De maatschappelijke kosten van brandveiligheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De maatschappelijke kosten van brandveiligheid"

Transcriptie

1 De maatschappelijke kosten van brandveiligheid Jan Sterk In een recent rapport over brandveiligheid introduceert SEO het begrip MKBA (maatschappelijke kosten-batenanalyse). Zo n analyse geeft een completer beeld van de werkelijke kosten die brandveiligheidsmaatregelen met zich meebrengen. En dat levert nuttige inzichten op in bijvoorbeeld de wenselijkheid van subsidiemaatregelen voor rookmelders of woningsprinklers. Een verslag. Inleiding In 2009 verstrekte het Verbond van Verzekeraars een opdracht aan SEO Economisch Onderzoek, een bureau gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam, voor een onderzoek naar de inzet en de resultaten van het brandpreventiebeleid in Nederland. SEO publiceerde hierover een rapport d.d. 14 oktober 2009 onder de titel Brandveiligheid: wie doet wat en waarom? Drie onderzoekers, Marcel van den Berg, Kieja Janssen en Bert Tieben, rapporteren hierin over verschillende aspecten, waaronder de maatschappelijke kosten en baten van brandpreventieve voorzieningen. Dat is in ons land nog een vrij nieuwe benadering en daarom wordt in dit artikel aandacht besteed aan hetgeen het SEO-rapport hierover heeft bericht. Voor de integrale tekst van het rapport en de vele literatuurverwijzingen daarin wordt verwezen naar Wat zijn maatschappelijke kosten? Onder het begrip maatschappelijke kosten wordt verstaan: het geheel aan kosten voor de maatschappij. Maatschappelijke kosten zijn dus de private kosten plus de verrekening van de externe effecten. In het SEO-rapport worden de contouren van een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) voor brandpreventie geschetst. Dat is internationaal een veelgebruikte methode, die in ons land met name voor brandpreventie nog betrekkelijk nieuw is. Om bijvoorbeeld een gebouw brandveilig te maken, moeten diverse kosten worden gemaakt. De regelgeving op het gebied van brandveiligheid is gericht op de veiligheid van mensen en op het 159

2 beperken van de omvang van een eventuele brand. Wie een gebouw wil bouwen of gebruiken, is verplicht om bepaalde maatregelen te treffen die samen voornoemde doelen nastreven. En als die maatregelen zijn uitgevoerd, wordt het gebouw geacht brandveilig te zijn. De getroffen maatregelen kosten meestal geld, maar dat wil niet zeggen dat daarmee alle kosten voor de brandveiligheid zijn afgedaan, want er zijn ook nog andere kosten. Denk bijvoorbeeld aan de kosten voor de Nederlandse brandweer of voor de openbare bluswatervoorziening. Dit soort kosten worden door de maatschappij betaald en behoren dus tot de maatschappelijke kosten voor de brandveiligheid. Een eigenaar of gebruiker van een gebouw zal bij de kosten voor brandveiligheid niet direct denken aan de maatschappelijke kosten. Deze worden immers door ons allen voldaan in de vorm van belastinggelden. Ze komen op die manier maar voor een zeer beperkt gedeelte terecht bij de gebouweigenaar of gebruiker. Deze laatste zal zich vooral druk maken over zijn eigen kosten voor brandpreventie. Vragen die dan spelen zijn o meer: Kan het niet goedkoper? Kan het niet zonder die maatregelen? Wat brengt het op? Maar niet: Met welke kosten zadelen wij de maatschappij op? We zijn het kortom in ons land nog niet gewend om ons te bekommeren om de maatschappelijke kosten van ons handelen, al begint daar op bepaalde terreinen verandering in te komen. Op het gebied van brandpreventie zijn de maatschappelijke kosten zo hoog opgelopen, dat van gebouwengebruikers wordt verwacht dat zij zich anders zullen gaan opstellen. Dit betreft de vele ongewenste meldingen van automatische brandmeldinstallaties. Maatschappelijke kosten van ongewenst alarm In maart 2010 organiseerde de brandweervereniging NVBR, samen met het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (NIFV) en de Ministeries van BZK en VROM, een symposium over het probleem van de vele ongewenste meldingen van automatische brandmeldinstallaties. De kosten daarvan zijn in de loop der jaren hoog opgelopen en de bemanningen van brandweervoertuigen zijn heel veel tijd kwijt met het rijden naar en van locaties waar een automatisch brandalarm vandaan kwam, terwijl er geen brand bleek te zijn. Dat moet anders, vindt de brandweer. Het symposium vormde de aftrap van het project NUT (Nodeloze Uitrukken Terugdringen) dat concrete voorstellen voor oplossingen moet opleveren. Tabel 1. Kosten van de brandweer Kosten Uitrukken Jaar totaal (miljoen euro) per inwoner (euro) per uitruk (euro) totaal ( 1000) per 1000 inwoners ,3 7, ,3 8, ,7 8, ,9 9,3 160 Uit de cijfers van het CBS blijkt dat de totale kosten van de brandweer ieder jaar sterk stijgen. Deze stijgingen worden voor een deel verklaard uit de toename van het aantal taken dat de brandweer uitoefent. Daarnaast is er een flinke groei van het aantal brandmeldingen dat binnenkomt. Dat heeft

