HEIJKOOP KIJKT ANDERS

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HEIJKOOP KIJKT ANDERS"

Transcriptie

1 HEIJKOOP KIJKT ANDERS Notitie over vergelijking Methode Heijkoop en VHT/VIB Jaap van der Giessen, juni 2005 Aanleiding Als AIT-opleidingscoördinator voor de Gehandicaptenzorg kom ik regelmatig collega s tegen die naast Video Home Training (VHT) of Video Interactie Begeleiding (VIB) ook kennisgemaakt hebben met of werken volgens de methode van Jacques Heijkoop Anders kijken naar. Al snel komt het gesprek dan op de overeenkomsten en verschillen en de mogelijkheden om de Methode Heijkoop te combineren met VHT/VIB. Tijdens een aantal bijeenkomsten van de AIT Werkontwikkelingskring Communicatief Gehandicapten (Utrecht) zijn aan de hand van videofragmenten de twee methodieken vergeleken. Zelf heb ik ook de basiscursus Methode Heijkoop gevolgd. Een eerste aanzet In deze notitie wordt de Methode Heijkoop op hoofdlijnen beschreven. Daarnaast wordt een eerste aanzet gemaakt om de Methode Heijkoop en VHT/VIB te vergelijken. Op deze manier wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn om deze methodieken te combineren. VHT en VIB wordt in deze notitie als bekend verondersteld en daarom niet beschreven. Methode Heijkoop in vogelvlucht In de Methode Heijkoop gaat het niet zozeer om het wat van een cliënt (wat ben je in vergelijking met anderen, wat betreft problematiek, handicap, ed.), maar om het wie, de persoon van de cliënt. De cliënt doet ervaringen op in contact met andere mensen, zogenaamde Belangrijke Anderen (B.A.) in zijn omgeving. Hierdoor wordt het zelf van de cliënt versterkt of verzwakt. Doel van de methode is het zelf van de cliënt te versterken, zodat er meer interne sturing ontstaat. De cliënt wordt daarmee minder afhankelijk van anderen. In de methode zijn de volgende procesfasen te onderscheiden: a) Oriëntatie; wat speelt er voor zowel de cliënt als voor de Belangrijke Ander b) Bewustwording; ontdekkend en verkennen c) Inzichten formuleren d) Bewust Bekwaam; begeleidingskwaliteiten benoemen en oefenen. e) Ervaringen opdoen f) Regelmatige toetsing ontwikkeling Gedurende dit veranderingsproces kunnen de volgende instrumenten ingezet worden: 1. Ontdekkend kijken 2. Functioneringsprofiel 3. Relatiedynamiek 4. Probleemoplossend samenwerken/probleemgedrag= extra kans 1

2 5. Videotraining De werking van de methode is dat er een verandering teweeg gebracht wordt in het kijken naar, het denken over, het beleven van en de opstelling tegenover de cliënt en zichzelf. De werking van dit veranderingsproces betreft dus zowel de cliënt als de begeleider of opvoeder. Beschrijving instrumenten 1. Ontdekkend kijken Bij Ontdekkend kijken worden video-opnames van de cliënt in verschillende situaties bekeken: alleen of samen met anderen, in een vrije situatie of in een situatie met verwachting; totaal 5 minuten. Het instrument Ontdekkend kijken wordt met alle betrokkenen rondom de cliënt(ouders, begeleiders, therapeuten, leerkracht enz.) gedaan. De achtergrond van de analyse is gebaseerd op een observatieschema in drie categorieën: a) Beschrijving: wat heb je gezien of gehoord b) Betekenis: intentie, beleving, emoties, betrokkenheid c) Hoofdstukken: verschillende facetten van observeerbaar gedrag, zoals blik, gezichtsuitdrukking, hoofdhouding, lichaamshouding, hand/arm, voortbewegen, geluid/spraak, positie, sociale patronen. De werkwijze is als volgt: Kort de aanleiding noemen Eerste keer kijken zonder te reageren Eerste indruk geven De eerste indruk wordt (op de flap) opgeschreven. Tweede keer kijken, video stilzetten, terugspoelen, met elkaar uitwisselen over de beelden. Een eigen onderwerp of thema kiezen dat de komende periode tot de volgende bijeenkomst wordt verkend Door via de videofragmenten stil te staan bij het eigene van de cliënt, krijg je een andere blik op de cliënt. Door je hiervan bewust te zijn en een bepaald aspect van de cliënt te gaan verkennen, verandert je benadering en verwachting van de cliënt. 2. Functioneringsprofiel In het Functioneringsprofiel wordt door ouders en begeleiders een beeld van de cliënt beschreven. Het Functioneringsprofiel bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Naam 2. Leeftijd 3. Presentatie 4. Vaardigheden 5. Taalgebruik 6. (Taal)begrip 2

3 7. Sociaal functioneren 8. Emotioneel functioneren 9. Zelfontwikkeling Onderdelen 1 t/m 6 geven aan wat de cliënt kan; onderdelen 7 t/m 9 beschrijven wat de cliënt aankan. Kunnen wil zeggen: welke vaardigheden heeft de cliënt? Aankunnen wil zeggen: is de cliënt ook in staat om zijn vaardigheden adequaat toe te passen? Vaak blijkt dat er in een concrete situatie belemmeringen zijn om vaardigheden die de cliënt op zich wel beheerst, ook toe te passen. Het onderscheid tussen kunnen en aankunnen maakt je hier bewust van. Het effect hiervan is dat er ook rekening gehouden kan worden met wat de cliënt aankan, en niet alleen met wat hij kan. De cliënt wordt daarmee op een reëel niveau aangesproken. Dit komt zijn zelfvertrouwen ten goede. Evenals bij het Ontdekkend worden ook hier alle betrokkenen bij de cliënt ingeschakeld bij het opstellen van het Functioneringsprofiel. Hierdoor wordt de onderlinge communicatie en samenwerking tussen ouders en begeleiders bevorderd. Ook ontstaat er een gemeenschappelijk kader van waaruit men de cliënt tegemoet treedt. 3. Relatiedynamiek Dit instrument is gebaseerd op enkele basis begrippen uit de theorie van de TransActionele Analyse. De TransActionele Analyse gaat uit van drie ego-posities die ieder mens, zowel cliënt als begeleider in principe in kan nemen. Het gaat hierbij om de relationele aspecten van communicatie. a) Ouder - verantwoordelijk, zorgzaam, kritisch b) Volwassene - toetsend, hier en nu, feitelijk c) Kind - gevoelsmatig, spontaan, aangepast Aan de hand van een video-opname kunnen de egoposities beschreven worden. Vooral aan van de lichaamstaal is af te lezen vanuit welke positie iemand reageert. Tussen de verschillende posities kunnen transacties gesloten worden: parallelle transacties (tussen dezelfde posities) of gekruiste transacties (tussen verschillende posities, boven - onder). Vanuit de analyse van de geobserveerde posities en transacties kan gekeken worden naar opvallende, dominante posities en transacties en naar mogelijke variaties waarmee door de begeleider geëxperimenteerd kan worden. Het doel hiervan is de cliënt te helpen ook andere posities in te nemen, het gevolg is toename van dynamiek in contact en relatie. 4. Probleemoplossend samenwerken / Probleemgedrag = extra kans Bij Probleemoplossend samenwerken gaat het vooral om de zelfhantering van de begeleider bij problematisch gedrag. Bij het beschrijven van het probleemgedrag wordt gekeken naar de betekenis die het probleemgedrag heeft voor de cliënt zelf en voor de begeleider(s). Punt van aandacht is ook welke interventies er gepleegd zijn door begeleiders en welke effectief zijn. Door het probleemgedrag worden begeleiders gedwongen goed naar het zelf en het wie van de cliënt te kijken. Daardoor ontstaat er een extra kans om het zelf van de cliënt te versterken. 3

4 5. Videotraining Bij het instrument Videotraining ligt het accent met name op de persoon van de begeleider. Het bestaat uit drie individuele trainingen met ook een plenaire uitwisseling. De begeleider kiest een begeleidingskwaliteit die ontwikkelen en versterken in de begeleiding van de cliënt. De begeleider gaat daar actief mee aan de slag. De volgende begeleidingskwaliteiten kunnen aan bod komen bij de Videotraining: - Gedeelde aandacht en interesse - Toenadering, Contact maken - Uitwisseling - Instellen - Overgaan - Samen ondernemen - Toonzetting en emotionele zelfhantering - Moeilijke momenten samen aangaan - Binden en loslaten Vergelijking Methode Heijkoop en VHT/VIB Overeenkomsten a) Het gebruik van videofragmenten en het gebruiken van de daardoor verkregen informatie in de begeleiding van de cliënt. b) De manier van kijken: een fragment een aantal keren bekijken en tijdens het kijken stopzetten. c) Zowel de cliënt als de begeleider kunnen onderwerp zijn van de methode. Uiteindelijk gaat het om de verbetering van de situatie van de cliënt. d) Positieve insteek: met elkaar in eerste instantie kijken naar de sterke kanten en mogelijkheden (niet problematiserend). Van daaruit kijken naar de uitbreiding. e) Behalve naar verbaal gedrag, wordt vooral ook naar non-verbaal gedrag gekeken. f) Activerend werken met betrokkenen: de ander actief maken om te ontdekken wat er te zien is op de beelden. Verschillen Methode Heijkoop De Methode Heijkoop vraagt naar het wie van de cliënt. De Methode Heijkoop maakt gebruik van langere videofragmenten (5 minuten). De Methode Heijkoop bespreekt de videofragmenten vanuit een brede, algemene vraagstelling: wat valt je op? (beschrijving) en welke betekenis geef je aan het gedrag? VHT / VIB VHT/VIB kijkt naar wat de cliënt doet (de taak) en hoe hij dat doet (de interactie). Bij VHT/VIB volstaat meestal een kort fragment van 1 à 2 minuten. VHT/VIB kijkt specifiek naar de interactie en vraagt wat zie je aan basiscommunicatie en elementen van geslaagde interactie? Vervolgens wordt gekeken welke betekenis of interpretatie je daar aan kunt geven. Van daaruit kunnen bij VHT andere onderdelen van het trajectplan aan bod komen. 4

5 Methode Heijkoop De Methode Heijkoop kijkt naar de beelden met het oog op het loslaten van een vooringenomen standpunt. Het gaat om het nieuwsgierig worden naar en samen kijkend zoeken naar wat iemand misschien nog meer kan bedoelen. Het beeld in je hoofd wordt getoetst aan het beeld op de video. Kortom, je leert anders kijken naar VHT / VIB VHT/VIB beoogt ook het beeld in je hoofd bij te stellen aan de hand van de videobeelden. Het verschil zit m in de manier waarop men naar de beelden kijkt. Bij de methode Heijkoop is dat meer speurend en onderzoekend. Bij VHT/VIB ligt meer vast waar naar gekeken wordt, namelijk in eerste instantie naar de interactie en de basiscommunicatie. De Methode Heijkoop betrekt zo mogelijk alle betrokkenen bij een instrument. Dit vraagt van betrokkenen een tijdsinvestering, ook al kan men na één bijeenkomst al aan de slag met werkpunten. VHT/VIB werkt met ouders, de persoonlijk begeleider of het team van begeleiders en kan in minder tijd komen tot een conclusie of een bijgesteld plan. Het verschil in tijdsinvestering heeft te maken met de lengte van de videofragmenten die besproken worden, met de groepsgrootte waarmee gewerkt wordt en het procesmatige karakter van de Methode Heijkoop. Bij de Methode Heijkoop zijn de werkpunten observerend van karakter. Bijvoorbeeld: ik ga er deze week nu eens op letten hoe de cliënt reageert als ik hem s morgens begroet. Bij VHT/VIB zijn de werkpunten concreet geformuleerd in termen van basiscommunicatie, bijvoorbeeld: oogcontact, beurtverdeling, ontvangstbevestiging. De Methode Heijkoop maakt gebruik van verschillende instrumenten (zie paragraaf 3). VHT/VIB maakt gebruik van het schema van basiscommunicatie. Bij VHT wordt ook gewerkt met het trajectplan. Bronnen - J. Heijkoop, Vastgelopen Anders kijken naar begeleiding van mensen met een verstandelijke handicap met ernstige gedragsproblemen, Baarn, J. Heijkoop, Cursusmap Basiscursus Methode Heikoop. Anders kijken naar, Heusden, Verslag AIT Werkontwikkelingskring Communicatief Gehandicapten (Utrecht), 20 september 2004, waarin aan de hand van videobeelden gewerkt is volgens de Methode Heijkoop - Het afsluitende werkstuk van en mijn eigen ervaringen tijdens het volgen van de Basiscursus van de Methode Heijkoop Anders kijken naar in de periode september januari

6 Conclusie: mogelijkheden tot combineren Het meest in het oog springende van de Methode Heijkoop is voor mij dat aan de hand van een aantal videofragmenten in verschillende situaties bewust gemaakt wordt wie de cliënt is. Deze nieuwe blik op de cliënt levert nieuwe mogelijkheden op voor de begeleiding van de cliënt. Het omgaan met en communiceren met de cliënt wordt gecombineerd met het observeren van en alert zijn op de persoonlijke kenmerken van de cliënt. Ook de vraagstelling bij de beelden en de brede blik op de situatie geven een andere kijk. Ik ben van mening dat de Methode Heijkoop daarom een waardevolle aanvulling kan zijn op de werkwijze als VHT-er, VIB-er of opleider, juist omdat de Methode Heijkoop anders kijkt naar de cliënt. Het leiding geven aan het gesprek naar aanleiding van de beelden door Jacques Heijkoop als cursusleider was voor mij heel herkenbaar: herhalen en samenvatten wat de ander zegt, goed checken of hij de ander goed begrepen heeft ( is dit wat je bedoelt? ), op een vriendelijke en uitnodigende manier deelnemers bevragen, opmerkingen op de flap-over zetten. Vertaald naar basiscommunicatie: attent zijn, afstemmen (ontvangen en ontvangstbevestiging geven, zowel qua inhoud als qua gevoel; op deze manier ontstaat er geslaagd contact, een goede afstemming en een prettige sfeer), uitwisseling in de kring (kring vormen, beurten maken). Jaap van der Giessen AIT Opleidingscoördinator Gehandicaptenzorg Koninklijke Effatha Guyot Groep, Zoetemeer 6

Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg.

Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg. Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg. Inleiding: Vanaf 2006 heeft de William Schrikker Pleegzorg geëxperimenteerd met

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 Interpersoonlijke competentie Kern 1.2 Inter-persoonlijk competent Communiceren in de groep De student heeft zicht op het eigen communicatief gedrag in de klas

Nadere informatie

Zichtbaar maken. Als we wensen dat kijken zich ontwikkeld tot zien en tot inzicht leidt; is goed contact als eerste van belang.

Zichtbaar maken. Als we wensen dat kijken zich ontwikkeld tot zien en tot inzicht leidt; is goed contact als eerste van belang. Video-Home-Training Bianca te Brake (VHT-er en CPO-er) Lucie Engelen (Landelijk AIT opleiderscoördinator VHT/VIB) Ellen Langenkamp (Manager Kind-en Jeugdhulp) Zichtbaar maken Als we wensen dat kijken zich

Nadere informatie

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren.

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. FEEDBACK WAT IS FEEDBACK EIGENLIJK? Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. Hiermee is feedback een belangrijk middel

Nadere informatie

Wonen Doe Je Thuis: inhoudelijk kader van Combinatie Jeugdzorg

Wonen Doe Je Thuis: inhoudelijk kader van Combinatie Jeugdzorg Combinatie Jeugdzorg helpt kinderen en ouders vakkundig bij complexe vragen over opvoeden en opgroeien, zodat kinderen zich optimaal ontwikkelen en meedoen in de samenleving. Daarbij worden participatie

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Introductie bijeenkomst Video Interventie Ouderenzorg Gerard van de Rijt

Introductie bijeenkomst Video Interventie Ouderenzorg Gerard van de Rijt Introductie bijeenkomst Video Interventie Ouderenzorg Gerard van de Rijt 1 VIO bij Mantelzorgers Waarom? Wat is Video Interventie Ouderenzorg Wat is goede zorg Hoe en waarom werkt het Film met casus familie

Nadere informatie

OMGAAN MET PROBLEEMGEDRAG INHOUD 1. VISIE ST.-ODA OP AGRESSIE

OMGAAN MET PROBLEEMGEDRAG INHOUD 1. VISIE ST.-ODA OP AGRESSIE OMGAAN MET PROBLEEMGEDRAG Jaak Jacobs en Ruth Geuens Gent 03/05/2011 Hasselt 13/05/2011 Leuven 15/06/2011 1 INHOUD 1. Visie St.-Oda op agressie 2. Oorzaken van probleemgedrag/agressie 3. Basishouding van

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek.

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Begaafde leerlingen komen er vanzelf... toch? Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Teambijeenkomsten Anneke Gielis Begaafde leerlingen

Nadere informatie

Kennismaking VIB en methode CONTACT Hoe contact bevorderen tussen doofblinde personen en hun communicatiepartners?

Kennismaking VIB en methode CONTACT Hoe contact bevorderen tussen doofblinde personen en hun communicatiepartners? Kennismaking VIB en methode CONTACT Hoe contact bevorderen tussen doofblinde personen en hun communicatiepartners? Ingrid Korenstra Bartiméus Expertisecentrum Doofblindheid 19-03-2015 Even voorstellen:

Nadere informatie

In deze brochure beschrijven we wat video-hometraining inhoudt en welke gezinnen hiervoor in aanmerking komen.

In deze brochure beschrijven we wat video-hometraining inhoudt en welke gezinnen hiervoor in aanmerking komen. Amarilis Thuisbegeleidingsdienst Amarilis biedt video-hometraining aan. Dit is een intensieve methodiek waarbij gebruik gemaakt wordt van video-opnames in het gezin met als doel de contactuele-, relationele-

Nadere informatie

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is.

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Anik Serneels Klinisch psychologe, relatie- en gezinstherapeute, specialisatie narratieve

Nadere informatie

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Algemeen: Uw ROC wil door middel van eenduidige trainingen pesten structureel aanpakken. Trainingen en cursussen als maatwerk. Doelstelling: Het doel van de training

Nadere informatie

Herstel van vertrouwen

Herstel van vertrouwen Focus op hechting Herstel van vertrouwen Anita Venderbosch Petra van Vilsteren AIT studiedag 21 november 2016 VIB-G preventief richt zich op herstel van het vertrouwen van het pleegkind in zijn nieuwe

Nadere informatie

Ik vertel het je en je vergeet het. Ik laat het je zien en je begrijpt het. Ik laat het je doen en je kunt het! Chinees spreekwoord

Ik vertel het je en je vergeet het. Ik laat het je zien en je begrijpt het. Ik laat het je doen en je kunt het! Chinees spreekwoord Jaap van der Giessen 1 Interactie in beeld Video-interactiebegeleiding ondersteunt hulpverlening Video-interactiebegeleiding (VIB) is een methodiek waarbij de interactie wordt begeleid met video. VIB werkt

Nadere informatie

Situgram: uw voorkeuren in het leren

Situgram: uw voorkeuren in het leren Situgram: uw voorkeuren in het leren Language of Learning Datum Naam M/V Leeftijd Functie Organisatie Afdeling Aantal jaren werkervaring Opleiding MBO HBO WO Anders Afstudeerrichting De gegevens uit deze

Nadere informatie

communicatie vanuit systeemtheoretisch perspectief Je kunt niet niet communiceren, besef het! (er is geen nooduitgang)

communicatie vanuit systeemtheoretisch perspectief Je kunt niet niet communiceren, besef het! (er is geen nooduitgang) Workshop Taal, veel meer dan praten. Koolhof Coaching en Training Over de complexiteit van communicatie Onderwerp: Uitgangspunt: communicatie vanuit systeemtheoretisch perspectief Je kunt niet niet communiceren,

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

Pedagogisch beleid gastouderbureau OOK-Thuis

Pedagogisch beleid gastouderbureau OOK-Thuis Pedagogisch beleid gastouderbureau OOK-Thuis Opvang door Nanny s Inleiding Kinderen moeten zich bij Kinderopvang OOK prettig voelen. Dat is waar alles om draait. Wij willen dat de opvang aantrekkelijk

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

Elsemieke Leijh. Ritie van Rooijen. Annika Smits

Elsemieke Leijh. Ritie van Rooijen. Annika Smits Loes Ippel Elsemieke Leijh Ritie van Rooijen Annika Smits Onderzoeksvraag: Op welke wijze maken wij de leerkracht van obs de Merwedonk pedagogisch/sensitiever voor kinderen die op sociaal en communicatief

Nadere informatie

Studiegids > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > HECHTING EN VIDEO > > > > > > > > > > > > > > > > >

Studiegids > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > HECHTING EN VIDEO > > > > > > > > > > > > > > > > > HECHTING EN VIDEO > > > INTERACTIE > > > > > > > BEGELEIDING > > 2008 Studiegids 1 Aan de informatie in dit opleidingsmateriaal kunnen geen rechten worden ontleend. Tussentijdse wijzigingen voorbehouden.

Nadere informatie

Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis

Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Een opname in het ziekenhuis is voor kinderen

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Zorg voor Zorgen dat! Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet

Nadere informatie

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken?

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken? Intervisie Wat is het? Intervisie is een manier om met collega's of vakgenoten te leren van vragen en problemen uit de dagelijkse werkpraktijk. Tijdens de bijeenkomst brengen deelnemers vraagstukken in,

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Ouders begrijpen, ouders begrenzen

Ouders begrijpen, ouders begrenzen Ouders begrijpen, ouders begrenzen Lies Ledegen Integratief kindertherapeute www.kroost.be Programma Inleiding en opwarmer Basisvaardigheden omtrent communicatie met ouders : trainen en oefenen. Doelstelling

Nadere informatie

Dienst Ambulante Begeleiding. Communicatie bij personen met een verstandelijke beperking.

Dienst Ambulante Begeleiding. Communicatie bij personen met een verstandelijke beperking. Dienst Ambulante Begeleiding Communicatie bij personen met een verstandelijke beperking. Voorstelling DAB ambulante en mobiele dienst voor gezinnen met kind, jongere of volwassene met een verstandelijke

Nadere informatie

Gesprekskaarten pedagogisch handelen

Gesprekskaarten pedagogisch handelen Gesprekskaarten pedagogisch handelen Samenwerkingsproject Samen Opleiden tussen Peel en Maas en Dommel en Aa Themagroep Pedagogisch Handelen kaarten.indd 1 28-01-17 19:17 kaarten.indd 2 28-01-17 19:17

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING Het bevoegd gezag van Pro-8 en SKOB overwegende: dat Pro-8/SKOB verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening aan

Nadere informatie

KORTDURENDE VIDEO-HOMETRAINING (K-VHT)

KORTDURENDE VIDEO-HOMETRAINING (K-VHT) KORTDURENDE VIDEO-HOMETRAINING (K-VHT) Ouders vroegtijdig helpen met beelden NJi, De Reehorst Marij Eliëns 6 juni 2008 Programma 06-06-2008 1 Wat is K-VHT? 2 De methodiek van K-VHT 3 Toepassen van K-VHT

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Bijlage 1. Kijkwijzers leraarvaardigheden

Bijlage 1. Kijkwijzers leraarvaardigheden Bijlage 1. Kijkwijzers leraarvaardigheden In deze bijlage staan kijkwijzers op het gebied van interactie, didactiek en klassenmanagement, die je kunt gebruiken bij de analyse van opnames. A. Kijkwijzers

Nadere informatie

Promens Care GEZINSBEHANDELING

Promens Care GEZINSBEHANDELING GEZINSBEHANDELING Voor gezinnen waarvan ouders of kinderen met een verstandelijke en/of psychische beperking hulp zoeken bij opvoeden en opgroeien Promens Care We helpen u thuis! Opvoeden is een hele klus.

Nadere informatie

Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers

Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers Doel: Het doel van deze procedure is het bevorderen van zelfvertrouwen en motivatie

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Omgaan met een moeilijke klas. Susan de Bruin

Omgaan met een moeilijke klas. Susan de Bruin Omgaan met een moeilijke klas Susan de Bruin SWV Amsterdam Zuid-Oost 31 oktober Welkom 39 jaar 10 jaar leerkracht SBAO te Alkmaar Susan de Bruin 6 jaar werkzaam bij Gedragpunt Ambulant begeleider & Trainer

Nadere informatie

TRAINING interactievaardigheden BSO

TRAINING interactievaardigheden BSO TRAINING interactievaardigheden BSO Eerste bijeenkomst: Kinderen en hun ontwikkeling in de bso Leerdoelen van de eerste bijeenkomst: Duur van de bijeenkomst: De pedagogisch medewerkers weten grofweg welke

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Epilepsie en moeilijkverstaanbaar gedrag. november 2011 Rea Vonk-Dekkers GZ psycholoog/orthopedagoog Dichterbij Kleur kinder en jeugdzorg.

Epilepsie en moeilijkverstaanbaar gedrag. november 2011 Rea Vonk-Dekkers GZ psycholoog/orthopedagoog Dichterbij Kleur kinder en jeugdzorg. Epilepsie en moeilijkverstaanbaar gedrag november 2011 Rea Vonk-Dekkers GZ psycholoog/orthopedagoog Dichterbij Kleur kinder en jeugdzorg. Inleiding Samenwerking medici en gedragswetenschappers vertrekpunten

Nadere informatie

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk.

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. PROFESSIONALISEREN DOOR ALLE BENODIGDE SOFTSKILLS VAN DE MANAGER TE TRAINEN

Nadere informatie

Van Egmond Coaching. Voor wie?

Van Egmond Coaching. Voor wie? Van Egmond Coaching Heb je behoefte aan iemand die goed kan luisteren, met je meedenkt, kritisch kijkt, ondersteunend is en je kan helpen bij het doorbreken van vastgelopen situaties? Zoek je voor jezelf

Nadere informatie

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen:

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen: Pedagogische opleiding theorie Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback Doelstellingen De kennis over de begrippen:, feedback, opleiden en leren kunnen uitdrukken en verfijnen Doelstellingen De voornaamste

Nadere informatie

Opleiding VIB uitgebreid

Opleiding VIB uitgebreid Opleiding VIB uitgebreid Video Interactie Begeleiding (VIB) is een verzamelnaam voor een variatie aan methodische vormen van begeleiding waarbij professionele werkers in hun handelen en communicatie worden

Nadere informatie

Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden

Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden Inleiding Kinderen zijn volop in ontwikkeling. Coaching met behulp van paarden geeft op het terrein van denken, doen en voelen veel beweging.om al die veranderingen

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Het pleegkind in beeld

Het pleegkind in beeld Het pleegkind in beeld Workshop pleegzorgsymposium 19 juni 2014 Petra de Vries (De Rading) Anny Havermans (SAV) 1 Programma Welkom Project gehechtheid in beeld bij pleegzorg Inleiding op gehechtheid en

Nadere informatie

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Wie zijn wij? Iedere ouder maakt zich wel eens zorgen om zijn kind. Eet mijn kind goed? Speelt hij genoeg met andere kinderen? Zijn die woedeaanvallen normaal?

Nadere informatie

HET COMMUNICATIEPASPOORT. Leernetwerk Ondersteunde Communicatie

HET COMMUNICATIEPASPOORT. Leernetwerk Ondersteunde Communicatie HET COMMUNICATIEPASPOORT Leernetwerk Ondersteunde Communicatie WAT IS MEDIANDER? Identiteit Mediander is een open, vrijwillig samenwerkingsverband van organisaties actief in de zorg, onderwijs en begeleiding

Nadere informatie

DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT

DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT Met dit draaiboek (en de daarbij behorende bijlagen) kunt u een bij- of nascholingsbijeenkomst organiseren over signaleren. Deze bij- of nascholing

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

Licht verstandelijke beperking. Praktische tips voor herkennen. voor professionals

Licht verstandelijke beperking. Praktische tips voor herkennen. voor professionals Licht verstandelijke beperking Praktische tips voor herkennen voor professionals Begrijp je wat ik bedoel? Kinderen en jongeren zijn er bij gebaat wanneer vroegtijdig wordt herkend of er sprake is van

Nadere informatie

Pedagogisch klimaat. Na.v. leerling-ouder en personeel enquête Beoordeling uitslagen

Pedagogisch klimaat. Na.v. leerling-ouder en personeel enquête Beoordeling uitslagen Pedagogisch klimaat Na.v. leerling-ouder en personeel enquête Beoordeling uitslagen De vragenlijsten zijn opgebouwd uit verschillende rubrieken. De vragen binnen de rubrieken worden items genoemd. Per

Nadere informatie

Ulrica WF van Panhuys Authentic Leadership www.uwfvanpanhuys.com

Ulrica WF van Panhuys Authentic Leadership www.uwfvanpanhuys.com Module 1 Profileren van de emotionele intelligentie: Team Effectiviteit (). De Team Effectiviteit wordt vastgesteld door het identificeren, vaststellen en beheersen van de emotionele intelligentie van

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Van Egmond Coaching. Voor wie?

Van Egmond Coaching. Voor wie? Van Egmond Coaching Heb je behoefte aan iemand die goed kan luisteren, met je meedenkt, kritisch kijkt, ondersteunend is en je kan helpen bij het doorbreken van vastgelopen situaties? Zoek je voor je instelling

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

1-jarige opleiding ABA

1-jarige opleiding ABA 1-jarige opleiding ABA Onze opleiding bestaat uit een basisworkshop en 6 verdiepende workshops, die elk 1 weekend beslaan. De kosten voor de gehele opleiding bedragen 1.600,00. Alle workshops bestaan uit:

Nadere informatie

Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen

Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen D a t u m 4 s e p t e m b e r 2 0 1 4 V o o r b e r e i d i n g S a r r o n d e r d e e l v a n d e P a r n a s s i a G r o e p ( F e r r y v

Nadere informatie

Checklist. Balans in Beeld. www.kennispleingehandicaptensector.nl/balansinbeeld

Checklist. Balans in Beeld. www.kennispleingehandicaptensector.nl/balansinbeeld Checklist Balans in Beeld www.kennispleingehandicaptensector.nl/balansinbeeld www.kennispleingehandicaptensector.nl info@kennispleingehandicaptensector.nl www.twitter.com/pleinpraat www.linkedin.com Forum

Nadere informatie

Impulsklas aan de slag met gedrag

Impulsklas aan de slag met gedrag Impulsklas aan de slag met gedrag workshop-aanbod voorjaar2015 De Impulsklas workshops voor teams Het workshop-aanbod van Impuls sluit aan bij het werken met de Impulsklas en passend onderwijs. Zie naast

Nadere informatie

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert.

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert. Nummer 2, jaargang 4, juli 2015 Special Cursusaanbod Bureau Herstel Beste lezer.. Voor je ligt de Herstel nieuwsbrief. Deze keer met als onderwerp het cursusaanbod van Bureau Herstel. Cursusaanbod voor

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 13. Inleiding 15. Leeswijzer 19

Inhoud. Woord vooraf 13. Inleiding 15. Leeswijzer 19 Inhoud Woord vooraf 13 Inleiding 15 Leeswijzer 19 1 Video-interactiebegeleiding en gehechtheid bij adoptie 25 1.1 Waarom VIB bij adoptiegezinnen? 25 1.1.1 VIB of VHT? 26 1.1.2 Waarom een aparte handleiding

Nadere informatie

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching KRACHT IN BEELD Professionalisering met Video Coaching Geelen Communicatie organiseert in samenwerking met de ROC-Academie Midden Nederland de conferentie Kracht in Beeld Video is een krachtig reflectiemiddel,

Nadere informatie

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN 1 2 3 4 5 A Samen werken (spelen) Hierbij is het samenwerken nog vooral doel en nog geen middel. Er is nog geen sprake van taakdifferentiatie. De taak ligt vooraf

Nadere informatie

Conflict met CASS voorkomen

Conflict met CASS voorkomen Conflict met CASS voorkomen Deze 4 daagse cursus wordt aangeboden op de volgende data: Cursuscode Locatie Regulier of gericht op CASS & verstandelijke data CACF-R-0914 Doetinchem Regulier 15-09-2014 27-10-2014

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

PROJECTHANDLEIDING. Maatschappelijke Zorg On Handleiding. your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016

PROJECTHANDLEIDING. Maatschappelijke Zorg On Handleiding. your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016 PROJECTHANDLEIDING Maatschappelijke Zorg On Handleiding your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016 Kerntaak 2: Bieden van ondersteunende, activerende begeleiding en zorg. Werkprocessen: 2.5

Nadere informatie

Voorbereid zijn op de puberteit: omgaan met pubers, seksualiteit, SoVa & rouw verdiepingscursus (4 dagen)

Voorbereid zijn op de puberteit: omgaan met pubers, seksualiteit, SoVa & rouw verdiepingscursus (4 dagen) Pubers met ASS Deze 4 daagse cursus wordt aangeboden op de volgende data: Cursuscode Locatie Regulier of gericht op CASS & verstandelijke beperking data CAPU-R-0914 Doetinchem Regulier 29-09-2014 10-11-2014

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Inleiding. Leeswijzer. Hoofdstuk 1. Geboorte. Hoofdstuk 2. Contact met de baby

INHOUDSOPGAVE. Inleiding. Leeswijzer. Hoofdstuk 1. Geboorte. Hoofdstuk 2. Contact met de baby INHOUDSOPGAVE Inleiding Leeswijzer Hoofdstuk 1. Geboorte 1.1 Geboorteproces 1.2 Eerste contact 1.3 Hechting 1.4 Gecompliceerde situaties 1.5 Ethologie (gedragsleer) Hoofdstuk 2. Contact met de baby 2.1

Nadere informatie

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 KD Maatschappelijke Zorg Werkproces 2.3: Ondersteunt de cliënt bij dagbesteding. Je ondersteunt de cliënt bij het realiseren

Nadere informatie

VISIE OP PROBLEEMGEDRAG

VISIE OP PROBLEEMGEDRAG VISIE OP PROBLEEMGEDRAG INLEIDING Bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) kunnen zorgprofessionals en anderen terecht voor expertise over ernstig en aanhoudend probleemgedrag. Het gaat om probleemgedrag

Nadere informatie

4 soorten relaties Is er een vraag om hulp?

4 soorten relaties Is er een vraag om hulp? 4 soorten relaties Is er een vraag om hulp? Nee vrijblijvende relatie Vrijblijvende relatie Vrijblijvende relatie Cliënten die kiezen voor een vrijblijvende relatie = een bezoekerstypische relatie Bezoeker

Nadere informatie

S TA G E S L I J N 5

S TA G E S L I J N 5 STAGES LIJN5 Wil jij stage lopen bij Lijn5? In de provincie Utrecht biedt Lijn5 behandeling en begeleiding aan kinderen en jongeren met én zonder licht verstandelijke beperking en hun gezin. Lijn5 beschikt

Nadere informatie

Doe mij maar een gewoon leven

Doe mij maar een gewoon leven Triple C model Doe mij maar een gewoon leven Het Relationeel Competentiemodel Triple C is binnen ASVZ niet meer weg te denken in de omgang met cliënten die intensieve begeleiding vragen. Daarnaast wordt

Nadere informatie

Werken met beelden SVIB

Werken met beelden SVIB Protocol Werken met beelden SVIB School Video Interactie Begeleiding Annendaalderweg 14 6105 AT Maria Hoop Tel.: 0475-301349 info@bsdebolleberg-mariahoop.nl www.bsdebolleberg-mariahoop.nl SVIB protocol

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Ambulante Zorg Utrecht Onderzoek - behandeling - training voor ouders, kinderen en jongeren met een auditieve of communicatieve beperking

Ambulante Zorg Utrecht Onderzoek - behandeling - training voor ouders, kinderen en jongeren met een auditieve of communicatieve beperking O007_Amb Zorg Utrecht 08-04-2008 12:02 Pagina 1 Ambulante Zorg Utrecht Onderzoek - behandeling - training voor ouders, kinderen en jongeren met een auditieve of communicatieve beperking O007_Amb Zorg Utrecht

Nadere informatie

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL School ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN basisschool Ondersteuningsprofiel van De Horizon Naam van de school: Basisschool De Horizon Adres: Landtong 8-10 Postcode: 1186 GP Plaats: Amstelveen Datum: juni 2015 Opgesteld

Nadere informatie

Visie (Pedagogisch werkplan)

Visie (Pedagogisch werkplan) Visie (Pedagogisch werkplan) Gastouderopvang De Krummeltjes stelt zich tot doel om een omgeving te bieden waarin kinderen kunnen opgroeien tot zelfstandige en evenwichtige mensen met respect voor anderen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT Vooraf In dit pestprotocol staat welke maatregelen de school neemt om pesten te voorkomen (preventie) en pesten aan te pakken. Het geeft aan dat OBS De Duizendpoot het bestrijden

Nadere informatie

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2 1 Observeerbare Termen Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid Leeftijdscategorie De kinderen worden opgevangen in een schone en veilige omgeving. 2 4 jaar 1. De leidster instrueert kind

Nadere informatie

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M01 van maart 2006 (tweede herziening). Diabetes mellitus type 2 is een chronische ziekte. Voorlichting geven is belangrijk om de

Nadere informatie

Informatie voor ouders en jongeren

Informatie voor ouders en jongeren Informatie voor ouders en jongeren Jullie krijgen van ons deze brochure. Dat wil zeggen dat we denken dat het gebruik van video-hometraining een meerwaarde kan zijn in de begeleiding van jullie gezin en

Nadere informatie

Beeldcoaching in de. kinderopvang. Visie In Beeld. Leren coachen met video

Beeldcoaching in de. kinderopvang. Visie In Beeld. Leren coachen met video Beeldcoaching in de kinderopvang Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht

Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht Vanaf 1 augustus is de Wet passend onderwijs van kracht. De school van uw kind/uw school is aangesloten bij het samenwerkingsverband

Nadere informatie