Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze"

Transcriptie

1 Trombocytentransfusies bij kinderen 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze

2 Inhoud Trombocytopenie en bloeden Trombocytentransfusietriggers Verschillende trombocytenconcentraten Evaluatie van behandeling Bijwerkingen

3 Duke (1910): transfusie van (bloedplaatjes in) volbloed verhogen het trombocytengetal bij een trombopene patiënt verkorten de bloedingstijd verminderen bloedingsneiging

4 Relatie tussen bloeden en trombocytengetal Gaydos et al, 1962

5 Relatie tussen trombocytengetal en bloedingstijd Slichter and Harker, 1976

6 Relatie tussen trombocytengetal en bloedingstijd ITP Uremie, M.VWB Slichter and Harker, 1976

7 Relatie tussen trombopenie en bloedverlies in faeces Slichter and Harker, 1978

8 Transfusietriggers Profylactisch vs therapeutisch Profylactische Transfusietriggers Beenmerginsufficiëntie: <10 x 10 9 /L (Premature) Neonaten: afhankelijk van leeftijd en ziek zijn ECMO: <100 x 10 9 /L Bij invasieve ingrepen

9 Soorten Trombocytenconcentraat Volbloed 1 e soort Plaatjes rijk plasma 3.0 x /L (groot volume met kleine concentratie) Beperking: pellet vorming Gepoolde buffycoats vs apherese trombocyten

10 Gepoold 5 donoren concentraat >90% van alle plaatjestransfusies Optimaal gebruik van volbloeddonatie

11 Aferese trombocyten Geavanceerde techniek 360 x 10 9 trombocyten in ongeveer 320 ml Voordeel/indicatie: Minder donor expositie Neonaten Bij allo-immunisatie / NAITP

12 Hyperconcentraten In LUMC standaard, in rest van Nederland bij uitzondering Extra centrifugatie-stap 300 ml => 20 ml Korte houdbaarheid, goede logistiek nodig. Indicatie: Volumeoverbelasting ABO incompatibiliteit Allergische reactie op plasma (Voor poliklinische toediening)

13 Specificaties Aferese trombocyten vs gepoolde plaatjes Plasma vs Platelet additive solution (PAS) (65%) Pediatrische eenheid/gesplitste producten vs hele producten Extra: bestraald, gewassen, parvo B19 veilig, HLA en/of HPA getypeerde trombocyten

14 Bewaarduur en condities Bij kamertemperatuur!! NB grotere risico op bacteriële uitgroei Op schudapparaat Duur 5-7 dagen

15 Transfusie Liefst ABO-identiek Rhesus compatibel bij vrouwen <45 jaar ivm kans op RBC contaminatie Geen kruisproef nodig Trombocytendosis (5-10 x 10 9 trombocyten/kg)

16 Transfusieresultaat CCI corrected count increment = trombocytenopbrengst (10 9 ) * lichaamsoppervlakte toegediend aantal trombocyten (10 11 )

17 Definitie van refractairiteit Geen of bijna geen stijging na trombocytengetal na trombocytentransfusie 1 uurs CCI <7, uurs CCI <4,5 Immunologische afbraak treedt vaak op snel na transfusie => slechte 1 uur CCI

18 Factoren van invloed op trombocytentransfusieresultaat Trombocytenkwaliteit Bewerking Bewaarduur Temperatuur Verhoogd gebruik Koorts/infectie DIS Verhoogde afbraak/pooling Splenomegalie Immunologische afbraak

19 Antistof-gemedieerde afbraak Allo-antistoffen ABO antistoffen HLA klasse I/II antistoffen HPA antistoffen Auto-antistoffen tegen glycoproteinen Medicamentgerelateerde antistoffen (HIT)

20 HLA antistoffen Hoe kom je eraan: Zwangerschap (Leucocytenhoudende) bloedproducten Transplantatie Sinds leukocytendepletie geen primaire allo-immunisatie meer door bloedproduct. Toch ook spontaan ontstaan van anti-hla antistoffen. Screening mbv FlowPRA Uittypering mbv Single antigen test (SAT)

21 FlowPRA en Single antigen test (SAT)

22 HPA antistoffen Human platelet antigens Biallelisch met een hoog frequent antigeen HPA-1a 97,9% HPA-1b 28,8% 2% van mensen zijn homozygoot HPA-1b PIFT (direct/indirect) / MAIPA HPA1a negatieve pedipacks op de plank vs specifieke HPA1a negatieve donor oproepen

23 GPIIb/IIIa (CD61/CD41; integrin α IIb β 3 ) Auto-antistoffen Allo-antistoffen

24 1-uurs CCI <7,5 (2x na random ABO identieke trombocyten) Risicofactoren voor refractoriteit: -klinisch bepaalde consumptie (sepsis, splenomegalie, ATG, etc) -medicatie -auto-antistoffen -allo-immunisatie? Verhoog transfusiefrequentie Stop medicatie IVIG/steroiden Onderzoek naar: aanwezigheid van HLAantistoffen (FlowPRA) HLA typering Onderzoek naar: aanwezigheid van HPAantistoffen HPA typering Selecteer HLAgematchte donor SAT inzetten bij zeldzame HLA typering Selecteer HPAgematchte donor

25 HLA/HPA gematchte trombocytentransfusies Ongeveer 2% van de trombocytentransfusies worden voor HLA/HPA gematcht. Ongeveer 6% van de actieve bloeddonoren is HLA getypeerd en geregistreerd als trombocytaferese donor. Als HLA typering aanwezig: Ochtend: Match en oproep donor Middag/avond: Trombocytenaferese s Nachts: Reguliere testen Volgende ochtend: Uitgifte van trombocytenconcentraat Spoedaanvraag in 5-7 uur

26 Transfusiereacties Bacteriële contaminatie Transfusie van plasma Allergische reactie tegen plasma-eiwitten Positieve Coombs met (milde) hemolyse Afwijkende serologische diagnostiek door donorimmuunglobulinen TRALI

27 Conclusies Studies naar profylactische transfusietriggers in de kindergeneeskunde zijn hard nodig. Zuigeling< 3 maanden: pediatrisch eenheid, afereseproduct afkomstig van geselecteerde donor (lage anti-a/b titers) Bij verdenking NAITP: pediatrische HPA 1a negatief trombocytenproduct (op de plank) Kinderen: gepoolde 5 donorconcentraten, eventueel halve eenheid, liefst ABO identiek Monitoring van 1 uur nawaarde heeft meerwaarde Zonodig overleg met klinisch chemicus van ZH of KCD arts van Sanquin voor juiste product

In & Outs van Trombocytentransfusies

In & Outs van Trombocytentransfusies In & Outs van Trombocytentransfusies Het trombocytenproduct: de Inhoud en de Vorm Jacques Wollersheim, transfusiearts UTG J.Wollersheim@Sanquin.nl Regionale Themamiddag Bloedtransfusie 4/1/2014 1 Product:

Nadere informatie

Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie. Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist

Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie. Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist Inleiding Casus Mw. P., 38 jr, AML, 2e k, dag 10 VG: auto

Nadere informatie

Bewaartijd voor de meeste trombocytenproducten naar 7 dagen: onderzoek en surveillance data.

Bewaartijd voor de meeste trombocytenproducten naar 7 dagen: onderzoek en surveillance data. Bewaartijd voor de meeste trombocytenproducten naar 7 dagen: onderzoek en surveillance data. Bert Tomson Klinisch Consultatieve Dienst, Sanquin Bloedbank 15/12/2010 1 Bewaartijden trombocytenproducten

Nadere informatie

Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie

Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie beenmerginfiltratie leukemieën, multipel myeloom, lymfoom chemotherapie vb inductie of consolidatiechemotherapie acute leukemie stamceldisfunctie myelodysplasieën:

Nadere informatie

Een kwestie van goed matchen

Een kwestie van goed matchen Een kwestie van goed matchen Claudia Folman Immunohematologie Diagnostiek, Amsterdam c.folman@sanquin.nl 1 September 2010 1 Casus I donderdag 9:30 uur De klinisch chemicus van een ZKHS belt voor overleg

Nadere informatie

Een lange weg te gaan. Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard

Een lange weg te gaan. Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard Een lange weg te gaan Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard Patiënt - Myelodysplastisch syndroom (MDS), behandeling in de HOVON 89 studie. - Polytransfusee (wekelijks transfusie)

Nadere informatie

Trombocytentransfusies

Trombocytentransfusies Trombocytentransfusies waarom, wanneer, dosis, oorzaken van slechte opbrengsten en maatregelen JLH Kerkhoffs, V Novotny, JJ Zwaginga WAAROM ALLEEN ALS HET ECHT NODIG IS? Reactie Vroeger Nu Koortsreactie

Nadere informatie

Hemolyse na transfusie, wie is de boosdoener?

Hemolyse na transfusie, wie is de boosdoener? 27 maart 2014 Hemolyse na transfusie, wie is de boosdoener? CENTRAAL DIAGNOSTISCH LABORATORIUM transfusielaboratorium, Yvonne Henskens en Sandra Rouwette Vrouw, 55 jaar Blanco voorgeschiedenis 5 dagen

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE: (aanvulling januari 2015)

PRODUCTINFORMATIE: (aanvulling januari 2015) 1 PRODUCTINFORMATIE: (aanvulling januari 2015) Gedeleukocyteerd bloedplaatjesconcentraat, pathogeen-gereduceerd Dienst voor het Bloed Rode Kruis Vlaanderen 2 Afkortingen BC : buffy coat CCI : corrected

Nadere informatie

Transfusieproblematiek en hemovigilantie bij kinderen. Yolanda de Rijke, klinisch chemicus TRIP 12 november 2009

Transfusieproblematiek en hemovigilantie bij kinderen. Yolanda de Rijke, klinisch chemicus TRIP 12 november 2009 Transfusieproblematiek en hemovigilantie bij kinderen Yolanda de Rijke, klinisch chemicus TRIP 12 november 2009 Onderwerpen die aan de orde komen Meldingen vanuit SHOT Veiligheidsmanagementsysteem en procesanalysemethoden

Nadere informatie

Antistof-gemedieerde transfusiereacties en preventief matchen in relatie tot de nieuwe CBO

Antistof-gemedieerde transfusiereacties en preventief matchen in relatie tot de nieuwe CBO Antistof-gemedieerde transfusiereacties en preventief matchen in relatie tot de nieuwe CBO Masja de Haas Immunohematologische Diagnostiek m.dehaas@sanquin.nl September 1, 2010 1 Antistof-gemedieerde transfusiereacties

Nadere informatie

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor BLOED - Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor - Bloedtransfusie - Bloedproducten - Wet inzake bloedvoorziening - Voorraad en levering - Het geven van bloedproducten - Het ontvangen

Nadere informatie

Een vreedzame vorm van bloedvergieten: De Transfusie! Ann Tegethoff Oncologisch Congres, Oostkamp 06/02/2016

Een vreedzame vorm van bloedvergieten: De Transfusie! Ann Tegethoff Oncologisch Congres, Oostkamp 06/02/2016 Een vreedzame vorm van bloedvergieten: De Transfusie! Inhoud: Historie Bloedgroepen Indicaties voor transfusie Verpleegkundige aandachtspunten bij transfusie Cijfergegevens Historie: Oudheid: bloedbaden

Nadere informatie

Direct beschikbare uitgetypeerde eenheden: voordelen voor de patiënt en het laboratorium. Masja de Haas Immunohematologische Diagnostiek

Direct beschikbare uitgetypeerde eenheden: voordelen voor de patiënt en het laboratorium. Masja de Haas Immunohematologische Diagnostiek Direct beschikbare uitgetypeerde eenheden: voordelen voor de patiënt en het laboratorium Masja de Haas Immunohematologische Diagnostiek Direct beschikbare uitgetypeerde eenheden Foto s van Judith van IJken,

Nadere informatie

Beleid van pretransfusietesten voor zuigelingen jonger dan 4 M Standpuntenverklaring DvB

Beleid van pretransfusietesten voor zuigelingen jonger dan 4 M Standpuntenverklaring DvB Beleid van pretransfusietesten voor zuigelingen jonger dan 4 M Standpuntenverklaring DvB Dr. A. Vanhonsebrouck WVTV congres Bloedafnames-transfusies bij laag geboortegewicht (VLBI) Arch Dis Child 200,

Nadere informatie

Diagnostisch onderzoek

Diagnostisch onderzoek Vademecum Diagnostisch onderzoek Sanquin Bloedvoorziening Vademecum Diagnostisch onderzoek Sanquin Diagnostiek 2014 Inhoud 5 Voorwoord 7 8 20 38 54 72 82 92 106 126 150 156 166 180 196 Theorie 1 Transfusie

Nadere informatie

Disclosure slide J Wiersum-Osselton

Disclosure slide J Wiersum-Osselton Stichting Trainingen Infectie Preventie Disclosure slide J Wiersum-Osselton (potentiële) belangenverstrengeling Werkaanstelling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of

Nadere informatie

Autoimmuun Hemolytische Anemie Serologisch Onderzoek

Autoimmuun Hemolytische Anemie Serologisch Onderzoek Autoimmuun Hemolytische Anemie Serologisch Onderzoek Serologisch onderzoek AIHA Casus 1. Mevrouw vd H, 1924: Onderzoek bij aanwezigheid warmte autoantistoffen Casus 2. Mevrouw K, 1956: Onderzoek bij aanwezigheid

Nadere informatie

Bloedwijzer deel 1. Erytrocyten. Trombocyten. Vers bevroren plasma. Sanquin Geldig: 29-04-2013 Pagina: 1 van 36. Bloedwijzer deel 1 / versie 005

Bloedwijzer deel 1. Erytrocyten. Trombocyten. Vers bevroren plasma. Sanquin Geldig: 29-04-2013 Pagina: 1 van 36. Bloedwijzer deel 1 / versie 005 Pagina: 1 van 36 Bloedwijzer deel 1 Erytrocyten Trombocyten Vers bevroren plasma Pagina: 2 van 36 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 1.1 Algemeen 4 1.2 Europese regelgeving 4 1.3 Parvovirus B19-veilige producten

Nadere informatie

Goede transfusiepraktijken in ziekenhuizen

Goede transfusiepraktijken in ziekenhuizen PUBLICATIE VAN DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD Nr. 8381 Goede transfusiepraktijken in ziekenhuizen 6 januari 2010-1 - SAMENVATTING De transfusiecomités, die in de Belgische ziekenhuizen ten gevolge van het koninklijk

Nadere informatie

Werkgroep Opleiding en vorming

Werkgroep Opleiding en vorming Werkgroep Opleiding en vorming «Alles wat u altijd al hebt willen weten over transfusie zonder het te durven vragen» Opleiding modules BeQuinT 2 1. Organisatie van transfusie in België 2. De transfusieketen

Nadere informatie

Productinformatiebrochure

Productinformatiebrochure Productinformatiebrochure ww.rodekruis.be Paraat. Altijd, overal. Inhoud Voorwoord bij de 3 de editie 1 Voorwoord bij de 2 de editie (2005) 2 Standaard bloedproducten 3 Gedeleukocyteerd erytrocytenconcentraat

Nadere informatie

Bloedplaatjes (over) belicht

Bloedplaatjes (over) belicht Bloedplaatjes (over) belicht Jean-Louis Kerkhoffs Er is een leven na HOVON 82 Sanquin Bloodbank, Dept. of Research & Development, The Netherlands 1 Pathogeen reductie van bloedplaatjes Algemene introductie

Nadere informatie

Sanquin Bank of Frozen Blood

Sanquin Bank of Frozen Blood Sanquin Bank of Frozen Blood Beleid rondom zeldzame typeringen Dr. Rianne Koopman 1 Opzet presentatie Achtergrond Voorraadbeheer / zeldzaam donor programma Beleid aanvragen zeldzame eenheden 2 Historie

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Bloedtransfusie Informatie voor patiënten F0892-2130 september 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Klinisch laboratorium Een bloedtransfusie wordt door uw arts voorgeschreven. Dit gebeurt met uw toestemming, tenzij er sprake is van een acute levensbedreigende

Nadere informatie

Casus. Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013

Casus. Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013 Casus Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013 Melding Transfusiereactie 09-11-2012 (vrij): vrouw 34 jaar Tijdens plasmaferese met FFP als

Nadere informatie

Allo immunisatie tegen Rode Bloedcellen & Bloedplaatjes. ZNA 10 maart 2015. M.-P. Emonds

Allo immunisatie tegen Rode Bloedcellen & Bloedplaatjes. ZNA 10 maart 2015. M.-P. Emonds Allo immunisatie tegen Rode Bloedcellen & Bloedplaatjes ZNA 10 maart 2015 M.-P. Emonds Rode Bloedcellen A,B,AB,0 K,k Kpa,b,c D CcEe D: 85% Caucasians, 92% Blacks, 99% Asians C: 68% Caucasians, 27% Blacks,

Nadere informatie

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op?

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? 1 INHOUD PSIE programma Antistoffen Ontstaan en Risico Achtergrond Rhc-screening Doel Rhc-screening Evaluatiestudie Rhc-screening Opzet Inclusies

Nadere informatie

TRANSFUSIEGIDS. samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie

TRANSFUSIEGIDS. samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie TRANSFUSIEGIDS samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie 2011 Initiatief: Landelijke Gebruikersraad Sanquin Organisatie: Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) Redactie: prof.

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Inleiding. Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie. Inleiding. Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Inleiding U ondergaat binnenkort een behandeling in VieCuri Medisch Centrum. Hierbij bestaat de kans dat u bloed toegediend moet krijgen: dit heet bloedtransfusie. In deze brochure vindt

Nadere informatie

Bloedtransfusie bij zuigelingen

Bloedtransfusie bij zuigelingen Bloedtransfusie bij zuigelingen 2 Bloedtransfusie Bloedtransfusie betekent overbrenging van bloed van de ene mens (donor) in de aderen van een ander (ontvanger). Voor een bloedtransfusie wordt niet het

Nadere informatie

Omniplasma. Registratie Omniplasma in TD Blood Bank. Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen. Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra,

Omniplasma. Registratie Omniplasma in TD Blood Bank. Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen. Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra, Omniplasma Registratie Omniplasma in TD Blood Bank Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra, Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen Datum 7 november 2013 Ons kenmerk CS-1310-0699r-PCK Versie

Nadere informatie

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten ALGEMEEN Bloedtransfusie Toedienen van bloedproducten Bij een bloedtransfusie worden bloed of bloedproducten via een infuus toegediend. Indien het voor uw behandeling noodzakelijk is, schrijft uw behandelend

Nadere informatie

Advisering Transplantatie Immunologie (ATI)

Advisering Transplantatie Immunologie (ATI) Advisering Transplantatie Immunologie (ATI) Kees Sintnicolaas Afdeling Advisering Transplantatie Immunologie Unit KCD/ Medische Zaken Sanquin Bloedbank 5 juli 2012 1 ATI Reorganisatie HLA-laboratoria Sanquin

Nadere informatie

Batchgewijs leveren van 30 eenheden erytrocyten met bijzondere typering, een uitdaging!

Batchgewijs leveren van 30 eenheden erytrocyten met bijzondere typering, een uitdaging! Batchgewijs leveren van 30 eenheden erytrocyten met bijzondere typering, een uitdaging! Jessie Luken, transfusiearts Unit Transfusiegeneeskunde, Sanquin Bloedbank en IHD, Erytrocytenserologie, Sanquin

Nadere informatie

TRANSFUSIEGIDS. Samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie. Landelijke Gebruikersraad Sanquin

TRANSFUSIEGIDS. Samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie. Landelijke Gebruikersraad Sanquin TRANSFUSIEGIDS Samengesteld op basis van de CBO Richtlijn Bloedtransfusie 2011 Initiatief: Landelijke Gebruikersraad Sanquin Organisatie: Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) Redactie: Prof.

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies 01. Inleiding U (of uw kind) krijgt binnenkort een behandeling of een ingreep. De kans bestaat dat u (of uw kind) daarbij bloed toegediend

Nadere informatie

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie...

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie... Bloedtransfusie Inhoudsopgave Bloedtransfusie... 1 Waarom een bloedtransfusie... 1 Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2 Bijwerkingen van de bloedtransfusie... 3 Registratie van gegevens... 4 Kan ik een

Nadere informatie

bloedtransfusie bij kinderen

bloedtransfusie bij kinderen bloedtransfusie bij kinderen Binnenkort krijg je een bloedtransfusie, in deze folder leggen we jou alvast uit wat dat is. Wat is een bloedtransfusie? Bij een bloedtransfusie krijg je extra bloed uit een

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Bloedtransfusie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bloedtransfusie U heeft met uw arts afgesproken dat u een bloedtransfusie krijgt. Of u ondergaat binnenkort een behandeling of ingreep waarbij u misschien extra bloed toegediend moet krijgen. In deze folder

Nadere informatie

Het HLA-systeem De relatie tussen HLA en bloedtransfusie

Het HLA-systeem De relatie tussen HLA en bloedtransfusie Het HLA-systeem De relatie tussen HLA en bloedtransfusie HLA, Ig-allotypen en erytrocytenbloedgroepen De werking van ons immuunsysteem is gebaseerd op het vermogen om onderscheid te maken tussen eigen

Nadere informatie

Informatie over een bloedtransfusie

Informatie over een bloedtransfusie Informatie over een bloedtransfusie Bij het tot stand komen van deze folder is gebruik gemaakt van de volgende folders: Bloedtransfusie voor patiënten - Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Bloedtransfusie

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie. Waarom een bloedtransfusie? Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze brochure vindt u informatie over bloedtransfusie. Wanneer

Nadere informatie

Bloedtransfusies op PICU : Wanneer wel? Wanneer niet? 2014 Universitair Ziekenhuis Gent

Bloedtransfusies op PICU : Wanneer wel? Wanneer niet? 2014 Universitair Ziekenhuis Gent Bloedtransfusies op PICU : Dr. Evelyn Dhont Intensieve Zorgen Pediatrie UZ Gent Inleiding Eerste bloedtransfusies beschreven rond 1600 Van dier naar dier / dier naar mens /mens naar mens Vanaf 1900 succesvolle,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Bloedtransfusie terTER_

Patiënteninformatie. Bloedtransfusie terTER_ Patiënteninformatie Bloedtransfusie 1234567890-terTER_ Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie).

Nadere informatie

TRIP rapport 2012. Hemovigilantie. Incidenten

TRIP rapport 2012. Hemovigilantie. Incidenten TRIP rapport 0 Hemovigilantie Incidenten 3. Toelichting op de categorieën meldingen 3. Incidenten in de transfusie keten Verkeerd bloedproduct toegediend (VBT) Alle gevallen waarin de patiënt werd getransfundeerd

Nadere informatie

TRALI. Transfusion Related Acute Lung Injury. L. Porcelijn 12 11 2009

TRALI. Transfusion Related Acute Lung Injury. L. Porcelijn 12 11 2009 TRALI Transfusion Related Acute Lung Injury Definitie TRALI Incidentie Kliniek Fysiologie/Pathologie Diagnose Preventie Definitie Acute Lung Injury (ALI) Acuut begin Hypoxemie: PaO2/FIO2 < 300 mm Hg of

Nadere informatie

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding April 2012 71 jarige man Hoge koorts en frequent braken en dyspnoe Geen bloed of slijm bij ontlasting, geen hematurie. CRP = 63 mg/l en HB = 6.1 mmol/l Relevante

Nadere informatie

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2.

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Wat is een bloedtransfusie?... 3 3. Hoe komt het ziekenhuis aan bloed?... 4 4.

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Info voor patiënten

Bloedtransfusie. Info voor patiënten Bloedtransfusie Info voor patiënten Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u

Nadere informatie

Bloedtransfusie patiënten van 12-16 jaar

Bloedtransfusie patiënten van 12-16 jaar Bloedtransfusie patiënten van 12-16 jaar Bloedtransfusie patiënten 12-16 jaar Jij krijgt een bloedtransfusie. In deze folder leggen we uit wat een bloedtranfusie is en waarom je de transfusie krijgt.

Nadere informatie

DIENST LABORATORIUMGENEESKUNDE

DIENST LABORATORIUMGENEESKUNDE DIENST LABORATORIUMGENEESKUNDE TRANSFUSIEHANDBOEK: INDICATIES VAN BLOED EN BLOEDPRODUCTEN Opgesteld door: Barbara Cauwelier Beoordeeld door: Medisch diensthoofd - laboratoriumdirecteur, Operationeel diensthoofd,

Nadere informatie

Bloedtransfusie Algemene informatie toediening

Bloedtransfusie Algemene informatie toediening Bloedtransfusie Algemene informatie toediening Algemene informatie over bloed en bloedtransfusies Uw arts heeft een bloedtransfusie met u besproken omdat u bloedarmoede heeft of omdat u binnenkort een

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Klinisch Chemisch Laboratorium

Bloedtransfusie. Klinisch Chemisch Laboratorium Bloedtransfusie Klinisch Chemisch Laboratorium Binnenkort ondergaat u een behandeling, waarbij de kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). Ieder jaar ontvangen zo'n 300.000

Nadere informatie

Casus: Patient met Bacteriëmie

Casus: Patient met Bacteriëmie Casus: Patient met Bacteriëmie Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Kennisplatform transfusiegeneeskunde ZO, 26-11-2015, Veldhoven Kennisplatform ZO, 26-11-2015 2 Patiënt Bloed Bacterie - Bron Kennisplatform

Nadere informatie

DRBR0699. Bloedtransfusie

DRBR0699. Bloedtransfusie DRBR0699 Bloedtransfusie Inhoudsverantwoordelijke: H. Stremersch Publicatiedatum: januari 2014 Inhoud Inleiding... 4 1. Waarom een bloedtransfusie?... 5 2. Hoe veilig is een bloedtransfusie?... 6 3. Waarom

Nadere informatie

TRIP rapport 2012. Hemovigilantie. Algemene beschouwing, conclusies en aanbevelingen

TRIP rapport 2012. Hemovigilantie. Algemene beschouwing, conclusies en aanbevelingen TRIP rapport 2012 Hemovigilantie Algemene beschouwing, conclusies en aanbevelingen 4. Algemene beschouwing, conclusies en aanbevelingen 4.1 Het tiende TRIP hemovigilantierapport: zijn er veiligheidsverbeteringen

Nadere informatie

Transfusiereakties: hoe te handelen

Transfusiereakties: hoe te handelen Transfusiereakties: hoe te handelen Karin Fijn van Draat Kinderhematoloog EmmaKinderziekenhuis/AMC & KCD Sanquin Watvoor transfusie reakties - TR - zijn er? Hoekomen ze tot stand? Watis eraan te doen?

Nadere informatie

Hemolytische ziekte van de pasgeborene. 11e Pediatrisch transfusiesymposium Natasja Dors, kinderarts hematoloog/oncoloog CZE

Hemolytische ziekte van de pasgeborene. 11e Pediatrisch transfusiesymposium Natasja Dors, kinderarts hematoloog/oncoloog CZE Hemolytische ziekte van de pasgeborene 11e Pediatrisch transfusiesymposium Natasja Dors, kinderarts hematoloog/oncoloog CZE Inleiding Hemolytische ziekte van de pasgeborene In dit verhaal: Casus Differentiaal

Nadere informatie

Waarom een bloedtransfusie

Waarom een bloedtransfusie Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Transfusie van erytrocytenproducten. Rianne Koopman, internist-transfusiearts

Transfusie van erytrocytenproducten. Rianne Koopman, internist-transfusiearts Transfusie van erytrocytenproducten Rianne Koopman, internist-transfusiearts Inhoud Achtergronden Historie bloedtransfusie Sanquin Bloedvoorziening Standaardproduct / veiligheid Indicaties / transfusietriggers

Nadere informatie

BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten

BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten 26 November 2015 Regionale themamiddag Bloedtransfusie Dirk de Korte Sanquin Blood Bank and Sanquin Research

Nadere informatie

Bloedtransfusie bij kinderen

Bloedtransfusie bij kinderen Kindergeneeskunde Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Bloedtransfusie bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Bloedtransfusie bij kinderen Binnenkort ondergaat uw kind een

Nadere informatie

Richtlijn wisseltransfusie 1

Richtlijn wisseltransfusie 1 RICHTLIJN WISSELTRANSFUSIE BARTrial Inhoud Aanbevelingen wisseltransfusie Wisseltransfusie achtergrond informatie 1. Inleiding 1.1 wisseltransfusie 2. Bloedproduct 3. Werkwijze 3.1 push en pull of isovolumetrisch

Nadere informatie

Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie

Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie Petra van Krimpen Qualified Person / GDP Responsible Person Sanquin Bloedbank, Nederland 15 mei 2013 1 Inhoud Sanquin Transport van afgenomen bloed Transport

Nadere informatie

Daarnaast is RheDQuin bestemd ter preventie van immunisatie tegen het rhesus (D)-antigeen bij meisjes en vrouwen jonger dan 45 jaar:

Daarnaast is RheDQuin bestemd ter preventie van immunisatie tegen het rhesus (D)-antigeen bij meisjes en vrouwen jonger dan 45 jaar: 1. Naam van het product RheDQuin 2. Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling Actief bestanddeel RheDQuin bestaat uit een eiwitfractie verkregen uit menselijk plasma met een hoge titer aan rhesus (D)-antistoffen.

Nadere informatie

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door?

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Kennisplatform 4-4-2013 FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Klinisch chemicus Hemostase en Transfusie Centraal diagnostisch laboratorium A Yvonne Henskens Kennisplatform

Nadere informatie

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie 1 INLEIDING Een neuraxiaal hematoom na neuraxisblokkade is een zeldzame, maar ernstige complicatie. Onder

Nadere informatie

Trombocyten en Bloed overdraagbare infecties door Bacteriën. Stand van zaken 2016

Trombocyten en Bloed overdraagbare infecties door Bacteriën. Stand van zaken 2016 Trombocyten en Bloed overdraagbare infecties door Bacteriën Stand van zaken 2016 Trombocyten: Bacterie / Virus /Parasieten Aantal virusdeeltjes (of parasieten) wijzigt niet meer na afname. Test de donor

Nadere informatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie Klinisch Chemisch Laboratorium Bloedtransfusie patiënteninformatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Binnenkort ondergaat u een behandeling of

Nadere informatie

hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 In Nederland ontvangen jaarlijks vele mensen een bloedtransfusie. De rode bloedcellen (RBCs) worden toegediend om bloedarmoede, veroorzaakt door ernstig bloedverlies of een probleem in de bloedaanmaak,

Nadere informatie

Een donatie met een staartje

Een donatie met een staartje Een donatie met een staartje Jaap van Hellemond Dept. Medische Microbiologie & Infectieziekten Erasmus MC & Havenziekenhuis Rotterdam Met medewerking van en dank aan Havenziekenhuis, Rotterdam Emmaline

Nadere informatie

Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten. Pieter van der Meer 17 november 2010

Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten. Pieter van der Meer 17 november 2010 Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten Pieter van der Meer 17 november 2010 Marktklare methodes Trombocyten Rode cellen Vol bloed S59 (amotosalen)/uva

Nadere informatie

Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie

Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Waarom een transfusie? 3. Veiligheid 4. Verloop 5. Bijwerkingen 6. Kan ik weigeren? 7. (Mede)-verantwoordelijkheden van

Nadere informatie

BLOEDTRANSFUSIE 17901

BLOEDTRANSFUSIE 17901 BLOEDTRANSFUSIE 17901 Inleiding Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep in het Sint Franciscus Gasthuis, waarbij de kans bestaat dat u bloed toegediend krijgt (een bloedtransfusie). In deze folder

Nadere informatie

HLA typeren en HLA antistoffen t.b.v. trombocytentransfusies

HLA typeren en HLA antistoffen t.b.v. trombocytentransfusies HLA typeren en HLA antistoffen t.b.v. trombocytentransfusies Christien Voorter Transplantatie-Immunologie, Laboratorium Weefseltypering c,.voorter@mumc.nl 2 HLA Humaan Leucocyt Antigeen Eiwitten op oppervlakte

Nadere informatie

Hoofdpunten TRIP rapport 2008 Hemo- en Weefselvigilantie

Hoofdpunten TRIP rapport 2008 Hemo- en Weefselvigilantie Hoofdpunten TRIP rapport 2008 Hemo- en Weefselvigilantie Inhoudsopgave 1. Inleiding hemovigilantie 1 2. Bevindingen hemovigilantie 2008 1 2.1 Participatie 1 2.2 Ontvangen meldingen 2 2.3 TRALI 3 2.4 Infectieuze

Nadere informatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Immunologie Hemovigilantie, de stappen in de keten ( Nijmegen) Hemovigilantie, de stappen in de keten ( NL )??? Jan van der Wijst, hoofd beheerszaken 1 Staf Management

Nadere informatie

BRRRRRRRuin Serum. MMC Eindhoven 26 maart 2015

BRRRRRRRuin Serum. MMC Eindhoven 26 maart 2015 BRRRRRRRuin Serum MMC Eindhoven 26 maart 2015 Casus 1 Jongen, 2 jaar Overplaatsing uit ander ziekenhuis Sinds een week algehele malaise; minder eetlust, koorts. Eenmalig braken; bloederige diarrhee gehad

Nadere informatie

Nieuwe ontwikkelingen in de preventie van rhesusantagonisme

Nieuwe ontwikkelingen in de preventie van rhesusantagonisme Nieuwe ontwikkelingen in de preventie van rhesusantagonisme Masja de Haas Sanquin Amsterdam m.dehaas@sanquin.nl 19 September 2011 1 Informatie nieuwe beleid vanuit RIVM 19 September 2011 2 Preventieprogramma:

Nadere informatie

Bloedtransfusie Inleiding Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie Inleiding Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Inleiding Binnenkort zult u een behandeling ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Bloedtransfusie bij zuigelingen

Bloedtransfusie bij zuigelingen informatie voor patiënten van ziekenhuis rijnstate/velp Bloedtransfusie bij zuigelingen Binnenkort krijgt uw baby op de afdeling Neonatologie een bloedtransfusie. Deze wordt gegeven als er een tekort is

