FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE VAN DE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE VAN DE"

Transcriptie

1 MKG 2004 IN BEELD GEOGRAFISCHE VARIATIE VAN DE PATHOLOGIE IN DE BELGISCHE ZIEKENHUIZEN FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSINSTELLINGEN DIENST DATAMANAGEMENT

2 Inhoudsopgave. INLEIDING 4 DEEL A: THEMA S DIE OOK IN DE TWEE VORIGE VERSIES VAN «MKG IN BEELD» BEHANDELD ZIJN 6 I. Appendectomie 10 II. «Incidentele» appendectomie 15 III. Astma 18 IV. Suikerziekte, diabetes mellitus 23 V. HIV-infectie 35 VI. De «Multipele significante traumata» 40 VII. Tuberculose 47 DEEL B: KANKERS 55 VIII. Maligne neoplasmata van trachea, bronchus en long 57 IX. Maligne neoplasmata van het colon 64 X. Blaaskanker 71 XI. Prostaatkanker 78 XII. Borstkanker bij vrouwen 84 XIII. Leukemie 93 DEEL C: KWALITEITSINDICATOREN 103 XIV. Intramuraal letaliteitscijfer na een opname voor Acuut myocard infarct (AMI-LC) (IQI 15) 106 XV. Intramuraal letaliteitscijfer na een opname voor Congestief hartfalen (CHF-LC) (IQI 16) 111 XVI. Intramuraal letaliteitscijfer na een opname voor Cerebrovasculaire ziekte (CVZ) («beroerte», «stroke») (IQI 17) 116 XVII. Intramuraal letaliteitscijfer na een opname voor Heupfractuur (IQI 19) 121 XVIII. Intramuraal letaliteitscijfer na een opname voor Pneumonie opgelopen buiten het ziekenhuis (CAP: Community Acquired Pneumonia) (IQI 20) 126 XIX. Keizersnedencijfer bij laag-risico verlossingen (IQI 21) 130 XX. Open cholecystectomieëncijfer (IQI 23) 134 BIJLAGE: TECHNISCHE SPECIFICATIES IQI 138 2

3 Voorwoord Het registratiesysteem van ziekenhuisgegevens evolueert regelmatig en heeft als doelstelling de componenten ervan zo volledig mogelijk te integreren. Zo worden sinds 2008 de medische (MKG) en verpleegkundige (MVG) in de Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG) samengebracht. Het dynamisch karakter van het MZG instrument maakt het mogelijk tot een optimale benadering van de werkelijkheid op het terrein te komen en de nodige beslissingen te nemen voor de volksgezondheid. Het uiteindelijke doel is de kwaliteit van de gezondheidszorgen in België te waarborgen. De MKG in beeld 2004 sluit aan bij de inspanningen van de Organisatie voor de Gezondheidszorgvoorzieningen om de geregistreerde gegevens maximaal terug te koppelen naar de sector. Hij streeft ernaar ten behoeve van de zorgverstrekkers de geografische verschillen in frequentie van opnamen voor een aantal aandoeningen of groepen van aandoeningen, en in medische praktijkvoering in België te illustreren. De landkaarten in de voorliggende publicatie geven aan in welke mate de bevolking van de administratieve arrondissementen in meerdere of mindere mate in een ziekenhuis opgenomen wordt dan gemiddeld de Belgische bevolking in haar geheel. Natuurlijk kunnen geen prevalentie- of incidentiecijfers verstrekt worden omdat de geanalyseerde gegevens alleen uit de ziekenhuisregistratie van de Minimale Klinische Gegevens (MKG) voortkomen. Eventuele geografische verschillen dienen als een aanzet beschouwd te worden voor meer specifiek epidemiologisch onderzoek. De MKG in beeld 2004 werd in dezelfde geest opgevat als die van de vorige versies, die uitgewerkt werden op de MKG 1996 en De huidige publicatie onderscheidt zich echter van zijn voorgangers door het opnemen in de geselecteerde onderwerpen van een aantal kwaadaardige tumoren en van enkele kwaliteitsindicatoren, met name letaliteitcijfers en ingrepencijfers. Zoals in de vorige uitgaven werd voor de analyse van meerdere thema s ook nu beroep gedaan op Standardised Admissions Ratios. Voor de kwaliteitsindicatoren deden we beroep op de logistische regressie, die het mogelijk maakt een risicocorrectie uit te voeren. Dit werk werd slechts op een beperkt aantal aandoeningen uitgevoerd. In de toekomst kan het aantal thema s uitgebreid worden, kan de statistische methodologie verder verfijnd worden en zal zijn elektronische verspreiding op een meer systematische manier doorgevoerd worden. Tot slot rest mij al diegenen te danken die aan de totstandkoming van deze publicatie hebben bijgedragen. De Directeur-generaal C. DECOSTER 3

4 MKG 2004 in beeld Inleiding In dit document wordt een feedback gegeven van de registratiegegevens van de ziekenhuisverblijven via een geografische aanpak. Het document is uitgewerkt op basis van de Minimale Klinische Gegevens 2004 waarin de in 2004 geregistreerde gegevens opgenomen zijn. In het document komen verschillende thema s aan bod die verband houden met individuele pathologieën, pathologiegroepen, en ingrepen. Zij worden dusdanig voorgesteld dat het duidelijk is dat de opnamecijfers van de bevolking van bepaalde geografische zones al dan niet verschillen van die van de Belgische bevolking. We hebben getracht om te bepalen of de opnamen voor de geselecteerde pathologieën en ingrepen minder vaak of vaker voorkomen in deze geografische zones. Er moet evenwel worden gewezen op de beperkingen van een registratiesysteem van ziekenhuisgegevens, aangezien het slechts gedeeltelijk een beeld verschaft van de reële frequentie van de pathologie. Wij hebben niet getracht prevalentie- of incidentiecijfers van de pathologieën of procedures te verschaffen, maar om deze thema s te schetsen vanuit de hoek van de ziekenhuisopnamen. Bovendien is het van belang te wijzen op de essentiële verschillen tussen de begrippen pathologie en ingreep. In de eerste plaats hebben pathologieën niet noodzakelijk een ziekenhuisopname tot gevolg, dit in tegenstelling tot de geselecteerde ingrepen. In de tweede plaats worden de in aanmerking genomen ingrepen gekenmerkt door een eenmalige opname. Men kan dus spreken over een Standardised Incidence Ratio (SIR) in tegenstelling tot de pathologieën waarvoor een «eenmalige» opname niet zeker is en waarvoor slechts een Standardised Admission Ratio (SAR) kan worden geleverd. Het Bestuur Organisatie van de Gezondheidszorgvoorzieningen heeft in deze optiek reeds twee brochures gepubliceerd: de «MKG in beeld 1996» 1 en de «MKG in beeld 1998» 2. Zij werden samengesteld door H. Pincé en J. Bogaert en waren voor ons een inspiratiebron waaruit wij dankbaar geput hebben. Deze pathologieënatlas moet vanzelfsprekend worden gelezen in het licht van gezondheidsgegevens die afkomstig zijn van andere bronnen, zoals epidemiologische enquêtes of studies die gebaseerd zijn op het medische dossier. Doelstellingen van de publicatie: «MKG in beeld», versie1996 en 1998, had als doel het toepassingsgebied van de MKGgegevensbank te verruimen, dat dan vooral werd gebruikt voor de verfijning van de ziekenhuisfinanciering, terwijl één van de doelstellingen van de oprichting van de MKG, zoals gedefinieerd door het koninklijk besluit van 6 december 1994 erin bestond het gezondheidsbeleid door middel van een epidemiologische analyse van de administratieve ziekenhuisgegevens te ondersteunen. «MKG in beeld» gaf hier gedeeltelijk een antwoord op met zijn atlas inzake pathologieën en ingrepen. Het document dat we nu voorstellen, sluit aan bij de visie van zijn twee voorgangers. In het document wordt het aantal bestudeerde thema s uitgebreid op basis van de aanvragen die door de colleges van artsen (kwaliteitsindicatoren) of internationale organen (WGO, OESO, Eurostat) worden ingediend. De nieuwe brochure is bestemd voor een publiek dat betrokken is bij de problemen op het vlak van gezondheid, waaronder we de beleidsverantwoordelijken op het vlak van de gezondheidszorgen en de volksgezondheid alsook de (ziekenhuis)artsen, de ziekenhuisbeheerders, de verantwoordelijken voor de registratie, de onderzoekers en alle actoren die betrokken zijn bij de zorgverstrekking en het ermee samenhangende beleid, dit zowel op regionaal, nationaal als internationaal vlak. Aangezien een geografische analyse van 4

5 de ingrepen het bijvoorbeeld mogelijk maakt om verschillen in de medische praktijk (onderen overbenutting) op te sporen, zullen de actoren de gepaste conclusies kunnen trekken. Gekozen studiethema s: We hebben ons als doel gesteld om het aantal bestudeerde thema s in de twee voorgaande pathologie-atlassen te verhogen teneinde een antwoord te geven op prioritaire vragen van de internationale organen, de beleidsmakers en de colleges van artsen. In een eerste groep zijn thema s opgenomen die in de beide voorgaande versies van «MKG in beeld» zijn behandeld en worden er andere thema s toegevoegd om een antwoord te geven op vragen van internationale instanties of Belgische beleidsmakers op het vlak van de gezondheid: - appendectomiecijfer (APR-DRG 225) en incidentele appendectomie bij bejaarden - astma : code ICD-9-CM 493.** - suikerziekte: voornaamste code ICD-9-CM 250.** - MDC (All Patient Refined Major Diagnostic Category) 24 Infections HIV Human Immunodeficiency Virus. - multipele significante traumata: MDC 25 Multiple significant trauma - tuberculose: hoofddiagnose codes ICD-9-CM 010.**-018.** Een tweede groep is samengesteld op basis van vragen van internationale en nationale organen betreffende kanker. Het gaat om: - maligne neoplasma van trachea, bronchus en long - maligne neoplasma van het colon - maligne neoplasma van de blaas - maligne neoplasma van de prostaat - maligne neoplasma van de borst - leukemie Het maligne neoplasma van trachea, bronchus en long, dat behandeld werd in MKG in beeld 1996 en MKG in beeld 1998 zijn dus in deze groep opgenomen. Een derde groep heeft betrekking op een aantal kwaliteitsindicatoren. Voortbouwend op een set indicatoren, de Inpatient Quality Indicators (IQI), uitgewerkt door de Agency for Healtcare Research and Quality (AHRQ) 3, hebben de cel Studies van de Dienst «Datamanagement» en de dienst «Acute ziekenhuizen» van het Directoraat-generaal DG1 «Organisatie van de Gezondheidszorginstellingen» van de Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, in samenwerking met de Colleges «moeder-kind», «cardiologie», «intensivisten» reeds de volgende indicatoren behandeld: - intramuraal letaliteitcijfer na een opname voor acuut myocardinfarct (IAM) (IQI 15 ) - intramuraal letaliteitcijfer voor congestief hartfalen (IQI 16) - intramuraal letaliteitcijfer na opname voor acute beroerte (Acute Stroke Mortality Rate) (IQI 17) - intramuraal letaliteitcijfer na opname voor heupfractuur (IQI 19) - intramuraal letaliteitcijfer na opname voor pneumonie (Community Acquired Pneumonie) (CAP) (IQI 20) - keizersnedencijfer (IQI 21) - open cholecystectomiecijfer (IQI 23) 5

6 Deel A: Thema s die ook in de twee vorige versies van «MKG in beeld» behandeld zijn Methodologie Om een goede leesbaarheid van de publicatie te verzekeren, beslisten we om dezelfde methodologie te gebruiken voor alle cartografische voorstellingen. De geografische eenheid die hiervoor wordt gebruikt is het administratief arrondissement. Aangezien de publicatie als doel heeft het geografische aspect van de gezondheid en de bevolking te visualiseren, baseert men zich op de woonplaats van de patiënt. Wat betekent dat de kleur van een arrondissement op een kaart wordt bepaald door het aantal klassieke ziekenhuisopnamen die door alle patiënten worden gegenereerd die hun woonplaats in dit arrondissement hebben. Een patiënt die in Tongeren woont, maar werd opgenomen in Leuven zal worden ondergebracht bij het arrondissement Tongeren en niet Leuven. In de voorgestelde kaarten geeft men geen aanwijzingen betreffende de plaats waar de patiënt wordt behandeld. De hypothese die stelt dat de patiënten het vaakst worden opgenomen in een instelling van het arrondissement waar ze wonen blijkt overigens ongegrond. Interne studies, uitgevoerd door de FOD Volksgezondheid, hebben immers aangetoond dat, voornamelijk in het geval van ernstige pathologieën en grote ingrepen, de patiënten een nogal grote mobiliteit kunnen vertonen. In geval van een dringende opname is het bovendien niet altijd zeker dat de patiënt in zijn regio verblijft op het moment van de opname. De keuze van de woonplaats van de patiënt als uitgangspunt kan worden verklaard door de epidemiologische benadering die wordt gegeven aan deze publicatie, die zich richt op de relatieve frequentie per arrondissement van de verschillende pathologieën in de Belgische bevolking. Op basis van algemene en specifieke selectiecriteria werden voor elk thema uit de MKG databank de in aanmerking komende verblijven geselecteerd en vervolgens gestandaardiseerd volgens leeftijd en het geslacht. Er is geopteerd voor de methode van de indirecte standaardisatie. Deze techniek vereist een vergelijking tussen de geregistreerde cijfers (het aantal ziekenhuisopnamen voor een welbepaalde pathologie in een bepaald arrondissement) en de verwachte cijfers (het aantal ziekenhuisopnamen die in het bedoelde arrondissement worden verwacht voor de beschouwde pathologie). De verwachte cijfers worden berekend op basis van het aantal vastgestelde verblijven voor deze pathologie in een referentiebevolking en de samenstelling van de bevolking van het betrokken arrondissement volgens de leeftijd en het geslacht. Voor meer informatie over de standaardisatiemethodes, verwijzen we naar het werk Statistical Methods in Cancer Research, Vol. 2, The Design and Analysis of Cohort Studies 4. In deze publicatie is de referentiebevolking de volledige Belgische bevolking. De basisgegevens zijn afkomstig van het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS). Aangezien de MKG continu worden geregistreerd, wordt voor de verwerking van de MKG-gegevens van het jaar 2004 voor elke leeftijdsgroep en geslacht het gemiddelde aantal inwoners berekend op basis van de NIS-gegevens van 2004 (en die zijn vastgelegd op 1 januari 2005). Vervolgens wordt er voor elk administratief arrondissement een verwacht aantal verblijven berekend voor elk administratief arrondissement aan de hand van de regels, vermeld in tabel 1. 6

7 Tabel 1: Methode van de indirecte standaardisatie. Leeftijdscategorie Populatie arrondissement Pa Opnamen arrondissement Oa Populatie België Pb Opnamen België Ob Verwacht aantal opnamen in arrondissement E = (Pa * Ob/Pb) Mannen < 1 jaar 1-4 jaar 5 9 jaar jaar 95 + Pam1 Pam2 Pam3 Pam4 Oam1 Oam2 Oam3 Oam4 Pbm1 Pbm2 Pbm3 Pbm4 Obm1 Obm2 Obm3 Obm4 Em1 Em2 Em3 Em4 Vrouwen < 1 jaar 1-4 jaar 5 9 jaar jaar 95 + Pav1 Pav2 Pav3 Pav4 Oav1 Oav2 Oav3 Oav4 Pbv1 Pbv2 Pbv3 Pbv4 Obv1 Obv2 Obv3 Obv4 Ev1 Ev2 Ev3 Ev4 Totaal Pa_tot Oa_tot Pb_tot Ob_tot E_tot De bevolking is ingedeeld op basis van het geslacht en de leeftijd (in 21 leeftijdscategorieën). De 21 leeftijdscategorieën zijn als volgt samengesteld: 1 categorie voor de kinderen van minder dan 1 jaar; een categorie voor kinderen van 1 tot 4 jaar; vervolgens 18 categorieën per schijf van 5 jaar en tot slot, 1 categorie voor personen van 95 jaar en meer. Het aantal inwoners wordt bepaald voor elke leeftijds- en geslachtscategorie, respectievelijk in de kolommen Bevolking arrondissement (Pa) en Bevolking België (Pb), en dit zowel voor elk arrondissement als voor gans België. Bovendien wordt het aantal ziekenhuisopnamen bepaald voor de geselecteerde pathologie voor elke leeftijds- en geslachtscategorie, en dit zowel voor elk arrondissement als voor gans België. Deze cijfers staan respectievelijk vermeld in de kolommen Opnamen arrondissement - (Oa) en Opnamen België (Ob). In de kolom Verwacht aantal opnamen in arrondissement. wordt voor elke leeftijds- en geslachtscategorie het aantal verwachte opnamen berekend in het arrondissement voor deze categorie via de formule Pa * Ob/Pb. Het totaal aantal verwachte verblijven voor het arrondissement voor de geselecteerde pathologie is gelijk aan de som van de verwachte verblijven voor alle leeftijds- en geslachtscategorieën. 7

8 De SAR of Standardised Admission Ratio wordt als volgt berekend: Dit betekent dat de SAR hoger is dan 100 als het aantal verblijven hoger is dan verwacht en omgekeerd. De waarde van de SAR geeft aan in welke mate er een afwijking bestaat (uitgedrukt in %) ten opzichte van de referentiebevolking. Voor de ontwikkeling van de kaart kent men een kleur toe aan elk arrondissement volgens een klassensysteem gebaseerd op de waarde van de SAR. De klassen worden als volgt samengesteld: klasse 1: als SAR < 80 klasse 2: als 80 SAR < 90 klasse 3: als 90 SAR < 100 klasse 4: als 100 SAR < 110 klasse 5: als 110 SAR < 120 klasse 6: als SAR 120 Als men dit in een schema weergeeft, geeft dit het volgende: SAR Klasse De kleur die aan elk arrondissement wordt toegekend, hangt dus af van de klasse waartoe het behoort. Klasse 1 heeft de bleekste kleur (wit) en klasse 6 de donkerste (donkergroen). Teneinde aan te geven in welke mate de waarde van de SAR significant verschilt van 100, wordt er een betrouwbaarheidsinterval rond de SAR (95% BI) berekend volgens volgende formule: Indien het betrouwbaarheidsinterval van de SAR (voor een significantiegrens van 95%) niet de waarde 100 bevat, verschilt de SAR significant van deze waarde 100. Op de kaarten wordt dit aangeduid met een sterretje in het arrondissement. Voor elk van de specifieke thema s die in deze publicatie aan bod komen, zal telkens naast de kaart van België met de ingekleurde arrondissementen, ook een tabel worden weergegeven met de gegevens waarop de kaart gebaseerd is. In deze tabel zijn voor elk arrondissement de volgende gegevens terug te vinden: het aantal klassieke ziekenhuisverblijven dat tot de specifieke selectie behoort, de waarde van de SAR, de klasse waarin het arrondissement terecht komt en op basis waarvan het ingekleurd wordt op de kaart, de onder- en bovengrens van het 95 % betrouwbaarheidsinterval van de SAR, en de indicatie van de statistische significantie van de waarde van de SAR. Elk administratief arrondissement wordt geïdentificeerd door middel van de naam én het nummer van het arrondissement. Dit nummer 8

9 is een getal van twee cijfers en komt overeen met de NIS-code van het administratief arrondissement. Tot slot dient bij heel deze methodologische uiteenzetting opgemerkt te worden dat bij de interpretatie van de op deze manier bekomen cijfers en kaarten verschillende factoren dienen in acht genomen te worden. De volgende factoren kunnen immers elk op zich de kleur van een arrondissement op een kaart beïnvloeden: 1) de prevalentie van een pathologie in de bevolking; 2) de grootte van de bevolking: een arrondissement met een kleine bevolking zal veel gemakkelijker van het nationale gemiddelde afwijken 3) het opnamegedrag met betrekking tot deze pathologie voor een klassiek ziekenhuisverblijf; 4) het behandelgedrag of de medische praktijkvoering; 5) het codeer- en registratiegedrag van het behandelende ziekenhuis. Het aantal, dat ofwel lager of hoger dan verwacht is voor een welbepaalde pathologie kan te wijten zijn aan elk van deze factoren of een combinatie van verschillende van deze factoren. Bijgevolg is voorzichtigheid geboden bij de interpretatie van de verschillen tussen de geografische zones die op deze manier kunnen worden gevisualiseerd. Algemene selectiecriteria Men heeft slechts de verblijven in aanmerking genomen waarvoor er een valide code aanwezig was voor de leeftijd en het geslacht, gezien de gebruikte standaardisatie. De geografische spreiding is berekend op basis van de woonplaats van de patiënt die in het ziekenhuis verbleef voor de bestudeerde pathologie, pathologiegroep of ingreep. De verblijven die overeenstemmen met patiënten die onbekende woonplaats («99» ) hebben of die in het buitenland gedomicilieerd («00» ) zijn, werden derhalve uit de studie uitgesloten. Wel vermelden we het aantal van deze verblijven, die voorzien zijn van de arrondissementscode «99» of «00». De geografische eenheid van de studie stemt overeen met de administratieve eenheid van het arrondissement en wordt in de MKG-gegevensbank via de specifieke code geïdentificeerd die door het Nationale Instituut voor de Statistiek is geleverd. 9

10 I. Appendectomie Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (blz 9), gebruikt men als specifiek selectiecriterium de aanwezigheid van APR-DRG 225 Appendectomy. Een verblijf maakt deel uit van de APR-DRG 225 als de hoofddiagnose overeenstemt met de een gastro-enterale pathologie, op grond waarvan het verblijf wordt geklasseerd in MDC 6 Diseases and disorders of the digestive system, en als één van de volgende procedurecodes ICD-9-CM aanwezig is: 47.0 Appendectomy 47.2 Drainage of appendiceal abcess Other operations on appendix De code 47.1 Incidental appendectomy als enige ingreep maakt een klassering van een verblijf in de APR-DRG 225 niet mogelijk. Als een verblijf valt onder de APR-DRG 225 Appendectomy betekent dit dat er geen enkele andere, meer belangrijke ingreep is uitgevoerd tijdens het verblijf. De grouper-software hanteert een hiërarchie van ingrepen waarbij de belangrijkste ingrepen voorrang hebben. Zo staan grote ingrepen aan de dunne darm of de dikke darm hiërarchisch hoger op de hiërarchieschaal dan een appendectomie. Dat betekent dat een verblijf, gedurende hetwelk er bijvoorbeeld een sigmoïdectomie en een appendectomie worden verricht, tot APR-DRG 221 Major small and large bowel procedures en niet tot APR-DRG 225 Appendectomy zal behoren. Door als specifiek selectiecriterium het niveau van de APR-DRG en niet het niveau van de procedurecode ICD-9-CM te gebruiken, krijgt men een homogene groep verblijven met appendectomie vaak als enige en steeds de belangrijkste ingreep. De appendectomieën werden geselecteerd zowel uit de verblijven in «klassieke» hospitalisatie als in chirurgische daghospitalisatie. Voor 2004 werden er verblijven met APR-DRG 225 in de MKG geregistreerd waarvan in «klassieke» hospitalisatie en 2 in chirurgische daghospitalisatie. Uit deze groep werden de verblijven van patiënten verwijderd van wie de woonplaats niet gekend was (25 verblijven) en de verblijven van patiënten die in het buitenland zijn gedomicilieerd (109 verblijven). Onze analyse heeft dus betrekking op verblijven. Er waren geen verblijven in chirurgische daghospitalisatie. Toelichting Op kaart I.1 worden de verblijven geklasseerd in APR-DRG 225 Appendectomy geografisch weergegeven. Ze duidt op het bestaan van geografische variaties. In het noorden van het land worden vier arrondissementen gekenmerkt door een hoger aantal verblijven dan voorzien. Het gaat om Diksmuide, Brugge, Roeselare en Tielt in West-Vlaanderen. In het centrum van het land en met name in het arrondissement Nijvel, is er ook een significant hogere SAR. In het westen van België is er ook een significant hogere SAR in het arrondissement Ath, net zoals in het zuiden van het land in de arrondissementen Bastenaken en Dinant. Anderzijds zijn er verschillende arrondissementen waar de patiënten minder appendectomieën ondergaan dan verwacht. Het gaat om Halle-Vilvoorde, Leuven, Antwerpen, Charleroi, Luik, Virton en Aarlen. In tabel I.1 werden de nauwkeurige cijfers weergegeven die aan de basis liggen van de cartografische illustratie. 10

11 Kaart I.1 APR-DRG 225: Appendectomie MKG

12 n NIS Arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afwijkende SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en-Famenne Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Totaal Tabel I.1 Klassieke verblijven geklasseerd in APR-DRG 225 «Appendectomy» - MKG 2004 klasse 12

13 Ongeveer 70% van de geregistreerde appendectomieën werden uitgevoerd op patiënten tussen 5 en 35 jaar. In figuur I.2 wordt de verdeling per leeftijd en geslacht van de verblijven weergegeven die vallen onder APR-DRG 225 Appendectomy. In het totaal komen appendectomieën frequenter voor bij mannen dan bij vrouwen, behalve in de leeftijdscategorie jaar, jaar en jaar, wellicht omdat er meer onderzoek moet worden verricht om in het kader van een differentiaaldiagnose te kunnen vaststellen dat het niet gaat om gynaecologische problemen (eierstokken, extra-uteriene zwangerschap). Als men het deel van elke ernstigheidsgraad binnen de APR-DRG 225 Appendectomy bekijkt, krijgt men de volgende verdeling: Lage graad: 8653 verblijven (62,3%) Gematigde graad: 4764 verblijven (34,3%) Hoge graad: 385 verblijven (2,8%) Extreme graad: 78 verblijven (0,6%) In tabel I.2 wordt een overzicht gegeven van de vijf meest voorkomende diagnoses voor elke ernstigheidsgraad binnen de APR-DRG 225 Appendectomy. Elk subtotaal komt overeen met de som van de frequenties die werden verkregen voor deze vijf hoofddiagnosen, net zoals het percentage ten opzichte van het totaal. Bijna alle verblijven die worden gekenmerkt door een lage ernstigheidsgraad hebben als hoofddiagnose een appendicitis zonder complicaties en hebben geen bijzondere secundaire diagnoses. De verblijven, die door een extreme ernstigheidsgraad worden gekenmerkt, vertonen echter een hoofddiagnose van peritonitis of peritoneaal abces (meer dan 3/4 van de verblijven met een extreme ernstigheidsgraad). 13

14 ICD-9- CM code Definitie Aantal verblijven % verblijven Lage ernstigheidsgraad 5409 ACUTE APPENDICITIS ZONDER VERMELDING VAN PERITONITIS ,4 541 NIET GESPECIFICEERDE APPENDICITIS 670 7,7 542 OVERIGE VORMEN VAN APPENDICITIS 377 4, OVERIGE EN NIET GESPECIFICEERDE ZIEKTEN VAN DE APPENDIX 179 2, HYPERPLASIE VAN DE APPENDIX LYMFOID 160 1,8 Subtotaal ,4 Matige ernstigheidsgraad 5400 ACUTE APPENDICITIS MET GEGENERALISEERDE PERITONITIS , ACUTE APPENDICITIS MET PERITONEAAL ABCES , ACUTE APPENDICITIS ZONDER VERMELDING VAN PERITONITIS ,6 541 NIET GESPECIFICEERDE APPENDICITIS 74 1,6 542 OVERIGE VORMEN VAN APPENDICITIS 62 1,3 Subtotaal ,1 Hoge ernstigheidsgraad 5400 ACUTE APPENDICITIS MET GEGENERALISEERDE PERITONITIS , ACUTE APPENDICITIS ZONDER VERMELDING VAN PERITONITIS 92 23, ACUTE APPENDICITIS MET PERITONEAAL ABCES OVERIGE VORMEN VAN APPENDICITIS 12 3,1 541 NIET GESPECIFICEERDE APPENDICITIS 11 2,9 Subtotaal ,6 Extreme ernstigheidsgraad 5400 ACUTE APPENDICITIS MET GEGENERALISEERDE PERITONITIS ACUTE APPENDICITIS MET PERITONEAAL ABCES 18 23, ACUTE APPENDICITIS ZONDER VERMELDING VAN PERITONITIS 8 10,3 542 OVERIGE VORMEN VAN APPENDICITIS 2 2, MALIGNE NEOPLASMA VAN APPENDIX 1 1,3 Subtotaal 75 96,2 Tabel I.2 De top 5 hoofddiagnosen binnen de APR-DRG 225 Appendectomie per «severity of illness» - subklasse - MKG

15 II. «Incidentele» appendectomie Selectiecriteria In deze pathologiegroep hebben we een analyse over de incidentele appendectomieën bij bejaarden geïntegreerd. De verblijven in «klassieke» hospitalisatie en in chirurgische daghospitalisatie met een code ICD-9-CM 47.1* ( 47.11: laparoscopic incidental appendectomy; 47.19: other incidental appendectomy) werden hiervoor geselecteerd. Enkel patiënten van meer dan 64 jaar werden geselecteerd teneinde te beantwoorden aan de criteria van het AHRQ (Agency for Healthcare Research and Quality: voor de uitwerking van hun kwaliteitsindicator nr. 24 (Incidental Appendectomy in the Elderly Rate). De hier bestudeerde ingreep is immers gecontraïndiceerd bij bejaarden, omdat deze leeftijdsgroep enerzijds een lager risico vertoont om een appendicitis te ontwikkelen en anderzijds een hoger risico heeft om postoperatoire complicaties te krijgen. Om een tot een meer bruikbaar aantal observaties te komen, hebben we de incidentele appendectomieën geselecteerd uit de MKG-gegevens van de jaren en de standaardisatie doorgevoerd op basis van de structuur van de bevolking berekend door het NIS voor het jaar Voor de beschouwde periode krijgt men een totaal van 1212 verblijven die overeenstemmen met de hierboven gedefinieerde selectie, waaronder 6 verblijven met een arrondissementscode «00» (de niet-residenten) en 1 verblijf met een arrondissementscode «99» (onbekende woonplaats). Onze analyse heeft dus betrekking op 1205 verblijven. Op kaart II.1 wordt aangeduid in welke mate er verschillen qua geografische spreiding bestaan voor de ziekenhuisverblijven geregistreerd met een code ICD-9-CM 47.1*: incidental appendectomy als chirurgische ingreep. De arrondissementen Antwerpen en Sint-Niklaas in het noorden van het land vertonen elk een hoger aantal verblijven dan verwacht. Dit geldt ook voor de arrondissementen in het westen van het land: Mons en Oudenaarde. Wat betreft het zuiden van het land, is er een hogere SAR met onder meer de arrondissementen Bastenaken, Neufchâteau, Luik en Hoei, waarvan de SAR significant is. In het noordwesten van België zijn er 4 arrondissementen waarvan het aantal verblijven voor incidental appendectomy significant lager is dan verwacht: Brugge, Roeselare, Ieper, Moeskroen. In het noorden en het centrum van het land stellen we heel wat arrondissementen met significant lagere SARwaarden vast. Het gaat om Eeklo, Turnhout, Mechelen, Leuven, Hasselt, Maaseik, Tongeren, Ath, Charleroi, Soignies, Waremme, Namen, Philippeville. Als men het aantal verwachte incidentele appendectomieën vergelijkt, worden meer dan de helft van de arrondissementen (25/43) gekenmerkt door extreme SAR-waarden (<80 of >=120). Is dit verrassend wanneer men voor de jaren slechts 1205 verblijven voor gans België optekende? Zo zijn er geen verblijven voor patiënten die gedomicilieerd zijn in het arrondissement Diksmuide voor deze periode (het arrondissement is dus niet gekleurd). 15

16 Kaart II.1: IQI 24 Incidentele Appendectomie MKG

17 n NIS arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afwijkende SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide 0 33 Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en- Famenne Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Totaal 1205 Tabel II.1 Klassieke verblijven met een ingreep van incidentele appendectomie MKG klasse 17

18 III. Astma Selectiecriteria In deze selectie heeft men rekening gehouden met alle ziekenhuisverblijven die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria voor de groep van pathologieën en ingrepen uit deze atlas (Cf. Inleiding 2.4. a) en die als hoofddiagnose de code ICD-9-CM 493.** hebben die overeenkomt met astma. Deze code bevat extrinsiek astma (code ICD-9-CM 493.0*), intrinsiek astma (code ICD-9-CM 493.1*), chronisch obstructief astma (code ICD-9-CM 493.2*, t.t.z. de astmavormen met obstructieve chronische pulmonaire aandoening of chronische bronchitis), andere astmavormen (code ICD-9-CM 493.8*: inspanningsgebonden broncho-spasme of hoest variant astma), niet-gespecificeerde astmavormen (code ICD-9-CM 493.9*) (Tabel III.1). Teneinde de ziekenhuisprevalentie van de aandoening beter te kunnen evalueren, hebben we in de selectie slechts de verblijven in aanmerking genomen met astma (code ICD-9-CM 493.**) als hoofddiagnose. Voor de selectie werden voor het jaar 2004 slechts de zogenaamde «klassieke» verblijven in aanmerking genomen met de ICD-9-CM code «493**». Van die 6756 verblijven, tellen we er 63 in het arrondissement met als code «00» (patiënten van wie de woonplaats zich in het buitenland bevindt) en 12 in het arrondissement met als code «99» (onbekende woonplaats). De analyse heeft betrekking op 6681 verblijven. Type astma (ICD-9-CM code) Aantal verblijven Extrinsiek astma (493.0*) 1755 Intrinsiek astma (493.1* ) 433 Chronisch obstructief astma (493.2*) 725 Andere astmavormen ( 493.8*) 0 Niet-gespecificeerde astmavormen (493.9* ) 3768 Totaal 6681 Tabel III.1 Aantal verblijven per type astma Toelichting Zoals kaart III.1 aantoont, worden er geografische verschillen betreffende de verblijven die geregistreerd zijn met een hoofddiagnose astma (code ICD-9-CM 493.** ) vastgesteld. Volgende arrondissementen vertoonden een significant hogere SAR-waarde dan verwacht: Antwerpen, Eeklo, Gent, Aalst en Hasselt voor het noorden van het land en Charleroi, Thuin, Mons en Soignies die een blok van vier aangrenzende arrondissementen vormen, in het zuidwesten van België. De arrondissementen met een significant lagere SAR-waarde zijn de volgende: Leuven, Diksmuide, Sint-Niklaas, Mechelen, Halle-Vilvoorde, Nijvel, Hoei, Verviers, Neufchâteau, Virton en Aarlen. In tabel III.2 vindt u de precieze cijfers waarop onze cartografische weergave gebaseerd is. 18

19 Kaart III.1: Astma MKG

20 n NIS arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afw. SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en-F Neufchâteau * 1 85 Virton * 1 91 Dinant Namur Philippeville Totaal 6681 Tabel III.2 Klassieke verblijven met astma als hoofddiagnose - MKG 2004 klasse 20

21 In figuur III.2 wordt voor België de verdeling per leeftijd en geslacht van de klassieke ziekenhuisverblijven met als hoofddiagnose astma (code ICD-9-CM 493.** ) geïllustreerd. De vier leeftijdscategorieën die gaan van 0 tot 14 jaar vertegenwoordigden ongeveer 44 % van de hospitalisaties. Binnen die 4 leeftijdscategorieën was de hospitalisatie voor deze aandoening frequenter bij jongens dan bij meisjes. In de hogere leeftijdscategorieën is de verhouding vrouwen hoger en neemt verder toe met de leeftijd. In het totaal vertegenwoordigen de vrouwen 53.5 % van de verblijven. Het is natuurlijk van belang om ook rekening te houden met de referentiebevolking per geslacht en per leeftijdsgroep. Daarom publiceren we een tweede figuur met de leeftijds- en geslachtsspecifieke cijfers voor de hoofddiagnose astma (fig. III.3). Het cijfer wordt verkregen door de ratio van het aantal verblijven per geslacht en leeftijdsgroep gedurende jaar x over het aantal inwoners van hetzelfde geslacht en leeftijdsgroep van gans de bevolking gedurende jaar x uit te drukken als een cijfer per inwoners. Men stelt dan bijvoorbeeld vast dat, wat betreft de leeftijdsgroep van 95 jaar en meer, het cijfer hoger is voor de mannen, wat niet te zien was op figuur III.2. 21

22 22

23 IV. Suikerziekte, diabetes mellitus Selectiecriteria In deze selectie heeft men rekening gehouden met alle klassieke ziekenhuisverblijven die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (blz 9) met suikerziekte als hoofddiagnose (code ICD-9-CM 250.**). Aangezien suikerziekte zeer vaak een nevendiagnose is, is het in dit geval aangewezen om slechts de verblijven te selecteren met suikerziekte als hoofddiagnose. Het opnemen in de selectie van alle verblijven met diabetes als nevendiagnose zou een te groot percentage heropnamen in de selectie brengen. De werkelijke prevalentie van de aandoening wordt dan minder goed benaderd. In het totaal bevinden er zich voor het registratiejaar 2004, verblijven in de MKG gegevensbank met suikerziekte als hoofddiagnose. 43 verblijven van patiënten van wie de woonplaats onbekend is (code «99») en 147 verblijven van patiënten die niet in België wonen (code«00») werden niet in aanmerking genomen wat resulteerde in verblijven voor onze studie. Als men slechts rekening houdt met de verblijven die niet het voorwerp van een heropname hebben uitgemaakt, houdt men nog slechts patiënten over. Toelichting Op kaart IV.1 worden er aanzienlijke geografische verschillen getoond. Het aantal verblijven met suikerziekte (code ICD-9-CM 250**) als hoofddiagnose is significant hoger dan verwacht in volgende arrondissementen: - een arrondissement uit West-Vlaanderen: Oostende - verschillende arrondissementen uit Oost-Vlaanderen: Gent, Aalst, Dendermonde, Sint- Niklaas - een arrondissement uit de provincie Antwerpen: Mechelen - een arrondissement uit de provincie Luik: Luik - twee arrondissementen uit de provincie Henegouwen: Bergen en Doornik. Het aantal verblijven is significant lager dan voorzien in de arrondissementen Veurne, Brugge, Ieper, Kortrijk, Roeselare in West-Vlaanderen, in de arrondissementen Oudenaarde in Oost-Vlaanderen, in het arrondissement Turnhout in de provincie Antwerpen, in de arrondissementen Leuven, Halle-Vilvoorde en Nijvel in respectievelijk Vlaams- en Waals- Brabant, in het arrondissement Namen, in het arrondissement Maaseik (provincie Limburg), in de arrondissementen Marche-en-Famenne en Neufchâteau in de provincie Luxemburg. 23

24 Kaart IV.1: Diabetes mellitus MKG

25 n NIS Arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afwijkende SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en-F Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Totaal klasse Tabel IV.1 Klassieke verblijven met diabetes ( code ICD-9-CM «250**») als hoofddiagnose MKG

26 In figuur IV.2 wordt de verdeling per leeftijd en geslacht van de klassieke ziekenhuisverblijven met als hoofddiagnose suikerziekte voorgesteld. Men stelt vast dat 2.9% (598) van deze verblijven overeenstemmen met hospitalisaties van kinderen van minder dan 15 jaar (van 0 tot en met 14 jaar). Wat betreft de leeftijdscategorieën van 65 jaar en meer, vertegenwoordigen ze 51% van de totale verblijven of verblijven. Het aantal verblijven neemt toe met de leeftijd zowel bij de vrouwen als bij de mannen. De verblijven van vrouwen vormen 51.6% van alle verblijven. In de leeftijdscategorieën gaande van 20 tot 64 jaar, is het percentage mannen hoger dan het percentage vrouwen: 5021 verblijven op een totaal van 8950, iets meer dan 56%. Figuur IV.3 maakt het mogelijk om op een andere manier de verdeling per leeftijd en geslacht van de verblijven met diabetes als hoofddiagnose te visualiseren, in dit geval het leeftijds- en geslachtsspecifiek opnamecijfer per inwoners. Dit cijfer is veel hoger voor de mannen in de leeftijdsgroepen gaande van 20 tot 74 jaar en van 85 tot 94 jaar. 26

27 Binnen de groep patiënten die lijden aan diabetes kunnen we twee soorten diabetici onderscheiden: patiënten die lijden aan juveniele diabetes (type I) en patiënten die lijden aan maturiteitsdiabetes (type II). De patiënten met juveniele diabetes lijden aan diabetes sinds ze jong zijn, terwijl de patiënten met maturiteitsdiabetes de aandoening slechts krijgen op meer gevorderde leeftijd. In de MKG-registratie wordt het type diabetes gespecificeerd door het vijfde cijfer in de code ICD-9-CM dat voor diabetes wordt geregistreerd. Op een totaal van verblijven met diabetes als hoofddiagnose, zijn er 4660 verblijven van het type I (23%) en verblijven van het type II (77%). De figuren IV.4 en IV.6 tonen aan dat de verdelingen per leeftijd en geslacht van de ziekenhuisverblijven betreffende elk type diabetes wel degelijk van elkaar verschillen en dat geldt ook voor de figuren IV.5 en IV.7 betreffende het leeftijds- en geslachtsspecifieke cijfer (per inw.): type I is een diabetes die personen krijgen op jongere leeftijd in tegenstelling tot type II die op gevorderde leeftijd voorkomt. 27

28 28

29 In kaart IV.8 wordt voor het jaar 2004 de geografische spreiding van de ziekenhuisverblijven van patiënten met diabetes type I voorgesteld. In het noorden van het land onderscheiden we een blok van meerdere arrondissementen waarvan het aantal verblijven hoger ligt dan voorzien. Het gaat om: Oostende, Dendermonde, Eeklo, Gent, Sint-Niklaas, Antwerpen. In Wallonië heeft enkel het administratieve arrondissement Luik ditzelfde kenmerk. 8 Waalse 29

30 arrondissementen vertonen een aantal verblijven dat significant lager ligt dan verwacht: Nijvel, Charleroi, Bergen, Moeskroen, Thuin, Doornik, Waremme en Bastenaken. Ook in 5 Vlaamse arrondissementen, met name Turnhout, Halle-Vilvoorde, Leuven, Kortrijk en Hasselt, is het aantal verblijven minder hoog dan verwacht. Kaart IV.8 : Diabetes mellitus type I MKG

31 n NIS arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afwijkende SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en-F Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Totaal 4660 Tabel IV.2 Klassieke verblijven met type I diabetes als hoofddiagnose - MKG 2004 klasse 31

32 Kaart IV.9 betreffende diabetes type II maakt het mogelijk om een onderscheid te maken tussen drie zones waarin arrondissementen zijn samengebracht met een significant hoger aantal verblijven dan voorzien. De eerste zone, die zich situeert in Vlaanderen, heeft betrekking op de arrondissementen Aalst, Dendermonde, Gent, Sint-Niklaas, Mechelen. De tweede en de derde zone, die zich in Wallonië situeren, omvatten respectievelijk de arrondissementen Bergen en Doornik en het arrondissement Luik. De arrondissementen met een significant lagere SAR-waarde dan verwacht zijn de volgende: Antwerpen, Turnhout, Halle-Vilvoorde, Leuven, Brugge, Ieper, Roeselare, Veurne, Oudenaarde, Maaseik, Nijvel, Marche-en-Famenne, Neufchâteau, Namen. Kaart IV.9: type II diabetes MKG

33 N NIS arrondissement Aantal verblijven SAR Onder grens 95% BI Boven grens 95% BI Significant afwijkende SAR 11 Antwerpen Mechelen Turnhout Bruxelles/Brussel Halle-Vilvoorde Leuven Nivelles Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde Eeklo Gent Oudenaarde St-Niklaas Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Hasselt Maaseik Tongeren Arlon Bastogne Marche-en-Famenne Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Totaal Tabel IV.3 Klassieke verblijven met type II diabetes als hoofddiagnose - MKG 2004 klasse 33

34 In het ICD-9-CM codesysteem maakt het vierde cijfer van een diabetescode (250.**) het mogelijk om aan te geven of er complicaties zijn en deze, waar nodig, te preciseren. In tabel IV.4 wordt een overzicht gegeven van de verdeling van de complicaties. Voor 28.9 % van de verblijven stellen we geen complicatie vast. Voor 2% van de verblijven deed er zich een verwikkeling voor, maar wordt deze niet gespecificeerd. Merk op dat voor de publicatie van de MKG 1996 in beeld, dit percentage van niet-gespecificeerde complicaties 21% bedroeg. Men leidt hieruit af dat de codering over de afgelopen periode preciezer wordt. In meer dan 14% van de verblijven met als hoofddiagnose diabetes werden er neurologische symptomen geregistreerd die verband hielden met de ziekte. De andere frequente complicaties zijn een aantasting van de nieren (7.4%) van de ogen (7.4%). Merken we op dat ongeveer 5% van de verblijven gepaard gingen met een coma. ICD-9-CM code en definitie Aantal verblijven % van de verblijven 250.0* DIABETES MELLITUS ZONDER VERMELDING VAN COMPLICATIE * DIABETES MET KETO-ACIDOSE * DIABETES MET HYPEROSMOLARITEIT * DIABETES MET ANDERE VORM VAN COMA * DIABETES MET NIERAFWIJKINGEN * DIABETES MET OOGAFWIJKINGEN * DIABETES MET NEUROLOGISCHE AFWIJKINGEN * DIABETES MET AFWIJKINGEN VAN DE PERIFERE CIRCULATIE * DIABETES MET OVERIGE GESPECIFICEERDE AFWIJKINGEN * DIABETES MET NIET GESPECIFICEERDE COMPLICATIE Totaal Tabel IV.4 Ziekenhuisverblijven met suikerziekte als hoofddiagnose verdeling van de diagnosen in functie van de natuur van de verwikkelingen - MKG

35 V. HIV-infectie Selectiecriteria De geselecteerde HIV-verblijven (Human Immunodeficiency Virus) beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cf. methodologie). De selectie werd doorgevoerd op basis van de APR-MDC (All Patient Refined Major Diagnostic Category) 24 Infections HIV Human Immunodeficiency Virus. Een dergelijk verblijf kan deel uitmaken van deze MDC: 1. in het geval van een HIV-infectie die als hoofddiagnose wordt geregistreerd 2. of in het geval van een aandoening die verband houdt met een HIV-infectie en geregistreerd wordt als hoofddiagnose en met een diagnose HIV-infectie die geregistreerd wordt als secundaire diagnose. Voor deze aandoening is de selectie uitgevoerd op de jaren wegens de kleine aantallen. Voor de verblijven die beantwoorden aan de hierboven gedefinieerde selectiecriteria hebben we een totaal van 4319 verblijven die 116 verblijven omvatten die overeenstemmen met het arrondissement met als code «99» (onbekende woonplaats) en 83 verblijven die overeenstemmen met het arrondissement met als code «00» (woonplaats in het buitenland). Onze studie heeft dus betrekking op 4120 verblijven waaronder 1998 verblijven of 48.5% overeenstemmen met een heropname binnen het jaar in hetzelfde ziekenhuis. Toelichting De gemiddelde en de mediane ligduur in de klassieke hospitalisatie bedragen respectievelijk 15 en 8 dagen. In drie arrondissementen is het aantal verblijven significant hoger dan verwacht: het gaat in de eerste plaats om het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en vervolgens om Luik en Antwerpen. In 26 arrondissementen, zowel in Vlaanderen als in Wallonië, is het aantal verblijven daarentegen significant kleiner dan voorzien. 35

THEMA IV.3. Diabetes Mellitus

THEMA IV.3. Diabetes Mellitus THEMA IV.3. Diabetes Mellitus Selectiecriteria Voor deze selectie worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a) en bovendien als hoofddiagnose

Nadere informatie

THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long

THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long Selectiecriteria Voor deze selectie worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding

Nadere informatie

THEMA IV.1. Tuberculose

THEMA IV.1. Tuberculose THEMA IV.1. Tuberculose Specifieke selectiecriteria Voor deze selectie van tuberculose-verblijven worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding

Nadere informatie

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium

Nadere informatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INLEIDING METHODOLOGIE ALGEMENE SELECTIECRITERIA TOEPASSING VAN DE ALGEMENE SELECTIECRITERIA

INHOUDSOPGAVE INLEIDING METHODOLOGIE ALGEMENE SELECTIECRITERIA TOEPASSING VAN DE ALGEMENE SELECTIECRITERIA MPG in beeld 2012 1 INHOUDSOPGAVE INLEIDING METHODOLOGIE ALGEMENE SELECTIECRITERIA TOEPASSING VAN DE ALGEMENE SELECTIECRITERIA THEMA S IN DE MINIMALE PSYCHIATRISCHE GEGEVENS IN BEELD : I. ALCOHOLAFHANKELIJKHEID

Nadere informatie

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

Voorwoord. Tot slot rest mij al diegenen te danken die aan de totstandkoming van deze publicatie hebben bijgedragen.

Voorwoord. Tot slot rest mij al diegenen te danken die aan de totstandkoming van deze publicatie hebben bijgedragen. MPG in beeld 2008 1 Voorwoord De MPG 2008 in beeld sluit aan bij de inspanningen van de Organisatie voor de Gezondheidszorgvoorzieningen om de geregistreerde gegevens maximaal terug te koppelen naar de

Nadere informatie

Tabel 1 : Methode van de gestandaardiseerde opnamen ratio (SAR)

Tabel 1 : Methode van de gestandaardiseerde opnamen ratio (SAR) Methodologie Met het oog op een logische samenhang werd voor de cartografische voorstellingen dezelfde methodologie gebruikt, de berekening van de SAR. De geografische eenheid waarnaar de cartografische

Nadere informatie

THEMA V.1. Prostatectomie

THEMA V.1. Prostatectomie THEMA V.1. Prostatectomie Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium

Nadere informatie

GEOGRAFISCHE VARIATIE VAN PSYCHIATRISCHE ZIEKTEBEELDEN IN BELGIE

GEOGRAFISCHE VARIATIE VAN PSYCHIATRISCHE ZIEKTEBEELDEN IN BELGIE MPG in beeld 2010 GEOGRAFISCHE VARIATIE VAN PSYCHIATRISCHE ZIEKTEBEELDEN IN BELGIE 1 Voorwoord De MPG 2010 in beeld sluit aan bij de inspanningen van de Organisatie voor de Gezondheidszorgvoorzieningen

Nadere informatie

MZG 2011 in beeld Pathologienatlas. Geografische variatie van de pathologie in de Belgische ziekenhuizen

MZG 2011 in beeld Pathologienatlas. Geografische variatie van de pathologie in de Belgische ziekenhuizen MZG 2011 in beeld Pathologienatlas Geografische variatie van de pathologie in de Belgische ziekenhuizen I. Algemeen gedeelte MZG 2011 in beeld Inhoudsopgave Methodologie en Bevolking per arrondissement

Nadere informatie

THEMA V.3. INGREEP OP DE CORONAIREN

THEMA V.3. INGREEP OP DE CORONAIREN THEMA V.3. INGREEP OP DE CORONAIREN Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium

Nadere informatie

THEMA V.2. HYSTERECTOMIE

THEMA V.2. HYSTERECTOMIE THEMA V.2. HYSTERECTOMIE Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium gebaseerd

Nadere informatie

Chômeurs complets mis au travail en ateliers protégés - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION

Chômeurs complets mis au travail en ateliers protégés - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Chômeurs complets mis au travail en ateliers protégés - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Volledig werklozen tewerkgesteld in een beschutte werkplaats - Fysieke eenheden - Mannen - WOONPLAATS

Nadere informatie

Chlamydia trachomatis

Chlamydia trachomatis Peillaboratoria Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van het aantal gevallen met C. trachomatis (1986-23), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Chlamydia trachomatis

Chlamydia trachomatis Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van het aantal gevallen met C. trachomatis (1986-29), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Jaar N Jaar N. Leeftijdsgroep < 1 j. 0 1 j. - 4 j j j j j j j j j. 96 > 65 j.

Jaar N Jaar N. Leeftijdsgroep < 1 j. 0 1 j. - 4 j j j j j j j j j. 96 > 65 j. Referentielaboratorium Brussel Inleiding De resultaten in de onderstaande tabel zijn gebaseerd op patiënten van wie : een staal naar het referentielaboratorium is verstuurd (U.C.L. - Brussel) voor diagnose;

Nadere informatie

Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION

Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Volledig werklozen van 58 jaar en ouder (50 jaar en ouder met beroepsverleden)

Nadere informatie

Respiratoir Syncytiaal Virus

Respiratoir Syncytiaal Virus Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trends van infecties met R.S.V. (1996-1), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau, voorstelling

Nadere informatie

Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Hommes - LIEU D'HABITATION

Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Hommes - LIEU D'HABITATION Chômeurs complets de 58 ans et plus (50 ans et plus avec passé professionnel) (*) - Hommes - LIEU D'HABITATION Volledig werklozen van 58 jaar en ouder (50 jaar en ouder met beroepsverleden) (*) - Mannen

Nadere informatie

in vergelijking met 2002, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden in Wallonië (2002 : N=19, 2003 : N=14; tabel 2).

in vergelijking met 2002, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden in Wallonië (2002 : N=19, 2003 : N=14; tabel 2). Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van infecties met het (1996-23), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau, voorstelling van

Nadere informatie

in vergelijking met 2002 en 2003, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden (tabel 2).

in vergelijking met 2002 en 2003, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden (tabel 2). Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van het aantal geregistreerde gevallen van hepatitis A (1994-24), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Respiratoir Syncytiaal Virus

Respiratoir Syncytiaal Virus Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trends van infecties met R.S.V. (1996-22), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau, voorstelling

Nadere informatie

Respiratoir Syncytiaal Virus

Respiratoir Syncytiaal Virus Peillaboratoria Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trends van R.S.V.-infecties (1996-24), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION ethodologische nota note methodologique - zie m voir II - 73 Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION Totaal aantal rechthebbenden op basis van arbeidsprestaties-

Nadere informatie

Chômeurs complets dispensés d'inscription (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION

Chômeurs complets dispensés d'inscription (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Chômeurs complets dispensés d'inscription (*) - Unités physiques - Hommes - LIEU D'HABITATION Volledig werklozen vrijgesteld van inschrijving (*) - Fysieke eenheden - Mannen - WOONPLAATS ethodologische

Nadere informatie

2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS

2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS Academiejaar 2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS Aantal generatiestudenten per provincie en arrondissement van woonplaats van de student, per studiegebied, nationaliteit en geslacht ingedeeld Belgische studenten

Nadere informatie

Respiratoir Syncytiaal Virus

Respiratoir Syncytiaal Virus Peillaboratoria Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trends van R.S.V.-infecties (1996-21), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

MANDATARISSEN PER PE 40 ZETELS MANDATAIRES PAR EP 40 SIEGES Berekening van het aantal zetels Mode de calcul du nombre de sièges (art.

MANDATARISSEN PER PE 40 ZETELS MANDATAIRES PAR EP 40 SIEGES Berekening van het aantal zetels Mode de calcul du nombre de sièges (art. MANDATARISSEN PER PE 40 ZETELS MANDATAIRES PAR EP 40 SIEGES Berekening van het aantal zetels Mode de calcul du nombre de sièges (art. 14 20 HR/ROI) mdc 04/07/2017 - Minimum 3 mandatarissen per provinciale

Nadere informatie

THEMA II.2. Ziekenhuisverblijven van bejaarden

THEMA II.2. Ziekenhuisverblijven van bejaarden THEMA II.2. Ziekenhuisverblijven van bejaarden Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle ziekenhuisverblijven van bejaarden, dit wil zeggen waarbij de patiënt 75 jaar of ouder is, ongeacht de pathologie

Nadere informatie

1. Doelstellingen van de publicatie

1. Doelstellingen van de publicatie INLEIDING De registratie van de Minimale Klinische Gegevens in de Belgische acute ziekenhuizen wordt geregeld door het Koninklijk Besluit van 6 december 1994, houdende bepaling van de regels volgens welke

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Geografische spreiding van de kinderbijslag 2010 1 Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Voor inlichtingen: RKW Departement Ondersteuning Research en Financiën Trierstraat

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Geografische spreiding van de kinderbijslag 2011 Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Voor inlichtingen: RKW Departement Ondersteuning Research en Financiën Trierstraat

Nadere informatie

ORGANISATIE VAN DE OPLEIDINGEN

ORGANISATIE VAN DE OPLEIDINGEN ORGANISATIE VAN DE OPLEIDINGEN POLITIEKE & SOCIALE WETENSCHAPPEN COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN De opleidingen worden aangeboden door alle universiteiten, behalve door UHasselt. De opleiding politieke & sociale

Nadere informatie

Levensstandaard Fiscale statistiek van de inkomens

Levensstandaard Fiscale statistiek van de inkomens Levensstandaard Fiscale statistiek van de inkomens De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie biedt onpartijdige statistische informatie. De informatie wordt conform de wet verspreid, meer

Nadere informatie

REGIONALE PATENTACTIVITEIT VLAANDEREN EN BELGIË

REGIONALE PATENTACTIVITEIT VLAANDEREN EN BELGIË Steunpunt O&O Indicatoren Dekenstraat 2 3000 Leuven REGIONALE PATENTACTIVITEIT VLAANDEREN EN BELGIË Augustus 2007 Mariette Du Plessis* Catherine Lecocq** Tom Magerman* Xiaoyan Song* Bart Van Looy*,** *Steunpunt

Nadere informatie

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor bedrijven vaak de grootste financiële investering ooit

Nadere informatie

Bronnen. Symbolen en afkortingen

Bronnen. Symbolen en afkortingen - 1 - Bronnen Tot 1989 waren de gepubliceerde cijfers inzake het bevolkingsaantal gesteund op de gegevens uit het bevolkingsbestand, beheerd door CEVI. Deze gegevens werden ook aangegeven aan het Nationaal

Nadere informatie

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen in de volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Inleiding In ons recent onderzoek betreffende de gerechtigden op wacht- en

Nadere informatie

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken [ Gegevens 2003 ] Notariaat Met dank aan

Nadere informatie

FAMIFED. Federaal agentschap voor de kinderbijslag GEOGRAFISCHE SPREIDING VAN DE KINDERBIJSLAG

FAMIFED. Federaal agentschap voor de kinderbijslag GEOGRAFISCHE SPREIDING VAN DE KINDERBIJSLAG FAMIFED Federaal agentschap voor de kinderbijslag GEOGRAFISCHE SPREIDING VAN DE KINDERBIJSLAG 2013 Geografische spreiding van de kinderbijslag 2013 Verantwoordelijke uitgever: Federaal agentschap voor

Nadere informatie

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken Gegevens 2012 Anvers I 902 1 248 199 49 8 1159 Anvers II 666 16 158 137 21 14 854 Anvers III 815 3 315 279 36 7 1140 Anvers IV 1723 5 290 290 0

Nadere informatie

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken [ Gegevens 2004 ]

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken [ Gegevens 2004 ] Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken [ Gegevens 2004 ] Notariaat Met dank aan

Nadere informatie

Aanvullende tabellen op de algemene federale feedback MVG 2006

Aanvullende tabellen op de algemene federale feedback MVG 2006 1 FOD Volksgezondheid, Veiligheid Voedselketen en Leefmilieu DG1 Organisatie Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Datamanagement Aanvullende tabellen op de algemene federale feedback MVG 2006 Annelies Ghesquiere,

Nadere informatie

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken Gegevens 2010 Anvers I 902 1 248 199 49 8 1159 Anvers II 666 16 158 137 21 14 854 Anvers III 815 3 315 279 36 7 1140 Anvers IV 1723 5 290 290 0

Nadere informatie

Centrale voor kredieten aan particulieren. Statistieken

Centrale voor kredieten aan particulieren. Statistieken Centrale voor kredieten aan particulieren Statistieken 2016 Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve

Nadere informatie

Patiënten (niet-inwoners) in België

Patiënten (niet-inwoners) in België FOD Volksgezondheid SPF Santé Publique Observatorium voor Patiëntenmobiliteit Patiënten (niet-inwoners) in België DIRECTORAAT-GENERAAL GEZONDHEIDSZORG DGGS Dienst Datamanagement, Databankbeheer Eveline

Nadere informatie

Situering algemene en universitaire ziekenhuizen

Situering algemene en universitaire ziekenhuizen Situering Sinds 1 januari 2005 moet ieder Vlaams ziekenhuis een periodieke evaluatie maken van de kwaliteit van de zorgen in het eigen ziekenhuis. Dit staat beschreven in het kwaliteitsdecreet van 17 oktober

Nadere informatie

Resultaten voor België Vaccinatie bij volwassen Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Vaccinatie bij volwassen Gezondheidsenquête, België, 1997 6.4.1. Inleiding. Het belang van vaccinatie programma s is ruimschoots aangetoond geweest. De vragen werden slechts gesteld aan personen van 15 jaar en ouder, aangezien de vaccinale dekking bij kinderen

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Vaccinatie bij Volwassenen Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Vaccinatie bij Volwassenen Gezondheidsenquête, België, 1997 6.4.1. Inleiding. Het belang van vaccinatie programma s is ruimschoots aangetoond geweest. De vragen werden slechts gesteld aan personen van 15 jaar en ouder, aangezien de vaccinale dekking bij kinderen

Nadere informatie

Resultaten voor België Cardiovasculaire preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Cardiovasculaire preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

Centrale voor kredieten aan particulieren. Statistieken

Centrale voor kredieten aan particulieren. Statistieken Centrale voor kredieten aan particulieren Statistieken 2015 Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve

Nadere informatie

Nationale Bank van België, Brussel.

Nationale Bank van België, Brussel. Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve en niet-commerciële doeleinden is toegestaan mits bronvermelding.

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

Sociaal-economische analyse van de Vlaamse milieu-industrie

Sociaal-economische analyse van de Vlaamse milieu-industrie Sociaal-economische analyse van de Vlaamse milieu-industrie Aanvullende regionale analyse RAPPORT Brussel, 9 februari 2000 1 D/2000/4665/4 Gedrukt door Goekint Graphics 2 INHOUD 1. Inleiding 9 2. Beschrijvend

Nadere informatie

1. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 1 2. STATISTIEKEN

1. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 1 2. STATISTIEKEN INHOUDSTAFEL. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 2. STATISTIEKEN 2. SYNTHESE 2.. Aantal geregistreerde personen en contracten... 6 2..2 Jaarlijkse evolutie van het aantal geregistreerde personen en

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

Demografie van ondernemingen

Demografie van ondernemingen Demografie van ondernemingen Fabienne Verduyn Inleiding In dit artikel worden de demografische ontwikkelingen van de Belgische ondernemingen geanalyseerd voor de periode 2001 tot en met. Net zoals in de

Nadere informatie

Gegevensbronnen? Specialist. Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN. Vlaams KR-netwerk NKR. Kortrijk, 11 september 2004, symposium kankerregistratie

Gegevensbronnen? Specialist. Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN. Vlaams KR-netwerk NKR. Kortrijk, 11 september 2004, symposium kankerregistratie Gegevensbronnen? Specialist Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN AKR LIKAR Vlaams KR-netwerk NKR Definitie Kankerincidentie Aantal nieuw ontdekte kankers Binnen een bepaalde tijdsperiode (bv. 1 jaar) Voor een

Nadere informatie

1. METHODOLOGISCHE NOTA BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN STATISTIEKEN 3.1 SYNTHESE 3.2 GEREGISTREERDE CONTRACTEN

1. METHODOLOGISCHE NOTA BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN STATISTIEKEN 3.1 SYNTHESE 3.2 GEREGISTREERDE CONTRACTEN INHOUDSTAFEL. METHODOLOGISCHE NOTA...... 2. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2003... 4 3. STATISTIEKEN 3. SYNTHESE 3.. Aantal geregistreerde personen en contracten... 8 3..2 Aantal geregistreerde personen

Nadere informatie

Bespreking 5.2.2.2. page 1

Bespreking 5.2.2.2. page 1 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL 1. KERNCIJFERS GEOGRAFISCHE TELLING OP 31 DECEMBER

INHOUDSTAFEL 1. KERNCIJFERS GEOGRAFISCHE TELLING OP 31 DECEMBER Geografische statistiek telling 2008 INHOUDSTAFEL INLEIDING... 2 1. KERNCIJFERS GEOGRAFISCHE TELLING OP 31 DECEMBER 2007...5 2. EVOLUTIE VAN HET AANTAL RECHTGEVENDE KINDEREN PER ARRONDISSEMENT 2000-2007...18

Nadere informatie

Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1

Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1 Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1 Dr. Louis Ide, senator Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 2 Gezondheid is fysisch welzijn. Gezondheid is psychisch welzijn. Gezondheid is sociaal welzijn. Gezondheid

Nadere informatie

Rechterlijke Orde. - Vacante betrekkingen

Rechterlijke Orde. - Vacante betrekkingen Rechterlijke Orde. - Vacante betrekkingen Omschrijving van het advocatenkantoor, het bedrijf, de juridische dienst of het notariskantoor: FOD Justitie. Functie Antwerpen : 4. Deze plaatsen vervangen deze

Nadere informatie

Toevlucht tot de spoeddienst van een ziekenhuis: exploratie van de gegevens van CM

Toevlucht tot de spoeddienst van een ziekenhuis: exploratie van de gegevens van CM Gezondheidszorgconsumptie Toevlucht tot de spoeddienst van een ziekenhuis: exploratie van de gegevens van CM Hervé Avalosse, Agnès Chapelle, Fabienne van Sloten - departement O&O Samenvatting In België

Nadere informatie

Gelet op de aanvraag van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering van 14 februari 2005;

Gelet op de aanvraag van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering van 14 februari 2005; SCSZ/05/56 1 BERAADSLAGING NR. 05/019 VAN 3 MEI 2005 M.B.T. DE MEDEDELING VAN GEGEVENS DOOR DE TECHNISCHE CEL AAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING IN HET KADER VAN HET ONDERZOEKSPROJECT

Nadere informatie

Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak

Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak 1. Veld 31: A2_CODE_DIAG_CAUSE_DEATH Veld 31 A2_CODE_DIAG_CAUSE_DEATH behoort tot het bestand STAYHOSP in domein 3 van de administratieve gegevens.

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Chronische Ziekten Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Chronische Ziekten Gezondheidsenquête, België, 1997 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Validatie Ziekenhuis gegevens 2003-2012

Validatie Ziekenhuis gegevens 2003-2012 Validatie Ziekenhuis gegevens 2003-2012 Acute ziekenhuizen Zijn inbegrepen, alle verblijven : - in klassieke hospitalisatie, inclusief de lange verblijven (codes H, F, M, L) ; - in chirurgische daghospitalisatie

Nadere informatie

Bespreking pagina 1

Bespreking pagina 1 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Gezondheidsindicatoren 2005 Vlaams Gewest. Algemene sterftecijfers

Gezondheidsindicatoren 2005 Vlaams Gewest. Algemene sterftecijfers Vlaams Gewest Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers.aspx - oktober 2007 Door: Cloots Heidi, De Kind Herwin, Kongs Anne, Smets Hilde Afdeling Informatie & Ondersteuning Inhoudsopgave...

Nadere informatie

HSMR en SMR s per diagnosegroep Cijfers eerste helft 2014 Ziekenhuisgroep Twente

HSMR en SMR s per diagnosegroep Cijfers eerste helft 2014 Ziekenhuisgroep Twente HSMR en SMR s per diagnosegroep Cijfers eerste helft 2014 Ziekenhuisgroep Twente 20 maart 2015 Ziekenhuisgroep Twente T.a.v. mw. Eggert en dhr. Gorgels Postbus 7600 7600 SZ Almelo Introductie In deze rapportage

Nadere informatie

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997 6.1.1. Inleiding Het tabaksgebruik is een van de voornaamste risicofactoren voor longkanker, ischemische hartziekten en chronische ademhalingsaandoeningen (1). Men schat dat er in Europa niet minder dan

Nadere informatie

Inleiding. Bespreking pagina 1

Inleiding. Bespreking pagina 1 6.3.1. Inleiding Recente onderzoeken hebben toegelaten aan te tonen dat lichamelijke activiteiten een wezenlijke impact hebben op de gezondheidstoestand en dat ze van groot belang zijn op het vlak van

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Lichamelijke Activiteit Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Lichamelijke Activiteit Gezondheidsenquête, België, 1997 6.3.1. Inleiding Recente onderzoeken hebben toegelaten aan te tonen dat lichamelijke activiteiten een wezenlijke impact hebben op de gezondheidstoestand en dat ze van groot belang zijn op het vlak van

Nadere informatie

FOCUS op. loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor medische bijstand

FOCUS op. loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor medische bijstand FOCUS op loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor medische bijstand Dankzij een loopbaanonderbreking in het tijd doorbrengen aan de zijde van een ernstig ziek gezins- of familielid. systeem.

Nadere informatie

Omzendbrief aan - de algemeen directeur - de MZG-verantwoordelijke - de hoofdgeneesheer - het hoofd van het verpleegkundig departement

Omzendbrief aan - de algemeen directeur - de MZG-verantwoordelijke - de hoofdgeneesheer - het hoofd van het verpleegkundig departement Directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorvoorzieningen Dienst Datamanagement UW BRIEF VAN UW REF. ONZE REF. DM/MZG_RHM/n.58_08 DATUM 12/12/2008 BIJLAGE(N) 1 Omzendbrief aan - de algemeen directeur

Nadere informatie

TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN IN WEST VLAANDEREN

TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN IN WEST VLAANDEREN Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen Koning Leopold III-laan 66, 8200 Brugge T 050 40 31 66 F 050 71 94 06 E info@pomwvl.be KBO nummer: 0881.702.779 _ www.pomwvl.be TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN

Nadere informatie

Raadgevend Comite FAVV. Voorstelling jaarverslag Hormonencel

Raadgevend Comite FAVV. Voorstelling jaarverslag Hormonencel Raadgevend Comite FAVV 2011 Voorstelling jaarverslag 2010 Multidisciplinaire Hormonencel Overzicht 2008 Kaarten Teruggevonden substanties Dossiers NIET: voedingssupplementen humane doping en geneesmiddelen

Nadere informatie

HERVORMING STATUUT HYPOTHEEKBEWAARDER

HERVORMING STATUUT HYPOTHEEKBEWAARDER HERVORMING STATUUT HYPOTHEEKBEWAARDER Impact op de betaling van de verschuldigde kosten voor het verrichten van de hypothecaire publiciteit INLEIDING De hervorming van het statuut van de hypotheekbewaarders

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 5.8.1. Inleiding De WHO heeft in haar omschrijving het begrip gezondheid uitgebreid met de dimensie sociale gezondheid en deze op één lijn gesteld met de lichamelijke en psychische gezondheid. Zowel de

Nadere informatie

Bijkomende informatie over de diagnosen en de grouper

Bijkomende informatie over de diagnosen en de grouper Bijkomende informatie over de diagnosen en de grouper Inhoud 1. e hoofddiagnose van een specialisme... 1 1.1. Algemene regel... 1 1.2. Uitzonderingen... 1 2. e geverifieerde opnamediagnose... 2 2.1. Algemene

Nadere informatie

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 6.2.1. Inleiding Binnen de verschillen factoren van risico gedrag heeft alcoholverbruik altijd al de aandacht getrokken van de verantwoordelijken voor Volksgezondheid. De WGO gebruikt de term "Ongeschiktheid

Nadere informatie

Resultaten voor België Ongevallen Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Ongevallen Gezondheidsenquête, België, 1997 6.10.1. Inleiding De term ongeval kan gedefinieerd worden als 'elk onverwacht en plots voorval dat schade berokkent of gevaar oplevert (dood, blessures,...) of als ' een voorval dat onafhankelijk van de

Nadere informatie

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN.

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN. GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN 1 Algemene procedure a Inleiding De stemprocedure wordt op gedetailleerde wijze beschreven in artikel 7 tot 8bis van de wet van 11 april 1994 houdende

Nadere informatie

Studiepopulatie. Gezondheidsenquête, België, 1997.

Studiepopulatie. Gezondheidsenquête, België, 1997. In deze paragraaf worden een aantal kenmerken van de steekproef besproken. Het gaat om de volgende socio-demografische karakteristieken : verblijfplaats : per regio en per provincie; geslacht en leeftijd;

Nadere informatie

Drie recepten om een keuze te maken

Drie recepten om een keuze te maken Drie recepten om een keuze te maken uit het nationaal aanbod affichage 2 m² PTOC, de expert in out-of-home media of buitenreclame die werkt voor Space, heeft net een studie afgerond over het brede universum

Nadere informatie

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau 4. Het doel van deze studie is de verschillen in gezondheidsverwachting naar een socio-economisch gradiënt, met name naar het hoogst bereikte diploma, te beschrijven. Specifieke gegevens in enkel mortaliteit

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Sabine Drieskens Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 50 25 E-mail :

Nadere informatie

Bevolking en huishoudens. Huwelijken en echtscheidingen

Bevolking en huishoudens. Huwelijken en echtscheidingen evolking en huishoudens uwelijken en echtscheidingen e Algemene irectie Statistiek en conomische nformatie biedt onpartijdige statistische informatie. e informatie wordt conform de wet verspreid, meer

Nadere informatie

1. Kan de minister een overzicht geven van alle organisatoren van time-outbegeleiding per arrondissement?

1. Kan de minister een overzicht geven van alle organisatoren van time-outbegeleiding per arrondissement? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 184 van 29 november 2011 van KATHLEEN HELSEN Time-outprojecten - Stand van zaken

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Enquête naar het gebruik van buitenschoolse opvang voor kinderen van 3 jaar tot 12 jaar Voorjaar 2004

Enquête naar het gebruik van buitenschoolse opvang voor kinderen van 3 jaar tot 12 jaar Voorjaar 2004 Enquête naar het gebruik van buitenschoolse opvang voor kinderen van 3 jaar tot 12 jaar Voorjaar Katleen Govaert Bea Buysse Kind en Gezin Hallepoortlaan 27, 1060 Brussel Telefoon: 02/533 14 11 - Wettelijk

Nadere informatie

Leefkwaliteit in steden

Leefkwaliteit in steden Sandrine Bouhy en Christophe Rossini Enquête Leefkwaliteit in steden Vlaanderen boven In welke steden is het goed wonen en waarom? Niemand kan die vraag beter beantwoorden dan de inwoners zelf. Wij lieten

Nadere informatie

Gezondheidsenquête, België Medische consumptie. Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu.

Gezondheidsenquête, België Medische consumptie. Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu. Medische consumptie Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu. . Inhoudstafel Inhoudstafel... 79 Bestudeerde indicatoren... 81 1. Contacten met zorgverstrekkers... 81

Nadere informatie

Ontwikkeling van de werkloosheidsuitkering en 4 de kwartaal de kwartaal 2000

Ontwikkeling van de werkloosheidsuitkering en 4 de kwartaal de kwartaal 2000 Ontwikkeling van de werkloosheidsuitkering en 4 de kwartaal 2001-4 de kwartaal 2000 Het aantal vergoede volledig werklozen kwam in het 4 de kwartaal 2001 gemiddeld uit op 619 617. Dat zijn er 22 349 meer

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 Census 2011, een volkstelling voor de eenentwintigste eeuw Een schat aan gegevens over leven, werk en wonen in België 11.000.638 inwoners, gemiddeld 40,8 jaar oud en

Nadere informatie

Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen

Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen Uw wenst afwezig te blijven van het werk om pleegzorgen te verstrekken aan de perso(o)n(en) die door de rechtbank, door een door de bevoegde Gemeenschap erkende plaatsingsdienst,

Nadere informatie