Zes paar kousen jas HISTORIE VAN DE ZORG VOOR MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING IN DE PEELREGIO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zes paar kousen jas HISTORIE VAN DE ZORG VOOR MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING IN DE PEELREGIO"

Transcriptie

1 Zes paar kousen & een jas HISTORIE VAN DE ZORG VOOR MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING IN DE PEELREGIO

2 Stichting Rijtven Aankoop hele complex L-huis, incl. school Beek en Donk Paviljoen 2 (later de Bussel) Rijtven Deurne 1 ( 2 ( (Opvang) schoolgebouwtje Ommel Kinderboerder Deurne Leonardushuis Beek en Donk Paviljoen 1 (later de Biekorf) Rijtven Deurne Zusterhuis, later de Terp, Rijtven Deurne Hoofdgebouw, later de Waag, Rijtven Deurne Aankoop grond voor Rijtven Deurne GVT Smalle Haven Deurne Dagbesteding i GVT Het Liender Asten Dagbesteding in het Leonardushuis KDC*** Binderen Helmond GVT Den Dries Helmond GVT** De Waard Helmond GVT De Bleek Beek en Donk DBC* De Vliert Vlierden Sloop Leonardushuis Othmarusstichting

3 ste buitenhuis Bakel (Beatrixstraat) later Romeinstraat) de buitenhuis Deurne (Stationsstraat) later opgeheven) Zusterhuis wordt de Terp (wonen) Deurne Gebouw Centraal Technische Dienst, Rijtven Deurne Zwembad De Kuip, Rijtven Deurne Buitenhuis t Veld Deurne Woningen Heideveld 1,2,3 Rijtven ij Rijtven Boogaardwoningen Rijtven Deurne Paardenstallen Rijtven Deurne Woning Heideveld 4, Rijtven Deurne Buitenhuis Kesselkamp Asten De Biekorf (dagbesteding en behandeling), Rijtven Deurne Buitenhuis Romeinstraat Deurne DBC De Hommel, Rijtven Deurne n nieuwe Leonardushuis DBC De Meent Helmond GVT De Eimer Mierlo * Dagbestedingscentrum ** Gezinsvervangend tehuis *** Kinderdagcentrum

4 W M D Woonvorm (herbouwd) De Bleek DBC Klokhuis Deurne Kleinschalig wonen in woningen Brandevoort Helmond Vrijetijd & Vorming/Aksent Helmond Logeerhuis Asten Woonvorm Tjerk Hiddesstraat Helmond Logeerhuis Geldrop Lage en Hoge Hees (dagbesteding, respectievelijk wonen), op plaats van het Leonardushuis, Beek en Donk Kleinschalig wonen Wilhelminastraat, Asten Woonvorm Pos Someren Centraal Bureau Helmond Sloop (2de maal) Leonardushuis Zorgboerderij De Peelwerker Ospel (in 2014 opgeheven) Logeerhuis Helmond Vennenwoningen in de wijk Rijtse Vennen Deurne Kleinschalig wonen Munnekenstraat Asten Kleinschalig wonen Woonboerderij Bakel DBC De Libelle (in voor Woonvorm Kraanmeer, DBC Rakthof Helmond Logeerhuis Deurne

5 Woonvorm (herbouwd) Smalle Haven Deurne Woonvorm Steengoed Bakel Kantoorgebouw De Waag gerenoveerd, Rijtven Deurne DBC De Ruijschenberg Gemert, in samenwerking met de Zorgboog telpark, DBC De Viersprong Someren DBC Lindestraat Asten Nieuwe paardenstallen Rijtven Deurne 2de deel Noordzone Rijtven Deurne ORO Woonvorm Kromme Haagdijk Mierlo-Hout Woningen Middenzone Rijtven Deurne 1ste deel woningen Noordzone Rijtven Deurne Woonvorm Den Dries Helmond oonvorm voor mensen met ASS (autisme spectrum stoornis) eriadoc, in samenwerking met GGZE & Lunetzorg BC Laan ten Roode Someren malig CTD gebouw) in samenwerking met GGZ

6 Inhoud 1 2 VOORWOORD MIEKE OCKHUIZEN HET RIJTVEN Portret van Loek Kuijpers DE OTHMARUSSTICHTING Portret van Meike Hagenaar COLUMN WIM DANIËLS DE FUSIE Portret van Jos Spierings SAMEN UITEINDELIJK STERKER Portret van Annie van Lierop LOCATIES TOEN & NU VERHALEN ACHTER MENSEN Portret van Astrid van Stiphout NAWOORD ED VAN DE KERKHOF 94

7 VOORWOORD MIEKE OCKHUIZEN Voorzitter Raad van Bestuur ORO van 2003 tot 2015 Geen toekomst zonder kennis van het verleden De geschiedenis van ORO is de geschiedenis van de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking in de Peelregio. In dit boek is te lezen hoe ORO, ontstaan in 1996, en haar rechtsvoorgangers, aan de wieg hebben gestaan van vele ontwikkelingen en initiatieven op dit gebied. Ik vond het belangrijk de geschiedenis van ORO een keer op te schrijven. Om te laten zien waar ORO vandaan komt, hoe ORO geworden is tot wat het nu is. Om het heden te kunnen begrijpen, is het nodig het verleden te kennen. ORO is een moderne organisatie met een rijk verleden, diep geworteld in de regio. Een organisatie met een breed dienstenpakket voor mensen, jong en oud, met een verstandelijke beperking. ORO biedt meer dan zorg alleen. Vanaf het begin af aan hebben ORO en haar voorgangers als doel gehad mensen met een verstandelijke beperking te ondersteunen in alle aspecten van hun leven, om hen in staat te stellen mee te kunnen doen in de samenleving en een aangenaam en gelukkig leven te leiden. ORO is een organisatie die naar de maatstaven van de tijd altijd uitstekende zorg heeft geleverd. Een organisatie om trots op te zijn. Na WO II kwamen de activiteiten voor speciale opvang van mensen met een verstandelijke beperking goed op gang. De middelen waren beperkt. Het was een tijd van pionieren en improviseren door bevlogen mensen met een groot hart. Vanaf eind jaren 50 was er in de Peel voor het eerst sprake van intensieve zorg voor ernstig verstandelijke gehandicapten. Via Beek en Donk kwamen de zusters uit Asten in Deurne terecht, in de bossen op Het Rijtven. En vanuit Het Rijtven ontstonden nieuwe locaties in Deurne en omgeving. Deel 1 vertelt het verhaal van Het Rijtven. De geschiedenis van de Othmarusstichting gaat veel verder terug. Vanaf de jaren 40 werd een aantal indrukwekkende initiatieven genomen rondom na- en buitenschoolse opvang, dagactiviteiten, gezinsbegeleiding en individuele begeleiding. Het eerste gezinsvervangende tehuis werd opgericht in In deel 2 wordt deze ontwikkeling beschreven. Ook de fusie wordt beschreven, in deel 3. Aan het ontstaan van ORO in 1996 is veel vooraf gegaan. Een lange voorbereiding in een bestuurlijk turbulente periode. De fusie was een logisch gevolg van landelijke en regionale ontwikkelingen, 02 VOORWOORD

8 In dit boek kijken we terug. Nemen we afstand. Hoe zijn we geworden tot wat we nu zijn? maar daarmee geen vanzelfsprekendheid. Het heeft nog vele jaren geduurd voordat er sprake was van één organisatie. Om het verhaal over ORO compleet te maken is de recente periode kort beschreven in deel 4. Kort, omdat in een boek over de historie eigenlijk een zekere afstand past. ORO heeft veel te danken aan al die mensen die zich met bewonderenswaardige toewijding hebben ingespannen om het leven van mensen met een verstandelijke beperking te verbeteren. De meesten van hen blijven in dit boek anoniem, slechts enkelen worden in deel 5 genoemd. Tussen de hoofdstukken in vertellen enkele cliënten hun kant van het verhaal. Dit boek is een hommage aan al diegenen die hebben bij gedragen aan het werk en de ontwikkeling van ORO. Dat geldt voor de medewerkers, maar ook voor de ouders, de familie en voor de vele vrijwilligers. De tijd heeft niet stil gestaan. Maatschappelijke veranderingen hebben hun weerslag gehad op de wijze waarop men naar onze medemens met een verstandelijke beperking keek. En op de wijze waarop ORO en haar voorgangers de dienstverlening hebben ingericht en uitgevoerd. Met die veran de - ringen veranderde ook het taalgebruik. Dat zult u als lezer van dit boek ook merken. Dit boek heeft een lange historie. Er was links en rechts wat onenigheid, archieven verhuisden en fotomateriaal dreigde verloren te gaan. Het boek is bij lange na niet compleet. Er is nog veel meer over ORO te vertellen, er is nog veel materiaal dat het bestuderen waard is; er zitten vooral nog veel herinneringen in de hoofden van mensen. En, hoe zorgvuldig de samenstellers ook te werk zijn gegaan, het boek is niet zonder fouten. De zoektocht was lang en de archieven spraken elkaar soms tegen. Er liggen voldoende uitdagingen voor verder onderzoek en uitwerking. De geschiedenis is nooit af De toekomst begint vandaag. In het laatste hoofdstuk, bij de recente ontwikkelingen, is aan de samenwerking met Diomage slechts een kleine passage gewijd. De fusie per 1 maart jl. tussen ORO en Diomage, is er niet meer in verwerkt. En wie weet wat er zich, na het schrijven van dit boek, nog meer aan nieuwe feiten voordoet. ORO blijft zich ontwikkelen en is daarmee op de toekomst voorbereid. Samen met haar cliënten. Ik ben blij met het voorliggende resultaat. Maar vooral trots op de ontwikkelingen die erin beschreven worden. Ik wens u veel leesplezier. VOORWOORD 03

9

10 1 HET RIJTVEN

11 Het Rijtven We schrijven het jaar De professio nele zorg voor kinderen met een verstandelijke beperking in de regio komt langzaam op gang. In Asten wordt in dat jaar de basis gelegd voor wat nu Het Rijtven heet. Die basis ontstaat min of meer toevallig, bij de missiezusters Franciscanessen van de Heilige Antonius. Een aantal zusters van deze congregatie werkt op dat moment in Asten als wijkverpleegster. Tijdens hun huisbezoeken worden ze geconfronteerd met schrijnende gevallen van gezinnen met thuiswonende zwakzinnige kinderen, zoals ze toen nog genoemd werden. De situatie van deze kinderen gaat de zusters aan het hart. Soms worden ze door de ouders in achterkamertjes, soms in een schuur verstopt. Er gaan zelfs verhalen dat diepgestoorde kinderen overdag worden vastgebonden aan een tafelpoot. De zusters nemen spontaan de verzorging van deze kinderen op zich. Tegelijkertijd constateren ze dat hun hulp niet voldoende is. Om de moeders en de gezinnen te ontlasten wil een aantal zusters de kinderen liever in huis nemen. En dat gebeurt. In Ommel. Eerst in een klein kamertje van het klooster, later worden vijf tot zes kinderen verpleegd in een oud schooltje, naast het klooster. 06 HET RIJTVEN

12 HET LEONARDUSHUIS Twee jaar na de eerste spontane initiatieven willen de zusters graag een volgende stap zetten. In Beek en Donk is dan een gebouw beschikbaar, Het Leonardushuis, dat, weliswaar na een grondige renovatie, mogelijk geschikt zou kunnen zijn voor de opvang en verpleging van de kinderen. Op 9 augustus 1961 werd deze eerste officiële voorziening feestelijk geopend. Het Leonardushuis werd geopend, met aan het hoofd zuster Walburga. De nonnen waren blij. De zusters besloten zich te richten op de verpleging van de diepstgestoorde kinderen. Kinderen waarvoor nauwelijks plaats was omdat er, zo dachten ze, geen succes kon worden geboekt op het gebied van vorming en opvoeding. Het waren hopeloze patiënten. Maar niet voor de zusters die zich vol overgave stortten op hun werk. Werk dat soms tot verrassende resultaten leidde. Het werken in kleine groepen, met veel aandacht, zorgde ervoor dat de kinderen wel degelijk ontwikkeling lieten zien. De bedpatiën tjes kwamen steeds vaker uit bed. Ze verloren hun apathische gedrag, wilden spelen en hadden dus ook behoefte aan meer ruimte. Maar die was er niet in het steeds weer opge kalefaterde Leonardushuis. Dat veranderde pas in 1967 toen de zusters gebruik gingen maken van het naastliggend schoolgebouw. De capaciteit van het Leonardushuis werd hiermee vergroot tot 64 bedden. Hoewel er veel aandacht was voor de ontwikkeling van de kinderen, lag de nadruk in de eerste jaren toch vooral op een hygiënische verzorging. Nadeel was het zeer beperkte financiële budget. De zusters waren afhankelijk van de gemeentelijke sociale diensten. Ze moesten vooral heel zuinig zijn. En natuurlijk heel hard werken. Om hen te helpen zochten de zusters in Beek en Donk naar jonge meisjes zonder een beroepsopleiding. In het begin assisteerden zij vooral bij het vele huishoudelijke werk; in de wasserij en de keuken. Als ze lieten zien dat ze daar goed in waren, mochten ze ook met de kinderen werken. Later, vanaf het midden van de jaren zeventig, waren er ook enkele Z-verpleegkundigen in het Leonardushuis actief. Een van hen was Petra Adriaans, die ook nu nog bij ORO werkt. In 1977 ging ze in Beek en Donk aan de slag. Over de tijd in het Leonardushuis zegt ze: Op de dag dat ik begon, kwamen er in totaal vier Z-verpleegkundigen bij. Op initiatief van zuster Walburga was dat. Ik vond haar niet alleen een prettig mens, maar ik vond het ook een moderne non; iemand die vooruit wilde. En dat was nodig, vond Petra die eerder al in Son bij Huize Zonhove had gewerkt. Ik had het gevoel dat ik vijftig jaar terug in de tijd ging, vertelt ze. Als we met de kinderen naar buiten wilden, moesten we ze één voor één van de trap af dragen. Pas later kwamen er liften en ook rolstoelen. De nonnen zagen de gediplomeerde verpleegkundigen over het algemeen graag komen. Petra: Toen ik de eerste dag op mijn afdeling kwam vroeg een zuster meteen aan mij wat ze moest doen. Ik vroeg waarom ze dat aan me vroeg. Ze zei: Jij hebt diploma s, dus jij bent de baas. ZUSTER EGBERTA Om tien uur deden we onze laatste ronde. Broeken noemden we dat. Kijken of de kinderen nog droog waren. HET RIJTVEN 07

13 DEURNE Het Leonardushuis bleek al snel na de opening te klein. Dat zagen ook de zusters. Ze bleven daarom in de omgeving goed uitkijken naar mogelijk geschikte gebouwen of naar bouwgrond. Als in 1963 een terrein van een kleine twintig hectare wordt aangekocht, komt Het Rijtven een flinke stap dichterbij. Architect Hansen van het bureau Van der Laan, Hansen en Van Hal uit Rosmalen krijgt de opdracht om eens na te denken over de inrichting van een moderne instelling die het Leonardushuis op termijn kan vervangen. Op termijn, want haast is er allerminst. Die termijn wordt uiteindelijk zes jaar. En van een echte vervanging is ook dan geen sprake want het Leonardushuis blijft gewoon open. Een eerste paviljoen op Het Rijtven wordt geopend van wat volgens de regionale krant een hypermodern streekcentrum voor zwakzinnigenzorg moet worden. Een centrum dat aan ongeveer 175 zwakzinnigen uit de regio een levenslange verzorging moet bieden. Kinderarts mevrouw dokter Maas, verbonden aan Maria Roepaan in het Limburgse Ottersum, dat gezien kan worden als het voorbeeld voor de ontwikkeling in de Peelregio, wordt in 1970 aangesteld als geneesheer-directeur voor de beide vestigingen. Het dagelijkse ritme in het nieuwe paviljoen in Deurne werd nog steeds bepaald door de zusters. Maar er hing verandering in de lucht. Het personeel dat voor het nieuwe paviljoen werd aangetrokken, bestond niet alleen meer uit ongeschoolde meisjes. Er

14 zaten ook jonge verpleegkundigen tussen met een goede opleiding. Deze jonge mannen en vrouwen vormden de voorhoede van een generatie die het medisch model opzij zou schuiven voor een meer pedagogisch model. Het accent werd langzaam verplaatst van verzorgen naar ontwikkelen. Patiënten werden pupillen. Christje was het eerste jongetje dat in Beek en Donk verzorgd werd. Zijn toestand was diep triest. Een van de zusters zegt erover: Dat kun je gewoon niet begrijpen hoe zijn ouders hem achterlieten. In een kapotte wieg. Een truitje zonder bandjes of sluitspeld. Niets. Niet één luier die niet in de rafels hing. Eén van de nieuwe verpleegkundigen was Ad van den Brand. Hij had de Z-opleiding gevolgd bij de Severinusstichting in Veldhoven. De eerste dag in Deurne was hij zich wild geschrokken. Hij kwam op een ouderwetse ziekenzaal, met de bedden strak in het gelid en in het midden van de zaal een tafeltje met een pot bloemen erop. Op zijn eerste werkdag kreeg hij de opdracht de bedden op de afdeling op te maken. Ik had er twaalf opgemaakt en ik was apetrots, vertelt hij. Maar zuster Renata haalde ze één voor één weer af. Toen gaf ze een van de verzorgsters de opdracht: leerde gij dè menneke maar s hoe dat hier moet. Het moest volgens het enveloppenmodel. Er mocht geen plooitje in zitten. Het was helemaal volgens het medisch model geredeneerd: als je een beetje een plooitje hebt en je moet er de hele dag op liggen, dan kun je decubitus (doorligwonden) krijgen. Het dagritme speelde zich af tussen half acht s morgens en half zes s avonds, het moment dat de patiënten gevoed en gewassen weer in bed moesten liggen. Als gewone voeding te lang duurde of gewoon te moeilijk was vanwege de onhandelbaarheid en ongedurigheid van de patiënt, dan werd sondevoeding gegeven. In de keuken stond een rij glazen potten waarin de sondeslangen waren opgeborgen. De potten waren voorzien van pleisters met daarop de naam van de kinderen. NIEUWBOUW In 1972 kwam de ministeriële toestemming om verder te gaan met bouwen op Het Rijtven. Nou ja, de principiële toestemming kwam. De minister verbond er wel de voorwaarde aan dat dan het veel te kleine en brandgevaarlijke Leonardushuis ver laten moest worden. Het zou nog twee jaar duren voor de nieuwbouwkogel daadwerkelijk door de kerk was. Nadat alle berekeningen, op dringend verzoek van het ministerie, nog eens waren doorlopen, kwam in 1975 de toestemming en werd nog in datzelfde jaar, op 17 december, de eerste paal voor de nieuwbouw geslagen. Het nieuwe paviljoen bood plaats aan tien short-stay of crisissituaties. Hier ook werd de samenwerking met de diverse Sociaal Pedagogische Diensten, de huisartsen en de wijkverpleegkundigen in de regio in een iets formeler jasje gestoken. Zij verleenden eerste hulp bij plotselinge noodsituaties in gezinnen en hadden veel behoefte aan tijdelijke en direct beschikbare plaatsen, met name voor zwakzinnige kinderen waarmee ouders zich geen raad wisten. Al eerder, in het Leonardushuis, werden overigens kinderen uit deze situaties opgevangen. De hulpverleners in de regio wisten wel dat men altijd een beroep kon doen op de sociale instelling van de zusters. Het weer terugplaatsen in de gezinnen was niet gemakkelijk. De verpleegkundigen en zusters pleitten regelmatig voor een blijvende opname. Dokter Maas was echter resoluut: Ik snap de emotionele reactie, maar als we een kind blijvend opnemen is de nood in één gezin gelenigd. Bij een short-stay opname kunnen we tijdelijk in veel meer gezinnen verlichting brengen. HET RIJTVEN 09

15 NAAR EEN STICHTING VOOR HET RIJTVEN Met de invoering van de AWBZ (1968) werden ook de eisen die gesteld werden aan het verplegend en verzorgend personeel steeds hoger. Er moesten meer gediplomeerde krachten op de loonlijst komen. Steeds meer verpleegkundigen van het Leonardushuis gingen daarom een cursus volgen of werden intern bij geschoold. Dokter Maas, nog altijd geneesheer-directeur en dus verantwoordelijk voor het beleid in Deurne en Beek en Donk, vond het prima. Ze was een groot voorstander van de opleidingen. Het liefst had ze gezien dat het Leonardushuis een eigen Z-opleiding zou krijgen, maar daarvoor was het instituut te klein. Langzaam maar zeker vonden de zusters het tijd worden voor een stapje terug. Steeds weer nieuwe wettelijke regelingen, ingewikkelde structuren; het werd voor hen bijna ondoenlijk om als eigenaar en bestuur op te blijven treden. Misschien speelde op de achtergrond ook het feit mee dat begin jaren zeventig de eerste tekenen van de ontkerkelijking duidelijker zichtbaar werden. Het aantal novicen, nieuwe zusters, bleef maar dalen en de gemiddelde leeftijd in de kloosters werd steeds hoger. Het leidde ertoe dat in maart 1972 een commissie in het leven werd geroepen die de overgang naar een nieuwe stichting moest voorbereiden. De zusters wilden graag dat die overgang geleidelijk zou verlopen. Daarom wilden ze ook voorlopig vertegenwoordigd blijven in het bestuur van de nieuwe stichting. Men kon altijd een beroep doen op de sociale instelling van de zusters. De aanloopperiode duurde twee jaar. Op 1 januari 1974 ging de Stichting Het Rijtven, genoemd naar de buurtschap waarin het nieuwe tehuis gebouwd werd, officieel van start. Het doel van de nieuwe stichting was: de intramurale verzorging van diep zwakzinnigen in de regio Oost-Brabant. Het eerste bestuur bestond uit de heren Veraart (voorzitter), Van Hout (rector), de heren Van der Grinten en Brouwers en zuster Callista. Zij was de enig overgebleven non in het bestuur. DE OUDERS Vanaf de jaren zeventig wordt al langzaam maar zeker meer gekeken naar de rol van de ouders. Overal in het land klinkt de roep om gesprekken rond het bed. De geneesheer- directeur 10 HET RIJTVEN

16 van Maria Roepaan (in Ottersum) wil zelfs nog wel een stapje verder. Hij stelt voor om de ouders op de afdelingen daadwerkelijk mee te laten helpen met de verzorging en begeleiding van hun kind. De begrippen mantelzorg en ouderparticipatie staan dan nog niet in de woordenboeken, de overeenkomst met het huidige tijdsbeeld is echter groot. De directie van Het Rijtven staat wel willend tegenover deze nieuwe ontwikkeling. Maar makkelijk is het niet. Het verplegend en verzorgend personeel is er niet aan gewend dat ouders over de schouder meekijken, laat staan dat die zich daadwerkelijk met de dagelijkse gang van zaken bemoeien. Het vereist een radicaal andere opstelling. Er volgen gespreksrondes met staf en groepsleiding. Voor de groepen is het prettig als ouders interesse tonen. Maar de oudervereniging hield men liever buiten de deur. Het personeel wil alleen de ouders betrekken van hun eigen afdeling, dus geen bestuursleden van de oudervereniging, omdat men bang is dat zo n middag dan teveel geprogrammeerd zal worden en dat sommige ouders niet vrijuit kunnen praten, zo lezen we in een notitie uit die tijd. De eerste oudermiddagen op de groepen zijn een succes. In een van de eerste verslagen wordt gemeld dat men van mening is dat door deze ouderdagen de contacten tussen ouders onderling en het verplegend personeel een stuk verbeterd worden. De oudervereniging bleef, ondanks de positieve geluiden, toch zoeken naar wat meer invloed. De contactouder werd bedacht en ingevoerd. Deze contactouder moest zorgen voor de verbinding tussen de vereniging en de ouders die meededen aan de oudermiddagen op de groepen. Het bleek niet moeilijk om voldoende gegadigden te vinden. Bij de aanstelling van de eerste contactouders in februari 1979 juichte het bestuur al over een mijlpaal in ons bestaan als oudervereniging en een historische dag. Er werden die dag maar liefst vijftien contactouders aangesteld, zes voor Paviljoen I en negen voor Paviljoen II. Het zal overigens niemand verbazen dat vooral veel namen van bestuursleden van de oudervereniging op die eerste lijst voorkwamen. Het aanvankelijke enthousiasme slijt snel. Het wil maar niet duidelijk worden wat men nou precies van zo n contactouder verlangt. Ook binnen Het Rijtven buigt men zich over de kwestie. In de praktijk blijkt dat zowel de groepsleiding als de contactouders zelf, zich niet goed raad weten met deze functie, vermeldt een nota. Men hoort weinig geluiden van ouders over het contactouderschap. Soms weet men van het bestaan niet af, of men weet niet wie de contactouder is. Het gevolg laat zich raden. De ene na de andere contactouder geeft de functie terug. De ene omdat hij de druk Dankzij de goede zorgen van de zusters ontwikkelden veel kinderen zich van bed patiëntjes tot semi-ambulante en zelfs ambulante kinderen, de zogenoemde oplopers. niet meer aan kan, de ander omdat het contact met de rest van de ouders maar niet van de grond wil komen. In zijn ontslagbrief schrijft de heer Bekx dat zijn rol als contactouder niet is wat het zijn moet. De meeste ouders van de afdeling ziet hij nauwelijks. Contactpersoon zijn van onze afdeling heeft weinig zin, omdat ik nooit met de andere ouders in gesprek kom. Ik zie nooit iemand. Verschillende kinderen krijgen zeer weinig of bijna nooit bezoek. Hoe moet ik dan met de ouders in contact komen? Misschien ligt het op andere afdelingen anders. Probeer maar eens of er andere ouders zijn die er zin in hebben, aldus de heer Bekx. De ouderbijeenkomsten zelf bleven ondertussen een succes. Op sommige afdelingen was men in het najaar van 1980 al aan de vierde avond toe! En nog opmerkelijker: hoe groot ooit de aarzeling ook was, tegen de zomer van 1980 had het verplegend en verzorgend personeel zich volledig neergelegd bij de grotere betrokkenheid van de ouders: We zijn het er allemaal over eens, dat we samen moeten proberen een klimaat te scheppen op Het Rijtven, waarin zoveel mogelijk ouders zich thuisvoelen! HET RIJTVEN 11

17 Om een vijandige overname af te wenden werd contact gezocht met de Severinusstichting in Veldhoven, die kennelijk ook de hete adem van de grote instituten in de nek voelde. SAMENWERKING MET SEVERINUS Al midden jaren zeventig lijkt een vergaande samenwerking met een ander, groter instituut onafwendbaar. Het Rijtven was inclusief Leonardushuis. eenvoudigweg te klein. Toen ook het Rijk concrete actie ondernam om de schaalgrootte van de instellingen op te schroeven, werd gezocht naar samenwerkingspartners. Aanvankelijk was het probleem opgelost door het Leonardushuis te laten fungeren als vervolg-instituut van het Limburgse Maria Roepaan. Begin jaren zeventig was er echter een nieuwe landelijke gebiedsindeling tot stand gekomen, gebaseerd op de provinciale grenzen. Het Leonardushuis hoorde voortaan bij rayon V van oostelijk Noord-Brabant, een gebied met Eindhoven en Helmond als centrale plaatsen. Als gevolg van die nieuwe gebiedsindeling zou het Leonardushuis zich vooral moeten richten op samenwerking in de Brabantse regio en niet meer op Limburg. Met de rug tegen de grens met Limburg leek het kleine Rijtven een potentiële prooi voor overname door een van de grote Brabantse instituten te worden. Om een vijandige overname af te wenden werd contact gezocht met de Severinusstichting in Veldhoven, een instituut dat kennelijk ook de hete adem van de grote instituten in de nek voelde en dat mogelijk bereid was om banden aan te knopen met Het Rijtven. Al vlug na het eerste contact in 1974 zaten de beide bestuursvoorzitters en de twee directeuren inderdaad aan tafel en bleek er een wederzijdse bereidheid tot nauwe samenwerking. De voordelen voor Het Rijtven waren evident. De grotere Severinusstichting kon Het Rijtven op alle mogelijke manieren helpen. Zo kon er werk ten behoeve van de arbeidsactivering overgeheveld worden naar Beek en Donk. Stafleden uit Veldhoven zouden dokter Maas hulp kunnen bieden, onder andere op het gebied van screening en fysiotherapie, en voor haar onderzoeken mocht dokter Maas gebruikmaken van de in Veldhoven aanwezige laboratoriumfaciliteiten. Verder kregen de verpleeghulpen uit Deurne en Beek en Donk in Veldhoven de gelegenheid om hun opleiding te volgen. Het Rijtven zelf kon daar vooralsnog niet veel meer tegenover stellen dan de bereidheid van dokter Maas om les te komen geven aan de Z-opleiding van de Severinusstichting. Er zat zeker enige onevenwichtigheid in de wederzijdse dienstverlening, maar de Severinusstichting leek daar 12 HET RIJTVEN

18

19

20 niet zo zwaar aan te tillen. De samenwerking had immers ook als voordeel dat de doorstroming van pupillen beter geregeld kon worden. In het nieuwe samenwerkingsverband zou Het Rijtven zich gaan specialiseren in de opname van bedlegerige, halfambulante en vooral ook jonge pupillen. De kinderen die zich tot een hoger niveau ontwikkelden, werden overgeplaatst naar Veldhoven. Om een en ander in goede banen te leiden zou er een gemeenschappelijke opnamecommissie komen die één keer per maand de nieuw aangemelde gevallen ging bespreken. Daarmee was de door de overheid zo gewenste regionale samenwerking binnen de nieuwe rayons daadwerkelijk op gang gekomen. Althans, gedeeltelijk. Er waren nog meer instituten waar in de toekomst mee samengewerkt moest worden. Van de Severinusstichting kreeg dokter Maas de hulp van een psycholoog. Het moet voor haar een hele opluchting zijn geweest. Volgens de erkenningseisen van de AWBZ moesten ook de kleine instellingen over een eigen psycholoog of orthopedagoog beschikken. Wellicht dat ze daarnaast vooral persoonlijk behoefte voelde aan een academisch gevormd klankbord in het Leonardushuis. Ze had al jaren gepleit voor de aanstelling van een psycholoog, voor eventueel één dag per week, voor het geven van lessen en tevens om mede naar de kinderen te kijken, zoals ze in 1971 al aan de zusters liet weten. Deze zal zeer nuttig zijn voor het mede bepalen van de algemene lijn in het dagelijks beleid, herhaalde ze later nog eens. Niet alleen dokter Maas, ook het bestaande samenwerking en de bestuur van Het Rijtven reageerde mogelijkheden voor wederzijdse hulp verheugd toen de Severinusstichting opstellen. Deze zal aan de beide besturen worden toegezonden, stond in - uiteraard tegen een gepaste vergoeding - bereid bleek een psycholoog voor een halve dag per week van de Bestuurscommissie van het het besluitenlijstje van de vergadering uit te lenen aan Het Rijtven. Het leek Leonardushuis in juni Na het allemaal vlotjes te verlopen. Dr. Lormans en dr. Maas, de directeuren van neerde vergadering van de besturen zomerreces stond een eerste gecombi- de twee organisaties, zullen gezamenlijk een nota ter formalisatie van de ting Het Rijtven op het programma en van de Severinusstichting en de Stich- ZES PAAR KOUSEN EN ÉÉN JAS Volgens de gegevens van Het Rijtven kostte een kind gemiddeld tussen de achthonderd en duizend gulden aan boven-, onder- en nachtkleding en schoeisel per jaar. Er werd daarbij een onderscheid gemaakt tussen drie categorieën: kinderen die permanent op bed verbleven, kinderen die niet permanent op bed verbleven en kinderen die zelfstandig konden lopen. De eerste categorie had slechts één jas of jack nodig, terwijl de kinderen van de andere groepen twee jassen of jacks nodig hadden. Lange pantalons hadden ze allemaal zes nodig. De eerste twee categorieën hadden vier korte broeken nodig, de zogenoemde oplopers zes. Hetzelfde gold voor de overhemden (blouses): de eerste twee categorieën acht, de oplopers tien. De eerste groep had maar drie truien per kind nodig, de middencategorie vier en de oplopers zes. Voor rokken/jurken/overgooiers was de verdeling: zes voor eerste twee categorieën, acht voor de laatste. De eerste twee categorieën hadden geen muts en handschoenen nodig, de oplopers wel. De eerste categorie had geen zwembroek of badpak nodig, de andere twee wel. De eerste categorie had maar zes paar kousen en zes sets ondergoed, de andere twee categorieën ieder twaalf. De eerste twee categorieën hadden genoeg aan één paar schoeisel, de oplopers hadden twee paar nodig. Met de pyjama s was het omgekeerde het geval: de bedliggers hadden maar liefst twaalf pyjama s nodig, de middencategorie tien en de oplopers acht. HET RIJTVEN 15

21 Dokter Maas kreeg opdracht om bij Severinus te informeren of er interesse was om met Het Rijtven samen te werken. Dat was niet zo n vreemde keuze aangezien zij en de geneesheer-directeur van de Veldhovense stichting elkaar kenden. Dokter Lormans van de Severinusstichting was net als dokter Maas afkomstig van Maria Roepaan. De twee tutoyeerden elkaar. Ze schreven elkaar brieven die begonnen met Beste Jo en Beste Jacques. al snel werd duidelijk dat een nauwere samenwerking, mede door de uitwisseling van bestuursleden, steeds concreter werd. Weer een paar maanden later, in mei 1975, werd het formele besluit genomen dat de twee besturen 3 à 4 maal per jaar een gemeenschappelijke vergadering zouden gaan houden om elkaar en elkaars opvattingen ten opzichte van de regionale problemen van de Geestelijke Volksgezondheid nader te leren kennen en om tot onderlinge samenwerking te komen op het gebied van opname en begeleiding van pupillen. Het begon er werkelijk op te lijken dat het niet lang meer zou duren tot de twee stichtingen tot één organisatie zouden samensmelten KLEIN, KWETSBAAR MAAR HERKENBAAR De relatie met de Severinusstichting ontwikkelde zich, ondanks een goed begin, daarna toch uiterst moeizaam. In Veldhoven wilde de bestuursvoorzitter, mr. L.M. van de Laar, het liefst zo snel mogelijk naar één stichting, één stichtingsbestuur en één directie. Een Eindhovense notaris had al een concept klaarliggen voor een overkoepelende stichting die de twee inrichtingen onder zijn beheer zou krijgen. Maar meteen bij de eerste geruchten over een mogelijke fusering ging het personeel van Het Rijtven dwars liggen. Iemand had bij Severinus gehoord dat zij met ons wilden fuseren. In Veldhoven hadden ze paviljoen 1 en 2 en waren ze bezig met de bouw van twee nieuwe paviljoenen die de nummers 5 en 6 zouden krijgen. De tussenliggende nummers, 3 en 4, staan al in Deurne, zeiden ze erbij. We zijn toen bij mij thuis samengekomen en hebben naar de voorzitter van het bestuur gebeld. Dat we hem nog diezelfde avond wilden spreken. Dat we wilden weten wat er aan de hand was, zo meldt Henk Kessels, de toenmalige boekhouder van Het Rijtven. De gemoederen liepen vervolgens hoog op. De nog jonge Ondernemingsraad eiste per brief dat er onder geen 16 HET RIJTVEN

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 1. Inleiding De Stichting KombijMij is op 20 februari 2012 opgericht en geïnitieerd door Kees en Liesbeth van Bolhuis. De directie, Kees en Liesbeth van Bolhuis en het bestuur

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

50 jaar aandacht voor mensen met een verstandelijke beperking Van liefdadigheid naar professionaliteit

50 jaar aandacht voor mensen met een verstandelijke beperking Van liefdadigheid naar professionaliteit 50 jaar aandacht voor mensen met een verstandelijke beperking Van liefdadigheid naar professionaliteit Ed van de Kerkhof 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 p. 3 Een geschikt en nuttig werk voor de Astense missiezusters

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie

MEE Zuidoost Brabant. Ondersteuning bij leven met een beperking. MEE helpt u op weg

MEE Zuidoost Brabant. Ondersteuning bij leven met een beperking. MEE helpt u op weg MEE Zuidoost Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking MEE helpt u op weg We redden het niet met de opvoeding van ons kind. Wie wijst ons de weg? Thuis, begeleid zelfstandig of groepswonen. Wat

Nadere informatie

Ik vind mijn werk fijn. Nieuws Afscheid Mieke Ockhuizen. Interview Chris Pennings. Nieuws Rijtven weer een stukje mooier. Jaargang 10 Mei 2015

Ik vind mijn werk fijn. Nieuws Afscheid Mieke Ockhuizen. Interview Chris Pennings. Nieuws Rijtven weer een stukje mooier. Jaargang 10 Mei 2015 Jaargang 10 Mei 2015 Ik vind mijn werk fijn nummer 37 2 Afscheid Mieke Ockhuizen 6 4 Interview Rijtven weer een stukje mooier Din Bold 19 pt ... Vertel eens... Erik-Jan Roxs Afscheid Mieke Ockhuizen Mieke

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Bouwen aan een nieuwe toekomst

Bouwen aan een nieuwe toekomst Din Bold 19 pt Bouwen aan een nieuwe toekomst Zorg in de regio voor mensen met een verstandelijke beperking en kinderen met een ontwikkelingsachterstand Publieksjaarverslag 2012 Din Bold 19 pt ORO ziet

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ]

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] 03 Gezinshuis meestal een passend antwoord op een uithuisplaatsing voorwoord Ambiq biedt specialistische zorg aan kinderen, jongeren, hun ouders en volwassenen

Nadere informatie

Informatie over zorgzwaartepakketten

Informatie over zorgzwaartepakketten Informatie over zorgzwaartepakketten voor cliënten, familie en andere betrokkenen Voor wie is deze folder? Deze informatie is voor mensen met psychiatrische problemen die voor langere tijd bij GGZ ingeest

Nadere informatie

Thuis in de Hoeksche Waard

Thuis in de Hoeksche Waard 1 Thuis in de Hoeksche Waard 2 De rust en ruimte van de Hoeksche Waard is onze plek, ons thuis. Hier betekenen wij al bijna vijftig jaar met kleinschalige zorg iets groots in het persoonlijke leven van

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Ambthuis. Wonen Welzijn Zorg en behandeling. Woonzorgcentrum. Appartementen te huur. Groepswonen

Ambthuis. Wonen Welzijn Zorg en behandeling. Woonzorgcentrum. Appartementen te huur. Groepswonen Ambthuis Woonzorgcentrum Appartementen te huur Groepswonen Wonen Welzijn Zorg en behandeling Welkom in het Ambthuis In het centrum van het stadje Bredevoort staat het Ambthuis. Wonen in het Ambthuis betekent

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN BEGELEID (KAMER) WONEN OPVOEDINGS- ONDERSTEUNING HULP OP MAAT LOGEERHUIS Meander Nijmegen stgmeander.nl Zorg voor jeugdigen Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen Samen groot

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Stichting Welzijn Ouderen Woerden 1982-2008 (archiefnr W282a)

Stichting Welzijn Ouderen Woerden 1982-2008 (archiefnr W282a) Stichting Welzijn Ouderen Woerden 1982-2008 (archiefnr W282a) De Stichting Welzijn Ouderen Woerden werd op 20 juli 1982 opgericht als opvolger van de Stichting Dienstencentra Woerden. Behalve de taken,

Nadere informatie

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne Mensen voor Mensen en Rouwzorg Mensen voor Mensen is een vrijwilligersorganisatie, werkzaam in de wijk Kontic-Kazerne (KOKA), die zich bekommert om de menselijke

Nadere informatie

Groot in kleinschalig werken

Groot in kleinschalig werken Groot in kleinschalig werken Groter worden omdat je kleinschalig wilt werken. Deze schijnbare tegenstelling ligt aan de basis van de fusie van KVV en NZR. Bestuurders Ids Thepass en Marc Scholten blikken

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

SARAH Zoë van de Newgolberhoeve

SARAH Zoë van de Newgolberhoeve SARAH Zoë van de Newgolberhoeve 27-03-2003-30-05-2014 (11 jaar) Eens in de zoveel jaar komt er een heel bijzondere berner voorbij, jij was er zo eentje. Je had bij mij een heel speciaal plekje. Misschien

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

Maashorst helpt kinderen verder!

Maashorst helpt kinderen verder! Maashorst helpt kinderen verder! Inhoud Met goede hulp van buitenaf kunnen problemen worden opgelost. Maashorst is een betrouwbare partner met veel ervaring die u die hulp kan bieden. 5 Maashorst helpt

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Zorgcoöperatie Hoogeloon. Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant

Zorgcoöperatie Hoogeloon. Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant Zorgcoöperatie Hoogeloon Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant December 2011 Inleiding Bij het opzetten van een Platform Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant behoort de omschrijving van een zestal

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking ASVZ Touwbaan 1 Postbus 121 3360 AC Sliedrecht t 0184 491200 info@asvz.nl www.asvz.nl ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking anders denken anders voelen anders doen Psychotherapie Inhoudsopgave

Nadere informatie

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen Uw opgave is ons uitgangspunt: doelgericht, met de focus op zelfredzaamheid en de eigen kracht van mensen met een

Nadere informatie

Liefdesgesticht St. Joseph en de Zusters van Liefde in Haps.

Liefdesgesticht St. Joseph en de Zusters van Liefde in Haps. Liefdesgesticht St. Joseph en de Zusters van Liefde in Haps. Korte geschiedenis van het Liefdesgesticht St. Joseph en de Zusters van Liefde in Haps. Het Liefdesgesticht St. Joseph in Haps anno 1905. De

Nadere informatie

Wonenbij SDW. SDW ondersteunt mensen met een handicap.

Wonenbij SDW. SDW ondersteunt mensen met een handicap. Wonenbij SDW SDW ondersteunt mensen met een handicap. Wat kan SDW voor u betekenen? Iedereen in West-Brabant met een verstandelijke beperking kan terecht bij SDW voor ondersteuning op het gebied van wonen,

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Allemaal in ontwikkeling. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman

Allemaal in ontwikkeling. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Permanente educatie in Smallingerland Allemaal in ontwikkeling Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Van cursussen professioneel Engels, kennis opdoen bij een andere afdeling tot vierjarige

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO 2 september 2005 te Den Bosch De organisatoren hebben mij gevraagd om, naast mijn rol als dagvoorzitter, vooraf kort een inleiding te houden over de context waarbinnen

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

In 1996 werd de baan officieel geopend en in oktober 1997 werd met negen volwaardige greens de begeerde B-status verkregen.

In 1996 werd de baan officieel geopend en in oktober 1997 werd met negen volwaardige greens de begeerde B-status verkregen. Historie In den beginne... Al vóór de Tweede Wereldoorlog werden er demonstraties van het golfspel gehouden op het vliegkamp De Kooy. Het zou echter nog twintig jaar duren voordat er daadwerkelijk een

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Uithuisplaatsing. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, BPSW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Uithuisplaatsing. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, BPSW en NIP Richtlijn / info voor ouders Uithuisplaatsing Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming NVO, BPSW en NIP Inleiding Een kind opvoeden is niet makkelijk. Zo kan het zijn dat uw kind meer of andere zorg nodig

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Thuiszorg Groningen. Werken met zorg. Bel 0900-8615 *

Thuiszorg Groningen. Werken met zorg. Bel 0900-8615 * Thuiszorg Groningen Werken met zorg Bel 0900-8615 * Thuiszorg Groningen Werken met zorg 1 Thuiszorg Groningen Werken met zorg 2 Thuiszorg Groningen is er voor iedereen: ouders, kinderen, jonge gezinnen,

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

H e t v e r h a a l v a n V i c t o r V i s c h

H e t v e r h a a l v a n V i c t o r V i s c h Het verhaal van Victor Visch V i c t o r V i s c h e n h e t g e h e i m v a n M i l l i n g e n H et is al meer dan een kwart eeuw geleden dat de Haarlemse kunstschilder Victor Visch werd uitgenodigd

Nadere informatie

Thuiszorg Groningen Werken met zorg

Thuiszorg Groningen Werken met zorg Thuiszorg Groningen Werken met zorg 1 Thuiszorg Groningen Werken met zorg 2 Gestart als het Groene Kruis, hebben wij al meer dan 100 jaar ervaring met zorg thuis. Dichtbij en vertrouwd.thuiszorg Groningen

Nadere informatie

Diagnostisch centrum

Diagnostisch centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Als uw kind zich anders ontwikkelt De ontwikkeling van kinderen verloopt niet altijd vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld als uw kind een ontwikkelingsachterstand of beperking heeft

Nadere informatie

Opvoeding & Ontwikkeling

Opvoeding & Ontwikkeling MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Opvoeding & Ontwikkeling Opvoeding & Ontwikkeling MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking of chronische ziekte. MEE biedt

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Zorgsteunpunt Heusden

Zorgsteunpunt Heusden Zorgsteunpunt Heusden Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant 2011 Zorgsteunpunt Heusden Inleiding Bij het opzetten van een Platform Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant behoort de omschrijving van

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

ONDERSTEUNING VAN KINDEREN MET EEN ONTWIKKELINGSACHTERSTAND OF MET EEN VERSTANDELIJKE/MEERVOUDIGE HANDICAP

ONDERSTEUNING VAN KINDEREN MET EEN ONTWIKKELINGSACHTERSTAND OF MET EEN VERSTANDELIJKE/MEERVOUDIGE HANDICAP Ondersteuning van kind en gezin ONDERSTEUNING VAN KINDEREN MET EEN ONTWIKKELINGSACHTERSTAND OF MET EEN VERSTANDELIJKE/MEERVOUDIGE HANDICAP Uw kind ontwikkelt zich niet zoals verwacht. Mogelijk heeft het

Nadere informatie

Kuilven 22, 5469 GB Erp NL27 RABO 0142 6019 85 www.childrensperfecthope.org. Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018

Kuilven 22, 5469 GB Erp NL27 RABO 0142 6019 85 www.childrensperfecthope.org. Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018 Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018 Voorwoord In dit beleidsplan geven wij u graag een helder beeld van de activiteiten van Stichting Children s Perfect Hope (CPH). Ook informeren

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

Heerlijk wonen, werken, leven en recreëren? In Luchen, waar anders.

Heerlijk wonen, werken, leven en recreëren? In Luchen, waar anders. Heerlijk wonen, werken, leven en recreëren? In Luchen, waar anders. www.luchenwaaranders.nl Lekker leven. Het kan, gewoon hier! Als u straks door Luchen fietst, ziet u een mooie, groene wijk. Ruim opgezet.

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Syndion ondersteunt mensen met een handicap; volwassenen en kinderen met een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke of

Nadere informatie

Zorg om het Dorp Mariahout

Zorg om het Dorp Mariahout Zorg om het Dorp Mariahout Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant 2011 Zorg om het Dorp Mariahout Inleiding Bij het uitwerken van het opzetten van een koepel Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant behoort

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Kind. & gezinsondersteuning bij SDW. SDW ondersteunt mensen met een handicap.

Kind. & gezinsondersteuning bij SDW. SDW ondersteunt mensen met een handicap. Kind & gezinsondersteuning bij SDW SDW ondersteunt mensen met een handicap. Wat kan SDW voor u betekenen? Iedereen in West-Brabant met een verstandelijke beperking kan terecht bij SDW voor ondersteuning

Nadere informatie

Schoolbestuur baha i-school Bofokule

Schoolbestuur baha i-school Bofokule Nieuwsbrief September 2013 Schoolbestuur baha i-school Bofokule Bofokule nieuwsbrief September 2013 Nieuws uit het binnenland van Suriname De brief aan FHF Paramaribo, 31 augustus 2013 Brief gezonden aan

Nadere informatie

Verhalen uit een ander rijk

Verhalen uit een ander rijk Verhalen uit een ander rijk Ana-Magdalena Zainea www.anderssamen.nl www.ana-magdalena.nl Titel: Verhalen uit een ander rijk Auteur: Ana-Magdalena Zainea Correctie: Bart Renaer en Dorien Ruben Illustraties

Nadere informatie

STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT. BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016

STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT. BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016 STICHTING DIACONAAL CENTRUM VOOR HET GEVANGENISPASTORAAT BELEIDSPLAN Van het diaconaal centrum voor het gevangenispastoraat Voor de periode 2014-2016 Inleiding: De Stichting Diaconaal Centrum voor het

Nadere informatie

SAMEN LEREN. een korte en makkelijk te lezen versie van de studie: VN verdrag bepaalt: inclusief onderwijs is een recht voor alle kinderen!

SAMEN LEREN. een korte en makkelijk te lezen versie van de studie: VN verdrag bepaalt: inclusief onderwijs is een recht voor alle kinderen! SAMEN LEREN een korte en makkelijk te lezen versie van de studie: VN verdrag bepaalt: inclusief onderwijs is een recht voor alle kinderen! Samen Leren Er is een nieuw verdrag voor de rechten van mensen

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Symfonie. Kinderdagcentrum van de Gemiva-SVG Groep

Symfonie. Kinderdagcentrum van de Gemiva-SVG Groep Symfonie Kinderdagcentrum van de Gemiva-SVG Groep Inleiding In 1991 is de Gemiva-SVG Groep in Oud-Beijerland een kinderdagcentrum gestart voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand of een verstandelijke

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Een land waar. standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap

Een land waar. standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap Een land waar standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap 38 Mijn handicap heeft mij naar Nederland gebracht, vertelt Saloum (36) met een brede glimlach. Daardoor

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

AD(H)D poli voor kinderen

AD(H)D poli voor kinderen AD(H)D poli voor kinderen De AD(H)D poli is bedoeld voor kinderen en jongeren die, vaak van jongs af aan, aandachts- en concentratieproblemen hebben en/of hyperactief en/of impulsief gedrag vertonen. Deze

Nadere informatie