3 voor een deel te maken met de groei van het aantal inwoners van ons land en voor een ander deel door het toenemende aantal brandmeldinstallaties. Tabel 2. Brandmeldingen via brandmeldinstallaties Totaal ( 1000) Geen loos alarm ( 1000) Loos alarm ( 1000) ,5 1,8 (6%) 26,7 (94%) ,0 2,0 (5,5%) 34,0 (94,5%) ,8 3,0 (6%) 47,8 (94%) ,9 3,3 (5,6%) 55,6 (94,4%) Het aantal brandmeldingen dat brandmeldinstallaties genereren, is schrikbarend gegroeid. Ging het in 1995 nog om meldingen, in 2008 bedroeg dat aantal Dat is ruim een verdubbeling. Het aantal malen loos alarm in 1995 bedroeg , tegen in Geen wonder dat de brandweer dat aantal wil halveren. Men wil dat bereiken door de verantwoordelijkheid van de gebruiker te vergroten, want de meeste ongewenste meldingen worden veroorzaakt door een verkeerd gebruik van de brandmeldinstallatie. Of dat zal lukken is nog de vraag, maar financieel gezien is het zeer de moeite waard. Kort door de bocht genomen, zou dat een besparing kunnen opleveren in de orde van grootte van: 50% van ongewenste meldingen * per uitruk na een loze melding = Dat is dus bijna 200 miljoen. Dat betekent dat bijna één vijfde deel van het gehele brandweerbudget van ruim 1 miljard op gaat aan het zinloos uitrukken na loze meldingen. De gebruikers van brandmeldinstallaties zullen over het algemeen geen idee hebben dat hun brandmeldinstallatie zoveel kosten met zich meebrengt. Het is een hoge maatschappelijke schade, die wordt bekostigd uit belastinggelden. Andere maatschappelijke kosten Maatschappelijke kosten zijn er op allerlei gebieden, al zijn we het ons soms niet altijd bewust. Hierna volgen enkele voorbeelden. Zeer dure medicijnen Sommige zeer zeldzame ziekten vergen de inzet van zeer dure medicijnen. De ontwikkelingskosten van deze medicijnen zijn hoog en ze moeten gedragen worden door een beperkt aantal patiënten. De behandeling van bijvoorbeeld patiënten met de zelden voorkomende ziekte van Pompe, een dodelijke spieraandoening, kost per patiënt gemiddeld per jaar. De behandeling van sommige andere ziekten kost tot het dubbele van dat bedrag. In 2008 was voor de dure geneesmiddelen een bedrag van 135 miljoen beschikbaar. Dat bedrag kan gezien worden als de maatschappelijke kosten van dure medicijnen. De patiënten kunnen (en behoeven) die kosten niet (te) betalen, maar het ligt voor de hand dat partijen, zoals het College van Zorgverzekeringen (CVZ), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg, jaarlijks met elkaar overleggen over welke dure medicijnen worden vergoed en welk bedrag daarvoor beschikbaar moet zijn. 161

4 Intensieve veehouderij Het wordt steeds duidelijker dat een grote concentratie van dieren in de veehouderij een bedreiging kan vormen voor de omgeving in de vorm van milieuverontreiniging of aantasting van de gezondheid van mensen. Soms leidt dat tot ruiming, wat een strop is voor de boer. Voor het overige zijn er de (maatschappelijke) kosten en problemen die niet direct bij de veehouder terechtkomen, zoals ziektekosten. Dit soort gevolgen wegen tegenwoordig mee in de beleidskeuzes voor of tegen intensieve veehouderij. Verkeersveiligheid Het SEO-rapport noemt verkeersveiligheid bij uitstek een terrein waar de wetenschappelijke onderbouwing van het beleid een voorbeeld kan zijn voor het brandveiligheidsbeleid. Zo is het in binnen- en buitenland al jaren gebruikelijk om de kosten van verkeersongevallen te berekenen. Dit gebeurt aan de hand van een vijftal kostensoorten: medische kosten; productieverlies; verlies aan kwaliteit van leven voor slachtoffers en hun naasten; materiële kosten; afhandelingskosten. Brandbaarheid van stoffen en meubels Sinds 1988 worden in Engeland brandveiligheidseisen gesteld aan meubels en matrassen. Volgens de Britse overheid zou dit in de eerste tien jaar na de invoering hebben geleid tot de redding van 710 levens, het voorkomen van 5774 gewonden en 53 miljoen aan zaakschade. Ook in ons land zou de invoering van brandveilige meubels een goede zaak zijn. Dat is in ieder geval de mening van René Hagen, lector brandpreventie van het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid (NIFV). Hij schat dat dit voor ons land jaarlijks zou leiden tot een reductie met 25% van het aantal dodelijke slachtoffers, een evenredig aantal gewonden en 60 miljoen aan schade. In het SEO-rapport wordt een Nieuw-Zeelandse kosten-batenanalyse uit 2003 aangehaald als voorbeeld van een methode voor het beoordelen van de effecten van de invoering van brandveiligheidseisen voor meubels en stoffen in ons land. Meer daarover volgt hierna. Het SEO-rapport Bij het verstrekken van de opdracht werd de onderzoeksvraag als volgt geformuleerd: Welke stakeholders leveren een bijdrage aan de brandveiligheid in Nederland, waarom doen ze dit en hoe kan de impact van preventiemaatregelen geoptimaliseerd worden in termen van minimalisering van zaak- en persoonsschade? In antwoord op de onderzoeksvraag gaat het rapport eerst na wie de betrokken partijen zijn en wordt gekeken naar de positie van overheid en brandweer. Daarna worden de cijfers over brand en brandschade onder de loep genomen. Vervolgens draait het om de effectiviteit van preventiemaatregelen, waartoe een enquête over brandpreventie werd georganiseerd onder bedrijven en 162

5 huishoudens. En ten slotte gaat het aan de hand van enkele voorbeelden over de vraag: Wat kost preventie en wat brengt het op? Het rapport besluit met een aantal conclusies. Hierna wordt kort ingegaan op de hoofdstukken in het rapport als inleiding op een meer uitgebreide behandeling van de paragrafen die handelen over de kosten en baten van preventie. Brandpreventie: de stakeholders Gesignaleerd wordt dat er veel partijen betrokken zijn bij brandpreventie. Er kunnen drie hoofdcategorieën worden onderscheiden: overheden, verzekeraars en verzekerden, en het kennis- en adviesveld. Het rapport gaat na welke partijen zich waarmee bezighouden en tracht ten slotte enig inzicht te geven in de geldstromen van brandveiligheid. De gegevens op dit punt zijn echter niet compleet te achterhalen. Brand en brandschade in cijfers Allereerst wordt een beschrijving gegeven van de premiestromen, verzekerde sommen en schadebedragen met betrekking tot schadeverzekeringen. Daarna volgt een schets van de brandweer en cijfers van de CBS Brandweerstatistiek, die inzicht geven in hoe vaak en waar er brand is en wat de belangrijkste oorzaken zijn. Aansluitend gaat het over schade in de zin van slachtoffers en materiële schade. Tabel 3. Branden in gebouwen 2008 Soort gebouwen Aantal branden Schadebedrag ( 1 mlj. euro) gemiddeld (euro) wonen industrie kantoor onderwijs gezondheidszorg bijeenkomst (w.o. winkels) overige/onbekend Totaal Tabel 4. Oorzaken van branden in gebouwen Soort gebouwen Brandoorzaken (in %) defect/verkeerd gebruik apparaat brandstichting brandgevaarlijke werkzaamheden roken overig onbekend wonen 30,6 8,9 3,4 2,8 54,3 industrie 18,5 3,4 7,9 0,5 69,7 kantoor 33,5 7,2 4,6 2,6 52,1 onderwijs 15,5 28,9 6,7 1,1 47,8 gezondheidszorg 23,5 10,8 1,3 14,4 50,0 bijeenkomst (w.o. winkels) 26,2 10,4 3,6 2,2 57,6 Totaal 22,9 10,7 3,4 2,8 60,2 163

6 Tabel 5. Slachtoffers van branden in gebouwen Doden in woningen in overige Totaal Gewonden in woningen in overige Totaal Effectiviteit van preventiemaatregelen Dit hoofdstuk geeft eerst inzicht in het uitgevoerde onderzoek. Dit gebeurde aan de hand van een enquête die bestond uit vier onderdelen: 1. Wat weet men over brandpreventie? 2. Wat doet men aan brandpreventie? 3. Hoe beoordeelt men een aantal beleidsacties ter verbetering van brandpreventie? 4. Wie is de ondervraagde? Uit de antwoorden blijkt dat bijna iedereen verzekerd is, iets weet over preventie en er ook iets aan doet. Zowel bedrijven als particulieren vinden preventie belangrijk, maar ongeveer een derde van de ondervraagden beoordeelt de eigen kennis over preventie als onvoldoende. Naast de enquête is uit internationale literatuur nog aanvullende informatie verkregen over met name sprinklerinstallaties, alarminstallaties en producteigenschappen. Dit laatste heeft met name betrekking op de Engelse eisen aan meubilair en matrassen en een Nieuw-Zeelandse kosten-batenanalyse. Kosten en opbrengsten van enkele preventieve maatregelen Het belangrijkste onderdeel van het hiervoor genoemde hoofdstuk gaat over de MKBA. MKBA is een instrument dat in oorsprong is ontwikkeld voor de beoordeling van infrastructurele investeringen. Het wordt nu ook toegepast voor het beoordelen van onder meer overheidsinvesteringen en de verkeersveiligheid. En ook voor de brandveiligheid zou de MKBA een geschikte methode vormen. Daarvoor wordt eerst gekeken naar de lessen die uit het verkeersveiligheidsbeleid zijn te trekken. Tegenwoordig is het gebruikelijk om voor de kosten van verkeersongevallen een zestal hoofdcategorieën te hanteren. Het zijn de hiervoor onder het kopje Verkeersveiligheid genoemde kosten, aangevuld met filekosten. Gesteld wordt dat de kennis op het gebied van de verkeersveiligheid een goed voorbeeld vormt voor de brandveiligheid, al dient er op dat gebied nog het nodige ontwikkeld te worden. 164

7 Om te laten zien wat er met MKBA gedaan kan worden, besteedt het rapport aandacht aan een tweetal voorbeelden: subsidie voor rookmelders en eventuele wettelijke eisen aan de brandveiligheid van stoffen en meubels. Subsidiemaatregel voor de installatie van rookmelders Rookmelders zijn een effectief middel om het verlies van mensenlevens en schade te voorkomen. Toch heeft nog steeds niet iedereen een (goed werkende) rookmelder. De vraag is dan ook hoe dit valt te bereiken. Met subsidie? En wegen de kosten dan op tegen de baten? Als voorbeeld wordt een experiment in de gemeente Hoogeveen genoemd. In 2006 voerde deze gemeente een stimuleringsregeling in, waarbij de gemeente de helft van de kosten van een rookmelder vergoedde. Bijna 5000 huishoudens maakten van de regeling gebruik. De kosten bedroegen 17 per huishouden. Aan de hand van deze gegevens schetst het rapport de contouren van een landelijke actie. De kosten daarvan worden becijferd op een bedrag van 30,6 miljoen. Een MKBA begint met het vastleggen van de situatie: eerst als er niets wordt gedaan (geen subsidieregeling) en daarnaast het projectalternatief. Van belang is dan vooral om te bepalen welke effecten de subsidieregeling zou kunnen hebben. Dat vergt de beantwoording van vragen als: Hoeveel minder slachtoffers? Tegen welke besparingen in letselschade? Hoeveel productieverlies? Minder arbeidsongeschiktheid? Welk verlies aan kwaliteit van leven? Wat is de waarde van een mensenleven? Om het verlies van kwaliteit van leven te berekenen, bepaalt men de waarde van een statistisch mensenleven ofwel de VSL (value of a statistical life). Volgens een promotieonderzoek uit 2003 is de VSL voor Nederland gesteld op 2 miljoen. In 2007 werd voor verkeersongevallen een bedrag van 2,5 miljoen genoemd en in internationaal onderzoek een bedrag van 3,4 miljoen. In onderstaande voorbeeldberekening wordt 2 miljoen gehanteerd. Bij het bepalen van de vermeden kosten (in feite de voordelen) van het hanteren van een subsidieregeling voor rookmelders, gaat het om de vraag welke kosten per hoofdcategorie vermeden worden. Het SEO-rapport komt tot een overzicht dat hier beknopt wordt weergegeven. Tabel 6. Vermeden kosten van een stimuleringsregeling Kostencategorie Totale vermeden kosten Medische kosten Voor 328 gewonden per jaar: contante waarde 1,4 miljoen Productieverlies Voor 328 gewonden en 5,2 doden per jaar: contante waarde 10,4 miljoen Immateriële schade Op basis van 5,2 dodelijke slachtoffers en een VSL van 2 miljoen: contante waarde 19,8 miljoen Materiële kosten Contante waarde 19,1 miljoen Afhandelingskosten (onbekend: buiten beschouwing gelaten) Totale baten 50,7 miljoen De conclusie luidt dat een subsidieregeling die 30,6 miljoen kost, een bedrag van 50,7 miljoen zou kunnen opbrengen. De winst bedraagt dus 20,1 miljoen. Het rapport wijst erop dat deze positieve uitkomst nog moet worden getoetst op robuustheid. Dat wil zeggen: of bepaalde veronderstellingen niet te optimistisch zijn geweest. Die uitwerking wordt echter niet vermeld, omdat in het voorbeeld gewerkt is met tamelijk conservatieve veronderstellingen. 165

