dieren op de boerderij aanwezig zijn, zullen er ter plekke alternatieve vragen opgehangen worden. Schaap Schaap a: - Zijn er schapen met jongen? - Hoeveel jongen zie je? Probeer ze te tellen. - Hoe noem je de jonge schapen? Kijk eens naar de lammetjes. - Wat doen ze? (rennen, springen, slapen, enz.) - Maken de lammetjes geluid? - Kunnen jullie het geluid van een lammetje nadoen? - Kunnen jullie bewegen als een lammetje? Schaap a: - Wat eet of drinkt een lammetje? - Zijn er lammetjes die nu melk drinken bij hun moeder? - Hoeveel lammetjes kunnen er tegelijk melk drinken bij moeder schaap? - Wat voor jonge dieren kunnen er nog meer melk bij hun moeder drinken? Schaap c: Kip Kijk eens naar de kleur van de vacht van het lammetje. - Welke kleur hebben de lammetjes? - Heeft het lammetje dezelfde kleur vacht als zijn moeder? Probeer eens een lammetje te aaien. - Hoe voelt hun vacht? - Hebben de lammetjes dezelfde vacht als hun moeder? - Mensen gebruiken schapenhaar voor bijvoorbeeld truien. Weet je hoe die haren dan heten? Kip a: Hier zie je de baby s van de kip. - Weet je hoe ze genoemd worden? Bekijk de kuikens eens goed. - Wat doen de kuikens? - Welke kleur(en) hebben de kuikens? Je mag een kuikentje aaien. - Hoe voelt het kuiken? De kuikens hebben nu nog donsveren, later krijgen ze echte veren. Alle vogels hebben veren. De kip is dus ook een vogel. 8

9 Kip b: - Waar eten kuikens mee? Alle vogels hebben snavels. - Wat eten de kuikens? - Kies één kuikentje uit. Tel met elkaar hoe vaak hij met zijn snavel naar eten pikt. - Wie weet hoe kuikens geboren worden? - Waar komt het kuikentje uit als het wordt geboren? - Wat moet de kip doen voordat het kuikentje uit het.komt? Alle vogels leggen eieren. Kip c: - Zie je ook een grote kip of haan? - Wat zijn de verschillen tussen de kuikens en hun vaders en moeder? Zoals je nu weet zijn kippen vogels. - Zoek op de boerderij naar andere vogels. Zie je vogels? - Hebben die vogels ook jongen? Zo ja, lijken ze op kippenkuikens? - Wonen al deze vogels op de boerderij, of zijn er ook vogels op bezoek? Varken Tijd voor een spelletje: - Wie kan er een vogel (geluid, beweging) nadoen? Eén kind beeld een vogel uit. De anderen raden welke vogel het is. Varken a: - Hebben de varkens jongen? - Hoe noemen we babyvarkens? - Hoeveel biggen zijn er? Tel maar. - Zijn de biggen even groot? - Zien ze er hetzelfde uit, of zijn er verschillen? - Wat doen de biggen? - Maken de biggen geluid? Kun jij dat nadoen? Varken b: - Wat eten of drinken biggen? - Hoeveel biggen kunnen er tegelijk bij moeder drinken? Dieren die veel jongen tegelijk krijgen, hebben veel spenen. Dieren die 1 of 2 jongen per keer krijgen, hebben 2 tot 4 spenen) Tijd voor een spelletje: Doe om de beurt een dier na dat melk drinkt bij zijn moeder. Doe niet alleen het geluid dat het dier maakt na, probeer ook de bewegingen van het dier na te doen. Het mag een boerderijdier zijn, maar dat hoeft niet. De andere kinderen raden. Alle kinderen komen 1 keer aan de beurt. Varken c: - Welke kleur hebben de biggen? - Lijken de biggen op hun moeder? Wat is er anders? - Kijk eens naar de kop van het varken. Wat zie je zoal? - Kijk eens naar de achterkant van het varken. Wat zie je? - Hoe ruikt het bij de varkens? Hoe komt dat? - Zie je misschien varkenspoep liggen? Hoe ziet dat er uit? 9

10 Konijn Konijn a: - Hier zie je konijnen. Zijn er ook jongen? - Hoeveel jongen er zijn geboren? - Wat doen de babykonijnen? - Wat eten of drinken de babykonijnen? - Welke kleur hebben de konijnen? Konijn b: - Lijken de baby s op hun moeder? - Wat is er verschillend? Wat is er hetzelfde? - Kijk eens goed naar de kop van het konijn. Wat zie je allemaal? - Zie je hoe het konijn haar neus beweegt? Kun jij dat ook zo? - Beweegt het konijn met haar oren? Konijnen kunnen hun oren bewegen. Kun jij dat ook? Probeer het eens (zonder handen). Doe het ook eens met handen. Konijn c: - Kijk eens goed naar de achterkant van het konijn. Wat zie je? - Wat kunnen konijnen goed met hun achterpoten? - Kun je eens voordoen hoe een konijn loopt/huppelt? - Zie je poep van het konijn liggen? Hoe ziet konijnenpoep er uit? Weet je hoe we de poep van het konijn vaak noemen? Poep van konijnen noemen we vaak keutels. Koe Koe a: - Zijn er koeien met jongen? - Hoe noemen we een baby koe? - Hoeveel kalfjes zie je? - Welke kleur(en) heeft het kalf? - Lijkt het kalf op zijn moeder? Wat is er verschillend? - Wat doet het kalf? Als je er bij kunt mag je het kalfje over zijn/haar kop aaien. Durf je dat? Misschien krijg je van het kalf wel een lik. Koe b: - Wat eet en drinkt de koe? - Wat eet of drinkt het kalfje? - Waaruit drinkt het kalfje? - Waar is de uier bij de koe? - Hoeveel spenen zie je aan de uier? Koe c: - Als het kalfje over een tijdje geen melk meer drinkt, wie kan de koeienmelk dan drinken? - Wat kan er van melk gemaakt worden? - Van welke dieren drinken mensen de melk ook? - Zie je koeienpoep liggen? Hoe ziet koeienpoep er uit? 10

11 Geit Geit a: - Zijn er geiten met jongen? - Jonge geiten worden geitenlammetjes genoemd. Hoeveel zie je er? - Wat doen de geitjes? - Kun jij een geitje nadoen? Probeer het maar. - Welke (verschillende) kleuren hebben de geitjes? - Lijken de jonge dieren op hun moeder? - Wat is hetzelfde, wat zijn verschillen? - Wat eten en drinken de grote geiten? - Wat eten of drinken de lammetjes? Geit b: - Bij de wei staan borsteltjes. Pak een borstel een loop zachtjes naar een geit toe. Proveer de geit maar eens te borstelen. Als de geit niet wil en wegloopt, moet er niet achteraan gaan, maar een andere geit nemen. Let op: de schapen willen niet geborsteld worden. Als je klaar bent leg je borsteltjes weer terug in de mand. - Probeer eens een geitenlammetje te aaien. Hoe voelt het geitje? Geit c: - De bovenkant van het kopje voelt misschien wel hard. Hoe komt dat? - Zijn er ook geiten met een dikke buik? Zo ja: Hoe komt dat? - Staan er bij de geiten ook andere dieren in het hok / de weide? - Kijk eens goed naar de geiten en de schapen. Wat zijn de verschillen? Cavia Tijd voor een spelletje: We gaan Ik zie ik zie, wat jij niet ziet spelen. Kies om de beurt iets uit wat je ziet. Vertel er zo veel mogelijk over (kleur, vorm, beweging, e.d.). De anderen raden wat het is (of welk dier). Iedereen komt 1 keer aan de beurt. Cavia a: - Welke kleuren hebben de cavia s? - Zijn er ook jongen bij de cavia s? Hoeveel zie je er? - Lijken de jongen op hun ouders? Wat zijn de verschillen? - Wat doen de jongen? Cavia b: - Cavia s schrikken snel. Wat doen ze als ze bang zijn? - Probeer eens rustig een cavia te aaien. Hoe voelt de cavia? - Zijn de haren lang of kort? Hebben alle cavia s dezelfde haren? - Krabbel de cavia heel zachtjes over haar kop. Soms gaat ze dan heel lief knorren. - Wat eten en drinken de grote cavia s? - Wat eten of drinken de babycavia s? Cavia c: - Kijk eens goed naar de kop van de cavia Wat zie je? - Maken de cavia s geluid? Luister eens goed, vaak piepen ze. Kun jij dat nadoen? 11

12 Paard Paard a: - Hoeveel paarden zie je? - Welke kleuren heeft het paard? - Mensen vinden paarden bijzondere dieren (edele dieren), daarom heten de poten benen en de kop hoofd. Paard b: - Wat heeft het paard aan de onderkant van zijn benen? - Waarom heeft de boer hoefijzers aan de hoeven gemaakt? - Waar gebruiken mensen paarden voor? Paard c: - Wat doet het paard? - Ligt er ook poep van het paard? Aan paardenpoep kun je goed zien wat het paard gegeten heeft. Kun jij dat ook zien? Ezel Ezel a: - Hoeveel ezels zie je? - Welke kleur(en) heeft de ezel? - Maakt de ezel geluid? Kun jij het geluid van een ezel nadoen? Ezel b: - Waar gebruiken mensen ezels voor? - Op welk dier lijkt de ezel een beetje? Ezel c: - Wat doet de ezel? - Zie je ook poep van de ezel? Hoe ziet de poep er uit? 12

13 Bijlage 2: Woordenlijst Beschuit met muisjes Zwanger(schap) Dieren Schaap Lente / voorjaar Dikke buik Koe Lam Nieuw leven Geboren worden Kalf Ooi Jonge dieren Baby Stier Ram Bladeren groeien Moeder Uier Wol Bollen / bloemen Vader Melk Ouders Zoogdier Konijn Zorg / zorgen voor Broertje / zusje Voedster Boer / boerin Opa / oma Kip Rammelaar Boerderij Familie / gezin Kuiken Stal Kind Hen en haan Muizen Wei Jong / oud Eieren (leggen) Cavia Hooi (om te eten) Klein / groot Veren / dons Stro (om te slapen) Groeien Snavel Varken Visite / kraamvisite Vogel Big Beschuit (met muisjes) Zeug Cadeautjes Geit Beer Feest Lam Blij Bok Paard Melk drinken / eten Veulen Borst / fles Merrie Speen Hengst Luier Poepen / plassen Kaartjes Foto s Ziekenhuis Zuster (in huis) Wieg / bedje Kinderwagen 13

14 Bijlage 3: Algemene regels bij bezoek aan de stadsboerderij Het is de bedoeling dat een bezoek aan de stadsboerderij een succes is voor zowel de bezoekers als voor de dieren. Daarom zijn er verschillende regels opgesteld op het gebied van: gedrag, hygiëne en het voeren. Wilt u in het belang van de kinderen, de dieren, maar ook van uzelf deze regels vooraf met de kinderen doornemen? Gedrag Haal geen dieren uit de hokken. Niet rennen of schreeuwen, dat schrikt de dieren af. De dieren laten het merken als ze niet geaaid willen worden, dus de kinderen mogen er niet achteraan lopen. Ook dieren hebben recht op rust en privacy; jaag ze dus niet op en laat geen kinderen in de hokken. Hygiëne Dieren kunnen ziektekiemen bij zich dragen zonder dat ze er zelf ziek van zijn. Sommige hiervan kunnen infecties bij mensen veroorzaken. Met name jonge kinderen en zwangere vrouwen zijn gevoelig voor bepaalde ziektekiemen. Een besmetting kan worden overgedragen door aaien en knuffelen maar ook via mest op de grond. Om een bezoek aan de stadsboerderijen veilig, gezond en verantwoord te houden is in een overleg tussen de Keuringsdienst van Waren, het ministerie van WVC en kinderboerderijorganisaties een code voor hygiëne op kinderboerderijen opgesteld. Hierin staan de volgende hygiënische maatregelen vermeld waarmee bezoekers de kans op een infectie kunnen beperken. Was de handen met water en zeep na aanraken van de dieren. Was de handen met water en zeep voordat er wat gegeten wordt. Vermijdt het aanraken van gezicht en mond voordat de handen gewassen zijn. Niet eten en drinken in de dierweiden maar alleen op de daarvoor aangewezen plaatsen. Geen voedsel eten dat op de grond gevallen is. Geen voer eten dat voor dieren bestemd is. Voeren De meeste dieren op de boerderij zoals de varkens, de geiten en de koeien of kalveren krijgen twee maal per dag eten. Andere dieren zoals de knaagdieren en de vogels krijgen maar één keer per dag te eten. Let op! In verband met gezondheidsrisico s voor de dieren (BSE, MKZ en varkenspest) is het verboden om zelf eten voor de dieren mee te brengen. U kunt hen uitleggen waarom de dieren niet teveel mogen eten, dat ze rekening moeten houden met wat goed voor het dier is. Zo leren ze dieren te respecteren in hun eigenheid. Dit houdt niet in dat daarmee het plezier in de omgang met het dier minder wordt. Integendeel, respect geeft er een meerwaarde aan. 14

Start: Welk dier hoort bij...?

Start: Welk dier hoort bij...? Start: Welk dier hoort bij...? Druk op de deksel van het muziekdoosje. Luister naar het geluid. Welk dier is dit? (Cavia) Zoek ze in de stal. Kijk eens goed, hebben alle cavia s dezelfde jas (vacht) aan?

Nadere informatie

Handleiding. Boerderijles

Handleiding. Boerderijles Handleiding Boerderijles Groep 5/6 Mei/juni 2010 1. Inleiding 1.1 Algemene doelstelling De boerderijles is bedoeld voor leerlingen uit groep 5 en 6. Deze les vindt plaats op stadsboerderij Het Buitenbeest.

Nadere informatie

De bedoeling van deze opdracht is om aandacht te besteden op de luchtjes op de boerderij.

De bedoeling van deze opdracht is om aandacht te besteden op de luchtjes op de boerderij. RONDNEUZEN De paarse kist met daarin 8 speurneuzen, 4 lege potjes en 1 blinddoek. De bedoeling van deze opdracht is om aandacht te besteden op de luchtjes op de boerderij. De neuzen worden opgedaan (het

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4;

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve synthese (Henk Hak en Piet Plak) Lettergrepen samenvoegen tot een woord Letters samenvoegen tot een

Nadere informatie

Werkboekje 2010. Boerderijles Groep 5/6. Naam..

Werkboekje 2010. Boerderijles Groep 5/6. Naam.. Werkboekje 2010 Boerderijles Groep 5/6 Naam.. 1 Inhoudsopgave 1 KIPPEN 3 1.1 SOORTEN VEREN. 3 1.2 VERENONDERZOEK. 4 1.3 HET GEDRAG VAN KIPPEN 4 1.4 WAT KIPPEN ETEN. 4 1.5 KAN EEN KIP KNIPOGEN? 4 2 SCHAPEN

Nadere informatie

Voorjaar op de boerderij. Wat een drukte!

Voorjaar op de boerderij. Wat een drukte! Voorjaar op de boerderij Wat een drukte! Een uitgave van Natuur- en milieueducatie Afdeling Realisatie - Team Stadsruimte Gemeente Leiden, 2012 De boerderij is erg groot. Er zijn stallen met dieren. En

Nadere informatie

Handleiding. Boerderijdier als vriend. groep 3 en 4

Handleiding. Boerderijdier als vriend. groep 3 en 4 Handleiding Boerderijdier als vriend groep 3 en 4 mei/juni 2010 1 INHOUDSOPGAVE 1 Doelstelling 3 1.1 Doelgroep: 3 1.2 Kern: 3 1.3 Uitgangspunten: 3 2 Algemene regels bij bezoek aan de stadsboerderij. 5

Nadere informatie

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc Stadswerken Dierverzorgen Foto: Hans Kraaijkamp www.utrecht.nl/nmc Informatieblad en handleiding Groep 5 t/m 8 Dierverzorgen Met je laarzen aan in het stro staan, een konijntje voorzichtig uit zijn hok

Nadere informatie

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen.

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. Dag kinderen, om jullie weer te zien! Deze krant staat volledig in het teken van! De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. 1 zochten info over Ik heb honger. Weten

Nadere informatie

De ezel. Ezels worden gehouden als :... Van ezelinnenmelk maakt men :...

De ezel. Ezels worden gehouden als :... Van ezelinnenmelk maakt men :... De ezel Dit weet ik over mijn dier Het mannetje: Een kruising tussen een ezelhengst en een paardenmerrie noemt men een. Een kruising tussen een paardenhengst en een ezelin noemt men een Er zijn 3 zichtbare

Nadere informatie

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten paard sporen stap draf Paarden hebben hoefijzers. Pak eens een hoefijzer uit de emmer en bekijk hem goed. 1 Waar zijn de gaatjes voor? Waar zijn hoefijzers

Nadere informatie

S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j

S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j Idee en tekst: Betty Sluyzer Tekeningen: Esther van Gijn Voorlezen Kinderboerderij is geschikt voor baby's, peuters en kleuters. Je kunt het prentenboek

Nadere informatie

K i n d e r b o e r d e r i j. Thema / onderwerp Voorbereiding bezoek kinderboerderij. Thema s : voeding, huisvesting, uiterlijke kenmerken.

K i n d e r b o e r d e r i j. Thema / onderwerp Voorbereiding bezoek kinderboerderij. Thema s : voeding, huisvesting, uiterlijke kenmerken. K i n d e r b o e r d e r i j Thema / onderwerp Voorbereiding bezoek kinderboerderij. Thema s : voeding, huisvesting, uiterlijke kenmerken. Welke betekenis heeft het thema / onderwerp voor de kinderen?

Nadere informatie

Tussendoortjes boerderijklas

Tussendoortjes boerderijklas Tussendoortjes boerderijklas Beginsituatie 65 leerlingen: mogelijkheid tot verdelen in 2 e (34 lln) en 3 e leerjaar (31 lln) Grasveld/pleintje ter beschikking 1) Muziek: zoek het dierengeluid (10min) Elke

Nadere informatie

Inleiding Doelgroep Relatieschema Opzet van de lescyclus Algemeen doel van de lescyclus... 5

Inleiding Doelgroep Relatieschema Opzet van de lescyclus Algemeen doel van de lescyclus... 5 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Doelgroep... 4 2. Relatieschema... 4 3. Opzet van de lescyclus... 5 3.1. Algemeen doel van de lescyclus... 5 3.2. De doelstellingen... 5 4. Relatie met de kerndoelen...

Nadere informatie

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na?

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na? Het schaap De familie schaap Schapen zijn bange dieren. Daarom leven ze met velen samen en blijven ze dicht bij elkaar. Een groepje schapen noemen we een kudde. Schapen praten met elkaar door te blaten.

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de kinderboerderij

Auditieve oefeningen bij het thema: de kinderboerderij Auditieve oefeningen bij het thema: de kinderboerderij Boek van de week: 1; Kinderboerderij; Betty Sluyzer 2; Kinderboerderij/kijkdoosserie 3; Het grote voorleesboek van de Kinderboerderij 4; Boeken over

Nadere informatie

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN Vul de benamingen van onderstaande dieren in rooster 1 in. 10 3 6 18 16 12 8 23 21 22 19 5 9 17 4 15 14 20 27 1 7 2 13 26 24 25 11 KRUISWOORDRAADSEL

Nadere informatie

Lesbrief Kikker viert de lente. Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar

Lesbrief Kikker viert de lente. Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar Lesbrief Kikker viert de lente Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart 2018 Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar Van 21 t/m 30 maart kleurt heel Nederland groen met het

Nadere informatie

Hoek 1. Wat weet jij al over de lente? Zet woorden die jullie aan de lente doen denken rond het kadertje. De lente

Hoek 1. Wat weet jij al over de lente? Zet woorden die jullie aan de lente doen denken rond het kadertje. De lente Hoek 1 Wat weet jij al over de lente? Zet woorden die jullie aan de lente doen denken rond het kadertje. De lente Speel het spelletje Jenga. Jenga is een spelletje met een toren van verschillende blokjes.

Nadere informatie

Mondeling Nederlands. Cursus 2 Module 4. Dag 1

Mondeling Nederlands. Cursus 2 Module 4. Dag 1 Mondeling Nederlands Cursus 2 Module 4 Dag 1 het gras het pad het park de boom de poep de vlieg rondkijken wegjagen wrijven dichtbij ver weg moe moe veel weinig iets - niets vallen wij/zij vallen hij/zij

Nadere informatie

Naam student: Bo Dutrieue Leergroep OLO 3B2 Naam mentor: Mevrouw Cindy Van Severen Klas 3 Aantal lln.: 23

Naam student: Bo Dutrieue Leergroep OLO 3B2 Naam mentor: Mevrouw Cindy Van Severen Klas 3 Aantal lln.: 23 ARTEVELDEHOGESCHOOL Campus Brusselsepoortstraat, Brusselsepoortstraat 93 9000 Gent Bachelor in het ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS Naam student: Bo Dutrieue Leergroep OLO 3B2 Naam mentor: Mevrouw Cindy Van

Nadere informatie

Het Bazzeroet journaal

Het Bazzeroet journaal Het Bazzeroet journaal juli 2015 Het is alweer zomervakantie en dus is het tijd om ons huidige thema af te gaan sluiten. Wij werken op de boerderij was voor de kinderen weer een leuke manier om de wereld

Nadere informatie

THEMA LENTE Auditieve oefeningen

THEMA LENTE Auditieve oefeningen THEMA LENTE Auditieve oefeningen Auditieve synthese Lettergrepen samenvoegen tot een woord Tulp Gras Wei Letters samenvoegen tot een woord Kalfje Krokus Lente Narcis Zaaien Veulen Groeien Paashaas je Poesje

Nadere informatie

Naam:...

Naam:... Naam:... Zijn dit huisdieren of wilde dieren? Zet ze in de goede rij. Kies uit: Hond olifant kat konijn leeuw krokodil hamster aap cavia kanarie pinguin tijger parkiet - giraffe..........................................

Nadere informatie

Max, het trekpaard. Chiquita, het stippelpaard

Max, het trekpaard. Chiquita, het stippelpaard Max, het trekpaard Max werd op 8 augustus 1999 geboren Het is een ruin (gecastreerde hengst). Max is een trekpaard. Hij is erg sterk en weegt bijna 1000 kg. Hij kan in zijn ééntje een kar trekken waar

Nadere informatie

naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1

naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1 naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1 In de kinderboerderij zagen jullie ontgetwijfeld heel wat dieren. Je moest er zelfs opdrachten bij maken. Herinner je je nog welke opdrachten

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis II Voortplanting en gezinsvorming Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten meer over de zwangerschap en geboorte van een baby. Kinderen weten hoe een baby in de buik

Nadere informatie

Inleiding Doelgroep Relatieschema Opzet van de lescyclus Opbouw van de lescyclus Doelstellingen...

Inleiding Doelgroep Relatieschema Opzet van de lescyclus Opbouw van de lescyclus Doelstellingen... 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Doelgroep... 4 2. Relatieschema... 4 3. Opzet van de lescyclus... 5 3.1. Opbouw van de lescyclus... 5 3.2. Doelstellingen... 5 4. Relatie met de kerndoelen & natuurmethoden...

Nadere informatie

De boerderij. Anneke Boertjes. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

De boerderij. Anneke Boertjes. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Anneke Boertjes 03 October 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/86455 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

tweede leerjaar www.lessenpakket.be

tweede leerjaar www.lessenpakket.be tweede leerjaar 2 Vlees op je bord... Lekker en gezond! Lees de tekst Zet de nummers in de tekst bij de juiste tekening. Vertel in de juiste volgorde de weg van het vlees tot op je bord. de weg die het

Nadere informatie

Identiteitskaart koe. Weetjes. Zoogdier. herkauwer: verteert zijn eten in 4 magen. Bijzonderheden. evenhoevig : 2 hoeven aan 1 poot.

Identiteitskaart koe. Weetjes. Zoogdier. herkauwer: verteert zijn eten in 4 magen. Bijzonderheden. evenhoevig : 2 hoeven aan 1 poot. Identiteitskaart koe herkauwer: verteert zijn eten in 4 magen evenhoevig : 2 hoeven aan 1 poot mannetje: stier vrouwtje: koe jong: kalf melk, zuivel, vlees, leder gras, hooi, kuilvoer, krachtvoer 1 kalf

Nadere informatie

BOER KLAS. zkt. lesboekje eerste graad. dit boekje is van: ...

BOER KLAS. zkt. lesboekje eerste graad. dit boekje is van: ... BOER zkt KLAS lesboekje eerste graad dit boekje is van:... Rondom de boerderij Kleef in het kader een foto van de boerderij die jullie gaan bezoeken. Schrijf onder de foto de naam van de hoeve. Wat denk

Nadere informatie

BIJLAGE C: DE DIEREN EN DE SPELREGELS

BIJLAGE C: DE DIEREN EN DE SPELREGELS BIJLAGE C: DE DIEREN EN DE SPELREGELS Respect voor dieren staat hierbij centraal! De omgang met de dieren gebeurt altijd onder toezicht van een pedagogisch medewerker. Kinderen leren vanaf kleins af aan

Nadere informatie

Blijde Wei. Lesaanbod 2016-2017

Blijde Wei. Lesaanbod 2016-2017 Lesaanbod 2016-2017 Blijde Wei Les groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Beestenboel 1/2 X X Kleine Beestjes 1/2 X X X In de sloot, uit de sloot 3/4 X X X Huisdieren 3/4 X X Amfibieën

Nadere informatie

Informatieboerderij Zorgvrij

Informatieboerderij Zorgvrij Informatieboerderij Zorgvrij Programma 2013-2014 Middenin Spaarnwoude vind je boerderij Zorgvrij. De naam zegt het al; hier kan klein en groot zorgeloos genieten van het boerenleven. Koeien aaien, lachen

Nadere informatie

Veer & Vacht. Rondneuzen Op zoek naar boerderijgeuren

Veer & Vacht. Rondneuzen Op zoek naar boerderijgeuren Veer & Vacht Rondneuzen Op zoek naar boerderijgeuren Opdrachtenkaartjes - Les Veer & Vacht > Natuur- & Milieucommunicatie, gemeente Utrecht 2011 Rondneuzen Laat alle leerlingen een speurneus opzetten.

Nadere informatie

( en in de stallen ) van de kinderboerderij

( en in de stallen ) van de kinderboerderij Ernie op het Erf ( en in de stallen ) van de kinderboerderij Een uitgave van Natuur- en milieueducatie Afdeling Realisatie - Team Stadsruimte Gemeente Leiden, 2011 Het is eind november, vroeg in de morgen

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Meneer de Pauw. docentenhandleiding

Meneer de Pauw. docentenhandleiding Meneer de Pauw docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Mirte Smeenk, Elena Francissen, Jolanda van der Heijden Bron: NMC, Utrecht Januari 2012 Inhoud Inleiding 5 Aansluiting bij kerndoelen

Nadere informatie

De drinkenbroeders. Voorbereiding. Materiaal. Lesdoelen. Lesbrief 8 - De drinkenbroeders (1/6) Korte omschrijving aflevering. Lesinhoud.

De drinkenbroeders. Voorbereiding. Materiaal. Lesdoelen. Lesbrief 8 - De drinkenbroeders (1/6) Korte omschrijving aflevering. Lesinhoud. Lesbrief 8 - De drinkenbroeders (1/6) De drinkenbroeders Korte omschrijving aflevering Ga vandaag mee met Otto naar een varkensstal: daar zijn biggetjes. Ze willen lekker melk drinken! De leerlingen ontdekken

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 1-2-3

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 1-2-3 Voorbereiding post 3 Jonkies Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 3: Jonkies, voor groep 1, 2, en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal over de infoborden Spel

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

de Dierenbescherming Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van

de Dierenbescherming Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van de Dierenbescherming Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt over het Beter Leven kenmerk gaat doen! Ik kan je daar heel veel over vertellen Bijvoorbeeld dat

Nadere informatie

Thema dieren. Deze werkbundel is van:

Thema dieren. Deze werkbundel is van: Deze werkbunl is van: DIEREN TELLEN Tel hoeveel je er ziet van elk dier. Noteer het aantal achter juiste benaming. hond: kat: het paard: hamster: slak: DIEREN TELLEN Oplossing Tel hoeveel je er ziet van

Nadere informatie

Meneer de Pauw. docentenhandleiding

Meneer de Pauw. docentenhandleiding Meneer de Pauw docentenhandleiding Uitgave: ANMEC Mirte Smeenk, Elena Francissen, Jolanda van der Heijden Bron: NMC, Utrecht November 2013 Inhoud I nleiding 5 Aansluiting bij kerndoelen 6 1 Het verhaal

Nadere informatie

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013 Nieuwsbrief Waalwijk centrum Juli 2013 De bladeren zijn weer aan het vallen: de herfst is begonnen. We genieten nog van een paar mooie zonnige najaarsdagen. Buiten valt er weer genoeg te ontdekken en beleven.

Nadere informatie

lespakket voor het eerste en het tweede leerjaar Gijzelstraat 14, 9031 Drongen 09 227 60 24 schoolhoeve @gent.be

lespakket voor het eerste en het tweede leerjaar Gijzelstraat 14, 9031 Drongen 09 227 60 24 schoolhoeve @gent.be lespakket voor het eerste en het tweede leerjaar Gijzelstraat 14, 9031 Drongen 09 227 60 24 schoolhoeve @gent.be 1 inhoud Beste leerkracht In deze bundel kan u een aantal werkblaadjes vinden voor het eerste

Nadere informatie

Groepsbevorderende activiteit. De broek van big (Jonathan Emmett)

Groepsbevorderende activiteit. De broek van big (Jonathan Emmett) Groepsbevorderende activiteit De broek van big (Jonathan Emmett) Beginsituatie - 65 kinderen () - 5 begeleiders - dieren aanwezig op de boerderij: paarden, ezel, konijnen, schapen, geiten, varkens, lama,

Nadere informatie

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan.

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan. Ik en mijn familie 2 februari starten we met het thema ik en mijn familie, tijdens deze drie weken staat de familie van het kind centraal. We starten daarom ook in de eerste week met de familie foto s.

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

Paarden. Het bestaan van paarden. Gebruik

Paarden. Het bestaan van paarden. Gebruik Paarden Het bestaan van paarden Het paard bestaat al zo'n 70 miljoen jaar. De paarden van toen hadden een heel ander uiterlijk. Vele oersoorten zijn reeds uitgestorven. Toch heeft de mens het paard veel

Nadere informatie

Wij gaan naar de boerderij

Wij gaan naar de boerderij THEMABOEKJE Wij gaan naar de boerderij KINDCENTRUM HET P@RK, dagopvang en peuterspeelgroep Datum: mei/juni 2014 Danique Hesselink en Ingrid Pasman Beste ouders/verzorgers De peuterspeelgroep en de peuters

Nadere informatie

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen Geboortegedichtjes Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien Die moet beslist met eigen ogen Dit schitterende wonder komen zien We hebben ze geteld Je armpjes en je

Nadere informatie

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan Van welk dier kan je de gekkekoeienziekte krijgen? A) Stieren en koeien B) Schapen C) Allebei Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er

Nadere informatie

Chinchilla. Kids for Animals chinchilla spreekbeurt. Chinchilla kennis. Wilde chinchilla s. Als huisdier

Chinchilla. Kids for Animals chinchilla spreekbeurt. Chinchilla kennis. Wilde chinchilla s. Als huisdier Chinchilla Chinchilla kennis Chinchilla s zijn knaagdieren die oorspronkelijk uit het Andes gebergte in Zuid-Amerika komen. Ze hebben een dikke zilverblauwgrijze vacht en zien er erg knuffelbaar uit. Maar

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Casino-avond (2 de avond)

Casino-avond (2 de avond) Casino-avond (2 de avond) Materiaal: - Prijslijst: Ellen - dieren: kip, varken, koe, paard. (400tal) Ellen - de wei A5 (40tal) groen! Sophie - Geld 1 bg, 2 bg, 5bg, 10 bg Thijs maakt, elk 20 pg s printen.

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Suzie, de slak. Praktische handleiding lentepad

Suzie, de slak. Praktische handleiding lentepad Praktische handleiding lentepad Suzie, de slak Voorbereiding Deze activiteit wordt NIET begeleid door een boer of boerin. Voorzie ouders om zo de kinderen in kleine groepjes op te delen. Meestal wordt

Nadere informatie

Weeknieuws week 5. Peutercollege weetjes

Weeknieuws week 5. Peutercollege weetjes Weeknieuws week 5 Peutercollege weetjes Van 22 februari t/m 26 februari is het Peutercollege geopend van 0900-1200 uur voor alle peuters. De scholen zijn in die week dicht, maar wij zijn gewoon geopend.

Nadere informatie

yvon jaspers Ties en Trijntje op de boerderij met tekeningen van Philip Hopman Uitgeverij Ploegsma Amsterdam

yvon jaspers Ties en Trijntje op de boerderij met tekeningen van Philip Hopman Uitgeverij Ploegsma Amsterdam yvon jaspers Ties en Trijntje op de boerderij met tekeningen van Philip Hopman Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Logeren 8 Ik denk dat ik het al ruik! roept Ties op de achterbank. Mama zit achter het stuur.

Nadere informatie

Waarom dit boekje? Overal. Dierverzorging. Afwisselend. Allerlei dieren. Toekomst

Waarom dit boekje? Overal. Dierverzorging. Afwisselend. Allerlei dieren. Toekomst Waarom dit boekje? Tijdens je opleiding ga je op stage. Je kunt op veel plekken stage lopen. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een stage in de schoonmaak of in een winkel. Of voor een stage in de dierverzorging.

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 4-5

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 4-5 Voorbereiding post 3 Jonkies Groep 4-5 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 3: Jonkies, voor groep 4 en 5. Inhoud: Algemeen Verhaal over de infoborden Spel Werkvel

Nadere informatie

Werkbundel Poelien laat haar kuikens zien

Werkbundel Poelien laat haar kuikens zien Werkbundel Poelien laat haar kuikens zien 1 inhoud Voorwoord Uitleg boerderijkoffer Ontwikkelingsdoelen Gebruikte iconen Werkblaadjes De haan en de hen 7 Ik zie 8 Zo worden kuikens geboren 9 Van ei tot

Nadere informatie

Erin... en er weer uit. nme-les voor groep 1 en 2 op speelboerderij elsenhove

Erin... en er weer uit. nme-les voor groep 1 en 2 op speelboerderij elsenhove Erin... en er weer uit nme-les voor groep 1 en 2 op speelboerderij elsenhove Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Leerdoelen en lesinhoud... 4 3. Opbouw van de les... 5 4. Algemene informatie... 7 Bijlagen

Nadere informatie

Informatieles Vleermuizen

Informatieles Vleermuizen Informatieles Vleermuizen De les is bedoeld voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs en leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Er komen verschillende facetten over het leven van de vleermuis

Nadere informatie

Doei! œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ & # # # # # ## # Œ œ œ œ œ œ œ # # & b œ œ œ Œ œ œ œ œ Œ œ œ œ œ œ Œ

Doei! œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ & # # # # # ## # Œ œ œ œ œ œ œ # # & b œ œ œ Œ œ œ œ œ Œ œ œ œ œ œ Œ oktober 2011 vanaf 4 jaar Doei! tekst en muziek: Chris Winsemius Intro & E G A E G A œ Couplet & E G œ Doei roept de boer, A ik ga weg!' E Jam-merjam-mer jam - mer, & A E wat een pech. G C œ Hé roeptde

Nadere informatie

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden Dieren in de winter Brrr In de winter kun jij een lekkere warme trui aantrekken. Bij dieren werkt dit anders. Sommige kunnen heel goed tegen de kou, andere minder. Het ene dier krijgt een dikke vacht,

Nadere informatie

uitga uitg v a e v 2013

uitga uitg v a e v 2013 Lente uitgave 2013 groep 3/4 inhoud blz. Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Hoe gaat het in groep 1/2 b

Hoe gaat het in groep 1/2 b Hoe gaat het in groep 1/2 b Binnenkomst: - Als je op school komt hang je je jas op je eigen haakje onder je tent. Je tas zet je op de plank. - In de klas geef je de juf een hand en je pakt een spelletje

Nadere informatie

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij Bio-industrie Wat is de bio-industrie? Bio betekent,,leven'' en industrie is een verzamelnaam voor fabrieken. Bio-industrie is een nieuw woord voor bepaalde moderne vormen van veeteelt. In de veeteelt

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

Thema 3 Dieren en planten

Thema 3 Dieren en planten Les 3.1 Landschappen. 1. De appelboom 1. Een boom waarin appels groeien. 1. 3. 2. Bloeien 2. Planten en struiken hebben bloemen 3. Het weiland 3. Een stuk land waar gras op groeit en koeien en schapen

Nadere informatie

Handleiding docent De koe in de kringloop

Handleiding docent De koe in de kringloop De koe in de kringloop Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15 deelnemende

Nadere informatie

15 min. 1-4. NL Spelregels. 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39

15 min. 1-4. NL Spelregels. 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39 15 min. 1-4 NL Spelregels 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39 Voor de ouders Ik leer Op weg naar groep 1 is een compleet spel met duidelijke doelen: 1 Kleuren en vormen leren 2 Letters

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

Voor het eerst naar de Pater van der Geldschool

Voor het eerst naar de Pater van der Geldschool Voor het eerst naar de Pater van der Geldschool s Morgens word je naar school gebracht door papa, mama, opa of oma. Het wachten op de speelplaats Het binnenkomen Om 5 voor half 9 gaat de zoemer; de juffen

Nadere informatie

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen Handleiding leerkracht Vogels in de klas Introductieles Inhoud in het kort Voor de groepen 5-6 bieden we, naast verbale activiteiten, een werkblad aan waarmee de leerlingen aan de slag gaan. In deze les

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

Omdat het volk niet vertrouwde op God, moest het volk veertig... in de woestijn blijven.

Omdat het volk niet vertrouwde op God, moest het volk veertig... in de woestijn blijven. 25 juli Vakantieoefeningen Bijbelhoekje: De verspieders Kies uit: twee - tien - jaar - twaalf - veertig - Hoeveel verspieders gingen er naar Kanaän?... Hoeveel dagen trokken zij er rond?... Hoeveel verspieders

Nadere informatie

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters,

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters, Lesbrief Beste kleuters, Binnenkort speelt de voorstelling op jullie school of in een theater in de buurt. De voorstelling is gebaseerd op de boeken Pas op voor de ezel en de beer en Dansen met de ezel

Nadere informatie

Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet

Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet Babygroepen Beweegknap 1. Bewegen met knuffel Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet 2. Dansen en dan knuffelen Beschrijving:

Nadere informatie

Verpleegkunde RETO

Verpleegkunde RETO Verpleegkunde RETO - 2009 ? Kan Pictogrammen jij deze vragen beantwoorden? Voor deze activiteit heb je lijm nodig. Hier mag je een naam schrijven of je stempel zetten. Wat is niet juist. Zet er maar een

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

Onderbouw. Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij. Speurtocht Op handen en voeten. Op schoolreisje naar Zorgvrij

Onderbouw. Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij. Speurtocht Op handen en voeten. Op schoolreisje naar Zorgvrij Onderbouw Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij Onderwerp In deze tijd zijn er op Zorgvrij veel jonge dieren. De kinderen kunnen met de begeleiders (zelf voor de begeleiding zorgen a.u.b!) gebruik maken

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

- je kan me wat - module 4. docere delectare movere

- je kan me wat - module 4. docere delectare movere - je kan me wat - module 4 docere delectare movere je kan me wat ROCvA - educatie nt2taalmenu.nl - ROCvAmodule 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 je kan me wat nt2taalmenu.nl module 4 1 1 2 3

Nadere informatie

Het Gouden Ei. De Voorstelling. Illustraties en tekst: Marijke Meyer

Het Gouden Ei. De Voorstelling. Illustraties en tekst: Marijke Meyer De Voorstelling Het Gouden Ei Illustraties en tekst: Marijke Meyer Inlichtingen en boekingen: Impresariaat Jongsma en Hartgring Kerkstraat 35b 2271CP Voorburg Tel.: 070-3867430 of 070-3871761 Fax : 070-3877277

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 6-7-8

Voorbereiding post 3. Jonkies Groep 6-7-8 Voorbereiding post 3 Jonkies Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 3: Jonkies, voor groep 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen Verhaal over de infoborden Spel

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 1 & 2

Lessuggesties voor groep 1 & 2 Lessuggesties voor groep 1 & 2 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

gaan de kinderen op ontdekkingstocht langs de verschillende dieren van de boerderij en beantwoorden hun eigen vragen.

gaan de kinderen op ontdekkingstocht langs de verschillende dieren van de boerderij en beantwoorden hun eigen vragen. 5. Er op uit Tijdens deze activiteit: gaan de kinderen op ontdekkingstocht langs de verschillende dieren van de boerderij en beantwoorden hun eigen vragen. Taal Meningen uiten en vragen stellen Groep 1

Nadere informatie

echte moppentappers hebben we er een mooie show van gemaakt.

echte moppentappers hebben we er een mooie show van gemaakt. April 2011 1 Nieuws van groep 1/2 A Het wordt al weer gezellig druk in de klas. Brian die is pas vier geworden en komt nu elke dag bij ons in de klas. Evie en Quinten zijn al vaak komen kijken en zijn

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie