Inhoudstafel. 1. Het onderwijsaanbod van de Erasmushogeschool Brussel Strategische doelstellingen Missie en visie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudstafel. 1. Het onderwijsaanbod van de Erasmushogeschool Brussel 4. 2. Strategische doelstellingen 8. 3. Missie en visie 10. 4."

Transcriptie

1 JaaRv ersla g2012

2 Voorwoord 2012 was een bijzonder jaar voor de Erasmushogeschool Brussel. In het voorjaar werd de tweede fase van het Strategisch Beleidsplan intensief voorbereid. Daarna volgde in de zomer een tweedaagse, waarbij een grote groep van bestuurders en medewerkers zich afzonderden om de nieuwe strategische doelstellingen te bepalen. Deze oefening leidde in het najaar tot het SPE², het Strategische Beleidsplan , dat de EhB zal klaarstomen voor de instellingsaudit. In dit jaarverslag leest u in beknopte versie welke zes doelstellingen de hogeschool zich gesteld heeft. Ook onze nieuwe missie en visie op pagina 10 zijn het resultaat van deze productieve bijeenkomsten. Het actualiseren van het beleidsplan van EhB betekent echter niet dat we het roer radicaal moeten omgooien. Het voorbije jaar konden we immers al rekenen op een groeiend aantal studenten, op indrukwekkende projecten op vlak van onderwijs, onderzoek en dienstverlening en ook qua infrastructuur werden er grote stappen genomen. Met de nodige glamour vierden we 50 jaar Hotelmanagement en 50 jaar Rits. Collega s en studenten reisden de wereld rond: naar de Balkanlanden, naar Rwanda, Brazilië, Polen, Noorwegen, ook werd er intensief samengewerkt met Waalse en Brusselse partners. Onderzoeksprojecten vonden hun weg naar de media en het grote publiek en met de kunstopleidingen wonnen we tal van prijzen - we schreven bijna als vanouds. Trots zijn we ook op onze journalistiekstudenten, die meermaals het echte nieuws haalden met heuse scoops. Kortom, 2012 was een goed jaar, dat bovendien dankzij het SPE² een nog beter 2013 aankondigt. Dankzij het vertrouwen dat wij hebben in al onze collega s, die telkens weer het beste uit zichzelf én uit de studenten naar boven halen, zijn we daar gerust in. Luc Van de Velde algemeen directeur Bart De Schutter voorzitter 2

3 Inhoudstafel 1. Het onderwijsaanbod van de Erasmushogeschool Brussel 4 2. Strategische doelstellingen 8 3. Missie en visie Onderwijs De internationale relaties Onderzoek en dienstverlening SPINK - Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement Nieuws van onze opleidingen Stuvo EhB - sociale voorzieningen voor onze studenten Personeel EhB en haar financiële toestand Infrastructuur Bestuursorganen Structuur Samenwerkingsverbanden 82 Verantwoordelijk uitgever Luc Van de Velde algemeen directeur Fotografie Valéry De Smet, Bart Deseyn, Jan Sents, Bart Vanacker. Teksten, foto s en illustraties mogen enkel overgenomen worden na schriftelijke toestemming van de uitgever. Samengesteld door de dienst Communicatie in mei

4 1. Het onderwijsaanbod van de Erasmushogeschool Brussel 4 Kunst en Cultuur ba Audiovisuele Technieken: Assistentie Assistentie Audiovisueel Podiumtechnieken ba Audiovisuele Technieken: Beeld - Geluid - Montage Beeld Geluid Montage ba Musical ba/ma (academisch) Audiovisuele Kunsten Film Documentaire Televisie Schrijven Animatiefilm Radio ba/ma (academisch) Drama Acteren Regie - Schrijven ba/ma (academisch) Muziek Directie Instrument/zang Jazz/lichte muziek Muziek-theorie/schriftuur Compositie Specifieke Lerarenopleiding muziek Wetenschap, technologie en ICT ba Multimedia & Communicatietechnologie (Multec) ba Toegepaste Informatica (dig-x) ba (academisch) Industriële Wetenschappen Elektromechanica Elektronica ICT ma Industriële Wetenschappen: Elektromechanica Elektromechanica Luchtvaarttechnologie ma Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT Informatie- en communicatietechnieken Management, bedrijf en toerisme ba Communicatiemanagement ba Hotelmanagement ba Office Management Management assistant ba Toerisme- & Recreatiemanagement ma Toerisme Groen en stad ba Landschaps- & Tuinarchitectuur ba Milieuzorg (in afbouw) ma Stedenbouw & Ruimtelijke Planning Stedenbouwkunde Landschapsarchitectuur Taal en Media ba Journalistiek ba (academisch) Toegepaste Taalkunde Nederlands Deens Duits Engels Frans Italiaans Spaans ma Vertalen ma Tolken ma Journalistiek Geschreven pers Radio- & tv-journalistiek

5 Gezondheid en maatschappij ba Biomedische Laboratoriumtechnologie Medische laboratoriumtechnologie Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde ba Sociaal Werk Maatschappelijk Werk Sociaal-Cultureel Werk Maatschappelijke Advisering banaba Zorgmanagement Onderwijs ba Kleuteronderwijs ba Lager Onderwijs ba Secundair Onderwijs Aardrijkskunde Bewegingsrecreatie Bio-esthetiek Biologie Economie Engels Frans Geschiedenis Haartooi Handelburotica Informatica Islamitische godsdienst Lichamelijke opvoeding Nederlands Niet-confessionele zedenleer Wiskunde ba Pedagogie van het Jonge Kind banaba Buitengewoon Onderwijs Kortom 20 professionele bacheloropleidingen 10 academische bachelor- en masteropleidingen 38 postgraduaten en bij- en nascholingen 2 ba-na-ba s 5209 studenten verdeeld over: 8 campussen en 7 departementen 5

6 Studentenevolutie tijdens de laatste jaren Op tien jaar tijd zien we een stijging van 30%

7 7

8 2. Strategische doelstellingen In de loop van 2012 werden bijzondere inspanningen geleverd om SPE², het Strategisch beleidsplan met een nieuw en dynamisch elan op de rails te zetten. Naast een nieuwe missie en visie, stelt de hogeschool graag haar zes hernieuwde strategische doelstellingen voor. Ze zullen ons leiden en begeleiden in de jaren die komen. EhB focust op de noden van de stakeholders, in de eerste plaats de studenten. We stellen scherp op opleidingsaanbod, studiebegeleiding, studentenbegeleiding en -voorzieningen. Als hogeschool opereren we niet in een vacuüm. We moeten rekening houden met tal van belanghebbenden: studenten, alumni, personeel, het beroepenveld, onze directe omgeving en last but not least de samenleving waarin we een belangrijke maatschappelijke functie vervullen. Daarom betrekken we onze stakeholders bij de voorbereiding, de uitvoering en de opvolging van ons beleid en aanbod. De studenten staan daarbij centraal: voor hun welzijn en succes optimaliseren we voortdurend onze studiebegeleiding, studentenbegeleiding en -voorzieningen. EhB staat voor een goed geoliede organisatie, met aandacht voor integrale kwaliteitszorg. Ons beleid vertrekt vanuit een kwaliteitscultuur. Kwaliteit is een bewegend doel: om het te halen, steunen we voortdurend op objectieve gegevens, perceptiemetingen, streefcijfers, de PDCA-cyclus en jaaractieplannen. Onze interne werking bouwt op transparante en efficiënte structuren, bedrijfs- en beslissingsprocessen. EhB evalueert én verbetert voortdurend haar decretale kerntaken - onderwijs, onderzoek, dienstverlening en ontwikkeling & beoefening van de kunsten. 8 We focussen op vier kerntaken: kwaliteitsvol onderwijs, praktijkgericht en artistiek onderzoek, maatschappelijke &

9 wetenschappelijke dienstverlening en de ontwikkeling & beoefening van de kunsten. De verantwoordelijke diensten ondersteunen de realisatie van die kerntaken: Onderwijs en Internationalisering (onderwijs), Onderzoek (onderzoek en dienstverlening) en de Schools of Arts (ontwikkeling en beoefening van de kunsten). Voor onderzoek en dienstverlening profileren we ons met projecten die zich in de eerste plaats richten op de Brusselse context, maar met tegelijk een breder Vlaams en (inter-)nationaal draagvlak. Het personeelsbeleid blinkt uit in empowerment, maximale waardering van medewerkers en sterke professionalisering. Ons personeelsbeleid versterkt onze werking. In een aangename werkomgeving scherpen we dagelijks ons professionalisme aan. Creativiteit, innovatie en pro-activiteit van medewerkers waarderen we sterk én moedigen we aan. Met zo n aanpak bouwen we verder aan een uitstekende organisatie. Een volwaardig competentiegericht personeelsbeleid straalt onze missie en visie uit. Het omvat een transparante onthaalpolitiek, efficiënte interne communicatie en glasheldere bevoegdheden, verantwoordelijkheden en procedures. EhB versterkt haar financiële situatie. Tegen 2016 moeten we een betere concurrentiepositie bekleden binnen het Vlaamse hogeschoollandschap. Dat betekent onder meer dat we onze financiële situatie moeten versterken. We hanteren daarvoor een dubbele strategie: één van groei (gericht op onze stakeholders en klanten) en één van stijgende productiviteit (gericht op onze interne werking). De communicatie is modern, transparant en wervend. We mikken op een nog betere zichtbaarheid en een verhoging van de instroom. Onze externe communicatie plaatst ons aanbod, onze expertise en onze realisaties dan ook creatief in de schijnwerpers. Die aanpak moet doel treffen voor onze vier kerntaken: onderwijs, onderzoek, ontwikkeling & beoefening van de kunsten en dienstverlening. Daarnaast garandeert ook onze interne communicatie heldere en efficiënte informatiestromen. Het doel? Een soepele interne werking en betrokken, geïnformeerde medewerkers. 9

10 3. Missie en visie Missie De Erasmushogeschool Brussel is dé pluralistische hoger onderwijsinstelling van Brussel. Haar voornaamste stakeholders zijn haar verscheiden studentenpopulatie, Brussel als internationale en multiculturele stad én een open en verdraagzaam Vlaanderen. De EhB biedt aantrekkelijk onderwijs aan, gericht op de professionele en/ of artistieke praktijk, in synergie met onderzoek, kunstontwikkeling en dienstverlening ten bate van de maatschappij. De EhB leidt studenten op tot humanistische, geëngageerde en kritische wereldburgers, die hun vak onder de knie hebben en tevens respectvol met mens en maatschappij omgaan. Visie De Erasmushogeschool Brussel streeft naar meer, duurzame en tevreden klanten en naar een sterkere financiële situatie. Daarom evalueert en innoveert de EhB permanent haar aanbod. Opleiding, onderzoek, dienstverlening en kunstontwikkeling zijn maatschappelijk relevant, noodzakelijk en doelgericht. Het aanbod wordt uitgediept waar nodig en verbreed waar opportuun. Daarbij gaat de EhB uit van haar positie als Vlaamse hogeschool die verankerd is in het internationale Brussel. Ondersteund door een doelgerichte externe communicatie, werkt de EhB aan een aantrekkelijke uitstraling. Een sterk en relevant aanbod vereist een optimaal functionerende organisatie. De EhB blijft dan ook werken aan het verhogen van efficiëntie en transparantie, evenals aan een doorgedreven kwaliteitscultuur in al haar geledingen. Het personeelsbeleid schraagt deze werking door het aanscherpen van professionalisme, creativiteit en proactiviteit en het bieden van zo aangenaam mogelijke werkomstandigheden. Op financieel vlak stelt de EhB zich niet louter afhankelijk op van de overheid, maar gaat de organisatie actief op zoek naar externe bronnen van financiering. In permanent overleg met haar stakeholders (studenten, alumni, beroepenveld en samenleving) is de Erasmushogeschool Brussel een onmisbare speler in het Brusselse en Vlaamse hoger onderwijslandschap, een school die werkt voor tevreden en gesteunde studenten. 10

11 11

12 4. Onderwijs Man-vrouwverhouding Wie waren onze nieuwe studenten in het academiejaar ? Het kennen van de instroom maakt een vroege detectie van risicofactoren en hindernissen mogelijk, zowel aan studentenzijde en opleidingszijde. EhB voert een inclusief beleid en heeft oog voor sociale integratie. Om onderwijs en de studentenbegeleiding optimaal op elkaar af te stemmen organiseert men jaarlijks een bevraging bij de nieuwe studenten. Zo krijgt men inzicht in de evolutie van het profiel van de studenten. Wat het academiejaar betreft, kregen 2150 nieuwe studenten een uitnodiging voor de Diversiteitsenquête, 927 van hen namen hieraan deel. Hierna enkele resultaten. vrouwen 57% Nationaliteit Nederlander 1% ander 3% mannen 43% Belg 96% 12

13 Nationaliteit moeder Turk 1% Marokkaan 4% ander 3% Nationaliteit vader Turk 2% Marokkaan 5% Italiaans 2% Nederlander 1% Belg 92% Belg 90% 13

14 Ben je tewerkgesteld? ik werk wel tijdens mijn studie 12% Diploma van de moeder? geen diploma 6% universiteit 19% lager onderwijs 10% secundair onderwijs 40% ik werk niet tijdens mijn studie 88% hogeschool 25% Diploma van de vader? universiteit 19% geen diploma 6% lager onderwijs 10% Heb je een gezin? ja 13% hogeschool 25% neen 87% 14 secundair onderwijs 40%

15 Wat is je hoogst beha alde voorga ande diploma? Diploma secundair onderwijs Ander diploma, namelijk... Eén cyclusdiploma hoger onderwijs Bachelordiploma hoger onderwijs Diploma hoger beroepsonderwijs Diploma secundair na secundair Incorrecte waarden Twee cyclusdiploma hoger onderwijs Masterdiploma hoger onderwijs 3% 6% 1% 1% 2% 2% 4% 2% 79% 15

16 16 Studie- en studentenbegeleiding De Erasmushogeschool hanteert een integraal systeem voor de begeleiding van studenten. Studiebegeleiding, studentenbegeleiding en trajectbegeleiding vullen elkaar zodanig aan dat studenten met een breed scala aan vragen en problematieken binnen de hogeschool terecht kunnen. De centrale dienst onderwijs verzorgt de coördinatie tussen de verschillende pijlers van deze begeleiding. De extra middelen van het Aanmoedigingsfonds werden geïnvesteerd in het diversiteitsbeleid en de oplossingsstrategie van de instelling. We zien drie pijlers met volgende projecten. Eerste pijler: Opleiding en begeleiding op maat van kansengroepen a) Talenttraining Talenttraining is een unieke begeleidingsvorm van EhB waarbij studenten intensief en van heel dichtbij begeleid worden om hen te helpen de overstap naar hoger onderwijs te maken. Studenten leren hun sterke punten kennen, verbeteren hun studietechnieken en werken aan taalvaardigheid. Talenttraining: biedt een antwoord op de gewijzigde studenteninstroom (positieve resultaten voor BSO en TSO); buigt de uitdagingen die de flexibilisering stelt om tot een voordeel (deeltijdstraject); sluit aan bij de emancipatorische visie op onderwijs en studentenbegeleiding binnen EhB (studenten winnen door intensieve coaching aan zelfvertrouwen en nemen zelf verantwoordelijkheid op voor het welslagen van hun opleidingstraject); knoopt aan bij de maatschappelijke interesse voor de talentwaarderende aanpak (lerend netwerk, studiedagen ); biedt intensieve begeleiding om te helpen bij de overstap naar het hoger onderwijs en drop-out bestrijding. De studieresultaten die door de betrokken studenten Talenttraining geboekt werden, zijn overwegend positief. In academiejaar werd talenttraining geïmplementeerd in de gezondheidszorg, Voedings- & Dieetkunde, Biomedische Laboratoriumtechnologie en Landschaps- & Tuinarchitectuur. Kennisverspreiding, hogeschoolbrede uitwisseling van ervaringen en expertise-uitbreiding stonden centraal. Meer dan veertig studenten namen deel. Talenttraining in de huidige vorm maakt geleidelijk plaats voor een Talenttraining met geïntensifieerde begeleiding in de reguliere studiebegeleiding. Door structurele verankering gaat de waardevolle knowhow niet verloren. b) De combinatie van werk en studie vergemakkelijken Dit nieuwe initiatief is gericht op werkstudenten. EhB beoogt met de ontwikkeling en ondersteuning van flexibele trajecten de uitbreiding en verbetering van het

17 aantal opleidingsonderdelen dat men kan volgen via afstandsonderwijs. Het aantal niet-generatiestudenten groeit in het hoger onderwijs immers meer dan de generatiestudenten. Om dit mogelijk te maken werden digitale tools aangeschaft. ICTO, deel van de dienst onderwijs, zorgde voor vorming en spijkerde de digitale competenties van de docenten bij. Ook pedagogische begeleiding bleek noodzakelijk. Online ondersteuning werd gerealiseerd via verschillende cursussen in de elektronische leeromgeving. Docenten maken bovendien meer en steeds beter gebruik van de digitale leerpaden. Structurele coördinatoren/ coaches werden aangesteld in de opleiding en vormen een grote meerwaarde. Tweede pijler: Het verrijken van het bestaande integrale systeem voor studentenbegeleiding met een doelgroepgerichte benadering Het project netwerking is gericht op alle potentiële studenten. Hiervoor zijn de contacten met secundaire scholen onontbeerlijk. De nadruk lag vooral op verbreding en verdieping van de relaties. Een centrale CRM-database is in opbouw en maakt op termijn een professioneel Customer Relationship Management mogelijk. Dit initiatief past binnen de structurele samenwerking met het secundair onderwijs. Daarnaast werd volop ingezet op dataverzameling en analyse. Hogeschoolbreed en op opleidingsniveau zullen jaarlijks studierendementsmetingen en instroomanalyses uitgevoerd worden. 17

18 Derde pijler: Hogeschoolbreed inzetten op taal Academisch en professioneel Nederlands (samen met het Huis van het Nederlands) De taalprojecten, die gericht zijn op alle taalzwakke studenten met nood aan ondersteuning, bieden een antwoord op de groeiende anderstalige instroom in het hoger onderwijs. Hiervoor wordt bij de aanvang van het academiejaar een intake test afgenomen om het sociologische en taalkundige profiel van de studenten in kaart te brengen. Het taalbegeleidingspakket voorziet collectieve groepslessen, individuele sessies en aanvullende taalondersteuning. De geboden ondersteuning van Het Huis van het Nederlands bleek noodzakelijk, effectief én gewaardeerd. In 2011 werd een uitgebreide bevraging van lectoren en studenten voorbereid die in januari 2012 afgenomen werd. De resultaten vormen een leidraad om het taalbeleid verder vorm te geven. Een stuurgroep Taalbeleid en een subwerkgroep Begeleiding van de taalzwakke student aangestuurd door dienst onderwijs is operationeel. Men vertrekt van een taalontwikkelende visie waar zowel kennis van het Nederlands als meertaligheid belangrijk zijn. Taalondersteuning op maat is beschikbaar. 18

19 Participatie Om een kwaliteitsvolle invulling van alle bestuursmandaten die voor studenten zijn voorbehouden te realiseren en een algemene cultuur van betrokkenheid bij de opleiding en de instelling te bekomen, werd een opleidingsonafhankelijk opleidingsonderdeel ontwikkeld dat gericht is op talentontwikkeling in het algemeen en studentenparticipatie in het bijzonder. Met het project participatiemodule wil de Erasmushogeschool Brussel de inzet en het engagement van studenten stimuleren, ondersteunen en zichtbaar maken. Studenten die een studentenvertegenwoordigersmandaat opnemen kunnen hiervoor inschrijven en 3 credits verwerven. Gelijke kansen Om gelijke kansen voor alle studenten te waarborgen zijn er drie bijzondere statuten: studenten met een functiebeperking, topsportstudenten en studenten die een functie als studentenvertegenwoordiger uitoefenen. Op dit statuut kan beroep worden gedaan om redelijke voorzieningen en faciliteiten aan te vragen. Het in 2011 nieuwe ingezette thema gericht op de ontwikkeling en ondersteuning van flexibele trajecten om de combinatie van werk en studie te faciliteren, werd in 2012 verdergezet. Doelstelling is het realiseren van een opleidingsaanbod afgestemd op werkstudenten. EhB + EhB +, het Centrum voor Permanente Vorming, biedt jaarlijks een breed aanbod aan postgraduaten en bij- en nascholingen. Koploper in het aanbod zijn de opleidingen in het domein van gezondheid en maatschappij, maar ook muziek, onderwijs, taal en media, kunst en cultuur en management zijn vertegenwoordigd. Een mooi nieuw initiatief in academiejaar was de bijscholing Forensische Technieken. Deze opleiding was een samenwerking met het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) en evolueerde ondertussen in tot het zeer succesvol postgraduaat Forensisch Onderzoek. EhB + telde een tiental postgraduaten en zo n vijftien bij- en nascholingen. In totaal waren er 588 deelnemers en een totaal aan inkomsten van euro. Verdere groei, meer inspelen op de vraag uit de markt, met aandacht voor de Brusselse context en actuele maatschappelijke ontwikkelingen staan voorop. 19

20 Activiteiten op het gebied van onderwijsvernieuwing, digitale didactiek en afstandsonderwijs 20 Onderwijsvernieuwing Door de overheid werd aan alle opleidingen in het hoger onderwijs opgelegd om learning outcomes of leerresultaten te formuleren per opleiding. Vanaf de ingang van de nieuwe visitatiecyclus moet elke opleiding in zijn zelfevaluatierapport de nieuwe leerresultaten gebruiken als richtinggevende doelstellingen voor het onderwijs. De opleidingen van de Erasmushogeschool Brussel hebben in deelgenomen aan de werkzaamheden terzake volgens de door VLHUR opgestelde kalender. Wanneer opleidingen een grondige curriculumhervorming voorbereiden of onderwijsvernieuwingen willen implementeren, wordt proactief vanuit het perspectief van deze leerresultaten gewerkt. Vanuit de implementatie van deze leerresultaten zal in de nieuwe visitatieprocedure ook het toetsbeleid van de opleidingen sterker doorwegen dan voorheen. Om de opleidingen te ondersteunen bij het ontwikkelen van een duurzaam en kwalitatief toetsbeleid werden in de loop van instrumenten ontwikkeld om reflectie- en besluitvormingsprocessen hierrond gestructureerd te laten verlopen. Dit proces loopt verder door de komende jaren. Voor de docenten werd in september 2012 een Onderwijsvernieuwingsdag georganiseerd waarop dieper werd ingegaan op het profiel van de hedendaagse hoger onderwijsstudent, zijn noden en zijn aansluiting met hoger onderwijs. ICTO Als deel van de dienst Onderwijs biedt ICTO ondersteuning bij ICT-gerelateerde onderwijsvernieuwing aan de EhB, met name de leeromgeving, afstandsonderwijs en ICTvaardigheid van het personeel. In het academiejaar werd overgestapt naar een nieuw ontwikkeld open source elektronisch leerplatform, Desiderius (Chamilo 3.0). Het vorige leerplatform (Dokeos 1.8.6) werd als archief bewaard (niet meer actief bruikbaar). Zowel op ICT-technisch als op onderwijskundig vlak werd deze overstap grondig voorbereid. Het resulteerde in het najaar 2012 in een officiële samenwerkingsovereenkomst tussen EhB, VUB en HoGent voor de verdere ontwikkelingen van het leerplatform. Sinds september 2012 is een nieuwe helpdesk voor Desiderius operationeel. Het docerend en administratief personeel werd opgeleid en uitvoerige handleidingen en instructiefilmpjes werden opgesteld. In werd na Landschaps- & Tuinarchitectuur, Verpleegkunde, Vroedkunde, Kleuteronderwijs, Lager

21 Onderwijs, Toegepaste Informatica en Office Management ook in de opleidingen Voedings- & Dieetkunde en Oncologie een werktraject in afstandsonderwijs voorbereid. Het draaiboek Afstandsonderwijs ondersteunde deze opleidingen bij de voorbereiding en implementatie van werktrajecten in afstandsonderwijs. Alle opleidingen die dat wensten konden beroep doen op extra ondersteuning voor het ontwikkelen van digitaal cursusmateriaal (audio, video, afbeeldingen enz.) en voor een vlotte overgang naar de nieuwe elektronische leeromgeving. De opleidingen die actief zijn met afstandsonderwijs kunnen nu een coördinator/coach Afstandsonderwijs inschakelen. Die nemen naast hun andere taken ook actief deel aan de werkgroep Afstandsonderwijs. Een volledig overzicht van de betrokken opleidingen en de studiemodaliteiten is te vinden op de website en in de brochure Werken en Studeren. Beleidsdoelen van de hogeschool op onderwijsgebied De beleidsdoelen op onderwijsvlak voor de toekomst werden vastgelegd in thematische beleidsplannen en in geactualiseerde jaaractieplannen Deze beleidsdoelen kaderen binnen het nieuwe strategisch beleidsplan van de hogeschool en houden de krachtlijnen van de eerder genomen koers aan. Prominent zijn hierin aanwezig: de opstart van de schools of arts; de voltooiing van de voorbereiding van de integratie van de niet-artistieke academische opleidingen in de universiteit; de opvolging van evoluties binnen HBO5; de continue actualisering van het opleidingsaanbod; de verdere verankering van de visie op onderwijs en het didactisch concept in de onderwijspraktijk via doordachte doelstellingen, een kwaliteitsvol toetsbeleid en een gepaste inzet van (digitale) werkvormen en begeleiding; het uitzetten van een meerjarentraject m.b.t. onderwijsprofessionalisering; de lancering van de nieuwe versie van het leerplatform in Desiderius; een verhoogde aandacht voor aspecten van internationalisering, de verwevenheid van onderwijs & onderzoek, duurzaamheid en entrepreneurschip; de verdere uitbouw van EhB+; een verhoogde aandacht voor de identificatie van relevante stakeholders; een verhoogde aandacht voor de praktijk van benchmarking met het oog op de groei van de kwaliteit van de opleidingen en de groei in maatschappelijke relevantie; analyse van knelpunten bij in-, door- en uitstroom; systematiseren van de studieduurbewaking en optimaliseren van het rendement van de studentenbegeleiding. 21

22 5. De internationale relaties De Europese dimensie Het Bologna Proces verloopt via verschillende actielijnen waaronder: mobiliteit, kwaliteitszorg en sociale dimensie. De Erasmushogeschool Brussel heeft deze aandachtpunten dan ook opgenomen in haar internationaliseringsstrategie en maakt ze ook zichtbaar. Mobiliteit De Erasmushogeschool Brussel moedigt haar studenten aan om deel te nemen aan Europese en internationale mobiliteitsprogramma s (foto): studeren in Aberdeen, als afgestudeerde stage lopen in Istanbul, een jaar doorbrengen aan de universiteit van São Paulo, onderzoek doen in Ouagadougou of vrijwilligerswerk in Lubumbashi. De deelname aan het Erasmusprogramma is daardoor gestegen, de uitgaande mobiliteit van studenten in zelfs met 16%. Op die manier creëren we kansen voor persoonlijke groei, ondersteunen we de ontwikkeling van internationale samenwerking tussen individuen en instellingen, verbeteren we de kwaliteit van het hoger onderwijs en van het onderzoek, kortom, geven we inhoud aan de Europese dimensie. Netwerk kwaliteitszorg met Balkanlanden 22 Kwaliteitszorg versterkt en verbetert het hogeronderwijssysteem, onze instelling en de onderwijsprogramma s, maar is even belangrijk bij internationalisering. Het erkennen van in het buitenland verworven competenties en studiepunten door het gebruik van ECTS is een voorbeeld van de internationale dimensie van kwaliteitszorg. Net zoals de opvang en begeleiding van inkomende studenten. De Erasmushogeschool Brussel toetst haar visie en aanpak aan deze van haar partners (international benchmarking) dankzij haar netwerk en haar deelname aan internationale projecten zoals de Tempus projecten Strengthening Quality Assurance System within Western Balkans HEIs in support of National and Regional Planning, gecoördineerd door de Universiteit van Alicante en Professional Training for non-university teachers and transfer of experiences on ECTS, gecoördineerd door de Technische Universiteit Dresden en gericht op het onderwijs in Tadzjikistan.

23 Sociale dimensie: EhB Partner van ExchangeAbility De sociale dimensie binnen de Europese hoger onderwijsruimte beoogt gelijke kansen voor iedereen, dus ook in termen van deelname aan de bestaande mobiliteitsschema s. De EhB was partner in het Exchange- Ability project gecoördineerd door UNICA (het netwerk van de universiteiten van de Europese hoofdsteden). Het project had tot doel de brede academische gemeenschap te sensibiliseren voor mobiliteit van studenten met een functiebeperking. Het gaat dus niet alleen om de culturele voorbereiding van uitgaande studenten of de sociale integratie van inkomende studenten, maar ook over diversiteit: een duidelijk aspect van de sociale dimensie. De EhB wil deze dimensie ook zichtbaar maken in het curriculum. Zo is de opleiding Gezondheidzorg partner in het intensief programma Rainbow, dat zich richt op hedendaagse aspecten binnen de transculturele verpleging. 23

24 24

25 6. Onderzoek en dienstverlening 6.1 Consolideren van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) Onderzoeksprojecten zorgen voor continuïteit in praktijkgericht onderzoek Om de continuïteit van het praktijkgericht onderzoek aan de Erasmushogeschool Brussel te verzekeren, werd in 2011 voor de derde maal een oproep gelanceerd voor nieuwe PWO-projecten. In deze oproep werden onderzoekers gestimuleerd om meer samenwerkingsverbanden op te zetten en om meer externe middelen te zoeken. Daarnaast wilden we de gedragenheid van PWO door de opleiding verhogen. Er werden 6 projecten weerhouden die van start gingen op 1 oktober 2011, met een looptijd van 3 jaren. In totaal is 4 VTE als onderzoeker werkzaam aan deze nieuwe PWO-projecten: De ontwikkeling van interventieprogramma s afgestemd op individuele bewegingsvaardigheden en kwaliteiten bij kleuters ter bevordering van motorische basisvaardigheden, promotor Steve De Decker, Lerarenopleiding, Secundair Onderwijs/Lichamelijke opvoeding. Thuiswerken als management assistant: hype, utopie of droomjob?, promotor Annie Verhaeghe, Office Management. Het ontslagmanagement in het UZ Brussel: competenties, barrières en rol van de verpleegkundigen en vroedvrouwen voor etnisch en sociaal economisch kwetsbare patiëntengroepen, promotor Ann Claeys, Verpleegkunde en Vroedkunde. Invloed van verschillende didactische werkvormen op de retentie van reanimatievaardigheden in de derde graad van het secundair onderwijs, promotor Veerle Van Raemdonck, Lerarenopleiding, Secundair Onderwijs/Lichamelijke opvoeding. Digital promotor Annick Dhooge, Toegepaste Informatica. Backbone. Competenties als centrale gegevensstructuur voor hulpmiddelen bij levenslang leren, promotor Chris Van Goethem, Podiumtechnieken. 25

26 Praktijkgericht onderzoek structureel verankerd Vanaf 1 oktober 2013 zal door de integratie van de (niet-kunsten) masteropleidingen in de VUB de uitstraling van de hogeschool via onderzoek verdeeld worden over de schouders van de professionele bacheloropleidingen en deze van de kunstopleidingen. Om de professionele bacheloropleidingen hierop voor te bereiden en het onderzoek binnen deze opleidingen zo efficiënt mogelijk uit te bouwen, besliste de Erasmushogeschool Brussel tot de verankering van het onderzoek in het onderwijs via een deeltijdse onderzoeksopdracht van drie jaar voor vaste personeelsleden met onderzoekervaring. In elk van de 18 professionele bacheloropleidingen startte vanaf 1 januari 2012 een personeelslid met een 0,25 VTE structurele onderzoeksopdracht. Deze onderzoekers kregen de specifieke taak om: binnen de vastgelegde speerpunten onderzoek uit te bouwen binnen de opleiding; externe fondsenwerving te verhogen; onderzoek en onderwijs binnen de opleiding te verweven. De structurele onderzoekers zullen bij de uitbouw van hun onderzoekslijn met het oog op multidisciplinariteit ook trachten om andere opleidingen en/of onderzoeksgroepen te betrekken. Laagdrempelige Expertise- en Dienstverleningscentra (LED s) Vanaf 1 oktober 2012 werd het LED-netwerk in West-Vlaanderen op initiatief van minister Kris Peeters uitgeplooid over alle Vlaamse provincies. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt hierbij gerekend bij de provincie Vlaams-Brabant. Laagdrempelige expertise- en dienstverleningscentra stellen hun expertise op een laagdrempelige manier ter beschikking van (voornamelijk) KMO s. Hieruit kunnen nieuwe PWO-projecten en/of dienstverleningscontracten groeien. De opleidingen Toegepaste Informatica en Multimedia & Communicatietechnologie zijn in het kader van dit initiatief gestart met een LED Mobiele Applicaties Nieuw beleidsplan PWO Afstemmen PWO en Artistiek onderzoek Door de actualisatie van het Strategisch beleidsplan, werd vanaf september 2012 ook de actualisatie van het PWO-beleidsplan een actiepunt. We willen het PWO optimaal afstemmen op het strategisch beleid en bovendien ook een symbiose zoeken tussen PWO en Artistiek onderzoek binnen de Schools of Arts. 1

Campus Dansaert Campus Jette 2011

Campus Dansaert Campus Jette 2011 Campus Dansaert Campus Jette 2011 Talenttraining www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Talenttraining? Ben ik goed voorbereid op het hoger onderwijs? Wat boeit me? Waarin

Nadere informatie

Postgraduaten bij- en nascholingen

Postgraduaten bij- en nascholingen Postgraduaten bij- en nascholingen 2015 Ontwikkel je talent, een leven lang! EhB +, CENTRUM VOOR PERMANENTE VORMING Op zoek naar een postgraduaat of bij- en nascholing van hoge kwaliteit? Dan ben je bij

Nadere informatie

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Werken en studeren Gezondheidszorg 2015 ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Interesse in de bachelor Verpleegkunde, Voedings- & Dieetkunde of Vroedkunde? Je wil studeren, maar kunt

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Stafmobiliteit gewikt en gewogen

Stafmobiliteit gewikt en gewogen Stafmobiliteit gewikt en gewogen Isabelle De Ridder Vlaamse Onderwijsraad Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) Strategische adviesraad voor het beleidsdomein onderwijs en vorming - Opdracht: o Adviezen op vraag

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Afgestudeerd! Wat nu? 2013

Afgestudeerd! Wat nu? 2013 Afgestudeerd! Wat nu? 2013 www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Afgestudeerd! Wat nu? 2 INHOUDSOPGAVE 1. CENTEN VOOR STUDENTEN... 3 2. ALUMNIWERKING AAN DE EhB... 4 2.1

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015

BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015 BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba zorgmanagement 06 Situering 09 Algemene informatie VOORWOORD Het personeel en de studenten van de bachelor na bachelor opleiding

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

SPE2 Het strategisch plan van de Erasmushogeschool Brussel 2012-2016

SPE2 Het strategisch plan van de Erasmushogeschool Brussel 2012-2016 SPE 2 Het strategisch plan van de Erasmushogeschool Brussel 2012-2016 Inhoudstafel Inleiding Nieuwe missie en visie Zes strategische doelstellingen Strategische kaart Strategische doelstelling 1 We focussen

Nadere informatie

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel.

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel. missie en VISIE Het GielsBos wil een veilige en geborgen thuis bieden aan volwassenen en kinderen met een beperking. We bieden deze mensen en hun leefomgeving een brede ondersteuning vanuit ervaring en

Nadere informatie

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen AFSTANDSLEREN EN ICT GECOMBINEERD ONDERWIJS 4 1 Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen Steven De Pauw Coördinator Toll-net Steven Verjans Universitair docent Open Universiteit

Nadere informatie

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14 14 HOGESCHOOL-UNIVERSITEIT BRUSSEL Stormstraat 2, 1000 Brussel T 02 210 12 11, F 02 217 64 64, E info@hubrussel.be http://www.hubrussel.be 14A Studiegebied Economie en management Campus Stormstraat Stormstraat

Nadere informatie

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen Oktobertelling 2015 Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen www.vlhora.be 1 1. Aantal studenten Professioneel gerichte bachelor 2010 2011 2012 2013 2014 2015 15tov14 Audiovisuele en Beeldende

Nadere informatie

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 De verschillende groepen die instromen in opleiding bachelor verpleegkunde Kristine Sels Opleidingscoördinator KHKempen, campus Lier KHKempen: situering

Nadere informatie

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING INHOUD Voor wie? Waar staan wij voor? Opleidingsstructuur en diploma Inhoud van de modules Studiepunten Studieduur en modeltraject Flexibiliteit Waar en wanneer

Nadere informatie

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba Intensieve zorgen en spoedgevallenzorg 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 09 Individueel traject

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2012-2013 Inhoud Doel van de opleiding Situering van de opleiding Onderwijsvormen Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Hogeschool PXL / PXL UNIVERSITY COLLEGE VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING We dagen je uit om jezelf te ontwikkelen tot een leerkracht die grensverleggend, begeesterd en onderbouwd het artistieke

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Liesbeth Hens Departement Onderwijs en Vorming Hoger Onderwijsbeleid liesbeth.hens@ond.vlaanderen.be SLO bachelor na bachelor master na master Professionele bachelor

Nadere informatie

Op weg naar een competentiegericht curriculum

Op weg naar een competentiegericht curriculum Op weg naar een competentiegericht curriculum Dag van de Onderwijsvernieuwing 8 juni 2005 Eva Marrannes Agenda Inleiding Specifieke context van het departement Communicatie Van beroepsprofiel naar Conclusie

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

OFFICE MANAGEMENT VERKORTE TRAJECTEN. Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical Management Assistant

OFFICE MANAGEMENT VERKORTE TRAJECTEN. Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical Management Assistant Arteveldehogeschool Opleiding Office Management Campus Kantienberg Voetweg 66 9000 Gent trajectbeheerofm@arteveldehs.be VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Event- en Projectmanagement Management Assistant

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren. werken. wegwijzer. K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8

A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren. werken. wegwijzer. K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8 A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren werken wegwijzer K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8 Beste student Nog even en je sleept de welverdiende beloning voor een

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS Het hoger onderwijs in Vlaanderen kent twee soorten onderwijs: het hoger professioneel onderwijs en het academisch onderwijs. Je kan een opleiding volgen aan een hogeschool of aan een universiteit. Bron:

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Studententutoraat en sociale integratie

Studententutoraat en sociale integratie GoLeWeGoLeWe-acties 2.5 Studententutoraat en sociale integratie 3e GoLeWe-projectconferentie Hasselt, 9 december 2010 Kennismaking Context Doel Aanpak Effecten Toekomst? Bespreking w w w. g o l e w e.

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Werkstudenten Onder

Nadere informatie

VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT

VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Arteveldehogeschool Opleiding Office Management Campus Kantienberg Voetweg 66 9000 Gent info@officemanagement.be VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical

Nadere informatie

Voorwoord KHLEUVEN KORT 3

Voorwoord KHLEUVEN KORT 3 KHLEUVEN KORT 2 KHLEUVEN KORT Voorwoord Beste lezer, Ondanks de besparingscontext was 2011 een goed jaar voor de KHLeuven. We konden voor de meeste van onze strategische doelstellingen een behoorlijke

Nadere informatie

Werken en studeren. Kleuteronderwijs. departement Onderwijs & Pedagogie

Werken en studeren. Kleuteronderwijs. departement Onderwijs & Pedagogie Werken en studeren Kleuteronderwijs 2015 departement Onderwijs & Pedagogie 1 2 VIND JE WERKEN MET KLEUTERS WIL JE GRAAG KLEUTERS NIEUW EN WIL JE WERKEN EN STUDERE DAN IS ONZE VERKORTE OPLEID KLEUTERONDERWIJS

Nadere informatie

bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN

bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN Globale achtergrond van waaruit dit herstelplan is ontstaan. De opleiding communicatiemanagement

Nadere informatie

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs standpunt Vlaamse Hogescholenraad 17 maart 2010 Algemeen De VLHORA is tevreden dat de instellingen, die in eerste instantie verantwoordelijkheid dragen voor

Nadere informatie

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs ADVIES Deeltijds kunstonderwijs Op vrijdag 4 maart 2011 keurde de Vlaamse Regering Kunst verandert! goed, een conceptnota rond de inhoudelijke vernieuwing van het deeltijds kunstonderwijs (DKO). De Vlaamse

Nadere informatie

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Verkort traject/ Studieomvangvermindering Begeleid afstandsonderwijs Werkstudenten bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs 2015-2016 Arteveldehogeschool

Nadere informatie

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties 1.1 De opleidingen hebben een uitgeschreven en gedragen onderwijsvisie. 1.2 De opleidingen beschikken over een dynamisch competentieprofiel dat o.a. aan

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie ANTWERPEN t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Inhoud 3 Vooraf 5 Een andere kijk op spijbelen 6 Over de diepere betekenis van kinderspel 7 Kinderen hebben zo hun kijk op quality time 8 Plan

Nadere informatie

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 VACATURE Innoviris is op zoek naar een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 Wetenschappelijke Directie Cel Innovatief Ecosysteem Innoviris Instelling van openbaar nut Charleroisteenweg

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Voorwoord 2 KHLEUVEN KORT

Voorwoord 2 KHLEUVEN KORT KHLEUVEN KORT Voorwoord Beste lezer, Ondanks krappere budgetten voor meer studenten konden we voor de meeste van onze strategische doelstellingen een behoorlijke vooruitgang boeken. Deze resultaten kwamen

Nadere informatie

Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013

Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013 Raad Hoger Onderwijs 11 juni 2013 RHO-RHO-END-003t Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013 Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Beste ouders Beste opvoedingsverantwoordelijke Als ouder bent u nauw betrokken bij de studiekeuze van uw zoon of dochter. Ook de school en het

Nadere informatie

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL Je wil je inschrijven aan de Hogeschool en je zoekt informatie op het internet. De teksten zijn gebaseerd op de website van de Hogeschool Antwerpen. Voor de correcte info van dit moment: surf naar www.ha.be.

Nadere informatie

MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak

MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak MEMORANDUM voor het beleid op politiek en academisch vlak Academiseren? Laat het ons dadelijk goed doen! VIK-memorandum voor het beleid op politiek en academisch vlak. - 2 - De graad en het diploma van

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure SECRETARIAAT-TALEN (3de graad TSO) Leerlingenprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting TSO Secretariaat-Talen iets

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Voorwoord. Beste lezer,

Voorwoord. Beste lezer, KHLeuven kort Voorwoord Beste lezer, Met deze publicatie willen we u een beeld geven van onze activiteiten en de vele inspanningen die de KHLeuven levert om de kwaliteit van haar onderwijs en dienstverlening

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Caleidoscoop Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen Caleidoscoop is een zelforganisatie die is ingebed in het gemeenschapscentrum. Een 8-tal vrouwelijke, allochtone

Nadere informatie

MOVING MINDS Magazine

MOVING MINDS Magazine MOVING MINDS Magazine KHLIM-Focus december 2014 UC Leuven-Limburg, Agoralaan Gebouw B, bus 1, 3590 Diepenbeek Afgiftekantoor 3500 Hasselt P109348 VAN LEUVEN OVER DIEST, HASSELT EN DIEPENBEEK TOT GENK p4-5

Nadere informatie

HERVORMING LERARENOP LEIDINGEN - BASISUITGANGSPUNTE N -

HERVORMING LERARENOP LEIDINGEN - BASISUITGANGSPUNTE N - HERVORMING LERARENOP LEIDINGEN - BASISUITGANGSPUNTE N - Werkdocument 02.10.2002 1. Woord vooraf...2 2. Basiscompetenties...2 3. Karakterisering van de opleiding...2 4. Stage...3 5. Soorten opleidingen...3

Nadere informatie

Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond

Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond PERSBERICHT Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond maandag 7 december 2009 van 14.00 tot 17.00 uur, Brussel Paleis der Schone Kunsten Volgens het structuurdecreet

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Fedactio Federatie van Actieve Verenigingen van België

Fedactio Federatie van Actieve Verenigingen van België Over Fedactio Koepelorganisatie 54 Verenigingen actief in verschillende domeinen in Brussel, Vlaanderen en Wallonië gemeenschappelijke doel : actieve bijdrage leveren aan de sociale cohesie www.fedactio.be

Nadere informatie

Workshops 3 de graad TSO/ASO

Workshops 3 de graad TSO/ASO Industriële Wetenschappen 2011-2012 & Technologie Workshops 3 de graad TSO/ASO www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief

Nadere informatie

Gender en interculturaliteit

Gender en interculturaliteit ECTS-fiche: Gender en interculturaliteit Opleiding: Afstudeerrichting: Opleidingsonderdeel: Studiepunten (ECTS): 3 Taal: Plichtvak/keuzevak: Lerarenopleiding/ BA en MA Pedagogische wetenschappen Niet relevant

Nadere informatie

Verder studeren in het hoger onderwijs

Verder studeren in het hoger onderwijs Verder studeren in het hoger onderwijs (vermelde richtingen: studenten zitten minstens in hun 2 de jaar nieuwe structuur Bachelor) Na EM (Economie - Moderne Talen) Academische Bachelor Communicatiewetenschappen

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten BASISONDERWIJS Leerlingen HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten A Hoger beroepsonderwijs 1 cursisten HBO5 verpleegkunde (1) 3 inschrijvingen in de specifieke lerarenopleiding van het volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding

Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding 1. Curriculumontwikkeling Deelproces Product Verantwoordelijke Medewerkers Een curriculum ontwikkelen curriculum opleidingsteam studenten

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Studenten zonder

Nadere informatie

Link met het secundair onderwijs

Link met het secundair onderwijs Link met het secundair onderwijs 1. Instroomprojecten 'Tutoraat' en 'Klimop' De moeizame doorstroom in het secundair onderwijs en de instroom naar het hoger onderwijs van kansarme en allochtone jongeren

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

POST- GRADUAAT. professionele coach

POST- GRADUAAT. professionele coach POST- GRADUAAT professionele coach POSTGRADUAAT PROFESSIONELE COACH Je wil coaching inzetten als een krachtig instrument om resultaten te verbeteren, en communicatie en samenwerking te optimaliseren? Je

Nadere informatie

Confidentiële Functiebeschrijving VRT. HR-Directeur. Januari 2015. 2015 Korn Ferry. All Rights Reserved.

Confidentiële Functiebeschrijving VRT. HR-Directeur. Januari 2015. 2015 Korn Ferry. All Rights Reserved. Confidentiële Functiebeschrijving VRT HR-Directeur Januari 2015 2015 Korn Ferry. All Rights Reserved. CONFIDENTIËLE FUNCTIEBESCHRIJVING Functie Onderneming Locatie Rapporteren aan Website HR-directeur

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be - www.pxl.be/facebook INHOUD 1. Organisatie hoger onderwijs 2. Aanbod Hogeschool PXL 3. Leerkrediet

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE REISBUREAU INHOUDSOPGAVE Inleiding... 2 Aan het werk... 2 Klemtonen van de opleiding... 3 Onderwijskundige aanpak... 3 Programmagids... 4 Studiemateriaal... 4 Lessenrooster... 5 Stage & afstudeerproject...

Nadere informatie