8 Wettelijke eisen aan de brandbaarheid van stoffen en meubels Net als in Engeland zou het voor ons land geen gek idee zijn om brandveiligheidseisen te stellen aan meubels en matrassen. Gedacht kan worden aan de volgende opties: een vrijwillig systeem met duidelijke informatielabels op de producten; wettelijke eisen voor zowel de buiten- als de binnenzijde; alleen wettelijke eisen voor de binnenzijde, zoals het schuim; wettelijke verplichting voor het testen van de brandeigenschappen van het gehele product (dit is de meest effectieve, maar ook de meest kostbare methode). Bij deze opties is het de vraag op grond van welke overwegingen de beste keus kan worden gemaakt. Daarvoor kan gebruikgemaakt worden van een onderzoek dat in 2003 werd uitgevoerd in Nieuw- Zeeland (zie ook hiervoor). Daarbij werd ook nog de optie van een aanvullende wettelijke verplichting voor rookmelders meegenomen en dat maakt de afweging tamelijk complex, hetgeen het analysekader van de MKBA zo geschikt maakt. Het SEO-rapport stelt dat het wenselijk is om de verschillende scenario s door te rekenen voor de Nederlandse situatie. Daarvoor is het nog wel nodig om onderzoek te doen naar de kosten en baten van meer specifieke brandpreventiemaatregelen in ons land. Conclusies Naar aanleiding van de paragrafen over de maatschappelijke kosten van brandveiligheid, concludeert het SEO-rapport dat vooral de lacunes in de wetenschappelijke kennis over de effecten van brandpreventie in Nederland opvallen. Daarnaar zou meer onderzoek gedaan moeten worden. Er zijn dan betere afwegingen te maken, zoals in het voorbeeld van de MKBA voor een stimuleringsregeling voor rookmelders, die welvaartsverhogend blijkt te zijn. Het afsluitende hoofdstuk van het rapport heeft als subtitel de vraag: Wat kan er beter? Voor het antwoord wordt vooral gekeken naar de rol van verzekeraars en van de overheid. De verzekeringsbranche zou, binnen de Europese regels, meer kunnen samenwerken op het gebied van brandpreventie, waarbij enkele concrete actiepunten worden genoemd. De overheid heeft te maken met een aantal knelpunten. Ze hebben betrekking op: de complexiteit van beleid en regelgeving op het gebied van de brandveiligheid met vele actoren als gevolg; dit kan leiden tot hogere kosten en een lager brandveiligheidsniveau met daarnaast een belemmering van een efficiënte handhaving; het sturen op resultaat geschiedt nog onvoldoende; de kennisvergaring schiet nog te kort. Aansluitend geeft het rapport concrete aanbevelingen voor de mogelijke routes naar een effectiever brandpreventiebeleid. Een MKBA is daarbij een geschikt instrument. 166

Afbakening Het onderzoek richt zich op de fatale woningbranden in 2011. De niet-fatale woningbranden zijn in het onderzoek niet meegenomen.

Afbakening Het onderzoek richt zich op de fatale woningbranden in 2011. De niet-fatale woningbranden zijn in het onderzoek niet meegenomen. Fatale woningbranden 2011 Managementsamenvatting Het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (NIFV) heeft onderzoek verricht naar de oorzaken, omstandigheden en het verloop van woningbranden met dodelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding Nr. 197 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Fysieke Veiligheid

Nadere informatie

Datum 27 oktober 2014 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het toenemende aantal drugslabs in seniorenflats

Datum 27 oktober 2014 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het toenemende aantal drugslabs in seniorenflats 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1 29517 Veiligheidsregio s 30821 Nationale Veiligheid Nr. 62 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 juli 2012 Met deze brief

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Ministerie van Veiligheid en Justitie Ministerie van Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Het Veiligheidsberaad t.a.v. de voorzitter mw. G. Faber Postbus 7010 6801 HA ARNHEM Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Brandveiligheid: Wie doet wat, hoe en waarom?

Brandveiligheid: Wie doet wat, hoe en waarom? Brandveiligheid: Wie doet wat, hoe en waarom? Amsterdam, 14 oktober 2009 In opdracht van het Verbond van Verzekeraars Brandveiligheid: wie doet wat, hoe en waarom? Marcel van den Berg Kieja Janssen Bert

Nadere informatie

NVBR PARTNER DAG. Doormelding via PAC naar RAC. Erwin Schoemaker - directeur VEBON. Vereniging van (en voor) beveiligingsondernemingen

NVBR PARTNER DAG. Doormelding via PAC naar RAC. Erwin Schoemaker - directeur VEBON. Vereniging van (en voor) beveiligingsondernemingen NVBR PARTNER DAG Doormelding via PAC naar RAC Erwin Schoemaker - directeur VEBON Vereniging van (en voor) beveiligingsondernemingen VEBON LEDEN EEN 100% ONDERNEMERSVERENIGING Brandalarmen via PAC naar

Nadere informatie

Kosten en opbrengst OMS. Resultaten onderzoek naar de kosten en opbrengst van het OMS in de regio Twente

Kosten en opbrengst OMS. Resultaten onderzoek naar de kosten en opbrengst van het OMS in de regio Twente Kosten en opbrengst OMS Resultaten onderzoek naar de kosten en opbrengst van het OMS in de regio Twente Inhoud Aanleiding onderzoek Cijfers OMS Twente Instrument kosten-baten analyse Maatschappelijke kosten

Nadere informatie

Meningen over sprinklerinstallaties. Verzekeraars, brandweer, projectontwikkelaars,

Meningen over sprinklerinstallaties. Verzekeraars, brandweer, projectontwikkelaars, Meningen over sprinklerinstallaties Verzekeraars, brandweer, projectontwikkelaars, architecten, ingenieurs, gemeentelijke overheden: hoe denken zij over sprinklers? Brandveiligheid, een hot item 1 Het

Nadere informatie

VERZEKERING VS BRANDWEERDOCTRINE CONSEQUENTIES VERSCHUIVING TAKTIEK

VERZEKERING VS BRANDWEERDOCTRINE CONSEQUENTIES VERSCHUIVING TAKTIEK VERZEKERING VS BRANDWEERDOCTRINE CONSEQUENTIES VERSCHUIVING TAKTIEK 1 DECEMBER 2011 Hans Sevenstern Senior Consultant Rotterdam MRC NL Brandoorzaken Meldingen 2009-156.500 meldingen (-/- 1 % 2008) 43 %

Nadere informatie

Investeren in brandveiligheid

Investeren in brandveiligheid Investeren in brandveiligheid Amsterdam, december 2010 In opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie Investeren in brandveiligheid Maatschappelijke kosten-batenanalyse woningbrand I. Akker

Nadere informatie

Investeren in brandveiligheid

Investeren in brandveiligheid Investeren in brandveiligheid Amsterdam, december 2010 In opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie Investeren in brandveiligheid Maatschappelijke kosten-batenanalyse woningbrand I. Akker

Nadere informatie

Waarom naar een nieuwe aanpak? René Hagen, Lector Brandpreventie (Uitvoerder project Nodeloze uitrukken terugdringen )

Waarom naar een nieuwe aanpak? René Hagen, Lector Brandpreventie (Uitvoerder project Nodeloze uitrukken terugdringen ) Waarom naar een nieuwe aanpak? René Hagen, Lector Brandpreventie (Uitvoerder project Nodeloze uitrukken terugdringen ) Eerste doormeldingen in Nederland Eerste doormelding in Nederland in 1874 Beroepsbrandweer

Nadere informatie

Nodeloze brandmeldingen

Nodeloze brandmeldingen 121 brandveiligheids INFO Nodeloze brandmeldingen Meer informatie of andere folders uit deze serie? Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Brandmelders redden levens

Nadere informatie

De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit. Beleidsinstrument Mal Groepsrisico

De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit. Beleidsinstrument Mal Groepsrisico De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit Beleidsinstrument Mal Groepsrisico Kennistafel buisleidingen, 1 juni 2010 Wim Brinker, Leo

Nadere informatie

Vergrijzing en brandveiligheid

Vergrijzing en brandveiligheid AVANS HOGESCHOOL Vergrijzing en brandveiligheid Onderzoek naar de gevolgen van de vergrijzing in Nederland voor de brandveiligheid bij ouderen. Nienke Slot 23-1-2013 Colofon Opdrachtgever Nederlands Instituut

Nadere informatie

Beëindiging directe doormelding naar Regionale Alarmcentrale

Beëindiging directe doormelding naar Regionale Alarmcentrale 122 brandveiligheids INFO Beëindiging directe doormelding naar Regionale Alarmcentrale Meer informatie of andere folders uit deze serie? Ga naar de brandweer kazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN Datum: 28januari 2015 Onze ref. NL221-30019 Deze rapportage geeft de resultaten weer van de actualisatie van de maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) daken en gevelpanelen,

Nadere informatie

Zorgverzekeringswet. Zorgverzekeringswet

Zorgverzekeringswet. Zorgverzekeringswet Wet van 16 juni 2005, houdende regeling van een sociale verzekering voor geneeskundige zorg ten behoeve van de gehele bevolking (), laatstelijk gewijzigd bij Stcrt. 2009, 15178 (uittreksel) Zorgverzekering

Nadere informatie

MODEL. veiligheid door samenwerking

MODEL. veiligheid door samenwerking MODEL Integrale Brandveiligheid Bouwwerken veiligheid door samenwerking Brandveiligheid Rookmelders, sprinklersystemen en brandtrappen; brandveiligheidsmaatregelen vullen elkaar aan en zijn vaak onlosmakelijk

Nadere informatie

Brandweerstatistiek 2008

Brandweerstatistiek 2008 Brandweerstatistiek 2008 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met 0 (0,0) = het getal is kleiner dan de

Nadere informatie

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties Bijlagen 1. Persbericht oktober 2012 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws 3. (Stopper) advertenties 4. Alle materialen: poster, folder, pen etc. 5. Consumentensite www.watdoejijbijbrand.nl 6.

Nadere informatie

LPCB Nederland Postbus 342 5300 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl. Sprinklerstatistiek 2008

LPCB Nederland Postbus 342 5300 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl. Sprinklerstatistiek 2008 LPCB Nederland Postbus 342 53 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl Sprinklerstatistiek 28 INLEIDING Tot 1998 heeft het Nationaal Centrum voor Preventie de 'Sprinklerstatistiek' uitgegeven.

Nadere informatie

Gedragscode Persoonlijk Onderzoek. 21 december 2011

Gedragscode Persoonlijk Onderzoek. 21 december 2011 Gedragscode Persoonlijk Onderzoek 21 december 2011 Inleiding Verzekeraars leggen gegevens vast die nodig zijn voor het sluiten van de verzekeringsovereenkomst en die van belang zijn voor het nakomen van

Nadere informatie

Het Nieuwe denken van de brandweer. Ook úw nieuwe denken?

Het Nieuwe denken van de brandweer. Ook úw nieuwe denken? Naar een brandveiliger samenleving.. Met minder brand, minder slachtoffers én minder schade Het Nieuwe denken van de brandweer. Ook úw nieuwe denken? Ricardo Weewer, Strategisch Centrum NVBR René Hagen,

Nadere informatie

CERTIFICEREN IN GEBRUIK STELLEN SERVICE EN ONDERHOUD VERVANGINGSADVIES

CERTIFICEREN IN GEBRUIK STELLEN SERVICE EN ONDERHOUD VERVANGINGSADVIES CERTIFICEREN IN GEBRUIK STELLEN SERVICE EN ONDERHOUD VERVANGINGSADVIES Hefas Branddetectie BV biedt u een breed spectrum aan diensten en service om brandmeld-en ontruimingssystemen in gebruik te stellen,

Nadere informatie

ADVIES. Pagina 1 van 5. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid.

ADVIES. Pagina 1 van 5. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid. ADVIES Registratienummer: Betreft: Vluchtroute woning door ijssalon Trefwoorden: Bouwbesluit 2012, monument, woning, winkel, handhaving, bestaande bouw, vluchtroute, BMI : Status: Definitief Beschrijving

Nadere informatie

Bouwen met voorsprong

Bouwen met voorsprong Bouwen met voorsprong Trends en ontwikkelingen vanuit Engineering en Schadelastreductie Marcel Hanssen Aon Global Risk Consulting Rotterdam Property Risk Control & Engineering Schadelastbeheersing & Bedrijfscontinuïteit

Nadere informatie

Certificatie bestaande brandmeldinstallaties. LPCB Nederland B.V. R.B.J. (René) Leijzer 26 oktober 2011

Certificatie bestaande brandmeldinstallaties. LPCB Nederland B.V. R.B.J. (René) Leijzer 26 oktober 2011 Certificatie bestaande brandmeldinstallaties LPCB Nederland B.V. R.B.J. (René) Leijzer 26 oktober 2011 Inhoud presentatie Inleiding Procedure Afwijkingen Certificatie Nieuwe bouwregelgeving / certificatieschema

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Naar een nieuwe doctrine voor brandveiligheid. 12 april 2011 Jan Kuyvenhoven NVBR

Naar een nieuwe doctrine voor brandveiligheid. 12 april 2011 Jan Kuyvenhoven NVBR Naar een nieuwe doctrine voor brandveiligheid 12 april 2011 Jan Kuyvenhoven NVBR 1 Programma Korte intro: Brandweer over Morgen Nieuwe doctrine Brandveiligheid Visie Brandveiligheid en Actieprogramma Mythes

Nadere informatie

Agendapunt: 6.2/17042013 Documentor.: RV12.0825 Raad d.d. I. Aan de gemeenteraad. Roden, 10 april 2013. Bask*

Agendapunt: 6.2/17042013 Documentor.: RV12.0825 Raad d.d. I. Aan de gemeenteraad. Roden, 10 april 2013. Bask* Aan de gemeenteraad Roden, 10 april 2013 G E M E E N T E t N O O R D E N V E L D Agendapunt: 6.2/17042013 Documentor.: RV12.0825 Raad d.d. I Bask* Onderwerp Experiment "Met de post Peize naar de brandweer

Nadere informatie

Risicoanalyse brandpreventie Aanpak Mensura EDPB. Stijn Tielemans Preventieadviseur niveau I stijn.tielemans@mensura.be

Risicoanalyse brandpreventie Aanpak Mensura EDPB. Stijn Tielemans Preventieadviseur niveau I stijn.tielemans@mensura.be Risicoanalyse brandpreventie Aanpak Mensura EDPB Stijn Tielemans Preventieadviseur niveau I stijn.tielemans@mensura.be Mensura 1 groep, 3 activiteiten 2 3/06/15 Mensura Preventie & Bescherming In cijfers

Nadere informatie

Het nieuwe denken van de brandweer.. Ook uw nieuwe denken?

Het nieuwe denken van de brandweer.. Ook uw nieuwe denken? Naar een brandveiliger samenleving.. Met minder brand, minder slachtoffers én minder schade Het nieuwe denken van de brandweer.. Ook uw nieuwe denken? Ricardo Weewer, Strategisch Centrum NVBR Netwerkdag

Nadere informatie

Resultaat 1 meting ten opzichte van 0 meting Cereslaan en De Beemd, Bernheze

Resultaat 1 meting ten opzichte van 0 meting Cereslaan en De Beemd, Bernheze Resultaten 1 meting ten opzichte van 0 meting en doelstelling uit 2010 Resultaten: Resultaat Resultaat Verschil Doelstelling Plan van Aanpak 2010 0 meting 1 meting 1 t.o.v. 0 Onveiligheidsgevoelens in

Nadere informatie

Wat verandert er voor de verzekeraars Ad Durinck

Wat verandert er voor de verzekeraars Ad Durinck Het nieuwe bouwbesluit Wat verandert er voor de verzekeraars Ad Durinck Bouwbesluit 2012 Wat weten wij van de wijzigingen? Verschillen tussen bouwbesluit 2003 en 2012 Historie: Oudste tot dusver gevonden

Nadere informatie

Protocol Automatische Branddoormelding. via PAC naar RAC

Protocol Automatische Branddoormelding. via PAC naar RAC Protocol Automatische Branddoormelding via PAC naar RAC Versie 2 1 februari 2014 VEBON 2014 Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten en databankrechten ten aanzien van deze uitgave worden uitdrukkelijk

Nadere informatie

Schoonderbeek en Partners Advies BV Postbus 374 6710 BJ Ede Trefwoorden: Gezondheidszorgfunctie, (sub)brandcompartimentering Datum: 7 oktober 2010

Schoonderbeek en Partners Advies BV Postbus 374 6710 BJ Ede Trefwoorden: Gezondheidszorgfunctie, (sub)brandcompartimentering Datum: 7 oktober 2010 AANVRAAG Registratienummer: Betreft: Eisen bestaand gezondheidszorggebouw Aanvrager: ir. C.A.E. (Kees) Rijk Schoonderbeek en Partners Advies BV Postbus 374 6710 BJ Ede Trefwoorden: Gezondheidszorgfunctie,

Nadere informatie

Brandveiligheid: jachthavens & stalling pleziervaartuigen

Brandveiligheid: jachthavens & stalling pleziervaartuigen Brandveiligheid: jachthavens & stalling pleziervaartuigen Rinus Corbijn 1 Doemscenario? 2 1 Handreiking Opdracht Management Bureau Zeeland, Eenduidige regelgeving voor: Jachthavens, Buitenstalling, Binnenstalling,

Nadere informatie

Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid

Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Amsterdam, september 2013 In opdracht van WODC Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Een evenwichtig systeem? Bert Hof en Nicole Rosenboom Roetersstraat

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Brandweerstatistiek 2010

Brandweerstatistiek 2010 Brandweerstatistiek 2010 Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met 0 (0,0) het getal is kleiner

Nadere informatie

VEBON. VEBON-NOVB Eind- en toetstermen Onderhoudsdeskundige Brandmeldinstallaties

VEBON. VEBON-NOVB Eind- en toetstermen Onderhoudsdeskundige Brandmeldinstallaties VEBON VEBON-NOVB Eind- en toetstermen Onderhoudsdeskundige Brandmeldinstallaties Eind- en toetstermen Onderhoudsdeskundige Brandmeldinstallaties VEBON-NOVB 2016 Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten

Nadere informatie

Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig

Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig Brandweer Nederland Samen sterk, samen veilig Met hart en ziel Brandweer Nederland staat voor 31.000 brandweermensen die zich met hart en ziel inzetten voor hun medemens. Die 24 uur per dag en 7 dagen

Nadere informatie

Risico s bij brandbestrijding. Ricardo Weewer Strategisch adviseur/ plv commandant

Risico s bij brandbestrijding. Ricardo Weewer Strategisch adviseur/ plv commandant Risico s bij brandbestrijding Ricardo Weewer Strategisch adviseur/ plv commandant Congres Bouwkundige Brandpreventie 19 november 2008 Programma Enige achtergronden Brandweer in Nederland Standaard werkwijze

Nadere informatie

Sprinklers in de zorg. Onze hoogwaardige techniek garandeert de vereiste veiligheid

Sprinklers in de zorg. Onze hoogwaardige techniek garandeert de vereiste veiligheid Sprinklers in de zorg Onze hoogwaardige techniek garandeert de vereiste veiligheid Sprinklers in de zorg Veel zorginstellingen hebben te maken met personele onderbezetting. Lastig in de dagelijkse praktijk,

Nadere informatie

Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet

Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet Publicatiedatum CBS-website: 16 juli 2007 Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet Centraal Bureau voor de Statistiek Samenvatting Op 1 januari 2006 is de nieuwe Zorgverzekeringswet inwerking getreden,

Nadere informatie

Regeling Brandmeldinstallaties. Samenvatting

Regeling Brandmeldinstallaties. Samenvatting Regeling Brandmeldinstallaties 2002 Samenvatting Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze samenvatting mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied *

Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied * Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied * Amsterdam, januari 2014 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 323478. Raadsvergadering van 8 maart 2012 Agendanummer: 10.2

RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 323478. Raadsvergadering van 8 maart 2012 Agendanummer: 10.2 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 323478 Raadsvergadering van 8 maart 2012 Agendanummer: 10.2 Onderwerp: Achterstanden met betrekking tot de afgifte van gebruiksvergunningen en -meldingen Verantwoordelijk

Nadere informatie

en met inachtneming van: Titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb); en de Wet Infrastructuurfonds, alsmede het Besluit Infrastructuurfonds;

en met inachtneming van: Titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb); en de Wet Infrastructuurfonds, alsmede het Besluit Infrastructuurfonds; Verleningsbeschikking datum : 5 juni 2015 ons kenmerk : Naar aanleiding van uw aanvraag van 7 mei 2015 met kenmerk V&OR/UIT/2015000778, waarin u ons verzoekt om een bijdrage in de kosten van het project:

Nadere informatie

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden 33 Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) 34 Veiligheidsregio Haaglanden HlMlIIlil

Nadere informatie

Brandveiligheid: risico s en scenario s

Brandveiligheid: risico s en scenario s Brandveiligheid: risico s en scenario s VVBA-symposium 17 november 2009 René Hagen Lector Brandpreventie 1 Rode draad presentatie Waar staat het Lectoraat Brandpreventie voor Waar staan we op dit ogenblik

Nadere informatie

Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning

Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Conferentie 24-11-2010 Rapport enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Inleiding In het kader van het Nationaal Brandpreventieplan

Nadere informatie

FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND

FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND INTERVENTIE In een studentenwoning in de Zwolse wijk Assendorp is op maart 0 brand ontstaan. Twee slachtoffers zijn met ademhalingsproblemen naar het ziekenhuis gebracht.

Nadere informatie

Brandveiligheid in de zorg. Vluchten kan niet meer.. Ing. Tom de Nooij, CFPS Senior Consultant Marsh Risk Consulting NFPA Instructor

Brandveiligheid in de zorg. Vluchten kan niet meer.. Ing. Tom de Nooij, CFPS Senior Consultant Marsh Risk Consulting NFPA Instructor Brandveiligheid in de zorg Vluchten kan niet meer.. Ing. Tom de Nooij, CFPS Senior Consultant Marsh Risk Consulting NFPA Instructor 4/23/2013 Brandveiligheid in de zorg.. Branden in zorginstellingen ontwikkelen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 2251 6 februari 2012 Beleidsregels ter verdeling besteedbare middelen beheerskosten verbindingskantoren AWBZ 2012 23 januari

Nadere informatie

LPCB Nederland Postbus 342 5300 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl. Sprinklerstatistiek 2009

LPCB Nederland Postbus 342 5300 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl. Sprinklerstatistiek 2009 LPCB Nederland Postbus 342 53 AH Zaltbommel Internet: www.lpcb.nl E-mail: info@lpcb.nl Sprinklerstatistiek 29 INLEIDING Tot 1998 heeft het Nationaal Centrum voor Preventie de 'Sprinklerstatistiek' uitgegeven.

Nadere informatie

Fatale woningbranden 2008

Fatale woningbranden 2008 Versie: 431N8033/3.0, 5 juni 2009 Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra Postbus 7010 6801 HA Arnhem T 026 355 24 00 F 026 351 50 51 info@nifv.nl Versie: 431N8033/3.0, 5 juni 2009 Nederlands Instituut

Nadere informatie

Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen

Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Deel I Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen Voorbereidende raadsvergadering: 12 juni 2012 Besluitvormende raadsvergadering: 26 juni 2012 Portefeuillehouder: E. Damen AAN DE GEMEENTERAAD Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke

Nadere informatie

Grote brandcompartimenten. Normen in ontwikkeling

Grote brandcompartimenten. Normen in ontwikkeling Grote brandcompartimenten Normen in ontwikkeling NEN 66 i.o. NEN 679 i.o. Brandveiligheid van grote brandcompartimenten Brandveiligheid van grote brandcompartimenten, risicobenadering Even voorstellen

Nadere informatie

Nederlands Politie Instituut

Nederlands Politie Instituut Nederlands Politie Instituut 070 30540 1 8 JAN 2007 I.- I I I 1 Convenant tussen de Raad van Hoofdcommissarissen en het Verbond van Beveiligingsorganisaties (VvBO) aangaande de organisatie - en opvolging

Nadere informatie

Brandveiligheid: risico s en scenario s

Brandveiligheid: risico s en scenario s Brandveiligheid: risico s en scenario s VVBA-symposium 17 november 2009 René Hagen Lector Brandpreventie 1 Rode draad presentatie Waar staat het Lectoraat Brandpreventie voor Waar staan we op dit ogenblik

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

3.3 Openbaarmaking Het ontsluiten van informatie op zodanige wijze dat een ieder de betreffende informatie kan inzien.

3.3 Openbaarmaking Het ontsluiten van informatie op zodanige wijze dat een ieder de betreffende informatie kan inzien. Bijlage 33 bij circulaire Care/AWBZ/14/10c Beleidsregel Openbaarmaking handhavingsbesluiten, Wobbesluiten en beslissingen op bezwaar De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is op grond van de Wet marktordening

Nadere informatie

Klimaatverandering & schadelast. April 2015

Klimaatverandering & schadelast. April 2015 Klimaatverandering & schadelast April 2015 Samenvatting Het Centrum voor Verzekeringsstatistiek, onderdeel van het Verbond, heeft berekend in hoeverre de klimaatscenario s van het KNMI (2014) voor klimaatverandering

Nadere informatie

Zeister aanpak loze meldingen. Frank Slob

Zeister aanpak loze meldingen. Frank Slob Zeister aanpak loze meldingen Frank Slob Slot Zeist Wereld Natuurfonds Care Valley Doel van beleid: Alert houden BHV en Brandweer Verkeersrisico s terugdringen Beschikbaarheid Overlast voorkomen Kosten

Nadere informatie

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer 14 februari 2011 A.M. Hol, Universiteit Utrecht 1 Vraagstelling: Heeft overschrijding

Nadere informatie

Eenduidigheid t.a.v. het resetten van de doormelding c.q. brandmeldinstallatie

Eenduidigheid t.a.v. het resetten van de doormelding c.q. brandmeldinstallatie Eenduidigheid t.a.v. het resetten van de doormelding c.q. brandmeldinstallatie Opdrachtgever: Brandweer Nederland Voor: Risicobeheersing en Incidentbestrijding Opstellers: projectgroep bewustzijnbevordering

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

European Social Innovation Week 2015 - Inspiratiesessie ouderen en brandveiligheid

European Social Innovation Week 2015 - Inspiratiesessie ouderen en brandveiligheid European Social Innovation Week 2015 - Inspiratiesessie ouderen en brandveiligheid 17 september 2015 Elke dag breken in 20 woningen in Nederland brand uit, 85% van dodelijke slachtoffers bij brand valt

Nadere informatie

Wat te doen na brand?

Wat te doen na brand? Wat te doen na brand? 1 Wat te doen na brand? 2 Dit boekje heeft u ontvangen omdat er bij u brand is geweest. Dat is heftig en ingrijpend. Opeens moet u allerlei zaken regelen, die u liever niet had gewild.

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit in richtlijnen

Kosteneffectiviteit in richtlijnen Kosteneffectiviteit in richtlijnen Richtlijnen richting effectieve en doelmatige zorg NVTAG / OMS Anemone Bögels 28 juni 2013 Concurrerende kwaliteit NL in vergelijking Grootste haven van Europa Beste

Nadere informatie

Hierbij zenden wij u het antwoord op de door u gestelde vragen op grond van artikel 32 reglement van orde van de gemeenteraad.

Hierbij zenden wij u het antwoord op de door u gestelde vragen op grond van artikel 32 reglement van orde van de gemeenteraad. Fractie D66 Uw brief van 4-3-15 Uw kenmerk Ons kenmerk 686997 Behandeld door veiligheidsregio Drenthe Telefoon 14 0522 Bijlage(n) div. Datum Onderwerp artikel 32 vragen: Brandveiligheid verzorgingshuizen

Nadere informatie

Hoe brandveilig is uw bedrijf?

Hoe brandveilig is uw bedrijf? EXPEDITIE BRANDVEILIGHEID Hoe brandveilig is uw bedrijf? Beantwoord de vragen en ontdek of er verbeterpunten zijn. Ontdek welke punten u en uw medewerkers helpen bij het verbeteren van de brandveiligheid

Nadere informatie

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees?

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Amsterdam, januari 2008 In opdracht van het Ministerie van Financiën Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen naar aanleiding van de conclusies

Nadere informatie

Datum : 16 april 2015 : Externe veiligheid aanzet verantwoording groepsrisico

Datum : 16 april 2015 : Externe veiligheid aanzet verantwoording groepsrisico Notitie Project Projectnummer : 15-056 EV Betreft : Externe veiligheid aanzet verantwoording groepsrisico Behandeld door : Linda Gelissen 1 Inleiding Aan de Beatrixlaan te Weert wordt een Kennis en Expertise

Nadere informatie

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1 Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van houdende vaststelling van beleidsregels voor het subsidiëren van zorgaanbieders van farmaceutische ANZ-dienstverlening (Beleidskader subsidiëring

Nadere informatie

Data en trendanalyse Brandveilig Leven. Woningbranden en woningcheck s brandveiligheid 2010 t/m 2012

Data en trendanalyse Brandveilig Leven. Woningbranden en woningcheck s brandveiligheid 2010 t/m 2012 Data en trendanalyse Brandveilig Leven Woningbranden en woningcheck s brandveiligheid 2010 t/m 2012 Afdeling: Onderzoek & Analyse Team Brandveilig Leven Auteur: Lucie Berning Opdrachtgever: A.P. de Graaf,

Nadere informatie

Brandveiligheid in wooncomplexen

Brandveiligheid in wooncomplexen Brandveiligheid in wooncomplexen Mensen met een beperking en ouderen lopen helaas een groter risico bij brand. Wat kunt u als huurdersorganisatie, bewonerscommissie of cliëntenorganisatie doen om bij te

Nadere informatie

Hierbij zenden wij u het antwoord op de door u gestelde vragen op grond van artikel 39 reglement van orde van de gemeenteraad.

Hierbij zenden wij u het antwoord op de door u gestelde vragen op grond van artikel 39 reglement van orde van de gemeenteraad. Fractie ChristeUnie t.a.v. de heer G. Stam Uw brief van 12-12-2013 Ceintuurbaan 56 7941 LV MEPPEL Uw kenmerk Ons kenmerk 217083 Behandeld door T. Niemer Telefoon 14 0522 Bijlage(n) 1 Datum Onderwerp Collectieve

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Gemeente Medemblik. inzake. bestuurlijke maatregelen. voor de reductie van nodeloze alarmeringen

Beleidsnotitie. Gemeente Medemblik. inzake. bestuurlijke maatregelen. voor de reductie van nodeloze alarmeringen Beleidsnotitie Gemeente Medemblik inzake bestuurlijke maatregelen voor de reductie van nodeloze alarmeringen door automatische brandmeldinstallaties Collegebesluit 18 februari 2014 Z-13-37073 Pagina 1

Nadere informatie

BRANDPREVENTIE BINNEN... Een brochure met informatie over: Brandpreventie. Voorschriften ter voorkoming van brand. Wat te doen bij brand

BRANDPREVENTIE BINNEN... Een brochure met informatie over: Brandpreventie. Voorschriften ter voorkoming van brand. Wat te doen bij brand BRANDPREVENTIE BINNEN... Een brochure met informatie over: Brandpreventie Voorschriften ter voorkoming van brand Wat te doen bij brand Tips en wetenswaardigheden, Beheer & Onderhoud.../januari2009 Inleiding

Nadere informatie

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd.

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd. MEMO 23 februari 2009 Inleiding In diverse overleggen tussen de accountantskantoren werkzaam in de sector zorgverzekeringen is aan de orde geweest in hoeverre voor 2008 de accountants door middel van opname

Nadere informatie

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Programma Idensys Contactpersoon Huub Janssen Aantal pagina's 5 Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan *1024661* Gemeenteraad Gemeente Hengelo Postbus 18 7550 AA Hengelo Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan 1010707 Geachte gemeenteraad, In de commissie Fysiek zijn vragen

Nadere informatie

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars September 2015 Utrecht 1 Handreiking zorgvraagzwaarte-indicator GGZ; Voor GGZinstellingen en zorgverzekeraars

Nadere informatie

Brandveiligheid De Borkeld

Brandveiligheid De Borkeld openbaar 123 BEN W BEN W A.C. van Eck A.C. van Eck a.vaneck@rijssen- holten.nl a.vaneck@rijssenholten.nl h.vanveen@rijssen-holten.nl b.keurhorst@rijssen- hol ten.nl r.burger @rijssen-holten.nl Harbers

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

Informatie Klachtenregeling

Informatie Klachtenregeling Informatie Klachtenregeling KR2014 Toelichting Klachtenregeling Heeft u een klacht? OOM Verzekeringen wil graag dat u tevreden bent. Heeft u toch een klacht, dan vragen wij u om dit aan ons te laten weten.

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie