Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen"

Transcriptie

1 Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator

2 Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke en technologische richtingen Motivatie van de studiekeuze Analyse van de enquête bij de werkgevers Analyse van de inschakeling van schoolverlaters uit het hoger onderwijs, uit wetenschappelijke en technologische richtingen Analyse van de arbeidsreserve in wetenschappelijke en technologische richtingen

3 Universitair onderwijs : Evolutie van het aantal inschrijvingen in wetenschappelijke en technologische richtingen van het Franstalig en Nederlandstalig hoger onderwijs Exacte wetenschappen Zuivere wetenschappen (wiskunde, chemie, fysica, informatica, biologie ) Toegepaste wetenschappen (ingenieurs, ingenieurarchitect ) Niet-universitair hoger onderwijs : Technologische richtingen Industrieel ingenieur Informatica Elektromechanica Autotechnologie

4 Aantal 1 e generatiestudenten in het universitair onderwijs volgens studiegebied en gemeenschap: Minder dan een student op vijf kiest een studierichting in de exacte wetenschappen ,0% 9,0% 18,1% 29,3% 10,0% 18,5% Mannen Vrouwen Totaal Mannen Vrouwen Totaal Franse Gemeenschap Vlaamse Gemeenschap Humane en sociale wetenschappen Exacte wetenschappen Medische wetenschappen Bronnen : Conseil des Recteurs (CREF), Vlaamse overheid, Beleidsdomein Onderwijs en Vorming, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

5 Groeipercentage van het aantal 1 e generatiestudenten in het universitair onderwijs volgens studiegebied: (FG + VG) 100,0 Toename van het aantal studenten maar relatief tanende belangstelling voor de wetenschappelijke richtingen 80,0 74,3 69,6 72,2 60,0 40,0 20,0 0,0 18,6 17,3 17,8 4,8-6,2 1,4 20,5 23,9 22,4-20,0 Humane en sociale wetenschappen Exacte wetenschappen Medische wetenschappen Totaal Mannen Vrouwen Totaal Bronnen : Conseil des Recteurs (CREF), Vlaamse overheid, Beleidsdomein Onderwijs en Vorming, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

6 Percentage van de meisjes in het universitair onderwijs volgens studiegebied en gemeenschap: Oververtegenwoordiging van de meisjes behalve in de wetenschappelijke richtingen 100,0 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 59,8 59,9 Humane en sociale wetenschappen 27,0 30,1 Exacte wetenschappen 62,5 66,5 Medische wetenschappen 54,4 Totaal 55,9 Franse Gemeenschap Vlaamse Gemeenschap Bronnen : Conseil des Recteurs (CREF), Vlaamse overheid, Beleidsdomein Onderwijs en Vorming, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

7 Niet-universitair hoger onderwijs Franse Gemeenschap Nog duidelijkere afname van het aantal studenten in het niet-universitair hoger onderwijs, ingeschreven in wetenschappelijke richtingen (37% van de studenten in 1990 tegen 22% in 2007); Uitgesproken inkrimping in de technologische richtingen; Percentage vrouwen nog lager dan aan de universiteit (10,5%) MAAR toename van het aandeel vrouwen in de technologische richtingen. Vlaamse Gemeenschap Afname van het aantal studenten in de technologische richtingen sinds 2000; In 2008: een student op vier is in een technologische richting ingeschreven; Aandeel van de vrouwen in deze richtingen belangrijker dan in Franse Gemeenschap (20,9%).

8 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 Percentage gediplomeerden in wetenschappen en technologie vergeleken met alle richtingen (20 tot 29 jaar): Europese vergelijking ,7 26,7 25,6 18,4 14,2 11,8 Oostenrijk Finland Portugal Frankrijk Spanje Duitsland Tsjechië Zweden Ierland Slowakije Verenigd Koninkrijk Griekenland Estland Litouwen Italië Denemarken Roemenië Bulgarije België Slovenië Polen Malta Nederland Hongarije Cyprus Letland Bron: Eurostat

9 Percentage gediplomeerden in wetenschappen en technologie vergeleken met de volledige bevolking van 20 tot 29 jaar: Europese vergelijking ,07 1,40 1,14 0,89 0,42 Frankrijk Finland Ierland Litouwen Portugal Verenigd Denemarken België Polen Zweden Estland Italië Tsjechië Roemenië Slowakije Duitsland Spanje Oostenrijk Slovenië Letland Nederland Griekenland Bulgarije Malta Hongarije Cyprus 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Bron : Eurostat

10 Vaststellingen Voor wetenschappelijke en technologische beroepen, neemt het aantal studenten af of neemt relatief af ten opzichte van de andere studiegebieden; Zelfde vaststelling langs Franstalige en Nederlandstalige zijde; Schoolloopbaan bij beide seksen verschilt: de meisjes zijn ruim in de minderheid in de sector van de wetenschappen; Het aandeel van de meisjes in de wetenschappen wordt nog kleiner.

11 Factoren die een rol spelen bij de keuze van de studierichting De oriëntatie in het middelbaar onderwijs, d.w.z. de gekozen richting (wetenschappelijk >< letterkundig); Het socioculturele aspect en in het bijzonder het studieniveau van de ouders; Hardnekkige vooroordelen die stellen dat meisjes letterkundig en jongens wetenschappelijk zijn; De sociale beeldvorming van beroepen volgens geslacht : Meisjes zouden meer belang hechten aan het sociaal nut en jongens aan prestige en loon. De idee volgens dewelke een wetenschappelijke loopbaan de combinatie tussen het beroepsleven en het gezinsleven bemoeilijkt.

12 Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Arbeidsmarkt en inschakelingsdynamisme

13 Werkloosheidsgraad volgens studieniveau en geslacht in België en de Europese Unie in 2009 Een hoog opleidingsniveau vermindert het risico op werkloosheid maar er bestaan geen gegevens over de werkloosheidsgraad per studierichting 20,0 15,0 10,0 5,0 14,8 13,1 14,9 14,9 14,6 13,7 8,2 7,4 8,5 9,0 8,4 8,1 4,8 5,2 5,0 4,4 4,6 4,5 9,1 8,9 7,8 8,1 9,0 8,0 0,0 M V T M V T M V T M V T Laag Midden Hoog Totaal België EU-27 Bronnen: EAK (FOD Economie ADSEI), Eurostat, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

14 Werkgelegenheidsgraad volgens studieniveau en geslacht in België en de Europese Unie in 2009 De werkgelegenheidsgraad van laag- en van hooggeschoolde arbeidskrachten verhouden zich tot elkaar als de helft en het dubbel ,9 46,7 37,7 30,1 38,6 46,2 74,8 72,1 58,2 63,1 69,1 65,4 86,3 84,7 79,8 82,9 79,4 81,9 70,7 67,2 58, ,6 61, M V T M V T M V T M V T Laag Midden Hoog Totaal België EU-27 Bronnen: EAK (FOD Economie ADSEI), Eurostat, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

15 Resultaten van de enquêtes naar de behoeften aan gediplomeerden in de wetenschappen (sectorale federaties + knelpuntberoepen) BEHOEFTE +++ BEHOEFTE ++ BEHOEFTE + Ingenieurs (chemie, biochemie, bioingenieurs ) Milieuzorg Bio- en Microbiologie Informatici Wiskunde Biochemie Technici (elektromechanica ) Leerkracht secundair onderwijs (wiskunde en wetenschappen) Veiligheidstechnieken Industriële wetenschappen Cellulaire- en moleculaire biochemie

