Zwartboek Nederland voor het

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zwartboek Nederland voor het"

Transcriptie

1 De Stichting Steunpunt Studerende Moeders is het enige expertisecentrum in Zwartboek Nederland voor het combineren van studie en zorg en studerende heeft tot doel het vergroten van het studiesucces en moeders voorkomen van vroegtijdige uitval en vertraging Onderwijs is de sleutel tot een betere toekomst voor zowel jezelf als voor je kinderen! Annemiek de Jong, oprichtster Steunpunt Studerende Moeders

2 Mei 2011 Steunpunt Het Steunpunt stimuleert dat alle studerende ouders succesvol kunnen (af) studeren in het MBO, HBO en WO en helpt voortijdige studie-uitval te voorkomen. Kennisportaal Het Steunpunt bied een kennisportaal voor onderwijsinstellingen & gemeenten waar extra informatie en ondersteuning te verkrijgen is. Workshops Het Steunpunt kan diverse inspirerende workshops en lezingen verzorgen die met het onderwerp studie en gezin te maken hebben. Informeer 2 naar de mogelijkheden! Promotiemateriaal Het Steunpunt heeft voor onderwijsinstellingen en gemeenten diverse flyers, folders, brochures en posters ontwikkeld. Stappenplan Speciaal voor gemeenten is er een brochure ontwikkeld met stappenplan die aan bijstandsmoeders meegeven kan worden als zij hun opleidingsmogelijkheden willen onderzoeken. Stichting Steunpunt Studerende Moeders Goudsesingel KD Rotterdam Telefoon

3 Inleiding De combinatie studeren met een kind en/of zwanger zijn is niet eenvoudig. Vaak lopen de studenten tegen problemen op die ze niet alleen kunnen oplossen. Meestal gaat het om problemen die buiten het onderwijsveld liggen, maar wel van grote invloed zijn op de studievoortgang. Maar over het algemeen sluiten studieroosters niet aan op de kinderopvangmogelijkheden, daar waar studenten die een topsport beoefenen of studenten met een beperkingen een aangepast studierooster kunnen krijgen. Vaak gaat het om financiële problemen, kinderopvang, onbegrip, huisvesting En wordt de studiebelasting in combinatie met alleenstaand ouderschap en huishouden door de meeste studerende ouders, veelal moeders als zwaar ervaren. In dit zwartboek hebben wij een aantal gevallen beschreven uit de dagelijkse praktijk van het Steunpunt Studerende Moeders. Ze laten zien dat het werk van onze stichting zin heeft en er aan kan bijdragen om het studiesucces onder deze studentenpopulatie te vergroten, om uitval te voorkomen of het leven van de studerende moeders weer op orde te krijgen, zodat ze zich weer met volle energie aan hun studie kunnen wijden. Want dat is de rode draad in hun verhalen, de enorme wil om de studie succesvol af te ronden. Want in tegenstelling tot veel studenten weten zij heel goed waarvoor ze het doen. Ze streven naar financiële onafhankelijkheid, willen een beter leven, vooral voor hun kind en realiseren zich dat de sleutel daarvoor in de opleiding ligt. De Stichting Steunpunt Studerende Moeders is uitgegroeid tot een uniek Steunpunt voor en door studenten met kinderen dat als enige in Nederland dient als expertise centrum voor de combinatie studie en zorg combineren. Ons doel is om het studiesucces voor mensen met kinderen te vergroten en het voorkomen van vroegtijdige uitval en vertraging. Om dit doel te bereiken worden allerlei middelen ingezet, zoals een uitgebreide informatieverstrekking, niet alleen aan studenten, maar ook aan de instellingen, het organiseren van workshops, het opzetten van steunpunten op de onderwijsinstellingen etc. Wij doen dit werk uit volle overtuiging, maar zien nog veel onverschilligheid bij de onderwijsinstellingen. Omdat studerende moeders niet worden geregistreerd bestaat voor velen het probleem niet. Zonder zich te realiseren wat het hen juist kan opleveren. Maar zonder de steun uit de onderwijsinstellingen kan de stichting binnenkort niet meer verder. De startsubsidie die eind 2009 door het ministerie van OCW werd verleend loopt na de zomer af en zelfstandige inkomsten zijn er door de onverschilligheid in het onderwijsveld nog onvoldoende. Wij hopen dat via het aanbieden van dit zwartboek het duidelijker wordt om welke mensen het hier nu gaat, en dat er meer aandacht komt voor de problematiek van studerende moeders, opdat onze stichting zijn werk kan voortzetten. Annemiek de Jong, directeur 3

4 Casus 1 4 E. is een jonge moeder en zit in het eerste jaar van een HBO opleiding.. Zij woont in een sloopwoning in een klein dorp. Alle huizen bij haar in de buurt gaan gesloopt worden. Hierdoor zijn er al veel mensen verhuisd en zijn er op de kinderopvang niet veel kinderen meer. Daardoor is de kinderopvang beperkt open en in basisschoolvakantie periodes zelfs volledig gesloten. Gevolg hiervan is dat E. een aantal toetsen heeft gemist en een achterstand heeft opgebouwd. Zoals het er nu uit ziet moet zij aan het eind van het studiejaar stoppen. Aan herkansingen kon zij niet altijd deelnemen omdat die voornamelijk in de avonduren waren gepland en zij hiervoor geen opvang noch oppas had. Een enkele keer kan haar zusje of nichtje oppassen, maar omdat die ook studeren zijn zij niet altijd beschikbaar. Probleem is nu dat E. met school iets wil regelen zodat ze toch kan blijven studeren. Hiervoor is zij naar de decaan gegaan. Ze heeft nu 19 studiepunten en heeft recentelijk nog wat punten behaald, maar ze moet 45 punten hebben wil ze over gaan naar het 2de jaar. Zij moet in het vierde kwartaal nog enkele toetsen doen en geeft aan zeker te weten dat het haar gaat lukken om de 45 punten te halen. De decaan vertelde E. dat het beter is om te stoppen met de opleiding, anders moet ze straks veel studiegeld terug betalen. Ook zei ze tegen E. dat ze langs het steunpunt moest gaan, want ze weet niet wat ze voor haar kan doen. Als ze langs is geweest moet ze haar laten weten wat er besproken is. Casus 2 W. heeft een dochtertje van 6 maanden. Zij woont alleen en staat er wat betreft de zorg alleen voor. W. zit in het eerste jaar van de HBO opleiding Financieel Service Management als mbo-instroom op een Hogeschool. W. is naar het Steunpunt doorverwezen door haar decaan en StudieLoopbaanCoach. Zij vertelt dat haar dochtertje voor twee dagen in de week op een kinderdagverblijf zit. Op vrijdag kan de moeder van W. op haar dochtertje passen. Op dit moment past de vriend van W. op hun dochtertje, maar hij gaat vanaf september ook studeren en werken in een studeer-werktraject. W. staat bij het kinderdagverblijf op de wachtlijst voor meerdere dagen opvang, maar tot nu toe is er nog geen plaats. W. maakt zich zorgen over het feit dat zij niet voldoende opvang voor haar dochtertje heeft als zij straks het tweede jaar van haar opleiding ingaat en haar vriend door zijn opleiding niet meer de hele dag thuis is. W. heeft haar SLC-coach en de decaan van haar opleiding op de hoogte gesteld van haar situatie. Maar dit heeft niet bijgedragen tot een oplossing.

5 De relatie met haar vriend (vader van hun kindje) gaat niet zo goed. Ook merkt W. dat zij niet volledig door de familie van haar vriend geaccepteerd wordt. Zij heeft hier regelmatig ruzie over met haar vriend. Om deze reden geeft W. haar vriend ook geen toestemming om hun kindje te erkennen. W. is bang dat hij zijn rechten zal gaan misbruiken. Ook draagt haar vriend niets bij aan de financiële zorg voor hun kind. W. heeft ook geldproblemen. Zij vertelt dat zij alleen de éénoudertoeslag en studiefinanciering ontvangt. Een aanvullende beurs krijgt zij niet aangezien de ouders van W. te veel verdienen. Maar W. kan financieel niet rekenen op haar ouders. W. heeft het liefst geen lening, ze is bang dat ze zodoende meerdere en nog hogere schulden maakt en dat zij straks na haar opleiding alleen nog maar aan het afbetalen is. Casus 3 L. is een vrouw van 32 jaar, zij heeft drie kinderen en is getrouwd. Zij kwam naar aanleiding van de grote studiedruk van haar pas gestarte opleiding (verloskunde) het Steunpunt binnen lopen. L. volgt het eerste jaar van de opleiding Verloskunde aan een Hogeschool. L. vertelde dat zij voor deze opleiding nu ook 32 uur per week stage moet lopen en daarnaast ook keuzevakken moet gaan volgen. L. vertelde dat dit een te zware belasting is. Zij heeft tevergeefs geprobeerd vrijstelling te verkrijgen voor vakken die zij eerder in een andere opleiding ook heeft gevolgd. L. weet niet meer hoe zij alle ballen (gezin, werk/stage, opleiding, keuzevakken, zelfstudie) in de lucht kan houden. 5 Casus 4 C. is een alleenstaande moeder en studeert OPGM aan een Hogeschool. Ze heeft geen vast rooster, het wisselt per week. Haar dochter gaat vijf dagen per week van 8.00 tot uur naar het kinderdagverblijf. Omdat het kinderdagverblijf om acht uur open gaat, haalt C. het niet om 8.30 uur op school aanwezig te zijn. Zij is met dit probleem naar haar StudieLoopbaanCoach geweest en deze zei tegen haar wees creatief. C. schrok hiervan en wist niet wat ze moest zeggen. Nu heeft ze als mogelijke oplossing bedacht dat zij verlengde uren bij een ander kinderdagverblijf gaat vragen zodat haar dochtertje in de ochtend eerder naar het kinderdagverblijf kan. Alleen heeft deze organisatie pas vanaf oktober plaats en dan voor maar 2 dagen. C. is door het Steunpunt geadviseerd om eens naar de roosters te kijken van andere klassen. Misschien kan zij eenzelfde les op een ander tijdstip bij een andere klas vol-

6 gen. C. heeft volgende week weer een gesprek met haar SLC docent, maar geeft aan een beetje bang voor haar te zijn geworden en dat de reactie van de SLC docent zeer demotiverend is voor haar. Het Steunpunt heeft C. geadviseerd om dit juist wel te bespreken en dat zij het bij haar zelf kan houden door haar slbc uit te leggen hoe zij zich voelt en wat het met haar doet als haar slbc zo reageert en niet mee denkt in mogelijke alternatieve oplossingen. Ook is C. geadviseerd om hierover contact op te nemen met een decaan. Zoals het er nu aan toe gaat is studievertraging wel te verwachten en dat kan zij maar beter meteen melden. Casus 5 6 Op heeft J. voor de BSO-opvang van haar zoontje een aanvraag ingediend bij haar gemeente voor een tegemoetkoming in de kinderopvangkosten. Deze is pas op door de gemeente toegekend. In de tussenliggende periode heeft de kinderopvang organisatie deze tegemoetkoming niet van de gemeente ontvangen, en J. was niet in staat dit bedrag uit eigen studiefinancieringszak voor te schieten. Hierdoor is de opvang voor haar zoontje stop gezet. Daar komt bij dat J. van de Belastingdienst ook geen kinderopvangtoeslag meer ontvangt, omdat er een foute berekening is gemaakt met de tegemoetkoming van de gemeente. J. weet zelf ook niet goed te duiden wat er precies mis is gegaan. Ook is uit de papieren niet op te maken wat er nou precies mis is gegaan. Gevolg is dat J. nu alleen nog maar naar school kan tijdens de schooltijden van haar zoontje. De overige lessen kan zij tijdelijk niet volgen. Dit is op de school besproken maar heeft niet tot een oplossing geleid. Casus 6 J. woont in een studentenhuis dat door de Stichting Studiefinanciering Curaçao beschikbaar is gesteld voor studenten van de Nederlandse Antillen. Dit huis wordt door de gemeente niet gezien als een studentenhuis, waardoor er problemen ontstaan met de tegemoetkoming in de kinderopvangkosten vanuit de gemeente. De tegemoetkoming in de kinderopvangkosten wordt stopgezet, omdat de gemeente vindt dat haar huisgenoot (een medestudent) mee moet betalen aan de kinderopvang, omdat deze student ook een bijbaan heeft. De huisgenoot van J. wordt dus als "toeslag" partner gezien, waarbij de gemeente er vanuit gaat dat deze studiegenoot de tegemoetkoming in de kinderopvangkosten wel kan betalen. J. geeft aan dat dit niet mogelijk is voor haar studiegenoot en dat de enige relatie die zij met deze huisgenoot deelt is, dat zij beiden Antilliaanse studenten zijn die toeval-

7 lig in hetzelfde studentenhuis wonen. Zij heeft geen flauw idee hoe ze dit kan oplossen en is bang dat de opvang voor haar iets onbetaalbaars wordt, en dat dit uiteindelijk zal leiden tot het vroegtijdig beëindigen van haar studie, zonder diploma maar mét een studieschuld. Casus 7 Z. is een alleenstaande moeder van 2 kinderen van 1 en 4 jaar oud. Ze is momenteel 30 weken zwanger. Ze is uitgerekend op 27 augustus en haar stage is eind juli afgelopen. Ze denkt dat ze dit wel gaat redden. Z. heeft zelf een stageplek gezocht en heeft het voor elkaar gekregen dat zij zelf kan aangeven wanneer zij na haar bevalling weer in staat is om te komen werken. Mocht zij uren te kort komen dan is er een afspraak gemaakt dat zij deze ook later in kan halen. Ze heeft voor haar kinderen kinderopvang en haar ongeboren kindje staat ook al ingeschreven bij het kinderdagverblijf. Z. heeft bij haar mentor aangegeven dat ze zwanger is en gevraagd om zwangerschapsverlof. Als student bestaat er geen recht op zwangerschapsverlof. Haar mentor heeft dan ook gezegd dat zij maximaal drie weken vrij kan krijgen van de schoolverplichtingen. Dat betekend dat als de bevalling voorspoedig en goed verloopt, Z. uiterlijk drie weken na de bevalling alweer op school moet zijn. Z. vindt drie weken aan de korte kant en vraagt zich af wat haar rechten hierin zijn. 7 Casus 8 S. is een HBO-studente van 26 jaar. Ze is momenteel 15 weken zwanger. Ze woont nu in een jongerencomplex. Aangezien hier maximaal 1 persoon woonachtig mag zijn, kan zij daar niet blijven wonen met een kind. S. heeft te horen gekregen dat zij zal moeten verhuizen. Ze heeft al een urgentieverklaring aangevraagd, maar deze is afgewezen. Deze gezinsuitbreiding en haar huidige woonsituatie vormt geen reden voor urgentie. S. zegt ten einde raad te zijn en heeft al een paar nachten niet geslapen van de spanningen die dit met zich meebrengt. Ze heeft geen contact meer met haar ouders en kan nergens terecht. Ze is heel bang dat ze straks op straat zal komen te staan en dat haar kindje haar dan afgenomen zal worden. S. werkt naast haar studie ook nog bij een callcenter, voor uur per week. Maar S. moet voor haar opleiding stage gaan lopen in het buitenland. Ze wil hier ontheffing voor aanvragen. Omdat ze anders niet meer weet hoe zij alles kan organiseren, haar bijbaan heeft zij nodig om voor haar levensonderhoud en dat van haar toekomstige kind. In overleg met S. heeft het Steunpunt een brief gestuurd aan de wethou-

8 der Wonen van de gemeente waarin S. woonachtig is. Daarin is de situatie en leeftijd van S. beschreven en is er gevraagd om mee te denken in een oplossing. Een ambtenaar verwees als reactie door naar een stichting die bedoeld is voor tienermoeders. S. behoort niet tot de doelgroep tienermoeders, daar is zij te oud voor en kan daar niet terecht voor hulp. Ook komt zij niet in aanmerking voor noodhuisvesting en S. is nu aan het onderzoeken of zij terecht kan in een sloopwoning. Echter, indien dit lukt, is een sloopwoning ook weer van tijdelijke aard. De kans op studievertraging en of uitval neem hierdoor toe. Casus 9 R. is moeder van een kindje van 1 jaar oud. Haar vriend is sinds kort terug naar Suriname i.v.m. verblijfsvergunning. Ze staat er nu alleen voor. Haar vriend haalde voorheen hun kindje van het kinderdagverblijf. Nu moet ze dit zelf doen en dat redt ze niet altijd. Ze heeft soms tot uur les en is dan om kwart voor 7 bij het kinderdagverblijf, dat om 6 uur sluit. Met alle financiële gevolgen van dien. Dat is dus een probleem. Het ziet er niet naar uit dat de studieroosters rekening kunnen houden met haar opvangtijden. R. overweegt dan ook haar opleiding al dan niet tijdelijk te beëindigen. 8 Casus 10 J. is een alleenstaande moeder van een dochtertje van zes jaar oud. Haar dochtertje is een slimme meid, ze gaat in september al naar groep vier. J. heeft moeite om opvang of oppas te vinden voor de avonduren. Haar keuzevakken en tentamens worden vaak in de avonduren ingepland. Soms vindt ze een vriendin of familielid om op haar dochtertje te passen, maar het gebeurt weleens dat dit niet lukt. Dan neemt ze haar dochter mee en wacht haar dochtertje in de gang terwijl zij les heeft. S wil graag voorkomen dat zij vertraging oploopt en wil juist voor haar dochtertje de opleiding zo spoedig mogelijk afronden. Maar zij vindt deze constructie voor haar dochtertje erg vervelend, haar dochtertje gaat dan ook te laat naar bed en vindt het zelf ook niet zo prettig om in de gang te wachten. J. volgt op dat moment ook niet bepaald rustig de lessen. J. wil dan ook graag een gastouder aan huis, zodat deze haar dochter naar bed kan brengen en met haar kan eten. Maar die kan ze niet vinden en de gastouder subsidiebureaus vragen inschrijf of instapgelden, kosten die J. op dit moment niet kan betalen van haar studiefinanciering. J. is zeer teleurgesteld dat de opleiding niet wat meer rekening wil houden met de tijden van de reguliere opvangmogelijkheden in Nederland. Zij vindt dat het studieprogramma op deze ma-

9 nier eigenlijk niet te doen is voor mensen met kinderen. Zij voelt zich dan ook met de rug tegen de muur gedrukt. Omdat J. enige tijd geleden ook is verhuisd en nog geen plaats op de BSO opvang had, bleef haar dochtertje in een andere gemeente naar school en BSO opvang gaan. Maar dit was enorm omslachtig voor zowel J. als haar dochtertje en en ze was veel tijd kwijt aan reistijd. J. heeft hierdoor een aantal lessen gemist. Voor sommige lessen gelden een aanwezigheidsplicht en haar situatie vormde geen uitzondering. Zij zal volgend jaar een aantal herkansingen of lessen opnieuw moeten volgen. Ook heeft J. moeite om financieel rond te komen. Ze heeft enkele schulden, wat ze erg vervelend vindt. Omdat zij door haar voltijdstudie en moederschap geen bijbaan heeft en als enige inkomstenbron van de studiefinanciering leeft, is het bijna onontkoombaar dat er rekeningen blijven liggen. Het is een vicieuze cirkel. Omdat zij enkel studiefinanciering ontvangt kan zij zich ook niet aanmelden voor een schuldhulpverleningstraject. Daar is gezegd dat zij moet werken en dus moet stoppen met de opleiding, waardoor zij nog een studieschuld erbij zou krijgen. Daar komt bij dat zij over 2007 belastingaangifte had gedaan om geld terug te krijgen, maar doordat zij kennelijk iets verkeerd heeft ingevuld, ging dat niet goed en durft zij geen aangiftes meer te doen. Desondanks vindt zij dit wel zonde en weet ze dat ze recht heeft op teruggave. Ook heeft de sociale dienst haar tegemoetkoming in de kinderopvang kosten nog niet overgemaakt. Pas toen er door de kinderopvangorganisatie gedreigd werd met het weigeren van de opvang van haar kind, heeft sociale zaken er vaart achter gezet. Omdat ze haar kind van de ene gemeente naar de andere gemeente, school en bso moest zien te brengen heeft zij van een vriend een tweedehands auto gekregen. Omdat zij hier geen betalingsbewijs van had, heeft de gemeente haar kwijtscheldingsaanvraag voor de gemeentelijke belastingen afgewezen. De gemeente zei dat ze geen recht op kwijtschelding had, omdat ze net een auto had aangeschaft. 9 Casus 11 T. heeft kwijtschelding aangevraagd voor de gemeentelijke belastingen. Mensen met een minimum inkomen of bijstandsgerechtigden hebben in deze gemeente recht op kwijtschelding. Volgens de gemeente heeft T. geen recht op kwijtschelding, omdat de gemeente een lening als inkomsten ziet. Ze heeft in totaal 1300 euro per maand aan inkomsten; waarvan 500 uit werk en stage bestaat. De resterende 800 euro bestaat uit een volledige lening, aangezien ze geen recht meer heeft op studiefinanciering. T. snapt er niks van want volgens de belastingdienst is studiefinanciering sowieso geen belastbaar inkomen, en niet gefiscaliseerd.

10 Casus 12 F. belt omdat ze heel graag wil gaan studeren, maar weet niet hoe ze dit kan financieren. F. is 33 jaar oud en heeft een kind van 9 jaar. Zij was 10 jaar getrouwd en heeft naar eigen zeggen 10 jaar lang veel narigheid meegemaakt binnen haar huwelijk. Hierdoor is zij er nooit eerder aan toegekomen om te studeren. Inmiddels is zij gescheiden maar heeft daar psychische problemen aan overgehouden waardoor ze een psycholoog bezoekt. F. ontvangt een uitkering en hoeft niet te werken vanwege haar psychische gesteldheid. Volgens de GGD arts moet F. zich vooral bezighouden met zichzelf, door te gaan sporten en met de psycholoog te praten. F. wil heel graag gaan studeren omdat zij niet alleen van een uitkering wil leven en graag perspectief op een ander leven wil hebben. Ze wil zich ontwikkelen en iets betekenen voor de maatschappij. Ze wil graag HBO-diëtiste gaan studeren. Ze is zo enorm enthousiast dat zij al begonnen is met leren voor het toelatingsexamen dat in juni gehouden wordt. F. geeft aan dat ze de sociale dienst heeft gebeld om te informeren wat haar mogelijkheden zijn. Zij kreeg toen te horen dat zij niet mag studeren zo lang zij een uitkering ontvangt. F. is ten einde raad omdat ze heel graag wil studeren. Volgens haar psycholoog zou een studie haar goed doen. 10 Casus 13 S. is een studerende moeder van 28 jaar oud. Ze heeft een zoontje van 4 jaar. S. woont in bij een nichtje met twee kinderen. Gezien het feit dat S. veel leeswerk heeft voor haar studie is het thuis te druk voor haar om te kunnen studeren. S. staat al 5 jaar ingeschreven voor een woning in Arnhem, 1,5 jaar bij Woonnet- Rijnmond, en staat ook nog ingeschreven als woningzoekende in Utrecht en bij Capelse vastgoed. Het lukt haar maar niet om een woning te vinden en bij haar nichtje kan ze niet lang meer blijven. De zoektocht naar geschikte woonruimte wordt deels ook bemoeilijkt en beperkt door het feit dat zij alleen studiefinanciering als inkomstenbron heeft. Casus 14 S. vertelt dat zij 4 maanden zwanger is en dat zij nu in het 4e jaar van haar HBOopleiding zit. Zij vertelt dat zij voordat ze zwanger werd een stageplaats had gere-

11 geld bij een ontwerpbureau. Toen zij het contract bij haar stagegever ging tekenen gaf ze netjes aan dat ze zwanger was. Er is toen tegen haar gezegd dat men erover ging nadenken en dat zij haar zouden laten weten of het nog door zou gaan. Na een paar dagen wordt ze door de stagegever gebeld en krijgt S. het bericht dat ze niet aangenomen wordt, omdat ze vinden dat ze niet meer past bij hun bedrijf. S. weet zeker dat dit niet te maken heeft met het niet passen in het bedrijf maar met haar zwangerschap. Op een procedure zit S. niet te wachten want daar heeft ze enerzijds geen tijd en geld voor en anderzijds wil zij zich liever concentreren op haar studievoortzetting. Zij wil nu een oplossing zien te vinden voor het voortzetten van haar opleiding. De stagegever nam contact op met de onderwijsinstelling en deze was het met de stagegever eens en adviseerde S. om volgend schooljaar haar stage in te halen. Met alle (financiële) gevolgen voor S. van dien, want dat komt neer op ruim een jaar studievertraging. S. heeft tevergeefs nog geprobeerd alternatieven voor te stellen aan de stagegever, zoals het eerder starten van de stage en na de bevalling langer door blijven gaan met de stage. Het gaat om een onbetaalde stage waardoor S. niet begrijpt waarom hier zo moeilijk over gedaan wordt. Casus 15 N. vertelt dat ze op dit moment nog getrouwd is en 1 kind heeft van 3 jaar oud. Op dit moment is haar man de kostwinnaar. Ook de studie wordt door haar man bekostigd. N. wil echter gaan scheiden, maar moet daarna zelf voor haar inkomen en woning zorgen. N. zit in haar laatste studiejaar van een universiteit en wilt hierna gaan werken. N. vertelt dat wanneer zij nu studiefinanciering aanvraagt, zij binnen haar gemeente niet in aanmerking komt voor een woning, omdat ze dan maar 850 euro inkomen heeft. Om deze reden zit ze erover na te denken om een uitkering aan te vragen. Alhoewel zij in het laatste studiejaar zit, mag zij die van de sociale dienst niet afronden zolang zij een uitkering zou ontvangen. N. ziet weinig mogelijkheden om haar studie succesvol af te ronden na haar scheiding. 11 Casus 16 K. vertelt dat zij een gesprek heeft gehad met haar StudieLoopCoach docent en dat haar docent haar naar het steunpunt heeft gestuurd. K. zegt dat zij het op het moment moeilijk vindt om haar studie te combineren met haar thuissituatie. K. is getrouwd en heeft een dochter van 1,5 jaar. Haar man heeft een eigen bedrijf met veel avondwerk. Er is echter niet voldoende omzet om mensen in dienst te nemen om de

12 werkdruk te verlichten. K. vertelt dat zodra zij uit school komt, zij naar de zaak moet om haar man te helpen met de administratie of met de bediening. Vaak zit ze daar met haar dochter tot uur. Als ze thuis komt is ze moe en heeft geen energie meer en tijd over om aan haar studie te besteden. Haar SLC docent zei tegen haar dat ze even een week vrij van school moest nemen om tot rust te komen. Maar er is geen structurele oplossing in zicht. K. vertelt dat het financieel ook niet allemaal goed loopt. Zij maakt zich hierover ook zorgen. Maar op dit moment wil ze graag hulp en advies om haar studie kunnen blijven volgen en zoekt naar flexibiliteit van de opleiding. Zij informeert naar het beleid voor studenten met een beperking en contractonderwijs, maar zij krijgt te horen dat zij daar geen gebruik van kan maken omdat zij niet tot die doelgroep behoort. Zij besluit om met de studie te stoppen. Ze is wel van plan om volgend jaar opnieuw met haar studie verder te gaan als de situatie dat toelaat. Casus S. is naar ons doorverwezen door haar decaan. S. is moeder van vier kinderen, waarvan drie uit een vorige relatie. Haar geschiedenis is er een van veel mishandeling door haar tweede echtgenoot. Door de mishandelingen heeft S. een PostTraumatischeStressStoornis ontwikkeld. Hierdoor was zij niet in staat alleen voor haar kinderen te zorgen en wonen die sinds twee jaar bij haar eigen ouders. Alhoewel zij nog regelmatig door haar ex wordt lastig gevallen gaat het erg goed met haar. Zij heeft haar propedeuse behaald en de kinderen zijn nu overdag bij haar en slapen alleen doordeweeks nog bij haar ouders. Ook haar ouders zelf zien enorme vooruitgang en zijn tevreden met de situatie. Zij heeft een scheiding aangevraagd maar dat wil haar ex niet. Wel moet zij de echtelijke woning verlaten en is verwikkeld in allerlei juridische zaken. Zij overweegt om over te stappen naar een deeltijdstudie omdat zij denkt dat dit beter te combineren is met haar situatie. Maar de opleiding eist dat zij een betaalde stage gaat doen, maar die kan zij maar niet vinden. S. heeft een enorme drijfkracht en is zo vastberaden om te voorkomen, dat zij haar studie moet beëindigen door de situatie. Haar studie haar is haar enige houvast en biedt perspectief, het is haar sleutel tot een betere toekomst voor haar en haar kinderen, maar weet op dit moment niet hoe zij haar opleiding kan voortzetten.

13 Casus 18 D. is een alleenstaande moeder van vier kinderen van 4, 7, 13, 17 jaar oud. D. wil haar HBO-opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening weer vervolgen, maar redt dit financieel niet. D. heeft destijds eerst SJD gedaan en daarna 1 jaar MWD. Maar ze is in het laatste kwartaal gestopt, omdat ze het financieel niet kon bolwerken. Doordat ze haar Collegeld en boeken moest betalen hield ze te weinig geld over voor de vaste lasten en liep ze achterstand op bij de woningbouwvereniging. Ze heeft deze achterstand inmiddels ingelopen. Ze leefde van een UWV uitkering en liep tegelijk een stage van 40 uur per week tegen een stagevergoeding van 89 euro per maand. Het UWV ging akkoord met haar studie, mits ze ook solliciteert. Ze kan wel van de UWV uitkering rondkomen, maar kan daarmee het Collegeld en de benodigde studieboeken niet betalen. Casus 19 S. is moeder van een zoontje van twee jaar oud. Ze laat weten dat ze weinig contact heeft met zijn vader en dat ze er wat de zorg betreft alleen voorstaat. Naar eigen zeggen redden ze het prima met zijn tweetjes. Het kind heeft het erg naar zijn zin op de Kinderopvang. Ze geeft aan dat ze hem veel structuur biedt en dit ook belangrijk vindt. Hij gaat elke avond op tijd naar bed, waardoor ze s-avonds tijd heeft om te studeren. S. heeft moeite met het betalen van haar collegegeld en komt moeilijk rond. Zij heeft van klasgenoten gehoord dat wij mogelijkheden bieden om een fonds aan te schrijven voor de kosten van het collegegeld. Ze heeft de eerste termijn van het Collegegeld wel betaald, maar was hierdoor niet in staat om haar huur te betalen. Voorheen werkte S. 16 tot 20 uur, maar ze is hiermee gestopt omdat ze constant moe was, wat van grote invloed was op haar zorg voor haar zoontje en studievoortgang. Ze vindt het financieel wel zwaar nu ze niet meer werkt. S. gaat in december nog 2 weken bij TNT werken, zodat ze haar huurachterstand kan inlopen. S. heeft voorheen de MBO opleiding International Business gevolgd. Hierna heeft ze de HBO opleiding IBMS gevolgd, maar hier is ze na 4 maanden mee gestopt, omdat ze de theorie te veel en te saai vond. S. heeft vervolgens de opleiding HBO MER gedaan, via een speciale route waarbij de opleiding in drie jaar te volgen is. De kosten per jaar zijn echter het dubbele van de reguliere HBO opleidingen. S. liet weten dat ze het een slechte opleiding vond en dat ze er ook achter is gekomen dat anderen dit ook vinden. Ze is er daarom na 6 maanden mee opgehouden. Ze was bang geen werk te zullen vinden als ze met deze opleiding klaar was. S. volgt nu de HBO opleiding Personeel & Arbeid en ze laat weten dat ze haar P behaald heeft. De financiële situa- 13

14 tie van S. is met behulp van het Steunpunt volledig geanalyseerd en er zijn geen mogelijkheden om gebruik te maken van voorliggende voorzieningen. Het Steunpunt heeft onderzocht, of zij in aanmerking kan komen voor een van de externe studiefondsen gezien het feit dat dit haar derde studie is. Er is met succes een fonds aangeschreven; een financiële vergoeding wordt door een studiefonds rechtstreeks aan de instelling overgemaakt. Hetgeen wat S. zelf had overgemaakt aan de instelling wordt door de instelling verrekend en terug gestort aan S. Het studiefonds heeft laten weten dat S. voor aankomend studiejaar wederom een beroep kan doen op het fonds. S. is voor een vervolg afspraak bij het Steunpunt langs geweest. Ze laat weten dat het goed met haar gaat. Ze heeft goede cijfers behaald en is nu op zoek naar een stageplek. Echter, zij kan maar geen geschikte stageplaats vinden. Zij vraagt zich af of ze juist wel of juist niet moet melden dat zij een kind heeft. Omdat zij geen geschikte stageplaats heeft, voldoet ze op dit moment niet aan de opleidingseisen en is bang dat zij te veel studievertraging op loopt. Casus S. komt uit het Caribisch gebied en volgt hier in Nederland een HBO opleiding. S. kwam langs bij het Steunpunt omdat zij naar eigen zeggen moeite heeft een balans te vinden in de combinatie studie en gezin. S. laat bij binnenkomst weten dat ze het moeilijk vind om over zichzelf te praten, dit komt doordat er in het verleden vaak misbruik is gemaakt van haar vertrouwen. S. zal niet snel iemand in vertrouwen nemen als ze ergens mee zit en kan er dus met bijna niemand over praten. S. is moeder van een dochtertje van anderhalf jaar oud. Haar dochtertje is erg actief, vertelt ze. Haar man studeert ook voltijd en helpt niet veel in het huishouden. Zij heeft het gevoel dat alles haar teveel wordt als ze zo doorgaat. Ze laat weten dat ze geen ontspanning heeft. S. heeft een jaar studievertraging opgelopen doordat ze veel ziek was tijdens haar zwangerschap. Ze was erg misselijk en had een gevaarlijk hoge bloeddruk. Ze moest van de huisarts bedrust houden. S. is in 2003 naar Nederland gekomen. Ze is toen begonnen met de HBO opleiding Commerciële economie, maar heeft haar P niet behaald. Ze had wel de benodigde studiepunten. Ook op financieel gebied heeft S. moeite met alle eindjes aan elkaar te knopen, haar vriend studeert immers ook voltijd en zij hebben om die reden ook geen recht op de partnertoeslag noch de eenoudertoeslag en leven samen van een studiebeurs. Het Steunpunt heeft haar geadviseerd om afspraken te gaan maken met haar vriend wie wat kan doen in huis om zodoende de zorg en huishoud taken eerlijk te kunnen

15 verdelen. Er is haar geadviseerd hoe zij dit kan doen en dat heeft gewerkt, Om meer rust te creëren en structuur aan te kunnen brengen in haar situatie heeft het Steunpunt een voorbeeld van een huishoud en studie planner met haar ingevuld toegepast op haar situatie. Dit gaat nu veel beter maar S. geeft aan het nog steeds enorm zwaar te vinden. Financieel is het nog steeds moeilijk, omdat zij en haar vriend samen zijn komen zij niet in aanmerking voor een particulier studiefonds en omdat zij beiden voltijd studeren met wisselende studieroosters is het lastig om daarnaast erbij te werken. S. overweegt om die reden haar studie om te zetten in deeltijd, maar loopt dan tegen het feit aan dat zij dan helemaal geen recht meer heeft op studiefinanciering. Een deeltijd studie kan zij niet bekostigen. S. overweegt nu om al dan niet tijdelijk met de studie te stoppen maar tegelijkertijd solliciteert zij ook, desondanks zij het net een stukje rust in de zware belasting van gezin, studie en huishouden is gaan ervaren. Casus 20 Financiële situatieschets alleenstaande moeder In de meeste casussen spelen de financiën een grote rol. Hieronder is dat door een alleenstaande studerende moeder overzichtelijk op een rij gezet. Het laat goed zien hoe men de eindjes aan elkaar moet knopen. Dat geldt voor de meeste studerende moeders die bij het Steunpunt komen. 15 C. (27jaar) zit in het 2e jaar van de HBO-opleiding Cultureel Maatschappelijke Vorming (CMV). Zij woont op een driekamer-etage. Zij is een alleenstaande moeder van J. (4 jr) en S. (2 jr). De kinderen gaan vijf dagen per week naar de buitenschoolse opvang/bso (J), respectievelijk het kinderdagverblijf (S). De opvang is van uur. C. heeft ruim een uur reistijd nodig tussen opvang en school. Zij redt het net niet om op 8.30 uur in de les aanwezig te zijn. Om op die tijd in de les te kunnen zitten, heeft zij eigenlijk ook voorschoolse opvang nodig. Voor de voorschoolse opvang die op 6.30 uur start, bestaat nog een wachtlijst van ruim 8 maanden. Om alle lessen te kunnen volgen die ook in avonduren tot uur ingeroosterd worden heeft C. eigenlijk ook verlengde opvang nodig, maar dat kan deze kinderopvang niet bieden, zoals de meeste kinderopvangorganisaties in Nederland. Indien deze opvangmogelijkheden er wel zouden zijn, zouden de kinderen 5 dagen in de week van uur op de opvang verblijven.

16 INKOMSTEN Studiefinanciering, bestaande uit: uitwonenden beurs 266,23 éénoudertoeslag 445,93 maximale aanvullende beurs 239,08 Subtotaal studiefinanciering 951,24 Toeslagen: Zorgtoeslag 61,00 kinderbijslag (berekend per maand) 129,99 kindgebonden budget 110,00 Huurtoeslag 294,00 Kinderopvangtoeslag 1.468,27 Gem. tegemoetkoming kosten kinderopvang 322,34 Subtotaal toeslagen 2.385,60 Totaal maandinkomen (toeslagen +sf) 3.336,84 UITGAVEN 16 Totale kinderopvang (BSO en kinderdagverblijf) 1.933,70 (Eigen bijdrage is dus 143,09 aan kinderopvang) TMO ( tussen de middag opvang ) 46,64 Huur 559,26 Electra + water & gas 145,00 Abonnement internet, telefonie, tv kabel 65,45 Zorgkostenverzekering 113,44 Collegegeld 167,20 Inboedel + WA verzekering 10,65 Uitvaartverzekering 8,65 Mobiel abonnement (belbundel + telefoon) 23,80 Spaarrekening kinderen 20,00 Eigen ouderbijdrage obs (kosten p. mnd.) 3,75 Kinderbijslag 129,99 Totaal uitgaven per maand 3.227,53 Totaal netto besteedbaar maandinkomen 109,31 Toelichting bij situatieschets alleenstaande studerende moeder 1. Inkomensopbouw - de éénoudertoeslag is een extra toeslag bedoeld voor het onderhoud van je kind/

17 eren, maar is wel een onderdeel van die basis- en prestatiebeurs. Dit laatste houdt in dat, wanneer je langer over je studie doet, je ook de éénoudertoeslag moet terug betalen. - de aanvullende beurs is afhankelijk van de hoogte van het inkomen van de ouders van de studerende moeder. In dit geval zijn haar ouders buiten beschouwing gelaten en heeft zij recht op een volledige aanvullende beurs. Heeft de student geen recht op de maximale aanvullende beurs, dan kan zij wel meer lenen, met rente uiteraard. Er zijn veel studerende moeders waarvan de ouders niet buiten beschouwing gelaten kunnen worden, maar die financieel geen beroep op de ouders kunnen doen en zodoende genoodzaakt zijn meer te lenen. - Daarnaast heeft de student de (keuze)mogelijkheid om extra geld te lenen (rentedragend). Ook kan gekozen worden voor een collegegeldkrediet (eveneens rentedragend). Het Ministerie van OCW telt al deze mogelijke inkomensbronnen bij elkaar op en verklaart hiermee dat een alleenstaande studerende moeder boven bijstandsniveau uitkomt. Uit deze praktijkverhalen blijkt echter dat er voor een alleenstaande studerende moeder eigenlijk sprake is van een keuze. Wil zij haar studie kunnen bekostigen en rond kunnen komen op bijstandsniveau, dan is zij genoodzaakt om extra bij te lenen. Gezien haar voltijd studie en zorgverplichting is het voor een alleenstaande studerende moeder over het algemeen niet haalbaar om dit inkomen aan te vullen vanuit een bijbaantje. De week heeft immers 7 dagen, kinderen vragen om aandacht en opvoeding en de studie vereist ook nog eens zelfstudie naast het volgen van 5 les/ collegedagen. Een HBO-studie staat immers gelijk aan een 40-urige of fulltime werkweek Kinderopvang De eigen bijdrage aan de kinderopvangkosten verschilt per studerende moeder. Hoe hoog de eigen bijdrage is aan de kinderopvangkosten, hangt o.a. af van de gekozen kinderopvangorganisatie. Iedere organisatie hanteert zo zijn eigen tarieven. De gemeente vergoed het werkgeversgedeelte, dat is 16,67% van de totale opvangkosten per kind per maand, mits zij aan de doelgroepen categorie voldoet van betreffende gemeente. Het komt regelmatig voor zoals men in de praktijkverhalen kan lezen dat de gemeente er maanden over doet om de tegemoetkoming toe te kennen of over te maken, met vervelende (financiële) gevolgen van dien. Ook komt het voor dat een studerende moeder helemaal niet in aanmerking komt voor de tegemoetkoming eigen bijdrage in de kinderopvangkosten, omdat zij niet tot de doelgroepen van de betreffende gemeente behoort. In dat geval zijn de kosten niet alleen hoger maar ook volledig voor eigen rekening. Wat betreft de kinderopvangtoeslag vanuit de Belastingdienst: Het kabinet heeft het uurtarief op basis waarvan de kinderopvangtoeslag wordt berekend bevroren op

18 een vast bedrag van 6,25 per uur voor opvang in een kinderdagverblijf en 5,82 voor buitenschoolse opvang. Als een opvanginstelling een hoger uurtarief rekent, moet men boven deze bedragen alles zelf betalen. Voor TMO: Tussen de middag opvang of ook wel tussenschoolse opvang genoemd, bestaat geen mogelijkheid voor kinderopvangtoeslag, maar is wel noodzakelijk om af te nemen indien de ouder wil kunnen werken en of studeren. Begroting van de berekening kinderopvangkosten: Kind 1: uurtarief BSO: 6,10 p.u. Voor 5 dagen in de week. Totaal 100 uur per maand. Opvangkosten per maand: 610,- Kind 2: uurtarief Kinderdagverblijf: 6,10 p.u. Voor 5 dagen in de week. Totaal 217 uur per maand. Opvangkosten per maand: 1.323,70 Totaal opvangkosten per maand: 1.933,70. Kinderopvangtoeslag van de belastingdienst per maand, voor kind 1: 470,64. Kinderopvangtoeslag van de belastingdienst per maand, voor kind 2: 997,63. Totale kinderopvangtoeslag per maand: 1.468,27 18 Kinderopvangkosten minus de kinderopvangtoeslag: per maand Kind 1: 610,00 479,64 = 139,36 Kind 2: 1.323,70-997,63 = 326,07 Totaal: 1.933, ,27 = 465,43 Tegemoetkoming in de kinderopvangkosten vanuit de gemeente, omdat er geen werkgeversgedeelte is. De gemeente vergoedt 16,67 % per kind van de totale kosten aan opvang per kind, dat is dus voor kind % x 610-= 101,68, voor kind 2 16,67 % x 1.323,70-= 220,66. In totaal een vergoeding van 322,34. Dus : Totale kinderopvangkosten 1.933,70 Totale kinderopvangtoeslag 1.468,27 - Totale tegemoetkoming kinderopvang kosten gemeente 322,34 - Totaal aan eigen bijdrage te betalen: 143,09 Het Steunpunt ziet dat een bedrag van 150,- ongeveer het gemiddelde is wat studerende alleenstaande moeders per maand betalen aan eigen bijdrage aan kinderopvangkosten.

19 3. Vakantiegeld, bijzondere bijstand e.d. Een studerende moeder heeft verder geen recht op vakantiegeld, en kan geen aanspraak doen op bijzondere bijstand noch aan aanvulling vanuit sociale zaken omdat zij tot de doelgroep studenten behoort. Ook niet in het geval als zij eenmalig een hoge uitgave moet doen aan bijvoorbeeld een kapotte wasmachine. Uit deze berekening valt op te maken dat er vrijwel geen ruimte is om hiervoor reserves op te bouwen. Ook komt het voor dat alleenstaande studerende moeders niet in aanmerking komen voor een bijdrage vanuit sociale zaken voor sport en cultuur, indien het kind bijvoorbeeld naar zwemles zou willen. Ten tijde van de studie is het vaak voor studerende alleenstaande ouders daardoor onmogelijk om het kind te laten deelnemen aan sportactiviteiten. Ook kan de studerende alleenstaande moeder niet aanmerking komen voor een vergoeding vanuit sociale zaken voor de jaarlijkse eigen bijdrage en of de basisschoolkosten. Komt zij vanuit deze situatie toch terecht in een uitkeringsituatie in het kader van de WWB dan mag zij niet meer met behoud van de uitkering op HBO niveau studeren. Daarnaast kan een studerende moeder omdat zij tot de doelgroep studenten behoort geen aanspraak maken op de voedselbank of de verjaardagdoos voor de kinderen. Tenslotte betekent lenen geen kwijtschelding gemeentelijke belastingen en zuiveringsheffingen, omdat gemeenten dit bedrag in tegenstelling tot de belastingdienst als inkomen zien. Ook komt een alleenstaande studerende moeder die extra leent of de collegegeldkrediet ontvangt van DUO - IB-groep, niet aanmerking voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen en de zuiveringsheffing, omdat deze leningen meeberekend worden als inkomen! De gemeente Boskoop kent zelfs helemaal geen kwijtschelding. Voor een alleenstaande studerende moeder met 2 kinderen, die De bedragen zijn per jaar ongeveer 263,60 aan gemeentelijke belasting en 150,75 voor de zuiveringsheffingen (1 moeder met 2 kinderen). Hier ontvangt het Steunpunt veel klachten over. 19 Uit dit praktijkverhaal mag duidelijk zijn dat alleenstaande studerende moeders weinig tot geen keuzevrijheid ervaren in het wel of niet aangaan van een extra lening. Zij zijn vaak genoodzaakt om naast de gewone prestatiebeurs bij DUO IB- Groep de extra lening van maximaal 287,84 en of het collegegeldkrediet af te sluiten van 139,33 per maand. Een bijbaan is immers vanwege de fulltime studie en zorg voor kinderen over het algemeen niet haalbaar. Gezien de normen voor een alleenstaande ouder met kinderen jonger dan 65 jaar volgens à 1.182,47, komen diegenen die extra lenen niet in aanmerking voor kwijtschelding van genoemde belastingen.

20 Het mag duidelijk zijn dat onder deze groep vrouwen/alleenstaande studerende moeders niet alleen méér geleend moet worden, maar dat deze vrouwen ook met hogere studieschulden belast worden en dus ook langer bezig zijn met afbetalen dan studenten zonder kinderen. 20

17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261

17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk Uw brief van Uw kenmerk 17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

2014D34949 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2014D34949 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2014D34949 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

Aanvragen Studiefinanciering voor studenten van de Nederlandse Antillen en Aruba

Aanvragen Studiefinanciering voor studenten van de Nederlandse Antillen en Aruba Aanvragen Studiefinanciering voor studenten van de Nederlandse Antillen en Aruba Dit formulier Gebruik dit formulier als je op de Nederlandse Antillen of Aruba woont en je studiefinanciering wilt aanvragen

Nadere informatie

Kinderopvangtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang

Kinderopvangtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang Kinderopvangtoeslag 2009 Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang 2 Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Dan is deze brochure interessant voor u. U vindt hierin alles over de kinderopvangtoeslag

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland

Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.323 Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland brochure bronnen www.ocwduo.nl, januari 2012 Sommige beroepsopleidingen kun je volledig in het buitenland

Nadere informatie

3 Kinderopvangtoeslag

3 Kinderopvangtoeslag 13 3 Kinderopvangtoeslag Om kinderopvangtoeslag te krijgen moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden hebben te maken met uw persoonlijke situatie, uw werksituatie en de kinderopvang.

Nadere informatie

Toeslagen 2013. Informatie over zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget

Toeslagen 2013. Informatie over zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget Toeslagen 2013 Informatie over zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget Inhoud Inleiding 3 Zorgtoeslag 4 Huurtoeslag 5 Kinderopvangtoeslag 7 Kindgebonden budget 8 Toeslag aanvragen

Nadere informatie

Studiefinanciering Lenen en terugbetalen

Studiefinanciering Lenen en terugbetalen Studiefinanciering Lenen en terugbetalen Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

1. Wie krijgt kinderopvangtoeslag?

1. Wie krijgt kinderopvangtoeslag? Bron: Brochure Kinderopvangtoeslag 2008, mei 2008 van de Belastingdienst/Toeslagen Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Dan is deze brochure interessant voor u. U vindt hierin alles over de

Nadere informatie

Studiefinanciering Aanmelden en prestatiebeurs hoger onderwijs

Studiefinanciering Aanmelden en prestatiebeurs hoger onderwijs Studiefinanciering Aanmelden en prestatiebeurs hoger onderwijs Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het

Nadere informatie

Huurtoeslag 2014. Kunt u huurtoeslag krijgen? Woont u in een huurhuis? Dan krijgt u misschien huurtoeslag. Toeslagen Belastingdienst

Huurtoeslag 2014. Kunt u huurtoeslag krijgen? Woont u in een huurhuis? Dan krijgt u misschien huurtoeslag. Toeslagen Belastingdienst Toeslagen Belastingdienst Informatieblad Maart 2014 Huurtoeslag 2014 TG 720-1Z42PL Huurtoeslag is een bijdrage in de kosten van uw huur. Wilt u weten of u deze toeslag kunt krijgen en wat u dan moet doen?

Nadere informatie

Lenen en terugbetalen (2013)

Lenen en terugbetalen (2013) Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.330 Lenen en terugbetalen (2013) brochure bronnen www.duo.nl, december 2012 In deze brochure staan de mogelijkheden van lenen naast studiefinanciering. Zoeken in

Nadere informatie

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van

Nadere informatie

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel Dit formulier Dit formulier is voor studenten hoger onderwijs in het buitenland die per 1 september 2015 of later voor het eerst studiefinanciering

Nadere informatie

Studeren in het buitenland hoger onderwijs

Studeren in het buitenland hoger onderwijs Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.313 Studeren in het buitenland hoger onderwijs brochure bronnen www.duo.nl, januari 2013 Zoeken in dit bericht. Door in de menubalk aan de linkerkant van de pagina

Nadere informatie

INHOUD [ 7 ] G E L D W I J Z E R S T U D E N T E N

INHOUD [ 7 ] G E L D W I J Z E R S T U D E N T E N INHOUD Inleiding 9 Studiefinanciering Recht op studiefinanciering 11 Een DigiD aanvragen 12 Inkomsten van DUO 12 Geen recht meer op prestatiebeurs 17 Hoeveel betalen je ouders? 18 Gevolgen van je studieschuld

Nadere informatie

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.322 Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 brochure bronnen www.duo.nl, februari 2013 Deze brochure bevat informatie over de voorwaarden voor het

Nadere informatie

Vul deze vraag altijd in. Gebruik een blauwe of zwarte pen. Adreswijziging doorgeven. Ja, ik woon (weer) bij mijn ouders

Vul deze vraag altijd in. Gebruik een blauwe of zwarte pen. Adreswijziging doorgeven. Ja, ik woon (weer) bij mijn ouders Wijzigingen Student Dit formulier Dit formulier is voor studenten die studiefinanciering ontvangen of weer willen ontvangen en een wijziging willen doorgeven. Je hoeft alleen de vragen op het formulier

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Kinderopvangtoeslag 2011. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker.

Kinderopvangtoeslag 2011. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. Kinderopvangtoeslag 2011 Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. 2 Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Of wilt u het aanvragen? Dan is

Nadere informatie

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens

Nadere informatie

Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland

Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Dit formulier Gebruik dit formulier als je op Aruba, Curaçao, Sint Maarten

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

t stuur een bewijsstuk mee

t stuur een bewijsstuk mee Dit formulier Met dit formulier kun je studiefinanciering aanvragen als je in het buitenland een volledige opleiding in het hoger onderwijs gaat volgen. 8417A-SF-003 Retouradres: Postbus 50061-9702 DA

Nadere informatie

tegemoetkoming scholieren een gift voor je toekomst

tegemoetkoming scholieren een gift voor je toekomst tegemoetkoming scholieren een gift voor je toekomst Je wordt 18 jaar en je doet een opleiding in het voortgezet onderwijs of in het volwassenenonderwijs. Voor school moet je dan van alles aanschaffen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

INHOUD [ 7 ] G E L D W I J Z E R S T U D E N T E N

INHOUD [ 7 ] G E L D W I J Z E R S T U D E N T E N INHOUD Inleiding 9 Studiefinanciering Recht op studiefinanciering 11 Een DigiD aanvragen 12 Inkomsten van DUO 13 Geen recht meer op prestatiebeurs 19 Hoeveel betalen je ouders? 20 Gevolgen van je studieschuld

Nadere informatie

MEMO. Lokaal. Geachte raad,

MEMO. Lokaal. Geachte raad, MEMO Aan: De gemeenteraad Van: Het college van B&W Onderwerp: Overzicht van minimaregelingen 3 november 2015 Bijlage: bijstandsnormen hoogbijstand Afschrift aan: snor Geachte raad, Op uw verzoek, gedaan

Nadere informatie

Student in het Rood. Afke Theunissen

Student in het Rood. Afke Theunissen Student in het Rood Afke Theunissen Het financiële gedrag van een deel van de Nederlandse jongeren kan als zorgelijk worden omschreven. Dit blijkt uit onderzoeken die recentelijk zijn uitgevoerd door o.a.

Nadere informatie

Aanvraag Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland

Aanvraag Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Aanvraag Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Dit formulier Gebruik dit formulier als je op Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland woont

Nadere informatie

Wijzigingen nieuw stelsel Student hoger onderwijs buitenland

Wijzigingen nieuw stelsel Student hoger onderwijs buitenland Wijzigingen nieuw stelsel Student hoger onderwijs buitenland Dit formulier Dit formulier is voor studenten hoger onderwijs in het buitenland die per 1 september 2015 of later voor het eerst studiefinanciering

Nadere informatie

t stuur een bewijsstuk mee

t stuur een bewijsstuk mee 8101B-SF-029 Dit formulier Gebruik dit formulier voor het aanvragen van studiefinanciering voor een opleiding in het beroepsonderwijs in Nederland of in het buitenland. Heb je ooit eerder studiefinanciering

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Kiezen en aanmelden. Schoonhovens College

Kiezen en aanmelden. Schoonhovens College Kiezen en aanmelden Schoonhovens College 2015 2016 Kiezen vervolgopleiding proces dit jaar gesprek(ken) met de decaan vwo: workshop Erasmus Universiteit bezoek open dagen meeloopdagen/proefstuderen wo:studeren

Nadere informatie

Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland

Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.329 Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland brochure bronnen www.duo.nl, december 2012 Zoeken in dit bericht. Door

Nadere informatie

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden Onderwerpen 1. Tegemoetkoming scholieren 2. Studiefinanciering 3. Aanvragen en aanmelden of eerst tegemoetkoming scholieren? - Kwartaalinstroom: 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober Voorbeeld: 2015 2016

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering beroepsonderwijs en hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering beroepsonderwijs en hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs Varsha Mahabier www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal ná

Nadere informatie

Kindgebonden budget 2011. Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker.

Kindgebonden budget 2011. Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. Kindgebonden budget 2011 Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. 2 Kindgebonden budget Het kindgebonden budget is een bijdrage in de kosten voor uw kinderen.

Nadere informatie

Een eigen inkomen met de Wajong

Een eigen inkomen met de Wajong uwv.nl werk.nl Een eigen inkomen met de Wajong Als u zelf geen geld kunt verdienen Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl. U kunt ook

Nadere informatie

Voorlichtingsavond 6 VWO

Voorlichtingsavond 6 VWO Voorlichtingsavond 6 VWO Donderdag 13 september 2012 Kennismaking Mentoren Mevrouw van der Meulen Mevrouw van den Reek En verder Dhr. van Arenthals Dhr. Kwakman Programma Examen(jaar) Slaag-zaknorm Loopbaanoriëntatie

Nadere informatie

Studeren met een. functiebeperking

Studeren met een. functiebeperking Studeren met een functiebeperking OPTIMAAL STUDEREN AAN DE CHE! Vaak heb je geen hulp nodig, maar soms is een duwtje in de rug prettig! 2 Wat is een functiebeperking? Waarschijnlijk denk jij bij het woord

Nadere informatie

Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer. Informatie over minimaregelingen

Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer. Informatie over minimaregelingen Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer Informatie over minimaregelingen 2011 INHOUDSOPGAVE WOONKOSTEN...4 Huurtoeslag...4 Eigen woning...4 Woonlastenfonds...5 Kwijtschelding...5 Wasmachine,

Nadere informatie

Uw zoon of dochter wordt 18 jaar. Alle financiële zaken op een rijtje. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Uw zoon of dochter wordt 18 jaar. Alle financiële zaken op een rijtje. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw zoon of dochter wordt 18 jaar Alle financiële zaken op een rijtje verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw zoon of dochter wordt 18 jaar en dat is toch een mijlpaal. Voor het eerst geheel zelfstandig

Nadere informatie

Studiefinanciering. voor mbo studenten & hoger onderwijs studenten, per 1 september 2015

Studiefinanciering. voor mbo studenten & hoger onderwijs studenten, per 1 september 2015 Studiefinanciering voor mbo studenten & hoger onderwijs studenten, per 1 september 2015 maart 2015 Inleiding Vanaf 1 september 2015 vinden veranderingen plaats in de studiefinanciering. Nog niet elke student

Nadere informatie

WWB wijzigt per 1 januari 2015 in Participatiewet. De kostendelersnorm

WWB wijzigt per 1 januari 2015 in Participatiewet. De kostendelersnorm WWB wijzigt per 1 januari 2015 in Participatiewet Wat gaat er veranderen in 2015 in de Wet werk en bijstand? Vanaf 1 januari 2015 heet de Wet werk en bijstand (Wwb) de Participatiewet. Iedereen die op

Nadere informatie

Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland

Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland Inhoud Verlof en uitkering vóór en ná de bevalling 2 Elterngeld 2 Betreuungsgeld 3 Gezinsbijslagen uit Nederland en Duitsland 3 Kinderbijslag 4 Kinderopvangtoeslag

Nadere informatie

Een bijdrage in de kosten van kinderopvang. Zo geregeld!

Een bijdrage in de kosten van kinderopvang. Zo geregeld! Kinderopvangtoeslag 2007 Een bijdrage in de kosten van kinderopvang. Zo geregeld! 1 2 3 4 Ontdek of u in aanmerking komt Kinderopvangtoeslag aanvragen Kinderopvangtoeslag ontvangen Wijzigingen doorgeven

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 15 Waar kun je dit boek voor gebruiken? 15 Voor wie is dit boek? 15 Hoe werkt dit boek? 16

Inhoud. Inleiding 15 Waar kun je dit boek voor gebruiken? 15 Voor wie is dit boek? 15 Hoe werkt dit boek? 16 Inhoud Inleiding 15 Waar kun je dit boek voor gebruiken? 15 Voor wie is dit boek? 15 Hoe werkt dit boek? 16 1 MBO, HBO of universiteit 19 MBO: Middelbaar Beroepsonderwijs 20 Toelating 20 Locatie 21 HBO:

Nadere informatie

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studievoorschot, de nieuwe studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studievoorschot, de nieuwe studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden Welkom bij DUO Onderwerpen 1. Tegemoetkoming scholieren 2. Studievoorschot, de nieuwe studiefinanciering 3. Aanvragen en aanmelden ' of eerst tegemoetkoming scholieren? Afhankelijk van leeftijd en studie!

Nadere informatie

Intakeformulier. Aanmelding voor : Beschermingsbewind Inkomensbeheer. Gegevens partner :

Intakeformulier. Aanmelding voor : Beschermingsbewind Inkomensbeheer. Gegevens partner : Intakeformulier Aanmelding voor : Beschermingsbewind Inkomensbeheer Gegevens cliënt : Naam en voornamen Geboortedatum BSN Nummer M / V Contact gegevens : Straat en huisnummer Postcode / woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

3 Prestatiebeurs. 3.1 Kenmerken prestatiebeurs. 3.2 Giften en leningen

3 Prestatiebeurs. 3.1 Kenmerken prestatiebeurs. 3.2 Giften en leningen 29 3 Prestatiebeurs Als je op of na 1 september 1996 voor het eerst studiefinanciering ontvangt voor het volgen van een opleiding in het Hoger Onderwijs (HBO of WO), word je afgerekend op je studieprestaties

Nadere informatie

Wat heeft een bijstandsmoeder nu echt?

Wat heeft een bijstandsmoeder nu echt? Wat heeft een bijstandsmoeder nu echt? Bijstandsmoeder heeft ongeveer 1.750 netto per maand Voltijds werken levert altijd meer op; maar kosten kinderopvang drukken opbrengst arbeid Individuele verschillen

Nadere informatie

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden Welkom bij DUO Onderwerpen 1. Tegemoetkoming scholieren 2. Studiefinanciering 3. Aanvragen en aanmelden of eerst tegemoetkoming scholieren? - Kwartaalinstroom: 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober Voorbeeld:

Nadere informatie

Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. Geslacht Man / Vrouw Man / Vrouw

Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. Geslacht Man / Vrouw Man / Vrouw Aanmeldingsformulier bewindvoering. Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. 1. Persoon gegevens: Voornamen Achternaam Klant Partner (indien

Nadere informatie

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126)

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126) 2008 Als u gaat scheiden Als u gaat scheiden, heeft dit gevolgen voor de belasting van u en uw echtgenoot. Voor de belastingheffing wordt u als gescheiden beschouwd, als u niet meer bij elkaar woont. Om

Nadere informatie

Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. Geslacht Man / Vrouw Man / Vrouw

Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. Geslacht Man / Vrouw Man / Vrouw Aanmeldingsformulier bewindvoering. Dit aanmeldingsformulier dient volledig en juist te zijn ingevuld voorafgaande aan het intake gesprek. 1. Persoon gegevens: Voornamen Achternaam Klant Partner (indien

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

De kosten van het studeren

De kosten van het studeren Technische Universiteit Delft & Dienst Uitvoering Onderwijs De kosten van het studeren John Stals (studentendecaan TU Delft) en Guus Rikhof (DUO) 17-1-2011 Delft University of Technology Challenge the

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS. Voorlichting Examenklassen

VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS. Voorlichting Examenklassen VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS Tegemoetkoming Scholier Voortgezet Onderwijs - Recht ontstaat na beëindiging kinderbijslag - Kwartaalinstroom: 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober Voorbeeld:

Nadere informatie

Gemeentelijke heffingen 2015. Kwijtschelding. Regel kwijtschelding op rotterdam.nl/mijnloket

Gemeentelijke heffingen 2015. Kwijtschelding. Regel kwijtschelding op rotterdam.nl/mijnloket Gemeentelijke heffingen 2015 Kwijtschelding Regel kwijtschelding op rotterdam.nl/mijnloket Januari 2015 Mensen die weinig te besteden hebben, zoals veel mensen met een (bijstands)uitkering of alleen AOW,

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Aanvraag Studiefinanciering mbo voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland

Aanvraag Studiefinanciering mbo voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Aanvraag Studiefinanciering mbo voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Dit formulier Gebruik dit formulier als je op Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland

Nadere informatie

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland Dit formulier Dit formulier is voor studenten hoger onderwijs in het buitenland die studiefinanciering ontvangen of weer willen ontvangen en een wijziging

Nadere informatie

Studiefinanciering. Bereken de ouderbijdrage 2009

Studiefinanciering. Bereken de ouderbijdrage 2009 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.311 vervallen: het (vrijwel) gelijknamige bericht, datumnr 0712-1148 Studiefinanciering. Bereken de ouderbijdrage 2009 algemene informatie bronnen www.ib-groep.nl,

Nadere informatie

PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015

PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015 PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015 Wat gaat er veranderen in 2015 in de Wet werk en bijstand? Vanaf 1 januari 2015 heet de Wet werk en bijstand (WWB) de Participatiewet. En niet alleen de naam

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs Telefoon: 050-5997755 9.00 17.00 uur Internet: www.duo.nl Servicekantoor Eindhoven Clausplein 6 5611 XP Eindhoven Wet en regelgeving Tegemoetkoming

Nadere informatie

Wanneer moet de sociale dienst een belastingaanslag betalen?

Wanneer moet de sociale dienst een belastingaanslag betalen? Ministerie van Financiën De heer J.C. de Jager Postbus 20201 2500 EE S GRAVENHAGE Referentie: 09/01066 Contactpersoon: Ernst Radius Betreft: bijstand voor te betalen belastingaanslagbijstand voor te betalen

Nadere informatie

Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman

Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman FSU Oktober 2011 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Verantwoording...4 Conclusies...5 De cijfers op een rij.9 Knelpunten/oplossingen 15 Positieve punten.16

Nadere informatie

Alles over je belastingtoeslagen

Alles over je belastingtoeslagen Alles over je belastingtoeslagen in 2015 Alles over je belastingtoeslagen op een rij Wist jij dat we met elkaar jaarlijks miljoenen euro s aan toeslagen laten liggen? Benut jij alle belastingtoeslagen

Nadere informatie

straks terug naar nederland?

straks terug naar nederland? straks terug naar nederland? Regel het nu! Informatie en tips voor gedetineerden in buitenlandse gevangenissen Wat doet Bureau Buitenland? Bureau Buitenland is onderdeel van Reclassering Nederland. Wij

Nadere informatie

WIJ-Wet Investeren in Jongeren

WIJ-Wet Investeren in Jongeren WIJ-Wet Investeren in Jongeren Afdeling Samenleving Bezoekadres: 1 e bezoek: Publiekscentrum Raadhuisplein 2 Krimpen aan den IJssel Openingstijden: Maandag; 08.30 12.30 uur Dinsdag; 08.30 12.30 uur Woensdag;

Nadere informatie

Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders

Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders SZW, versie 19 januari 2016 Krijgen vergunninghouders de inrichtingskosten vergoed? Het college van B&W heeft de bevoegdheid en verantwoordelijkheid of

Nadere informatie

Studeren met een Functiebeperking

Studeren met een Functiebeperking Studeren met een Functiebeperking Weten hoe jij zo optimaal mogelijk studeert? Maak een afspraak met de studentendecaan om je situatie te bespreken Windesheim zet kennis in werking Inhoud Pag 4 Studeren

Nadere informatie

TaRiEvEN. KRaNT. skidkinderopvang. Spijkerboorsdijk 3 9468 CG Annen 0592-304190 www.skidkinderopvang.nl

TaRiEvEN. KRaNT. skidkinderopvang. Spijkerboorsdijk 3 9468 CG Annen 0592-304190 www.skidkinderopvang.nl skidkinderopvang TaRiEvEN KRaNT skidkinderopvang Spijkerboorsdijk 3 9468 CG Annen 0592-304190 www.skidkinderopvang.nl Natuurlijk skidkinderopvang In deze tarievenkrant 2013 leest u wat skidkinderopvang

Nadere informatie

Tarieven 2014. Pakket D(agopvang) Tarieven voor 0 tot 4 jaar. geopend van 07:30 uur tot 18:30 uur

Tarieven 2014. Pakket D(agopvang) Tarieven voor 0 tot 4 jaar. geopend van 07:30 uur tot 18:30 uur Tarieven 2014 Pakket D(agopvang) Tarieven voor 0 tot 4 jaar geopend van 07:30 uur tot 18:30 uur Voor het jaar 2014 hanteren wij de volgende tarieven: (Geldig per 1 januari 2014. Prijswijzigingen voorbehouden.

Nadere informatie

Keuze: Vrijwillig beheer Beschermingsmaatregel

Keuze: Vrijwillig beheer Beschermingsmaatregel Administratiekantoor R.H.J.van Pelt B.V. Aanmeldformulier Administratiekantoor R.H.J.van Pelt B.V. Uw Gegevens Keuze: Vrijwillig beheer Beschermingsmaatregel Bewindvoering Naam & Voornamen M / V Geboortedatum

Nadere informatie

Tegemoetkoming. Financieel steuntje in de rug

Tegemoetkoming. Financieel steuntje in de rug Tegemoetkoming Ouders Financieel steuntje in de rug Als uw kind jonger is dan 18 jaar en voortgezet onderwijs of beroepsonderwijs volgt, kunt u een tegemoetkoming ouders aanvragen. U komt er eerder voor

Nadere informatie

Waar heeft u recht op?

Waar heeft u recht op? KLIËNTEN RAAD ALMELO Waar heeft u recht op? Minimawijzer 2016 uitgave 1 januari 2016 Kliënten Raad Almelo Grotestraat Zuid 174 7607 CZ Almelo www.klientenraadalmelo.nl info@almelosociaal.nl 0546-45 69

Nadere informatie

Voorlichting studiefinanciering

Voorlichting studiefinanciering Voorlichting studiefinanciering Studievereniging Arago 17 september 2014 Contact www.duo.nl 050-5997755 9.00 17.00 uur Servicekantoor Enschede Ripperdastraat 13 7511 JP Enschede Alleen op afspraak 10.00

Nadere informatie

Wat gaat er veranderen in de Wet werk en bijstand?

Wat gaat er veranderen in de Wet werk en bijstand? Wat gaat er veranderen in de Wet werk en bijstand? Per 1 januari 2012 is de Wet werk en bijstand (WWB) veranderd. Er gelden nieuwe regels voor mensen die een bijstandsuitkering aanvragen én voor mensen

Nadere informatie

Pak je kans 2015. Scholierenvergoeding. Gratis computer. Bijdrage kinderopvang. Extra s voor mensen met een krappe beurs

Pak je kans 2015. Scholierenvergoeding. Gratis computer. Bijdrage kinderopvang. Extra s voor mensen met een krappe beurs 1 Scholierenvergoeding De scholierenvergoeding is een bijdrage voor ouders van schoolgaande kinderen. Met het geld kunt u activiteiten tijdens én na school betalen, zoals schoolreisjes, contributie van

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Inschrijving Hoger Onderwijs en Studiefinanciering

Inschrijving Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Nieuwsbrief LOB november 2013 Inschrijving Hoger Onderwijs en Studiefinanciering In deze nieuwsbrief vind je de belangrijkste informatie over de inschrijving voor een studie en de aanvraag van studiefinanciering.

Nadere informatie

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek?

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Toeslagenonderzoek Hoe gaan ederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Utrecht, maart 2006 Inleiding Begin 2006 is er van alles veranderd in het huishoudboekje van veel ederlanders. Huursubsidie

Nadere informatie

Een laag inkomen? Mogelijk heeft u recht op extra geld

Een laag inkomen? Mogelijk heeft u recht op extra geld Een laag inkomen? Mogelijk heeft u recht op extra geld Stad met een hart Rondkomen van een laag of een minimuminkomen is niet makkelijk. Zeker als u een hoger inkomen gewend was. Maar maakt u wel gebruik

Nadere informatie

Persoonlijke Gegevens Gegevens aanvrager Voorletters Achternaam Straatnaam & huisnummer : Postcode & woonplaats :

Persoonlijke Gegevens Gegevens aanvrager Voorletters Achternaam Straatnaam & huisnummer : Postcode & woonplaats : INTAKE FORMULIER Wij verzoeken u dit intake formulier goed te lezen, volledig in te vullen en van al uw inkomsten, uitgaven en (eventuele) schulden bewijzen bij te voegen. Op de laatste pagina vindt u

Nadere informatie

Beslis zelf over je toekomst!

Beslis zelf over je toekomst! Beslis zelf over je toekomst! Is deze folder voor jou? Elk jaar komen vele jongeren van school met een havo, vwo of mbo niveau 2 diploma. Behoor jij bij deze groep? Dan is deze folder niet voor jou bestemd.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond! 5 HAVO.! Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken

Voorlichtingsavond! 5 HAVO.! Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken Voorlichtingsavond 5 HAVO Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken Programma - Even voorstellen - Algemeen havo 5 - loopbaanoriëntatie Algemeen - Schoolexamens - Programma van toetsing

Nadere informatie

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015)

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) Met het oog op de voorbereiding van de voorlichtingsaanpak rond de op handen zijnde invoering van het studievoorschot heeft GfK in opdracht

Nadere informatie