Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013"

Transcriptie

1 Adviesrapportage Taal en Media (nieuwe) specifieke doelgroepen Mei 2013 Mei 2013 Brabantse Netwerk Bibliotheek Projectleider: Petra van Oosterhout Netwerkbegeleider: Anneke Oonincx

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond Opdracht en structuur Samenvatting van resultaten Trends en ontwikkelingen Beleid en praktijk bij bibliotheken Gemeentelijk beleid Behoefte bij bibliotheken Conclusies en advies... 8 Advies Taal & media specifieke doelgroepen... 9

3 1. Inleiding en achtergrond De Brabantse Netwerkbibliotheek (BNB) richt zich op de ontwikkeling van de Brabantse burger op het gebied van taal en media, zodat hij of zij als weerbare burger moderne communicatie doorgrondt en actief deelneemt aan de samenleving. De inspanningen van de BNB zijn deels gericht op Brabanders van alle leeftijden en deels op de Brabantse jeugd. Daarnaast dient er een (door)ontwikkeling te komen van het aanbod voor Brabanders met een specifieke behoefte. Het gaat onder andere om mensen met een leesbeperking, zoals dyslexie, en ook laaggeletterden. Het uiteindelijke resultaat dient een aantoonbare reductie van laaggeletterdheid en een aantoonbare verhoging van mediawijsheid bij Brabantse burgers uit specifieke doelgroepen te laten zien. Met het project Taal & Media voor (nieuwe) specifieke doelgroepen zoals laaggeletterden en niet digitaal vaardigen, worden bibliotheken toegerust om mensen in kwetsbare posities en achterstandssituaties te bereiken, te enthousiasmeren en toe te leiden naar de bibliotheek en samenwerkingspartners. Voor het bereiken van deze doelstelling werkt de BNB volgens drie actielijnen van een landelijk plan, te weten Actielijn Onderwijs, Actielijn Bedrijfsleven en Actielijn Gezin & Gezondheid. Zij doen dit samen met lokale, bovenlokale en landelijke partners. 2. Opdracht en structuur Naast de continuering van een aantal projecten uit 2012 dient voor de komende beleidsperiode een keuze gemaakt te worden voor nieuwe projecten die zowel relevant als kansrijk zijn. Om deze keuze te kunnen maken is in het eerste kwartaal van 2013 onderzoek uitgevoerd naar de volgende aspecten: Trends en ontwikkelingen m.b.t. specifieke doelgroepen Beleid en praktijk bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen Gemeentelijk beleid m.b.t. specifieke doelgroepen Behoefte bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen De resultaten van bovenstaand onderzoek wordt in het volgende hoofdstuk in samengevatte vorm gepresenteerd. Op basis van de resultaten worden in hoofdstuk 4 conclusies getrokken en wordt een advies t.b.v. besluitvorming door BNB geformuleerd. 3

4 3. Samenvatting van resultaten In dit hoofdstuk worden de resultaten van de verschillende onderzoeken in samengevatte vorm beschreven. Indien noodzakelijk en relevant wordt verwezen naar bijlagen. 3.1 Trends en ontwikkelingen Op basis van een scan van relevante documentatie op het gebied van specifieke doelgroepen in relatie tot taal en media vallen de volgende zaken op: Kwetsbare groepen Er bestaat geen eenduidige definitie van kwetsbare groepen. Daarvoor zijn de factoren die de kwetsbaarheid veroorzaken te divers. Niettemin zijn er facetten te noemen die bijdragen aan een verhoogd risico op kwetsbaarheid: Mensen met een lage sociaal-economische status (lage opleiding en laag inkomen). Mensen met een beperking, handicap, ziekte en aandoening Mensen met Nederlands als tweede taal Mensen woonachtig in aandachtswijken Mensen die niet participeren op de arbeidsmarkt Ouderen Wet- en regelgeving Er zijn diverse vormen van relevante wet- en regelgeving gericht op kwetsbare groepen. Het gaat om de volgende voorbeelden: Wet- en regelgeving met betrekking op VVE De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Wet- en regelgeving met betrekking op participatie De Jeugdzorg Drie actielijnen Vanuit overheidsperspectief is sprake van een decentralisatietendens. Bestuurlijk gezien worden taken van rijk en provincie naar de gemeenten overgeheveld. Voor bovengenoemde voorbeelden van wet- en regelgeving wordt de gemeente de belangrijkste uitvoerende instantie. Diverse gemeentes hebben inmiddels beleidsnotities (bijv. Breda). Elke gemeente kan zelf accenten en speerpunten bepalen. Vanuit het landelijk Siob plan worden de volgende actielijnen gehanteerd: Bedrijfsleven (Werk, bedrijven, arbeidsmarkt, re-integratie) Onderwijs Gezin en gezondheid Actief burgerschap en eigen kracht De centrale overheid treedt dus terug en doet een beroep op actief burgerschap binnen de brede civil society. De burger kan doen wat de overheid niet hoeft te doen. Ideologisch wordt uitgegaan van de participatiegedachte ( iedereen doet mee, telt mee en heeft een baan ) waarbij eigen kracht en verantwoordelijkheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid de centrale principes vormen. Daarbij blijft het overheidsbeleid onverlet gericht op maatschappelijke cohesie en het tegengaan van sociale uitsluiting. 4

5 Basisvaardigheden Basisvaardigheden zijn die vaardigheden die men nodig heeft om in de huidige maatschappij te kunnen functioneren. Zij zijn een voorwaarde voor maatschappelijke participatie, redzaamheid en actief burgerschap. Het gaat daarbij onder meer om taal (lezen, schrijven, spreken en luisteren), rekenen, digitale vaardigheden, opvoedingsvaardigheden, gezondheidsvaardigheden, financiële vaardigheden, burgerschapsvaardigheden en sociale vaardigheden. Het zijn met name kwetsbare burgers die vanwege een tekort aan basisvaardigheden, een verhoogd risico lopen op sociale uitsluiting. Het is derhalve van belang om aan kwetsbare burgers laagdrempelige educatieve arrangementen en ontwikkelingstrajecten aan te bieden die gericht zijn op de verwerving van basisvaardigheden. Op die manier kan de redzaamheid en de eigen kracht van de kwetsbare burgers verhoogd en versterkt worden. Het gaat daarbij om een Leven Lang Leren. Basisvaardigheden vereisen permanent onderhoud en bovendien zijn vanwege de maatschappelijke veranderingen, ook de basisvaardigheden voortdurend aan verandering onderhevig. Bij het creëren van educatieve voorzieningen is er niet alleen een rol weggelegd voor formele onderwijsaanbieders zoals het ROC, maar in toenemende mate ook voor informele onderwijsaanbieders zoals bibliotheken en welzijnsinstellingen. Door middel van samenwerkingsrelaties en door de inzet van vrijwilligers kunnen de kosten van het educatieve aanbod beperkt worden. Bezuinigingen Financieel gezien is sprake van een bezuinigingstendens, waarbij mindere (dure) professionals en meer (goedkope) vrijwilligers coördinatie en uitvoering ter hand nemen. Behalve meer doen met minder geld wordt ook meer een eigen bijdrage van burgers verwacht, wat aansluit op principes als behoud zelfstandigheid, zelfzorg, zelfmanagement en samenzorg. Ketensamenwerking Er zijn diverse samenwerkings- en ketenpartners actief met betrekking tot kwetsbare doelgroepen, zoals: Onderwijssector (vve, po, vo en bve) Welzijnssector Gezondheidssector (GGD) Arbeidsmarktsector Maatschappelijke organisaties (woningbouwcorporaties, voedselbank e.d) Vrijwilligerswerk (Gilde Samenspraak, Humanitas, Vrijwilligerscentrale e.d.) Culturele sector Ook deze partijen worden geacht meer met minder te doen en vooral ook op basis van onderlinge synergie te komen met nieuwe en pragmatische oplossingen. Aanpak Voorgaande uit zich in een bepaalde wijze van aanpak die ook aansluit bij de ideologische ambities van de centrale overheid. Het gaat om: Doelgroep-aanpak (bijv. vrouwen, werklozen) Wijkaanpak (taal in de buurt) Netwerk-aanpak Ouder-kind aanpak 5

6 Brede school aanpak Educatie op de werkvloer Instrumentarium Het gebruikte instrumentarium sluit hierbij ook aan met: De Participatieladder (VNG) De Zelfverantwoordelijkheidsladder Het Participatiewiel (Movisie) De Zelfredzaamheids-matrix (GGD) Standaarden en eindtermen volwasseneneducatie (taal, rekenen en digitale vaardigheden) Tenslotte valt het op dat de meetbaarheid van het effect van interventies m.b.t. taal en media sterk in de belangstelling staan. Gemeenten en andere stakeholders willen steeds vaker weten wat de waarde is van de investering die voortvloeit uit gemeentelijke subsidies of specifieke projectgelden. 3.2 Beleid en praktijk bij bibliotheken Beleid en praktijk met betrekking tot specifieke doelgroepen is op twee manieren onderzocht. Enerzijds heeft een scan plaatsgevonden op beleidsplannen van bibliotheken. Anderzijds is op basis van een digitale vragenlijst informatie verzameld over hoe taal en media m.b.t. specifieke doelgroepen in de dagelijkse praktijk van de bibliotheek gestalte krijgt. Als onderdeel van dit onderzoek heeft ook een eerste behoeftepeiling plaatsgevonden. Met betrekking tot bibliotheekbeleid komt in algemene zin naar voren dat veel beleidsplannen niet altijd up-to-date zijn of tegen het einde van de beleidsperiode aanzitten. Daarnaast valt op dat veel beleidsplannen algemeen en generiek geformuleerd zijn m.b.t. specifieke doelgroepen. Het is vaak ook onduidelijk wat de plannen zijn en in hoeverre deze plannen gerealiseerd of in ontwikkeling zijn. In de beleidsplannen worden vaak wel doelgroepen (ouderen, jeugd, allochtonen, minima, etc.) benoemd. Opvallend is dat laaggeletterdheid als thema of laaggeletterden als brede doelgroep bij de meeste bibliotheken beleidsmatig speerpunten zijn. De brede doelgroep van laaggeletterden valt uiteen in vele specifieke doelgroepen, zoals ouderen, jeugd, dyslectici, moeilijke lezers, etc. Bij veel bibliotheken wordt ook verwezen naar samenwerking met lokale partners, zonder dat deze samenwerking nader gespecificeerd wordt. Uit de dagelijkse praktijk van bibliotheken komen de volgende zaken naar voren: Laaggeletterden Het overgrote deel van de bibliotheken biedt producten/diensten aan voor laaggeletterden Deze producten/diensten vertonen een grote mate van diversiteit en zijn gangbaar qua aanbod. Voorbeelden zijn: o Taalpunt o Klik & Tik o Ondersteuning zelfstudie o Cursusmarkt o Bibliotheekprogramma voor taalaanbieders o Inloop taalcursus/taalnetwerk o Taalgroepen o Leesclub laaggeletterden 6

7 o MLP o Specifieke collecties o Daisyrom/speler o Leesclub o Gratis bibliotheekpassen o Rondleidingen o Groeps/klassenbezoeken o Boekstart+ Bibliotheken die meer dan drie samenwerkingspartners noemen zijn: De Meierij, Maasland, Veldhoven, VanNu, Breda, Den Bosch en De Kempen Bij ongeveer de helft van de bibliotheken zijn er voornemens om de dienstverlening voor laaggeletterden uit te breiden. Klik & Tik wordt hierbij in het bijzonder genoemd. Ouderen Het overgrote deel van de bibliotheken biedt producten/diensten aan voor ouderen en, in iets mindere mate, voor mensen met een beperking (slechtzienden) Deze producten/diensten vertonen een grote mate van diversiteit en zijn gangbaar qua aanbod. Voorbeelden zijn: o Voorlezen/activiteiten in verzorgingstehuizen o Collectie Levend Verleden voor dementerenden en mantelzorgers o Loket aangepast lezen o Specifieke (wissel)collecties o Grootletterboeken o Daisyrom/speler o Bibliotheek aan huis-diensten o Themakoffers Bibliotheken die meer dan drie samenwerkingspartners noemen zijn: De Kempen, Best, Veldhoven, Altena en Breda. Bij een beperkt deel van de bibliotheken zijn er voornemens om de dienstverlening voor ouderen of mensen met een beperking uit te breiden. Voorleescollecties worden hierbij genoemd. 3.3 Gemeentelijk beleid Op basis van een scan van coalitieakkoorden of collegeprogramma s van alle Brabantse gemeenten op relevantie voor dit project komen de volgende zaken naar voren: Hoewel onderwerpen op het gebied van taal & media en specifieke doelgroepen worden benoemd, blijft het veelal bij het benoemen ervan. Bij het benoemen van het onderwerp wordt in algemene zin verwezen naar doelgroepen als ouderen, jeugd en minima. Deze doelgroepen worden geschaard onder kwetsbare doelgroepen die verder bestaat uit mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking, mensen zonder werk c.q. minima, mensen in de sociale werkvoorziening en jeugd/jongeren met voortijdige schooluitval. Bij het benoemen van het onderwerp wordt ook verwezen naar generieke gemeentelijke thema s, zoals sociale cohesie, maatschappelijke participatie (meedoen), culturele vitaliteit, sociale activering, wijkgericht werken, (re)integratie en zelfredzaamheid. Het lijkt erop dat voor vrijwilligers en mantelzorgers specifieke middelen beschikbaar zijn. Vaak wordt verwezen naar bestaande vormen van wetgeving, zoals WMO, LEA (lokale educatieve agenda) en OKE (ontwikkelingskansen voor kwaliteit en educatie), waarmee middelen beschikbaar gesteld kunnen worden voor specifieke vraagstukken en doelgroepen. Een leven lang leren wordt vaak in verband gebracht met volwasseneducatie. 7

8 Termen als taalachterstand worden in beperkte mate genoemd, maar de gemeenten die dit doen vormen vaak wel een indicatie voor de mate waarmee de gemeente hiermee serieus wil omgaan. Mediawijsheid als term komt vrijwel nergens voor. Er zijn kansen voor Taal & Media-projecten voor kwetsbare doelgroepen door het werken aan taal en mediawijsheid te zien als een middel om een bijdrage te leveren aan de generieke gemeentelijke beleidsthema s. Vanuit dit perspectief zijn er dan wel weer kansen bij vrijwel alle gemeenten. Op basis van de mate waarin gemeenten expliciete en substantiële beleidsmatige aandacht laten zien voor specifieke doelgroepen lenen de volgende gemeenten zich voor kansrijke projecten: Bernheze, Bergen op Zoom, Den Bosch, Oosterhout, St. Oedenrode, Tilburg, Uden, Veghel, Best, Geldrop-Mierlo, Gilze en Rijen, Helmond, Heusden, Oss, Breda, Cuijk, Son en Breugel, Veldhoven en Schijndel. 3.4 Behoefte bij bibliotheken Gedurende de onderzoeksperiode zijn er interviews gehouden met vijf bibliotheken over hun wensen en behoeften m.b.t. Specifieke doelgroepen: Maasland, Veldhoven, De Meierij, Breda en De Lage Beemden. Ondersteuningsbehoeften en ideeën voor nieuwe specifieke doelgroepen zijn vertaald in onderstaande advies. t hoofd stuk 4. Conclusies en advies Op basis van voorgaande onderzoeksresultaten kunnen de volgende conclusies geformuleerd worden: Met betrekking tot specifieke doelgroepen valt het beleid van gemeenten en bibliotheken te omschrijven als algemeen en generiek. Op bibliotheekniveau worden vooral doelgroepen, thema s en samenwerkingspartners benoemd en is er in beperkte mate sprake van concrete plannen en doelstellingen. Op gemeentelijk niveau worden grote maatschappelijke thema s (sociale cohesie, maatschappelijke participatie, zelfredzaamheid en eigen kracht) als kapstok gehanteerd voor specifiek doelgroepenbeleid. Deze kwetsbare groepen vallen onder het gemeentelijke WMOen Participatiebeleid. Uit de dagelijkse praktijk van het bibliotheekwerk in Brabant valt op dat het steeds dezelfde bibliotheken zijn die bewust en concreet met specifieke doelgroepen bezig. De vraag in hoeverre concrete interventies op het gebied van taal en media hun effect sorteren kan moeizaam beantwoord worden, omdat doelen vaak niet of beperkt concreet zijn doorvertaald in doelstellingen. Hiermee wordt het belang van het meten van het effect van projecten relevant en belangrijk. 8

9 Advies Taal & media specifieke doelgroepen Suggestie tot serieuze beleidsontwikkeling bij bibliotheken m.b.t. specifieke doelgroepen. De bijlage bij dit rapport Kwetsbare groepen Gemeente Breda heeft Cubiss gerealiseerd in het eerste kwartaal 2013 voor Stichting Nieuwe Veste/Bibliotheek Breda. Er is een meta-analyse uitgevoerd om vast te stellen om welke kwetsbare groepen het gaat in Breda, in welke wijken die zich bevinden en wat de omvang hiervan is. Met de resultaten van dit onderzoek kan de bibliotheek haar strategie bepalen ten aanzien van kwetsbare groepen en haar dienstverlening in de wijken op af stemmen. Voor andere bibliotheken binnen de BNB die ook een dergelijk rapport wensen van hun werkgebied, kan Cubiss dit realiseren binnen het project. Maak een keuze voor een beperkt aantal projecten bij een beperkt aantal bibliotheken en doe dit in samenwerking met gemeenten. De volgende nieuwe projecten worden voorgesteld: o LinkedIn cursus voor een groep vrouwen van 45+ die willen instromen in het arbeidsproces(of: om hen toe te leiden naar de arbeidsmarkt). Activiteit vindt plaats op het Taal- en werkplein als pilotproject Bibliotheek Breda. o Cursus social media voor mensen met een verstandelijke beperking. In samenwerking met MEE en een school voor speciaal onderwijs worden cliënten, schoolverlaters zmlk, naar de cursus social media in de bibliotheek geleid. Ook wordt aandacht besteed aan het onderhouden van hun basisvaardigheden (lezen, schrijven en rekenen); pilotproject Bibliotheek Midden Brabant. o Digisterker: werken met de e-overheid voor digibeten. In samenwerking met gemeenten worden cursussen digitale vaardigheden georganiseerd gericht op het elektronische dienstenaanbod van de overheid. Pilotproject met belangstellende bibliotheken. o Pilotproject Mediawijsheid voor zzp ers in St. Oedenrode en Mediaspreekuur in Vught (Bibliotheek De Meierij). o Samenwerkingsproject Laaggeletterdheid in West-Brabant: VanNu, Markiezaat, Zundert-Rucphen en De Nieuwe Veste/Bibliotheek Breda. o Binnen het project is ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe initiatieven van bibliotheken en samenwerkingspartners. Zorg bij alle projecten voor een heldere formulering van het doel ervan, zodanig dat concrete en meetbare doelstellingen eruit afgeleid kunnen worden. Stel dit vooraf vast, zodat duidelijk is welk soort effectmeting dient plaats te vinden. Bibliotheken die een dienstverlening voor specifieke doelgroepen realiseren, kunnen aanhaken bij gemeentelijk WMO- en Participatiebeleid. Daarnaast adviseren we de uitrol en doorontwikkeling van bestaande projecten, te weten: o Klik & Tik i.s.m. UWV, voortgezet onderwijs, vrijwilligers, gemeente. Ook een vervolg op Klik & Tik is als wenselijk benoemd, om klanten aan de bibliotheek te binden en een passend aanbod te realiseren. o Samenwerking met de Sociale Werkvoorziening; dienstverlening op locatie en toeleiding naar de bibliotheek. o Doorontwikkeling van Lees- en schrijfpleinen; o.a. inzet vrijwilligers, bedienen van andere doelgroepen zoals mensen met afasie en dyslexie, organiseren Taalnetwerk. o Boekstart+; een dienstverlening gericht op laaggeletterde jonge ouders. o Doorontwikkeling van de programmering rondom de Media Bar voor specifieke doelgroepen. o Doorontwikkeling Provinciaal Loket Aangepast Lezen en Bibliotheekwerk voor ouderen. 9

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen voor bibliotheken Breng vraag en aanbod bij elkaar en help laaggeletterden vooruit Nederland telt 1,3 miljoen laaggeletterde volwassenen (16-65 jaar).

Nadere informatie

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein Inleiding Kerncijfers is onderdeel van het Cubiss-werkplan van 214. In opdracht van de Provincie Noord- Brabant wordt sinds 211 jaarlijks een analyse gemaakt van de kerncijfers die door het VOB worden

Nadere informatie

Brabant Lezen en Leren

Brabant Lezen en Leren en, zodanig te formuleren dat er de komende De versterkt de maatschappelijke participatie en. Deze thema s zijn zodanig gekozen dat 1. s van de BNB beschikken over de kwaliteiten en Leren en te realiseren.

Nadere informatie

Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid

Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid 17 oktober 2016 Contactpersoon: Cyril Crutz Directeur-bestuurder 0485-583 500 / 06-27093679 c.crutz@biblioplus.nl www.biblioplus.nl Inleiding

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Biblionet Verbindt Samen de toekomst leren lezen Een nieuwe koers voor de bibliotheken in Groningen

Biblionet Verbindt Samen de toekomst leren lezen Een nieuwe koers voor de bibliotheken in Groningen Biblionet Verbindt Samen de toekomst leren lezen Een nieuwe koers voor de bibliotheken in Groningen Beeld > Koptekst en voettekst... 1 Beeld > Koptekst en voettekst... 2 Beeld > Koptekst en voettekst...

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant

Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant Voortgangsbericht De WVS-groep en de bibliotheken in de regio West-Brabant namen afgelopen jaar het initiatief om gezamenlijk educatie-trajecten te

Nadere informatie

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015 Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in de buurt 2 TYMPAAN 20 mei 2015 De bibliotheek is een laagdrempelige plek voor ontmoeting in de buurt, want: 3 Je kunt er altijd

Nadere informatie

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie!

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! 2 Wat speelt er? 3 De drie decentralisaties en de kanteling in het sociaal domein Willen we echt een inclusieve samenleving bouwen waar iedereen,

Nadere informatie

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Meer (voor)lezen, beter in taal De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Adriaan Langendonk Miniconferentie Flevoland 23 september 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning Illlllllll IIII llllllll II IO16004186 21/01/2016 IVBOB Stichting Verenigde Bonden Overleg Brabant Gemeente Oosterhout T.a.v. College van Burgemeesters en Wethouders Postbus 10150 4900 GB OOSTERHOUT NB

Nadere informatie

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein Laaggeletterden hebben vaker te maken met armoede, Schuldhulp en gezondheidsproblemen. Gemeenten, wijkteams en consulenten Werk en Inkomen zijn zich hier

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda Openbaar Onderwerp Subsidie informele taalondersteuning 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051/ Werk & Inkomen/ 1061 B. Frings/ T. Tankir Samenvatting Met dit voorstel verlenen wij een

Nadere informatie

De rol van de bibliotheek in het sociaal domein

De rol van de bibliotheek in het sociaal domein De rol van de bibliotheek in het sociaal domein Probiblio en BISC 19 juni 2014 Jantine Kriens Voorzitter Directieraad Maatschappelijke trends Participatiemaatschappij. - Burger is zelf aan het roer, de

Nadere informatie

Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel

Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel Landelijke dag Laaggeletterdheid en Digitale Vaardigheden Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel Donderdag 13 november Utrechts Centrum voor de Kunsten Deze dag is een gezamenlijk

Nadere informatie

Lezen, leren & lokaal verbonden

Lezen, leren & lokaal verbonden Lezen, leren & lokaal verbonden Meerjarenbeleidsplan 2016 tot en met 2019 Marly Driessens maart 2015 Inleiding In 2016 breekt voor bibliotheek De Lage Beemden een nieuwe beleidsperiode aan. Het fundament

Nadere informatie

w gemeenu, ( ) o s t e r h o u t

w gemeenu, ( ) o s t e r h o u t WW w gemeenu, ( ) o s t e r h o u t NOTA VOOR DE RAAD Datum: 26 februari 2016 Onderwerp: Minimabeleid 2016 en verder Nummer raadsnota: Bl.0150661 Portefeuillehouder: Bijlagen: Ter inzage: Vissers 1. Minimabeleid

Nadere informatie

Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016

Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016 Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016 Agenda 1. Welkom 2. Ontwikkelingen 3. Strategienota 4. Digitale vaardigheden 5. Taalvaardigheden (inleiding door Chérif Ait Abderrahman (Stichting Lezen en

Nadere informatie

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad September 2010 Doel van de Wmo: Participatie Iedereen moet op eigen wijze mee kunnen doen aan de samenleving 2 Kenmerken van de Wmo - De Wmo is gericht

Nadere informatie

IVBOB. pagina 1 van 1. Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning

IVBOB. pagina 1 van 1. Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning pagina 1 van 1 Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning - 4 2 0 JAN. 2016 Van: kbo-brabant Aan: kbo-brabant Datum: 20-1-2016 14:04 v\mo\ 6g Onderwerp: VBOB

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, september 2012 Stijging aantal niet-werkende werkzoekenden in Noord-Brabant Het aantal nww dat ingeschreven staat bij UWV in Noord-Brabant kwam aan het einde van september

Nadere informatie

Naar een volwasseneneducatie nieuwe stijl de bibliotheek als verbindende schakel. Thomas Bersee, adviseur educatie Cubiss

Naar een volwasseneneducatie nieuwe stijl de bibliotheek als verbindende schakel. Thomas Bersee, adviseur educatie Cubiss Naar een volwasseneneducatie nieuwe stijl de bibliotheek als verbindende schakel Thomas Bersee, adviseur educatie Cubiss In de jaren 80 van de vorige eeuw werd er een onderwijsvoorziening gecreëerd voor

Nadere informatie

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten:

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten: Opdrachtformulering kwartiermaker integrale welzijnsopdracht Aanleiding De gemeenteraad van de gemeente Tiel heeft in haar vergadering van juli 2014 het besluit genomen om een inhoudelijke discussie te

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

TRILL Programma van eisen VWC

TRILL Programma van eisen VWC TRILL Programma van eisen VWC Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen

Nadere informatie

Stand van zaken uitvoering regionaal Educatieplan en budget volwassenen educatie 2017

Stand van zaken uitvoering regionaal Educatieplan en budget volwassenen educatie 2017 Bijlage 5-3 POHO 21 september 2017 Stand van zaken uitvoering regionaal Educatieplan en budget volwassenen educatie 2017 POHO: Huib van Olden Opdrachtgever RSA: Leida Rasing Van: Asya van Wamel (gemeente

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen

Raadsvoorstel. Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen Raadsvoorstel Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen 2014-2017 Datum raadsvergadering 06-02-2014 Portefeuillehouder(s) R.G. te Beest W.E. Westerman Registratienummer Rs13.00783 Ambtenaar K. Bruijns Datum

Nadere informatie

Onderwijs- en jeugdbeleid 24 september Terug naar eerste pagina

Onderwijs- en jeugdbeleid 24 september Terug naar eerste pagina Onderwijs- en jeugdbeleid 24 september 2009 Programma 1. Opening door wethouder Everink 2. Toelichting op gemeentelijk onderwijs- en jeugdbeleid Locale Educatieve Agenda (LEA) Centrum voor Jeugd en Gezin

Nadere informatie

Netwerkprogramma Samenwerken aan maatschappelijke educatieve Bibliotheken

Netwerkprogramma Samenwerken aan maatschappelijke educatieve Bibliotheken Netwerkprogramma 2017-2018 Samenwerken aan maatschappelijke educatieve Bibliotheken Verkorte versie november 2016 1 Inhoud Inleiding 3 Wat is het Gelders Bibliotheeknetwerk? 4 Waarom een netwerkprogrammma?

Nadere informatie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie Inspiratiediner Wij in de Wijk Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/23/2014 Sportquiz Vraag 1: Hoeveel procent van de Nederlanders sport minimaal 1 x per maand? 64% of 75 % Sportquiz Vraag 1: Hoeveel

Nadere informatie

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Even voorstellen Marga Tubbing, taalregisseur regio Utrecht marga@lezenenschrijven.nl 06-44349008 Lineke Maat,

Nadere informatie

=PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ

=PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ http://www.youtube.com/watch?v=6imhyppcmdo&list =PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ UITKOMST ENQUETE Najaar 2013: circa 140 vrijwilligersorganisaties aangeschreven Respons: 46% (65 vragenlijsten) Bij welke

Nadere informatie

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3)

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3) Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 203 aanvragen per gemeente per 4- ) 2 -) 3 8-) 4 25-) 5 6-8- 2) 2) 7 5-2) 8 22-2) 9-0 8-5- 2 22-3 29-4 5-4 7-5 4-6 2-7 28-8 5-5) 9 2-5) 20 9-5) West

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen gestegen. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal WW-uitkeringen eveneens toegenomen.

Nadere informatie

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Dinsdag 30 oktober 2012 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses

Nadere informatie

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35%

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35% Laaggeletterdheid in Nederland FACTS & Ongeveer 1 op de 9 Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar is laaggeletterd. In totaal zijn dat 1,3 miljoen mensen. Van deze groep is 65% autochtoon. Het aantal laaggeletterden

Nadere informatie

Centrum Jeugd & Gezin Maasland

Centrum Jeugd & Gezin Maasland 1 Centrum Jeugd & Gezin Maasland Presentatie BJZ Centrum Jeugd & Gezin Maasland "Meer dan een gebouw alleen" 5 juni 2012 2 Het Centrum Jeugd & Gezin Maasland voor Kinderen en jongeren (0-23 jaar) Ouders

Nadere informatie

Digitale vaardigheden in de zorg

Digitale vaardigheden in de zorg Digitale vaardigheden in de zorg Lessen en instrumenten uit programma Digivaardig & Digiveilig Roy Tomeij 2 december 2014 info@digivaardigdigiveilig.nl 1 Waarom maken we ons druk... ICT vormt een kritieke

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid

Aanbod. laaggeletterdheid Aanbod laaggeletterdheid voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend aanbod: meerdere

Nadere informatie

De maatschappij verandert, De bibliotheek verandert. Strategietraject Bibliotheek Dalfsen/Nieuwleusen Augustus mei 2014

De maatschappij verandert, De bibliotheek verandert. Strategietraject Bibliotheek Dalfsen/Nieuwleusen Augustus mei 2014 De maatschappij verandert, De bibliotheek verandert Strategietraject Bibliotheek Dalfsen/Nieuwleusen Augustus 2013 - mei 2014 Inhoud 1. Aanleiding 2. Proces 3. Ontwikkelingen 4. Waarden voor de toekomst

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Bibliotheek Waterland Formulierenbrigade in Bibliotheek Purmerend

Bibliotheek Waterland Formulierenbrigade in Bibliotheek Purmerend Bibliotheek Waterland Formulierenbrigade in Bibliotheek Purmerend Margreet Verbruggen, 13 november 2014. Vestigingen 4 december 2014 Purmerend Edam Volendam Beemster Landsmeer Graft-De Rijp 2 Laaggeletterdheid

Nadere informatie

Bibliotheek Sint Anthonis

Bibliotheek Sint Anthonis Anthonis Knooppunt voor lezen, leren en informeren Cyril Crutz, Directeur-bestuurder Maandag 10 oktober Opzet van deze presentatie 1. Blik op de resultaten 2. Nieuwe koers van de Bibliotheek 3. Perspectief

Nadere informatie

Meer vaardig meer burger!

Meer vaardig meer burger! (Digi)taalhuis Wageningen Projectplan 2016/2017 Meer vaardig meer burger! Kernpartners, Wageningen, augustus 2016 1. Probleemstelling In Nederland zijn 1,3 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar minder

Nadere informatie

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn -diensten Inzicht in kwetsbare doelgroepen Analyse Ken uw doelgroep dé onderbouwing van uw beleid Meedoen in de maatschappij is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeenten, bibliotheken en andere maatschappelijke

Nadere informatie

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Samenwerkingsverklaring In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Versie 15 september 2015 Uitgangspunt Gemeenten als formeel verantwoordelijke partij en Opdrachtgever, en Aanbieders als uitvoerende

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk Bijlagen De gemeenteraad - Brede Welzijnsvisie Het college 121560 1 Controller Directie Paraaf Datum CC Samenvatting Op 3 juli 2012 heeft

Nadere informatie

Werkplan. Versie 30 september 2015

Werkplan. Versie 30 september 2015 Werkplan 2016 Versie 30 september 2015 Werkplan 2016 mfc t Marheem Woord vooraf t Marheem is een brede welzijnsinstelling die gemeentelijk beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning uitvoert.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2014 Lichte daling WW-uitkeringen In oktober daalt het aantal WW-uitkeringen opnieuw. Het aantal WW-uitkeringen is nog wel hoger dan een jaar geleden. In

