Meerjarenbeleidsplan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meerjarenbeleidsplan"

Transcriptie

1 Meerjarenbeleidsplan

2 2

3 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemeen Korte beschrijving van de plaatselijke gemeente 2. Visie op gemeente zijn Hoofdstuk 2 Pastoraal beleidsplan Inventarisatie en bezinning 2. Jeugdwerk 3. Nog wat aanbevelingen en tips 4. Samenstelling van het College van Ouderlingen Hoofdstuk 3 Diaconaal beleidsplan Inleiding 2. Wat zien we om ons heen gebeuren? Een analyse 3. Visie op het diaconaat 4. Taken van de diaconie 5. Financiën 6. Tenslotte 7. Samenstelling van het College van Diakenen Hoofdstuk 4 Beleidsplan kerkrentmeesters Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Kerntaken 4. Exploitatie 5. Samenwerking met andere gemeenten 6. Jeugd 7. Kosten/investeringen 8. Onroerend goed 9. Orgel 10. Fondsen 11. Administratie 12. Predikantsplaats 13. Organisten 14. Kosters 15. Rommelmarkt 16. Samenstelling van het College van Kerkrentmeesters 17. Commissie van Advies Meerjarenbeleidsplan

4 4

5 Hoofdstuk 1 Algemeen 1. Korte beschrijving van de plaatselijke gemeente Ongeveer 4 km stroomafwaarts vanaf Deventer ligt aan de linker IJssel oever het dorp Terwolde, dat deel uitmaakt van de burgerlijke gemeente Voorst. In het centrum van het dorp staat de uit de 13-de eeuw stammende dorpskerk, welke in 1993 geheel gerestaureerd werd. Hierbij kwamen oude muurschilderingen aan het licht, die nu een prachtig onderdeel zijn van deze historische kerk. In de kerk bevindt zich het eveneens gerestaureerde orgel, dat in 1827 gebouwd werd door C.F.A. Naber. Behalve het dorp Terwolde bestrijkt onze gemeente ook het dorp De Vecht De dorpen tellen ongeveer 2200 inwoners en er vindt op beperkte schaal nieuwbouw plaats. De kerkelijke gemeente telt 373 pastorale eenheden; 234 belijdende leden, 259 doopleden en 149 overige leden( ). In Terwolde staat een openbare basisschool, waar door een externe leerkracht de godsdienstlessen verzorgd worden. In De Vecht is de kerk van de RK parochie sinds kort gesloten, maar de contacten met de parochianen blijven bestaan via de oecumenische werkgroep. Ook de protestantse gemeente van Nijbroek is betrokken bij deze samenwerking. Met hen worden door het jaar heen enkele gezamenlijke activiteiten georganiseerd. Ondanks het feit dat door het sluiten van de Rooms Katholieke kerk en de herverdeling van het werk binnen de Rooms Katholieke regio het organiseren van deze activiteiten wel wat zijn bemoeilijkt, hechten wij veel waarde aan het onderhouden van deze contacten en we zullen er ons dan ook voor blijven inzetten De kerkenraad bestaat idealiter uit 1 predikante, 6 ouderlingen (waarvan één jeugdouderling), 6 diakenen (waarvan één jeugddiaken) en 5 kerkrentmeesters. Ondanks het feit dat er soms enige vacatures zijn, kunnen we stellen dat het kerkenraadswerk goed uitgevoerd kan worden. De Protestantse Gemeente Terwolde-De Vecht behoort bij de classis Apeldoorn. Er zijn veel vrijwilligers actief in verschillende werkgroepen en commissies. De meeste vrijwilligersinzet is er op de jaarlijkse grote rommelmarkt, t.b.v. het onderhoudsfonds van de kerk. Dan helpen ook veel dorpsgenoten die niet zo n sterke binding met het kerkelijk leven hebben van harte mee. Elke zondag komt de Protestantse gemeente in de kerk in Terwolde samen. Tijdens de diensten in Terwolde is er voor de allerjongste kinderen oppas aanwezig en voor de kinderen in de basisschoolleeftijd is er kindernevendienst. Twee maal per jaar wordt er een jeugddienst gehouden i.p.v. een gewone dienst. Het is de bedoeling dat deze diensten voorbereid worden door en met jongeren. Op dit moment is er geen vaste jeugddienstcommissie, maar wordt deze ad hoc gevormd. Enkele keren per jaar verlenen de plaatselijke zangvereniging, de gospelgroep of de muziekvereniging haar medewerking aan de eredienst. Verder zijn er twee kinderdiensten t.w. op Palmzondag en op Kerstavond (Kinderkerstfeest) Ook koren uit omliggende plaatsen luisteren af en toe de eredienst op. Maandelijks wordt het kerkblad 'De Kerkbode' vervaardigd en verspreid. Vast onderdeel in de Kerkbode is de Jeugdpagina. Deze kerkbode en ander kerkelijk nieuws is ook te lezen op onze website ( Enkele malen per jaar wordt de kerkdienst door de Oecumenische Omroep Voorst via de radio in de gemeente Voorst uitgezonden. Verder zijn er ieder jaar wisselende activiteiten op het gebied van vorming en toerusting, gespreksgroepen, exposities, concerten, etc. Meerjarenbeleidsplan

6 2. Visie op gemeente zijn Tijdens het opstellen van dit beleidsplan ontstond de behoefte aan een breder draagvlak voor het werk van onze gemeente binnen onze dorpen. Daartoe is een denktank gevormd van betrokken gemeenteleden, met een brede blik op en goede connecties binnen onze dorpsgemeenschappen. Deze denktank zal zeker in de komende twee jaar nog actief blijven en zo de gemeenschap van onze kerk behulpzaam zijn met het vinden van nieuwe wegen om kerk te zijn in Terwolde en De Vecht. Dit betekent dat al het onderstaande weliswaar het uitgangspunt vormt aan de beginperiode van dit beleidsplan, maar dat wijzigingen niet ondenkbaar en ook zeer welkom zijn. We merken namelijk dat onze gemeente door veel mensen als positief gewaardeerd, wordt, maar dat vertaalt zich (nog) niet in een grote betrokkenheid bij de diensten of andere activiteiten van de kerk (m.u.v. de rommelmarkt, waar zeer veel vrijwilligers actief zijn). Door meer de samenwerking te zoeken met andere groepen en individuen in onze gemeenschap hopen we de wederzijdse betrokkenheid te vergroten en zo elkaar te versterken. Gemeente zijn in deze tijd en op onze plaats We leven in een samenleving die snel verandert. Dit vraagt de nodige flexibiliteit van onze kerkgemeenschap. Ontwikkelingen die we in de afgelopen periode hebben gezien en die zich waarschijnlijk nog wel een poosje zullen voortzetten zijn o.a. a. De overgang van een verzorgingssamenleving naar een participatiesamenleving. Deze ontwikkeling vraagt meer van de zelfstandigheid van mensen, maar ook van het netwerk waarin mensen leven. De kerk kan onderdeel zijn van zo n netwerk, zowel voor leden als niet-leden. Dit vraagt om een herbezinning over de rol van de kerk op zowel beleids- als individueel gebied. Ook kan de kerk een rol spelen bij het zoeken naar een netwerk samen met personen die zo n netwerk niet hebben of goed kunnen gebruiken. Deze verandering is voor verschillende groepen mensen een grote verandering, maar in het bijzonder toch wel voor de ouderen, die nu langer zelfstandig blijven wonen. b. De vragen rondom het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders houdt de samenleving zeer bezig. Niet zelden zien we dat daarbij een polarisatie tussen verschillende bevolkingsgroepen ontstaat. De kerk kan in deze discussie niet onpartijdig blijven. Zij komt van oudsher op voor het recht van de vreemdeling en vluchteling, zonder daarbij de maatschappelijke problemen die er zijn te negeren. Ook binnen de Nederlandse bevolking zijn er mensen die niet mee kunnen doen of niet mee kunnen komen. Deze mensen mogen ook door de kerk niet vergeten worden. c. We leven in de nadagen van een economische crisis, die voor veel mensen het leven heeft veranderd. Mensen zijn hun baan kwijt geraakt en komen soms moeilijk weer aan het werk, zeker als zij al wat ouder zijn. Tegelijkertijd worden jongeren geconfronteerd met een schijnbaar oneindige opeenvolging van flexcontracten, waardoor het voor hen moeilijk is een bestaan met financiële zekerheid op te bouwen. In onze omgeving zien we ook dat de veelal kleine tot middelgrote boerenbedrijven het financieel zwaar hebben. Het is goed om als kerk oog te houden voor de zorgen van de mensen die door economische problemen in de verdrukking dreigen te komen. d. Op spiritueel gebied zien we nog steeds dat veel mensen op hun eigen wijze vorm geven aan dit aspect van hun leven. Ieder gelooft op zijn/haar eigen manier en velen voelen daarbij niet het verlangen om zich actief aan te sluiten bij bijvoorbeeld een kerkgemeenschap. Tegelijkertijd zien we ook een zekere kentering. Het individualisme blijkt ook zijn negatieve en vereenzamende kanten te hebben. In de samenleving zien we dan ook, vooral via de nieuwe media, vele vormen van deeleconomie en onderlinge hulp ontstaan. Het zou goed zijn als de kerk zich hierin wat meer zou verdiepen en gebruik zou kunnen maken van deze nieuwe kansen. Hiervoor is een goede communicatiestrategie noodzakelijk. Ook is het nodig dat de kerk niet langer wacht tot de mensen naar haar toe komen, maar dat de kerkgemeenschap zich actief naar buiten openstelt en ook daar is waar de mensen zijn. Hierover moet in de komende tijd goed worden nagedacht m.b.v. de denktank. e. Tenslotte vraagt de bevolkingssamenstelling onze aandacht. In de hele samenleving zien we vergrijzing én ontgroening. In onze kerkelijke gemeenschap zijn deze ontwikkelingen nog sterker aanwezig dan in onze sociale omgeving. Om een levendige gemeenschap te kunnen blijven is het van belang dat we aansluiting blijven zoeken met de jongere generaties. Hiervoor zullen nieuwe vormen ontwikkeld moeten worden, omdat blijkt dat de oude vormen vaak niet aansluiten bij de belevingswereld van jongere generaties. Tegelijkertijd stelt de vergrijzing ons voor andere vragen: Veel ouderen zijn ook vrijwilliger. Hoe zorgen we er voor dat zij hun werk met plezier kunnen blijven doen en niet overbelast raken? Voor de nóg ouderen geldt: hoe blijven wij een zorgzame kerk voor mensen die niet meer actief deel kunnen nemen aan het kerkelijk en maatschappelijk leven? Dit soort vragen dringen steeds meer naar de voorgrond en zullen aandacht moeten krijgen in het maken van beleid voor de komende jaren. 6