Nadere informatie

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën I N H O U D hoofdstuk 1 anemie 13 1.1 Overzicht van de anemieën 13 1.2 Congenitale anemieën 16 1.2.1 De thalassemieën 16 1.2.2 Sikkelcelanemie 19 1.2.3 Andere hemoglobinopathieën 22 1.2.4 Aangeboren membraanafwijkingen

Nadere informatie

I B2.4. Ontwerp van de bijsluiter voor RheDQuin

I B2.4. Ontwerp van de bijsluiter voor RheDQuin I B2.4. Ontwerp van de bijsluiter voor RheDQuin Informatie voor de patiënt Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst

Nadere informatie

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Algemene vragen over logistiek

Algemene vragen over logistiek FAQ over de wijzigingen in de preventie van zwangerschapsimmunisatie Versie 15 juli 2011 De vragen zijn ingedeeld in de volgende categorieën: pagina Algemene vragen over logistiek...1 Logistieke vragen:

Nadere informatie

Richtlijn Informatieverstrekking aan gebruikers van bloedproducten

Richtlijn Informatieverstrekking aan gebruikers van bloedproducten Pagina: 1 van 39 Richtlijn Informatieverstrekking aan gebruikers Vervangt document KD001.RL.SQ_005 d.d. 29 april 2013 Stichting Sanquin Plesmanlaan 125 1066 CX Amsterdam Rol Functie Naam Handtekening Tekendatum

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 7

Samenvatting. Samenvatting 7 Samenvatting Dit advies gaat over zwangerschapsimmunisatie door rode bloedcellen: het verschijnsel waarbij vrouwen zogeheten irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA) vormen tegen voor hen vreemde rode

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Dr. H. Hensgens, klinisch chemicus. Telnr. 020 755 7211 Dr. M. Levitus/Dr. E. van Mirre, klinisch chemicie. Telnr. 020 755 7213 Nieuwe referentiewaarden voor de

Nadere informatie

Feto en neonatale alloimmuun thrombocytopenie

Feto en neonatale alloimmuun thrombocytopenie Feto en neonatale alloimmuun thrombocytopenie tijdige opsporing Komt het al? Marije Kamphuis 10-4-2013 Symposium Sanquin zwangerschaps-immunisatie Stand van zaken Ernstige handicap door Rhesus ziekte vrijwel

Nadere informatie

RhD typeren, wanneer alarmeren?

RhD typeren, wanneer alarmeren? RhD typeren, wanneer alarmeren? Peter Ligthart 8 juni 2010 1 Casus 24 jarige vrouw, 12 weken zwanger Routine ABO Rhesus (Rh)D bepaling Ortho Biovue kolom techniek positief (2+) Verwachting: negatief of

Nadere informatie

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma Drs. P.F. Ypma Inleiding Bloedarmoede (anemie) is een veelvoorkomend verschijnsel bij multipel myeloom en de ziekte van Waldenström, zowel bij het begin van de ziekte als in het beloop ervan. Dit kan (ten

Nadere informatie

Catharina Dhooge Pediatrische Hematologie/Oncologie Universitair Ziekenhuis Gent

Catharina Dhooge Pediatrische Hematologie/Oncologie Universitair Ziekenhuis Gent Catharina Dhooge Pediatrische Hematologie/Oncologie Universitair Ziekenhuis Gent Meest intensief getransfundeerd Verscheidenheid aan klinische indikatie Beperkte capaciteit van circulerend volume Mogelijke

Nadere informatie

Transfusie bij kinderen

Transfusie bij kinderen DISCLAIMER Protocollen geven aan hoe lokaal uitvoering wordt gegeven aan beroepskaders, -normen, standpunten en richtlijnen. Protocollen worden lokaal/plaatselijk vastgesteld, rekening houdend met de typische

Nadere informatie

Om de risico s van een bloedtransfusie tot een minimum te beperken, gelden de volgende voorwaarden ten aanzien van bloeddonatie:

Om de risico s van een bloedtransfusie tot een minimum te beperken, gelden de volgende voorwaarden ten aanzien van bloeddonatie: BLOEDTRANSFUSIE Binnenkort ondergaat u een behandeling waarbij u mogelijk bloed toegediend krijgt. In deze folder leest u hoe een bloedtransfusie verloopt. Wat is een bloedtransfusie? Bloedtransfusies

Nadere informatie

Historische refertepunten

Historische refertepunten Historische refertepunten 1900-1902: Landsteiner Ontdekking (fenotypische) bloedgroepen 1939: Levine en Stetson Feitelijke ontdekking resus immunisatie 1940: Landsteiner Wiener Ontdekking resusfactor 1945:

Nadere informatie

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties VWO Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties Ieder jaar ontvangen zo n 250.000 Nederlanders een bloedtransfusie. Het gaat dan vaak om patiënten die een grote operatie moeten

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

Jehovah s getuigen en bloed

Jehovah s getuigen en bloed Jehovah s getuigen en bloed Als u als Jehova s Getuige geen bloed, bloedproducten en dergelijke wilt krijgen, moet u vóór de operatie bepaalde beslissingen nemen. Deze folder is bedoeld om u te informeren

Nadere informatie