Jaargang 21 Nummer 02 juli Ralph Hamers, ING: DoubleDividend. Ronde Tafel: Inzicht in uw. pensioensector tot keuzes

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaargang 21 Nummer 02 juli 2014. Ralph Hamers, ING: DoubleDividend. Ronde Tafel: Inzicht in uw. pensioensector tot keuzes"

Transcriptie

1 Jaargang 21 Nummer 02 juli 2014 Ralph Hamers, ING: Bij ING begint en eindigt alles bij de klant DoubleDividend Wij hebben een langetermijnvisie en dat moeten beleggers ook hebben Ronde Tafel: Inzicht in uw beleggingen Europa dwingt Europa dwingt Nederlandse pensioensector tot keuzes

2 INHOUD Voorwoord 3 Interview Ralph Hamers, ING Groep 4 Kostenbenchmarking voor pensioenfondsen 6 Column AIFMD 8 Draghi s droom 10 Ronde Tafel: Inzicht in uw beleggingen 12 DoubleDividend: verantwoord vermogensbeheer als beleggingsfilosofie 14 Column EMIR 17 Global Custody Netwerk Nieuws 18 Column TARGET2-Securities 21 Collectiviteit in Britse DC-regelingen 22 Europa dwingt Nederlandse pensioensector tot keuzes 24 Commentaar op deze uitgave, suggesties voor toekomstige artikelen en verzoeken om op de verzendlijst geplaatst te worden, kunt u richten aan: Client management Tamis Stuker Managing Director Business Development Mark van Weezenbeek Managing Director Eindredactie Robbert Veltman Vormgeving Koeweiden Postma, Amsterdam Drukwerk KAS BANK, Document & Systems Services KAS Selections is een kwartaaluitgave van KAS BANK N.V. te Amsterdam, Londen en Wiesbaden. Hoewel deze uitgave met de meeste zorg wordt samengesteld, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. Jaargang 21, nummer 2, juli 2014

3 Voorwoord Het zal u niet zijn ontgaan dat kostentransparantie hoog op de agenda staat. In februari publiceerde DNB haar bevindingen over de kosten van pensioenfondsen in Over het geheel genomen toont de toezichthouder zich redelijk tevreden over het inzicht bij pensioenfondsen in hun kostenstructuur. Bij illiquide beleggingen ziet DNB echter nog wel ruimte voor verbeteringen. In haar rapportage over 2013 gaat DNB hier dan ook extra op toezien. Het nieuwe Financieel Toetsingskader dat op 1 januari 2015 van kracht wordt, bevat eveneens een groot aantal verplichte staten gericht op inzicht in de kosten van pensioenfondsen. Misschien wordt dan duidelijk of institutionele beleggers, volgens vermogensbeheerder Russell Investments althans, wereldwijd miljarden kunnen besparen op de uitvoering van hun beleggingsbeleid. Er zou vooral geld weglekken doordat bij de uitvoering van beleggingsbeslissingen te weinig op de kosten wordt gelet. De roep om meer (kosten)transparantie en kostenbeheersing wordt binnen de pensioensector breed gedeeld. Tegelijkertijd dreigen vooral kleinere pensioenfondsen te bezwijken onder de regeldruk. Ton Berendsen, voormalig directielid bij ABP/APG, is daar zeer duidelijk over. Als zelfstandig fonds wordt het volgens hem zeer moeilijk zelfstandig te blijven opereren door alle regels waaraan fondsen en hun bestuurders moeten voldoen. Sommige fondsen worden daardoor too small to comply. Voor uitvoerders zou min of meer hetzelfde gelden, omdat investeringen in bijvoorbeeld compliance en nieuwe systemen steeds groter worden. Zelf ben ik niet zo somber. Het nieuwe Algemeen Pensioenfonds biedt bijvoorbeeld volop kansen om de identiteit van de eigen regeling te behouden terwijl toch wordt geprofiteerd van schaalvoordelen bij de uitvoering van de regeling. Alleen moet Den Haag dan wel een beetje opschieten met de concrete uitvoering van het wetsvoorstel, anders is het straks voor veel kleine fondsen alsnog te laat. Maar kleinere fondsen kunnen ook zelfstandig overleven als zij daarvoor de juiste instrumenten ter beschikking hebben. Uitbesteden van taken zorgt ervoor dat bestuurders zich volledig kunnen richten op hun kerntaak, het beschermen van de belangen van de deelnemers en het toevertrouwde pensioenvermogen. Bij KAS BANK volgen wij deze discussie, o.a. via 10Talks, uiteraard op de voet. Maar dat niet alleen. Samen met onze klanten ontwikkelen wij oplossingen die werkelijk tege - moet komen aan de behoeften in de markt. Onze organisatie en IT zijn er volledig op gericht om onze ambitie als de effectenspecialist voor pensioenfondsen, verzekeraars, funds en wealth managers, daadwerkelijk waar te maken. Want uiteindelijk gaat het erom dat wij u optimaal ondersteunen bij het realiseren van uw bedrijfsdoelstellingen. Wij zijn dan ook zeer benieuwd hoe u onze dienstverlening ervaart. Binnenkort ontvangt u de Client Service Review Bij ieder onderdeel kunt u uitgebreid feedback geven en suggesties voor verbeteringen doen. Voor een optimale samenwerking bespreken wij de uitkomsten bij u op kantoor. Ik wil dit Voorwoord dan ook graag besluiten met de oproep om deel te nemen aan de Client Service Review Sikko van Katwijk Raad van Bestuur KAS BANK 3

4 DUURZAAMHEID WORDT STEEDS MEER ONDERDEEL VAN DE BEDRIJFSVOERING Ralph Hamers, CEO en Voorzitter ING Groep N.V. ING Groep N.V. is een wereldwijde financiële instelling van Nederlandse origine en levert diensten op het gebied van bankieren, beleggen, levensverzekeringen en pensioenen. De meer dan medewerkers van ING Bank bieden diensten op het gebied van retail- en zakelijk bankieren aan klanten in meer dan 40 landen. NN Group N.V. is als verzekeringsbedrijf/vermogensbeheerder met meer dan medewerkers actief in meer dan 18 landen. Sinds juli 2014 is NN Group aan de Amsterdamse Euronext beurs genoteerd. ING Groep heeft nu nog een meerderheidsbelang in NN Group, maar wil meer dan 50% van haar aandelen afstoten vóór 31 december 2015 en de resterende aandelen vóór 31 december Dit tijdspad is ook overeengekomen met de Europese Commissie. De zelfstandige Stichting Pensioenfonds ING is klant bij KAS BANK. In het kader van onze reeks interviews met CEO s van sponsoren van onze institutionele klanten spraken wij met Ralph Hamers, sinds 1 oktober 2013 CEO en voorzitter van ING Groep. Hoe zou u de bedrijfscultuur bij ING Groep willen beschrijven? Als open en toegankelijk, met een no-nonsense mentaliteit. Verder denk ik dat wij als financieel dienstverleners vooroplopen en ook willen lopen bij het ontwikkelen van nieuwe en betere dienstverlening voor onze klanten. Uit onderzoek onder onze medewerkers van over de gehele wereld over onze toekomst bleek dat onze normen en waarden datgene waar we voor staan onze gemeenschappelijke deler is. En waar we voor staan, en overigens altijd voor gestaan hebben, is: Empowering people to stay a step ahead in life and in business, oftewel: mensen in staat stellen om in het leven en in zaken een stap voor te blijven. Ons merk is in de meer dan 40 landen waarin wij actief zijn, krachtig en bekend. Dat geeft de werknemers een gevoel van identiteit en het is een basis voor vertrouwen bij onze klanten en andere belanghebbenden. Wat is de strategische visie van ING Groep op klantenbinding en een langdurige relatie met de klant? Bij ING begint en eindigt alles bij de klant. ING heeft een brede klantenbasis: individuen, gezinnen, kleine, middelgrote en zeer grote bedrijven, instellingen en de overheid. Hoe langer je een klant bedient, hoe beter je begrijpt hoe je kunt helpen bij dagelijkse bankzaken en hoe beter je kunt adviseren op momenten dat daar behoefte aan is. Zowel particuliere als zakelijke klanten hebben momenten in hun leven waar beslissingen genomen worden waar belangrijke financiële aspecten aan zitten. Om er op die momenten ook echt voor een klant te zijn, is een langdurige relatie nodig. En dat zijn de momenten die onze specialisten ook het leukst en vaak ook meest uitdagend vinden aan hun werk. Na verloop van tijd gaan klanten dan ook meer diensten bij ING afnemen. ING wil de primaire bank zijn voor haar klanten. Dat wordt je niet zomaar. Klanten vertellen ons wat we beter kunnen doen en waar ze heel tevreden over zijn en dat helpt om de dienstverlening nog beter te maken. Maar we gaan verder dan alleen klanten helpen. We hebben ook de ambitie om de maatschappij verder te helpen. Denk aan Financieel Fit, een programma waarbij we Nederlanders inzicht geven in hoe ze hun financiën op orde kunnen houden, nu en in de toekomst. De financiële wereld krijgt met steeds strengere internationale regelgeving te maken, zoals Basel III, AIFMD, MiFID, EMIR en FATCA. Hoe bereiden de diverse onderdelen van ING Groep zichzelf en hun klanten daarop voor? We zijn al een hele tijd bezig om het bedrijf te versterken, zodat we in ieder geval voldoen aan de steeds strenger wordende regels. Bij ING onderschrijven we de noodzaak om financiële instellingen veerkrachtiger te maken en het systeem als geheel stabieler. We ondersteunen dan ook het merendeel van de maatregelen die op internationaal, Europees en nationaal niveau worden genomen, zoals de vereiste toename van het kernkapitaal van banken. ING maakt zich echter wel zorgen over de cumulatieve invloed van de vele verschillende maatregelen, de onzekerheid over wanneer en hoe deze worden geïmplementeerd, en welke invloed ze hebben op onze rol als financier van de reële economie. Hierover zijn we voortdurend in gesprek met beleidsmakers. De zorgen die ten grondslag liggen aan de brede roep in de samenleving om nóg stringenter toezicht en nóg 4 KAS SELECTIONS juli 2014

