NIEUWSBRIEF 2010 Nummer 2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWSBRIEF 2010 Nummer 2"

Transcriptie

1 IN DIT NUMMER Artikel Durf jij NEE te zeggen? Cursus Rots en water moet vrouwen leren van zich af te bijten Leestip Peter Levine - Het weerbare kind Allochtone meiden en vrouwen in-zicht Project onder de loep NIEUWSBRIEF 2010 Nummer 2 LEZING PRI Past Reality Integration Lenneke van Hastenberg TER INFORMATIE Hulpaanbod Themagroep voor mannen, is begin september gestart Themagroep voor vrouwen, is begin oktober gestart OPROEPJE De VSK hulp na seksueel misbruik maakt deze nieuwsbrief voor jou. Elke keer proberen we voor jou en de andere lezers interessante en leerzame teksten te bundelen. We denken en hopen dat de teksten je boeien, kracht geven, steun bieden, van nuttige informatie voorzien, stof tot nadenken geven en inspireren. Maar zeker weten doen we dat niet. Daarom zijn we erg benieuwd naar jouw reacties op de nieuwsbrief. Wat vind je van de inhoud? Heb je er wat aan gehad? Mis je iets? Dat willen we graag horen zodat we de nieuwsbrief nóg beter kunnen maken, voor jou! Mail je reactie naar

2 AD maandag 16 augustus 2010 VROUW te zeggen? Durf jij Het gebeurt zoals jij wilt. Dan gáát die plank van vier centimeter doormidden en dan gáát die puber ook gewoon de boodschappen doen. Er zijn grenzen, voor iedereen. Maar hoe vertel je dat aan een partner, een puber, een werkgever of die haastige dame in de supermarkt? Vooral vrouwen blijken er veel moeite mee te hebben om voor zichzelf op te komen.,;ze willen te aardig blijven," zegt Christel Versantvoort, een van de trainers van het Rots en Water-programma. "Of ze laten de irritaties zo hoog oplopen dat ze juist alleen maar heel verbitterd en venijnig of zelfs agressief uit de hoek komen. En dat werkt ook niet." In een buurtcentrum komen de vrouwen voor de zesde en laatste keer van deze cursus bij elkaar. Ze meldden zich destijds aan omdat ze merkten dat ze 'niet zo weerbaar waren'. Dat was merkbaar in heel alledaagse zaken. Steeds maar weer, onbetaald, extra klussen krijgen toegeschoven op het werk. Geen nee durven zeggen als de partner iets voorstelt waar het hoofd echt niet naar staat. Iedereen voor laten gaan bij de kassa. Toch maar weer zelf huishoudelijke klusjes doen omdat de kinderen er geen zin in hebben. Of gewoon: zo verlegen zijn dat er nauwelijks een sociaal leven mogelijk is... Staan voor wat je wil wordt tijdens de training letterlijk geoefend met technieken die wel wat weg hebben van aikido-oefeningen, Twee vrouwen staan tegenover elkaar in een oefengevechtshouding. Ze proberen elkaar uit balans te brengen. Er wordt geduwd, schrap gezet, soms een voet verzet: 'Een punt!' De combinatie van stevig staan, als een rots, en toch soms meegeven met de beweging van de ander, als water, is de kern van de hele weerbaarheidstraining. Want wat hier gebeurt, zichtbaar, lijfelijk voelbaar, actief en zonder moeilijke gesprekken erbij, maakt helder hoe het werkt om grenzen te stellen. Zelfverzekerd straal je een enorme kracht uit. FOTO'S COR DE Rotsvast in vijf stappen De vijf stappen naar zelfverzekerd leven zoals in de trainingen wordt geoefend: "Het aangeven van grenzen en echt staan voor wat je wil is voor bijna iedereen lastig," zegt Christel Versantvoort. "Dat heeft vaak te maken met doemscenario's over wat er dan zal gebeuren. Sommige vrouwen denken dat de omgeving het niet zal accepteren als ze voor zichzelf opkomen. Als ik tegen mijn puber zeg dat hij nu echt boodschappen moet doen, haalt hij gewoon z'n schouders op en dan doe ik het toch maar weer zelf; zei een van de deelneemsters tijdens de Sommigen denken dat de omgeving het niet accepteert als ze voor zichzelf opkomen. eerste bijeenkomst. Maar nu gaat het anders. Ze heeft hier geoefend voet bij stuk te honden, er zelf van overtuigd zijn dat het gaat gebeuren zoals zij dat wil" "Dat werkt prima," zegt de vrouw in kwestie.,,mijn zoon was in het begin wel stomverbaasd dat ik het echt meende. Maar hij ging wel naar de supermarkt!" Door fysiek te ervaren dat het mogelijk is om standvastig te blijven als een rots, wordt het gemakkelijker om ook met woorden respect af te dwingen. De rotshouding geeft focus op een doel, de spieren worden aangespannen. De 'waterkwaliteit' van de oefeningen zit 'm in het contact met de ander, de omgeving in de gaten blijven houden. "Met deze training hoeft er niets te worden afgeleerd, zoals bij de klassieke assertiviteitstrainingen. Er wordt iets bij geleerd: meer rots, of meer water, zodat er een keuze ontstaat en geen vast patroon hoeft te worden gevolgd als het lastig wordt," zegt Versantvoort. Soms wordt de training aangevuld met gesprekstherapie. Er wordt geoefend met lastige situaties uit het dagelijkse leven.,,maar er wordt geen boosdoener aangewezen, de omgeving van de deelnemers blijft hetzelfde; het gaat niet om de ander of de omstandigheden. De vrouw zelf verandert iets aan haar houding. En dat heeft effect op tja-.. op alles. Oh ja, op het uitgavenpatroon zelfs.. Ze lacht.,,een van mijn oud-cursisten klaagde dat de cursus haar han- 1. Zorg dat je stevig staat: voeten onder de schouders, knieën tikje gebogen. denvol geld kostte. Vroeger keek ze altijd verlegen naar de vloer en zag alleen de onderste schappen bij de supermarkt. Nu kijkt ze rechtuit en ziet dus veel meer. De Rots en Watertrainingen werden bedacht door Freerk Ykema. Hij merkte dat jongens vaak hun energie niet kwijt konden en ook sociaal tegen problemen aanliepen die niet met praten waren op te lossen. Het trainingsprogramma maakte furore op scholen, omdat het prima werkte als ondersteuning voor kinderen die gepest werden, of met gedragsproblemen kampten. Inmiddels worden de trainingen toegepast voor heel verschillende doelgroepen, van gedetineerden en psychiatrisch patiënten tot pubers en geweldsslachtoffers. En als het voor zulke 'lastige' deelnemers goed werkt, dan werkt het helemaal goed voor mensen die gewoon wel wat beter voor zichzelf willen opkomen. "Meisjes en vrouwen krijgen meer 2. Houd oogcontact met de ander. zelfvertrouwen. Belangrijk: vrouwen die angstig lijken worden eerder lastiggevallen. Als ze voelen dat ze in staat zijn om hun doel te bereiken en zich niet van de sokken laten kletsen of duwen door een ander, worden ze veel zelfverzekerder en stralen dat ook uit. Dat geeft enorme kracht." Dat is wel te merken bij de afsluitende oefening van deze cursus. Elke deelneemster krijgt een eenvoudig bouwwerkje voor zich met een plankje van zo'n vier centimeter dik. De vrouwen concentreren zich. Richten hun aandacht op een plek onder de plank, ballen hun kracht samen in hun vuist, halen uit en slaan. Met een stevige klap begeven de plankjes het. Kraaaak! De vrouwen lachen.,,nooit gedacht dat ik dat zou kunnen.. zegt er een. Gesigneerd door de dames zelf gaan de stukjes mee naar huis. "Om je eraan te herinneren hoe sterk je bent!" zegt Versantvoort. 3. Zorg dat je gezichtsuitdrukking en lichaamshouding past bij wat je zegt. 4. Weet wat je wil en weet wat je niet wil. Focus daarop. 5. Gebruik je stem: helder en duidelijk. Rots en Water trainingen en trainers zijn te vinden via bij het Gadaku instituut.

3 L e e s t i p Het weerbare kind Traumawerk bij kinderen Auteur(s): Peter Levine, Maggie Kline ISBN Uitgave: 1 september 2009 Door schokkende gebeurtenissen kunnen mensen een trauma oplopen en onder meer last krijgen van slapeloosheid, angstgevoelens, concentratiestoornissen, prikkelbaarheid en woedeuitbarstingen. De natuur heeft het anders geregeld: prooidieren zijn in staat om snel na een levensbedreigende situatie weer normaal te functioneren. Volgens Peter Levine, expert op het gebied van traumaverwerking, zijn traumaverschijnselen dan ook eerder biologisch dan psychologisch en kunnen ze daarom het best op een lichamelijke manier worden bestreden (Somatic Experiencing): door een nieuwe confrontatie met de oorzaak van het trauma (de tijger) en het ontladen van de overlevingsenergie die het lichaam toen heeft opgeslagen en die nu een goede energiestroom blokkeert. Zijn succesvolle methode wordt ook in Nederland steeds vaker toegepast; ze laat zich gemakkelijk integreren in veel vormen van professionele begeleiding en hulpverlening. Dit boek assisteert ouders en andere opvoeders bij het voorkomen en behandelen van trauma s. Het is een praktische gids met voorbeelden die helpt bij het signaleren van stress en die de weerbaarheid van kinderen vergroot. Op deze manier kunnen zij gemakkelijker omgaan met een snel veranderende wereld waarin falen, prestatiedruk en turbulentie op de loer liggen. Levine en Kline bieden opvoeders eerste hulp bij de vroegste tekenen die een kind vertoont als het te veel negatieve prikkels te verduren krijgt. Zij laten zien dat een sterk negatieve prikkel het lichaam en het zenuwcentrum beïnvloedt, wat weer de evenwichtigheid en balans van een kind verstoort. Agressie, hyperactiviteit en depressie zijn dan het gevolg. Door middel van instrumenten die kunnen worden ingezet in de opvoeding, worden het zelfvertrouwen, de weerbaarheid en het gevoel van compassie van het kind vergroot. Peter Levine promoveerde in de medische bio-geneeskunde aan de universiteit van Californië; ook is hij afgestudeerd psycholoog. Hij ontwikkelde de Somatic Experiencing Technique en was stressconsultant voor de NASA. Maggie Kline heeft meer dan dertig jaar ervaring als lerares, familie- en kindtherapeut, schoolpsycholoog en ouder. Ze is oudgediende bij Levine s professionele trainingsprogramma.

4 Allochtone meiden en vrouwen in zicht Het project onder de loep Eind 2007 startte de VSK het project Allochtone meiden en vrouwen in-zicht. De aanleiding hiervoor was dat 2 allochtone meiden bij de VSK aanklopten voor hulp. Zij gaven aan dat het onderwerp een groot taboe is onder allochtonen. Voor de VSK was dit de reden om dit onderwerp op de agenda te willen zetten, zowel bij de doelgroep zelf, als de professionals. Doel Ook onder allochtone meiden en vrouwen is er seksueel misbruik en geweld. Niet alleen van de 2 meiden die zich meldden, maar ook van professionals krijgt de VSK signalen dat het een groot taboe is. Sociale controle en cultuur maken het moeilijk om het te bespreken, de betrokken vrouwen zijn vaak bang. Het project richt zich op het onder de aandacht brengen en bespreekbaar maken van seksueel misbruik. Folder In de eerste fase van het project is de informatievoorziening richting allochtone meiden en vrouwen aangepakt. Er werd een folder ontwikkeld dankzij een aanmoedigingsprijs van Zorgbelang Gelderland. Met het uitbrengen van de folder wordt het onderwerp seksueel misbruik aan de orde gesteld. Het is zo belangrijk om het taboe om erover te praten te doorbreken. Deze boodschap is terug te vinden in de 4-talige folder: Turks, Arabisch, Engels en Nederlands. Vervolg project De gemeente Nijmegen heeft veel waardering voor mensen en organisaties die zich (vrijwillig) inzetten voor anderen. Daarom geven wij in 2010 subsidie aan het In-Zicht project. Het tegengaan van huiselijk geweld en seksueel misbruik, en de steun aan slachtoffers daarvan, zijn een belangrijk thema in ons beleid. Verder rekenen wij erop dat ook de hulpverleningsinstellingen op dit gebied waar mogelijk hun medewerking aan dit project verlenen. Wij wensen stichting VSK en haar partners veel succes! Met vriendelijke groeten, mr. Floris Tas Wethouder Zorg & Welzijn en Sport De gemeente Nijmegen erkent en herkent het belang van het project. Financiering door de gemeente maakt het mogelijk het project de komende jaren een vervolg te geven. Voor 2010 is daarvoor subsidie toegezegd. Een belangrijke vraag in het project is: hoe bereiken we allochtone meiden en vrouwen? Daar is de komende jaren de aandacht op gericht. Het streven is dat er in allochtone organisaties aandacht is voor seksueel misbruik, dat de bewustwording en signalering bij medewerkers wordt vergroot. Daarnaast is er de hoop dat het taboe ook binnen de doelgroep, de allochtone vrouwen en meiden, wordt doorbroken. Zodat zij over hun problemen kunnen praten en hun hart kunnen luchten.

5 Samenwerken In het project werkt de VSK veel samen met allochtone instellingen, organisaties en vrouwengroepen. Ook is er contact met bijvoorbeeld het ziekenhuis, huisartsen en de SWON. Alle mensen met wie wordt samengewerkt, benadrukken het belang om aandacht te hebben voor dit onderwerp. Ze denken mee, geven informatie en delen hun ervaringen. Dit draagt er aan bij dat er aandacht is voor seksueel misbruik bij de medewerkers van deze organisaties. En ze ondersteunen de VSK bij het bereiken van de allochtone meiden en vrouwen. KENNISGROEP De expertise van de VSK hulp na seksueel misbruik ligt op het terrein van seksueel misbruik/geweld. Specialisme met betrekking tot de allochtone doelgroep hebben we vanuit een brede invalshoek samen gebracht in een kennisgroep ; professionals met kennis met betrekking tot culturele achtergronden en ervaring met de allochtone doelgroep. Samenstelling van de kennisgroep : VS NETWERKDAG 30 september 2010 De Burgerzaal in het gemeentehuis van Nijmegen zit vol. Voornamelijk met vrouwen, maar ook enkele mannen. Ze zijn van zowel allochtone als autochtone afkomst. Allemaal komen ze voor de Netwerkdag Samen het stilzwijgen doorbreken over seksueel misbruik bij allochtone vrouwen/meisjes, georganiseerd door de VSK. De centrale boodschap: het taboe opheffen en het stilzwijgen doorbreken. De middag begint met het persoonlijke verhaal van Rabea. Ze vertelt: Ik lijd aan een ziekte. Het is een ziekte waar ik al jaren last van heb. De symptomen? Pijn, angst, verdriet, schaamte, een bekraste ziel en een lichaam om van te walgen. De naam van deze ziekte? Seksueel misbruik, gepleegd door mijn papa. Degene die me juist moest beschermen. Zoals Rabea zijn er velen, vertelt Malika Elmouridi van expertisecentrum ELAN daarna. Uit cijfers blijkt dat een op de zes meisjes voor haar zestiende jaar wordt misbruikt door een familielid. En dat zijn dan nog de cijfers van gevallen die gemeld zijn. Veel seksueel geweld komt nooit in de openbaarheid. Niet alleen bij autochtone gezinnen, maar vooral ook bij allochtone gezinnen. Want, zo stelt Malika. Er heerst nog steeds een groot taboe op seksualiteit in veel allochtone gezinnen. En daarom is er deze netwerkdag. Jeltje Immink, coördinator bij de VSK formuleert het doel van de netwerkdag als volgt: We hopen het misbruik een halt toe te roepen door de discussie op gang te brengen. Het is nodig dat vrouwen hun verhaal vertellen en de mensen wakker schudden. En dat is precies wat er gebeurt in de daaropvolgende drie workshops. Tijdens een van de workshops, genaamd In dialoog, gebeurt er iets bijzonders. De ene na de andere vrouw -autochtoon en allochtoon- staat op om te vertellen wat haar is overkomen. Sommige vertellen pas voor het eerst wat ze hebben meegemaakt. Met elkaar zeggen ze: het is genoeg, we zwijgen niet meer. Na afloop van de workshops vraagt Malika de aanwezigen wat ze gaan doen met de informatie de ze gehoord hebben. De vingers gaan de lucht in. De een wil een themadag organiseren in een Hindoestaans jongerencentrum. Een ander wil een discussie over het onderwerp starten in haar vrouwen eetgroep. En een Somalische imam geeft aan dat hij het probleem seksueel misbruik in zijn Islamitisch centrum gaat bespreken. De netwerkdag is ten einde. De eerste stappen zijn gezet, het stilzwijgen doorbroken.

6 LEZING PRI Past Reality Integration Ingeborg Bosch heeft de PRI methode ontwikkeld en beschreven in haar boeken: De herontdekking van het ware zelf, Illusies en de Onschuldige Gevangene. Door: Lenneke van Hastenberg (PRI therapeut io / psycholoog) Datum 28 oktober 2010 Tijd Locatie uur tot uur VSK hulp na seksueel misbruik Adres Groenestraat 294 B2.8 Toegang 10, JC Nijmegen Hoe heeft seksueel misbruik van het verleden zijn weerslag op mijn leven nu? En hoe slaag ik erin me daarvan te bevrijden? Ik zou graag mensen willen/kunnen vertrouwen Ik verstijf vaak, juist als iemand teder en lief is Ik ben soms ineens bang, zonder dat ik weet waarom Ik ben altijd alert, houd mijn omgeving in de gaten en sta op scherp Juist na een ingrijpend trauma als seksueel misbruik kunnen wel of niet verklaarbare emoties en nare gedachten ons leven beheersen, we weten niet wat we ermee aan moeten en hoe we ons ervan kunnen bevrijden. Overleven en vermijden, angsten en conflicten zijn vaak het gevolg. Dat is onnodig, omdat veel van deze gevoelens en gedachten op illusies berusten. Deze illusies beschermen ons tegen het voelen van pijnlijke gevoelens uit onze kindertijd. Maar zodra we volwassen zijn hebben we deze bescherming ertegen niet meer nodig. Het is juist deze bescherming ( afweer ) die leidt tot gedrag in het werk en dagelijks leven wat bij jezelf of anderen vragen oproept. Aanmelden mogelijk tot 26 oktober of Met behulp van PRI leer je jouw afweermechanismen kennen en de oude pijn die erachter schuil gaat toe te laten. Je ervaart dat oude pijn je in het heden geen kwaad meer kan doen, waardoor oude afweermechanismen hun functie verliezen. Meer over de achtergrond en werkwijze van PRI, hoor en leer je tijdens deze lezing.

llochtone meiden en vrouwen in-zicht

llochtone meiden en vrouwen in-zicht 2010 PROJECTEN Nieuwsbrief INHOUD Allochtone meiden & vrouwen in-zicht (Vervolg project) Kinderen aan zet (Onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van het hebben van een moeder die seksueel misbruikt

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Nieuwsbrief. ALLOCHTONEN project. Allochtone meiden & vrouwen in-zicht. Stichting VSK hulp na seksueel misbruik Nijmegen, december 2009

Nieuwsbrief. ALLOCHTONEN project. Allochtone meiden & vrouwen in-zicht. Stichting VSK hulp na seksueel misbruik Nijmegen, december 2009 ALLOCHTONEN project 2009 Nieuwsbrief Allochtone meiden & vrouwen in-zicht Stichting VSK hulp na seksueel misbruik Nijmegen, december 2009 Allochtonen project Sinds 1,5 jaar is het project Allochtone meiden

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Evaluatie. Rots & Water

Evaluatie. Rots & Water Evaluatie Centrum voor Maatschappelijk Werk en Welzijnswerk Brunssum - Onderbanken Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 Algemene Basisschool Dol-fijn Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal

Nadere informatie

33333 Voorjaar. Stichting VSK. Deskundigheidsbevordering (2010) Bewustwording, signalering en bespreken van de problematiek van seksueel misbruik

33333 Voorjaar. Stichting VSK. Deskundigheidsbevordering (2010) Bewustwording, signalering en bespreken van de problematiek van seksueel misbruik 33333 Voorjaar 2012 2012 februari Stichting VSK hulp na seksueel misbruik I N H O U D INFORMATIE ARTIKEL ONDERZOEK COACHING & TRAINING PROJECT Groepsaanbod Meidengroep ~ Training psychosociale weerbaarheid

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

BAAS over uw emoties

BAAS over uw emoties BAAS over uw emoties Vind de werkelijke oorzaak van uw problemen. Verwijder alles wat u tegenhoudt om te groeien als mens. Groei als mens, zonder remmingen, overwin trauma s, angsten en pijn. Word werkelijk

Nadere informatie

Deze groepstraining is een combinatie van: Rots en Water Weerbaarheidstraining voor kinderen & de weerbaarheidstraining Ho! Tot hier en niet verder.

Deze groepstraining is een combinatie van: Rots en Water Weerbaarheidstraining voor kinderen & de weerbaarheidstraining Ho! Tot hier en niet verder. Weerbaarheidstraining voor kinderen 2016: Stevig in je schoenen! Wil jij ook leren voor jezelf opkomen? Startdata eerstvolgende groepstrainingen: Leeftijd 4 tot 6 jaar: Vrijdag 13 mei 2016: 13:00 tot 14:30

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co 76 respondenten Cijfer algehele training 7 8 9 10 De deelnemers hadden beschikking over lesbrieven, hierin stond informatie over de bijeenkomsten

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

THERAPIE. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

THERAPIE. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers THERAPIE Samen werken aan jouw toekomst Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Soms gebeurt er iets naars. Je wilt er wel over praten, maar je weet niet met wie. Of misschien kun je er niet

Nadere informatie

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Voorwoord In 2009 heb ik voor een Amerikaanse blog site een serie artikelen geschreven die ik in dit boek vertaald en gebundeld heb. Nadat ik de serie

Nadere informatie

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Therapie en training, iets voor jou? Als je bij De Hoenderloo Groep komt wonen, heb je vaak al veel meegemaakt in je leven. Het valt niet altijd

Nadere informatie

Verlies en Verlangen Praktijk voor psychodynamische therapie en persoonlijke ontwikkeling. Nieuwsbrief 1 jaargang 2013

Verlies en Verlangen Praktijk voor psychodynamische therapie en persoonlijke ontwikkeling. Nieuwsbrief 1 jaargang 2013 Verlies en Verlangen Praktijk voor psychodynamische therapie en persoonlijke ontwikkeling Nieuwsbrief 1 jaargang 2013 Afwezigheid van oordeel, een mooi onderwerp om eens bij stil te staan of over te praten

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

Mijn route naar een succesvol en gelukkig leven! WELKOM!!!

Mijn route naar een succesvol en gelukkig leven! WELKOM!!! Mijn route naar een succesvol en gelukkig leven! WELKOM!!! Programma Kennismaking Op zoek naar je verlangen. De invloed van onze conditionering op ons huidige succes en geluk! Verdieping: de PRI-methode!

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid Weerbaarheidstraining voor iedereen Weerbaar met Accres Accres.nl/weerbaarheid Stevig in je schoenen leren staan Weerbaarheidstraining voor iedereen! Overtuigend nee durven zeggen Weerbaar zijn betekent:

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Inner Child meditatie

Inner Child meditatie De Inner Child meditatie Uit: Je Relatie Helen Een nieuwe weg naar heling van je relatievaardigheid Indra Torsten Preiss De Inner Child meditatie De Inner Child-meditatie is de meditatie bij uitstek om

Nadere informatie

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Als iemand in jouw omgeving zichzelf beschadigt is dat erg ingrijpend. Het kan allerlei emoties oproepen. Je bent misschien erg verdrietig, boos of je voelt

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Hoe maak ik mijn kind weerbaar? Saskia de Ridder, MSc Kinder-& Jeugdpsycholoog

Hoe maak ik mijn kind weerbaar? Saskia de Ridder, MSc Kinder-& Jeugdpsycholoog Hoe maak ik mijn kind weerbaar? Saskia de Ridder, MSc Kinder-& Jeugdpsycholoog 1 Vragen Wie vindt dat zijn kind voldoende weerbaar is? Wie zou graag zien dat zijn kind wat weerbaarder is? 2 Wat is weerbaar?

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 Nieuwsbrief www.intenzcoaching.nl / info@intenzcoaching.nl / T:0623552198 Wilma Versteegen Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 In deze nieuwsbrief: Avond ouderpraat in Januari.

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U?

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? Nadine Köhle, MSc. Contactdag Stichting Olijf 3 oktober 2015 Garderen EVEN VOORSTELLEN ACHTERGROND KANKER HEB JE NIET ALLEEN! 4 ACHTERGROND IMPACT VAN DE

Nadere informatie

Inhoud Inleiding 15 1. Puberteit: algemene ontwikkelingskenmerken 19 2. Puberteit en adoptie 39

Inhoud Inleiding 15 1. Puberteit: algemene ontwikkelingskenmerken 19 2. Puberteit en adoptie 39 Inhoud Inleiding 15 1. Puberteit: algemene ontwikkelingskenmerken 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Prepuberteit (9-12 jaar): veranderingen 21 1.2.1 Fysieke en hormonale veranderingen 21 1.2.2 Hersengroei 22 1.2.3

Nadere informatie

gaan. Van belang is dat we er op een goede manier mee leren omgaan.

gaan. Van belang is dat we er op een goede manier mee leren omgaan. Over geluk, angst en weerbaar zijn Ouders willen hun kinderen opvoeden tot weerbare mensen. De laatste jaren is hier meer aandacht voor. De samenleving wordt steeds complexer, aan kinderen worden veel

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Informatie voor ouders/verzorgers. Speltherapie en creatieve therapie

Informatie voor ouders/verzorgers. Speltherapie en creatieve therapie Informatie voor ouders/verzorgers Speltherapie en creatieve therapie Voor wie is speltherapie en creatieve therapie bedoeld? Spel- en creatieve therapie is voor kinderen en jeugdigen met emotionele problemen

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

A M E R S F O O R T & O M S T R E K E N

A M E R S F O O R T & O M S T R E K E N Volwassenen Geen paniek! Deze cursus wordt aangeboden door de afdeling Preventie en Generalistische Zorg van RIAGG Amersfoort & Omstreken in samenwerking met Indigo. Informatie en aanmelding Voor meer

Nadere informatie

2016 VOORTGEZET ONDERWIJS/MBO

2016 VOORTGEZET ONDERWIJS/MBO 2016 VOORTGEZET ONDERWIJS/MBO 2017 INTERACTIEF & EDUCATIEF THEATER INTERACTIEF & EDUCATIEF THEATER VOOR, HUN EN DOCENTEN PLAYBACK MAAKT AL TIEN JAAR HERKENBAAR, INTERACTIEF EN EDUCATIEF THEATER VOOR, HUN

Nadere informatie

Samenvatting. Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining. Esther Bressers

Samenvatting. Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining. Esther Bressers Samenvatting Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining Esther Bressers In de workshop Sociale weerbaarheidstraining werd samen met de deelnemers gezocht naar de wijzen waarop een weerbaarheidstraining

Nadere informatie

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren Bouwen aan zelfvertrouwen Jeugd 1. Weerbaarheidstrainingen voor kinderen Heeft uw kind moeite met voor zichzelf op te komen? Of is uw kind wellicht te weerbaar?

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren Mishandeling en seksueel geweld Laat het niet zomaar gebeuren Alles over mishandeling en seksueel geweld Meldpunt Geweld, Misbruik en Kindermishandeling tel. 1712 elke werkdag van 9 tot 17 uur Dit nummer

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving.

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Ik kreeg één keer per week therapie om beter in mijn vel te zitten. Ik leerde om te gaan met vervelende gebeurtenissen

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie Hallo! Je houdt van je partner. Jullie zijn al geruime tijd samen en hebben misschien samen kinderen. Jullie leiden een druk bestaan en tijd

Nadere informatie

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Kinderen 5-12 jaar KOPP/KVO Doe-praatgroep (8-12 jaar). Een vader of moeder met problemen Als je vader of moeder een psychisch of verslavingsprobleem heeft

Nadere informatie

Groepswerk CMWW CMWW. Pr. Beatrixstraat 1a 6443 AK Brunssum Telefoonnr. 045-5250 250 Faxnr. 045-5250 086 E-mail info@cmww.nl Website www.cmww.

Groepswerk CMWW CMWW. Pr. Beatrixstraat 1a 6443 AK Brunssum Telefoonnr. 045-5250 250 Faxnr. 045-5250 086 E-mail info@cmww.nl Website www.cmww. CMWW Groepswerk CMWW Pr. Beatrixstraat 1a 6443 AK Brunssum Telefoonnr. 045-5250 250 Faxnr. 045-5250 086 E-mail info@cmww.nl Website www.cmww.nl Uitgave 28-06-07 Opvoedingsondersteuning Ouders van Pubers

Nadere informatie

Informatie voor ouders

Informatie voor ouders Weerbaarheid Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en opgroeien, dat is handig!

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen??

Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen?? 1 Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen?? Kinderen opvoeden, adviseren en ondersteunen is een hele taak dat veel ouders best lastig vinden. Als ouder wil je je kind beschermen en

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

Stoppen met zelfbeschadiging?

Stoppen met zelfbeschadiging? Stoppen met zelfbeschadiging? Hoe weet ik of ik eraan toe ben te stoppen? Besluiten om te stoppen met zelfbeschadiging is een persoonlijke beslissing. Niemand kan dit voor je beslissen. Stoppen omdat je

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Een Vreedzame school:

Een Vreedzame school: Een Vreedzame school: Een school met een hart en educatieve partners! Peter te Riele peterteriele@hotmail.com Maandag 3 juni 2013 19.30 21.30 uur ouders school opvoeding onderwijs ouders school opvoeding

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen Welkom -moment van vandaag geeft aan dat jullie al traumasensitief lesg. -vandaag is een intro op de gehele training, tipje van de sluier -wie ben ik -stel je vraag,

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Mentoren van Duhamel College Den Bosch (vmbo) hebben het programma Een Positieve Klas in het schooljaar 2011-2012 uitgevoerd met eerste en tweede

Nadere informatie

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten Anders leren omgaan met ziekte en pijn Mindfulness-training voor patiënten Soms wordt iemands leven overheerst door problemen die een ernstige of chronische ziekte met zich mee kan brengen. U kunt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

Ik wil graag. specialistische. behandeling en begeleiding

Ik wil graag. specialistische. behandeling en begeleiding Ik wil graag specialistische behandeling en begeleiding Specialistische behandeling en begeleiding Geen mens is hetzelfde. Dat vinden we heel normaal. Iedereen heeft daarom ook andere hulp nodig. Bij ORO

Nadere informatie

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Als iemand zich onveilig heeft gevoeld tijdens de jeugd of later in een intieme relatie, kan dat in zijn of haar verdere leven klachten

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STEVIGE STAP TRAINING 1 stevige stap training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STEVIGE STAP TRAINING 3 INFORMATIE BROCHURE STEVIGE STAP TRAINING

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT

ASSERTIVITEIT ASSERTIVITEIT WWW.I-LEARNING.BE - WAT IS ASSERTIVITEIT? Subassertief, agressief, manipulatief of assertief? Assertief gedrag Assertief ben je als je op een vriendelijke, kalme manier opkomt voor je mening,

Nadere informatie

11 Omgaan met verbale agressie

11 Omgaan met verbale agressie 11 Omgaan met verbale agressie AGRESSIE Praktijkinformatie Welke vormen zijn er? Hoe buig je opkomende verbale agressie om? Hoe en wanneer stel je je grens? EN Omgaan met verbale agressie Tip 1 Herken

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU DEEL 1 1 BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze BOUWSTEEN 5 Eigen Keuze 2 Inhoud Introductie bouwsteen 5: Eigen Keuze 3 ANDERS denken 4 Waar kies je voor? Wist je dat? 5 Nieuwe kansen 12 Van toen naar nu 13 Nieuwe

Nadere informatie

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog doel inzicht krijgen in het belang van en ervaren van mentale vaardigheden

Nadere informatie

EEN DIERBARE VERLIEZEN

EEN DIERBARE VERLIEZEN EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen

Nadere informatie

Welkom op de ouderavond!

Welkom op de ouderavond! Welkom op de ouderavond! ROTS & WATER Heiloo, 20 januari 2016 Mary van Doorn Rots en Water trainer HVO-leerkracht obs Meander Programma Rots & Water 20.10 20.30 Opening: Wie ben ik? Wat doe ik? 20.10 20.30

Nadere informatie

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten Hoofdstuk 2: werken Werkwijze en opdrachten Boek en laptop nodig voor iedere

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt?

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt? Denkt u dat u mentaal vastloopt? Wat is Denk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie