Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013"

Transcriptie

1 Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013 Mei 2013 Brabantse Netwerk Bibliotheek Projectleider: Petra van Oosterhout Netwerkbegeleider: Anneke Oonincx

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond Opdracht en structuur Samenvatting van resultaten Trends en ontwikkelingen Beleid en praktijk bij bibliotheken Gemeentelijk beleid Behoefte bij bibliotheken Conclusies en advies... 8 Advies Taal & media specifieke doelgroepen... 9

3 1. Inleiding en achtergrond De Brabantse Netwerkbibliotheek (BNB) richt zich op de ontwikkeling van de Brabantse burger op het gebied van taal en media, zodat hij of zij als weerbare burger moderne communicatie doorgrondt en actief deelneemt aan de samenleving. De inspanningen van de BNB zijn deels gericht op Brabanders van alle leeftijden en deels op de Brabantse jeugd. Daarnaast dient er een (door)ontwikkeling te komen van het aanbod voor Brabanders met een specifieke behoefte. Het gaat onder andere om mensen met een leesbeperking, zoals dyslexie, en ook laaggeletterden. Het uiteindelijke resultaat dient een aantoonbare reductie van laaggeletterdheid en een aantoonbare verhoging van mediawijsheid bij Brabantse burgers uit specifieke doelgroepen te laten zien. Met het project Taal & Media voor (nieuwe) specifieke doelgroepen zoals laaggeletterden en niet digitaal vaardigen, worden bibliotheken toegerust om mensen in kwetsbare posities en achterstandssituaties te bereiken, te enthousiasmeren en toe te leiden naar de bibliotheek en samenwerkingspartners. Voor het bereiken van deze doelstelling werkt de BNB volgens drie actielijnen van een landelijk plan, te weten Actielijn Onderwijs, Actielijn Bedrijfsleven en Actielijn Gezin & Gezondheid. Zij doen dit samen met lokale, bovenlokale en landelijke partners. 2. Opdracht en structuur Naast de continuering van een aantal projecten uit 2012 dient voor de komende beleidsperiode een keuze gemaakt te worden voor nieuwe projecten die zowel relevant als kansrijk zijn. Om deze keuze te kunnen maken is in het eerste kwartaal van 2013 onderzoek uitgevoerd naar de volgende aspecten: Trends en ontwikkelingen m.b.t. specifieke doelgroepen Beleid en praktijk bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen Gemeentelijk beleid m.b.t. specifieke doelgroepen Behoefte bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen De resultaten van bovenstaand onderzoek wordt in het volgende hoofdstuk in samengevatte vorm gepresenteerd. Op basis van de resultaten worden in hoofdstuk 4 conclusies getrokken en wordt een advies t.b.v. besluitvorming door BNB geformuleerd. 3

4 3. Samenvatting van resultaten In dit hoofdstuk worden de resultaten van de verschillende onderzoeken in samengevatte vorm beschreven. Indien noodzakelijk en relevant wordt verwezen naar bijlagen. 3.1 Trends en ontwikkelingen Op basis van een scan van relevante documentatie op het gebied van specifieke doelgroepen in relatie tot taal en media vallen de volgende zaken op: Kwetsbare groepen Er bestaat geen eenduidige definitie van kwetsbare groepen. Daarvoor zijn de factoren die de kwetsbaarheid veroorzaken te divers. Niettemin zijn er facetten te noemen die bijdragen aan een verhoogd risico op kwetsbaarheid: Mensen met een lage sociaal-economische status (lage opleiding en laag inkomen). Mensen met een beperking, handicap, ziekte en aandoening Mensen met Nederlands als tweede taal Mensen woonachtig in aandachtswijken Mensen die niet participeren op de arbeidsmarkt Ouderen Wet- en regelgeving Er zijn diverse vormen van relevante wet- en regelgeving gericht op kwetsbare groepen. Het gaat om de volgende voorbeelden: Wet- en regelgeving met betrekking op VVE De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Wet- en regelgeving met betrekking op participatie De Jeugdzorg Drie actielijnen Vanuit overheidsperspectief is sprake van een decentralisatietendens. Bestuurlijk gezien worden taken van rijk en provincie naar de gemeenten overgeheveld. Voor bovengenoemde voorbeelden van wet- en regelgeving wordt de gemeente de belangrijkste uitvoerende instantie. Diverse gemeentes hebben inmiddels beleidsnotities (bijv. Breda). Elke gemeente kan zelf accenten en speerpunten bepalen. Vanuit het landelijk Siob plan worden de volgende actielijnen gehanteerd: Bedrijfsleven (Werk, bedrijven, arbeidsmarkt, re-integratie) Onderwijs Gezin en gezondheid Actief burgerschap en eigen kracht De centrale overheid treedt dus terug en doet een beroep op actief burgerschap binnen de brede civil society. De burger kan doen wat de overheid niet hoeft te doen. Ideologisch wordt uitgegaan van de participatiegedachte ( iedereen doet mee, telt mee en heeft een baan ) waarbij eigen kracht en verantwoordelijkheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid de centrale principes vormen. Daarbij blijft het overheidsbeleid onverlet gericht op maatschappelijke cohesie en het tegengaan van sociale uitsluiting. 4

5 Basisvaardigheden Basisvaardigheden zijn die vaardigheden die men nodig heeft om in de huidige maatschappij te kunnen functioneren. Zij zijn een voorwaarde voor maatschappelijke participatie, redzaamheid en actief burgerschap. Het gaat daarbij onder meer om taal (lezen, schrijven, spreken en luisteren), rekenen, digitale vaardigheden, opvoedingsvaardigheden, gezondheidsvaardigheden, financiële vaardigheden, burgerschapsvaardigheden en sociale vaardigheden. Het zijn met name kwetsbare burgers die vanwege een tekort aan basisvaardigheden, een verhoogd risico lopen op sociale uitsluiting. Het is derhalve van belang om aan kwetsbare burgers laagdrempelige educatieve arrangementen en ontwikkelingstrajecten aan te bieden die gericht zijn op de verwerving van basisvaardigheden. Op die manier kan de redzaamheid en de eigen kracht van de kwetsbare burgers verhoogd en versterkt worden. Het gaat daarbij om een Leven Lang Leren. Basisvaardigheden vereisen permanent onderhoud en bovendien zijn vanwege de maatschappelijke veranderingen, ook de basisvaardigheden voortdurend aan verandering onderhevig. Bij het creëren van educatieve voorzieningen is er niet alleen een rol weggelegd voor formele onderwijsaanbieders zoals het ROC, maar in toenemende mate ook voor informele onderwijsaanbieders zoals bibliotheken en welzijnsinstellingen. Door middel van samenwerkingsrelaties en door de inzet van vrijwilligers kunnen de kosten van het educatieve aanbod beperkt worden. Bezuinigingen Financieel gezien is sprake van een bezuinigingstendens, waarbij mindere (dure) professionals en meer (goedkope) vrijwilligers coördinatie en uitvoering ter hand nemen. Behalve meer doen met minder geld wordt ook meer een eigen bijdrage van burgers verwacht, wat aansluit op principes als behoud zelfstandigheid, zelfzorg, zelfmanagement en samenzorg. Ketensamenwerking Er zijn diverse samenwerkings- en ketenpartners actief met betrekking tot kwetsbare doelgroepen, zoals: Onderwijssector (vve, po, vo en bve) Welzijnssector Gezondheidssector (GGD) Arbeidsmarktsector Maatschappelijke organisaties (woningbouwcorporaties, voedselbank e.d) Vrijwilligerswerk (Gilde Samenspraak, Humanitas, Vrijwilligerscentrale e.d.) Culturele sector Ook deze partijen worden geacht meer met minder te doen en vooral ook op basis van onderlinge synergie te komen met nieuwe en pragmatische oplossingen. Aanpak Voorgaande uit zich in een bepaalde wijze van aanpak die ook aansluit bij de ideologische ambities van de centrale overheid. Het gaat om: Doelgroep-aanpak (bijv. vrouwen, werklozen) Wijkaanpak (taal in de buurt) Netwerk-aanpak Ouder-kind aanpak 5

6 Brede school aanpak Educatie op de werkvloer Instrumentarium Het gebruikte instrumentarium sluit hierbij ook aan met: De Participatieladder (VNG) De Zelfverantwoordelijkheidsladder Het Participatiewiel (Movisie) De Zelfredzaamheids-matrix (GGD) Standaarden en eindtermen volwasseneneducatie (taal, rekenen en digitale vaardigheden) Tenslotte valt het op dat de meetbaarheid van het effect van interventies m.b.t. taal en media sterk in de belangstelling staan. Gemeenten en andere stakeholders willen steeds vaker weten wat de waarde is van de investering die voortvloeit uit gemeentelijke subsidies of specifieke projectgelden. 3.2 Beleid en praktijk bij bibliotheken Beleid en praktijk met betrekking tot specifieke doelgroepen is op twee manieren onderzocht. Enerzijds heeft een scan plaatsgevonden op beleidsplannen van bibliotheken. Anderzijds is op basis van een digitale vragenlijst informatie verzameld over hoe taal en media m.b.t. specifieke doelgroepen in de dagelijkse praktijk van de bibliotheek gestalte krijgt. Als onderdeel van dit onderzoek heeft ook een eerste behoeftepeiling plaatsgevonden. Met betrekking tot bibliotheekbeleid komt in algemene zin naar voren dat veel beleidsplannen niet altijd up-to-date zijn of tegen het einde van de beleidsperiode aanzitten. Daarnaast valt op dat veel beleidsplannen algemeen en generiek geformuleerd zijn m.b.t. specifieke doelgroepen. Het is vaak ook onduidelijk wat de plannen zijn en in hoeverre deze plannen gerealiseerd of in ontwikkeling zijn. In de beleidsplannen worden vaak wel doelgroepen (ouderen, jeugd, allochtonen, minima, etc.) benoemd. Opvallend is dat laaggeletterdheid als thema of laaggeletterden als brede doelgroep bij de meeste bibliotheken beleidsmatig speerpunten zijn. De brede doelgroep van laaggeletterden valt uiteen in vele specifieke doelgroepen, zoals ouderen, jeugd, dyslectici, moeilijke lezers, etc. Bij veel bibliotheken wordt ook verwezen naar samenwerking met lokale partners, zonder dat deze samenwerking nader gespecificeerd wordt. Uit de dagelijkse praktijk van bibliotheken komen de volgende zaken naar voren: Laaggeletterden Het overgrote deel van de bibliotheken biedt producten/diensten aan voor laaggeletterden Deze producten/diensten vertonen een grote mate van diversiteit en zijn gangbaar qua aanbod. Voorbeelden zijn: o Taalpunt o Klik & Tik o Ondersteuning zelfstudie o Cursusmarkt o Bibliotheekprogramma voor taalaanbieders o Inloop taalcursus/taalnetwerk o Taalgroepen o Leesclub laaggeletterden 6

7 o MLP o Specifieke collecties o Daisyrom/speler o Leesclub o Gratis bibliotheekpassen o Rondleidingen o Groeps/klassenbezoeken o Boekstart+ Bibliotheken die meer dan drie samenwerkingspartners noemen zijn: De Meierij, Maasland, Veldhoven, VanNu, Breda, Den Bosch en De Kempen Bij ongeveer de helft van de bibliotheken zijn er voornemens om de dienstverlening voor laaggeletterden uit te breiden. Klik & Tik wordt hierbij in het bijzonder genoemd. Ouderen Het overgrote deel van de bibliotheken biedt producten/diensten aan voor ouderen en, in iets mindere mate, voor mensen met een beperking (slechtzienden) Deze producten/diensten vertonen een grote mate van diversiteit en zijn gangbaar qua aanbod. Voorbeelden zijn: o Voorlezen/activiteiten in verzorgingstehuizen o Collectie Levend Verleden voor dementerenden en mantelzorgers o Loket aangepast lezen o Specifieke (wissel)collecties o Grootletterboeken o Daisyrom/speler o Bibliotheek aan huis-diensten o Themakoffers Bibliotheken die meer dan drie samenwerkingspartners noemen zijn: De Kempen, Best, Veldhoven, Altena en Breda. Bij een beperkt deel van de bibliotheken zijn er voornemens om de dienstverlening voor ouderen of mensen met een beperking uit te breiden. Voorleescollecties worden hierbij genoemd. 3.3 Gemeentelijk beleid Op basis van een scan van coalitieakkoorden of collegeprogramma s van alle Brabantse gemeenten op relevantie voor dit project komen de volgende zaken naar voren: Hoewel onderwerpen op het gebied van taal & media en specifieke doelgroepen worden benoemd, blijft het veelal bij het benoemen ervan. Bij het benoemen van het onderwerp wordt in algemene zin verwezen naar doelgroepen als ouderen, jeugd en minima. Deze doelgroepen worden geschaard onder kwetsbare doelgroepen die verder bestaat uit mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking, mensen zonder werk c.q. minima, mensen in de sociale werkvoorziening en jeugd/jongeren met voortijdige schooluitval. Bij het benoemen van het onderwerp wordt ook verwezen naar generieke gemeentelijke thema s, zoals sociale cohesie, maatschappelijke participatie (meedoen), culturele vitaliteit, sociale activering, wijkgericht werken, (re)integratie en zelfredzaamheid. Het lijkt erop dat voor vrijwilligers en mantelzorgers specifieke middelen beschikbaar zijn. Vaak wordt verwezen naar bestaande vormen van wetgeving, zoals WMO, LEA (lokale educatieve agenda) en OKE (ontwikkelingskansen voor kwaliteit en educatie), waarmee middelen beschikbaar gesteld kunnen worden voor specifieke vraagstukken en doelgroepen. Een leven lang leren wordt vaak in verband gebracht met volwasseneducatie. 7

8 Termen als taalachterstand worden in beperkte mate genoemd, maar de gemeenten die dit doen vormen vaak wel een indicatie voor de mate waarmee de gemeente hiermee serieus wil omgaan. Mediawijsheid als term komt vrijwel nergens voor. Er zijn kansen voor Taal & Media-projecten voor kwetsbare doelgroepen door het werken aan taal en mediawijsheid te zien als een middel om een bijdrage te leveren aan de generieke gemeentelijke beleidsthema s. Vanuit dit perspectief zijn er dan wel weer kansen bij vrijwel alle gemeenten. Op basis van de mate waarin gemeenten expliciete en substantiële beleidsmatige aandacht laten zien voor specifieke doelgroepen lenen de volgende gemeenten zich voor kansrijke projecten: Bernheze, Bergen op Zoom, Den Bosch, Oosterhout, St. Oedenrode, Tilburg, Uden, Veghel, Best, Geldrop-Mierlo, Gilze en Rijen, Helmond, Heusden, Oss, Breda, Cuijk, Son en Breugel, Veldhoven en Schijndel. 3.4 Behoefte bij bibliotheken Gedurende de onderzoeksperiode zijn er interviews gehouden met vijf bibliotheken over hun wensen en behoeften m.b.t. Specifieke doelgroepen: Maasland, Veldhoven, De Meierij, Breda en De Lage Beemden. Ondersteuningsbehoeften en ideeën voor nieuwe specifieke doelgroepen zijn vertaald in onderstaande advies. t hoofd stuk 4. Conclusies en advies Op basis van voorgaande onderzoeksresultaten kunnen de volgende conclusies geformuleerd worden: Met betrekking tot specifieke doelgroepen valt het beleid van gemeenten en bibliotheken te omschrijven als algemeen en generiek. Op bibliotheekniveau worden vooral doelgroepen, thema s en samenwerkingspartners benoemd en is er in beperkte mate sprake van concrete plannen en doelstellingen. Op gemeentelijk niveau worden grote maatschappelijke thema s (sociale cohesie, maatschappelijke participatie, zelfredzaamheid en eigen kracht) als kapstok gehanteerd voor specifiek doelgroepenbeleid. Deze kwetsbare groepen vallen onder het gemeentelijke WMOen Participatiebeleid. Uit de dagelijkse praktijk van het bibliotheekwerk in Brabant valt op dat het steeds dezelfde bibliotheken zijn die bewust en concreet met specifieke doelgroepen bezig. De vraag in hoeverre concrete interventies op het gebied van taal en media hun effect sorteren kan moeizaam beantwoord worden, omdat doelen vaak niet of beperkt concreet zijn doorvertaald in doelstellingen. Hiermee wordt het belang van het meten van het effect van projecten relevant en belangrijk. 8

9 Advies Taal & media specifieke doelgroepen Suggestie tot serieuze beleidsontwikkeling bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen. De bijlage bij dit rapport Kwetsbare groepen Gemeente Breda heeft Cubiss gerealiseerd in het eerste kwartaal 2013 voor Stichting Nieuwe Veste/Bibliotheek Breda. Er is een meta-analyse uitgevoerd om vast te stellen om welke kwetsbare groepen het gaat in Breda, in welke wijken die zich bevinden en wat de omvang hiervan is. Met de resultaten van dit onderzoek kan de bibliotheek haar strategie bepalen ten aanzien van kwetsbare groepen en haar dienstverlening in de wijken op af stemmen. Voor andere bibliotheken binnen de BNB die ook een dergelijk rapport wensen van hun werkgebied, kan Cubiss dit realiseren binnen het project. Maak een keuze voor een beperkt aantal projecten bij een beperkt aantal bibliotheken en doe dit in samenwerking met gemeenten. De volgende nieuwe projecten worden voorgesteld: o LinkedIn cursus voor een groep vrouwen van 45+ die willen instromen in het arbeidsproces(of: om hen toe te leiden naar de arbeidsmarkt). Activiteit vindt plaats op het Taal- en werkplein als pilotproject Bibliotheek Breda. o Cursus social media voor mensen met een verstandelijke beperking. In samenwerking met MEE en een school voor speciaal onderwijs worden cliënten, schoolverlaters zmlk, naar de cursus social media in de bibliotheek geleid. Ook wordt aandacht besteed aan het onderhouden van hun basisvaardigheden (lezen, schrijven en rekenen); pilotproject Bibliotheek Midden Brabant. o Digisterker: werken met de e-overheid voor digibeten. In samenwerking met gemeenten worden cursussen digitale vaardigheden georganiseerd gericht op het elektronische dienstenaanbod van de overheid. Pilotproject met belangstellende bibliotheken. o Pilotproject Mediawijsheid voor zzp ers in St. Oedenrode en Mediaspreekuur in Vught (Bibliotheek De Meierij). o Samenwerkingsproject Laaggeletterdheid in West-Brabant: VanNu, Markiezaat, Zundert-Rucphen en De Nieuwe Veste/Bibliotheek Breda. o Binnen het project is ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe initiatieven van bibliotheken en samenwerkingspartners. Zorg bij alle projecten voor een heldere formulering van het doel ervan, zodanig dat concrete en meetbare doelstellingen eruit afgeleid kunnen worden. Stel dit vooraf vast, zodat duidelijk is welk soort effectmeting dient plaats te vinden. Bibliotheken die een dienstverlening voor specifieke doelgroepen realiseren, kunnen aanhaken bij gemeentelijk WMO- en Participatiebeleid. Daarnaast adviseren we de uitrol en doorontwikkeling van bestaande projecten, te weten: o Klik & Tik i.s.m. UWV, voortgezet onderwijs, vrijwilligers, gemeente. Ook een vervolg op Klik & Tik is als wenselijk benoemd, om klanten aan de bibliotheek te binden en een passend aanbod te realiseren. o Samenwerking met de Sociale Werkvoorziening; dienstverlening op locatie en toeleiding naar de bibliotheek. o Doorontwikkeling van Lees- en schrijfpleinen; o.a. inzet vrijwilligers, bedienen van andere doelgroepen zoals mensen met afasie en dyslexie, organiseren Taalnetwerk. o Boekstart+; een dienstverlening gericht op laaggeletterde jonge ouders. o Doorontwikkeling van de programmering rondom de Media Bar voor specifieke doelgroepen. o Doorontwikkeling Provinciaal Loket Aangepast Lezen en Bibliotheekwerk voor ouderen. 9

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein Inleiding Kerncijfers is onderdeel van het Cubiss-werkplan van 214. In opdracht van de Provincie Noord- Brabant wordt sinds 211 jaarlijks een analyse gemaakt van de kerncijfers die door het VOB worden

Nadere informatie

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen voor bibliotheken Breng vraag en aanbod bij elkaar en help laaggeletterden vooruit Nederland telt 1,3 miljoen laaggeletterde volwassenen (16-65 jaar).

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015 Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in de buurt 2 TYMPAAN 20 mei 2015 De bibliotheek is een laagdrempelige plek voor ontmoeting in de buurt, want: 3 Je kunt er altijd

Nadere informatie

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie!

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! 2 Wat speelt er? 3 De drie decentralisaties en de kanteling in het sociaal domein Willen we echt een inclusieve samenleving bouwen waar iedereen,

Nadere informatie

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning Illlllllll IIII llllllll II IO16004186 21/01/2016 IVBOB Stichting Verenigde Bonden Overleg Brabant Gemeente Oosterhout T.a.v. College van Burgemeesters en Wethouders Postbus 10150 4900 GB OOSTERHOUT NB

Nadere informatie

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Meer (voor)lezen, beter in taal De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Adriaan Langendonk Miniconferentie Flevoland 23 september 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Lezen, leren & lokaal verbonden

Lezen, leren & lokaal verbonden Lezen, leren & lokaal verbonden Meerjarenbeleidsplan 2016 tot en met 2019 Marly Driessens maart 2015 Inleiding In 2016 breekt voor bibliotheek De Lage Beemden een nieuwe beleidsperiode aan. Het fundament

Nadere informatie

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Even voorstellen Marga Tubbing, taalregisseur regio Utrecht marga@lezenenschrijven.nl 06-44349008 Lineke Maat,

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda Openbaar Onderwerp Subsidie informele taalondersteuning 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051/ Werk & Inkomen/ 1061 B. Frings/ T. Tankir Samenvatting Met dit voorstel verlenen wij een

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen gestegen. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal WW-uitkeringen eveneens toegenomen.

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad September 2010 Doel van de Wmo: Participatie Iedereen moet op eigen wijze mee kunnen doen aan de samenleving 2 Kenmerken van de Wmo - De Wmo is gericht

Nadere informatie

Centrum Jeugd & Gezin Maasland

Centrum Jeugd & Gezin Maasland 1 Centrum Jeugd & Gezin Maasland Presentatie BJZ Centrum Jeugd & Gezin Maasland "Meer dan een gebouw alleen" 5 juni 2012 2 Het Centrum Jeugd & Gezin Maasland voor Kinderen en jongeren (0-23 jaar) Ouders

Nadere informatie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie Inspiratiediner Wij in de Wijk Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/23/2014 Sportquiz Vraag 1: Hoeveel procent van de Nederlanders sport minimaal 1 x per maand? 64% of 75 % Sportquiz Vraag 1: Hoeveel

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2014 Lichte daling WW-uitkeringen In oktober daalt het aantal WW-uitkeringen opnieuw. Het aantal WW-uitkeringen is nog wel hoger dan een jaar geleden. In

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn -diensten Inzicht in kwetsbare doelgroepen Analyse Ken uw doelgroep dé onderbouwing van uw beleid Meedoen in de maatschappij is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeenten, bibliotheken en andere maatschappelijke

Nadere informatie

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Dinsdag 30 oktober 2012 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid

Aanbod. laaggeletterdheid Aanbod laaggeletterdheid voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend aanbod: meerdere

Nadere informatie

de Bibliotheek^ Oostland

de Bibliotheek^ Oostland Gemeente Lansingerland 01 Inkomende Post d.d. 09/07/2014 114.30400 de Bibliotheek^ Oostland College van Burgemeester en Wethouders en de leden van de Gemeenteraad gemeente Lansingerland Postbus 1 2650

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies

In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies MONITOR 2012 Bestrijding laaggeletterdheid door bibliotheken In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies Amersfoort, 10 december 2012

Nadere informatie

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Sector Werk en Inkomen Sector Zorg Hulpverlening en Sport 1 INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding 2. 0ntwikkelingen 3. Visie en doelstellingen 4.

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014 Bijlagen Overdrachtsdocument Samenwerkingsverband West-Brabant 1 Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming Langdurige Zorg Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming langdurige zorg Waarom? 1. Meer voor elkaar zorgen 2. Betere kwaliteit ondersteuning en zorg 3. Financiële houdbaarheid

Nadere informatie

Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken. Inclusief uitkomsten ledenpeiling

Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken. Inclusief uitkomsten ledenpeiling Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken Wendy de Vrede / Nienke Willems Maaike Toonen / Mark Deckers Januari 2016 Inclusief uitkomsten ledenpeiling Agenda 1. Feiten 2. Doel en uitgangspunten

Nadere informatie

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Programma s laagdrempelig Voor veel laaggeletterden is leren en het volgen van formeel of non-formeel onderwijs allerminst een vanzelfsprekend. Zaken

Nadere informatie

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Samenwerkingsverklaring In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Versie 15 september 2015 Uitgangspunt Gemeenten als formeel verantwoordelijke partij en Opdrachtgever, en Aanbieders als uitvoerende

Nadere informatie

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Welzijn & Zorgstructuren 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Project: Welzijn & Zorgstructuren Bestuurlijkopdrachtgever: Sultan Günal Opdrachtnemer Opdrachtgever Juanita van Hoek Regionale samenwerking

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

Bestuurlijk overleg Jeugd & Onderwijs: Operatie Amersfoort Jong II 2013-2014. 9 december 2013

Bestuurlijk overleg Jeugd & Onderwijs: Operatie Amersfoort Jong II 2013-2014. 9 december 2013 Bestuurlijk overleg Jeugd & Onderwijs: Operatie Amersfoort Jong II 2013-2014 9 december 2013 Vooraf Formele bekrachtiging evaluatie doelstellingen 2013 en vaststellen doelstelling 2014 In tegenstelling

Nadere informatie

Het ontwikkelhuis. Het sociale-culturele-maatschappelijke Hart van Westfriesland

Het ontwikkelhuis. Het sociale-culturele-maatschappelijke Hart van Westfriesland Het ontwikkelhuis Het sociale-culturele-maatschappelijke Hart van Westfriesland Positionpaper: De Westfriese Bibliotheken als kloppend Hart van Westfriesland Marc Andries 2 3 Het Ontwikkelhuis Westfriese

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland van Ervaren via Verbeteren naar Innoveren Houthem St. Gerlach 7 mei 2015 Koers Bouwen aan Limburgse vitaliteit (Verkenners Provincie Limburg)

Nadere informatie

Definitie zelfredzaamheid

Definitie zelfredzaamheid Zelfredzaamheidsscan Definitie zelfredzaamheid Onder zelfredzaamheid verstaan we de sociale, fysieke en cognitieve vaardigheden van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen. Samenredzaamheid

Nadere informatie

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio.

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio. Startnotitie Dagactiviteiten Huidige situatie In de huidige uitvoering van dagactiviteiten is een onderscheid in drie segmenten : dagactiviteiten voor jeugd, volwassenen en ouderen. Zij worden gescheiden

Nadere informatie

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Naast de reguliere projectcommunicatie (informeren over project, voortgang en resultaten) en de communicatie gericht op het werven

Nadere informatie

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2 Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Inhoud: Projectplan 2 Tussentijdse evaluatie (februari 20) 6 Projectplan Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Aanleiding Op 30 maart

Nadere informatie

Opdrachtverstrekking volwasseneneducatie

Opdrachtverstrekking volwasseneneducatie Collegevoorstel Inleiding: De gemeente ontvangt van het Rijk middelen voor volwasseneneducatie. Deze middelen moeten ingezet worden bij het regionaal opleidingscentrum (roc). Onze gemeente zet deze middelen

Nadere informatie

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086)

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) College van B&W en Raadsleden Den Haag T.a.v. Griffie Postbus 19157 2500 CD Den Haag Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) Geacht College en Raadsleden,

Nadere informatie

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Strategische visie van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Al deze veranderingen hebben ingrijpende gevolgen De bibliotheken in Drenthe krijgen te maken met bezuinigingen en veranderende politieke opvattingen.

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip De veranderende politieke en maatschappelijke verhoudingen resulteren in minder overheid en meer burger. Door de terugtredende overheid ontstaat er meer ruimte

Nadere informatie

Notitie Informatie. BRANDVEILIG LEVEN van én voor iedereen

Notitie Informatie. BRANDVEILIG LEVEN van én voor iedereen Notitie Informatie BRANDVEILIG LEVEN van én voor iedereen 1 In de vergadering van 27 september 2013 heeft het AB zijn goedkeuring gegeven aan het Jaarverslag Brandveilig Leven 2012 2013. Activiteiten voor

Nadere informatie

Wij leveren samen met politie en woningbouwver.een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van psychische etc problematiek.

Wij leveren samen met politie en woningbouwver.een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van psychische etc problematiek. Van: Informatiecentrum Gemeente Heusden Verzonden: zondag 8 juli 2007 20:57 Aan: Addie Dumont Onderwerp: FW: concept beleidsplan WMO -----Oorspronkelijk bericht----- Van: Marlène van Doorm [mailto:marlenevandoorm@juvans.nl]

Nadere informatie

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink Iedereen doet mee Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep Anne-Marie Eeftink Inhoud Aanleiding Participatie ladder Maatschappelijk Steun Systeem Werkarrangement Filmpje Aanleiding WMO = Wet maatschappelijke

Nadere informatie

PRODUCTSHEET. Overzicht van programma s voor kwetsbare doelgroepen. Taal- en digitale ondersteuning

PRODUCTSHEET. Overzicht van programma s voor kwetsbare doelgroepen. Taal- en digitale ondersteuning PRODUCTSHEET COLLECTIE & DIENSTEN Overzicht van programma s voor kwetsbare doelgroepen Taal- en digitale ondersteuning ProBiblio heeft voor u de meest gebruikte en laagdrempelige programma s voor taal

Nadere informatie

Nieuwe Jeugdwet 1. Vanaf 01 januari 2015 geldt de nieuwe Jeugdwet. Vanaf dat moment is de gemeente

Nieuwe Jeugdwet 1. Vanaf 01 januari 2015 geldt de nieuwe Jeugdwet. Vanaf dat moment is de gemeente «Naam_» «Adres_Compleet» «PC_Woonplaats» Datum 02 december 2014 Onderwerp Aantal bijlagen Nieuwe Jeugdwet 1 Beste ouder(s), cliënt(en), Vanaf 01 januari 2015 geldt de nieuwe Jeugdwet. Vanaf dat moment

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN DIGISTERKER

ALGEMENE VOORWAARDEN DIGISTERKER ALGEMENE VOORWAARDEN DIGISTERKER Bepalingen bij het Digisterker-abonnement De Algemene Voorwaarden Digisterker beschrijven de bepalingen die gelden voor het Digisterker-abonnement. 1. Algemene bepalingen

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Slim Samenwerken Bondgenootschap en Taalhuis. 13 november 2014

Slim Samenwerken Bondgenootschap en Taalhuis. 13 november 2014 Slim Samenwerken Bondgenootschap en Taalhuis 13 november 2014 Slim Samenwerken: observeren, combineren en enthousiasmeren Gemeenten Vindplaatsen: wie zijn het? Ontmoeters Aanbieders Slim Samenwerken: waar

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Van de 33 respondenten geven er 28 leiding, 3 doen dit niet en van 2 respondenten is het onbekend.

Van de 33 respondenten geven er 28 leiding, 3 doen dit niet en van 2 respondenten is het onbekend. Bijlagen Enquête Leidinggevenden: achtergrondgegevens Bibliotheek Aantal keer in bestand VANnU 5 Altena 4 Biblioplus 4 De Lage Beemden 3 Helmond Peel 3 Uden 2 Breda 2 Zundert-Rucphen 2 Eindhoven 2 Veldhoven

Nadere informatie

Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016.

Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016. Functies van de bibliotheek in Oosterheide en Dommelbergen per 1 januari 2016. Plaats van verbinding De bibliotheek is een knooppunt van allerlei vormen van kennis en informatie die op uiteenlopende manieren

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond Postbus 232 5700 AE HELMOND Helmond, 20 januari 2012 Onderwerp: Advies betreffende evaluatie Seniorenraad 2009-2011 nota Seniorenbeleid 2012

Nadere informatie

2. Bijgaande begrotingswijziging vast te stellen.

2. Bijgaande begrotingswijziging vast te stellen. Agendapunt : 7. Voorstelnummer : 05-029 Raadsvergadering : 12 mei 2011 Naam opsteller : Laureen Hulskamp Informatie op te vragen bij : tst.: 170 Portefeuillehouders : Alwin Hietbrink Onderwerp: Beleidsnota

Nadere informatie

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV)

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Programma Kennismaking Presentatie participatieladder Demarrage Samenwerkingspilot met

Nadere informatie

Taal Verrijkt aanbod voor laaggeletterden, inburgeraars en anderstaligen. Bibliotheek Rijn en Venen 2013

Taal Verrijkt aanbod voor laaggeletterden, inburgeraars en anderstaligen. Bibliotheek Rijn en Venen 2013 Taal Verrijkt aanbod voor laaggeletterden, inburgeraars en anderstaligen Bibliotheek Rijn en Venen 2013 Bibliotheek Rijn en Venen 9 vestigingen 5 gemeentes 150.000 inwoners 27.750 bibliotheekleden Collectie:

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO 29 juni 2011 1 / 5 Kadernota 2012-2015 PvdA Venlo 29 juni 2011 Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant in Venlo. Bezuinigen

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Bouwstenen voor Burgerkracht Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Even voorstellen: Platform 31 Wie zijn we? Een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale

Nadere informatie

Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten

Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten Leerervaringen uit het ontwikkel- en onderzoeksproject 14 maart 2011 Jolanda Habraken Inhoud presentatie Aanleiding project Structuur Activiteiten Resultaten

Nadere informatie

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl Vrije Tijd 2012- Optimale ontmoetings- en De jeugd faciliteren om elkaar te ontwikkelingsmogelijkheden voor ontmoeten in de eigen omgeving kinderen en jeugdigen zodat zij hun sociale netwerken opbouwen

Nadere informatie

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Op basis van de werkplannen en voortgangsrapportages zijn de 133 onderwerpen thematisch te rangschikken onder de volgende 18 thema s: - Actief Burgerschap - Armoede

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, juni 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In het eerste halfjaar van 2016 zijn 39.400 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn er 7.200

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Reg.nr. : 12.0001 B&W verg. : 28 februari 2012 Onderwerp: Integratieplan stichting WAO/WSW en Bureau Sociaal Raadslieden (BSR) 1) Status Deze brief, die gaat over de integratie

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Omdat elk kind moet kunnen dansen, zingen of muziek maken VUGHT SLUIT ZICH AAN BIJ HET JEUGDCULTUURFONDS

Omdat elk kind moet kunnen dansen, zingen of muziek maken VUGHT SLUIT ZICH AAN BIJ HET JEUGDCULTUURFONDS No. 3, juni 2015 Omdat elk kind moet kunnen dansen, zingen of muziek maken VUGHT SLUIT ZICH AAN BIJ HET JEUGDCULTUURFONDS Sinds 1 april is Vught aangesloten bij het jeugdcultuurfonds. Dit fonds maakt het

Nadere informatie

Meer info over Prisma en WMO?

Meer info over Prisma en WMO? Meer info over Prisma en WMO? wmo@prismanet.nl www.prismanet.nl Plan een bezoekje! U kunt het Prisma-aanbod pas echt ervaren als u het ook met eigen ogen gezien heeft. Prisma heet u van harte welkom voor

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015

Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015 Meer Waarde Boeken! Hoofdlijnen Beleidsrichting 2015-2018 Ton Mengerink / Mark Deckers Vastgesteld door Raad van Toezicht 16 Maart 2015 M. Deckers Strategisch adviseur mark.deckers@rijnbrinkgroep.nl Opbouw

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, augustus 2015 Arbeidsmarkt wordt krapper Het aantal ontstane vacatures is in het tweede kwartaal van 2015 verder toegenomen. De spanning op de arbeidsmarkt neemt

Nadere informatie

Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van.

Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van. Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van. Logo Huis van de Buurt Caroline van Gessel, coördinator Huis van de Buurt St. Zorgcentra de Betuwe Stel U wordt nu geboren, hoe zou u de zorg en welzijn

Nadere informatie

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@ nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt

15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt Vergadering d.d. Activiteit Aanwezig Afwezig 15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt Op 15 november kwamen 52 mensen van vrijwilligerscentrales

Nadere informatie

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen 2016-2018 De gezamenlijke (innovatie)agenda Pagina 1 Inhoud Inhoud Aanleiding en opdracht Procesaanpak Uitkomsten Vervolg De

Nadere informatie

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden -

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - 27-9-2012 Vooraf De jaarlijkse inventarisatie van de Koepel van Wmo-raden onder Wmo-raden heeft ook in 2012 een goede respons gekregen. Uitgezet

Nadere informatie

Online Gastlenen Bicat 5.6 Versie: 24-06-2010

Online Gastlenen Bicat 5.6 Versie: 24-06-2010 Online Gastlenen Bicat 5.6 Versie: 24-06-2010 Inleiding / Toelichting Het online gastlenen is een variant op het oude (offline) gastlenen waarbij gegevens van de thuisbibliotheek van de lener handmatig

Nadere informatie

De participatiebibliotheek

De participatiebibliotheek Voor meer informatie: Marjolein Bakker adviseur Communicatie marjolein.bakker@bibliotheek-zoetermeer.nl Hoofdbibliotheek Stadhuisplein 2 2711 EC Zoetermeer T 079-34 38 200 www.bibliotheek-zoetermeer.nl

Nadere informatie

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SCHOLEN VOOR PRAKTIJKONDERWIJS NOORDOOST NOORD-BRABANT, MEE EN UWV 1. INLEIDING De arbeidsintegratie van jongeren met leermoeilijkheden is gebaat bij een goede regionale samenwerking.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN 2015 2019

BELEIDSPLAN 2015 2019 BELEIDSPLAN 2015 2019 Werkplan 2015 Collectieve belangenbehartiging en dienstverlening van en voor mensen met een verstandelijke beperking en hun ouders/vertegenwoordigers INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010 Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet Datum: 2 september 2010 Algemeen Allereerst willen we als Wmo-Adviesraad opmerken dat het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Inleiding Gezondheid is het belangrijkste dat er is. Ook gemeenten hebben baat bij gezonde en actieve burgers. Ze participeren meer, zijn zelfredzamer,

Nadere informatie

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s!

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! De drie D s Drie transities in het sociale domein:

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers 05.12.2011 In de WMO-beleidsnotitie van Land van Cuijk is het volgende in hoofdstuk 6 opgenomen: 6.3.2 Vrijwilligers in de zorg Voor

Nadere informatie