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer Taalakkoord aanpak laaggeletterdheid Midden-Brabant

Collegevoorstel. Zaaknummer Taalakkoord aanpak laaggeletterdheid Midden-Brabant Zaaknummer 00527355 Onderwerp Taalakkoord aanpak laaggeletterdheid Midden-Brabant Collegevoorstel Aanleiding / voorgeschiedenis Laaggeletterdheid is een maatschappelijk probleem waar vaak nog een taboe

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies

In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies MONITOR 2012 Bestrijding laaggeletterdheid door bibliotheken In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken Uitgevoerd door Kasperkovitz beleidsonderzoek en advies Amersfoort, 10 december 2012

Nadere informatie

de maatschappelijke bibliotheek

de maatschappelijke bibliotheek de maatschappelijke bibliotheek Jos Debeij / kb en Peter van Eijk / bisc Samen bouwen aan de maatschappelijke bibliotheek Bijeenkomst Bibliotheken Provincie Utrecht 19 april 2017 Bijeenkomst bibliotheken

Nadere informatie

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000 Inwonertal Brabant groeit met ruim 9 s-hertogenbosch, 7 maart 212 - In 211 is de Brabantse bevolking met 9.3 mensen toegenomen. Daarmee ligt de bevolkingsgroei vrijwel op hetzelfde niveau als de laatste

Nadere informatie

Subsidieplafonds Subsidieplafonds 2016

Subsidieplafonds Subsidieplafonds 2016 Subsidieplafonds Subsidieplafonds 1 0360_15 Subsidieplafonds V1 Subsidieplafonds 2 Subsidieplafonds Beoogd Maatschappelijk Effect stelling Bedrag Jaarlijkse subsidie Samenredzaamheid 1. Ambitie Bewoners

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Cliëntenperspectief op de compensatieplicht

Cliëntenperspectief op de compensatieplicht Cliëntenperspectief op de compensatieplicht De Wmo-adviesraad Leerdam heeft samen met MOVISIE een visiedocument opgesteld over het cliëntenperspectief op de compensatieplicht. De Wmo-adviesraad wilde een

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

Bibliotheek Venlo, onmisbaar voor een toekomstbestendige gemeente Venlo. Samen bouwen aan onze maatschappelijke bibliotheek

Bibliotheek Venlo, onmisbaar voor een toekomstbestendige gemeente Venlo. Samen bouwen aan onze maatschappelijke bibliotheek Bibliotheek Venlo, onmisbaar voor een toekomstbestendige gemeente Venlo Samen bouwen aan onze maatschappelijke bibliotheek Inhoud Kernboodschap De Openbare Bibliotheek Venlo Missie Facts en figures (2016)

Nadere informatie

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink Iedereen doet mee Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep Anne-Marie Eeftink Inhoud Aanleiding Participatie ladder Maatschappelijk Steun Systeem Werkarrangement Filmpje Aanleiding WMO = Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Je bent nooit te oud om te beginnen Acteur of Regisseur? Ed Klute, Programmaleider OidW Den Haag, 6 april 2017

Je bent nooit te oud om te beginnen Acteur of Regisseur? Ed Klute, Programmaleider OidW Den Haag, 6 april 2017 Je bent nooit te oud om te beginnen Acteur of Regisseur? Ed Klute, Programmaleider OidW Den Haag, 6 april 2017 Wat wil Ouderen in de Wijk? Het project activeert in vijf jaar i.s.m. lokale wijkgerichte

Nadere informatie

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Sector Werk en Inkomen Sector Zorg Hulpverlening en Sport 1 INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding 2. 0ntwikkelingen 3. Visie en doelstellingen 4.

Nadere informatie

Manifest. Is gemeente Boxmeer ouderenproof?

Manifest. Is gemeente Boxmeer ouderenproof? Manifest Is gemeente Boxmeer ouderenproof? Doelstelling project gemeente Boxmeer ouderenproof. Het project beoogt ouderen vanaf 55 jaar direct te betrekken bij het ouderenbeleid in de gemeente boxmeer.

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, februari 2013

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, februari 2013 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, februari 2013 Wederom stijging aantal niet-werkende werkzoekenden in Noord-Brabant Het aantal niet-werkende werkzoekenden (nww) in Noord-Brabant is in februari 2013

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2013

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2013 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, september 2013 Aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant onveranderd Nederland heeft al geruime tijd te maken met moeilijke en onzekere economische omstandigheden. Momenteel

Nadere informatie

Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS

Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS Bijlage 2 Bestuursrapportage uitvoeringsplannen Beleidsplan Wmo 2012-2015 Asten-Someren Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS Inleiding In het kader van de kerntakendiscussie is besloten dat

Nadere informatie

Geachte leden van de commissie Ruimte en Vastgoed,

Geachte leden van de commissie Ruimte en Vastgoed, Geachte leden van de commissie Ruimte en Vastgoed, Bij uw commissievergadering van 14 februari heb ik u, namens het college van burgemeester en wethouders, toegezegd, de aanpak van Krachtwijk Actief te

Nadere informatie

Evaluatie Wmo beleidsnota : Iedereen doet mee

Evaluatie Wmo beleidsnota : Iedereen doet mee Evaluatie Wmo beleidsnota : Iedereen doet mee 2008 2011 Zaltbommel, januari 2012 1 Hoofdstuk 1. Inleiding De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is in 2007 ingevoerd om mensen zoveel mogelijk aan

Nadere informatie

Subsidie uitvraag Welzijnswerk 2017

Subsidie uitvraag Welzijnswerk 2017 Subsidie uitvraag Welzijnswerk 2017 In beweging komen Ontwikkelen Meedoen Met lef! Oktober, 2016 1. Inleiding In 2015 en 2016 gingen wij Meiinoar op reis en die reis gaat verder. De reis wordt intensiever

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib, De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 342 43 44 E voorlichting@rekenkamer.nl W www.rekenkamer.nl D A T U M 20

Nadere informatie

de Bibliotheek^ Oostland

de Bibliotheek^ Oostland Gemeente Lansingerland 01 Inkomende Post d.d. 09/07/2014 114.30400 de Bibliotheek^ Oostland College van Burgemeester en Wethouders en de leden van de Gemeenteraad gemeente Lansingerland Postbus 1 2650

Nadere informatie

Zie voor volledige tekst Staatscourant: ministeriële regeling met de standaarden en eindtermen voor de opleiding digitale vaardigheden

Zie voor volledige tekst Staatscourant: ministeriële regeling met de standaarden en eindtermen voor de opleiding digitale vaardigheden Notitie Digisterker-cursussen en de WEB-gelden Versie december 2017 Op 29 september 2017 is de ministeriële regeling met de standaarden en eindtermen voor de opleiding digitale vaardigheden 1 gepubliceerd

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Naast de reguliere projectcommunicatie (informeren over project, voortgang en resultaten) en de communicatie gericht op het werven

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming Langdurige Zorg Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming langdurige zorg Waarom? 1. Meer voor elkaar zorgen 2. Betere kwaliteit ondersteuning en zorg 3. Financiële houdbaarheid

Nadere informatie

Mediawijsheid. De inrichting van het mediawijsheid expertisecentrum. en actiever kunnen bewegen in de gemedialiseerde samenleving.

Mediawijsheid. De inrichting van het mediawijsheid expertisecentrum. en actiever kunnen bewegen in de gemedialiseerde samenleving. Mediawijsheid De inrichting van het mediawijsheid expertisecentrum Inleiding Voor u ligt de samenvatting van het meerjarenplan 2008-2010 en het jaarplan voor 2008 voor het mediawijsheid expertisecentrum.

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Commissie BOC. Hartelijk Welkom

Commissie BOC. Hartelijk Welkom Commissie BOC Hartelijk Welkom 2222017 Programma Wie zijn wij en wat doen we? Wat wordt van ons verlangd? Hoe gaan we te werk Waar leidt dat toe? Ofwel: Wat gebeurt er met de die de provincie besteedt

Nadere informatie

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio.

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio. Startnotitie Dagactiviteiten Huidige situatie In de huidige uitvoering van dagactiviteiten is een onderscheid in drie segmenten : dagactiviteiten voor jeugd, volwassenen en ouderen. Zij worden gescheiden

Nadere informatie

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING December 2012 INLEIDING Het beleidsplan Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 2008-2011 heeft een wettelijk bepaalde werkingsduur van vier jaren. In 2012 is besloten dit beleidsplan met één jaar te

Nadere informatie

DE VERKIEZINGEN STAAN

DE VERKIEZINGEN STAAN DE VERKIEZINGEN STAAN VOOR DE DEUR In contact komen en blijven om mee te praten over beleid Op 19 maart 2014 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Elke stap die de partijen nemen, biedt mogelijkheden om te

Nadere informatie

Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk. 1 november 2016

Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk. 1 november 2016 Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk 1 november 2016 Gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio Midden- en West-Brabant GR Veiligheidsregio MWB Tilburg Colleges van

Nadere informatie

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV)

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Programma Kennismaking Presentatie participatieladder Demarrage Samenwerkingspilot met

Nadere informatie

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO 29 juni 2011 1 / 5 Kadernota 2012-2015 PvdA Venlo 29 juni 2011 Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant in Venlo. Bezuinigen

Nadere informatie

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014 Bijlagen Overdrachtsdocument Samenwerkingsverband West-Brabant 1 Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september

Nadere informatie

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Programma s laagdrempelig Voor veel laaggeletterden is leren en het volgen van formeel of non-formeel onderwijs allerminst een vanzelfsprekend. Zaken

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER ACTIVITEITENSUBSIDIE 2016:

AANVRAAGFORMULIER ACTIVITEITENSUBSIDIE 2016: Puntentotaal vraag 3: (in te vullen door interne subsidiecommissie): AANVRAAGFORMULIER ACTIVITEITENSUBSIDIE 2016: 1. Aanvrager Naam organisatie Postadres Postcode + plaats Bezoekadres Postcode + plaats

Nadere informatie

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086)

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) College van B&W en Raadsleden Den Haag T.a.v. Griffie Postbus 19157 2500 CD Den Haag Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) Geacht College en Raadsleden,

Nadere informatie

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2 Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Inhoud: Projectplan 2 Tussentijdse evaluatie (februari 20) 6 Projectplan Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Aanleiding Op 30 maart

Nadere informatie

Zundertse Regelgeving

Zundertse Regelgeving Zundertse Regelgeving Zaaknummer: Z16-001872 Documentnummer: ZD17012158 Rubriek: Algemeen Naam regeling: Register Citeertitel: telijke grondslag, artikel 27 lid 1 Vastgesteld door College Datum vaststelling

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden

Welzijn & Zorgstructuren. 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Welzijn & Zorgstructuren 6 december 2010, Juanita van der Hoek Uden Project: Welzijn & Zorgstructuren Bestuurlijkopdrachtgever: Sultan Günal Opdrachtnemer Opdrachtgever Juanita van Hoek Regionale samenwerking

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie