m&o vwo 2016-I Opgave 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "m&o vwo 2016-I Opgave 1"

Transcriptie

1 Opgave 1 Debatvereniging DKJWZ (Dat Kun Je Wel Zeggen) uit Waddinxveen debatteert over maatschappelijke kwesties zoals zonne-energie. Zij kampt met het probleem dat veel leden hun contributie niet op tijd betalen. In onderstaand schema staan enkele gegevens met betrekking tot de contributie over de jaren 2013 tot en met Het is alleen mogelijk om per 1 januari lid te worden van DKJWZ en dan zou de volledige jaarcontributie betaald moeten worden. Er is geen restitutie, bijvoorbeeld bij tussentijds opzeggen, mogelijk Aantal leden Jaarcontributie per lid Balanspost te vorderen contributie per december (betrekking hebbend op het desbetreffende jaar en zal ontvangen worden in het daarop volgende jaar) Balanspost vooruit ontvangen contributie per 31 december (betrekking hebbend op het daarop volgende jaar) p 1 Welk orgaan binnen een vereniging geeft de uiteindelijke goedkeuring aan de hoogte van de jaarlijkse contributie? 1p 2 Bereken de contributiebaten over

2 3p 3 Bereken de contributieontvangsten in De penningmeester van DKJWZ besluit om per 1 januari 2016 over te gaan tot het invoeren van automatische incasso s. Leden worden verplicht om een verklaring te ondertekenen, waarbij ze de vereniging machtigen om jaarlijks de contributie van hun rekening te laten afschrijven. In 2016 zullen er geen leden meer zijn die hun contributie op 31 december niet betaald blijken te hebben. Er zal in 2016 niet meer vooruit worden betaald. Het aantal leden en de jaarcontributie per lid zullen in 2016 gelijk zijn aan die in p 4 Zijn de contributieontvangsten in 2016 groter, kleiner of gelijk aan de contributiebaten in Motiveer het antwoord. 2

3 Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave is wel sprake van btw maar blijft de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. Bewoners van het dorp Westmaas hebben op 1 januari 2015 een energiecollectief opgericht voor het produceren en verkopen van duurzame elektriciteit. De bedrijfsvoering van dit energiecollectief start op 1 april Hiertoe wordt een windmolen geïnstalleerd op een weiland dat in eigendom is van een veehouder. Om potentiële deelnemers te interesseren werd door de oprichters van het collectief een rentabiliteit van het gemiddelde geïnvesteerde eigen vermogen (REV) van minimaal 6,5% voorgespiegeld. Na afloop van het eerste boekjaar wordt vastgesteld of deze voorgespiegelde REV behaald is. Het energiecollectief heeft de rechtsvorm van een besloten vennootschap (bv). Het energiecollectief hanteert voor een aandeel de term participatie. Onder participanten worden daarmee aandeelhouders verstaan. De statuten van het energiecollectief staan in informatiebron 1 vermeld. 1p 5 Uit welk artikel uit de statuten blijkt dat het financiële risico voor een participant beperkt is? Een wettelijke oprichtingseis voor het oprichten van een bv is het opstellen van statuten. 1p 6 Noem nog een andere wettelijke oprichtingseis die gesteld wordt aan het oprichten van een bv. In de informatiebronnen 2 en 3 worden financiële gegevens verstrekt met betrekking tot de investering, de financiering en de exploitatie van de windmolen. Investering en financiering Het bestuur van het energiecollectief wil de openingsbalans per 1 april 2015 opstellen. 2p 7 Bereken het bedrag waartegen de windmolen op de openingsbalans per 1 april 2015 staat. 2p 8 Bereken het bedrag van de verzekeringspremie dat op 1 april 2015 is betaald. 3

4 Bij het afsluiten van de 5%-lening bij de bank wilde het energiecollectief de lening afsluiten in de vorm van een hypothecaire lening. 1p 9 Kan op deze windmolen het recht van hypotheek worden gegeven? Motiveer het antwoord. Op de openingsbalans van het energiecollectief per 1 april 2015 zal met betrekking tot de btw alleen de post Te vorderen btw staan. 1p 10 Leg uit waarom op de openingsbalans per 1 april 2015 geen post Te betalen btw staat. Bij het opstellen van de openingsbalans per 1 april 2015 wordt er vanuit gegaan dat, tenzij anders is gegeven, aan alle financiële verplichtingen van alle partijen is voldaan. 3p 11 Stel de openingsbalans per 1 april 2015 op. Vermeld hierbij de balansposten en bedragen. Maak bij de beantwoording van deze vraag gebruik van de bij deze vraag horende uitwerkbijlage en vul deze volledig in. Exploitatie Het boekjaar van het energiecollectief loopt van 1 april tot en met 31 maart. 5p 12 Stel de winst- en verliesrekening van het energiecollectief op over het boekjaar 1 april 2015 tot en met 31 maart Maak bij de beantwoording van deze vraag gebruik van de bij deze vraag horende uitwerkbijlage en vul deze volledig in. Conclusie Het eigen vermogen van het energiecollectief is door de verkoop van nieuwe participaties op 1 oktober 2015 met toegenomen. De nettowinst is gelijkmatig over het boekjaar behaald. 2p 13 Geef met een berekening aan of de voorgespiegelde rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerde eigen vermogen van minimaal 6,5% in het boekjaar behaald is (zie formuleblad). Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 13 is de volgende formule beschikbaar. 13 REV = nettowinst gemiddeld geinvesteerd eigen vermogen x 100% 4

5 Informatiebron 1 Uit de statuten van het energiecollectief Westmaas Artikel 1: Het energiecollectief heeft ten doel op commerciële basis duurzame energie op te wekken. Artikel 2: De zwaarte van een stem van een participant van het energiecollectief wordt bepaald door het door hem/haar ingebrachte vermogen. Daarbij levert een inleg van 500 (= één participatie) een gewicht van 1 op, een inleg van een gewicht van 2 enzovoort. Artikel 3: De individuele privévermogens van de participanten van het energiecollectief strekken niet tot zekerheid van de verplichtingen van het energiecollectief. Artikel 4: De participanten van het energiecollectief ontvangen binnen drie maanden na afloop van het boekjaar indien het resultaat dit toelaat een uitkering naar rato van het door hen ingebrachte vermogen. Artikel 5: Participaties kunnen alleen worden gekocht door inwoners van Westmaas. Bij verhuizing uit het dorp Westmaas moeten de participaties worden verkocht aan andere inwoners van Westmaas. 5

6 Informatiebron 2 Financiële gegevens bij de start van de bedrijfsvoering van het energiecollectief Westmaas per 1 april 2015 Investeringen: Windmolen De aankoopprijs van de windmolen is exclusief 21% btw. De eenmalige uitgave naar aanleiding van de aansluiting op het elektriciteitsnet is exclusief 21% btw. Het totaal van de facturen als gevolg van bovenstaande investeringen is op 1 april 2015 betaald. De windmolen is op 1 april 2015 geplaatst en in gebruik genomen. Voor het plaatsen van de windmolen wordt op 1 april een fundering aangebracht. Voor deze fundering moet in mei inclusief 21% btw worden betaald Huur De huur van het weiland moet bij vooruitbetaling jaarlijks op 1 april worden betaald. De gehuurde oppervlakte is 160 m 2. De huur bedraagt 60 per m 2 per jaar. Over de huur hoeft geen btw te worden betaald. Vergunning Aan de gemeente Westmaas is op 1 april betaald voor het verkrijgen van een vergunning. Hierdoor kan de windmolen voor onbepaalde tijd geëxploiteerd worden. Over de vergunning hoeft geen btw te worden betaald. Verzekering Voor 2015 is de jaarlijkse verzekeringspremie vastgesteld op 16 van de aankoopprijs exclusief btw van de windmolen. Op 1 april 2015 is de totale premie voor het resterende deel van 2015 bij vooruitbetaling betaald. Over de verzekeringspremie hoeft geen btw te worden betaald. Te vorderen btw De te vorderen btw wordt in mei 2015 verrekend met de belastingdienst. Bank Alle ontvangsten en uitgaven worden via de bankrekening van het energiecollectief verricht. De balanspost Bank is sluitpost van de balans. 6

7 Financiering: Eigen vermogen De participanten van het energiecollectief hebben op 1 april 2015 in totaal voor aan participaties gekocht. Vreemd vermogen De bank is bereid per 1 april 2015 een 5% lening te verstrekken van Aan het eind van elk jaar moet op deze lening worden afgelost, voor het eerst op 31 december Dan wordt ook de jaarlijkse interest betaald. 7

8 Informatiebron 3 Aanvullende financiële gegevens met betrekking tot de exploitatie van de windmolen Opbrengsten: Verkoop elektriciteit Van 1 april 2015 tot en met 31 maart 2016 is kwh geproduceerd en verkocht. Subsidieregeling In Nederland waait het vaak, maar lang niet altijd en even hard. Dat heeft tot gevolg dat de opgewekte elektriciteit niet constant is. In een extreem jaar kan de windopbrengst tot wel 20% afwijken van de verwachte gemiddelde opbrengst. De overheid verstrekt daarom subsidie om het project rendabel uit te kunnen voeren. De hoogte van de subsidie is 0,029 per geproduceerde kwh. Kosten: Windmolen De verwachte levensduur van de windmolen is gesteld op 20 jaar. Op de totale investering in de windmolen inclusief fundering en aansluiting op het elektriciteitsnet, wordt lineair afgeschreven. De restwaarde is gelijk aan de sloopkosten. Onderhoud Bij het plaatsen van de windmolen is met de leverancier een onderhoudscontract afgesloten. Aan het eind van elk kwartaal moet achteraf worden betaald, voor het eerst op 30 juni

9 Opgave 3 Kneet bv is fabrikant van sportfietsen. Deze zijn in drie verschillende modellen leverbaar: Tourmalet, Galibier en Madeleine. Een aantal onderdelen, zoals banden, fietspompen en zadels, wordt kant en klaar gekocht van toeleveranciers en in de eigen werkplaats op het frame gemonteerd. Voor 2016 zijn de onderstaande gegevens beschikbaar: Directe kosten directe kosten per Tourmalet Galibier Madeleine fiets frame loon onderdelen totaal totale verwachte productie 600 stuks 340 stuks 240 stuks Alle directe kosten zijn proportioneel variabel. De verwachte productie van elk model sportfiets in 2016 is 80% van de normale productie. 2p 14 Bereken de verwachte totale directe kosten in 2016 bij de normale productieomvang. Indirecte kosten In 2015 bedroegen de totale indirecte kosten Hiervan bestond 75% uit constante kosten en de rest uit proportioneel variabele kosten. Voor 2016 wordt een stijging van de totale constante indirecte kosten verwacht van 10% ten opzichte van De totale constante indirecte kosten in een jaar worden uitgedrukt in een percentage van de totale directe kosten in dat jaar. De totale variabele indirecte kosten in een jaar worden uitgedrukt in een percentage van de totale directe loonkosten in dat jaar. De totale variabele indirecte kosten blijven naar verwachting in 2016 gelijk aan die van De kostprijs van de fietsen wordt berekend met behulp van de verfijnde opslagmethode. 3p 15 Bereken voor 2016 het opslagpercentage (in twee decimalen) ter dekking van de constante indirecte kosten. 9

10 3p 16 Bereken voor 2016 het opslagpercentage (in twee decimalen) ter dekking van de variabele indirecte kosten. 2p 17 Bereken de kostprijs in 2016 van een sportfiets van het model Madeleine. Kneet berekent de consumentenprijs van een sportfiets door uit te gaan van: een winstmarge van 15% van de verkoopprijs exclusief omzetbelasting 21% omzetbelasting 2p 18 Bereken de consumentenprijs in 2016 van een sportfiets van het model Madeleine. 10