7 Wat voor een gemeenschap willen we zijn? Nu de gemeente van Jezus Christus in deze tijd steeds minder vanzelfsprekend aanwezig is in het leven van mensen, zullen we als kerk ons meer en meer zichtbaar en hoorbaar moeten maken naar buiten toe. Wij kiezen er voor om dit niet dwingend, maar dienend te doen. In onze visie is het belangrijk dat onze gemeenschap een uitnodigende gemeenschap is, waarin iedereen welkom is en gezien wordt. Tegelijkertijd willen we ook een gemeenschap zijn die over haar grenzen heen kijkt. Figuurlijk in de ontmoeting met andersdenkenden, maar ook heel concreet in bijvoorbeeld het werk in Roemenië en via de weg van Kerk in Actie (werelddiaconaat). Hoe leggen wij contacten met de wereld waarin wij leven? Om mensen te laten weten dat we er zijn, is het belangrijk dat we zelf ook buiten de muren van de kerk zichtbaar worden en tegelijkertijd mensen met hun eigen kwaliteiten uitnodigen in een kerkdienst of op een andere plaats in het kerkenwerk te participeren. Hierbij gaat het om gavengericht werken. In deze tijd is het moeilijk om mensen voor langere tijd aan een gemeenschap of taak te verbinden, maar kortdurende contacten of projecten kunnen heel inspirerend zijn voor zowel de trouwe kerkganger als de mensen in onze omgeving. We proberen daarom d.m.v. exposities, muziek en andere creatieve gaven mensen te betrekken bij en kennis te laten maken met onze gemeenschap rondom het evangelie van Jezus Christus. Tegelijkertijd willen wij ook zichtbaar zijn bij activiteiten die in het dorp georganiseerd worden, zoals bijvoorbeeld de zomeravondmarkt en andere gelegenheden die zich voor doen. In de afgelopen jaren hebben we op deze manier positieve contacten kunnen opbouwen, die er toe hebben geleid dat onze kerkgemeenschap een volwaardig onderdeel is van de dorpssamenleving. Hier willen we graag mee door gaan en deze contacten nog verder uitbreiden. Waar liggen onze bronnen van inspiratie? Bij dit alles houden wij voor ogen dat de kerk niet kan zonder de gemeenschap met Jezus Christus, die in zijn manier van leven en door zijn dood en opstandig een inspiratiebron is, ook voor mensen van onze tijd, en openheid voor de Geest van God. We geloven dat deze Geest van God vernieuwend aanwezig is in ons midden en ons ook in veranderende tijden leidt naar inspiratie, openheid, verwondering en verbazing. We realiseren ons ook dat je groei niet kunt organiseren. Uiteindelijk is het een geschonken vrucht. Dit neemt niet weg dat wij zelf aan deze groei een bijdrage kunnen leveren door te blijven zoeken naar visie, dromen dromen en gezichten zien. Verlangen en verwachten, hopen en bidden. Van actieve gemeenteleden wordt niet alleen inzet verwacht, maar ook ontvankelijkheid voor dat wat ons toevalt. Deze ontvankelijkheid zorgt er voor dat we het werk in de kerkelijke gemeenschap met vreugde kunnen blijven doen en het geen ondraaglijke last wordt. Voor ons als Protestantse gemeente zijn de verhalen uit de bijbel een belangrijke bron van inspiratie en kennis over God en het christelijk leven. Maar ook de sacramenten, liederen, gebeden en andere vormen van geloofsbeleving voeden en inspireren ons. Daarnaast biedt deze tijd van snelle veranderingen ons steeds opnieuw mogelijkheden aan om op een eigentijdse wijze kerk van Christus te zijn. Het is zaak dat we onze ogen en oren open houden voor deze ontwikkelingen en daar waar mogelijk bij aansluiten. Een voorbeeld is daarbij het meer gebruik maken van beeld door middel van de beamer en andere moderne middelen. Hiervoor zullen we op zoek gaan naar mensen (in het bijzonder ook jongeren) die bedreven zijn in het gebruik maken van de nieuwe media. Wij bidden dat de oude bronnen ons steeds mogen inspireren tot nieuwe vormen, zodat we in staat zullen zijn ook de mensen in onze tijd aan te spreken met het geheim van het geloof dat ons door God gegeven is. Meerjarenbeleidsplan

8 Hoofdstuk 2 Pastoraal beleidsplan 1. Inventarisatie en bezinning Erediensten Er zijn: - gewone diensten met kinderen en kindernevendienst. - met doop - met avondmaal - jeugddiensten - kinderdiensten - themadiensten - oecumenische diensten - huwelijksdiensten - rouwdiensten We willen nadruk blijven leggen op de plaats van kinderen en jongeren in de kerk. In de kerk hebben ze hun eigen plaats in de nevenruimte. Er is een goed opgezet schema van leiding en assistenten (jongeren), die het geheel dragen. Daarom willen we stimuleren om de kinderen onder verantwoordelijkheid van hun ouders deel te laten nemen aan het Heilig Avondmaal. Ook in de KND is er aandacht voor het Heilig Avondmaal. Er blijken veel mensen in Terwolde te zijn, die de drempel naar de kerk te hoog vinden. Er zijn er die in het verleden zijn afgehaakt en aan de rand zijn terechtgekomen. Door andere activiteiten in en buiten de kerk te organiseren, kan de drempel wellicht lager worden. Verder kijken wat het dorp in huis heeft en dit in een dienst of andere activiteiten verweven. Het is niet realistisch om iedereen elke zondag in de kerk te ontmoeten. We mogen genieten van de momenten die het jaar ons biedt. Te denken valt ook aan kloosterbezoek, spirituele wandelingen, exposities, concerten etc. Om een goede communicatie te waarborgen hebben we een mooie website en goede mogelijkheden om een dienst op te nemen, maar ook om een speciale dienst op een dvd te zetten b.v. een trouw- of rouwdienst. Hiervoor is het nodig dat een aantal mensen die daar verstand van heeft benaderd wordt. De website moet goed worden bijgehouden. Ook hier voor hebben we mensen nodig. Bij een overlijden wordt de dienst van Woord en Gebed over het algemeen (vaak om praktische redenen) in de aula in Twello gehouden, of in de aula van het crematorium. De kerkenraad zal in voorkomende gevallen proberen te bevorderen de mensen in overweging te laten nemen om de dienst in de kerk te houden. Hier helpt het vast ook mee dat we nu mooie beeldschermen hebben waarop we foto s en filmpjes kunnen laten zien. Hierover zal ook in het kerkblad worden geschreven. Naast de traditionele huwelijksdienst is het ook mogelijk, zij het onder bepaalde voorwaarden, over andere samenlevingsvormen een zegenbede uit te spreken. De eredienst vormt het hart van de gemeente. Wij vinden het dan ook belangrijk dat deze goed verzorgd is en dat zoveel mogelijk mensen zich er thuis kunnen voelen. Omdat we een dorpskerk zijn, willen we ruimte geven aan verschillende vormen van beleving. De boodschap brengen in de tijd en de taal van nu is onze kracht en inspiratiebron. Het basisuitgangspunt van onze kerkdiensten wordt gevormd door het leesrooster van De Eerste Dag en Kind Op Zondag. Onze orde van dienst is gebaseerd op het oecumenische ordinarium. 8

9 We gebruiken in de kerkdiensten voornamelijk de Nieuwe Bijbelvertaling, maar andere vertalingen worden daarnaast soms ook gebruikt. We zingen voornamelijk uit het nieuwe Liedboek voor de Kerken (Uitgave 2013). Uit andere bundels kan in overleg met de organisten ook worden gezongen. Iedere maand kiezen we een nieuw kinderlied en verder oefenen we iedere maand een lied uit de nieuwe bundel. In de advent- en veertigdagentijd wordt meestal gewerkt met de projecten van Kind op Zondag. Er is dan een nauwe samenwerking met de kindernevendienst. Zij proberen in overleg met de predikant een eigen invulling te geven aan het project. Verder is er met Palmpasen en het kinderkerstfeest ondersteuning door leden van het orkest van Ons Genoegen. In verschillende diensten door het jaar heen worden koren uitgenodigd. Ook muzikanten spelen zo nu en dan mee in de dienst. Hierbij proberen wij meer te kijken naar wat we zelf in huis hebben om zo gemeenteleden of andere dorpsgenoten meer bij de diensten te betrekken. Het avondmaal wordt in een kring gevierd. Ieder die in Jezus Christus gelooft is hiervoor uitgenodigd, ook de kinderen. Pastoraat Niet alleen de predikant, maar ook de andere ambtsdragers en ouderenbezoekers dragen het pastoraat. De gemeente telt 5 wijken, met voor iedere wijk een ouderling, diaken, kerkrentmeester en ouderenbezoekers. Wekelijks wordt na de kerkdienst een bloemengroet als groet van de gemeente bezorgd bij gemeenteleden die ziek zijn, 80 jaar of ouder zijn geworden of een jubileum vieren. Elke zondag worden gemiddeld drie bossen bloemen bezorgd. Zieke kinderen worden eventueel verrast met een mooi boekje of snoep. Bovengenoemde groepen worden door predikant of ouderling naar behoefte bezocht. Voor het bezoeken van ouderen zijn een ruim aantal ouderenbezoekers actief. Zij bezoeken ouderen vanaf 80 jaar in ieder geval één keer per jaar. Ouderen die onder deze leeftijdsgrens zitten worden naar behoefte bezocht. We streven naar een optimale informatievoorziening tussen ouderenbezoekers, ouderlingen en predikant, door af en toe een middag of avond samen te praten over de bezoeken. Naast het ouderenbezoek worden ook andere mensen bezocht. Wij proberen alert te zijn op vragen en signalen die op ons afkomen vanuit het dorp. Deze vorm van pastoraat is dan weliswaar minder georganiseerd, maar vormt zeker een belangrijk, zij het vaak minder zichtbaar onderdeel van het pastorale werk. Voor het jeugdwerk streven we er naar dat er een jeugdouderling en een jeugddiaken is, bijgestaan door vele vrijwilligers. Nieuw ingekomen kerkleden worden door de wijkouderling bezocht en ontvangen daarbij een kerkbode. Het lijkt ons niet haalbaar alle nieuwe inwoners van de dorpen te bezoeken. Wel worden zij door de kerkbode, die een maal per jaar huis aan huis verspreid wordt, en door de startkrant met activiteitenfolder op de hoogte gebracht van het bestaan en de activiteiten van onze kerk. Zo willen we aan een gemeenschap bouwen, die zorg draagt voor elkaar en die haar verantwoordelijkheid kent voor het grote geheel. De openheid en het respect voor elkaar, ook al is iedereen verschillend, is een belangrijk en fijn kenmerk van onze gemeente. Meerjarenbeleidsplan

10 Vorming en toerusting Nadruk zal komen te liggen op het ruimte geven aan alle mensen die zich op welke manier dan ook betrokken voelen bij kerk en geloof. Hierbij willen wij zowel proberen mensen te interesseren voor de activiteiten van de kerk als ook interesse te tonen in en, waar mogelijk, samen te werken met mensen die buiten de kerk met deze onderwerpen bezig zijn. Hiervoor zoeken we naar creatieve en afwisselende werkvormen die aansluiten bij de interesses en de manier van leven van mensen in deze tijd. We proberen met muziek op schoot, de jongsten tot de 65+ groep, de ouderen en alles ertussen bij onze gemeente te betrekken. Herkenbaarheid bij activiteiten in het dorp vanuit onze gemeente georganiseerd heeft onze aandacht. Aan de groepen 5 en 6 op de openbare basisschool wordt godsdienstonderwijs gegeven. De ouders kunnen hun kinderen hiervoor opgeven. Praktisch alle kinderen uit de betreffende groepen nemen deel aan het Godsdienstonderwijs. We organiseren 1 keer in de 2 jaar voor elke wijk een wijkontmoetingsavond met een hedendaags thema, maar waar ook de mogelijkheid is om over de kerk te praten. In de wijk De Vecht doen we dat elk jaar omdat sinds te sluiting van Bethel gevraagd is naar zo n bijeenkomst. Oecumene Door de oecumenische werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de RK Kerk, de Protestantse Gemeente van Nijbroek en onze Protestantse Gemeente, worden de volgende activiteiten georganiseerd: - kerstzangdienst - vesperdiensten in de 40-dagen tijd - gezamenlijke kerkdienst, waarbij één kerkgebouw die ochtend geopend is. - thema-avonden - fietstocht e.d. De predikantsplaats De predikantsplaats voor Terwolde-De Vecht is op 75% vastgesteld. Voor de toekomst zal er naar gestreefd worden om dit op dit niveau te handhaven. Schoolcatechese wordt gegeven door een externe leerkracht. 10

11 2. Jeugdwerk: Het bestaande jeugdwerk continueren en soms vernieuwen. Het jeugdwerk voldoet tot op zekere hoogte. Bij ieder onderdeel van het jeugdwerk zal worden aangegeven wat de sterkte punten en zijn en wat de knelpunten. Oppas 0-4 jarigen met mogelijkheid tot het voorlezen uit de kinderbijbel. Door: Leiding kindernevendienst en assistenten De oppas voldoet zeker aan een behoefte. Er wordt regelmatig gebruik van gemaakt. De leiding en de assistent kunnen dit samen ook goed aan. Mooi is dat alle kinderen voor de zegen terug in de kerk komen. Wanneer de kinderen 4 jaar worden krijgen zij een uitnodiging voor de kindernevendienst. Kindernevendienst 4-12 jarigen. Door: Leiding kindernevendienst en assistenten. De kindernevendienst loopt inhoudelijk goed. Er zijn enthousiaste leidsters die het werk leuk vinden om te doen en ook heel creatief met de kinderen aan het werk gaan. Knelpunt is dat er vaak zo weinig kinderen zijn. Kinderen die 4 jaar worden, worden persoonlijk uitgenodigd om met hun ouders kennis te komen maken. Soms lukt dit goed, soms zijn er veel afmeldingen en soms hoort de leiding helemaal niets. Dit is dan teleurstellend. Een idee is om bij bijzondere gelegenheden de kinderen met een kaart o.i.d. nog eens extra uit te nodigen. Wanneer de kinderen de basisschool verlaten is er een overgangsdienst en geen afscheidsdienst. Je neemt geen afscheid van de kerk, maar gaat de kindernevendienst verlaten als kind. Godsdienstles 8-10 jarigen Door: Hermien Teunissen. De godsdienstlessen zijn bestemd voor de kinderen in groep 5 en 6. De lessen op zich gaan goed, de kinderen zijn er enthousiast over. Het voldoet, in die zin dat kinderen enthousiast zijn, dat ze (bijbel-)verhalen horen en er kleine verbindingen worden gelegd met de kerk. Mogelijke drempels die er zijn (houding ten opzichte van geloof) worden verlaagd. Op verschillende manieren proberen we (ds. Betsy, jeugdouderling en Hermien) verbindingen te leggen met de kerk. Aan het begin van het (les)jaar met de start van de doe-club. Daarna met het kinderkerstfeest en dit jaar voor het eerst met Palm Pasen. Aan het einde van groep 6 gaat de hele groep naar de kerk. Ds. Betsy geeft dan uitleg en de kinderen mogen de toren beklimmen. Het zou mooi zijn om de viering van Palm Pasen de komende jaren uit te breiden. Denk daarbij aan een kleinere versie van het kinderkerstfeest. Een punt van aandacht is er ook. In groep 6 zijn kinderen vaak enthousiast om van alles te doen in (kerk)diensten. Daarna hebben ze geen godsdienstles meer. De vraag is of en hoe we eventueel een band met deze kinderen kunnen houden/versterken. Misschien kunnen we aan het eind van groep 6 daarvoor al wat lijntjes uitleggen en bijv. ouders vragen of kinderen de komende jaren ook mee mogen doen. Je kunt je afvragen of het dan wenselijk is om eventueel aan te sluiten bij de kindernevendienst. Of dat het verstandiger is om dat juist niét te doen. Een punt waar we weinig tot geen invloed op hebben is welke groepen godsdienstlessen krijgen. Komend jaar zijn dat weer de groepen 5 en 6. Mogelijk wordt dat in de toekomst de groepen 6, 7 en 8. Meestal worden de ouders/kinderen dan gevraagd te kiezen voor GVO of HVO. De beslissing hierover ligt bij de directeur van de school. Wat we leren van dit alles is volgens mij het volgende. Door godsdienstlessen is het mogelijk om bij kinderen en daardoor ook hun ouders, een meer open houding ten opzichte van kerk en geloven te geven. Drempels worden verlaagd. Veel meer kun je, denk ik, niet verwachten. Ik vind het wel heel mooi dat het verlagen van drempels lukt. Het is iets van de lange duur, je neemt steeds kleine stapjes. En het kost veel tijd. Meerjarenbeleidsplan

12 Naar de toekomst toe: samenwerking met de kerk/predikant/jeugdouderling/ kerkenraad is heel belangrijk. We moeten elkaar blijven informeren en waar kan de samenwerking opzoeken en elkaar ondersteunen. Het is goed om samen op te gaan. Ook belangrijk is om regelmatig gezien te worden in het dorp. Bij activiteiten van school (kerstviering, musical, e.d.) en in het dorp (koningsdag, kermis enz.). Misschien kan er meer reclame gemaakt worden voor activiteiten die er zijn. De directeur van de school is blij met berichten voor de nieuwsbrief. Daarin wil ik best een coördinerende rol spelen, ook zelf wel het een en ander schrijven. Verder in samenwerking met de kerk. Doe-club 9-12 jarigen Door: Weslie en Wendy Gerrits. Er komen nog steeds veel kinderen naar de clubs en ze zijn enthousiast. Ook voldoet het systeem van overkoepelende leiding en activiteitenleiding nog steeds goed. Soms moeten er nieuwe vrijwilligers gevraagd worden, maar die zijn dan meestal ook wel te vinden. Knelpunt is dat veel kinderen en hun ouders niet weten dat de club door de kerk wordt georganiseerd. We willen dus wat meer bekendheid geven aan het feit dat deze clubs door de kerk worden georganiseerd. Dit kan door bij mails etc. het logo van de kerk te plaatsen en door enkele activiteiten in of rondom de kerk te organiseren (film in de kerk, speurtocht, BBQ naast de kerk) Club jaar en ouder Door: Heidi Bellert en Anita Boon. Deze club is dit jaar helaas niet van start gegaan. Het animo onder de jongeren was te laag. De leiding verloor daardoor een stuk van haar motivatie. Wat we nog wel willen blijven doen is Nacht zonder Dak, hieraan doen ieder jaartoch weer een aantal jongeren mee en zij vinden dat erg leuk. Op deze manier komen de kinderen in aanraking met de diaconale kant van de kerk. Jongerencatechese jarigen Door: Ds. Nobel. Op dit moment is er geen georganiseerde catechese. Ouders vragen er niet naar en als wij het de ouders vragen blijkt de tijd die er aan school, huiswerk, sport en baantjes besteed wordt ook voor hen een reden te zijn om hun kinderen niet ook nog naar de catechese te sturen. Ook andere vormen zijn al geprobeerd met themamiddagen of een uitstapje. Ook hierbij is de opkomst matig. Het is goed om samen na te denken wat wij voor deze leeftijdsgroep kunnen organiseren. Misschien een ontmoetingshonk? Belijdeniscatechese Door: Ds. Nobel. Belijdeniscatechese gaat op aanvraag. Soms is er een enkele beangstellende, maar er zijn ook jaren dat er geen belijdeniscatechisanten zijn. De behoefte aan het doen van belijdenis is klein, maar voor de kerk is het wel van belang dat er belijdende leden blijven, al is het maar om bepaalde functies te kunnen vervullen. Persoonlijk vragen lijkt de beste methode, die we misschien meer moeten gaan inzetten. Jeugddienstcommissie: Door: Volwassenen met een jong hart en jongeren. We streven naar samenwerking met omliggende gemeenten. Misschien is er een mogelijkheid om samen met de Protestante Kerk uit Nijbroek, Twello en de Beemte te kijken of er een jaarkalender kan worden samengesteld met jeugddiensten door het jaar heen. De jeugddiensten zijn in een wat moeilijke situatie terechtgekomen, doordat de jeugdouderling is uitgevallen. In de komende tijd moeten we op zoek naar: - Nieuwe jonge leden voor de jeugddienstcommissie - Overleg en samenwerking met de omliggende gemeenten - Meer diensten waarbij de jongeren actief worden betrokken in de voorbereiding en/of de uitvoering. Ook in de communicatie naar andere jongeren toe kunnen zij een belangrijke rol spelen. Wanneer jongeren actief benaderd worden loont dit wel: meer doen dus! 12

13 Ontmoetingsmomenten voor ouders (thema-avonden, evt. voorbereiding van kinderdiensten) Door: ds. Nobel in samenwerking met de KND, schoolcatecheet etc. Muziek op schoot. Door de predikant één zondagmiddag in het jaar. Ouders en kinderen van 0-4 jaar worden uitgenodigd. Met de kinderen wordt gezongen, een verhaal verteld en de ouders kunne materiaal voor geloofsopvoeding inzien. Voor deze groep en de wat oudere kinderen is het de moeite waard het concept Kliederkerk verder te onderzoeken en uit te werken. De Overgangsdienst wordt altijd voorbereid met de betreffende jongeren en hun ouders. Aan de hand van een aantal vragen komen wezenlijke dingen aan bod over opvoeden, geloof, vasthouden en loslaten, toekomstverwachting, etc. De ouders en kinderen werken actief mee in deze dienst en deze dienst wordt door hen hoog gewaardeerd. Het Kinderkerstfeest wordt met een aantal enthousiaste ouders voorbereid en jongeren en kinderen worden gevraagd mee te doen. Dit voldoet in een grote behoefte. De kinderkerstfeestcommissie slaagt er goed in zowel de kinderen als de ouder op een moderne manier bij het kerstevangelie te betrekken. De Palmpasendienst is ook een kinderdienst die goed wordt bezocht. Bij deze dienst zouden we nog meer contact kunnen zoeken met de ouders en de school catecheet. Hier zijn kleine stapjes gemaakt, die verder uit kunnen groeien, zodat de betrokkenheid vergroot wordt. Samenwerking met andere gemeenten maakt meer mogelijk. Bijvoorbeeld samen een musical instuderen. Ook als de samenwerking door het jaar wat moeilijk is, kan zo n activiteit toch ouders en kinderen bij elkaar brengen. Ook is het goed voor de contacten met de scholen. Tenslotte nog een aantal opmerkingen waar we ons voordeel mee kunnen doen: Het is bekend dat de jeugd een lastige groep/periode is om betrokkenheid te houden. De hoop is dat deze groep, als ze ouder zijn als jonge ouders de weg terug weten te vinden. Aansluiting met de leefwereld van de jeugd is belangrijk. Kerkdiensten mogen best wat vaker een wat hipper karakter hebben. Twee jeugddiensten is wat weinig om een goede binding te krijgen/in stand te houden. En zoek ook buiten de kerk naar activiteiten die aanspreken. Populair op dit moment bij de jeugd zijn activiteiten wat verder weg. Is een bezoek aan Taizé of Iona een idee? Probeer verder gebruik te maken van wat er is. Tijdens het kinderkerstfeest hebben verschillende jongeren gezongen/muziek gemaakt. Kun je hen nog een keer vragen (bijv. open lucht dienst)? 3. Nog wat aanbevelingen en tips Een belangrijk punt is de zichtbaarheid van de kerk. Zijn we wel trots genoeg op waar we voor staan en wat we doen? Zien we de dingen die goed gaan en benoemen we die? Heel goed dat ds. Betsy op vrijdagmiddag naar hej t al eheurd gaat. Kunnen we als kerk activiteiten bedenken/oppikken waar het dorp wat aan heeft? Bijvoorbeeld uitbreiden van de vrijdagmiddag met activiteiten waarbij ouderen en jongeren samenwerken. Je zou kunnen denken aan breilessen voor kinderen, schooltuintjes onderhouden (wordt de school er ook bij betrokken). Samen koken en eten. Het is goed om aandacht te hebben voor de jeugd, een doorgaande lijn is heel belangrijk. Verder is er in deze tijd veel aandacht voor ouderen. Ik denk dat het goed is om daar ook pijlen op te richten. Gebruik te maken van de kracht van (jongere) ouderen. Bij alles is het belangrijk om elkaar, als kerk en verenigingen/dorp, op te zoeken. Bijna overal speelt hetzelfde ( vrouwen van nu is bijna opgeheven, Ons Genoegen heeft het moeilijk), waar kun je elkaar vinden en versterken? Zoek de verbinding. Samenstelling van de consistorievergadering: Ds. Betsy Nobel Voorzitter Lien Uenk Secretaris en wijkouderling Willy Jansen Wijkouderling Klazien Ketelaar Wijkouderling Andries van Assen Wijkouderling Harry van der Haar Jeugdouderling Hanny Zweers Wijkouderling Meerjarenbeleidsplan

14 Hoofdstuk 3 Beleidsplan Diaconie Diaconie is niet een partje van het kerkelijk werk, maar het sap door de hele vrucht heen. 1. Inleiding Als diaconie vinden we dat het diaconaal beleidsplan de basis moet zijn voor onze diaconale opdracht en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden in de komende jaren. In dit plan geven we aan welke ontwikkelingen wij zien, wat onze visie op diaconaat is en wat onze doelen, taken en werkzaamheden zijn in het licht van die ontwikkelingen en die visie. Tenslotte vermelden we de samenstelling van het huidige college van diakenen. De samenstelling zal wellicht de komende vijf jaar veranderen. 2. Wat zien we om ons heen gebeuren? Een analyse. Toenemende decentralisatie bij de overheid en een kanteling bij de overheid als het gaat om haar verantwoordelijkheid voor het welzijn van de mensen, zorgen ervoor dat een groter beroep gedaan wordt op allerlei sociale netwerken. Wij zien de kerk als onderdeel van die sociale netwerken. Ook zien we een toename van het aantal asielzoekers en statushouders landelijk en in onze gemeente. Verder verruwen de omgangsvormen, nemen discriminatie en intolerantie verder toe. Door de toename van de economische en sociale tweedeling in de samenleving zullen steeds meer mensen moeite hebben het hoofd boven water te houden. Langdurige werkloosheid neemt toe, zorgkosten worden steeds hoger en pensioenen en uitkeringen worden verhoudingsgewijs steeds minder. Door de vergrijzing wordt de behoefte aan zorg groter, maar wordt het voor ons als gemeente steeds moeilijker de inkomsten op peil te houden en voldoende vrijwilligers te vinden. Daarnaast constateren we ook dat buiten de kerkelijke gemeente nog steeds belangstelling is om actief te zijn voor de ander. 3. Visie op het diaconaat De letterlijke betekenis van diaconie is het zich dienstbaar opstellen en hulp bieden aan allen die dit waar dan ook nodig hebben. In- en door het diaconaat willen wij als gemeente gestalte geven aan het omzien naar elkaar, zoals Christus dit ons heeft voorgeleefd. Kernbegrippen hierbij zijn: barmhartigheid, gerechtigheid, helpen, solidariteit. Juist ook in dagelijks leven willen de diakenen dit in het omzien naar elkaar, veraf en dichtbij, gestalte geven. Diaconaal werk wordt niet alleen door de diakenen uitgevoerd. Integendeel: diakenen zijn voortrekkers en dragen verantwoordelijkheid voor het diaconale werk in en voor de gemeente. Dienst aan de naaste is een verantwoordelijkheid voor alle gemeenteleden: het is niets meer en niets minder dan onze christelijke opdracht. Willen we zorgzame kerk zijn, dan zullen we naar buiten moeten treden. We moeten ons voortdurend afvragen: wat verwachten de mensen van de diaconie? Welke rol speelt de kerk in samenleving? 4. Taken van de diaconie A. Diaconaat binnen onze gemeente 1. Bij de erediensten - De diaconie is ambtelijk aanwezig bij de kerkdiensten. Naast collecteren t.b.v. diaconale doeleinden heeft de diaken soms een aandeel in de dienst, bijv. bij de schriftlezing, toelichting bij een collecte, enz. - Uitgangscollecten met een diaconaal karakter worden door de diaken verzorgd. Aan deze collectes wordt aandacht besteed d.m.v. folders, de kerkbode en de videoschermen in de kerk. - De diakenen bereiden de avondmaalstafel voor en assisteren bij de viering van het Heilig Avondmaal. Op verzoek 14

15 wordt het Heilig Avondmaal ook thuis bij bejaarden en zieken gevierd. - Het bezorgen van een bloemengroet. Na afloop van de eredienst worden de bloemen uit de kerk bezorgd bij zieken, bejaarden, huwelijksjubilea, enz. door kerkenraadsleden of gemeenteleden. - Het terugluisteren van kerkdiensten mogelijk maken via digitale middelen. - Bij doopvieringen brengen de diakenen het doopwater naar het doopvont en leiden de dopeling binnen. - In de paasnacht brengt een diakenen de nieuwe paaskaars de kerk in. 2. Van/door gemeenteleden - Het brengen van een paasgroet in de week voor Pasen aan nabestaanden in wiens gezinnen het laatste jaar een gezinslid is overleden. - Mensen die zelf moeilijk of niet naar de kerk kunnen komen kunnen een beroep doen op de diakenen voor vervoer. - Ondersteunen (ook financieel) van het ouderenwerk in de gemeente. - Ondersteunen (ook financieel) van het jeugdwerk. Hiervoor is er binnen het college van diakenen een jeugddiaken aanwezig. Bij de laatste twee aandachtspunten beperken we onze opdracht niet allen tot de leden van onze gemeente, maar staan we open voor iedereen die een beroep op ons doet. 3. Kerkomroep financieel bij. Uitzending vindt bij toerbeurt plaats vanuit één van de deelnemende kerken uit de gemeente Voorst. 4. Voorlichting/publiciteit Via het kerkblad, uitdelen van folders, via presentaties tijdens de kerkdiensten en via de website wordt de gemeente geïnformeerd over het diaconale werk. B. Diaconaat binnen de samenleving Hierbij gaat het om dienstverlening van de kerk/diaconie aan de samenleving en het activeren van betrokkenheid van de gemeente op de noden en problemen van de wereld om ons heen. Juist in de tijd van een terugtredende overheid en de nadruk op de participatiesamenleving is het noodzakelijk dat we als diaconie ook onze verantwoordelijkheid nemen. De veranderingen in de zorg en de WMO, de toegenomen werkloosheid en (stille) armoede en de problematiek van de bijstand vragen steeds meer aandacht van de diaconie. We willen een zorgzame kerk zijn en moeten dus oog hebben voor de samenleving om ons heen. Ook proberen we de negatieve effecten van alle veranderingen te signaleren en bij de overheid onder de aandacht te brengen. De diaconie probeert waar nodig te helpen. Niet minder belangrijk is het signaleren van oorzaken waardoor mensen in de problemen raken en het zoeken naar wegen om verandering te bereiken. Steeds meer zal de diaconie moeten samenwerken met andere maatschappelijke organisaties. De volgende aandachtspunten zijn te onderscheiden: - Het signaleren en onder de aandacht brengen van landbouw- en milieuproblematiek, zowel binnen als buiten de gemeente. We moeten aandacht hebben voor meer duurzaamheid in zowel productie als consumptie. - Deelname aan overleg met diaconieën binnen de gemeente Voorst. Wat kunnen we plaatselijk en regionaal doen en wat kunnen we van elkaar leren en hoe kunnen we elkaar versterken? - Meedenken met Vluchtelingenwerk Voorst. De komende jaren zullen meer statushouders en asielzoekers een plek krijgen binnen de gemeente Voorst. De diaconie vindt het haar taak om deze mensen te ondersteunen, zowel op het materiële als het sociale vlak. - Deelnemen in Naastenhulp Voorst. De samenleving krijgt in toenemende mate te maken met stille en sociale armoede. Kerken vinden dat ze een taak hebben in de bestrijding van armoede. Daarom hebben kerken binnen de gemeente Voorst in 2011 Naastenhulp Voorst opgericht. Er zijn al veel instanties binnen de gemeente Voorst die klaar staan voor minderbedeelden. Wanneer door deze instanties niet (snel) geholpen kan worden, probeert Naastenhulp Voorst een vangnet te zijn. - De diaconie vindt dat de verantwoordelijkheid voor armoedebestrijding en zorg in de eerste plaats ligt bij de gemeente Voorst. Indien de gemeente naar het oordeel van de diaconie zijn taak verzuimd, zal de gemeente hierop door de diaconie aangesproken kunnen worden. Daarnaast zal de diaconie proberen binnen haar mogelijkheden toch hulp te bieden. Meerjarenbeleidsplan

16 C. Werelddiaconaat Het diaconaat is niet gebonden aan ons land maar strekt zich wereldwijd uit. Ook de verre naaste behoort tot onze verantwoordelijkheid. We denken daarbij vooral aan Latijns Amerika, Azië, Afrika en Oost Europa. We proberen dit o.a. gestalte te geven door: - Noodhulp aan slachtoffers van rampen en oorlogen. - Structurele hulp. - Bevorderen van bewustwording in onze eigen gemeente. - De volgende aspecten kunnen hierbij worden onderscheiden: - Ondersteunen via Kerk in Actie (KIA). Jaarlijks worden er enige collecten gehouden voor het werk van KIA. Via kerkbode en presentatie in de kerkdiensten wordt hier aandacht aan geschonken. - Het fonds 2% ontwikkelingssamenwerking van de Wereldraad van Kerken. - (Mede) organiseren/stimuleren van noodhulp aan noodlijdende kerken. - Het (mede) verzorgen van projecten en voorlichting via de werkgroep ZWO - Deelname in Oikocredit door middel van aandelenparticipatie. - Het benoemen, onder de aandacht brengen en bestrijden van structuren die armoede en tweedeling veroorzaken. 5. Financiën De diaconie is niet de eindbestemming van het geld dat door de gemeente werd/wordt bijeengebracht, maar veeleer doorgeefluik. Diaconaat is delen en doorgeven. Het is weleens zo uitgedrukt: het diaconale geld is in feite geld van/voor de armen, d.w.z. mensen die het nodig hebben om te kunnen (over)leven en te kunnen werken, waar ook ter wereld. 1. Inkomsten en uitgaven De inkomsten bestaan grotendeels uit: - Collecten en giften (circa 50%) - Rentevergoeding vermogen (circa 50%) De diaconie streeft er naar de inkomsten op hetzelfde niveau te houden, nl Voor jeugdwerk en ouderenwerk wordt subsidie aangevraagd. De ontvangen subsidie wordt in mindering gebracht op de vergoeding van de kosten vanuit de diaconie. Globaal worden de diaconale middelen als volgt besteed: - Werelddiaconaat, 2% Ontwikkelingssamenwerking en oecumenische hulp - Binnenlands diaconaat (o.a. giften aan verschillende instellingen enz.) - Quotum GFR en Provinciaal Fonds - Beheerskosten - Diaconaal werk in de gemeente - Financiële ondersteuning jeugd- en ouderenwerk In de begroting wil de diaconie nadrukkelijk ruimte houden voor armoedebestrijding onder de inwoners van Terwolde-de Vecht. Jaarlijks wordt vooraf een jaarbegroting opgesteld en na afloop een jaarrekening opgemaakt. Externe controle op de jaarrekening vindt plaats door een accountant. Begroting en jaarrekening worden door de diaconie vastgesteld, door de kerkenraad goedgekeurd en ter beoordeling voorgelegd aan de Provinciale Diaconale Commissie. 2. Collecten De eerste rondgang tijdens de diensten is altijd voor de diaconie: we geven eerst voor een ander, dan pas aan ons zelf. De uitgangscollecten hebben een diaconale of kerkrentmeesterlijke bestemming. Het collecterooster wordt door de diaconie opgesteld, waarbij het landelijk collecterooster mede bepalend is. De kerkrentmeesters bepalen de bestemming van hun collectes. Tenslotte wordt het rooster door de kerkenraad goedgekeurd. In de diensten waarin het Heilig Avondmaal wordt gevierd, is er bij de uitgang een extra collecte voor de diaconie. 16

17 3. Verzoeken om bijdragen of steun Regelmatig worden aanvragen ontvangen van instellingen van buiten de gemeente voor een bijdrage. Beoordeling hiervan vindt plaats op onder meer de volgende aspecten: - Is de doelstelling van diaconale aard? - Wat is het werkgebied van de instelling? - Is de organisatie goed gewaarborgd? Indien nodig kan de Bijdragenadvieslijst die jaarlijks verschijnt ons helpen. Voor ondersteuning binnen de gemeente: het financieel ondersteunen van gezinnen of personen die in financiële nood verkeren geschiedt na overleg met de predikant en/of de wijkouderling. Zo nodig is er ook overleg met de gemeentelijke overheid. Naastenhulp Voorst kan in laatste instantie ook ingeschakeld worden. 6. Tenslotte Naast alle genoemde diaconale taken en werkzaamheden zijn de diakenen, mede gezien de kleine omvang van de gemeente en doordat zij zich mede verantwoordelijk weten (en ook zijn) voor het kerkenraadswerk in het algemeen, ook vaak behulpzaam bij allerlei andere kerkelijke zaken en werkzaamheden. Ook zullen de diakenen betrokken raken bij het onderzoek naar de mogelijkheden van samenwerking met buurtgemeenten. Te denken valt aan de voorzichtig opgestarte samenwerking met de gemeente van Nijbroek. 7. Samenstelling van het college van diakenen: Voorzitter: Rik Brummel Secretaris: Dorothé van Baak Penningmeester: Dorothé van Baak Administrateur: Henk van der Scheer Jeugddiaken: Vacature Leden: Erik Nobel, Kees Visser Het is ook mogelijk dat diaconaal medewerkers het college komen versterken. Meerjarenbeleidsplan

18 Hoofdstuk 4 Beleidsplan Kerkrentmeesters 1. Inleiding Het onderdeel van de kerkrentmeesters is gericht op de ontwikkeling van de stoffelijke zaken van de kerkelijke gemeente Terwolde-De Vecht. Het is de taak en verantwoordelijkheid van de kerkrentmeesters om op een zorgvuldige manier om te gaan met de aan haar toevertrouwde stoffelijke zaken en het invulling geven aan de werkgeversrol namens de gemeente en de kerkenraad. Hiertoe behoren gebouwen, gronden en financiële middelen. De stoffelijke zaken zijn geheel en al ten dienste van het gemeente zijn en hebben geen eigenstandige betekenis. De gemeente hecht waarde aan een eigen gebouw om de eredienst in te vieren en als herkenbare plaats om een deel van het kerk zijn te beleven. Evenzo hecht de gemeente aan een eigen predikant, die de gemeente leidt, ondersteunt en toerust. Hieruit vloeit als doelstelling voort, dat inkomsten en uitgaven in evenwicht moeten zijn. 2. Uitgangspunten Uitgangspunt is een financieel gezond evenwicht van inkomsten en uitgaven. Om dit te bereiken zullen waar mogelijk kosten worden verlaagd en opbrengsten worden verhoogd en zal samenwerking met omliggende gemeenten zeker nodig zijn. Het blijkt dat we zonder andere maatregelen dan tot nu toe niet tot een balans komen tussen inkomsten en uitgaven. 3. Kerntaken Ons religieus erfgoed - de kerk als instelling - voor de volgende generatie te behouden, is een kerntaak van de Kerkrentmeesters. Voortbouwend op de historie vormt de exploitatie van de gebouwen en de gronden daarbij een belangrijk onderdeel. In de afgelopen 4-jarige periode hebben we de inventaris deels gemoderniseerd (geluids- en video-installatie). Acties: - Door de actie kerkbalans gerichter naar verschillende doelgroepen in te zetten, wordt gestreefd naar een verhoging van de opbrengst, teneinde de kostenontwikkeling bij te houden. - De inkomsten verkregen uit rente en pacht zullen kritisch gevolgd worden. Maar er lijken weinig reële kansen om hier tot een verhoging te komen. De rentestanden zijn structureel laag op dit moment en een deel van de gelden zijn langjarig belegd via een goede doelenorganisatie die verbonden is aan de PKN. De gronden worden verpacht via de KKG en die volgt de wettelijke pachtnormen. Er is niet voor gekozen om de gronden (ca. 10 ha) los in gebruik te geven. - Gesprekken inzake donaties en sponsoring zullen plaatsvinden waar ze passend zijn bij de aard en inhoud van het kerkzijn. - Opbrengsten van de rommelmarkt zijn primair voor onderhoud van gebouwen. Het werk van de Rommelmarktcommissie loopt voortreffelijk. Het brengt jaarlijks een behoorlijk groot bedrag op, dat wordt toegevoegd aan het Onderhoudsfonds voor de kerk. Daarnaast genereert het veel vrijwilligers, samenwerking en gevoel van verbondenheid binnen de brede gemeenschap van mensen binnen en rondom de kerk. Hieruit leren we dat een gerichte activiteit, laagdrempelig en op de gemeenschap gericht tot enthousiasme en saamhorigheid leidt en dat er veel waardering is voor het behoud van het historische kerkgebouw. - Verhuur van onze gebouwen voor maatschappelijke en culturele doelen zullen we verder moeten promoten. Hierbij wordt er naar gestreefd om over het geheel van de verhuuractiviteiten een positief exploitatie saldo te realiseren. De verhuur van het kerkgebouw is het laatste jaar teruggelopen. Dit komt ook tot uiting in een terugloop van de inkomsten uit verhuur. De indruk is ook dat er veel concurrentie is in de verhuur van bijzondere gebouwen in deze streek. Bovendien lijkt het erop dat extra verhuur heel veel extra capaciteitsinzet vraagt van een klein aantal vrijwilligers. De grens is hier wel bereikt. En de verhuur leidt al gauw tot verhoging van extra kosten voor verwarming, schoonmaken en onderhoud van gebouw en interieur. Het is moeilijk om er extra geld aan over te houden. Er is nog niet overwogen of de kerk ook verhuurd zou kunnen worden aan gespecialiseerde evenementenorganisaties, die alle bijkomende kosten voor hun rekening nemen, zodat de opbrengsten die er dan worden gehaald ook echte extra opbrengsten zijn. Het maken van arrangementen met 18

19 Kriebelz of andere bedrijven is niet onderzocht, maar stuit ook op hetzelfde achterliggende argument van extra werk voor een kleine club van vrijwilligers die nu ook al veel doen in de kerk. - Er is in de afgelopen periode een nieuwe geluidsinstallatie met uitgebreidere ICT-mogelijkheden aangeschaft. Dit geef meer mogelijkheden in de erediensten. Er kunnen Dvd s worden opgenomen van diensten. Dat is van betekenis voor trouwof rouwdiensten en doopdiensten. Maar er zijn ook meer mogelijkheden voor andere gebruiksvormen van het gebouw. Voor zover nu te overzien, kunnen we nog geen optimaal gebruik maken van alle nieuwe mogelijkheden. In de komende periode willen we een ICT-team ( beam team ) instellen, dat de nieuwe gebruiksmogelijkheden van de installatie meer binnen bereik brengt, mede ter ondersteuning en ontlasting van het werk van de kosters. - Bredere verspreiding van de kerkbode blijkt in de afgelopen periode geen merkbaar effect te hebben gehad. In de komende jaren wordt nagegaan of andere vormen van communicatie met de mensen in de omgeving tot meer verbinding kan leiden; bijvoorbeeld via internet, de website of social media. - Openstelling van de kerk in de zomer is een mogelijkheid. Eventueel in combinatie met een tentoonstelling.er zal nagegaan moeten worden of er een positief exploitatiesaldo mee verkregen kan worden ter instandhouding van het kerkgebouw. Er is incidenteel in het kader van andere activiteiten een extra openstelling geweest. Dit levert altijd wel enige geïnteresseerde bezoekers op. Het leidt echter niet tot substantiële opbrengsten of grote aantallen. Wel hebben we geleerd, dat dergelijke openstellingen altijd een beroep doen op de inzet van een aantal (vaak weer dezelfde) vrijwilligers voor ontvangst, begeleiding, presentatie, koffie aanbieden en weer schoonmaken. Voorshands wordt niet ingezien dat dit een positieve bijdrage gaat leveren aan het oplossen van de financiële knelpunten. 4. Exploitatie Het is in de afgelopen periode van vier jaar niet gelukt om de uitgaven en de inkomsten in balans te krijgen. Het verschil tussen de opbrengsten en de uitgaven wordt elk jaar een klein beetje groter. Het negatieve exploitatieresultaat loopt op en wordt aangevuld uit het eigen vermogen; uit de ingestelde fondsen van de kerk. Dat betekent dat we interen op het eigen vermogen en dat we toegroeien naar een situatie die financieel steeds ongunstiger wordt. De inkomsten lopen terug in samenhang met de daling van het aantal lidmaten van de kerk. De kosten (uitgaven) zijn vrijwel geheel teruggebracht tot het minimum; er zijn nog weinig mogelijkheden om kosten te verlagen. De grootste kostenpost voor de gemeente bestaat uit het salaris van de predikant. Deze post kan niet maar zo naar beneden bijgesteld worden. Het is noodzakelijk dat de gemeente zich beraadt hoe hier in de toekomst mee omgegaan moet worden. De daling van het aantal lidmaten heeft ertoe geleid dat de gemeente volgens de adviesnormen van de PKN nog in aanmerking zou komen voor een 0,5 predikantsplaats. Momenteel heeft de gemeente een 0,75 predikantsplaats. Het jaarlijkse exploitatie tekort komt anno 2016 uit op ca ,- en loopt in de planperiode op tot ca ,-. Een groot deel hiervan hangt samen met het verschil in beloning tussen een 0,75 en 0,5 fte predikantsplaats, zijnde ca ,- per jaar. Om het exploitatieverschil en de belangrijkste kostenpost ook financieel aan elkaar te linken, wordt het jaarlijkse exploitatieverschil aangevuld met een onttrekking aan het Pastoraal Fonds ter grootte van 1/3 van de kosten van de predikantsplaats. Binnen het College van Kerkrentmeesters zijn op aanraden van de Commissie van Advies een aantal overwegingen op een rij gezet: - De Commissie van Advies wijst er op, dat in het verleden door zorgvuldig beleid een zekere reserve en vermogen opgebouwd en in stand gehouden is. Het kan niet zo zijn dat in de huidige tijd die reserves/het vermogen opgesoupeerd worden op een te snelle of te gemakkelijke manier. Als het College van Kerkrentmeesters door de inzet van de fondsen te snel het vermogen laat slinken, zou je versneld (misschien wel 10 jaar eerder als anders) in een situatie kunnen belanden dat helemaal geen eigen predikant meer betaald kan worden. En die situatie willen we niet naar ons toe halen. - Het aanhouden van een vermogen in geld en goederen (gebouwen, grond) is op zichzelf geen doel. We moeten niet benauwd zijn om de beschikbare middelen te gebruiken ten dienste van de gemeente. - Mogelijk zouden veel meer zaken gezamenlijk gedaan kunnen worden met andere gemeenten om de kosten te drukken of de opbrengsten te verhogen. - Mogelijk zou de predikant meer ingezet kunnen worden in andere gemeenten en zodoende leiden tot een verminderde druk op de kosten voor de eigen gemeente. Dit kan alleen in goed onderling overleg met de predikant en de PKN. - Vermindering van de predikantsplaats naar 0,5 fte. Voordat zoiets aan de orde kan zijn, vergt dat overleg met de predikant en de landelijke PKN. Het is alleen mogelijk in goed onderling overleg of nadat een vacature is ontstaan en weer opgevuld moet gaan worden. Meerjarenbeleidsplan

20 - De huidige predikant vervult een aantal taken en rollen in de gemeente die anders blijven liggen tot opbouw en functioneren van de gemeente. Als de predikantsplaats teruggebracht zou worden, zouden mogelijk een aantal van dergelijke zaken niet meer opgepakt worden en tot een versnelde verschraling of afbouw van de gemeente kunnen leiden. Als het wegvallen van een stuk van de inzet van de predikant tot snellere verschraling of afbouw van de gemeente zou leiden en vermindering van het ledenbestand, kan het paard achter de wagen gespannen worden, als de vermindering van de kosten wordt ingehaald door een verlaging van de inkomsten. - De dialoog over het al dan niet krimpen in de beschikbare predikantsplaats is een zaak van de kerkenraad, de predikant en de gehele gemeente. Dit vergt een zorgvuldige en gedegen voorbereiding en aanpak. 5. Samenwerking met andere gemeenten Door het geleidelijk steeds teruglopend aantal gemeenteleden en het achterblijven van de inkomsten bij de uitgaven, ligt samenwerking zoeken met andere gemeenten voor de hand. Samenwerking met andere gemeenten is noodzakelijk om kosten te kunnen delen en/of opbrengsten te kunnen genereren. Als voorbeeld wordt genoemd diensten volgen in andere gemeenten, waardoor het aantal eigen diensten in de eigen kerk kan verminderen. Hierdoor kunnen kosten van het gebruik van het gebouw en salariskosten voor de predikant worden verlaagd. Ook zouden jongeren- en ouderenwerk gezamenlijk met andere gemeenten uitgevoerd kunnen worden, waardoor de kosten gedrukt of het bereik vergroot kan worden. Primair wordt verkend of er een vorm van samenwerking met één of meerdere PKN-gemeenten in de directe omgeving mogelijk is. We hebben stappen gezet naar Nijbroek, Beemte-Broekland en Welsum. Welsum heeft altijd afgehouden. Beemte-Broekland is afgehaakt. Met Nijbroek zijn we nu een aantal jaren aan het verkennen. Het is nog niet gemakkelijk om tot samenwerking te komen met andere (buur-)gemeenten. De samenwerking met Nijbroek heeft nu ruim twee jaar gestalte gekregen door gezamenlijke vergaderingen van de moderamina en door een keer een gezamenlijke vergadering van de beide voltallige kerkenraden. Dat laatste leidde wel tot een stuk begrip over en weer en een aantal inspiratie ideeën. Maar er zijn nog niet veel concrete stappen gezet voor samenwerking. De beide jeugddienstcommissies hebben al wel twee jaar geprobeerd om samen te werken, maar het loopt niet echt. Een succes was wel de gezamenlijke organisatie van een kindermusical in Het College van Kerkrentmeesters en de Commissie van Advies adviseren om in het komende jaar te proberen om tot heel concrete samenwerkingsacties te komen. Als dat niet lukt zou actief naar meer samenwerking gezocht moeten worden met andere gemeenten in de buurt: bijvoorbeeld Twello, Welsum of misschien Deventer. De Commissie van Advies adviseert om de samenwerking tussen Terwolde-De Vecht en Nijbroek over een wat langere tijd en voor meerdere aspecten te laten begeleiden door een externe adviseur. Dit kan helpen om het proces te versnellen of duidelijker te maken. 6. Jeugd Het betrekken van de jeugd bij de ontwikkeling van de kerk is een zorgpunt. Nieuw elan en inspiratie voor de toekomst zijn noodzakelijk. Het blijkt echter bijzonder moeilijk om de jeugd te betrekken bij de kerk. Er zijn kerkelijke gemeenten (onder meer in Deventer en Apeldoorn) die wel grote groepen jeugd en jongeren trekken. We kunnen daarmee contact leggen en nagaan of daar iets van te leren is. Overigens is de situatie in steden natuurlijk niet vergelijkbaar met de situatie in ons dorp en op het platteland. Er zijn geen scholen of hogere beroepsopleidingen en weinig werk voor jongeren, waardoor er ook weinig jongeren blijven na de middelbare schoolleeftijd. 7. Kosten/investeringen Uitgaven aan goederen worden in beginsel op basis van meerdere offertes getoetst. Zelfredzaamheid en samenwerking door de leden moet de uitgaven voor onderhoud tot een minimum proberen te beperken. Door gezamenlijk zaken op te pakken en uit te voeren wordt op financiën bespaard en wordt een bijdrage geleverd aan de saamhorigheid en gedeelde verantwoordelijkheid binnen de gemeente. 20

21 8. Onroerend goed Het onderhoud van de kerk in Terwolde gebeurt aan de hand van het jaarlijkse inspectierapport van de Monumentenwacht. Dit zullen we continueren. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van subsidies van de overheid (Gemeente, Provincie, Rijk) voor de instandhouding (onderhoud) en ontwikkeling (eventueel verbreding van gebruiksmogelijkheden) van de gebouwen. Er is BRIM-subsidie verkregen voor het onderhoud van het monument (de kerk). In de komende periode moeten we bezien of er opnieuw een BRIM-subsidie aangevraagd kan worden. De toren is eigendom van de gemeente Voorst en komt wat betreft beheer en onderhoud voor rekening van de gemeente Voorst. In de komende periode zal met de gemeente Voorst overlegd worden om de onderhoudstoestand van de toren te verbeteren. In de planperiode zal opnieuw worden verkend of de Stichting Vrienden van de kerk weer nieuw leven ingeblazen kan worden. Hierbij zal specifiek aandacht worden besteed aan vrees voor concurrentie met de Actie Kerkbalans en met de Rommelmarkt. In de dorpen in de buurt functioneren ook dergelijke stichtingen en daarmee zal contact gelegd worden om daarvan te leren. De kerkelijke goederen betreffende landerijen worden door het Kantoor Kerkelijke Goederen (KKG) beheerd. Dit loopt goed en zal worden gecontinueerd De pastorie wordt beheerd aan de hand van de handleiding van de ROZ (Raad voor Onroerende Zaken). Hoewel deze handleiding op zich bruikbaar is, blijkt de concrete staat van onderhoud van de pastorie steeds meer een zorgpunt te worden. In het College van Kerkrentmeesters is wel door de Commissie van Advies de vraag opgeworpen of een eigen pastorie van de gemeente op termijn nog wel van deze tijd is. Er bestaan steeds minder organisaties of bedrijven met eigen ( dienst- ) woningen. En er zijn door de kleinere dienstverbanden en de flexibeler invulling van de functies ook steeds minder predikanten die vast willen zitten aan een huis van één gemeente. 9. Orgel Het Naber orgel is evenals de kerk een historisch erfgoed. Besprekingen over donaties door derden t.b.v. het onderhoud zullen plaatsvinden. In 2015 en 2016 is besloten om alle uitgangscollectes van het College van Kerkrentmeesters te bestemmen voor het Orgelfonds. Hierdoor is er een geringe stijging geweest van de inkomsten van het Orgelfonds. Er wordt inmiddels een onderzoek opgestart of een nieuwe groot onderhoudsbeurt voor het orgel nodig is. In de loop van 2017 zal duidelijk worden of dit wel of niet zo is en of dit een grote kostenpost zal gaan vormen in de komende planperiode. Daarbij zal actief worden gekeken naar de mogelijke werving van subsidies voor kerkorgels uit verschillende particuliere en overheidskanalen, waaronder de BRIM (RCE) en de gemeente Voorst. 10. Fondsen Ten behoeve van het opvangen van grote uitgaven beheren de kerkrentmeesters enkele fondsen. De rentes verkregen uit deze fondsen worden aan het betreffende fonds toegevoegd. Zo hebben we onderhoudsfondsen voor het kerkgebouw, de pastorie, het orgel en een pastoraal fonds. Ook worden er collectes en acties voor deze fondsen gehouden. De rommelmarktcommissie doneert via de eigen rekening veelal aan het onderhoudsfonds voor het kerkgebouw. Bij begrotingstekorten kan geput worden uit het daarvoor bestemde fonds. Het werken met de onderscheiden fondsen loopt naar tevredenheid. Het helpt om overzicht te houden. 11. Administratie De overeenkomst met het Kantoor der Kerkelijke Administratie (KKA) blijft gehandhaafd. Dat loopt goed en zal worden gecontinueerd. Meerjarenbeleidsplan

22 12. Predikantsplaats De predikantsplaats valt rechtspositioneel onder de Protestantse Kerk Nederland (PKN). Binnen de gemeente vervult het College van Kerkrentmeesters de werkgeversrol richting de predikant. Onderdeel daarvan is, dat het jaarlijkse functioneringsgesprek en het ontwikkelingsgesprek met de predikant gevoerd door de voorzitter van het College van Kerkrentmeesters samen met de scriba van de Kerkenraad. De samenvatting van die gesprekken wordt besproken in de Kerkenraad. 13. Organisten Voor een goede invulling van de erediensten is muzikale ondersteuning van belang. Minimaal een keer per jaar zal in breder verband overleg worden gevoerd over de vorm en inhoud van de muzikale ondersteuning door de kerkrentmeesters, organisten,voorganger en A.M. van der Haar. De coördinatie en invulling van het rooster vindt centraal plaats door A.M. van der Haar. Dit verloopt uitstekend en zal worden gecontinueerd. Gezien de activiteiten in de naburige kerken zal in overleg met de Culturele Commissie bekeken worden of er ruimte is voor een muzikaal evenement. Er is regelmatig overleg met de Culturele Commissie over muzikale of andere evenementen. Dit neemt geen hoge vlucht. Er vinden jaarlijks slechts incidenteel evenementen plaats. Tot nu toe hebben we geleerd, dat het voor de bekendheid van het kerkgebouw nog niet echt veel opbrengt en dat het financieel met moeite quitte draait. 14. Kosters De taken van de koster zijn zeer veelzijdig. Ook hier is minimaal één maal per jaar een overleg tussen het College van Kerkrentmeesters, de predikant en de kosters gewenst. 15. Rommelmarkt Het belang van de rommelmarkt is groot en verdient speciale aandacht en waardering. De samenwerking met de Rommelmarkt Commissie - waarin ook niet kerkgangers deelnemen - wordt voortgezet. Namens de kerkrentmeesters zit H. Stormink in het bestuur van de Rommelmarkt Commissie. De Rommelmarkt Commissie levert uitstekend werk en zeer goede resultaten. Het is van grote waarde om de activiteiten en het enthousiasme van de rommelmarkt te continueren. 16. Samenstelling van het College van Kerkrentmeesters Piet Winterman Ben Hiddink Alie Ensink-Wichers Harry Steenbergen Henk Stormink voorzitter penningmeester secretaris onderhoud gebouwen beheer gebouwen en land De administratie wordt verzorgd door S. Wolters. Dit werkt subliem en zal worden gecontinueerd. 22

23 17. Commissie van Advies De Commissie van advies heeft een adviserende en controlerende taak ten opzichte van het College van Kerkrentmeesters. Tenminste twee maal per jaar vergadert de Commissie van Advies samen met het College van Kerkrentmeesters; in ieder geval in het laatste kwartaal vóór het vaststellen van de begroting voor het volgende jaar en in het voorjaar, mede ter bespreking van de Jaarrekening. Er wordt naar gestreefd om in de samenstelling van de Commissie van Advies minimaal één persoon met affiniteit en kennis van financiële zaken te hebben. Samenstelling : Berry Bellert Teun Veldhuis Ben Pas Jaap van Oorspronk Terwolde, december 2016 Meerjarenbeleidsplan