16 Inschakeling op de arbeidsmarkt van de jongeren die hun basisopleiding hebben beëindigd Analyse van de Brusselse jongeren die uit wetenschappelijke en technologische richtingen van het hoger onderwijs komen: analyse van de overgang van studies naar werk; Longitudinaal onderzoek gedurende een jaar van de jongeren die zich na hun studies bij ACTIRIS zijn komen inschrijven. Waarschuwing: jongeren die onmiddellijk werk hebben gevonden en zich dus niet bij ACTIRIS zijn komen inschrijven, zijn niet in deze studie opgenomen foutenmarge

17 Uitstroomgraad volgens universitair studiegebied en geslacht Exacte wetenschappen Totaal Vrouwen Mannen 84,4 85,8 83,7 4,5 2,3 5,7 Humane en sociale wetenschappen Totaal Vrouwen Mannen 73,6 73,6 73,7 10,4 11,2 9,0 Medische wetenschappen Totaal Vrouwen Mannen 88,7 89,2 87,8 4,0 3,9 4,0 Universitair Totaal Vrouwen Mannen 76,3 75,7 77,1 9,0 9,9 7, Uitstroom Tijdelijke uitstroom Bronnen: ACTIRIS, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

18 Uitstroomgraad universitair volgens studiegebied Filosofie Kunstgeschiedenis en archeologie Pers- en communicatiewetenschappen Filologie Politieke en sociale wetenschappen Psychologie en pedagogie 3e cyclus Landbouwkundige wetenschappen Geschiedenis Totaal - Universitair Praktische wetenschappen Rechten Economie en T.E.W. Medische wetenschappen Toegepaste wetenschappen - burgerlijk ingenieur 44,2 55,6 69,2 69,6 69,8 71,2 71,5 72,6 72,7 76,3 77,1 80,8 84,5 88,7 93,7 21,2 20,2 14,6 22,3 10,3 9,9 12,5 9,4 12,1 9,0 7,0 4,2 5,7 4,0 1, Uitstroom Tijdelijke uitstroom In % Bronnen: ACTIRIS, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

19 Uitstroomgraad - niet-universitair hoger onderwijs volgens studiegebied Kunst Pedagogie Totaal - Hogescholen Sociaal Industrie Economie Praktische wetenschappen Subtotaal technologie Bouw Ingenieurs Informatica Paramedisch 55,0 74,9 76,7 78,7 80,0 80,4 83,3 83,5 85,7 89,1 89,5 90,8 11,7 22,2 10,4 10,0 3,3 8,3 6,3 5,1 5,4 1,8 5,8 5, Uitstroom Tijdelijke uitstroom In % Bronnen: ACTIRIS, Berekeningen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

20 Arbeidsreserve (AR) voor de wetenschappelijke en technologische studiegebieden De NWWZ uit wetenschappelijke en technologische richtingen vertegenwoordigen 14% van de arbeidsreserve die een diploma van het hoger onderwijs op zak heeft ondervertegenwoordiging van deze richtingen in de werkloosheid Vrouwen vertegenwoordigen 27,4% van de arbeidsreserve van de wetenschappelijke en technologische richtingen Uitstroompercentage belangrijker voor bepaalde beroepen (burgerlijk ingenieur burgerlijke bouwkunde, ingenieur-architect, productieingenieur, programmeur, technicus automatisatie ) Beperkte arbeidsreserve voor bepaalde beroepen (wiskundige, statisticus, actuaris, elektromechanicus, leerkracht fysica, leerkracht chemie )

21 Tewerkstellingsmogelijkheden De gediplomeerden van de wetenschappelijke en technologische richtingen zijn in heel wat activiteitensectoren terug te vinden In relatieve termen treffen we hen in vergelijking met andere studenten uit het hoger onderwijs vaker aan in de industrie (chemische), de bouw, de telecommunicatiesector, de dienstverlening aan bedrijven, onderzoek en ontwikkeling, het hoger onderwijs, Twee activiteitensectoren springen evenwel in het oog als het op tewerkstellingsmogelijkheden aankomt: de dienstverlening aan bedrijven en het onderwijs Ze zijn ondervertegenwoordigd in onder meer de overheidsdiensten, de handel, de gezondheidszorg en de sociale dienstverlening,

22 Conclusies Tanende belangstelling voor wetenschappelijke en technologische studierichtingen Probleem voor de vernieuwing van personeel (wetenschappelijk) Diverse studies tonen aan dat de keuze voor een studierichting beïnvloed wordt door: het geslacht (mannelijk), het sociocultureel aspect (universitair studieniveau van de ouders) en de in het middelbaar gevolgde richting (met veel wiskunde). De vergroening van de economie kondigt een groeiende vraag naar «groene banen» aan, voornamelijk in de wetenschappelijke en technologische domeinen (klimaatopwarming, hernieuwbare energie en nieuwe activiteiten zoals de groene chemie). Op de arbeidsmarkt constateren we: Een sterke vraag (zie enquête + knelpuntberoepen) naar wetenschappelijke kaderleden (ingenieurs, technici, informatici, ). Hogere inschakelingspercentages voor de jongeren die een diploma hoger onderwijs (al dan niet universitair) in een wetenschappelijke of technologische studierichting bezitten.

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juni 2010 Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Voorwoord In het kader van het Belgische voorzitterschap van de Europese

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2014

De arbeidsmarkt in oktober 2014 De arbeidsmarkt in oktober 2014 Datum: 19 november 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Geslacht, leeftijdsklasse en dichtheid 2014 Nationaliteit 2013

Geslacht, leeftijdsklasse en dichtheid 2014 Nationaliteit 2013 De Brusselse arbeidsmarkt: statistische gegevens - Kenmerken van de gemeenten van het Brussels Gewest December 2015 F. Kenmerken van de gemeenten van het Brussels Gewest Dit bestand verstrekt verschillende

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

Doelstellingen (2002/2007) van de Staten-Generaal van de Verkeersveiligheid

Doelstellingen (2002/2007) van de Staten-Generaal van de Verkeersveiligheid Doelstellingen (2002/) van de Staten-Generaal van de Verkeersveiligheid -50% 50% doden op de Belgische wegen/max. 750 doden 30 dagen Referentiecijfer 1500 = afgerond gemiddeld aantal doden 30 dagen 1998-2000

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête:

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Answered: 280 Skipped: 0 Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoor... Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoordiger van een andere

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0298 (E) 14563/14 ACP 166 FIN 764 PTOM 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren HET NIEUWS Vanaf 1 juli wordt België gedurende zes maanden voorzitter van de Europese Unie (EU) *** Door de invoering van de Eur 4 Klasse voor leraren BEELD VAN DE MAAND [LITOUWEN] Kotelet Kraziai, een

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden

De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid 2011 Als hoofdstad van België en door zijn internationale rol concentreert

Nadere informatie

Indicatoren competitiviteitspact

Indicatoren competitiviteitspact Indicatoren competitiviteitspact 1 Loonkost per eenheid product 2 Marktaandelen 3 Globale werkzaamheidsgraad 4 Jeugdwerkloosheidsgraad 5 Aandeel langdurig werklozen 6 Bruto binnenlandse uitgaven aan O&O

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt in Brussel 38% van de vrouwen is niet-beroepsactief of werkzoekende

Vrouwen op de arbeidsmarkt in Brussel 38% van de vrouwen is niet-beroepsactief of werkzoekende Ondernemers zijn personen, eigenaars van een of meerdere ondernemingen, die een economische activiteit starten of ontwikkelen met de bedoeling waarde te generen, door middel van nieuwe producten, procedés

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Kortrijk Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2014 Berekening zorgtoeslag 2014 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2016

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2016 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2016 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Expertisecentrum Europees Recht De nieuwe QMVstemregels uitgelegd Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Inhoud Basisregels volgens Lissabon Nieuw Ioannina-mechanisme Bijzondere situaties

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2015 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 34 (2007) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2012 Nr. 9 A. TITEL Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland

Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland In artikel 1e van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen is vastgesteld dat voor een vreemdeling die in het kader van grensoverschrijdende dienstverlening

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van

Nadere informatie

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites #sweep2013 Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites Brussel, 14 april 2014 In 2013 bleek uit een gezamenlijke, door de Europese Commissie gecoördineerde

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders Inhoudsopgave WERKEN IN TWEE LANDEN 2 Wonen in Nederland en werken buiten Nederland Waar verzekerd bij werken in twee landen Voorkom dubbele premiebetaling Werkgevers- en werknemersverklaring DE PROCEDURE

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2011

Berekening zorgtoeslag 2011 Berekening zorgtoeslag 2011 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de normpremie het gezamenlijke toetsingsinkomen

Nadere informatie

Internet weekbundel EU 50 MB 4,13 7 dagen geldig. 50 minuten 6,20 7 dagen geldig. Internet weekbundel EU 50 MB 4 7 dagen geldig

Internet weekbundel EU 50 MB 4,13 7 dagen geldig. 50 minuten 6,20 7 dagen geldig. Internet weekbundel EU 50 MB 4 7 dagen geldig Nieuwe roamingbundels voor voordelig bellen en internetten in de EU Om ook in de EU voordelig gebruik te kunnen maken van de mobiele telefoon, biedt Telfort Zakelijk vanaf 1 september 2013 twee interessante

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Infoblad - werknemers Hebt u recht op uitkeringen na studies?

Infoblad - werknemers Hebt u recht op uitkeringen na studies? Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening Voor meer inlichtingen neem contact op met de plaatselijke RVA (werkloosheidsbureau). De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be Infoblad

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005 Eens in de drie jaar wordt in de Europese Unie onderzoek verricht naar de publieksopvattingen over biotechnologie. Eind 05 zijn in totaal 25.000 respondenten in de 25 lidstaten van de EU ondervraagd. Hier

Nadere informatie

Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers

Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers Wilt u wonen (en werken) in Nederland? EU-burgers hebben in de meeste gevallen geen verblijfsdocument of tewerkstellingsvergunning nodig. In deze publicatie

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie Raad van de Europese Unie Brussel, 12 februari 2016 (OR. en) 6056/16 ADD 4 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 10 februari 2016 aan: JAI 94 ASIM 14 RELEX 101 FRONT 66 CADREFIN 8 ENFOPOL 33 PROCIV 5 VISA

Nadere informatie

intra-europese migratie

intra-europese migratie sessie 2 Ook in gent: mensen komen en gaan! intra-europese migratie Jan Balliu Stad Gent Integratiedienst INTRA-EUROPESE MIGRATIE INHOUD PRESENTATIE Bevolkingscijfers Intra-Europese migratie = migratie

Nadere informatie

*280200201* Opgaaf Startende onderneming. Belastingdienst. Waarom dit formulier?

*280200201* Opgaaf Startende onderneming. Belastingdienst. Waarom dit formulier? Belastingdienst Opgaaf Startende onderneming Waarom dit formulier? Dit formulier is alleen bedoeld voor ondernemingen die niet verplicht zijn zich in te schrijven in het Handelsregister van de Kamer van

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee België Bulgarije Cyprus Denemarken 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u van 1/11 tot 1/3 enkel in tunnel bij Antwerpen tol op "Storebæltsbroen" en "Øresundsbroen" Liefkenshoektunnel: 4,60-5,50 naargelang

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2013

Berekening zorgtoeslag 2013 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2013 ib 998 - ib*7pl Berekening zorgtoeslag 2013 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

VERSLAG VAN DE COMMISSIE EUROPESE COMMISSIE Brussel, 23.9.2016 COM(2016) 618 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE Verslag met het oog op de berekening van de toegewezen hoeveelheid van de Unie, alsook het verslag met het oog op de berekening

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange?

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden administratie door SAC 13-10-2014 pag. 1 13-10-2014 pag. 2 Waarom

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst 21.10.2015 A8-0249/139 139 Jens Rohde e.a. Artikel 4 lid 1 1. De lidstaten beperken op zijn minst hun jaarlijkse antropogene emissies van zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), vluchtige organische

Nadere informatie

Inloggen op het Eduroam wireless netwerk

Inloggen op het Eduroam wireless netwerk Inloggen op het Eduroam wireless netwerk Inhoud Wat is Eduroam?... 3 Internationaal... 3 Eduroam op Nyenrode... 4 Eduroam instellen op jouw apparaat... 5 IPhone (IOS7 en hoger)... 6 Ipad (IOS7 en hoger)...

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 33704 29 november 2013 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 26 november 2013, kenmerk 169401-113162-Z,

Nadere informatie

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 International Week March 9-13 Info about Mobility Study Training Projects Student Conferences kood International Activity 2 Buitenlandse mobiliteit

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

Rijverboden December 2015

Rijverboden December 2015 Rijverboden December 2015 Onderstaande feestdagen / rijverboden zijn van toepassing in December 2015. Ondergenoemde feestdagen / rijverboden zullen invloed hebben op onze transittijden. Dit zal naar u

Nadere informatie

RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut

RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut Offerte ter attentie van De heer Student Jaar 2014 U Naam : De heer Student Jaar 2014 Adres :, Geboortedatum : 01/01/1989 Leeftijd bij onderschrijving

Nadere informatie

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE)

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14 Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) COASI 102 ASIE 53 ELARG 98 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: PROTOCOL

Nadere informatie

Hoe groot, is groot genoeg?

Hoe groot, is groot genoeg? Hoe groot, is groot genoeg? Bas Denters (Bestuurskunde, Universiteit Twente) Kennisnetwerk Lokaal 13 Den Haag 17 april 2015 Schaalvergroting door de tijd Grotere gemeenten Minder gemeenten Schaal gemeenten

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Via Warschau naar Lissabon

Via Warschau naar Lissabon Via Warschau naar Lissabon Een verkenning van de arbeidsmarkt(en) in de nieuwe lidstaten van de Europese Unie Eef Stevens Seppe Van Gils September 2004 WAV-Rapport Steunpunt Werkgelegenheid, Arbeid en

Nadere informatie

Het internationaal vervoeren van afvalstoffen. Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen

Het internationaal vervoeren van afvalstoffen. Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen Het internationaal vervoeren van afvalstoffen Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen Kaderrichtlijn 2008/98/EG Artikel 26 Registratie Wanneer in de hierna volgende gevallen geen vergunningsvereisten

Nadere informatie

SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Perscommuniqué PERSCONFERENTIE VAN 19 MEI 2004 In het kader van het Sociaal Pact voor de Werkgelegenheid van de Brusselaars

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 DE TRIATLON SECUNDAIR ONDERWIJS, HOGER. Barbara Dessein ONDERWIJS, ARBEIDSMARKT. Kort samengevat

Hoofdstuk 9 DE TRIATLON SECUNDAIR ONDERWIJS, HOGER. Barbara Dessein ONDERWIJS, ARBEIDSMARKT. Kort samengevat DE TRIATLON SECUNDAIR ONDERWIJS, HOGER ONDERWIJS, ARBEIDSMARKT Hoofdstuk 9 Barbara Dessein Kort samengevat In dit hoofdstuk wordt het secundair en hoger onderwijs bestudeerd als aanloop naar de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015 Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen International Days 2015 Op Erasmus gaan: wereldwijde mogelijkheden Binnen Europa: 32 landen: 28 EU landen, Turkije, IJsland, Noorwegen, FYROM

Nadere informatie

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector Wereld Natuur Fonds Driebergseweg 10 Postbus 7 3700 AA Zeist Tel: +31 30 693 7333 Direct: Fax: +31 30 691 2064 Info@wnf.nl www.wnf.nl Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse

Nadere informatie