11 Opgave 4 Van scheepswerf Doggers Yachts nv is de balans per 31 december 2015 bekend. Balans Doggers Yachts per 31 december 2015 (getallen x 1.000) Debet Credit Werf Maatschappelijk aandelenkapitaal Machines Aandelen in portefeuille Onderhanden werk Geplaatst aandelenkapitaal Voorraden materiaal 280 Agioreserve 850 Debiteuren 533 Algemene reserve Liquide middelen 315 Overige reserves 508 Voorzieningen 600 Hypothecaire lening Te betalen bedragen 300 Winst 2015 voor belasting Op de balans staat de post Overige reserves. 2p 19 Geef een voorbeeld van een reserve die thuishoort bij de post Overige reserve en geef aan op welke wijze deze reserve ontstaat. De winst over 2015 zal verdeeld worden in belastingen, cashdividend, stockdividend en toevoeging aan de reserves. Door deze winstverdeling verslechtert de omvang van het eigen vermogen. 2p 20 Verklaar dit zonder berekening. 11

12 Als eerste wordt de vennootschapsbelasting bepaald. Daarvoor gelden de volgende tarieven: voor het deel van het belastbare bedrag tarief tot en met ,0% boven ,0% (bron: Belastingdienst.nl) 1p 21 Bereken de hoogte van de te betalen vennootschapsbelasting. Door het voldoen aan de betalingsverplichtingen die ontstaan door de winstverdeling over 2015 zullen de liquide middelen afnemen. De directie van Doggers Yachts wil dat de liquide middelen met maximaal afnemen. Daarom wil de directie bij de winstverdeling zo weinig mogelijk cashdividend beschikbaar stellen. Het beschikbare cashdividend moet dan gelijk zijn aan de dividendbelasting. De dividendbelasting is 15%. 2p 22 Bereken het totaalbedrag aan dividend dat Doggers Yachts maximaal beschikbaar kan stellen uit de winstverdeling van 2015, zodat na de winstverdeling voldaan wordt aan de eis met betrekking tot de liquide middelen. 12

13 Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat (hierna te noemen Het Pensioenfonds) verzorgt de pensioenen van personen die werkzaam zijn of werkzaam zijn geweest bij notariskantoren in Nederland. Een pensioenfonds ontvangt pensioenpremies en belegt deze gelden. Wanneer later de pensioenen moeten worden uitbetaald, kunnen de beleggingen (gedeeltelijk) worden verkocht en kunnen de pensioenen hiermee worden betaald. Een belangrijk risico voor een pensioenfonds is dat de waarde van de beleggingen te laag is in verhouding tot de contante waarde van de uit te betalen pensioenen in de toekomst: de dekkingsgraad is dan te laag (zie informatiebron 4) : daling van de dekkingsgraad De dekkingsgraad van Het Pensioenfonds verslechterde in de periode door een verslechtering van de bedrijfsresultaten van de ondernemingen waarin Het Pensioenfonds had belegd. een verandering van het (reken)rentepercentage waartegen toekomstige pensioenuitkeringen contant worden gemaakt. De contante waarde van de toekomstige pensioenuitkeringen is in de periode gestegen als gevolg van de verandering van het (reken)rentepercentage. 2p 23 Is het (reken)rentepercentage in de periode blijkbaar gedaald of gestegen? Verklaar het antwoord. In de periode rekent Het Pensioenfonds met 3% (reken)rente bij het contant maken van de toekomstige pensioenuitkeringen (zie informatiebron 5). 2p 24 Bereken de totale contante waarde op 31 december 2013 van de toekomstige pensioenuitkeringen van het Pensioenfonds (zie formuleblad). 13

14 Deze totale contante waarde van de toekomstige pensioenverplichtingen levert een dekkingsgraad per 31 december 2013 op die niet voldoet aan de eis die De Nederlandsche Bank als toezichthouder op de pensioenfondsen stelt. De eis luidt dat de dekkingsgraad minimaal 105% moet zijn. Om dit te bereiken heeft Het Pensioenfonds in 2014 maatregelen genomen. a b c verhoging van de pensioenpremies kortingen op de pensioenuitkeringen wijzigingen in het beleggingsbeleid om daarmee de beleggingsopbrengst te vergroten Maatregel a en b 2p 25 Leg uit op welke wijze de combinatie van de maatregelen a en b kan leiden tot een verbetering van de dekkingsgraad van Het Pensioenfonds. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer van de dekkingsgraad. Maatregel c Maatregel c omvat onder andere een verschuiving in de beleggingen van obligaties naar aandelen. Deze wijziging in het beleggingsbeleid is ook van invloed geweest op de risico s voor Het Pensioenfonds (zie informatiebron 6). 2p 26 Leg uit welk risico voor het Pensioenfonds toeneemt door de verschuiving in de beleggingen van obligaties naar aandelen. Conclusie De maatregelen van Het Pensioenfonds hebben er toe geleid dat de contante waarde van de toekomstige pensioenverplichtingen op 31 december bedraagt. De waarde van de beleggingen bedraagt op 31 december p 27 Voldoet de dekkingsgraad van Het Pensioenfonds op 31 december 2014 aan de eis van DNB? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening. 14

15 Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 24 zijn de volgende formules beschikbaar. 24 Formules voor samengestelde interest: i = p 100 C = K x (1 + i) -n ( 1+i) -n C n = T x 1- i E = K x (1 + i) n E n = T x 1 + i ( 1+ i) n 1} i ( )x { hierbij gebruikte symbolen: C = contante waarde E = eindwaarde K = kapitaal T = termijnbedrag p = rentepercentage n = aantal perioden i = interest Somformule meetkundige reeks: S = a x n r - 1 r - 1 hierbij gebruikte symbolen: S = som van de getallen in een meetkundige reeks a = aanvangsterm van de meetkundige reeks r = reden van de meetkundige reeks n = aantal termen van de meetkundige reeks 15

16 Informatiebron 4 Pensioen en Pensioenfondsen Doel Pensioenfondsen ontvangen pensioenpremies met als doel daarmee later pensioenen te betalen. Om de pensioenuitkeringen op korte en lange termijn veilig te stellen, wensen de besturen van de pensioenfondsen de toevertrouwde gelden op een verantwoorde manier te beleggen. Dit gebeurt onder andere in aandelen, obligaties, vastgoed (bijvoorbeeld winkels en kantoren) en grondstoffen. De algemene doelstelling is een zo goed mogelijk rendement op de beleggingen te behalen binnen de randvoorwaarde van een aanvaardbaar risico. Dekkingsgraad De dekkingsgraad geeft de verhouding weer tussen de contante waarde van de toekomstige pensioenenverplichtingen en de aanwezige beleggingen en wordt gemeten door: Dekkingsgraad op tijdstip 1 = waarde van de beleggingen op tijdstip 1 contante waarde van de toekomstige pensioenverplichtingen op tijdstip 1 x 100% 16

17 Informatiebron 5 totaal (x 1.000) op 31 december 2013 toekomstige pensioenuitkeringen (x 1.000) t/m 2054 pensioenuitkeringen 1) tegen nominale waarde contante waarde op 31 december 2013 van deze toekomstige pensioenuitkeringen bij 3% (reken)rente ) noot 1 De pensioenuitkeringen vinden aan het einde van het jaar plaats. Tot en met 2017 wordt er niet geïndexeerd en is de nominale pensioenuitkering jaarlijks noot 2 Het bedrag van is de contante waarde tegen 3% (reken)rente op 1 januari 2018 van de nominale pensioenuitkeringen in 2018 tot en met 2054 (dus van ). 17

18 Informatiebron 6 De risico s van een pensioenfonds De risico s die pensioenfondsen lopen, kunnen ertoe leiden dat de dekkingsgraad daalt en er in de toekomst onvoldoende middelen zijn om de pensioenverplichtingen na te komen. Bij een dekkingsgraad van 100% kan een pensioenfonds in principe aan alle opgebouwde pensioenverplichtingen voldoen. Omdat echter ook tegenvallers moeten worden opgevangen, is de vereiste dekkingsgraad 105%. Er zijn verschillende risico s, bijvoorbeeld: Kredietrisico is het risico van financiële verliezen voor het pensioenfonds als gevolg van faillissement van bedrijven waarin is belegd (via aandelen of obligaties). Liquiditeitsrisico is het risico dat beleggingen van het pensioenfonds niet tijdig en/of niet tegen een aanvaardbare prijs kunnen worden verkocht. Renterisico is het risico dat de waarde van een belegging zal fluctueren als gevolg van veranderingen van de marktrente. 18

19 Opgave 6 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Van handelsonderneming Xantiplus bv zijn de volgende gegevens met betrekking tot de voorraad en de inkopen gegeven. Maand inkopen in de maand (in ) technische contant op rekening voorraad aan het eind van de maand (in ) december januari februari maart april Xantiplus betaalt haar crediteuren na 1 maand. 2p 28 Van welk van de hieronder staande situaties is bij de inkoop op rekening door Xantiplus sprake? Motiveer het antwoord. a b c d Xantiplus verstrekt leverancierskrediet. Xantiplus verstrekt afnemerskrediet. Xantiplus ontvangt leverancierskrediet. Xantiplus ontvangt afnemerskrediet. De inkopen en verkopen worden direct ontvangen respectievelijk afgeleverd. 2p 29 Bereken het bedrag dat in het eerste kwartaal van 2015 door Xantiplus betaald is als gevolg van de inkopen. De inkoopwaarde van de omzet van Xantiplus over januari 2015 is De brutowinst van Xantiplus is 20% van de omzet. 1p 30 Bereken de brutowinst van Xantiplus over januari

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2016 tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. VW-0251-a-16-1-b

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. VW-0251-a-16-1-b Bijlage VWO 2016 tijdvak 1 management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-16-1-b Formuleblad Voor de beantwoording van de vragen 13 en 24 zijn de volgende formules beschikbaar. 13 REV = nettowinst

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave is wel sprake van btw maar blijft de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. Bewoners van het dorp Westmaas hebben

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat (hierna te noemen Het Pensioenfonds) verzorgt de pensioenen van

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat (hierna te noemen Het Pensioenfonds) verzorgt de pensioenen van

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Opmerking Voor elke fout wordt 1 scorepunt in mindering gebracht.

Vraag Antwoord Scores. Opmerking Voor elke fout wordt 1 scorepunt in mindering gebracht. Opgave 1 1 maximumscore 1 de Algemene Ledenvergadering 2 maximumscore 1 85 x 90 = 7.650 3 maximumscore 3 7.650 2.160 + 1.870 270 + 500 = 7.590 4 maximumscore 2 groter. De nog te vorderen contributie van

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2017 tijdvak 2 woensdag 21 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. VW-0251-a-17-2-b

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. VW-0251-a-17-2-b Bijlage VWO 2017 tijdvak 2 management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-17-2-b Formuleblad Voor beantwoording van vraag 22 en 23 zijn de volgende formules beschikbaar: 22 REV na vennootschapsbelasting

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2016 tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen.

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2016

Correctievoorschrift VWO 2016 Correctievoorschrift VWO 2016 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2013 tijdvak 1 maandag 13 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Vastgoedmaatschappij Flexbouw bv is eigenaar van het kantoorpand De Borgstaete en heeft

Nadere informatie

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar Opgave 1 Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. 2p 1 Noem twee vormen van consumptief krediet waarbij consumenten hun aankopen in termijnen betalen.

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. Bij deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. Peter de Beer is de eigenaar van een klein autobedrijf (FIAT De Beer

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen HAVO management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2017 tijdvak 2 woensdag 21 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 Docentenhandleiding Hoofdstuk 25 9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 a Per november 2008 wordt aan huur vooruitontvangen: 400 3 650 = 780.. b Per december wordt achteraf ontvangen: 25 3 720 = 270..

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

Lever origineel en kopie van het examenpapier in.

Lever origineel en kopie van het examenpapier in. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave JAARREKENING WOENSDAG 24 JUNI 2015 12.15 UUR 15:15 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit x pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle

Nadere informatie

Examen VWO. economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. economische wetenschappen II en recht (oude stijl) economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 19 mei 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2008-I

Eindexamen m&o vwo 2008-I Opgave 5 Bij deze opgave horen vier informatiebronnen (de informatiebronnen 5 tot en met 8) en een formuleblad. Informatiebron 5 geeft de balans per 1 januari 2007 en de balans per 31 december 2007 van

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2011 tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter de bijlage

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 13 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 13 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2013 tijdvak 1 maandag 13 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel Examen VWO 2017 Voorbeeldopgaven Händel Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Händel Voorbeeldopgave VWO.doc - 23-6-2016 1 / 12 lees verder Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 11 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 11 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2017 tijdvak 1 donderdag 11 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen vwo m&o 2013-I

Eindexamen vwo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Heen en Weer bv verzorgt tussen Akersloot (buurtschap het Schouw) en de Schermer

Nadere informatie

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven Appendix Bedrijfseconomie Opgaven De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB).

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl Regels voor Passiva Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht Handelswetenschappen en recht Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Vrijdag 28 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 16 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Hartenstijn bv heeft op 1 januari de volgende balans opgesteld: Balans 1 januari 2009 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen VWO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2013 tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 7 tot en met 9. In deze opgave blijft de vermogensrendementsheffing buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 7 tot en met 9. In deze opgave blijft de vermogensrendementsheffing buiten beschouwing. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 7 tot en met 9. In deze opgave blijft de vermogensrendementsheffing buiten beschouwing. Tot ongeveer het jaar 2010 stegen de gemiddelde prijzen van verkochte

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje Bijlage VWO 2014 tijdvak 1 management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-14-1-b Formuleblad Voor de beantwoording van de vragen 8, 9 en 15 zijn de volgende formules beschikbaar. 8 Cashflow = ontvangsten

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 27 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2008-I

Eindexamen m&o vwo 2008-I Opgave 1 De productlevenscyclus geeft de ontwikkeling van de afzet van een product gedurende de tijd weer. De productlevenscyclus bestaat uit vijf fasen. 2p 1 Noem de vijf fasen van de productlevenscyclus

Nadere informatie

Dit examen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven. Controleer of alle documenten aanwezig zijn.

Dit examen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven. Controleer of alle documenten aanwezig zijn. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave GECONSOLIDEERDE JAARREKENING WOENSDAG 24 JUNI 2015 9.00 UUR 12:30 UUR Belangrijke informatie Dit examen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven Controleer

Nadere informatie

EENMANSZAAK DEEL 1. Periode 3 Hoofdstuk 2

EENMANSZAAK DEEL 1. Periode 3 Hoofdstuk 2 EENMANSZAAK DEEL 1 Periode 3 Hoofdstuk 2 Opgaven 35 t/m 58 HOOFDSTUK 2 Maak opgaven 35 t/m 40 STARTEN VAN EEN ONDERNEMING Onderzoek welke vergunningen je nodig hebt & welke wetgeving op jouw onderneming

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2011 - I

Eindexamen m&o vwo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Het Nederlandse bedrijf Cross nv is onderverdeeld in drie divisies: Cross Aerospace, Cross Technical Services en Cross Food Systems (zie

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. 'Vrouwe Fortuna' is een beleggingsclub van vrouwen die opgericht is op 1 januari 1998. Vanaf het begin zijn er 14 vrouwen lid. Aan het

Nadere informatie

Verslag van de bespreking van het CSE management & organisatie VWO

Verslag van de bespreking van het CSE management & organisatie VWO Verslag van de bespreking van het CSE management & organisatie VWO tijdvak 1 23 mei 2016 De door de VECON georganiseerde examenbesprekingen hebben tot doel dat de examencorrectie eenduidig plaats zal vinden.

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2011 tijdvak 2 woensdag 22 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. BEUK is de jongerenorganisatie van de vereniging Behoud het Nederlands Landschap

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage VWO 2010 tijdvak 1 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-10-1-b Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 11, 13, 29 en 31 zijn de

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten) - een

Nadere informatie

Van Blaauwbroek nv is de volgende interne balans gegeven:

Van Blaauwbroek nv is de volgende interne balans gegeven: Opgave 1 Van Blaauwbroek nv is de volgende interne balans gegeven: Debet Balans per 31 december 2013 (getallen x 1.000) Credit Gebouwen 5.338 Geplaatst aandelenkapitaal 2.500 Machines 4.332 Agioreserve

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2015 tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 1 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2008 tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 23 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 23 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2017 tijdvak 1 dinsdag 23 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 1 Gegeven is onderstaande balans van Comar nv. Debet Balans per 31 december 2012 (getallen x 1.000,-) Credit Gebouwen 12.000 Maatschappelijk 10.000 aandelenkapitaal Afschrijving gebouwen 2.400 Aandelen

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2011 - I

Eindexamen m&o vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 winstsaldo 2010 250.000 vennootschapsbelasting 0,25 250.000 = 62.500 winstsaldo na vennootschapsbelasting 187.500 preferent dividend 6% van 150.000 = 9.000 178.500

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2009 - II

Eindexamen m&o vwo 2009 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. In deze opgave blijft btw buiten beschouwing. De HockeyWinkel bv, gevestigd in Amsterdam, is een winkel die gespecialiseerd is in alle

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Het Nederlandse bedrijf Cross nv is onderverdeeld in drie divisies: Cross Aerospace, Cross Technical Services en Cross Food Systems (zie

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje

Bijlage VWO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje Bijlage VWO 2014 tijdvak 2 management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-14-2-b Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 15 zijn de volgende formules beschikbaar: 15 Formules voor samengestelde

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 A1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Het

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Deze examenopgave bestaat uit 10 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgave bestaat uit 10 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave FINANCE & RISKMANAGEMENT MAANDAG 3 OKTOBER 2016 8:45 UUR 11:15 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit 10 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer

Nadere informatie

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Astutia nv is een vastgoedmaatschappij met een hoofdkantoor en twee divisies:

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo I

Eindexamen m&o havo I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Flexia bv is een handelsonderneming in meubels die enkele verkoopvestigingen verspreid

Nadere informatie

Deze examenopgave bestaat uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Dit examen bestaat uit 2 opgaven en omvat 12 vragen

Deze examenopgave bestaat uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Dit examen bestaat uit 2 opgaven en omvat 12 vragen SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave Fiscale jaarrekening Maandag 27 juni 2016 9.00-11.30 uur Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 1 Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product.

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 1 Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product. Beoordelingsmodel Opgave maximumscore Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product. 2 maximumscore 3 opslagen ter dekking indirecte kosten die samenhangen met 0,9 x 6.000.000

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2012 tijdvak 1 vrijdag 25 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010 FINANCIËLE ADMINISTRATIE LEGRO BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010 1. Gelijke perioden waardoor de perioden eerlijker met elkaar kunnen worden vergeleken

Nadere informatie

De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen

De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen Hoofdstuk 6 Beoordeling van de rentabiliteit Extra opgaven De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen Opgave 6.4a Per 31 december 2013 en 2014 heeft Geurtsen de

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 1 maandag 31 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen.

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Hoofdstuk 3 Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte Extra opgaven Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Opgave 3.6a Vazzo bv koopt en verkoopt

Nadere informatie

Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave FISCALE JAARREKENING MAANDAG 22 JUNI 2015 09:00-11:30 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11. Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend

Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11. Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11 Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend Opgave 1 Een nv beschikt op 1 januari 2010 over de volgende gegevens: - geplaatst aandelenvermogen 40.000.000

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 9 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie