Inkopen en de sociale impact over de grens

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inkopen en de sociale impact over de grens"

Transcriptie

1 Inkopen en de sociale impact over de grens Thea Smid-Verheul, gemeente Amersfoort Jaap Stokking en Shirley Justice Namens Programmadirectie DI, Ministerie VROM 27 sept 2010

2 Programma workshop Starring: Thea Smid-Verheul, centrale inkoopcoördinator Met speciale dank: gemeente Amersfoort Beleid en aanpak: Jaap Stokking, Coördinator sociale voorwaarden, Ministerie VROM Casus en nog meer vragen: U als deelnemer

3 Kennismaking 1. Ik pas wel eens sociale criteria toe bij mijn inkopen (werk / privé). 2. Sociale impact over de grens meenemen in aanbestedingen? Dat heeft geen zin want je kunt het toch niet controleren.

4 Film: Duurzaam Inkopen loont voor mens én milieu

5 U bent inkoper voor de gemeente Zeist. Gemeente Zeist wil x inkopen. Nu komt veel x uit land X en daar blijken arbeids- en mensenrechten slecht gehandhaafd te worden. Het bestuur wil weten hoe de gemeente kan voorkomen dat ze foute x inkoopt. U adviseert het bestuur: a. Vraag om een certificering of label. b. Haal het uit België. c. Stel de sociale normen als minimumeis. d. Neem de sociale normen als bijzondere uitvoeringsbepaling op.

6 U bent aanbieder van x U wilt inschrijven op de aanbesteding van de gemeente Zeist. U ziet de sociale voorwaarden staan en onderzoekt wat u moet doen om hieraan te voldoen. Wat is uw conclusie: a. Ik hoef niets te doen want ik voorzie geen risico s. b. Ik contracteer de voorwaarden door aan mijn toeleveranciers en zie toe op de naleving. c. Ik zet een auditing systeem op en bereken de kosten door aan de opdrachtgever. d. Ik sluit me aan bij een keteninitiatief.

7 Er lijkt iets aan de hand te zijn Zeist heeft de opdracht gegund aan leverancier B. De Volkskrant publiceert op de voorpagina een onderzoek dat bij de productie van x op grote schaal de arbeids- en mensenrechten worden geschonden. Het lijkt erop dat een toeleverancier van B hier ook bij betrokken is. Als u beiden geen actie neemt, dreigt grote publiciteitsschade. U gaat als opdrachtgever met opdrachtnemer in gesprek. Wat verlangt u van opdrachtnemer? a. Hij moet uitzoeken wat er aan de hand is. b. Hij moet zijn toeleverancier vragen om het probleem op te lossen. c. Hij moet zelf ter plaatse onderzoek instellen en het probleem oplossen. d. Hij moet het contract verbreken met zijn toeleverancier.

8 Waarom Sociale Voorwaarden: de feiten 1. 12,3 miljoen mensen worden wereldwijd gedwongen tot arbeid miljoen kinderen verrichten kinderarbeid waarvan 126 miljoen in gevaarlijk werk. 3. In 40% van de landen is een beperking van de vrijheid van vakvereniging. 4. Vrouwen verdienen 30% minder dan mannen. 5. Er zijn 260 miljoen ongelukken op het werk. 6. Elk jaar overlijden mensen in werksituaties % van de arbeiders werken langer dan 48 uur per week. Bron: rapport ILO-Wereldbank/IFC van maart 2009

9 Waarom Sociale Voorwaarden: de context Problematiek speelt lokaal maar gevolg van economische systeem Bijdragen aan oplossing door: - Diplomatie - (Ontwikkelings)hulp - Samenwerking Maar vooral: - Handel: maatschappelijk verantwoord ondernemen door schakels in de keten Laatste schakel is eindgebruiker! Duurzaam inkopen door overheid

10 Sociale voorwaarden Kabinetsbrief 16 oktober 2009: 1. Aansluiten bij MVO-praktijk 2. Sociale normen in internationale productieketen 3. Generieke aanpak 4. Risicobenadering 5. Redelijke inspanning

11 Ad 1) Praktijk Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Ketens wereldwijd Problemen overal (VN) Kennislacunes Geen garanties te geven Geen verplichting Ketenverantwoordelijkheid (SER) Keteninitiatieven

12 Ad 2) Sociale normen Focus: Fundamentele normen van de International Labour Organisation (ILO): vakbondvrijheid, geen kinderarbeid, dwangarbeid of discriminatie Mensenrechten Aanvullend Limiet aan werkuren, veiligheid en gezondheid op de werkplek, leefbaar loon/leefbaar inkomen of eerlijke handelsnormen Alleen voor textiel, bloemen, koffie, thee en cacao, en op termijn natuursteen Geen lokaal sociale criteria (bijv social return)

13 Ad 3) Generieke aanpak Geldt voor alle inkopen (boven drempelbedrag) op gelijke wijze (i.t.t. milieucriteria). Want: risico s onbekend, eenduidige aanpak, beperking lasten Bijzondere aanvullende voorwaarde: inspannen zodra contractpartij, geen selectie vooraf

14 Ad 4) Risicobenadering 1. Risico s afgedekt door keteninitiatief Lijst keteninitiatieven 2. Geen risico voorzien Eigen verklaring 3. Resterende risico s Inspanningsverplichting In alle gevallen: High trust Omgaan met signalen

15 Ad 5) Redelijke inspanning door leverancier Respecteren sociale normen Risicoanalyse Handelsvoorwaarden Verbeteringen Monitoren Trefwoorden: invloed en focus Openbare rapportage (evt PvA) Urgente actie Omgaan met signalen

16 De inkoper / contractbeheerder Opzoeken sociale voorwaarden Opname in de publicatie Ontvangen en toetsen van: Sociale Voorwaarden met regimekeuze Plan van aanpak (evt) Rapportage (evt) Marginale beoordeling; high trust Omgaan met signalen In geval van niet-nakoming: dialoog!, extern advies, onderzoek/audit, ingebrekestelling, ontbinding contract

17 Tot aan inwerkingtreding Juridische tekst Lijst gekwalificeerde keteninitiatieven Handleiding voor inkopers Handleiding voor bedrijven Formats ontwikkelen Steunpunt inkopers en bedrijven Criteriadocumenten aanpassen Bestaande DI instrumenten aanpassen Evaluatie < 2012

18 Wat heeft u nodig om de Sociale Voorwaarden tot een succes te maken?

19 Bedankt voor uw aandacht Meer info:

INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN

INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN NEVI PIANOo congres TOEPASSING INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN Harold Thijssen Ministerie van Binnenlandse Zaken Gisela ten Kate SOMO - De sociale normen, wat zijn die eigenlijk

Nadere informatie

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen.

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen. Rijksbrede beleidsregels Inkoop De overheid koopt per jaar voor bijna 60 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten binnen Nederland en in andere landen.

Nadere informatie

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT?

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work www.humanrightsatwork.nl l.unger@humanrightsatwork.nl DE WORKSHOPS Workhop 1: Hoe herkent

Nadere informatie

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work

WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work WAT MAG JE VAN EEN LEVERANCIER VERWACHTEN EN HOE BEOORDEEL JE DAT? WORKSHOP 2 Liesbeth Unger: Human Rights @ Work 24 APRIL 2014 DE WORKSHOPS Workhop 1: Toepassing sociale voorwaarden in de praktijk Workhop

Nadere informatie

Regimes. Introductie: Aan de slag met sociale voorwaarden. Sociale voorwaarden in 6 stappen. Inspanningsverplichting opdrachtnemer

Regimes. Introductie: Aan de slag met sociale voorwaarden. Sociale voorwaarden in 6 stappen. Inspanningsverplichting opdrachtnemer Handleiding Sociale Voorwaarden Gaat u Europees aanbesteden? Dan kunt u de binnen Duurzaam Inkopen geformuleerde sociale voorwaarden toepassen. Deze zijn gericht op bevordering van internationale arbeidsnomen

Nadere informatie

TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK

TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK TOEPASSING SOCIALE VOORWAARDEN IN DE PRAKTIJK WORKSHOP 1 Harold Thijssen: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Leonie Blokhuis: Hivos/ Stop Kinderarbeid Sandra Poels: Gemeente Eindhoven

Nadere informatie

Handleiding Sociale voorwaarden duurzaam inkopen Printversie, juli 2011

Handleiding Sociale voorwaarden duurzaam inkopen Printversie, juli 2011 Handleiding Sociale voorwaarden duurzaam inkopen Printversie, juli 2011 Leeswijzer Gaat u Europees aanbesteden? Dan kunt u de binnen Duurzaam Inkopen geformuleerde sociale voorwaarden toepassen. Deze zijn

Nadere informatie

Op de aanbesteding/offerteaanvraag <naam aanbesteding> is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen.

Op de aanbesteding/offerteaanvraag <naam aanbesteding> is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen. Bijlage 1 Verklaring Maatschappelijk Verantwoord Inkopen De gemeente Beek heeft op het Manifest Professioneel Duurzaam Inkopen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ondertekend. De gemeente Beek

Nadere informatie

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Internationale Marktordening en Handelspolitiek Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Praktische hulpmiddelen voor IMVO

Praktische hulpmiddelen voor IMVO Praktische hulpmiddelen voor IMVO SER IMVO werkconferentie 21 juni 2011 Globalisering: complexe toeleveringsketens 8 juni 2011 Spectaculaire groei van producten met Max Havelaar keurmerk 10 juni 2011 Nederlandse

Nadere informatie

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010 Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen Januari 2010 Ten behoeve van: Directie Communicatie, Prioteam Markten voor Duurzame Producten

Nadere informatie

Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk

Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk 29 juni 2017 Foto: HH Over deze publicatie en de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek Maatschappelijk verantwoord inkopen

Nadere informatie

Innovatie. Inkopen. Risico s. Niels van Ommen Projectmanager CROW Programmamanager RISNET 2010 CROW

Innovatie. Inkopen. Risico s. Niels van Ommen Projectmanager CROW Programmamanager RISNET 2010 CROW Innovatie Risico s 2010 CROW Inkopen Niels van Ommen Projectmanager CROW Programmamanager RISNET 1 Stellingen 1. Innovatie inkopen gaat prima met een reguliere, relatief eenvoudige aanbestedingsprocedure

Nadere informatie

Datum 3 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Voordewind (CU) en Van Laar (PvdA) over slavernij en kinderarbeid in steengroeves

Datum 3 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Voordewind (CU) en Van Laar (PvdA) over slavernij en kinderarbeid in steengroeves Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl MINBUZA-2015.282771 Uw Referentie 2015Z08838

Nadere informatie

Factsheet Normen. Generieke en aanvullende sociale voorwaarden

Factsheet Normen. Generieke en aanvullende sociale voorwaarden Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet geven we eerst een overzicht van alle in het beleid opgenomen normen en behandelen

Nadere informatie

Factsheet Normen. Vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen

Factsheet Normen. Vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet behandelen we de verschillende normen. Bij de sociale normen geven we aan wat

Nadere informatie

Agenda. - De gemeente Enschede - AgentschapNL/gemeente Enschede - Hoe organiseren we duurzaam inkopen? - De praktijk

Agenda. - De gemeente Enschede - AgentschapNL/gemeente Enschede - Hoe organiseren we duurzaam inkopen? - De praktijk Agenda - De gemeente Enschede - AgentschapNL/gemeente Enschede - Hoe organiseren we duurzaam inkopen? - De praktijk Gemeente Enschede - 160.000 inwoners - 1600 FTE - 100 % duurzame inkoop vanaf 2010 -

Nadere informatie

SOCIAL RETURN IN DE PRAKTIJK

SOCIAL RETURN IN DE PRAKTIJK SOCIAL RETURN IN DE PRAKTIJK PIANOo, 27 september 2011 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Gemeente Amsterdam Agenda Beleidsintroductie Social return in het inkoopproces Social return

Nadere informatie

? ? 1990 B Hergebruik C Recycling D Verbranden voor energie E Verbranden F Storten of lozen = 10% van het totaal verwerkte afval 2010 B Hergebruik C Recycling D Verbranden voor energie E Verbranden F Storten

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

Afdeling Inkoop Januari 2017

Afdeling Inkoop Januari 2017 Maatschappelijk Verantwoord Inkopen MVI-beleid in de praktijk Afdeling Inkoop Januari 2017 MVI-beleid Doel Waarom MVI-beleid? Als netbeheerder willen wij in de transitie naar een duurzame samenleving onze

Nadere informatie

Meer transparantie in de wereldwijde kledingindustrie!

Meer transparantie in de wereldwijde kledingindustrie! POSITION PAPER 1 Meer transparantie in de wereldwijde kledingindustrie! Zou Rana Plaza vandaag zijn ingestort, zouden we weer tussen het puin op zoek moeten naar labels No. 1 Juni 2017 2 Inleiding. De

Nadere informatie

GLOBALISERING: COMPLEXE PRODUCTIEKETENS. It s just a pencil Sourcemap: Where things come from

GLOBALISERING: COMPLEXE PRODUCTIEKETENS. It s just a pencil Sourcemap: Where things come from MVO Risico s herkennen & analyseren PIANOo bijeenkomst, 23 november 2015 GLOBALISERING: COMPLEXE PRODUCTIEKETENS It s just a pencil Sourcemap: Where things come from 3 24-11-2015 IN DE PERS BIJWERKEN!

Nadere informatie

Nederland tegen Kinderarbeid Challenge

Nederland tegen Kinderarbeid Challenge Op zoek naar creatieve, innovatieve ideeën voor het uitbannen van kinderarbeid in de wereld Deadline: 4 oktober 2017 Nederland tegen Kinderarbeid Challenge Vandaag de dag zijn wereldwijd zo n 168 miljoen

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring DUURZAAMHEIDSVERKLARING Ondergetekende: [Naam Leverancier en rechtsvorm [ ], statutair gevestigd te [plaats], aan de [straat, nummer en postcode] (KvK ), hierna te noemen Leverancier, hierbij rechtsgeldig

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Leveranciersgedragscode

Leveranciersgedragscode Leveranciersgedragscode 1. Achtergrond en uitgangspunten Het Ronald McDonald Kinderfonds vangt gezinnen op van ernstig zieke kinderen. In onze bedrijfsvoering streven wij naar optimaal en verantwoord rendement

Nadere informatie

De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Postbus EZ DEN HAAG

De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Postbus EZ DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Postbus 20951 2500 EZ DEN HAAG 2500 EA Den Haag T [070] 3424344 F [070] 3424130 E voorlichting@rekenkamer.nl

Nadere informatie

Kunnen inkopers besparen met marktplaatsen?

Kunnen inkopers besparen met marktplaatsen? WORKSHOP 10 Kunnen inkopers besparen met marktplaatsen? Drs. Roderick Timmermans MMO, Het NIC Drs. W. (Wolter) van der Vlist, Agentschap NL 21 juni 2011 Workshop 1 Het Nieuwe Werken Agenda Kennismaking

Nadere informatie

Duurzaam inkopen provincie Noord-Brabant

Duurzaam inkopen provincie Noord-Brabant Duurzaam inkopen provincie Noord-Brabant Remco de Jong Senior Inkoop Consultant rdjong@brabant.nl 27 september 2010 En hoe begin je nu eigenlijk...? Duurzaam inkopen plaatsen in een cyclus; Vertaling van

Nadere informatie

LEEFBAAR LOON. Loonniveau in internationale handelsketens

LEEFBAAR LOON. Loonniveau in internationale handelsketens LEEFBAAR LOON Loonniveau in internationale handelsketens 2 Werken om van te leven: in de westerse wereld is dat vanzelfsprekend. U wilt dat uw medewerkers genoeg verdienen om van te leven. Die ambitie

Nadere informatie

Stappenplan Social Return

Stappenplan Social Return Stappenplan Social Return Samen maken we meer mogelijk! Leeswijzer Voor je ligt het Stappenplan Social Return van de Gemeente Nijmegen. In dit stappenplan staat beschreven hoe Social Return wordt toegepast

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen. Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen. Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 31 532 Voedingsbeleid Nr. 87 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 11 april 2012 De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Wat doen we zelf 2 1 Doel Duurzaam Inkopen: Gebruik maken van inkoopproces om opdrachtnemers aan te zetten tot leveren

Nadere informatie

Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden

Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden Aan de staatssecretaris van Infrastructuur & Milieu De heer J.J. Atsma Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Den Haag, 3 juli 2012 Betreft: Aanvullende sociale voorwaarden bij duurzaam inkopen overheden Geachte

Nadere informatie

Wereldwinkels Nederland. 26 september 2015

Wereldwinkels Nederland. 26 september 2015 Wereldwinkels Nederland 26 september 2015 Programma 1. Welkom 13.00-13.10 2. Introductie 13.10-13.30 3. Certificering en toetsing 13.30-14.15 4. Criteria voor winkels? 14.15-15.00 en missieborden 5. Pauze

Nadere informatie

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers.

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. 1 INLEIDING Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. Duurzaam inkopen is een actueel thema binnen

Nadere informatie

De Nederlandse overheid ziet de OESO-richtlijnen als het normatieve kader

De Nederlandse overheid ziet de OESO-richtlijnen als het normatieve kader AH 771 2012Z18356 Antwoord van minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 6 december 2012) 1 Bent u bekend met het artikel

Nadere informatie

ING ENVIRONMENTAL APPROACH

ING ENVIRONMENTAL APPROACH ING ENVIRONMENTAL APPROACH Mensenrechten op de werkplek 3 De uitgangspunten 4 Vrijheid van organisatie en het recht op collectieve onderhandeling 5 TABLE OF CONTENTS Dwangarbeid 6 Kinderarbeid 7 Discriminatie

Nadere informatie

Certificering en assortiment

Certificering en assortiment Certificering en assortiment Fair trade en design 24 oktober 2016 Inhoud 1. Waaromrol Wereldwinkels Nederlandbij certificering? 2. Opzet systeem 3. Vervolg 4. Dilemma s en lastige zaken BLOK 1 : Waarom

Nadere informatie

Externe vergader- en verblijffaciliteiten

Externe vergader- en verblijffaciliteiten Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Externe vergader- en verblijffaciliteiten 1. Scope/afbakening De productgroep Externe vergader- en verblijffaciliteiten omvat externe faciliteiten

Nadere informatie

Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Handreiking Manifest MVI)

Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Handreiking Manifest MVI) Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016 2020 (Handreiking Manifest MVI) Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dat er bij de inkoop

Nadere informatie

Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari

Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari 9 februari 2017 Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari 1. Inleiding De globalisering heeft het mogelijk gemaakt dat de productie van onze spijkerbroeken en smartphones niet

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Raadsvoorstel (gewijzigd)

Raadsvoorstel (gewijzigd) Raadsvoorstel (gewijzigd) BARCODE STICKER Nr. 2009-049 Houten, 16 november 2009 Onderwerp: Actualisering Inkoop- en aanbestedingsbeleid Beslispunten: Onderstaande kaderstellende aspecten rondom het aangepaste

Nadere informatie

Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag. Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach

Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag. Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach Introductie TenderCoach Adviseren, coachen en trainen ondernemers: Begeleiding van ondernemers bij

Nadere informatie

ONDERZOEK NATUURSTEEN DE VRAAG NAAR DUURZAAMHEID 16:00. Jan-Paul Schop Florens van der Gaag Reinoud de Jager 7 oktober 2009

ONDERZOEK NATUURSTEEN DE VRAAG NAAR DUURZAAMHEID 16:00. Jan-Paul Schop Florens van der Gaag Reinoud de Jager 7 oktober 2009 ONDERZOEK NATUURSTEEN DE VRAAG NAAR DUURZAAMHEID 16:00 Jan-Paul Schop Florens van der Gaag Reinoud de Jager 7 oktober 2009 Overzicht marktstructuur USP voert in Nederland voor WGDN een studie uit een studie

Nadere informatie

Marktontmoeting social return Werken

Marktontmoeting social return Werken Marktontmoeting social return Werken Voor opdrachtnemers en rijksinkopers Samen Werken aan social return 12 februari 2013 Programma 09:30-09:50 Opening door Aannemingsbedrijf Dekker Krabbendam en de CPO

Nadere informatie

het betreft een vakvereniging van eigen keuze; er is geen inmenging van andere partijen zoals de Staat of het bedrijf zelf.

het betreft een vakvereniging van eigen keuze; er is geen inmenging van andere partijen zoals de Staat of het bedrijf zelf. Factsheet Normen De sociale voorwaarden hebben betrekking op het naleven van internationale sociale normen. In deze factsheet geven we eerst een overzicht van alle in het beleid opgenomen normen en behandelen

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

SROI Social Return On Investment. TOOLKIT SROI voor alle gemeenten in regio Noord-Holland Noord

SROI Social Return On Investment. TOOLKIT SROI voor alle gemeenten in regio Noord-Holland Noord 19 juni 2014 SROI Social Return On Investment TOOLKIT SROI voor alle gemeenten in regio Noord-Holland Noord Regionale standaard voor de toepassing van SROI in de arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord.

Nadere informatie

2. Leverancier levert alle gangbare confectiematen waaronder ook lengtematen en kwartmaten.

2. Leverancier levert alle gangbare confectiematen waaronder ook lengtematen en kwartmaten. Bijlage 4a Lijst van eisen Kemerk UTP / 8000096 datum 27 maart 2014 betreft Europese aanbesteding representatieve bedrijfskleding 4.1 Eisen 4.1.1 Kleding algemeen 1. De te leveren representatieve bedrijfskleding

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

EERLIJK ZAKENDOEN / DUURZAAM INKOPEN

EERLIJK ZAKENDOEN / DUURZAAM INKOPEN WAT EN HOE? EERLIJK ZAKENDOEN / DUURZAAM INKOPEN Bijeenkomst PPP, Soest Gerdien Dijkstra 7 juni 2016 OVER MVO NEDERLAND NETWERK: > 2.200 BEDRIJVEN MET MVO-AMBITIE MKB (>1500 wv 40 in Koplopernetwerk) Grote

Nadere informatie

bottlenecks en best practices

bottlenecks en best practices Pas toe of leg uit en de praktijk van aanbestedingen bij het Rijk: bottlenecks en best practices Jaap Korpel 17 december 2013 Naam programma/afdeling/presentator Probleemschets o.b.v. interviews Monitor

Nadere informatie

Trade not aid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52444

Trade not aid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52444 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 29 April 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52444 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

FACTO SUCCES MET AANBESTEDEN! PROF.DR. JAN TELGEN BREUKELEN, 20 MAART 2013

FACTO SUCCES MET AANBESTEDEN! PROF.DR. JAN TELGEN BREUKELEN, 20 MAART 2013 FACTO SUCCES MET AANBESTEDEN! PROF.DR. JAN TELGEN BREUKELEN, 20 MAART 2013 AGENDA Nieuwe aanbestedingswet EU voorstellen 10 fouten in aanbestedingen 20/3/2013 2 NIEUWE AANBESTEDINGSWET 20/3/2013 3 1. NIEUWE

Nadere informatie

ING BANK N.V. FNV Bondgenoten

ING BANK N.V. FNV Bondgenoten Projectovereenkomst voor HR Dienstverlening LOOPBAAN TRAJECT Tussen ING BANK N.V. en FNV Bondgenoten 1 De Partijen: ING Bank NV, gevestigd te Amsterdam, ("ING"), en FNV Bondgenoten, gevestigd te Utrecht,

Nadere informatie

Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013

Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013 Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013 28-08-2013 INKOOPBELEID GEMEENTE UDEN 2013 PAGINA 1 28-08-2013 INKOOPBELEID GEMEENTE UDEN 2013 PAGINA 2 Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 1. Doelstellingen

Nadere informatie

De meerwaarde van contractmanagement

De meerwaarde van contractmanagement De meerwaarde van contractmanagement Welke kansen zijn er voor u? Wouter Schipperheijn Directeur Het NIC 1 Agenda Voorstellen Contractmanagement Het NICV model Hoe volwassen is uw contractmanagement? Kansen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl DMM/MP-490/12 Datum 4 december 2012 Betreft

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 oktober 2017 Betreft Beantwoording vragen

Nadere informatie

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Wij helpen u graag Onze medewerkers staan voor u klaar om u een goede reis te bezorgen Agenda Even voorstellen Wat is contractmanagement Hoe heeft NS dit

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland 2016 Versie 1 Juli 2016 1 Inleiding... 3 2 Gemeentelijke uitgangspunten... 4 2.1 Algemene uitgangspunten... 4 2.2

Nadere informatie

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn. gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d.

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn. gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Hoorn Nr. 46444 22 maart 2017 Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d.

Nadere informatie

Resultaat break-out sessies. 2 september: toekomst van ISO 26000

Resultaat break-out sessies. 2 september: toekomst van ISO 26000 Resultaat break-out sessies 2 september: toekomst van ISO 26000 1 Inhoud A. Integratie groep 1 B. Integratie groep 2 C Erkenning D. Branchespecifiek E: MVO en innovatie 2 De vragen per focusgebied 1. Wat

Nadere informatie

Inbesteding en Social Return Gemeente s-hertogenbosch. NVRD themadag 5 april 2012

Inbesteding en Social Return Gemeente s-hertogenbosch. NVRD themadag 5 april 2012 Inbesteding en Social Return Gemeente s-hertogenbosch NVRD themadag 5 april 2012 De Start In 2008 Collegebesluit Sociaal Inkopen. Invulling door: Werken bij de gemeente door mensen met een achterstand

Nadere informatie

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid 2016

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid 2016 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 DEEL 1 NOTA INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID 2016... 3 1 Inleiding... 3 1.1 Professioneel opdrachtgeverschap... 3 1.2 Doelstellingen nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid 2016...

Nadere informatie

MONITOR DUE DILIGENCE & INKOOPPRAKTIJK 2015

MONITOR DUE DILIGENCE & INKOOPPRAKTIJK 2015 MONITOR DUE DILIGENCE & INKOOPPRAKTIJK 2015 INHOUD 1. Profiel respondenten 2. Internationaal zakendoen 3. Toeleveringsketen 4. MVO (in de keten) PROFIEL RESPONDENTEN AANTAL MEDEWERKERS < 10 10-99 100-249

Nadere informatie

Concerninkoop. Contract- en leveranciersmanagement. Gàry Habets Hoofd Concerninkoop. Manage de markt! PIANOo okt/nov 2009 1

Concerninkoop. Contract- en leveranciersmanagement. Gàry Habets Hoofd Concerninkoop. Manage de markt! PIANOo okt/nov 2009 1 Concerninkoop Contract- en leveranciersmanagement Gàry Habets Hoofd Concerninkoop 1 Inhoud Actualiteit inkoop en aanbesteden utrecht Concerninkoop Feiten en cijfers 2008 inkooporganisatie Inkoopproces

Nadere informatie

Datum 13 april 2015 Betreft Kamervraag/vragen van de leden Kerstens en Van Dekken (beiden PvdA)

Datum 13 april 2015 Betreft Kamervraag/vragen van de leden Kerstens en Van Dekken (beiden PvdA) > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 154 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Stedelijk Projectbureau Social Return

Stedelijk Projectbureau Social Return Stedelijk Projectbureau Social Return Gemeente Amsterdam Stedelijk Projectbureau Social Return Social.Return@dwi.amsterdam.nl www.amsterdam.nl/socialreturn Ezra Hendriks en Monique Pellinkhof Social Return

Nadere informatie

Aanpak. Social Return

Aanpak. Social Return Aanpak Social Return in Social Return in De Bilt Social Return versie 1.0 1 In 2011 heeft het college van B&W het inkoop en aanbestedingsbeleid 2012 vastgesteld. Hiermee is ook besloten om Social Return

Nadere informatie

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak Even voorstellen: Esther Heijink Sr. adviseur veiligheid en duurzaamheid bij ARCADIS Programmamanager Duurzaamheid divisie Mobiliteit

Nadere informatie

Uitwerking Bijeenkomst Leveranciers/Rijksoverheid Social Return en Duurzaamheid dd 28 juni 2016

Uitwerking Bijeenkomst Leveranciers/Rijksoverheid Social Return en Duurzaamheid dd 28 juni 2016 Uitwerking Bijeenkomst Leveranciers/Rijksoverheid Social Return en Duurzaamheid dd 28 juni 2016 Categoriemanagement IenM: Inkoopadvies, Interim-management en organisatieadvies; en Auditdiensten Conclusies

Nadere informatie

Jaap Peelen. Business Manager Tender support. In de praktijk aanbestedingen winnen met SROI

Jaap Peelen. Business Manager Tender support. In de praktijk aanbestedingen winnen met SROI Jaap Peelen Business Manager Tender support In de praktijk aanbestedingen winnen met SROI Track record 64 tenders in bouw- en infrasector (EMVI en BVP) 71% werd als beste beoordeeld door de opdrachtgever

Nadere informatie

Naar een circulaire economie: Wanted, ondernemende circulaire inkopers 31 januari 2017,Inkoopsymposium HHS, Den Haag

Naar een circulaire economie: Wanted, ondernemende circulaire inkopers 31 januari 2017,Inkoopsymposium HHS, Den Haag Naar een circulaire economie: Wanted, ondernemende circulaire inkopers 31 januari 2017,Inkoopsymposium HHS, Den Haag Prof dr ir Bart Vos, Tilburg University Het is de route niet de kaart Niet de uitkomst

Nadere informatie

Stedelijk Projectbureau Social Return

Stedelijk Projectbureau Social Return Stedelijk Projectbureau Social Return Gemeente Amsterdam Stedelijk Projectbureau Social Return Social.Return@dwi.amsterdam.nl www.amsterdam.nl/socialreturn Social Return in context Milieucriteria: productniveau

Nadere informatie

Prestatieladder Sociale Ondernemen. Aanvang 9.45 uur. Welkom!

Prestatieladder Sociale Ondernemen. Aanvang 9.45 uur. Welkom! Prestatieladder Sociale Ondernemen Aanvang 9.45 uur Welkom! Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) Yuri Starrenburg Voorzitter Stichting PSO-Nederland January 19, 2015 Presentatie PSO Nederland 2 Iedereen

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Auteurs: Bettina Blok, Frieda den Heyer Goedgekeurd door: Karin Cornet Datum: 14.06.2017 Versie: 0.2 Actieplan: MVI - MVS Pagina 1 Aanleiding Meerdere gemeenten,

Nadere informatie

Workshop Schoonmaak. Regionale bijeenkomst PIANOo. Laat de markt haar waarde leveren Zwolle, 28 april 2011

Workshop Schoonmaak. Regionale bijeenkomst PIANOo. Laat de markt haar waarde leveren Zwolle, 28 april 2011 Workshop Schoonmaak Regionale bijeenkomst PIANOo Laat de markt haar waarde leveren Zwolle, 28 april 2011 1 Programma Eerste ronde Nico Koch, beleidssecretaris OSB Schets van de schoonmaakbranche Trends

Nadere informatie

De winning en verwerking van natuursteen gaat, met name in ontwikkelingslanden, gepaard met grootschalige sociale kwesties;

De winning en verwerking van natuursteen gaat, met name in ontwikkelingslanden, gepaard met grootschalige sociale kwesties; NATUURSTEEN FEITEN EN CIJFERS Natuursteen is een groepsbenaming voor alle soorten steen die gebruikt worden als bouwmateriaal voor gebouwen, bestrating, keukens en andere doeleinden. Er is een grote verscheidenheid

Nadere informatie

Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn

Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn Aanleiding Social Return On Investment (SROI) is als thema opgenomen in het Beleidskader Programma Rijnstreek werkt dat op 28 februari 2013 door

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM Duurzaam Inkopen Ric Hettinga Programmadirectie Duurzaam Inkopen Ministerie van VROM Wat is duurzaamheid? Relevante concepten: People, planet, profit Cradle to cradle (C2C) Duurzame bedrijfsvoering Wat

Nadere informatie

Inkoop- en Aanbestedingsbeleid Samenwerkingsverband Oost-Achterhoek

Inkoop- en Aanbestedingsbeleid Samenwerkingsverband Oost-Achterhoek 1 Inkoop- en Aanbestedingsbeleid Samenwerkingsverband Oost-Achterhoek Hoofdstuk 1 Inleiding Bij het inkopen en aanbesteden door de overheid worden publieke gelden aangewend. Hierop rust de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 oktober 2017 Betreft Beantwoording vragen

Nadere informatie

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Introductie Vattenfall levert energie voor de maatschappij van vandaag en draagt bij aan het energiesysteem van morgen. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten 2013 Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten Besluit B&W d.d. 10-9-2013 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Definities... 3 2. Gemeentelijke doelstellingen... 4 3. Uitgangspunten... 5 3.1 Algemeen

Nadere informatie

Trade not aid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/52444

Trade not aid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/52444 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/52444 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Social Return Van verplichting naar verbinding Donderdag 23 januari 2013 KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Opbouw 1. Over Social Return / de sociale

Nadere informatie