5 Ralph Hamers, CEO en Voorzitter ING Groep Ralph Hamers werd per 13 mei 2013 benoemd tot lid van de Raad van Bestuur van ING Groep. Op 1 oktober 2013 werd hij benoemd tot CEO en voorzitter. Ralph Hamers kwam in 1991 bij ING in dienst. Voor zijn benoeming tot de Raad van Bestuur was hij chief executive officer van ING België en Luxemburg. Ralph Hamers is tevens voorzitter van het Bestuur Bank en het Bestuur NN Group. strengere regulering kan ik overigens goed plaatsen. Cruciaal is echter óók dat we de slagkracht van banken bij het ondersteunen van het prille economisch herstel niet teveel beperken door aan alle knoppen tegelijk te draaien. Wij zijn daarom als ING groot voorstander van de ontwikkeling naar een Europese Bankenunie, inclusief een Europees resolutiemechanisme en resolutiefonds. Mijn boodschap aan beleidsmakers is vooral: laat de Euro pese mechanismen hun werk doen, zodat banken in heel Europa hun maatschappelijk essentiële diensten tegen zo laag mogelijke prijzen kunnen aanbieden, en hun risico s optimaal kunnen managen. Dat is uiteindelijk in ieders belang, maar zeker in het belang van Nederland. Hoe denkt u dat de financiële sector er over vijf jaar uit zal zien? De veranderingen gaan heel snel. Een aantal trends heeft impact op de financiële sector. Ik zal er drie noemen. Zo zorgt de mobiele revolutie ervoor dat we nu veel meer leven in een on-demand-economie. De consument wil steeds meer gemak en eenvoud. Als bank moeten en willen we daarin mee. We laten dat zien in onze zoge heten customer promises. Daarvan zijn er in totaal vier. De eerste heet Clear and easy. Dat betekent dat we in onze dienstverlening en met onze producten helder willen zijn en eenvoud willen bieden. De tweede, Anytime, anywhere, en ook de derde Empower, zijn relevant in dit verband. Anytime, anywhere geeft aan dat we diensten willen bieden op het moment dat de klant het wil. Empower wil zeggen dat we klanten inzicht willen geven en de tools om de financiële beslissingen te nemen die hen in staat stellen om in het leven en in zaken een stap voor te blijven. De vierde is Keep getting better en betekent dat we de service aan onze klanten continu proberen te verbeteren. Een tweede trend met impact op de financiële sector is duurzaamheid. Duurzaamheid zal steeds meer een integraal onderdeel worden van de bedrijfsvoering. ING wil een leidende rol vervullen in het ondersteunen en versnellen van het transitieproces naar een duurzamere economie en samenleving. Een derde trend is die van de sociale digitale revolutie. Mensen zijn steeds meer online op zoek naar betrouwbare, relevante informatie en inzichten. Dat betekent dat ING bijvoorbeeld via de social media kansen ziet om met klanten in gesprek te komen en antwoord te geven op vragen. Deze trends en hoe we daarmee omgaan, geven weer hoe ik verwacht in welke richting de sector zich beweegt. Wat zeker is, is dat de financiële sector er over vijf jaar anders uitziet dan nu. Ook onze concurrenten zijn in beweging; zowel de bestaande concurrentie als potentiele nieuwkomers van buiten de sector. Maar ik denk dat ING er goed voorstaat. We zijn goed op koers om een pure bank te worden. We staan er financieel goed voor. We hebben een goede mix van activiteiten die ons in staat stelt te profiteren van de vele veranderingen die op de sector afkomen. En met onze geactualiseerde bedrijfsstrategie zoals in maart van dit jaar gepresenteerd, anticiperen we sterk op de toekomst en zijn we goed gepositioneerd om een leidende rol te blijven spelen in internationale markten ten behoeve van onze klanten. Hoewel er uiteraard bedreigingen zijn, denk ik dat er voor ING volop mogelijkheden zijn om de belangrijke maatschappelijke rol die wij moeten en willen vervullen, nog beter te vervullen. 5

6 Kostenbenchmarking voor pensioenfondsen Op initiatief van Administratie Groep Holland (AGH) onderzocht een werkgroep van AGH en KAS BANK de mogelijkheden voor optimalisering van kostentransparantie bij pensioenfondsen.* De werkgroep ziet de uitkomsten van het onderzoek als opmaat tot verdere discussie voor een nieuwe benchmarking tool voor pensioenfondsbestuurders. KAS Selections sprak hierover met Erik Martens, Eric Mateman en Martin de Gelder, respectievelijk directeur, manager Vermogensbeheer en hoofd Pensioenbeleid en Actuariële zaken bij AGH. * De werkgroep bestaat uit Tim Kamphorst (Directeur TEN), René Lahoye (pensioenfondsbestuurder CNV Vakmensen), Eric Mateman (AGH), Erik Martens (AGH) en Tamis Stuker, Pol de Jaeger en Sikko van Katwijk namens KAS BANK. In oktober organiseert KAS BANK enkele Ronde Tafel sessies over kostentransparantie bij pensioenfondsen. De Pensioenfederatie heeft richtlijnen afgegeven om gemaakte kosten duidelijker weer te geven. Hoe heeft AGH daarop ingespeeld? Erik Martens: In maart 2013 sprak ik Tim Kamphorst, Sikko van Katwijk en René Lahoye tijdens een congres en daar raakten wij in gesprek over de richtlijnen voor kostentransparantie. De aanpak van de Pensioen federatie is een goed begin, maar is die wel voldoende? Volgen straks uit de politiek niet nog meer voorschriften? Wij kwamen toen tot het besluit om een werkgroep te vormen om tot optimalisering van kostentransparantie te komen. Daarbij zijn pensioenfondsen in beheer bij AGH als pilot genomen. Welk belang hecht AGH aan kostentransparantie? Martin de Gelder: Dit onderwerp wordt alleen maar belangrijker gelet op de komende wetswijzigingen. In het jaarverslag moeten de kosten straks nader worden gespecificeerd in transitiekosten, vermogensbeheer kosten en pensioenadministratiekosten. Eric Mateman: Het is wel een beetje appels met peren vergelijken. De richtlijnen van de Pensioenfederatie leiden niet tot goed vergelijkende uitkomsten, met name bij de transactiekosten van de vastrentende waarden. En daar - naast denken wij dat niet iedereen volledig transparant is, uit vrees voor kritiek. Waarom zijn jullie zo duur? Erik Martens: Kostentransparantie is goed, maar roept vragen op. Bijvoorbeeld als je het beleggingsbeleid aanpast en van asset manager wisselt dan worden de transitiekosten in de transactiekosten opgenomen. Daardoor is een vergelijking met andere pensioenfondsen niet altijd goed te maken. De transitie kan weliswaar leiden tot hogere rendementen. Voor een goede vergelijking is het nodig om over een langere periode van minsten drie jaar te kijken. Dan kun je de kosten beter vergelijken ten opzichte van het rendement en risico s. In hoeverre zou een benchmark hierbij kunnen helpen? Erik Martens: Een benchmark is belangrijk, maar het is nog een hele uitdaging om een goede benchmark te vinden. Welke pensioenfondsen neem je op in een benchmark? Hoe diep moet je gaan bij het analyseren van de kosten? Pensioenfondsen die alleen in fondsen 6 KAS SELECTIONS juli 2014

7 V.l.n.r.: Martin de Gelder, Erik Martens en Eric Mateman van Administratie Groep Holland. beleggen zullen meer moeite hebben om alle kosten boven water te halen via de beheerder dan een pensioenfonds dat voornamelijk discretionair belegt. In dat geval kun je gewoon aan je vermogensbeheerder vragen om zijn kosten te specificeren. Een groot pensioenfonds heeft daarbij ook nog meer macht dan een kleiner fonds om dat af te dwingen. Martin de Gelder: Bij kostentransparantie kom je niet weg met alleen een getal, je zult ook moeten uitleggen waar de kosten vandaan komen. De recente brief van De Nederlandsche Bank over kostentransparantie spreekt bijvoorbeeld alleen over inzage in de vermogensbeheerkosten. Dat is naar ons idee niet voldoende. Was er sprake van rebalancing of een wijziging van het beleggingsbeleid? Wat is het verband tussen de kosten, risico s en rendement? Kortom, het moet nog nauwgezetter en scherper. Als pensioenfondsbestuurder moet je uiteindelijk op een heldere manier verantwoording kunnen afleggen. Het onderzoek van de werkgroep is daarbij een goede eerste stap. Bij kostentransparantie kom je niet weg met alleen een getal, je zult ook moeten uitleggen waar de kosten vandaan komen. Eric Mateman: Die stap moet nog wel een vervolg krijgen. Bij transactiekosten blijf je verschillen houden. Voor een goed inzicht in de kosten heb je eigenlijk een time stamp van iedere transactie nodig en een goed inzicht in de spreads. Niet iedere vermogensbeheerder is daar happig op. Het is ook van belang te weten of een pensioenfonds zelf rechtstreeks zaken doet of via een derde partij. Al die factoren maken het ook lastig om pensioenfondsen onderling te vergelijken en eenduidige conclusies te trekken. Wat is de norm? Wijk je wel of niet af van de norm en zo ja, waarom dan? Daar moet nog verder over nagedacht worden. Gaat de werkgroep de resultaten terugkoppelen naar de pensioensector? Erik Martens: Je moet uitkijken dat de huidige resultaten geen eigen leven gaan leiden. Maar het is wel van belang om onze aanpak structureel te maken. Het is lastig om alle transactiekosten van alle pensioenfondsen door de tijd heen zichtbaar te maken. De werkgroep heeft besloten om eerst te overleggen met de Pensioenfederatie. Zij heeft heeft destijds het initiatief hiertoe genomen, mogelijk kunnen we kennis delen. Eric Mateman: Bij ons onderzoek voelden de asset managers zich een beetje overvallen. Als dit soort verzoeken om inzage in de kosten structureel wordt, zullen zij daar ook geld voor gaan vragen. Eventuele wetgeving kan daarbij houvast bieden maar er moet ook guidance komen vanuit de sector zelf. De kostenrapportage wordt verplicht in het FTK 2015 en het jaarverslag en de jaarrekening over 2014, dus we hebben nog wel even de tijd om dat goed voor te bereiden. Ik ben daarom benieuwd naar de vorderingen van de Pensioenfederatie. Erik Martens: Alle partijen in de financiële markten moeten uiteindelijk dit soort transparantie gaan bieden en voor alle financiële producten. Wij willen daarbij helpen door een duidelijke marsroute op te stellen. Daarvoor gaan wij eerst met de Pensioenfederatie om de tafel om te kijken hoe hun insteek, beheerkosten transparant maken en daar helder over communiceren, past bij onze aanpak. In de tweede helft van dit jaar willen wij meerdere ronde tafelsessies met pensioenfondsen organiseren om te kijken hoe wij de noodzakelijke werkzaamheden voor benchmarking het beste kunnen aanpakken. Uiteindelijk moet dat een product opleveren dat voor alle partijen in de pensioensector een goed instrument is om kosten onafhankelijk te kunnen vergelijken. Stichting Administratie Groep Holland (AGH) verzorgt voor zes fondsen de uitvoering van de pensioen-, Sociaal fonds- en WGA-hiaatregelingen. Daarnaast adviseert AGH besturen en sociale partners over de vervaardiging en aanpassing van de regelingen. Derde poot van haar activiteiten is de administratie van de regelingen, communicatie met de deelnemers en het ondersteunen van het bestuur en/of de beleggingscommissie bij het beheer van het balansmanagement. 7

8 Column AIFMD SICCO PLESMAN, MANAGING DIRECTOR KAS TRUST & DEPOSITARY SERVICES B.V. Keuze van een Bewaarder Vanaf 22 juli 2014 moeten beleggingsinstellingen in de Europese Unie voldoen aan de Alternative Investment Fund Managers Directive (AIFMD). Alle betrokken partijen zijn de afgelopen maanden dan ook intensief bezig geweest met het omzetten van hun beleggingsfondsen naar de regels van de AIFMD en het aanstellen van een AIFMD compliant Bewaarder. De lakmoesproef vindt daarna plaats: maken de Bewaarders waar wat zij de beheerders van de beleggingsinstellingen hebben beloofd? Omzetten naar AIFMD De AIFMD biedt een geharmoniseerd wetgevings- en toezichtkader voor beheerders van niet-ucits beleggingsinstellingen die worden aangeboden aan professionele beleggers. Nederland voert de eisen ook in voor beheerders van retail-fondsen die niet voldoen aan de eisen voor het lichtere registratieregime. Bovendien zet Nederland, in tegenstelling tot andere lidstaten in Europa, vrijwel alle bestaande vergunningen voor beleggingsinstellingen om in een AIFMD-vergunning. Vrijgestelde beheerders* moeten zich wel registreren bij de toezichthouder. Reeds actieve fondsbeheerders die nog geen vergunning hadden moeten vanaf 22 juli 2014 aan de AIFMD voldoen maar kunnen tot 21 juli nog een aanvraag indienen bij de Autoriteit Financiële Markten. Kenmerkend voor de AIFMD is de samenwerking tussen de accountant, administrateur, custodian en bewaarder van de beleggingsinstelling bij het efficiënt structureren van de gewenste set-up van de Bewaarder. Al deze partijen zijn dan ook druk bezig om tijdig AIFMD compliant te zijn. Aanstelling van een Bewaarder Eén van de belangrijkste stappen in dit proces is de aanstelling van een onafhankelijke bewaarder of bewaarders voor de fondsen van de beleggingsinstelling. De Bewaarder is verantwoordelijk voor de controle- en toezichttaken en de bewaarneming van de activa van het fonds. Hij voert zijn taken in de eerste plaats uit te bescherming van de beleggers in het fonds. De keuze van een goede bewaarder is dan ook in het belang van de participanten in het fonds. In de markt zijn er drie typen bewaarders ontstaan: bewaarders gericht op beleggingsfondsen die alleen investeren in financiële instrumenten onder de AIFMD (lees: beursgenoteerde effecten); bewaarders gericht op beleggingsfondsen in overige activa (bijvoorbeeld vastgoed) en de bewaarder die beide asset classes bedient. Eén van de belangrijkste stappen is de aanstelling van een onafhankelijke bewaarder of bewaarders voor de fondsen van de beleggingsinstelling. 8 KAS SELECTIONS juli 2014

9 De deadline van 22 juli geldt voor alle landen van de Europese Unie. Overigens hoeven de instellingen pas na het definitief verkrijgen van de vergunning AIFMD compliant te zijn. Aangezien de termijn voor de vergunningaanvraag tot 21 juli loopt, kunnen zij dus ook na 22 juli voorlopig gewoon verder gaan. Echter, zij kunnen dan (nog) niet beschikken over het Europese paspoort waarmee zij hun fonds in alle landen van de EU mogen aanbieden. Fondsen van buiten de Europese Unie die uiteindelijk willen profiteren van het Europese paspoort kiezen daarom nu alvast voor een depo - si tary light constructie. Omdat deze constructie grotendeels voldoet aan de AIFMD verwachten zij uiteindelijk eenvoudiger volledig AIFMD compliant te worden om daarmee ook gebruik te kunnen maken van de voordelen van het Europese paspoort. Keuze van een Bewaarder Bij de inrichting van nieuwe fondsen of het omzetten van bestaande fondsen ligt het zwaartepunt duidelijk bij investeringen (asset classes) van het fonds. De markt kijkt daarbij kritisch naar de inrichting van de bewaarderfunctie. Past de Bewaarder qua expertise wel bij mijn type fonds? Met de komst van de AIFMD komen er nieuwe partijen bij in de markt die niet noodzakelijkerwijs over de kennis en ervaring van alle asset classes beschikken en/of de lokale markt usance in het land van domicilie van het fonds. In sommige gevallen zullen deze partijen zwaar moeten investeren in de benodigde systemen en kennis van lokale structuren. Ervaring in de trust-wereld is ook wat anders dan ervaring in de depositarywereld. Bij niet-beursgenoteerde fondsen vinden vaak maar enkele transacties per week of per maand plaats. Bij fondsen met beursgenoteerde beleggingen wordt dagelijks gehandeld in verschillende markten op verschillende beurzen. De Bewaarder moet dan in staat zijn om al deze gegevens elektronisch in te voeren om op basis van compliance systemen de controles STP uit te voeren. Fondsbeheerders doen er dan goed aan om grondig na te gaan of de beoogde Bewaarder inderdaad de ervaring heeft om de gewenste asset class(es) naar behoren te bedienen. KAS Trust als uw Bewaarder KAS Trust & Depositary Services B.V. (KAS Trust) heeft jarenlang ervaring als Bewaarder van beleggingsinstellingen en beschikt over een vergunning als beleggingsonderneming. Vanwege haar uitgebreide ervaring op kapitaalmarktgebied richt KAS Trust zich specifiek op de bewaardersfunctie voor beleggingsinstellingen met beursgenoteerde financiële instrumenten. KAS BANK is de preferred custodian van KAS Trust maar op verzoek, en na een grondig risk assessment, kunnen ook andere custodians worden overwogen. Naast een hoop nieuwe regels en administratieve rompslomp biedt de AIFMD ook volop nieuwe kansen voor Europese beleggingsinstellingen. KAS Trust gaat graag daarover met u in gesprek, waarbij u als beheerder altijd kunt rekenen op de specifieke marktkennis en ondersteuning van KAS Trust. * Fondsen met een belegd vermogen van meer dan 100 miljoen (incl. leverage) of 500 miljoen (unleveraged en closed end voor tenminste vijf jaar). 9

10 Draghi s droom Na een periode van lage groei en hoge werkloosheid staat de Europese economie onder druk. De ECB is bovendien van mening dat aanhoudende lage inflatie de Europese economie geen goed doet. Daarom zet zij een breed scala van middelen in om deze te bestrijden. De maatregelen zijn een steuntje in de rug voor kwakkelende banken om slechte leningen te laten aflopen. Ook kunnen Zuid-Europese overheden zich goedkoper financieren en hebben zij meer tijd om hervormingen door te voeren. De steunmaatregelen werden lang afgehouden door kritische geluiden binnen de Europese Unie, met name vanuit Duitsland. Helaas kan Draghi s droom op de korte termijn negatief uitpakken voor Noord-Europese pensioenfondsen, verzekeraars en banken. Door de extra hoeveelheid euro s in het systeem daalt het rendement op vastrentende euro-beleggingen flink. Ook gaan banken negatieve rente betalen over het geld dat ze aan het einde van de dag overhouden. Voor het eerst in haar geschiedenis heeft de eurozone een negatieve depositorente van 10bp (-0,10%). Dit is een van de gevolgen van de op 5 juni door voorzitter Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) aangekondigde nieuwe steunmaatregelen om de Europese economie te stimuleren. De ECB heeft tevens een Targeted Long Term Refinancing Operation aangekondigd, een kredietfaciliteit voor leningen aan bedrijven. Een liquiditeit-absorberende wekelijkse tender wordt stopgezet. Dit alles betekent dat er op korte termijn vele miljarden de eurozone invloeien en dat banken geld gaan betalen voor het saldo dat ze aanhouden bij de ECB. Door: Geert-Jan Kremer, Hoofd Treasury De ECB, hoe gaat het in de praktijk? Net zoals bedrijven en natuurlijke personen een rekening hebben bij een bank, hebben Europese banken een rekening bij de ECB. Over het saldo dat de banken aan het einde van de dag op deze rekening hebben staan, ontvangen ze de ECB depositorente (deposit rate). Bij een tekort betalen de banken de marginale beleningsrente (marginal rate). Bovendien kunnen banken voor 1 week geld lenen van de ECB tegen de herfinancieringsrente (refi-rate) via zogenaamde MRO s (Main Refinancing Operations). Omdat geld lenen van en aan de ECB altijd gemakkelijker en veiliger is dan bij een andere bank vormen de depositorente en de marginale beleningsrente respectievelijk de minimum- en maximumrente waarmee banken elkaar geld willen uitlenen. De 1-dagsrente (EONIA) en 3-maandsrente (Euribor-3m) die veelal worden gebruikt in interbancaire contracten, bevinden zich dan ook doorgaans in deze bandbreedte. In 2010 heeft de ECB obligaties opgekocht om de Zuid-Europese economieën te steunen. Hierdoor kwam er rond de 170 miljard euro aan extra liquiditeiten in de geldmarkt. Deze liquiditeiten werden gesteriliseerd met een liquiditeit-absorberende weektender waarmee banken voor 1 week geld konden uitlenen aan de ECB. Zo hield de ECB het evenwicht in de geldmarkt in stand. Deze weektender, of sterilisatie, is door het nieuwe steunpakket komen te vervallen. Hete aardappels Doordat Draghi zowel de depositorente, de herfinancieringsrente en de marginale beleningsrente heeft verlaagd, is de geldmarktrente flink gezakt. Maar omdat bovendien de sterilisatie is stopgezet, is er een kunst- 10 KAS SELECTIONS juli 2014

11 Institutionele beleggers kunnen op historisch lage rentes geld lenen met effecten als onderpand. matig geldoverschot gecreëerd. Dit heeft eveneens een verlagend effect op de rente. De combinatie van een overschot en negatieve depositorente resulteert in een situatie waar banken de hele dag bezig zijn met het rondpompen van hun overschotten. Het doorgeven van de hete aardappel, wordt dit wel genoemd. Dit rondpompen heeft ook impact op de geldmarktrentes: geldmarkttarieven als de EONIA en de Euribor-3m zijn sterk gedaald, evenals de rente op kortlopend staatspapier (ook negatief geworden). Bovendien zijn de vergoedingen op langlopend staatspapier, reverse repo s, geldmarktfondsen en obligaties met onderpand ook allemaal gezakt. Dit heeft verregaande gevolgen voor de spaarrentes, dekkingsgraden van pensioenfondsen en op de rentabiliteit van de liquiditeitenportefeuilles van de banken. Door een gebrek aan alternatieven ontstaat er een search-for-yield, een vraagoverschot, waardoor partijen noodgedwongen meer risico nemen om hun rendement op peil te houden. Wat is de impact voor institutionele beleggers? Ook pensioenfondsen en verzekeraars gaan door de search-for-yield merken dat de vergoedingen voor het nemen van kredietrisico achteruit gaan. Bovendien werkt de lage korte rente door in de hele rentetermijnstructuur, waardoor de verdisconteringsvoet waarmee pensioenfondsen en verzekeraars hun lange termijn verplichtingen waarderen zal afnemen. De dekkingsgraden komen zo weer onder druk te staan. Dit staat nog los van de discussie of de aanwas van goedkoop geld geen zeepbel creëert. Gelukkig zijn er ook positieve punten te vinden. Zo kunnen institutionele beleggers op historisch lage rentes geld lenen (met effecten als onderpand). Daarnaast is de volatiliteit op de aandelen- en obligatiemarkt historisch laag, wat doorgaans gunstig is voor beleggers. Ook zijn carry trades erg winstgevend gebleken. Een voorbeeld van een carry trade is dat er kort geld wordt ingeleend om langer uit te zetten. Als de rentetermijnstructuur constant blijft zal er een spread (carry) gemaakt worden. Wat is de impact voor KAS BANK? Onze core-business, het afwikkelen van transacties voor grote (pensioen-)fondsen en verzekeraars, vereist flinke liquiditeitsbuffers. Deze buffers hebben wij op het einde van de dag niet meer nodig. We bewaren dit geld veilig bij de centrale bank of zetten het om in andere hoog liquide instrumenten. Als bank met een structureel overschot moeten wij door de negatieve depositorente nu dus gaan betalen voor onze buffers, een omgekeerde wereld. Wij blijven echter vasthouden aan een low-risk risicoprofiel, omdat wij geloven in het business-model van veilig en stabiel bankieren. Maar dit creëert wel een complicatie voor ons. Elke toename van creditsaldi van klanten zou KAS BANK extra kosten bezorgen. Zo worden wij dus spreekwoordelijk overladen met hete aardappels. Om te voorkomen dat wij worden overladen met liquiditeiten, hebben wij ervoor gekozen om onze kosten transparant over te brengen aan de klant. Toekomst Helaas treft het ECB besluit vooral banken die hun zaken op orde hebben het hardst. Voor anderen is Draghi s besluit juist een droom die uitkomt. De volatiliteit op de obligatiemarkt is nog nooit zo laag geweest en Zuid-Europese economieën krijgen de wind in de rug. De droom van een hersteld en bloeiend Europa kan daarmee op korte termijn zo goed als werkelijkheid worden. Nu is het te hopen dat het op de lange termijn geen nachtmerrie blijkt! Money Market rates Rentevergoeding (%) 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 Eonia Euribor (3m) Repo (3m) NL Staat (1m) Bron: KAS BANK Balance Sheet Management, 16 juni 2014, voor indicatieve doeleinden. 0,00 deposit -0,10-0,

12 Ronde Tafel: Inzicht in uw beleggingen De Nederlandsche Bank (DNB) verwacht van pensioenfondsen dat zij hun beleggingsrisico s uitsplitsen voor zover het mogelijk is en voor zover het een betekenisvolle verscherping van het beeld geeft. Ook verwacht zij dat het begrip betekenisvolle verscherping van het beeld op een gepaste wijze invulling krijgt. In maart 2014 gaf DNB aan wat zij daar mee bedoelt: Wij verwachten dat pensioenfondsen te allen tijde een look through hebben van hun beleggingsportefeuille. Investeringen van Pensioenfondsen in beleggingsinstellingen (inclusief FGR- APG en PGGM) Pensioenfondsen (vermogen in Miljard) Totaal belegd Vermogen Geïnvesteerd in Fondsen relatief 56% 52% 52% 51% Geïnvesteerd in Fondsen NL relatief 46% 43% 44% 44% Geïnvesteerd in Fondsen INT relatief 10% 9% 8% 7% Trends in belegd vermogen pensioenindustrie (bron: DNB) 12 KAS SELECTIONS juli 2014

13 Ieder pensioenfonds moet in het belang van haar deelnemers als een goed huisvader omgaan met het belegd vermogen. Om pensioenfondsbestuurders te ondersteunen bij de betekenisvolle verscherping van het beeld organiseerde KAS BANK op 12 en 14 mei twee Ronde Tafel sessies over het thema Inzicht in uw beleggingen. Getuige de hoge opkomst verspreid over twee sessies namen 40 pensioenfondsdirecteuren en bestuurders deel bestaat hier duidelijk behoefte aan. Goed huisvader Look through heeft specifiek betrekking op de achterliggende beleggingen van beleggingsfondsen. Hoewel het begrip nog steeds dezelfde betekenis ( doorkijk ) heeft, zijn de verwachtingen van de markt en DNB ondertussen wel veranderd. In plaats van een geaggregeerd beeld moeten pensioenfondsen nu tot op regelniveau weten waar de beleggingsfondsen in beleggen. Dit houdt verband met het Prudent Person Principe. Ieder pensioenfonds moet in het belang van haar deelnemers als een goed huisvader omgaan met het belegd vermogen. Daarvoor moeten de beleggingen voldoen aan beginselen van veiligheid, kwaliteit en risicospreiding. Verder moeten alle bedrijfsprocessen goed in controle zijn. Binnen dit kader is er speciale aandacht voor illiquide en innovatieve beleggingen in combinatie met een hoogwaardige beheersomgeving. In haar rapportage over de kosten van pensioenfondsen in 2012 spreekt DNB van een positieve verbetering wat betreft het inzicht in de beheerkosten van de beleggingen. Toch is DNB nog niet helemaal tevreden. Bij sommige fondsen twijfelt DNB of zij wel volledig inzicht hebben in de achterliggende beleggingen van hun investeringen in Private Equity, Real Estate en Fund-of-Funds. Bij de rapportage over 2013 gaat DNB daarom nog scherper op deze kosten letten. Hetzelfde geldt voor de inzage in de kosten en risico s van derivaten. Voor staat K2014 vraagt DNB een opsplitsing van de marktwaarde na schokken per derivaat. Dat betekent dat meer dan 160 velden ingevuld moeten worden, o.a. voor rentederivaten, swaps, opties en kredietderivaten. Meer inzicht gewenst Genoeg stof dus voor pensioenfondsbestuurders en directeuren om over na te denken. Hoe kunnen zij van alle fondsen de onderliggende derivatencontractinformatie verkrijgen om de juiste marktwaarde na renteschokken te bepalen? En wat is eventueel een alternatieve koers? Idealiter is volledige (geïntegreerde) inzage in alle beleggingsfondsen noodzakelijk, zowel vanuit de verplichting in rapportages voor wet- en regelgeving als de verantwoordelijkheid, vanuit het prudent person principe, voor de deelnemers. Met name voor kleinere pensioenfondsen is dat een moeilijke opgave. Juist voor derivaten zijn vermogensbeheerders niet altijd in staat (of bereid) de gevraagde gegevens op te leveren. De fondsen zien zich dan gedwongen om hiervoor expertise van buitenaf in te huren. Daardoor stijgen echter de totale kosten voor vermogensbeheer waardoor zij weer in aanvaring komen met de eis van DNB om de kosten juist beter te beheersen. Niettemin wil de sector graag meer inzicht in de kosten van haar achterliggende beleggingen. Eén van de deelnemers aan de Ronde Tafel merkte daarover op: Ik wil ongeacht de eisen van DNB altijd weten wat er gebeurt in de beleggingsfondsen waarin ik investeer, zodat ik te allen tijde in staat ben mijn risico s goed in te schatten. Verantwoorden tegenover deelnemers Op de vraag hoe vaak men over deze doorkijkinformatie geïnformeerd wil worden, verschilden de meningen. Een meerderheid van de bestuurders leek zich te schikken naar inzage per kwartaal. De aangeleverde informatie kan dan immers gebruikt worden voor zowel de toezichthouderrapportages en risicorapportages. Wel waren zij het eens dat de gegevens op dagbasis beschikbaar moeten zijn, zodat bij een event snel de eventuele exposure kan worden vastgesteld. Vanuit het perspectief van bestuurlijke verantwoordelijkheid willen de bestuurders zich immers te allen tijde kunnen verantwoorden tegenover hun deelnemers. KAS BANK biedt pensioenfondsen de gewenste totaaloplossing voor een volledige doorkijk in de beleggingen. Op basis van alle beschikbare interne en externe bronnen met gegevens toont de KAS BANK Pensioen Monitor de gewenste look through informatie per beleggingsfonds en ook op totaalniveau. Daarbij kunt u zelf de sorteringen instellen om de gewenste exposure in te zien. U kunt daarbij kiezen uit de categorieën: Asset (sub) type, Security type, Currency, Country, Business class en Rating. Voor een demonstratie van de Pensioen Monitor bij u op kantoor kunt u contact opnemen met uw relatiebeheerder. 13

14 DoubleDividend: verantwoord vermogensbeheer als beleggingsfilosofie De AIFMD is een goede trigger geweest om processen nog efficiënter in te richten en schaalgrootte na te streven. DoubleDividend Management B.V. is een onafhankelijke specialist op het gebied van verantwoord vermogensbeheer en biedt maatwerk voor de invulling van een beleggingsportefeuille. De onderneming is een fusie tussen Double Dividend B.V. en ActivInvestor Management B.V. per 1 april De twee belangrijkste beleggingsstrategieën zijn het DoubleDividend Equity Fund en het fonds ActivInvestor Real Estate (zal een naamswijziging ondergaan in DD Property Fund). Vanaf 22 juli 2014 vallen beide fondsen als Alternative Investment Fund onder de AIFMD. KAS Selections sprak met Ward Kastrop en Marian Hogeslag, beide partner van DoubleDividend Management, over hun visie op verantwoord beleggen op de lange termijn. 14 KAS SELECTIONS juli 2014

15 Marian Hogeslag (1966) is elf jaar werkzaam geweest bij BNP Paribas in zowel Amsterdam als Parijs als corporate finance director en investeringsmanager. Daarna werkte zij drie jaar als Director Corporate Finance bij Petercam Bank N.V. in Amsterdam. In 2005 richtte zij ActivInvestor op, een actief gemanaged vastgoed aandelenfonds met een focus op Europa. Marian is co-auteur van 'Goudmijn, alles wat een vrouw moet weten over geld' en 'Met minder euro's door het leven'. Daarnaast schrijft zij periodiek een column op IEX.nl. Ward Kastrop (1971) heeft bedrijfseconomie gestudeerd aan de universiteit van Maastricht. Hij is sinds 1997 actief in de financiële sector waar hij verschillende senior posities vervulde bij o.a. Kempen & Co, ABN AMRO, Petercam en Achmea Global Investors. Ward is op 1 december 2010 toegetreden als managing partner bij Double- Dividend B.V., nadat hij samen met zijn vrouw en twee kinderen een wereldreis had gemaakt. Hij is tevens lid van het beleggingscomité van Incluvest B.V. Wat verstaan jullie onder verantwoord vermogensbeheer? Ward: Kwaliteit, betrokkenheid en onaf - hankelijkheid met de focus op rendement op de lange termijn. Kwaliteit omdat bij de selectie van beleggingen geen concessies worden gedaan aan duurzaamheid of het financiële rendement. Duurzaamheid is onderdeel van kwaliteit en levert naar onze overtuiging een positieve bijdrage aan het risico-rendementsprofiel van een beleggingsportefeuille. Duurzaamheid alleen is een mooie overtuiging maar geen bewezen beleggingsstrategie. DoubleDividend is ook een betrokken belegger. We staan voor een actieve rol bij onze beleggingen en family values. Onafhankelijkheid komt tot uiting in onze partnership en zelf ondernemers zijn en dus geen onderdeel uitmaken van een bank of financieel concern. Marian: Wij zetten bij onze beleggingsstrategie zwaar in op het inzichtelijk maken van de duurzaamheidsrisico s van ondernemingen, bestaande uit Environmental, Social en Governance (ESG) aspecten met de overtuiging dat dit een positieve bijdrage levert aan het risico. Ook blijven wij deze aspecten monitoren en zullen eventuele verbetermogelijkheden bespreken met het bestuur van een onderneming. DoubleDividend en ActivInvestor zijn per 1 april 2014 gefuseerd. Wat is de toegevoegde waarde van de fusie voor beide ondernemingen? Ward: Eigenlijk vallen alle puzzelstukjes nu op hun plaats. Onze beleggingsfilosofie kwam al grotendeels overeen. Double- Dividend richt zich echter veel meer op institutionele beleggers, terwijl Activ Investor zo n 700 kleine beleggers in voornamelijk vastgoed bedient. Nu kunnen we gezamenlijk verder de markt op gaan om verder te groeien. Alle randvoorwaarden kloppen nu: een goed beleggingsteam, de juiste organisatie, AIFMD-vergunning en de juiste bewaarder. Wij hebben voor KAS BANK als bewaarder gekozen omdat de kosten in onze ogen in de juiste verhouding staan tot de geboden kwaliteit. Ook jullie onafhankelijkheid spreekt ons zeer aan, net als de one-stopshop gedachte. Wij willen ons concentreren op beleggen en dan moet de backoffice goed geregeld zijn. Marian: Voor mij is de toegevoegde waarde ook dat wij de hele dag met echte beleggers aan het werk zijn. Wij zijn oprecht geïnteresseerd in de bedrijven waarin wij beleggen. Het gaat daarbij altijd om rendement op de lange termijn. Natuurlijk willen wij een redelijke > Wij hebben een langetermijnvisie en dat moeten beleggers ook hebben. 15

16 Het gaat in onze branche om beleggen en niet om fees stapelen. boterham verdienen maar niet door allerlei onduidelijke fees of door voortdurend transacties te doen. Wij willen onszelf en onze klanten wel kunnen uitleggen waarom een bepaalde belegging is gedaan. Door de fusie hebben wij ons team uitgebreid met mensen met een soortgelijke visie en dat is heel prettig. Jullie motto is: Geen moraalridders, maar praktische wereldverbeteraars. Hoe vertaalt zich dat in de praktijk? Ward: Mij zijn de schellen van de ogen gevallen in Ik werkte toen voor een hedge fund maar ben daar bewust mee gestopt. Het voelde niet goed meer. Dat was weliswaar slecht voor mijn inkomen maar goed voor mijn geestelijk vermogen. In 2011 hebben wij Double Dividend omgeturnd van een consultant naar een actieve belegger omdat je het beleggingsproces zo veel beter zelf kunt sturen. We beleggen ook zelf in onze eigen fondsen omdat we geloven in onze filosofie. Marian: Wij opereren zo transparant mogelijk. Onze maandberichten zijn zeer uitgebreid en wij zijn altijd aanspreekbaar voor onze beleggers. Onze klanten willen vertrouwen en een goede service. IT is goed voor de backoffice en de efficiency van een bedrijf maar niet voor het menselijk contact. Zij kunnen ons daarom altijd bellen voor vragen of uitleg over bijvoorbeeld een belegging, het stembeleid of iets anders. Wat wij van onze beleggingen verwachten mogen klanten ook van ons verwachten. Overigens is de transparantie in de markt de laatste jaren al veel beter geworden door allerlei wet- en regelgeving en de nadruk op de Total Cost of Ownership. En terecht. Het gaat in onze branche, of zou moeten gaan, om beleggen en niet om fees stapelen! DoubleDividend Management heeft een AIFMD-vergunning. Hoe kijken jullie aan tegen de AIFMD en andere regelgeving? Marian: De AIFMD is een goede trigger geweest om allerlei zaken weer eens goed op een rijtje te zetten. ActivInvestor beschikte al over een Wft-vergunning maar de AIFMD gaat toch flink wat verder. De AIFMD biedt echter de mogelijkheid efficiënter te werken als je naast het beheer van beleggingsinstellingen ook een totaal oplossing voor vermogens wilt aanbieden. Wij hebben door de fusie hier optimaal gebruik van gemaakt. Weliswaar zijn de wijzigingen niet gering en nemen de kosten voor beleggers hierdoor toe, het geeft ook de mogelijkheid voor verdere groei. KAS BANK heeft bij de omzetting uitstekend geholpen. Ward: De markt is door de AIFMD duidelijk in beweging. Het is make or buy, anders mis je de boot. Tegelijkertijd merken we dat institutionele beleggers door alle regelgeving een stuk voorzichtiger zijn geworden. Een AIFMD vergunning is eigenlijk een must omdat iedereen zich strikt aan de regels wil houden. Zomaar een miljoen investeren is er niet meer bij, nieuwe initiatieven worden steeds minder gestimuleerd. Het gevolg is dat de markt straks misschien nog maar door 3 of 4 grote instituten wordt gedomineerd. In het buitenland zien we meer ruimte voor nieuwkomers zoals wij. Daar doen ze veel minder aan ticking the box en kijken ze meer naar de kwaliteit van het team, kwaliteit van de organisatie en kwaliteit van de beleggingen dan naar de assets under management. Is de AIFMD ook aanleiding geweest om met jullie fondsen naar de beurs te gaan? Marian: De crisis van 2008 heeft enkele simpele lessen geleerd. Ondernemingen met een lange termijn beleid staan over het algemeen nog recht overeind terwijl de rest op apengapen ligt. De gemiddelde belegger beseft ook dat het anders moet én kan. Het gaat nu weer steeds meer om kwaliteit en lange termijn beleggen. Voor ons is dit een gunstig moment om te werken aan verdere uitbouw. Een notering op Euronext is voor ons een goede en relatief goedkope manier om nieuwe beleggers aan te trekken. En investeerders weten dat wij aan alle regels voldoen en dat hun belangen worden gemonitored door een betrouwbare bewaarder als KAS Trust. Groei is voor ons geen doel op zich en wij stellen daarom geen termijn waarbinnen de groei moet zijn gerealiseerd. Wij geloven in ons beleggingsfilosofie en wij merken veel beleggers ook. Wij hebben geduld en onze beleggers gelukkig ook. 16 KAS SELECTIONS juli 2014

17 Column EMIR JEROEN VAN WALSEM, PRODUCT MANAGER EMIR Spring tijdig op de EMIR trein Na de introductie van erkende transactieregisters voor de verplichte melding van derivatentransacties zijn de ogen nu gericht op de volgende belangrijke stap in het EMIR traject: de verplichte clearing van gestandaardiseerde OTC derivaten. Aansluiten op de aankomende EMIR infrastructuur is nog lang geen uitgemaakte of simpele zaak. Met name voor kleine- en middelgrote institutionele partijen zal de bijbehorende inspanning waarschijnlijk die van een aansluiting aan het Transactie Register overtreffen. Centraal clearen: waarom eigenlijk? Onder het regime van EMIR zou een groot deel van de partijen die gestandaardiseerde OTC derivaten (IRS en CDS) verhandelen hun transacties centraal moeten clearen in plaats van bilateraal afsluiten. Dit clearingproces vindt plaats via zogenoemde centrale tegenpartijen (CCP). Het belangrijkste doel van centrale clearing is risicomitigatie, met als belangrijk onderdeel strenge en (meestal) hogere onderpandvereisten. Inmiddels zijn de eerste CCP s goedgekeurd door de Europese toezichthouder ESMA als clearingorganisatie voor derivaten. Als zij tevens aan de gestelde technische standaarden voldoen, lijkt de weg vrij om standaard OTC derivaten centraal te gaan clearen. Stellingen De markt verwacht dat centrale clearing in het eerste halfjaar van 2015 verplicht wordt. Hoewel nog niet aan alle voorwaarden is voldaan, doen partijen er wel goed aan zich hier alvast op voor te bereiden. Aan de hand van drie stellingen wil ik u graag meenemen naar de (on)mogelijkheden van het EMIR clearing landschap. I. Elke (institutionele) partij kan tijdig toegang krijgen tot centrale clearing via een Clearing Member. In de zoektocht naar mogelijkheden om de centrale clearinginfrastructuur in Europa voor onze klanten te ontsluiten, bleek stelling I al gauw te kunnen worden ontkracht. Van de 15 aangeschreven Clearing Members (CM) bleken slechts vier partijen in staat of bereid om gezamenlijke productontwikkeling te verkennen. De overige 11 partijen bleken om diverse redenen niet in staat om centrale clearing aan te bieden. Het is dus zeker geen uitgemaakte zaak dat elke (institutionele) partij tijdig kan voldoen aan de centrale clearingverplichting onder EMIR. II. Centrale clearing is puur een operationele aangelegenheid. Indien u een CM bereid hebt gevonden uw OTC derivaten centraal te clearen, dan beperkt de uitvoering zich niet alleen tot het leggen van infrastructurele lijnen. Om te beginnen moet u minimaal twee CM s selecteren om zo het risico van een default van een van beide CM s op voorhand te mitigeren. Naar beide CM s (of misschien wel naar 3 of 4) moeten technische aansluitingen worden gerealiseerd. Vervolgens moet u rapportages opzetten, de liquiditeitsstromen inregelen, een gedegen KYC/ALM proces inregelen én alle operationele processen optimaliseren en integreren. Vooral dat laatste is van cruciaal belang. Dus nee, centrale clearing is niet puur een operationele aangelegenheid. III. Binnen de clearing infrastructuur is een juridische maatoplossing mogelijk voor alle partijen. In een eenvoudig (indirect) EMIR clearing model zijn minimaal 7 partijen betrokken bij de clearing en afwikkeling van een standaard derivatentransactie in de hele derivatenketen. Deze spaghetti aan partijen zorgt voor verschillende (in)directe verbanden onderling. Zo dienen er verschillende contracten tussen de CCP, CM en de (eind)klant ondertekend te worden. Zo n CM s gaan ongeveer tot partijen ondersteunen met clearen. De hierboven beschreven uitgebreide contractstructuur en de (bewezen) beperkte resourcing bij CM s op het gebied van client onboarding, beweegt de CCP s en CM s ertoe zoveel mogelijk te standaardiseren op het gebied van contracten. Ten aanzien van stelling III, lijkt het er dus op dat een juridische maatoplossing onhaalbaar is op korte termijn. Als wel naar een maatoplossing wordt gezocht kan dat de aansluiting op een CM behoorlijk vertragen Tijdig van huis Kortom, de basis van een tijdige aansluiting richting de EMIR-infrastructuur (reporting) is niet alleen van infrastructurele aard. De juridische- en liquiditeitsaspecten, evenals een gedegen selectieproces van de CM en zijn bijkomende elementen (KYC/ALM), zijn van cruciaal belang om een tijdige aansluiting richting de centrale tegenpartijen te realiseren. Bij de selectie van een clearing infrastructuur is het van belang de dienstverlening zo min mogelijk gebundeld af te nemen. Veel partijen zullen orderexecutie waardering clearing melding en onderpandbeheer als totaalpakket aanbieden. Een dergelijke overeenkomst introduceert echter een aantal nieuwe nadelen: gebrek aan transparantie, afname van keuzevrijheid en (hierdoor veroorzaakte) hogere kosten. Centrale clearing van OTC derivaten is een niet te stoppen trein. Maar ga wel tijdig van huis, want anders springt u straks misschien op een vertraagde trein. 17

18 18 KAS SELECTIONS juli 2014 Global Custody Netwerk Nieuws EMIR Gekwalificeerde Centrale Tegenpartijen Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese Tot nu toe hebben zeven Europese afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens afdelingen waardoor zij ook tijdens periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes periodes van zeer grote handelsvolumes en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle en marktstress is staat zijn om alle transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De transacties af te blijven handelen. De goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook goedgekeurde QCCP s hebben ook treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. treden als centrale tegenpartij. (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di com- (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di compensazione e Garanzia SpA (Italië). pensazione e Garanzia SpA (Italië). pensazione e Garanzia SpA (Italië). pensazione e Garanzia SpA (Italië). pensazione e Garanzia SpA (Italië). pensazione e Garanzia SpA (Italië). Spanje Spanje Spanje Spanje Markthervormingen gaan door afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. afwikkelingscyclus en T2S. handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; handhaving van de registratie-eisen; CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende CADE, het settlementsysteem voor vastrentende waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van waarden, wordt vervangen in De afwikkeling van aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via aandelen en vastrentende waarden vindt dan plaats via hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. hetzelfde systeem. Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs Vanaf Q zullen transacties op de Spaanse beurs afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september afgewikkeld worden via BME Clearing. Sinds september 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd 2013 worden de beurs- en clearing activiteiten verzorgd door twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacdoor twee afzonderlijke bedrijven, MEFF (beurstransacties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). ties) en BME Clearing (CCP). Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervan- Het huidige settlement matching systeem wordt vervangen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching gen door een nieuw matching systeem. De matching criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear criteria bestaan dan uit de BIC-code van de Iberclear deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn deelnemers en hun rekeningnummers. Deze criteria zijn volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de volledig compatibel met T2S. De wijzigingen in de settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende settlement procedure zijn van toepassing op de volgende transacties: transacties: transacties: transacties: transacties: Transacties die worden afgewikkeld via BME Clearing; Transacties die worden afgewikkeld via BME Clearing; Transacties die worden afgewikkeld via BME Clearing; Transacties die worden afgewikkeld via BME Clearing; Transacties die worden afgewikkeld via BME Clearing; Transacties op een MTF of ander handelsplatform; Transacties op een MTF of ander handelsplatform; Transacties op een MTF of ander handelsplatform; Transacties op een MTF of ander handelsplatform; OTC-transacties geïnstrueerd door leden van Iberclear OTC-transacties geïnstrueerd door leden van Iberclear en die niet via een CCP worden gecleared; Speciale transacties uitgevoerd op een Spaanse beurs Speciale transacties uitgevoerd op een Spaanse beurs maar niet via een CCP worden gecleared. BINNEN EUROPA

19 Global Custody Netwerk Nieuws BUITEN EUROPA Verenigd Koninkrijk EuroCCP zal clearing van transacties op de London Stock Exchange gaan aanbieden Clearingorganisatie EuroCCP heeft aangekondigd dat zij clearing van transacties op de London Stock Exchange (LSE) gaat aanbieden. Klanten die EuroCCP gebruiken voor de clearing van Britse aandelentransacties op de handelsplatformen Aquis, BATS Chi-X, Equiduct, GETMatched, Sigma-X, SmartPool, Turquoise en UBS MTF kunnen hun transac- ties op de LSE in de toekomst op dezelfde manier via EuroCCP laten lopen. Door alle transacties in dezelfde Britse aandelen, onafhankelijk van waar ze worden uitgevoerd, te salderen met hun transacties op LSE ontstaat uiteindelijk één enkele leveringsverplichting. EuroCCP begint met het clearen van LSE transacties zodra alle juridische-, verbindings- en operationele obstakels tussen alle betrokken partijen zijn opgelost en toestemming van de toezichthouder is verkregen. India Nieuwe procedure voor registratie van buitenlandse investeerders bij de Securities and Exchange Board of India Tot nu toe hebben zeven Europese afdelingen waardoor zij ook tijdens periodes van zeer grote handelsvolumes en marktstress is staat zijn om alle trans - acties af te blijven handelen. De goedgekeurde QCCP s hebben ook toestemming gekregen van de European Securities Markets Authority (ESMA) om binnen de gehele Europese Unie op te treden als centrale tegenpartij. (Verenigd Koninkrijk ) en Cassa di compensazione e Garanzia SpA (Italië). 19

20 Global Custody Netwerk Nieuws BUITEN EUROPA Verenigde Staten KAS BANK is FATCA compliant De Amerikaanse belastingdienst heeft een Global Intermediary Identification Number (GIIN) toegewezen aan KAS BANK, na onze registratie bij de Internal Revenue Service (IRS). KAS BANK wordt daarmee beschouwd als een FATCA compliant financiële instelling onder de FATCA regelgeving. De FATCA gegevens van KAS BANK zijn: FATCA status: Registered Deemed Compliant Financial Institution according to IGA Model I GIIN: UECJRH SL.528 Onze GIIN is opgenomen in de zoek- en download tool voor FATCA Foreign Financial Institutions, op de FATCA website van de IRS (www.irs.gov/businesses/corporations/foreign-account-tax- Compliance-Act-FATCA). Verenigde Staten DTCC steunt aanbeveling om T+2 afwikkelingscyclus te implementeren De Amerikaanse Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC) heeft aangekondigd dat zij de aanbevelin- gen van de industrie ondersteund om de settlement periode voor de Amerikaanse aandelenmarkt, bedrijfs- en gemeentelijke obligaties en zogenaamde unit investment trust trades terug te brengen naar T+2. De invoeringsdatum is nog niet bekend. Momenteel wikkelen transacties in aandelen en bepaal- de obligaties af op T+3. Implementatie van T+2 beperkt het kredietrisico en het tegenpartijrisico voor alle deelnemers in de Amerikaanse financiële markt. Verkorting van de afwikkelingscyclus brengt de Ameri- kaanse praktijk in lijn met de wereldwijde trend naar kortere afwikkelingscycli. In 2014 gaan de meeste Europese markten over op een T+2 afwikkelingscyclus. Een groot deel van Azië gebruikt al een settlement cyclus korter dan T KAS SELECTIONS juli 2014

Addendum. Bij het Prospectus van ActivInvestor Real Estate N.V. 1. Directie en de Beheerder (pagina 5 en pagina 19 e.v.)

Addendum. Bij het Prospectus van ActivInvestor Real Estate N.V. 1. Directie en de Beheerder (pagina 5 en pagina 19 e.v.) Addendum Bij het Prospectus van ActivInvestor Real Estate N.V. 1. Directie en de Beheerder (pagina 5 en pagina 19 e.v.) 2. Wijziging van voorwaarden (pagina 23) 3. Bijlage 5 Registratiedocument (pagina

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V.

DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. = DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. gevestigd te Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2014 Profiel DoubleDividend Management B.V. (voorheen ActivInvestor Management B.V.) is 16 december 2004 opgericht en

Nadere informatie

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

DNB SEMINAR VERMOGENSBEHEER UITBESTEDING VERMOGENSBEHEER

DNB SEMINAR VERMOGENSBEHEER UITBESTEDING VERMOGENSBEHEER DNB SEMINAR UITBESTEDING Door: Oscar van Angeren I. Regulatory framework en II. Algemene contractuele aspecten 1 I. Regulatory framework Uitbestedingsregels pensioenfondsen: artikel 34 Pw en 12-14 BuPw.

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om?

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om? Because we care Onze missie is het realiseren van beleggingsdoelen voor onze klanten door het leveren van duurzame performance, service en advies. Verantwoord in alles wat we doen, blijven verrassen en

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij

Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij Computers are incredible fast, accurate and stupid ; Humans are incredibly slow, inaccurate and brilliant; Together they are powerful beyond imagination - Albert

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Beschrijving Rens Vos is vermogensbeheerder bij de Veerbank. Hieronder staan vijf situaties rondom informatievoorziening die hij heeft meegemaakt.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

SVP Agency Execution Service. Transparante uitvoering van institutionele orders op vastrentende producten

SVP Agency Execution Service. Transparante uitvoering van institutionele orders op vastrentende producten SVP Agency Execution Service Transparante uitvoering van institutionele orders op vastrentende producten 1 Introductie Een executiedesk begint bij steeds meer beleggers een aparte rol te vervullen als

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 Investeren in vertrouwen Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 1 Pensioenfonds Zorg en Welzijn: het pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn Het meerjarenbeleidsplan 2011-2015 beschrijft welke

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk

Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk 24 mei 2011 INDEPENDENT INTERNATIONAL IN-BUSINESS Inhoudsopgave ANT Trust: AIFMD: - Korte introductie - Tijdslijnen - Wat is een AIF; vrijstellingen - Europees paspoort

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen Beleggen Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen 225517_1213.indd 1 29-10-13 11:21 Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u

Nadere informatie

STANDAARDPENSIOENFONDS

STANDAARDPENSIOENFONDS STANDAARDPENSIOENFONDS Alternatieve oplossing voor het continuïteitsvraagstuk 1 februari 2014 Toenemende druk bij pensioenfondsen FD 20-3-2013 2 Het continuïteitsvraagstuk Continuïteitvraagstuk pensioenfondsen

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013 Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL te Amsterdam Jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Blad Verslag van het Bestuur 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2013 4 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V.

DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. = DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. gevestigd te Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2015 Profiel DoubleDividend Management B.V. is 16 december 2004 opgericht en heeft als doel het structureren en beheren

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 OKTOBER 2014

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 OKTOBER 2014 ALGEMENE GEGEVENS VAN DE BEHEERDER Delta Lloyd Asset Management N.V. is een naamloze vennootschap ingeschreven in het register van de Kamer van Koophandel te Amsterdam onder nummer 33052584. Enige aandeelhouder

Nadere informatie

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur.

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij N.V. 2 Opgericht in 1915 Missie: Leading Europa 350 kantoren 4 business lines Planning

Nadere informatie

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl.

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl. FUND GOVERNANCE Algemeen 1. Compliance functie Een directielid van de Beheerder is aangesteld als Compliance Officer. Deze ziet toe op de correcte naleving van: (i) de Prospectussen van de TG Fondsen;

Nadere informatie

Treasury- en beleggingsstatuut

Treasury- en beleggingsstatuut Treasury- en beleggingsstatuut It Fryske Gea It Fryske Gea heeft als doel: bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur en landschap en de bescherming van cultuurhistorische waarden in Fryslân. De vereniging

Nadere informatie

Ambassador Investments Fondsen

Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Vanaf het vierde kwartaal 2013 is het voor beleggers mogelijk te participeren in de beleggingsstijl van Ambassador Investments door zelfstandig

Nadere informatie

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011)

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Samenvoeging Raad van Toezicht Finles beleggingsfondsen en Raad van Commissarissen Finles N.V. Op de jaarvergadering van de Finles

Nadere informatie

8 april 2015. Pagina 1 van 5

8 april 2015. Pagina 1 van 5 8 april 2015. Pagina 1 van 5 Secerno Health Care Real Estate Fund. De nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning is per 1 januari 2015 in werking getreden. Met deze wetgeving wordt beoogd de zorgbehoevende

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U?

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons

Nadere informatie

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes DUFAS Code Vermogensbeheerders ref. 14_041 Algemene principes 1. Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten. 2. Vermogensbeheerders kennen hun klanten. 3. Vermogensbeheerders doen eerlijk

Nadere informatie

LifeCycle Mix via Mijn pensioen. Voor een professioneel en zorgvuldig beheer van uw pensioenkapitaal

LifeCycle Mix via Mijn pensioen. Voor een professioneel en zorgvuldig beheer van uw pensioenkapitaal via Mijn pensioen Voor een professioneel en zorgvuldig beheer van uw pensioenkapitaal LifeCycle Mix via Mijn pensioen Voor een professioneel en zorgvuldig beheer van uw pensioenkapitaal Een persoonlijke

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Per 1 augustus 2016 voert de beheerder van de Aegon Funds, de AEAM Funds en de Aegon Paraplu 1 Funds, Aegon Investment

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Onderdeel van a.s.r. a.s.r. is de Nederlandse verzekeringsmaatschappij voor alle verzekeringen. Bij a.s.r. werken ruim 3.900 medewerkers

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND I. INLEIDING Safe Harbour Fund Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder van American Value Fund (het Fonds ). De bewaarder van het Fonds is Stichting

Nadere informatie

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V.

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Life Cycle Funds N.V. geliquideerd? 2. Waarheen wordt het geliquideerde vermogen overgebracht?

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V.

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. I. INLEIDING Doel Delta Lloyd Asset Management N.V. (DLAM) wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft

Nadere informatie

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde?

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde? Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Duurzaam Aandelen N.V. gefuseerd? 2. Heeft het vertrek van de voormalige fondsmanager invloed gehad op het besluit tot fuseren? 3. Hoe zal de fusie worden uitgevoerd? 4.

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012 ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2012 Profiel ActivInvestor Management B.V. is 16 december 2004 opgericht en heeft als doel het opzetten en beheren van niche vastgoedbeleggingsfondsen

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Inleiding In dit document informeren wij u over de wijze waarop wij effectenorders voor u uitvoeren en de procedures die hierbij worden gehanteerd. Wij maken

Nadere informatie

start Beleggen in de Reaal Vermogensverzekering

start Beleggen in de Reaal Vermogensverzekering start Beleggen in de Reaal Vermogensverzekering 2 > Zelf > Beleggingsmix > Life > Actief > Maatschappelijk > Wie > Bijlage > Bijlage > Bijlage de Reaal Vermogensverzekering afgestemd op risico Cycle: beginnen

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 VAN HARTE WELKOM BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 PROGRAMMA 20.00 uur - 20.10 uur Inleiding: over de VEOV 20.10 uur - 20.30 uur Beleggen na het provisieverbod: in hoeverre staat de cliënt centraal? Hans Dubbeldam,

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST NIBE-SVV 1. Een beleggingsonderneming overtreedt meerdere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Hieronder volgen twee beweringen over

Nadere informatie

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5 Inleiding Maarten Gelderman voor seminar "Zeven toezichttips om je instelling compliant te laten zijn" voor de sector betaalinstellingen van woensdag 9 september 2015 1 Toezicht nationale instellingen

Nadere informatie

98 De Pensioenwereld in 2015

98 De Pensioenwereld in 2015 10 98 De Pensioenwereld in 2015 Verslaggeving & communicatie 99 Weloverwogen keuzes nodig voor juiste waardering beleggingen Auteurs: Jacco van Kleef en Lars Mion Pensioenfondsen moeten volgens de verslaggevingsregels

Nadere informatie

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Locatie: Woudschoten Conferentiecentrum te Zeist Module 1 Wetgeving en beleid Dag 1: donderdag 3 april 2014 09.00 09.30 uur Ontvangst 09.30 10.00 uur Inleiding

Nadere informatie

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR:

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: STICHTINGEN EN VERENIGINGEN KERKELIJKE EN CHARITATIEVE INSTELLINGEN UW VERMOGEN IS HET WAARD HOF HOORNEMAN BANKIERS vermogensbeheer - 2 - INTRODUCTIE Als

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Beschrijving Met de invoering van de MiFID veranderen ook de eisen die aan financiële instellingen worden gesteld. Instellingen moeten aan deze eisen voldoen

Nadere informatie

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2013

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2013 ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2013 Profiel ActivInvestor Management B.V. is 16 december 2004 opgericht en heeft als doel het opzetten en beheren van niche vastgoedbeleggingsfondsen

Nadere informatie

Grip op de uitvoering:

Grip op de uitvoering: Grip op de uitvoering: inspelen op veranderingen in wet- en regelgeving Pensioenfondsen doen er goed aan in de zoektocht naar het juiste evenwicht tussen verplichtingen en vermogen de focus te leggen op

Nadere informatie

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments Introductie ABN AMRO werkt continue aan haar dienstverlening. Om die reden gaat er dit jaar en begin 2009 een aantal zaken op beleggingsgebied veranderen. Hier kunt u meer lezen over het assortiment beleggingsfondsen

Nadere informatie

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN 23 april 2016 Agenda Doelstelling: het verbinden van de maatschappelijke missie van kerkelijke instellingen met de beleggingen Wat betekent

Nadere informatie

Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO

Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO Deze overeenkomst wordt gesloten tussen: 1. u,...., en 2. de bank (ABN AMRO Bank N.V.). Wilt u dat de bank uw vermogen beheert? Dan moet u de Deelovereenkomst

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER

TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER KERNWAARDEN TRUSTPARTNERS ONAFHANKELIJK Trustpartners is een onafhankelijke vermogensbeheerder. Daarmee weet u zeker dat wij alleen uw belang behartigen.

Nadere informatie

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd.

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Beleggen

Nadere informatie

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen Long Duration Overlay Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen 2 AEGON: wereldwijde expertise voor financiële veiligheid AEGON N.V. is met ongeveer 27.000 medewerkers wereldwijd

Nadere informatie

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

Speech Bert Boertje,

Speech Bert Boertje, Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank tijdens het congres van het Instituut voor Pensioeneducatie. De Doelen, Rotterdam, 10 december 2015 Dames en Heren,

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 JULI 2015

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 JULI 2015 ALGEMENE GEGEVENS VAN DE BEHEERDER Delta Lloyd Asset Management N.V. is een naamloze vennootschap ingeschreven in het register van de Kamer van Koophandel te Amsterdam onder nummer 33052584. Enige aandeelhouder

Nadere informatie