magazine voor studenten en medewerkers van de han Je bent wat je eet jrg 18 #16 23 april 2014 Het nieuwe eten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "magazine voor studenten en medewerkers van de han Je bent wat je eet jrg 18 #16 23 april 2014 Het nieuwe eten"

Transcriptie

1 magazine voor studenten en medewerkers van de han jrg 18 #16 23 april 2014 Je bent wat je eet Het nieuwe eten

2 op snsr.nl... Venlo maakt realityserie over studenten De gemeente Venlo en de regionale Limburgse omroep beginnen met een serie over studenten in die stad. Vijf studenten worden gevolgd in hun dagelijks leven. Het is de bedoeling dat jongeren en studenten door de realityserie meer aan de stad gebonden worden. Venlo raakt veel jongeren en hoger opgeleiden kwijt omdat die naar de grote steden trekken om te studeren. Slechts een kwart van die jongeren keert na de studie terug naar Venlo. Ook de HAN heeft veel studenten uit Venlo zuipende studenten op de Grote Markt Tijdens de introweek van de Radboud Universiteit, aan het begin van het nieuwe schooljaar, wordt een biercantus op de Grote Markt in Nijmegen georganiseerd, waarbij zo n 2500 studenten worden verwacht. De cantus moet het traditionele Vijf Verenigingen Feest vervangen, zo meldt Voxweb. Lange rijen met tafels worden opgesteld, de studenten nemen plaats en zetten het vervolgens op een zingen en drinken. Dit allemaal in de schaduw van de Stevenskerk. De intro van de RU vindt plaats van 17 t/m 24 augustus. De week erop begint de introductie voor HAN-studenten. HAN twittert zich een slag in de rondte De HAN voert het lijstje van meest twitterende onderwijsinstellingen aan, zo blijkt uit een analyse van Marketingfacts.nl. Zowel doordeweeks als in het weekend is #hannl de meestgebruikte hashtag. Die wordt gebruikt door (oud- en toekomstige) studenten, medewerkers en pers. Opvallend is wel dat #HANnl niet de meeste reacties krijgt. Daarin is #InHolland nog een stapje interactiever; de HAN volgt daar pas op de vierde plaats. Goed om te zien dat het merendeel van de onderwijsinstellingen niet alleen zendt, maar ook reageert op berichten (78 procent). Het percentage bezoekers op snsr.nl dat vindt dat bestuurders van een hogeschool niet gekozen moeten worden door studenten. De aanleiding voor de poll was de laaiende discussie op de Radboud Universiteit over dit onderwerp. 69% Het citaat Ja, de dictator komt in je boven, zo drie meter boven de grond! Een strenge Inez Weski leest het Juridisch Dictee voor aan zo n 120 docenten en studenten. De flamboyante strafpleiter heeft weinig mededogen met langzame schrijvers. Volg Sensor op Twitter of facebook.nl/snsr.han 2

3 B Sensor is het redactioneel onafhankelijk magazine van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Het magazine is gratis voor studenten en medewerkers. Het volgende nummer verschijnt op 21 mei REDACTIE-ADRES Nijmegen, Kapittelweg 33, Kamer A3.11 (024) Arnhem, Ruitenberglaan 29, Kamer 3.19 (026) POSTADRES Postbus 6960, 6503 GL Nijmegen REDACTIE Han Geurts, hoofdredacteur, (024) Herman van Deutekom, plv. hoofdredacteur (026) Renée Jenniskens, (024) Olga Helmigh, (026) Sander Arink (024) Raïssa Soeter (024) Els Sanders, redactie-assistente (024) MEDEWERKERS Laurence de la Porte Marieke van der Horst, stagiaire Ruud Kroes Claudia Fitsch Mart Geurts Chantal Bolleman, stagiaire Gino Luurssen Judith Mellendijk REDACTIERAAD B. Looten (voorzitter), W. Sips, P. Freriks, E. Cuppen, M. van Koolwijk, FOTOGRAFIE Ralph Schmitz, Coos Dam William Moore, Maaike van Helmond Rob Gieling, Cover: Ralph Schmitz VORMGEVING EN PRODUCTIE Laura Foppen Ben Schot, Graphic Design bno 26 ABO-ondersteuning Zonder hulp geen studie 28 Festival Hoogte 80 Geitenkamp wordt cultuurdorp 32 Leon in Leone Geen zorg, wel patiënten Rubrieken Olga Oordeelt 25 Uitgehoord 38 Opgetekend 40 Verder in dit nummer Ondernemen in de zorg 12 Personeelsdag Techniek 13 Paige uit de States 39 Je bent wat je eet pagina 16 ADVERTENTIES Bureau Nassau BV Achterom 100 C 1621 KW Hoorn tel KOPIJ Kopij en reacties moeten voorzien zijn van naam en telefoonnummer. De redactie houdt zich het recht voor ingezonden stukken te weigeren of in te korten.

4 ntwikkeld De medewerker en de foto Wie: Will Bongaerts Functie: projectleider samenwerking met de Euregio/Duitsland Wat: poseren bij de waterbak op de kleuterschool Wanneer: rond 1963 Zwemvliezen tussen mijn tenen Ik was vroeger een heel bescheiden en verlegen meisje, dat zie je ook wel terug op de schoolfoto. Ik sta te poseren bij de waterbak op de kleuterschool in Horst. De foto is gemaakt aan het begin van het schooljaar. Ik moest met een klein flesje water in de tuinslang gieten. Ik kan me herinneren dat ik dat heel stom vond. Ik moest wel erg wennen op de kleuterschool, maar snel genoeg voelde ik me er thuis, vooral tijdens het speelkwartier. Ik ontdekte hier ook dat ik graag juf wilde worden. Voor de schoolfoto kon ik kiezen tussen de waterbak of de zandbak. Ik koos voor de waterbak want ik was een echte waterrat. Op de lagere school deed ik al aan wedstrijdzwemmen, op de middelbare school kwam daar waterpolo bij. Ik zeg dan ook altijd lachend dat ik met zwemvliezen tussen mijn tenen geboren ben. Ik kom uit een groot gezin, we waren thuis met acht kinderen. Mijn ouders hadden een eigen zaak, een zaadhandel, en waren altijd bezig. Door het grote leeftijdsverschil had ik vroeger nooit zo veel contact met mijn broers en zussen. Dat is anders geworden toen ik zelf ouder werd en vorig jaar mijn vader overleed. Hierdoor ontstond een hechte familieband, waar ik heel blij om ben. Aan het einde van mijn gymnasiumopleiding moest ik een studie kiezen. Ik was best wel goed in Duits én was een grote fan van Herman van Veen. Nou leek mijn leraar Duits erg veel op Herman van Veen, en dat gaf de doorslag. Ik meldde me aan bij de universiteit in Nijmegen. Op achttienjarige leeftijd ging ik daar op kamers. Daar ben ik blijven hangen. In 1983 kreeg ik één van de drie studiebeurzen die beschikbaar waren voor een buitenlandstudie. Dus vertrok ik voor een jaar naar Keulen om daar te studeren, dat was in die tijd heel bijzonder. Na mijn studie ben ik tien jaar docent Duits geweest aan een meao voor volwassenen, ik was dus toch juf. Daarna heb ik 13 jaar een eigen bedrijf gehad in Kleve. Inmiddels werk ik al weer zes jaar bij de HAN en ik vind het nog steeds erg leuk om met Duitsland bezig te zijn. CB 4

5 MUTS Ze hebben er iemand voor ingehuurd, ik weet het zeker. Iemand die een gewoon idee of plan omzet naar managementtaal. Die de hele dag beleidsstukken van het CvB screent en daarbij lades opentrekt met kreten, deuropeners en dooddoeners. Ik heb er weer eentje voor me liggen: de midyear review dialoog kwaliteitscultuur. Lees dit zinnetje rustig nog eens over, ik geef u even de tijd. Eten is weten Vetrandje mag best, was enige jaren geleden een veelgehoorde reclamekreet. Maar mag het ook? En word je van brood dik? En is melk wel zo gezond? Sensor duikt in de wereld van de voeding, spreekt met studenten ( I am a foodie ), komt met feiten en fabels ( Suiker is de heroïne onder de ingrediënten ), en bespreekt allerlei keurmerken. Smakelijke maaltijd. Han Geurts Een tussenrapportage dus, bol van onbegrijpelijke managementkreten, en ik noem er slechts een paar: een verinnerlijkte, hoogwaardige collectieve inhoudelijke ambitie (vier bijvoeglijke naamwoorden voor één zelfstandig, geen record, maar toch...niet slecht); geïnternaliseerde professionele normen; een open atmosfeer van veiligheid, gemeenschap en vertrouwen waar aandacht is voor processen naast inhoud en procedure; een organisch proces in de geest van een reisverslag van de G20 dat plaatsvindt in de lijn. De geest van een reisverslag van de G20 dat plaatsvindt in de lijn? Lijn 10 naar de campus? De lijst is eindeloos, ik zal er u niet langer mee vermoeien. Ik heb het stuk veertien keer doorgelezen en denk dat ik eruit ben. Ze willen voortgaan met het ingezette proces en de dialoog. Lullen in plaats van poetsen. Maar zo praat ons college niet. Ik ken ze, ik word met grote regelmaat op het matje geroepen. Zo praten ze niet en zeker die nieuwe niet. Ze hebben gewoon een nieuwe functie gecreëerd: die van Management Usage Translation Specialist (MUTS). Hey, MUTS, er ligt weer een beleidsstuk, doe je best. ). Klinkt interessant voor de buitenwacht, maar wij kunnen er met zijn vijfendertigduizend geen chocola van maken. Eruit met die functionaris. En als die een vaste aanstelling heeft, geef hem of haar dan mijn baantje maar. Ik kan na die tsunami van soortgelijke mails in de afgelopen weken wel wat rust gebruiken. -x- HannaH sensor 16, jaargang 18 5

6 nieuws Verjaardag in Barcelona Had hij maar niet zo n grote mond moeten hebben. Hans Meijer, procescoördinator bij de Service Unit ICT, dacht zijn collega s af te bluffen. Hij vertelde dat hij eindelijk met zijn partner Marcella Korver, receptioniste bij Facilitaire Zaken, een weekje naar Spanje zou vertrekken om er zijn verjaardag te vieren. Als jullie komen, betaal ik de drankjes, sprak hij stoer. Maar dat durven jullie toch niet. Waarna het complot gauw gesmeed was. Drie van zijn collega s Ton Daam, Loresh Mutiah en Alex van Brero pakten woensdagochtend om zes uur het vliegtuig, terwijl Marcella hem rond de middag naar de Sagrada Familia lokte. Goedemiddag Hans, we zijn er. Ton Daam: Hij was er een half uur helemaal stil van. Maar wel zo sportief om ons twee dagen vrij te houden. Donderdagavond vloog het trio met kleine oogjes weer terug naar Nederland. HG Een selfie voor de Sagrada Familia. Vlnr: Hans Meijer, Ton Daam, Marcella Korver, Alex van Brero en Loresh Mutiah. Afscheid en lintje voor Harry van den Berg Half april nam het Instituut voor Leraar en School (ILS) afscheid van docent Harry van den Berg, tijdens het aan hem aangeboden onderwijssymposium Het brein, het leren en de vakdidactiek. Hij werd bovendien geëerd met een Koninklijke onderscheiding: de aardrijkskundedocent en wethouder mag zich voortaan Ridder in de Orde van Oranje-Nassau noemen. Van den Berg was tevens initiator van de studenten- en docentenuitwisseling tussen de HAN en de Pedagogische Staatsuniversiteit van Pskov, waaruit later de stedenband met Nijmegen groeide. HG Vlnr: Burgemeester Gradisen van Mook en Middelaar, Harry van den Berg en echtgenote Anneke. Eerste decentrale selectie Voeding en Diëtetiek De populaire opleiding Voeding & Diëtetiek voert dit jaar voor het eerst een decentrale selectie in. Elk jaar melden meer studenten zich aan en komend studiejaar is er maar plek voor tweehonderd man. De reden voor de selectie is dat er te weinig stageplekken in de hoofdfase zijn. De kwaliteit van het onderwijs kan hierdoor in het geding komen. Tijdens de in totaal drie selectiedagen wordt er getoetst op sociale en communicatievaardigheden, samenwerking en reflecterend vermogen. Deelneemster Martika Roelofs geeft aan dat ze redelijk zenuwachtig was voor deze toetsdag. Ik vond het wel een beetje eng, maar de opdrachten waren leuk. De medewerkers van de opleiding kiezen uiteindelijk zelf de geschikte studenten aan de hand van de resultaten. Er wordt niet via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) geloot. Wij krijgen de studenten die wij zoeken en de studenten krijgen de opleiding die bij ze past, aldus Marleen Manders, docente Voeding & Diëtetiek. CB 6

7 Nieuw dak op gebouw Automotive De kogel is door de kerk, het dak is eraf. Of tenminste: het grind wordt er eerst afgezogen en daarna komt er een nieuwe laag op het dak van het Automotivegebouw. Na een jaar vinden betrokkenen dat er lang genoeg is gezocht naar problemen, oorzaken en oplossingen van de diverse lekkages in dit gebouw aan de Arnhemse campus. Een goede keus om niet langer door te modderen, glimlacht Jaap Weijenberg van HAN Vastgoed. Er was ruimte in de begroting en door voor deze nieuwe deklaag te kiezen, zijn de lekkageproblemen definitief verleden tijd, verzekert hij. We hebben bij de oude daklaag geconstateerd dat de weekmaker (het ingrediënt dat de laag flexibel houdt) na achttien jaar uit de dakbedekking is verdwenen, verklaart hij. Gevolg is dat iemand maar over het dak hoeft te lopen of er ontstaan scheuren. En daardoor lekkage. Overigens worden er, onder de nieuwe daklaag, eerst nog isolatieplaten aangebracht. Het gehele project zal tot half mei duren. HvD Complimenten tijdens Loopbaandag Social Studies Het Instituut voor Social Studies (ISS) houdt elk jaar een Loopbaandag, dit jaar onder de noemer Verken je toekomst!. Na zo n dag weet je als bijna afgestudeerde wat de toekomst je brengen zal. Of eigenlijk meer wat jijzelf meebrengt. In workshops en lezingen wordt gesproken over onderwerpen als de participatiesamenleving of verschuivende beroepsbeelden. Lunchen doen de studenten al speeddatend met toekomstige werkgevers en op de loopbaanmarkt kunnen studenten zich oriënteren op masteropleidingen, vakbonden en vrijwilligerswerk in ontwikkelingslanden. Het meeste animo is er op de markt voor de buitenkant. Een professionele fotograaf maakt overuren: iedereen wil wel een goede foto voor zijn of haar Linkedin-profiel. Even verderop leren studenten van een kleurenspecialist met welke kleuren in hun kleren ze het beste voor de dag komen. Veel werk is er deze middag ook voor Bureauboel, dat studenten leert hoe solliciteren weer leuk wordt. In één minuut. Kwestie van complimenten krijgen. RJ 7

8 nieuws Nationale Diabetes dag Ongeveer 45 studenten Voeding en Diëtetiek werkten eind maart mee aan de Nationale Diabetes Dag in Den Haag. De studenten verzorgden een deel van de catering en combineerden die met een quiz om te laten zien wat een diëtist kan betekenen voor een diabetespatiënt. De studenten lieten deelnemers daarbij raden welke van de klaargemaakte hapjes de meeste koolhydraten, de meeste vezels of het minst verzadigde vet bevatten. HG Om je fikken bij af te likken Vingers die druipen van de chocola, geknisper van bakpapier en mouwen vol cacaovlekken; in de keuken van Voeding en Diëtetiek aan de Kapittelweg houdt DuS!AKKU, een werkgroep van studentenvakbond AKKU, de workshop Verantwoorde bonbons maken. Verantwoord in de keuze voor duurzame ingrediënten dan, niet in het aantal calorieën, aan de slagroom, cacaoboter en chocolate chips te zien. Dit alles in het teken van De Groene Week, waarbij een schoon milieu en een leefbare wereld centraal staan. De enorme keukentafel wordt verder gesierd door biologische muesli, kokos, gedroogd fruit en verschillende ongebrande noten. De aanwezige vrouwen (en enkele man) krijgen uitleg over hoe ze het beste chocoflikken, truffels en pindarotsjes in elkaar kunnen knutselen. Ook proeven ze echte cacaobonen zodat iedereen leert waar dat heerlijks eigenlijk vandaan komt. Iiieuwlll, klinkt het hier en daar: die bonen zijn bitter. Verzadigd gaan de amateurkoks na afloop met een goed gevulde tas (en maag!) naar huis. Naast de chocoladeworkshop zijn tijdens de Groene Week ook nog andere workshops, lezingen en rondleidingen gehouden, samengesteld en georganiseerd door Cultuur op de Campus, DuS!AKKU en CHECK. LP En we noemen het I/O Dit is het eerste gebouw van de HAN dat een naam heeft zegt Faculteitsdirecteur Titia Bredee trots. Ze doelt op het nieuwe gebouw aan de Kapittelweg waar in mei de eerste afdelingen van Educatie zullen intrekken. We zijn bij de onthulling van de nieuwe naam, I/O, bedacht door student Thomas. Je spreekt het op zijn Nederlands uit als Ieoo. Het betekent Input, transformatie, Ouput, legt Titia uit. Je komt er als onwennige student binnen en na de transformatie ben je vier jaar later een leraar. Ook de architect, die ook Thomas heet, is trots. Vooral omdat het een duurzaam gebouw is. Er staan enorme zonnecollectoren op het dak en als docenten staan te zweten voor de klas, dan wordt de overtollige warmte onder de parkeergarage opgeslagen voor de winter. In mei worden de eerste lessen gegeven in het gebouw, na de zomer zitten de Nijmeegse pabo, de lerarenopleidingen én Opleidingskunde definitief samen in één gebouw. In november volgt een hele feestweek met de officiële opening. RJ 8

9 Marikenloop ziet zwart van de HAN ers De Marikenloop is de meest massale hardloopwedstrijd voor vrouwen in Nederland. Dit jaar doen er meer dan veertienduizend lopers mee, waaronder enkele honderden van de HAN. Bij het Instituut voor Paramedische Studies is het enthousiasme voor de loop zó groot dat docent en topsporter Mariska Dute voor studentenvereniging Nopfy regelde dat iedereen die in hun groep meeloopt, dat gratis én in een HAN-shirtje mag doen. Zo staan er op 18 mei zeventig studenten aan de start. Vooraf mochten zij meedoen aan een hardloopclinic. Een stuk of dertig studenten grepen deze kans voor een warming-up. Veel van hen hadden nog nooit aan een wedstrijd meegedaan en sommigen zijn door deze actie zelfs met hardlopen begonnen. We hebben ons met Nopfy ook maar meteen opgegeven voor de Batavierenrace. Dat is toch in dezelfde maand, lachen ze. En weg zijn ze, het parcours verkennen. RJ Wat is er nu allemaal gaande bij Vitesse? Bart van Ingen weet het als geen ander: een voetbalclub runnen is met niets te vergelijken. Ik heb op Twitter onze supporters wel eens klanten genoemd, maar ik moest daarna wel mijn huis barricaderen, grapt de algemeen directeur van NEC. Tijdens een ontspannen, ietwat vluchtig debat op de HAN geven de directieleden van de vier Gelderse profclubs een inkijkje in de jungle die betaald voetbal heet. En een jungle is het. Vraag dat maar aan Joost de Wit, directeur van Vitesse. Hij is de laatste weken vooral in het nieuws vanwege de onrust bij Vitesse. Daarover ook de meest relevante vraag tijdens het debat, door een student: Wat is er nu echt allemaal gaande bij Vitesse? De Wit doet alsof zijn neus bloedt en benadrukt dat alles goed gaat. Het massaal toegestroomde publiek weet wel beter. HANs eigen Marcel Rözer trouwens ook: Die hele voetbalwereld is helemaal verrot! SA Lees een uitgebreid verslag op snsr.nl Henk Bloemers (De Graafschap), Joost de Wit (Vitesse), Bart van Ingen (NEC) en Harrie Derks (Achilles 29) in actie tijdens voetbaldebat op de HAN. Uiterst rechts discussieleider Marcel Rözer 9

10 nieuws Ingezonden RECTIFICATIE Beste redactie, In de laatste Sensor wordt de opening van de modewinkel Primark beschreven. Het artikel is nogal positief. goed nieuws voor studenten. De HAN besteedt in beleid aandacht aan duurzaamheid, sustainability Ook willen wij onze studenten graag op een kritische manier voorbereiden op de toekomst. Dan past het m.i. om in zo n artikel ook te schrijven over de relatie prijs arbeidsomstandigheden. Of zijn we Bangladesh nu alweer vergeten? Een Paar Euro voor een wegwerp-t-shirt is natuurlijk goed voor het budget van de student, maar negeert de op gang komende discussie over kleding en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Via onderstaande links kan eenieder zich oriënteren. Hein van der Hulst, Hoofddocent Verpleegkunde befair.be/nl/content/labels-primark-and-mango-gevonden-nainstorting-textielfabriek-bangladesh In de vorige Sensor (pagina 8) staat dat de FEMstudente Kaoutar Loukile de afstudeerprijs van International Business and Communication heeft ontvangen. Kaoutar studeert echter Bedrijfseconomie en ontving de eerste prijs voor de beste afstudeeropdracht van Instituut Financieel Management. Hogere Sociale Studies dekt lading beter Sociaal werk verandert flink. Dat vraagt om herbezinning op de identiteit van het beroep. Zo gaan we naar een netwerksamenleving waarin gemeenten een grote rol spelen (denk aan decentralisatie van zorg en de komst van de Wet maatschappelijke ondersteuning). Sociaal werkers dragen bij aan meer sociale kwaliteit en werken samen met andere beroepsgroepen: ze moeten zowel generalist als specialist zijn. Vandaar dat Hans Boutellier pleit voor het omdopen van de term hoger sociaal agogisch onderwijs in Hogere Sociale Studies. Hij ziet graag drie basisprofielen van sociaal werk: integraal maatschappelijk werk, sociaal werk in de langdurige zorg, en de derde, in het jeugddomein. Hans Boutellier was begin deze maand op de HAN in Nijmegen voor de presentatie van het rapport Meer van waarde. Daarin staat het advies van de verkenningscommissie hoger sociaal onderwijs, waarvan Boutellier voorzitter is. Thom de Graaf, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, nam het rapport in ontvangst. CF 10

11 Masterclass storytelling Een masterclass over storytelling. Wie komt daar nou op af? Best veel mensen en van diverse pluimage: studenten, alumni, afstudeerbegeleiders en zakelijke relaties. Hoofdspreker van de avond is Theo Hendriks, schrijver van Change the script. In het auditorium op de FEM start hij zijn verhaal met de kritiek die ontstaat bij veranderingen. Hij vertelt dat dit te voorkomen is door een verhaal van vlees en bloed te vertellen: Verhalen geven context aan cijfers of feiten. Zo kan het in augustus negentien graden zijn en in februari achttien, maar het voelt in augustus fris aan en in februari warm. Hendriks vertelt ook dat het belangrijk is dat mensen een beeld hebben bij wat je zegt: Woorden als participatiesamenleving en transitiestudent hebben geen plaatje in je hoofd en daardoor word je kritisch. Dit kun je wegnemen door een verhaal te vertellen waar iemand wel een beeld van kan vormen. MvdH Nieuwe koffie net zo vies als de oude Tromgeroffel en koffiegepruttel klinkt: de uitslag van de koffietest is bekend. Eerder berichtten we al over de nieuwe koffie die er op de HAN komt ter vervanging van de oude koffiemachines. Medewerkers mochten op verschillende plekken meedoen aan de koffietest. Uiteindelijk hebben 152 respondenten hun mening gegeven. Jeroen Janssen, medewerker van het Service Bedrijf, onthulde de winnaar: Nescafé Alegria Intense. Uiteindelijk hebben 59 medewerkers hiervoor gekozen. De koffie die het moet ontgelden is Nescafé Mokambo: die kwam niet best uit de test. Aan het merk wordt niks veranderd. Toch zit er wel een staart aan het verhaal. Niet alle medewerkers zijn blij met de uitslag van het zwarte goud. De onvrede over de oude koffie was al hoorbaar, maar ook over de nieuwe zijn de meningen sterk verdeeld. Ik vind geen van de geteste koffiesmaken lekkerder dan de koffie die we nu hebben. Ze zijn allemaal gewoon vies, aldus Jose Velzeboer, eindredacteur Gebouwen Informatie Systeem (GIS). Ook een anonieme docent Sociale Studies is niet blij met de nieuwe koffie. Het is gewoon niet lekker, het lijkt net of ik koffie zit te drinken die al twee dagen oud is. CB 11

12 Studieochtend ondernemerschap in de zorg Tijd voor de ondernemende sociale professional Er is meer ondernemerschap in de zorg gewenst. De politiek verlangt dat we meer voor elkaar gaan zorgen en de hulpverlener moet het voortouw nemen. Kortom, hoe creëer je een ondernemende sociale professional? Dat is de inzet van een studieochtend bij het Instituut Sociale Studies (ISS). Sensor stort zich op netwerkbingo, ziet overal kansen en verdienmodellen en is getuige van een wel heel bijzondere pitch. Tekst: Ruud Kroes Fotografie: Annemieke Zaat Wat willen afgestudeerde studenten? Directeur ISS Jetty Schaap opent de bijeenkomst en vertelt over een onderzoek waaruit blijkt dat zestig procent van de afgestudeerde studenten meer aandacht voor ondernemerschap in het onderwijs had willen hebben. Het wensenlijstje van oud-studenten bevat onder meer (fictieve) ondernemingen opzetten, gastcolleges van ondernemende oud-studenten volgen en broedplaatsen creëren waar kruisbestuiving tussen verschillende opleidingen kan plaatsvinden. Dat is helder, maar hoe zit het met de rolmodellen van de student? Hoe is het eigenlijk gesteld met de ondernemende houding van de aanwezige docenten? Gesprekleidster Sylvia Hoekstra van het centrum van Valorisatie en Ondernemerschap stelt een gewetensvraag aan de zaal: Hoeveel procent van je talenten en passies gebruik je in je huidige werk? Ongeveer vijftig tot zestig procent blijkt het gemiddelde te zijn. Lefmoment Om de aanwezige docenten vervolgens te activeren, volgt een potje netwerkbingo waarbij winnaar Wouter van Leeuwen een pitch mag houden voor zijn opleiding. Als Hoekstra vervolgens vraagt: Wie staat er voor zijn opleiding?, staat bijna iedereen op. Onder het motto dat lef hebben een belangrijk onderdeel is van ondernemerschap, wordt het publiek dat wel staat, uitgedaagd een spontane pitch te houden. Dat is niet aan dovemansoren gericht. Na enkele enthousiast ontvangen toespraken, steekt docent Ute Wilbers, haar vinger op. Ik wil een pitch houden voor de mensen die zijn blijven zitten. Hoekstra wil nog tegensputteren dat daar geen tijd voor is, maar: Als ik eenmaal aan iets begin, maak ik het ook af, reageert Wilbers en stapt het podium op. De zaal is muisstil, voelt dat er iets speciaals gebeurt. Een emotionele Ute Wilbers spreekt de zaal toe: Wat hier gezegd wordt, klinkt allemaal snel en dynamisch maar ik mis iets. Ik voel me als docent belemmerd door allerlei structuren waardoor de persoonlijke relatie met de student steeds minder wordt. Dat gaat me aan het hart. Hoekstra en de rest van de aanwezigen belonen het ultieme lefmoment met een ovationeel applaus. De zaal zindert van de energie. Ook Jaap Helvoirt, een afgestudeerde student Toegepaste Psychologie, weet het hart van het publiek te raken met zijn 300 seconden presentatie. Zijn eigen negatieve ervaringen als voetbaltrainer van de F-pupillen (7 en 8 jaar) heeft hij omgezet in een project waarbij ouders gestimuleerd worden positief gedrag te tonen. Wat ik gemist heb, is de ruimte om een vak als groepsdynamica te volgen. Dat had ik nodig bij het ontwikkelen van een workshop. Sociale technologie De studieochtend wordt afgesloten met een brainstormsessie over wat er moet gebeuren om die ondernemende sociale professional te creëren. Minder regelgeving en bureaucratie worden vaak genoemd, alsook meer ruimte om te ondernemen. Afsluitend spreker Rob Hoogma, directeur van zorginstelling SIZA, heeft nog wel een advies: Niet alleen roepen om minder regels maar ook zeggen wat je wel wilt. Hij heeft ook nog iets gemist tijdens de brainstorm: De inzet van sociale technologie. Het zorgt ervoor dat mensen hun leven zelf kunnen organiseren. Laat mensen meer zelf regelen en doe meer met minder personeel. 12

13 Personeelsdag Techniek Over de opleidingsmuren kijken Waarom moeilijk doen als het samen kan? Deze spreuk van Loesje, het fictieve affichemeisje uit Arnhem, dekt de lading voor de personeelsdag van de faculteit Techniek in Arnhem. Wie zijn mijn collega s en wat doen ze precies? De Personeelsdag Techniek is een lovenswaardige poging om een en ander duidelijk te maken. Herman van Deutekom Autotechniekdocent Ino de Gijsel had een tijdje terug een moment van helderheid: hij besefte dat hij en veel collega s van andere technische opleidingen in het gebouw honderd meter verderop elkaar niet of nauwelijks kennen, laat staan dat ze van elkaar weten wat ze aan het doen zijn. Een schrijnend voorbeeld is de HAN GO4Dakar, de rallywagen, gemaakt door studenten van Autotechniek, die begin dit jaar hoge ogen gooide bij Le Dakar Bij veel medewerkers van andere (technische) opleidingen was niet bekend dat dit een project is van de collega s van Autotechniek. Hoogste tijd voor een (hernieuwde) kennismaking, aldus De Gijsel, waarop hij met hulp van enkele collega s een personeelsdag heeft georganiseerd. Tijdens deze dag werden de medewerkers eerst getrakteerd op een voorstelling van muzikaal cabarettrio Enge Buren, hoe toepasselijk. Daarna konden de circa 180 deelnemende medewerkers door middel van presentaties zien met welke projecten hun collega s bezig zijn. Als je elkaar beter leert kennen, bestaat daardoor de kans dat je vaker en beter kunt samenwerken, aldus De Gijsel. Een betere samenwerking verhoogt de kwaliteit. Door het gebruik van andere technische disciplines wordt een project opeens op een andere manier benaderd waardoor het meer inhoud krijgt. Beperkte De Gijsel het idee van deze personeelsdag nog tot de faculteit Techniek, tijdens de bijeenkomst stelde CvB-voorzitter Kees Boele voor de hechtere samenwerking HAN-breed te maken: We weten inmiddels allemaal dat er bij Automotive mooie dingen worden bedacht en ontworpen. Waarom gebruiken we de mensen van Commerciële Economie dan niet om de hele boel te verpatsen? sensor 16, jaargang 18 13

14 14 F

15 ab apps To have Handige, leuke, flauwe en geniale applicaties die je volgens app-expert Raïssa op je smartphone móet zetten: VISwijzer No more foute vis Op zoek naar een visje dat op een verantwoorde manier is gevangen of gekweekt? Check de VISwijzer app (gratis). Hierin vind je vissen, schaal- en schelpdieren met het MSC keurmerk, prima keuze, tweede keuze en liever niet (lees: heul fout niet duurzaam met uitsterven bedreigd). De Viswijzer is een initiatief van Stichting de Noordzee en het Wereld Natuur Fonds. GF-Kalender Milieuvriendelijke framboosjes Bramen uit Mexico? Daar kleven heel wat foodmiles aan vast. Scoor ze liever in maart en april, uit Portugal, of in augustus en september uit Nederland. Deze Groente- en fruitkalender app (gratis) geeft, naast bewaartips, per maand en land van herkomst aan in welke milieuklasse een product valt. Het land van herkomst moet in de winkel op de verpakking of schapkaart vermeld staan. Weggooitest No more voedselverspilling Gemiddeld gooit een mens jaarlijks zo n 40 kilo eetbaar voedsel in de afvalbak (lees: 65 warme maaltijden). Met deze weggooitest-app (alleen voor iphone, gratis) kun je zien hoeveel kilo je zelf weg kiepert, hoeveel dat kost, en hoeveel CO2 er onnodig ontstaat. Foodgawker Feed your eyes De mooiste en beste kookinspiratie-app EVER. Foodgawker (van de gelijknamige website) schotelt je een lekkermakende galerie voor van eten en drinken. Van beef bourguignon, linzensalade en frambozencocktails tot minty macarons. Dankzij de continue toestroom van nieuwe content is het archief gigantisch. Zoek op trefwoord, categorie of populariteit. Door op een foto te klikken, word je direct naar de bron gebracht. Heb je een leuke tip? Tweet, post of mail ons sensor 16, jaargang 18 15

16 16 HET NIEU

17 WE ETEN Je bent wat je eet! Een uitspraak waar we steeds meer in gaan geloven. Voor deze special dook Sensor in de wereld van voedingsmythes, de trends van 2014 en de wirwar aan keurmerken. Ook spraken we met (oud-)han-studenten in het groene veld. Tekst: Laurence de la Porte, Raïssa Soeter en Chantal Bolleman Foto s: Coos Dam, Ralph Schmitz sensor 16, jaargang 18 17

18 Weet wat je eet Voeding en Diëtetiek studenten Vivienne Coenen en Elles de Vaal onderzoeken voor hun afstuderen de informatievoorziening van producten in La Place, restaurantformule van V&D. Nadat de twee studievriendinnen de minor Food & Business gevolgd hadden, wisten ze beiden dat ze de commerciële kant op wilden. Waar studiegenoten kozen voor een afstudeeronderzoek bij een zorgcentrum, ziekenhuis of basisschool, besloten zij La Place te benaderen. Elles: Het leek ons een leuke organisatie omdat ze werken met dagverse en biologische producten, en ze staan bekend als goed leerbedrijf. Ze hadden dan ook meteen oren naar ons voorstel. Verzoeknummers Het afdelingshoofd van La Place in het Nijmeegse V&D-filiaal gaf aan dat gasten nieuwsgieriger en mondiger zijn geworden als het gaat om ingrediënten. Consumenten zijn zich meer en meer bewust van voedingswaarden; ze willen weten wat ze eten en hebben vaker specifieke verzoeken. Wij onderzoeken nu wat La Place kan doen om de informatievoorziening te verbeteren en hoe medewerkers beter op deze ontwikkeling kunnen inspelen, aldus de studenten. Consumenten zijn nieuwsgieriger en mondiger geworden als het gaat om voeding Elles de Vaal (l.) en Vivienne Coenen: Men eet het liefst duurzame en biologische streekproducten. Wensen Duurzaam en biologisch De vierdejaars studenten werkten een dag mee in de keuken en ondervroegen honderd La Place-gasten naar hun ervaring en wensen. Ook deden ze literatuuronderzoek naar voedingstrends en -patronen, diëten en aankoopgedrag. Vivienne: Men eet het liefst duurzame en biologische streekproducten. Verder zijn met name acties, smaak en productuiterlijk van invloed. Het populairste in La Place? Ik denk de broodjes met beenham en roomkaas, en de appel- en aardbeientaartjes. Aparte smaken verkopen minder goed. Ingrediëntenlabels Na het maken van een analyse werken we een promotieplan uit met het oog op gezondheidsbevordering, vertelt Vivienne. Waarschijnlijk in de vorm van een interactieve presentatie voor medewerkers van La Place, waarbij zij zelf ingrediëntenlabels leren maken. We hopen dat ons plan daadwerkelijk opgepakt wordt. Het resultaat presenteren we in ieder geval tijdens het symposium Voeding in de kijker, op 4 juli bij de HAN in Nijmegen. RS 18

19 Voedingstrends Niet alleen mode is onderhevig aan trends, ook voeding. Wat er dit jaar in de spotlights staat? Sensor spotte zeven opvallende trends. Lokaal en biologisch Ambachtelijk brood uit Leuth, honing uit Groesbeek en verse groenten uit Neerbosch. We halen steeds meer producten bij de lokale boer of biologische winkels. Ook voedselpakket abonnementen winnen terrein, zoals De Krat met lokaal gekweekte producten. Of vleespakketten, van runderen die het hele jaar in natuurgebieden hebben gegraasd. Bordje delen Samen koken en eten, samen een hoofdgerecht bestellen of een tapasschotel delen. Of het nou door de crisis komt of dat we de gezamenlijke beleving zo waarderen: shared dining is hot. Want zo zit je niet vast aan één gerecht en kun je alles proeven. De superfoodhype Volgens het onderzoeksbureau GfK gebruikt één op de tien Nederlanders superfoods. Denk aan quinoa, goji-bessen, chiazaad en tarwegras. Het Voedingscentrum waarschuwt consumenten echter dat de zogenaamde superfoods geen wondermiddeltjes zijn, aangezien daar geen wetenschappelijk bewijs voor is. Clean eating We willen zo puur mogelijk eten, zonder geraffineerde voedingsmiddelen die voor versterking van smaak of kleur zijn toegevoegd. Geen kant-en-klare sauspakjes met een overdaad aan suiker en zout, liever een zelfgemaakte tomatensaus met knoflook en basilicum uit eigen tuin. Slow Juicing Het aanbod van verse sappen in restaurants, lunchrooms en supermarkten wordt steeds uitgebreider. Niet alleen jus d orange, ook exotische mengsels van mango, munt, limoen of zelfs groenten. Met een langzame sapcentrifuge die koud perst, gaan vitaminen en mineralen van het fruit en de groente niet verloren. Biomassa als grondstof Volgens de populaire Nederlandse trendwatcher Bakas wordt dit jaar veel verwacht van de biobased economy. Die zal een hoofdrol gaan vervullen in de ontwikkeling naar duurzaamheid. Reststoffen uit de voedingsmiddelenindustrie zullen in toenemende mate buiten de sector worden ingezet. Zo wordt bijvoorbeeld vleesafval gebruikt om kunststof, energie of brandstof te produceren. Eten als medicijn Misselijk? Gember is je antwoord. Last van lusteloosheid? Verse spinazie voor een ijzerboost. Beetje somber? Na een kopje thee, getrokken van Sint Janskruid, kun je er weer tegenaan. We proberen kwaaltjes meer en meer op te lossen met zelfgemaakte middeltjes en drankjes of voeding. sensor 16, jaargang 18 19

20 Twee meiden en een caravan Zij rocken koffie De fiftiescaravan op het terrein van de HAN was niet te missen. De twee vrolijke vriendinnen erin, Merel van Laar (28) en Neeltje van Camp (28), zijn de eigenaressen van RockaCoffee. Voordat Merel zich op de kunst van de straffe espresso s stortte, studeerde zij P&O aan de HAN. Inmiddels heet de opleiding HRM. Na mijn diploma kreeg ik ook een baan op dat gebied. De espressobar is een uit de hand gelopen hobby en nu mijn tweede baan. Met hun unieke caravan, die overigens volledig is opgeknapt door de schoonvader en de vriend van Neeltje, reizen ze deze zomer stad en land af. Daarnaast staat het duo wat dagen op de HAN, om de studenten en medewerkers in hun koffieverslaving te voorzien. Niet fairtrade, maar directtrade Met haar baristadiploma op zak (dan weet je alles over koffie) is Merel een echte pro: Wat ik leuk vind, is dat er zoveel verschil zit in de manier waarop je koffie kunt zetten als je de vaardigheden beheerst. Welke smaak je bijvoorbeeld uit een boon kunt krijgen op verschillende temperaturen. Haar dagelijkse consumptie wisselt: Als ik lekkere koffie kan krijgen, dan drie tot vijf kopjes per dag, maar dan sta ik al te stuiteren hoor, en voor Neeltje geldt dat ook wel. Zelf schenken ze niet fairtrade, maar directtrade: Bij die koffie is een direct contact met de boeren. Bonen worden afgenomen zonder tussenliggende organisatie. Het smaakt goed en het geld komt grotendeels bij de boer terecht. De Wereld Draait Buiten Sinds vorig jaar maart is RockaCoffee (afgeleid van rockabilly natuurlijk, want we rock your coffee, lacht Merel) officieel gestart als bedrijf, vóór het festivalseizoen. Het ondernemende tweetal heeft intussen al een flink CV, maar is nog lang niet klaar. Ze stonden op Paaspop en staan binnenkort op Rollende Keukens. Op de planning staan verder Down The Rabbit Hole en De Wereld Draait Buiten. Het leukste was tot nu toe een thuiswedstrijd: het Valkhof Festival in Nijmegen. We komen uit Nijmegen, en het festival is op een supermooie plek in het park. Het was druk met veel vrienden! Wil je ook zo n bakkie pleur van de dames? Dit jaar doen ze weer het Valkhof Festival aan. Om tot die tijd vast in de stemming te komen heeft Merel een tip voor een goed rockabillynummer: Shake, Rattle and Roll van Bill Haley & the Comets. LP 20

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen.

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen. VOORW OORD VOORWOORD Over dit boekje Alles over gezond eten en bewegen met kinderen van 4 tot 18 jaar? Bij de titel van dit boekje vraag je je misschien af wat een kleuter te maken heeft met iemand die

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

VOEDSELTRENDS. NVVL, Network For Food Experts. @GfK mei 2015. GfK 2015 NVVL Voedseltrends Mei 2015

VOEDSELTRENDS. NVVL, Network For Food Experts. @GfK mei 2015. GfK 2015 NVVL Voedseltrends Mei 2015 VOEDSELTRENDS NVVL, Network For Food Experts @GfK mei 2015 1 Inhoudsopgave 3 5 Management Summary Belangrijkste resultaten Onderzoeksresultaten Voeding algemeen Voedseltrends Gezondheid 23 27 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl Dit essay is gepubliceerd in het boek Dynamic Food (2013). Dynamic Food is een reizend platform dat onderzoek doet naar en informatie verzamelt over de relatie tussen stad en platteland. In 2050 zal 75%

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen kunnen spelenderwijs de verschillende groepen voedingsmiddelen van elkaar onderscheiden. De leerlingen kunnen iets over elk onderdeel van de actieve voedingsdriehoek

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen september 2003 Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen 630101 Hoe vul je de vragenlijst in? Beste leerling, Deze vragenlijst gaat over voeding. We willen graag weten hoe je daarover denkt.

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 kunnen de definitie van voeding benoemen. weten wat de vier hoofdbestanddelen van voeding zijn en wat de functie

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 119 119 HOOFDSTUK 8 Dat is een koopje! WOORDEN 1 2 3 1 Ik ga even naar de.... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 2 Wil je wat drinken? Ja graag, een... koffie alsjeblieft. a fles b beker

Nadere informatie

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap.

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. EET PALEO 3 Inhoudsopgave Inleiding 6 Mijn Paleo verhaal 8 De 7 stappen in het kort 12 Stap 1 Richt je op de praktijk 14

Nadere informatie

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff Voeding in 2020 Gezond en duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff 1 Inleiding 2 Resultaten 3 Samenvatting 1 Inleiding Achtergrond en opzet onderzoek Aanleiding: het Voedingscentrum

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals

Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE 3 WEKEN SUPER GEZOND ETEN, GEEN HONGER EN TOCH VET VERBRANDEN. Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals met andere

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 1 De wet langdurige zorg 4 Woon je in een instelling en heb je 24 uur per dag zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool Diabetes Mellitus Type 1 Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool 1 Hallo! Dit boekje is geschreven voor kinderen op de basisschool die diabetes hebben en voor hun ouders. Hierin vind

Nadere informatie

witsenburg natural products b.v. kokosolie

witsenburg natural products b.v. kokosolie witsenburg natural products b.v. kokosolie Geschikt voor gebruik op hoge temperaturen - Geen transvetzuren Geurloos en Extra Virgin - Biologisch gecertificeerd KOKOSOLIE In tegenstelling tot wat vaak wordt

Nadere informatie

Eet gezond, word gezond en val af!

Eet gezond, word gezond en val af! Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Eet gezond, word gezond en val af! Wetenschappelijk is aangetoond dat de mens in staat is binnen 21 dagen een slechte gewoonte af te leren of juist een goede gewoonte aan

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren. Woordenlijst bij hoofdstuk 6 de aardappel Wat eten we vanavond, rijst of a? alcoholvrij zonder alcohol Graag een a bier. Ik moet nog auto rijden. de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

HOTTENTOTTENTEN- TENTENTOONSTELLING

HOTTENTOTTENTEN- TENTENTOONSTELLING HOTTENTOTTENTEN- TENTENTOONSTELLING 6 Stap 1 Binnenkort is Tim jarig. Zijn ouders organiseren een feestje. Zijn familieleden willen graag weten waarmee ze hem een plezier kunnen doen. Tim wil hun een lijstje

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK!

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK! tweede leerjaar 2 Zuivel is belangrijk Melk is goed voor... ELK! Plaats de passende leeftijd bij elke tekening. Kies uit: 6 tot 12 jaar, 1 tot 3 jaar, 0 jaar, meer dan 60 jaar, 12 tot 18 jaar, 6 maanden

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Wat eten we vanavond?

Wat eten we vanavond? 35 35 HOOFDSTUK 3 Wat eten we vanavond? WOORDEN 1 Kies uit: jam school slager boodschappen vegetariër 1 Dorien eet geen vlees. Ze is. 2 Moniek houdt van zoet. Ze eet graag op brood. 3 Johan, ik ga naar

Nadere informatie

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP!

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP! ZOUT : STOP! ZOUT : TOP? Zout, wat is dat nu eigenlijk? In feite is het zout dat we in onze voeding gebruiken natriumchloride of NaCl. Het element dat in deze formule voor problemen zorgt, is het natrium.

Nadere informatie

Hoi allemaal, Groetjes, Kim

Hoi allemaal, Groetjes, Kim Even voorstellen Ik heet Harjon van den Poll, ben 38 jaar, getrouwd en vader van twee kinderen. Ik ben creatief, ondernemend, sociaal en sportief. Mijn passie is om mensen te laten ervaren wat ze willen

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor:

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor: Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 4: Nieuwsbrief 1 (januari 2015) In deze nieuwsbrief aandacht voor: Terugblik Kinderyoga Rots & Water De Sterrenplukmachine Theaterweek Thema avond (hoog)gevoeligheid

Nadere informatie

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS kok boer vader ondernemer IK BEN VADER, KOK, BOER EN ONDERNEMER. Het verhaal dat ik vandaag ga vertellen: Ik ben, kok, boer en ondernemer. JEUGD KEUZES, KEUZES, KEUZES. ACHTERGROND:

Nadere informatie

Editie: juni juli 2014 Ossendrecht/Putte

Editie: juni juli 2014 Ossendrecht/Putte Editie: juni juli 2014 Ossendrecht/Putte kdv BeNGeLS bso BeNDe van BoVeN bso RaTJeToe ALGeMeeN Het schooljaar 2013-2014 nadert zijn einde en de vakantieperiode staat voor de deur. Voor veel ouders en kinderen

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

15. eten moet je toch

15. eten moet je toch GRATIS voorproefje 15. eten moet je toch Uitnodigen Ik zal zorgen dat ik honger heb. Hou het eenvoudig, hoor! Ik eet alles. Ik ben niet zo n moeilijke eter. Maar verder eet ik alles! Je ziet me wel verschijnen.

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven

Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven Stiekem willen we het allemaal wel gezond en lekker leven. Volgens mij en voor mij klinkt het als muziek in de oren, vooral de combinatie

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc.

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc. HAVO / VWO Vanaf 14 t/m 18 Bus, tram, metro, fiets, trein Uitgaan, werken, internetten, huiswerk maken, MSN, Diploma halen Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school,

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM)

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Op je voeding letten, gezond eten of diëten hoe je het ook noemt, het moet wel leuk blijven! If It Fits Your Macro s is daar bij

Nadere informatie

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam eten in het MBO De school is dé plek om jongeren bewust te maken van gezond en duurzaam eten. Gezonde

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Stichting wijkgezondheidscentra huizen. stageverslag. Diëtiste in beroep

Stichting wijkgezondheidscentra huizen. stageverslag. Diëtiste in beroep Stichting wijkgezondheidscentra huizen stageverslag Diëtiste in beroep Maaike Oelen 11060360 VD 1F.2 4-6-2012 Inhoud Inleiding... 2 1. De meeloopdagen... 2 1.1 Donderdag 24 november;... 2 1.2 Vrijdag 25

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden.

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden. Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Doe mee en start op: Maandag 11 januari OF Maandag 18 januari Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy

Nadere informatie

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL Hotel Hallo - Thema 6 Hallo opdrachten STEENSOEP 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en leg

Nadere informatie

Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1

Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1 Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1 Oefenexamen Ad Appel Spreekvaardigheid A1 10 vragen serie A 1. Hoe vaak doet u boodschappen? 2. Wanneer bent u geboren? 3. Wat drinkt u het liefst? 4. Wat vindt u van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf Inleiding Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Je voelt je daardoor beter. Daarnaast is het ook belangrijk om een gezond gewicht te krijgen of te houden. Om gezond te kunnen eten, moet je wel

Nadere informatie

Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda

Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda Bewust, Bereikbaar & Betaalbaar eten in Breda Voor studenten door scholieren Studenten bewust maken van gezond en lekker eten voor een goede prijs. Een initiatief van leerlingen van De Nassau: Joppe Schutselaars,

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie