DEEL IV: DE PHONE-IN IN TER ZAKE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DEEL IV: DE PHONE-IN IN TER ZAKE"

Transcriptie

1 DEEL IV: Het empirisch luik van de Ter Zake-casus is opgebouwd uit twee onderdelen, namelijk ten eerste de kwalitatieve inhoudsanalyse van de interviews met vijf leden van de Ter Zake-redactie, en ten tweede de geïntegreerde kwalitatieve en kwantitatieve inhoudsanalyse van de zeven phone-in uitzendingen die in de loop van het bestaan van het programma Ter Zake gemaakt zijn. Zoals eerder reeds opgemerkt werd, dient de kwalitatieve inhoudsanalyse van de interviews gezien te worden als ondersteuning voor de latere analyse van het (uitzendings-)discours over participatie. Door de verschillende actoren eerst aan het woord te laten - in een analyse die gestructureerd wordt door de secundaire richtinggevende concepten - wordt het mogelijk een schets te geven van de beleving en positionering van de diverse actoren. Het is deze schets die ten eerste de hierboven beschreven richtinggevende concepten zal aanvullen, en zal toestaan om beter te focussen op de articulaties van de basisidentiteiten die effectief (al dan niet) in de uitzendingen aanwezig zullen zijn. Ten tweede zal de analyse van de interviews (in de eerste onderzoekscyclus) een verfijning van het theoretisch kader mogelijk maken, alvorens de feitelijke analyse van de uitzendingen aangevat wordt. 1 Tot slot moet deze 'dubbele' analyse (van interviews én uitzendingen) onder de noemer van triangulatie gebracht worden. De confrontatie van onderzoeksresultaten, verkregen dankzij verschillende invalshoeken, wordt daarbij gezien als één van de methoden om de validiteit van het onderzoek te verhogen. Alvorens deze beide empirische luiken aan te vatten, wordt eerst een beknopte schets gegeven van het onderzoeksopzet, wat gevolgd wordt door de situering van (de format van) het duidingprogramma Ter Zake binnen het genre van de talkshow. 1. Onderzoeksopzet De geïnterviewde leden van de redactie zijn de drie Ter Zake-presentatoren en de twee Ter Zake-eindredactoren, die samen de verantwoordelijkheid dragen voor de zeven phone-in uitzendingen die in het tweede luik van de casus zijn opgenomen. Zij worden geïnterviewd in één van de lokalen van de VRT-redactie, met behulp van een draagbare DAT-recorder en een externe micro. Gezien de vertrouwdheid van de geïnterviewden met dergelijke apparatuur wordt er vanuit gegaan dat de aanwezigheid van dit materiaal geen al te storende factor vormt. In de onderstaande tabel zijn de namen van deze vijf redactieleden terug te vinden. Tabel 1: overzicht interviews met Ter Zake medewerkers Naam (alfabetisch) Dirk Barrez Alain Coninx Bjorn Soenens Dirk Tieleman Walter Zinzen 1 Na de analyse van de uitzendingen - wat ook een impact heeft op het reeds verfijnde theoretische kader (in de tweede onderzoekscyclus) - worden de interviews op basis van dit opnieuw aangepaste theoretische kader geheranalyseerd. P. IV-1

2 De participanten aan de phone-ins noch de centrale gasten worden geïnterviewd. In het geval van de participanten zijn - spijtig genoeg - alle gegevens door de redactie weggegooid, en is het daardoor onmogelijk geworden contact met hen op te nemen. De zes centrale gasten worden niet geïnterviewd omdat zij in de uitzendingen niet gearticuleerd worden als strikte representaties van het publiek, en een interview met hen dus slechts een beperkte toegevoegde waarde met zich zou meebrengen. Het tweede luik van de Ter Zake-casus bestaat uit de analyse van de zeven phonein-uitzendingen die door de Ter Zake redactie georganiseerd worden. De volledigheid van de casus is niet alleen gecontroleerd op basis van opzoekingswerk in het VRT-beeldarchief, maar komt ook expliciet tijdens de interviews met de redactieleden ter sprake: de geïnterviewden bevestigen allen dat alleen in de hierboven vermelde uitzendingen 'kijkers' de mogelijkheid tot vragen stellen geboden wordt. Wel zijn twee types 'phone-in' in deze casus van zeven uitzendingen samengevoegd: in vijf uitzendingen die gebruik maken van de zogenaamde phonein-format kunnen 'kijkers' telefonisch vragen stellen aan een centrale studiogast, die samen met een interviewer van de Ter Zake-redactie in de studio aanwezig is. In twee andere uitzendingen worden de vragen aan de centrale studiogast vooraf op beeldband opgenomen, en als een korte reportage aan die centrale studiogast (en de kijkers) getoond. In het ene geval worden de participanten 2 thuis bezocht, en in het andere geval kunnen deze participanten een vraag tijdens hun aanwezigheid op een betoging stellen. Het overzicht van de zeven uitzendingen is in Tabel 2 en Tabel 3 opgenomen. Tabel 2: overzicht Ter Zake-uitzendingen met phone-in - deel 1 Nummer Datum Centrale gast Interviewer Type phone-in Duur uitzending 1 04/09/96 Godfried Danneels Dirk Tieleman Telefoon 33 min. 2 01/10/96 Jean-Luc Dehaene Walter Zinzen en Reportage 37 Sigfried Bracke 3 11/03/97 Paula D'Hondt Alain Coninx Telefoon /01/98 Godfried Danneels Walter Zinzen Telefoon /02/98 Luc Van Den Bossche Alain Coninx Reportage /02/98 Marc Verwilghen Dirk Tieleman Telefoon /12/98 Brigitte Grouwels Dirk Tieleman Telefoon 28 Tabel 3: overzicht Ter Zake-uitzendingen met phone-in - deel 2 Nummer Centrale gast Aanleiding/onderwerp 1 Godfried Danneels De Dutroux-affaire 2 Jean-Luc Dehaene De voorstelling van de begroting in het federale parlement 3 Paula D'Hondt De integratiepolitiek na de dood van Loubna Benaïssa 4 Godfried Danneels Pedofilie in de Kerk 5 Luc Van Den Bossche Onderwijsbetoging en het Tivoli-akkoord 6 Marc Verwilghen De Dutroux-affaire en de bekendmaking van het rapport van de tweede parlementaire commissie 7 Brigitte Grouwels Rondreis Vlaamse Minister Brusselse aangelegenheden naar alle Vlaamse provinciehoofdsteden ter promotie van Brussel Na de inventarisatie van de phone-in uitzendingen en het verzamelen van het beeldmateriaal worden deze zeven uitzendingen vervolgens volledig uitgeschreven 2 Ook deze participanten worden voor de eenvoud omschreven als telefoonparticipanten of 'bellers'. P. IV-2

3 op basis van een gereduceerde versie van het transcriptie-systeem van Button en Lee (1987, p. 9-17). Tegelijk worden deze uitzendingen getimed door middel van de Profile Timer (PRT) van ISI. Na het timen van de zeven uitzendingen - hetgeen beschouwd moet worden als de eerste codering - wordt het resultaat onderworpen aan een systematische controle, op basis van de zogenaamde matching-procedure. In deze procedure wordt de tekst van de uitzending dynamisch samengevoegd met de getimede interventies, waarbij de geschatte tijdsduur van de uitgeschreven interventies vergeleken wordt met de feitelijke duur van de getimede interventies. Deze controle laat toe fouten te identificeren die zijn opgetreden bij het timen van de interventies en bij het uitschrijven van de teksten, waarbij voor de correctie van deze fouten teruggegrepen kan worden naar de oorspronkelijke beeldband. Het eindresultaat van deze procedure is terug te vinden in een matching-verslag dat door de Prt-software per uitzending gegenereerd wordt. Hieronder is bij wijze van voorbeeld het matchingverslag van uitzending 7 opgenomen. Tabel 4: matchreport uitzending 7 ======================================================================================= Match Report for Complete Emission in Terzake # 7 (VRT 08-dec-98) at 19-mei-00 12:57:48 ======================================================================================= Matching did NOT use Smart Links to link Timings and Phrases Dirk Tieleman (Terzake) is OK, 74 timings Onbekend 1 is OK, 2 timings Rob Heirbout (Terzake) is OK, 8 timings Brigitte Grouwels is OK, 31 timings Onbekend 2 is OK, 1 timings Onbekend 3 is OK, 1 timings Onbekend 4 is OK, 3 timings Onbekend 5 is OK, 3 timings Onbekend 6 is OK, 1 timings Onbekend 7 is OK, 1 timings Onbekend 8 is OK, 1 timings Willy Courteaux is OK, 2 timings Onbekend 9 is OK, 2 timings Stem telefoon 1 is OK, 1 timings Bart Denys is OK, 6 timings Stem telefoon 2 is OK, 1 timings Rik Bekkers is OK, 1 timings Luc De Visser is OK, 2 timings Onbekend 10 is OK, 3 timings Onbekend 11 is OK, 1 timings Onbekend 12 is OK, 1 timings Onbekend 13 is OK, 1 timings Anna Stellemans is OK, 1 timings Pieter Verdonck is OK, 1 timings Leo Vankraainest is OK, 4 timings Ruben Meert is OK, 2 timings Andréa kluiten is OK, 4 timings Onbekend 14 is OK, 1 timings Onbekend 15 is OK, 1 timings Onbekend 16 is OK, 1 timings Onbekend 17 is OK, 1 timings Onbekend 18 is OK, 2 timings Onbekend 19 (zaalmoderator) is OK, 1 timings Onbekend 20 (Terzake) is OK, 8 timings transcript takes 27:02 total time, is -6 % average Phrase Duration 75 ms per Char, 27:01 total "spoken" time ========================================================================== END Complete Emission in Terzake # 7 (VRT 08-dec-98) at 19-mei-00 12:57:49 P. IV-3

4 2. De format van Ter Zake De basisformat van Ter Zake kan vooreerst gesitueerd worden binnen het zeer ruime talkshowgenre. Dit genre wordt eigenlijk vooral gekenmerkt door zijn hybriditeit: 'The talkshow 'genre' - to the degree that it even is a single category - has to come to assume many 'messy,' hybridized variations in the thousands of talkshows that air locally and nationally - even internationally - in any given week' (Munson, 1993, p. 7 - onderstreping om klemtoon auteur aan te geven). Om deze reden is verdere specificatie hier noodzakelijk: in deze tekst wordt ten eerste het onderscheid gevolgd dat Dahlgren (1995) maakt tussen vox-poptalkshows en elite talkshows. Zonder al te zeer trouw te blijven aan Dahlgren's termen 3, kan wel gesteld worden dat Ter Zake binnen dit laatste type talkshow geplaatst dient te worden. In oorsprong blijft het subgenre van de elite talkshow immers binnen de grenzen van de televisiejournalistiek en steunt het op het interviewen van leden van de politieke of bestuurlijke elite: 'on such programmes, influential journalists would pose questions to important power holders' (Dahlgren, 1995, p ). Een tweede typering die bruikbaar is om de positie van Ter Zake te verduidelijken, is de talkshow-typologie die Munson introduceert, en die Leurdijk (1999, p. 37) deels overneemt. Eén van de talkshow-subgenres die Munson (1993, p. 8) vermeldt, is het 'news interview programme', vertaald door Leurdijk als 'interviewprogramma's die gerelateerd zijn aan het nieuws' en omschreven als programma's die 'bestaan uit interviews of discussies met politici en andere experts, zonder actieve inbreng van een studiopubliek. [ ] Zij volgen in hun onderwerpkeuze en keuze van gasten over het algemeen het politieke nieuws' (Leurdijk, 1999, p. 37). Leurdijk (1999) zelf vermeldt nog een derde van toepassing zijnde benadering, die echter buiten het talkshowgenre gesitueerd moet worden. Vanuit dit oogpunt kan de basisformat van Ter Zake gezien worden als behorende tot het informatieve genre van de actualiteitenrubriek, dat ook actualiteitenprogramma of duidingprogramma genoemd kan worden. Volgens Leurdijk sluit dit genre erg dicht bij het nieuwsgenre aan: de klemtoon ligt op het harde nieuws, vooral institutionele bronnen komen aan het woord (of in beeld) en deze programma's maken gebruik van de combinatie van reportages, studiogesprekken en een centrale presentator. Belangrijkste verschil met de nieuwsformat 'is dat de items over het algemeen langer zijn en meer commentaar en achtergrondinformatie bevatten' (Leurdijk, 1999, p. 33). Deze nadruk op achtergrond en duiding is ook merkbaar aan de hand van de samenstelling van de gasten, aangezien - meer dan in de nieuwsformat - ruimte voorzien is voor professionele deskundigen en ervaringsdeskundigen (Leurdijk, 1999, p. 38). Een beknopte weergave van de evaluaties die deze format(s) hebben uitgelokt, kan de identiteit van deze programma's verder verduidelijken. In tegenstelling tot de publieksdiscussieprogramma's en de strikte nieuwsformat, die wel van uitgebreide belangstelling hebben kunnen genieten, hebben de duidingprogramma's slechts in 3 Zo wordt de voorkeur gegeven aan de term 'publieksdiscussieprogramma' in plaats van 'voxpopprogramma', en aan de term 'duidingprogramma' in plaats van 'elite talk show', omwille van de grotere duidelijkheid van deze termen. P. IV-4

5 mindere mate de aandacht getrokken. Hun verwantschap met de nieuwsformat maakt echter ook de evaluatie van deze laatste format hier relevant. Terwijl het belang van nieuws vooral gesitueerd wordt in het belang van (harde) informatie in een democratische omgeving (zie hoger), wordt tegelijk ook gewezen op de specificiteit van de nieuwsproductie, waarbij vaak de klemtoon komt te liggen op de manier waarop de nieuwsselectie verloopt. In één van de klassieke studies van deze nieuwsselectie - van Galtung en Ruge (1965) - worden 12 factoren genoemd die van belang zijn bij dit selectieproces: frequentie, drempelwaarde, ondubbelzinnigheid, betekenis, harmonie, uitzonderlijkheid, continuïteit, compositie, elitelanden, elitepersonen, personificatie en negativiteit ((Galtung & Ruge, 1965) samengevat door Servaes & Tonnaer (1992, p )). De analyse van de specificiteit van de nieuwsproductie blijft echter niet beperkt tot het domein van de nieuwsselectie: Altheide en Snow (1979) verwijzen bijvoorbeeld naar de normen die zorgen voor de concrete verwerking van gebeurtenissen tot nieuwsberichten. Dergelijke conventies werken onder meer een voorkeur voor 'fast tempo and short 'sound bites'' (McQuail, 1994, p. 230) in de hand. Leurdijk (1999, p. 141) geeft hierbij als voorbeeld 'de conventie om politieke ontwikkelingen te verklaren aan de hand van de daden van machtige personen en hen centraal te stellen in nieuwsverhalen'. Een samenvatting van deze (ook tot 'vertekeningen' leidende) mechanismen is terug te vinden bij McNair (1998, p. 80): 'News values broadly determine which types of events are important to the journalist and which are not. The news form, however, imposes further constraints on the kinds of stories, which can be told and tends to favour narratives of event over process, effect over cause and conflict over consensus. In main television news few stories can cover more than two minutes of coverage, requiring that the complexities and messiness of events be glossed over. If they cannot, the event may not be reported'. Gezien hun schatplichtigheid aan (en hun nauwe band 4 met) de nieuwsformat, zijn duidingprogramma's voor een deel mee onderhevig aan deze problematiek. Tegelijk kunnen zij gezien worden als een antwoord op (een deel van) deze problematiek, aangezien deze programma's er juist op gericht zijn om het nieuws van 'achtergrond', 'duiding' en 'commentaar' te voorzien en aan (een deel van) de actualiteit meer tijd te besteden. Leurdijk (1999, p. 33) schetst kort de werkwijze van een dergelijk duidingprogramma: 'op basis van de belangrijkste feiten wordt een onderwerp of probleem geschetst, de belangrijke actoren worden geïdentificeerd en vervolgens wordt de kwestie van commentaar voorzien. Men eindigt met mogelijke oplossingen of een voorspelling over toekomstige ontwikkelingen'. De sterke aanwezigheid van interviewtechnieken laat ook meer ruimte voor de subjectiviteit van de gasten en vormt in dit opzicht een verruiming van potentiële betekenisgeving: 'it [ ] manufactures an event wherein the signifiers of performance - personae, setting, linguistic (representational) and behavioural (presentational) codes - carry meaning beyond the dialogue' (Munson, 1993, p. 110). Ook duidingprogramma's ontsnappen echter niet aan specifieke kritiek. Een eerste domein van kritiek is dat deze talk shows een verarming betekenen voor het politieke debat, gezien hun voorkeur voor wat Hirsch (1991, p. 66) een 'politics of kicks' noemt. Deze kritiek is gericht op de entertainende aspecten van deze vorm van 'infotainment', waarbij politici zich 'direct' tot hun electoraat kunnen wenden. Terwijl 4 De band tussen nieuws en Ter Zake uit zich bijvoorbeeld in de onderwerpkeuze en het uitzenduur. P. IV-5

6 Hallin dit zogenaamde 'ongemediëerde' karakter nuanceert, wijst hij wel op de specificiteit van deze nieuwe vormen van (politieke) communicatie: 'These new forms of media are often described as providing 'unmediated' communication. This is clearly not accurate: they are shows, often carefully scripted, each with its own logic of selection and emphasis. [ ] Nevertheless these new media do decentre the process of communication in important ways, and encourage people to ask, 'what do we need journalists for, anyway?' (Hallin, 1996, p onderstreping om klemtoon auteur aan te geven). McNair (2000, p. 104) bespreekt een (Brits) voorbeeld van een enigszins andere orde, waar het koesteren van een cynische interviewstijl 5 ook leidt tot een vorm van entertainment. Dit voorbeeld betreft het op 'Newsnight' uitgezonden interview met de leider van de Britse liberaal-democraten Ashdown - met interviewvragen van Paxman zoals 'to come down to earth for a while, there no chance of you forming a government' (McNair, 2000, p. 95) - hetgeen door McNair omschreven wordt als een 'brand of interrogation [which] is uniquely sarcastic, cynical, and often entertainingly controversial' (McNair, 2000, p mijn onderstreping). Dit laatste voorbeeld vindt ook aansluiting bij het tweede domein van kritiek die specifiek op duidingprogramma's gericht is, namelijk de kritiek dat deze vorm van journalistiek geëvolueerd is naar wat Rosenstiel (1992) 'talk show journalism' noemt, waar journalisten zelf de 'sterren' 6 van de programma's in kwestie worden. Dahlgren (1995, p. 63) voegt hieraan toe dat door deze evolutie 'the journalists' interpretation of events were almost becoming more significant than the news coverage of the events'. In dit soort formats treedt een naar zijn mening ongewenste vermenging op tussen de posities van journalist en politicus: 'they are in a sense all 'media stars', sitting and discussing together' (Dahlgren, 1995, p. 63). Tot slot moet nog opgemerkt worden dat de phone-in van Ter Zake op een aantal vlakken afwijkt van de format van een duidingprogramma, en meer aansluit bij de publieksdiscussieprogramma's 7. Deze phone-ins (of call-ins) zijn - zoals Munson (1993, p ) gedetailleerd schetst - gebaseerd op radioformats uit de jaren '40 en '50. Munson (1993, p. 36) somt enkele van de basiseigenschappen op van dergelijke vormen van 'talk radio': 'Its relationship to public controversy, its appearance of spontaneity, and its calculated blending of information and entertainment in a constant, productive defiance of notions of generic integrity all underlie its emergence'. Hutchby (1996, p. 482) vermeldt twee types phone-ins: in het eerste type staat het onderwerp op voorhand vast, terwijl in de 'open-line phone-in' - het tweede type - de 'callers [can] select their own issue to talk about and are given the floor at the beginning of calls in order to introduce their issue and express an opinion on it'. In de phone-in-uitzendingen in Ter Zake, waar de phone-in aansluit bij het eerste type dat Hutchby vermeldt, blijven echter elementen uit het duidingprogramma dat Ter Zake meestal is, aanwezig. Op de volgende pagina is een afbeelding terug te vinden van de Ter Zake-studio, tijdens de phone-in uitzending van 01/10/96, met Jean-Luc Dehaene als centrale gast, en Walter Zinzen en Sigfried Bracke als presentatoren. 5 McNair (2000, p. 95) gebruikt hiervoor de term 'Paxmanesque hyperadversarialism'. 6 Dahlgren (1995, p. 63) noemt deze journalisten 'opinion celebrities'. 7 Voor een overzicht van de evaluaties van deze publieksdiscussieprogramma's, zie deel V. P. IV-6

7 In de volgende onderdelen wordt de aandacht toegespitst op de manier waarop concreet aan Ter Zake vorm wordt gegeven. Op basis van de interviews wordt vooreerst een korte schets van de ontstaansgeschiedenis van Ter Zake gegeven. Vervolgens wordt op een vergelijkbare manier de basisformat en de phone-in-format van Ter Zake geschetst. Pas daarna zal de analyse van de drie basisidentiteiten - zoals die in de interviews gearticuleerd worden - aangevat worden. 2.1 De ontstaansgeschiedenis Het programma Ter Zake is van start gegaan in april 1994, en zoals één van de eindredacteurs het omschrijft waren de 'founding fathers' Dirk Sterckx, Dirk Tieleman en Alain Coninx, met 'in een embryonaal stadium ook Guy Polspoel erbij' (interview met TP4). Als initiatiefnemer wordt toenmalig hoofdredacteur Kris Borms aangeduid. Het ontstaan van Ter Zake wordt door de redactieleden gekaderd in een gepercipieerde leemte tussen enerzijds dagelijkse nieuwsprogramma's en anderzijds het wekelijkse duidingprogramma Panorama: 'Er is altijd een leemte geweest in onze berichtgeving, namelijk dat de duiding als je grosso modo twee zaken doet vanuit een televisieredactie, dan heb je aan de ene kant de berichtgeving, het nieuws, het journaal en aan de andere kant de duiding. De duiding had panorama en de zevende P. IV-7

8 dag en geen dagduidingprogramma. De leemte is dus opgevuld geraakt met Ter Zake.' (interview met TP5) ' men wou al lang een soort Actueel op televisie ' (interview met TP6) 'Ter Zake, dat is een oud project, dat is een opdracht van de BRT van vroeger: de BRT moet duiden moet nieuws geven en duiden. Ze deden dat niet dagelijks, ze deden dat om de week bij panorama, dat was de hele verre duiding, en er is dus jaren en jaren gewacht om dat in te voeren en plots vond Borms dat nodig.' (Interview met TP2) 'Ja, van een televisiemagazine over een daar is al lang sprake van, al van in de jaren zeventig zelfs. Naar analogie met het radiomagazine Actueel wou men op televisie een televisiemagazine dat toen nog geen naam had. Dat is altijd uitgesteld, altijd maar opgeschoven... eigenlijk door gebrek aan initiatief, durf ik zeggen, er is altijd een gebrek aan mankracht. Dat is altijd een probleem. Maar zo n ding moet je opstarten en moet je durven opstarten. En ik denk dat er een aantal factoren hebben gespeeld waarom het zo lang heeft geduurd. Angst, we halen dat niet, televisie maken op één dag... oh gewoon ook inertie... en aarzelingen. Maar uiteindelijk onder impuls van Borms de vroegere hoofdredacteur is het dan opgestart in vierennegentig, en zijn we gewoon van start gegaan. Er is toen wel wat mankracht voor voorzien, we hebben het heel voorzichtig gedaan in het begin omdat er dus een grote angst was over de dagdagelijkse productie en we hebben nogal met kalenders gewerkt. We hebben nogal gewerkt met vooruitzichten, dat doet zich die dag voor. Binnen drie dagen of binnen een week, we kunnen dat nu al draaien. Maar toen we dan zagen, na een jaar of zo, en vooral na de Dutroux-crisis, dat je vooral scoort als er nieuws is en als je daarop kan inspelen, zijn we meer en meer op dat nieuws gaan zitten.' (Interview met TP3) ' maar de optie die toen genomen is om een dagelijks actualiteitenmagazine te maken, ja dat is een optie die al dertig jaar oud is. Al van zolang ik op de BRT ben... werd ernaar gestreefd, maar we hebben het nooit kunnen doen omdat er een tekort was aan alles, vooral aan mensen maar ook aan middelen. En natuurlijk de verdienste van Borms - dat wil ik ook in alle objectiviteit zeggen - is dat hij het doorgedrukt heeft. Zo moet je het in dit huis doen.' (Interview met TP4) 2.2 De basisformat van Ter Zake De basisformat van Ter Zake is tijdens het bestaan van dit programma slechts weinig gewijzigd: de twee basiscomponenten zijn nog steeds de reportages en het studiogesprek met een gast. Sinds het ontstaan heeft het programma Ter Zake op een aantal andere vlakken wel verschillende wijzigingen doorgemaakt. De belangrijkste wijziging betreft het vervroegen van het uitzenduur van het programma, een beslissing waardoor de productietijd met anderhalf uur wordt verminderd en die leidt tot een reductie in de zendtijd van 30 naar 25 minuten. Dit heeft ook als effect dat de verschillende items in tijdsduur beperkt worden, waardoor ze 'korter, snediger, ritmischer' (Interview met TP6) worden. Een tweede gerelateerde structurele wijziging betreft het nauwer volgen van de actualiteit. In een eerste fase worden vaker twee reportages op een P. IV-8

9 iets langere termijn voorbereid, terwijl later ervoor gekozen wordt om slechts één reportage op voorhand te maken. Naast deze eerdere structurele wijzigingen zijn ook een aantal meer vormelijke wijzigingen doorgevoerd, zoals nieuwe generieken en decors, en verschillende varianten om de afzonderlijke items aan te kondigen. 2.3 De phone-in-format De redactie van Ter Zake is ook een aantal maal afgeweken van de hierboven beschreven basisformat. De phone-ins zijn daar een eerste voorbeeld van. Daarnaast heeft de redactie ook geëxperimenteerd met de volgende formats: een gast in de studio wordt tijdens een reportage even kort aan het woord gelaten interventie van iemand op locatie die (via telefoon of straalverbinding) in interactie kan treden met een gast in de studio live muziek (zoals bijvoorbeeld bij de 1000ste Ter Zake) mini-debatten in de studio met een 3-tal gasten grotere debatten met 5 of 6 mensen (in een extra Ter Zake naar aanleiding van de Dutroux-affaire) uitzendingen met studiopubliek uitzendingen met 2 presentatoren een rubriek met 'de mening van de man of vrouw in de straat' (Interview met TP6) - de 'Ter Zake-straat' Dergelijke experimenten blijven echter beperkt. Zoals één van de eindredacteurs opmerkt: 'voor de rest moet dat magazine niet te veel van zijn format afwijken, denk ik. Er zijn ook geen duizenden formats te bedenken, hè.' (Interview met TP6) De phone-in-format wijkt door zijn specificiteit op een aantal vlakken af van de basisformat. Op één uitzondering na (het item over Renault in de uitzending van 11 maart 1997) zijn alle phone-in-uitzendingen volledig aan één thema gewijd. Aan dit ene thema wordt bovendien één centrale gast gekoppeld. De reportages - die nog wel aanwezig zijn - zijn geselecteerd in functie van dit phone-in-thema. Naast de aanwezigheid van één centrale gast in de studio, is natuurlijk ook de telefonische aanwezigheid van een aantal vragenstellers een wezenlijke eigenschap van de phone-in. In twee gevallen is er echter eerder sprake van een 'image-in' (TP6), aangezien de vragen op voorhand op beeldband zijn opgenomen. Naast deze in de uitzending zichtbare format-verschillen, is ook de procedure die gehanteerd wordt om een phone-in-uitzending te produceren verschillend van een traditionele Ter Zake-uitzending. Zoals één van de redactieleden opmerkt, is deze procedure ingegeven door de specificiteit van de phone-in-format en de vrees van de redactieleden dat deze format zou 'ontsporen': 'Wel, dat ging zo... we wilden absoluut niet dat het een soort kermisattractie was waar iedereen dacht: ik pak de telefoon en ik roep maar wat. Dat niet, we wilden dus een selectie. We wilden dus het volk laten spreken maar toch over thema s. Niet zomaar iets roepen. Over thema s waar ze en waar ook wij P. IV-9

10 weten: ze hebben nagedacht over wat ze vragen en/of opmerken.' (Interview met TP2) Nadat de beslissing om effectief een phone-in te organiseren is gevallen, en de centrale gast door de redactie gekozen is en toegestemd heeft, start de redactie met de aanmaak van een aantal korte reportages. Bovendien wordt zo snel mogelijk de technische dienst van de VRT gecontacteerd, met de vraag om de telefoonverbinding met de Ter Zake-studio mogelijk te maken. Tenslotte wordt in het VRT-journaal - van de dag ervoor of de dag zelf (afhankelijk van het uitzenduur van Ter Zake) - een oproep naar de kijkers gelanceerd. Kijkers die reageren op de oproep en naar één van de opgegeven telefoonnummers bellen, komen terecht bij een 'telefoonteam', dat in aanwezigheid van een aantal redactieleden van Ter Zake een eerste 'intake-gesprek' met de kandidaatparticipanten heeft. Hierbij worden niet alleen de vraag en de contactgegevens van de persoon in kwestie (inclusief het telefoonnummer) genoteerd, maar worden ook zijn of haar verbale talenten ingeschat. Deze formulieren worden dan bezorgd aan de redactieleden, die een verdere selectie doorvoeren, en de geselecteerde vragenstellers zelf terug opbellen. 'Dan krijg je heelder telefonen, (dan) moet je inschatten van: is dat hier... zever of is dat hier gemeend? We hebben dan pakweg twee, driehonderd reacties. Waarvan er honderd opgeschreven zijn, de moeite waard bevonden zijn. Dan maak ik op dat moment de selectie of Dirk Barrez of Alain Coninx en dan bellen we die mensen terug op.' (Interview met TP6) Over het exacte verloop van de 'intake-gesprekken' worden licht verschillende meningen geformuleerd, maar zoals één van de geïnterviewden impliciet opmerkt, kan een mogelijke verklaring hiervoor terug te vinden zijn in de verschillen in werkwijze die de eindredacteuren hanteren. 'Int: Weet je wat er [tijdens het intakegesprek] juist besproken wordt? TP5: [ ] eigenlijk is dat bon, u weet de gast, wat wil u vragen, en zeer kort, beknopt, wat wil u vragen en dat wordt genoteerd en dan ja, de gegevens natuurlijk, wie is er aan de telefoon, naam, regio eventueel als dat belang zou hebben, dat hangt af van de regio of welke band er (is met de) problematiek. ((pauze)) Maar dat hangt af van: wie is de studiogast en waarover gaan we het hebben. En dan wordt er inderdaad een formulier gemaakt, en ja, die vragen waarin de antwoorden in terecht komen. Maar dat wisselt van onderwerp. Nu, bij de anderen zou ik het niet weten, ik heb enkel maar Grouwels persoonlijk gedaan. ((pauze)) Maar die intake, die doen dus de telefonisten in de eerste plaats, die een briefing krijgen.' (Interview met TP5) 'Dus de mensen die de telefoon opnemen, die luisteren naar wat die mensen vragen. Meestal moeten die mensen hun vraag vormen, iets opmerken en die stellen een paar bijvragen: Wat vindt u ervan ((xxx)) ja wat vindt u over pedofiele priesters. Ja, ik heb daar mee Ik zou eens aan de Kardinaal willen vragen... Ik weet niet wat, ja, treedt hij daar wel hard genoeg tegen op? Of ik heb dat zelf mee aan den lijve ondervonden. Zo waren er ook veel toen.' (Interview met TP2) P. IV-10

11 Ondanks deze licht verschillende benaderingen van het 'intake-gesprek' is er wel degelijk consensus dat het 'telefoonteam' de basis levert voor een eerste selectie op basis van de spraakvaardigheid van de kandidaat-participanten: 'De telefonisten zetten bij elke telefoon die ze binnenkrijgen een waardering. Over de spraakvaardigheid, de spontaneïteit waarmee de vragen worden gesteld, waarmee de man of de vrouw praat, hoe de man en de vrouw praat. [ ] Het moet iemand zijn die vlot is. Die gemakkelijk praat.' (Interview met TP3) 'Diegene die de telefoon opneemt, noteert ook of de beller vrij goed uit zijn woorden komt. Zagemannen en langdradige leuteraars die vallen er ook uit. Wat geen garantie is want soms heb je ze toch nog.' (Interview met TP4) 'Heel belangrijk is: hoeveel kruisjes staan er bij wat verbaliteit betreft zijn het mensen die een match zijn voor diegene die daar zit. Dus kunnen zij de confrontatie aan, beginnen ze niet te stotteren, te brabbelen of weet ik veel wat.' (Interview met TP6) Tegelijk maakt het 'intake-gesprek' ook deel uit van een controlesysteem, omdat het als filter dient: 'Dus we hadden ook een controle: we wilden geen anonieme mensen, we wilden geen vervelende mensen. Dus dat zij een nummer moesten opgeven aan ons. Ten eerste door de selectie haalden we de besten eruit. Ten tweede hadden we ook een zeef: wij belden hen terug, we checkten of dat alles klopte, dat we geen anonieme hadden, dat we geen onnozelaars hadden. Dat was een check terug en dat heeft dus goed gewerkt.' (Interview met TP2) De tweede selectie steunt op inhoudelijke overwegingen, en gebeurt door de leden van de Ter Zake-redactie. Vragen waarvan deze redactieleden menen dat ze niet of nauwelijks verband houden met het onderwerp, komen niet in aanmerking: 'Mensen die ervan gebruik maken om over iets helemaal anders te beginnen, vallen af. De vragen moeten relevant zijn en die keuze is natuurlijk subjectief.' (Interview met TP4) De verdere selectie gebeurt door de gestelde vragen op thematisch vlak in te delen, waarbij - zoals één van de presentatoren opmerkt - de redactieleden zich laten leiden door het aanbod: 'Wij selecteren op basis van wat ons die avond bereikt.' (Interview met TP4). Uit de verschillende deelaspecten worden vervolgens een aantal vragen geselecteerd, en deze mensen worden door de redactie opnieuw gecontacteerd. 'De eindredacteur krijgt alles binnen. Iemand anders heeft dat eerst gecatalogiseerd per domein, per aspect. Zodanig dat je dat je vier, vijf hoopjes krijgt en dan zoek je in die vier, vijf hoopjes twee vragen. Dus neem nu de Kardinaal. Het aspect homofilie is een klein stapeltje, maar wel een interessant stapeltje. Dus daar haal je twee vragen uit, misschien zelfs drie. De kerk en het hele instituut is een dikke stapel, daar haal je er ook maar twee uit. Maar je probeert vier à vijf thema s aan te kaarten die gewoonlijk vanuit die telefoons ontstaan.' (Interview met TP3) Wanneer de geselecteerde vragenstellers opnieuw opgebeld worden - nog voor de feitelijke uitzending - krijgen de telefoon-participanten nog een (om tijdsredenen zeer P. IV-11

12 beknopte) briefing. Soms gebeurt deze briefing al vroeger, bij het 'intake-gesprek'. Eén geïnterviewde benadrukt expliciet dat de redactie geen inhoudelijke afspraken maakt, maar dat deze briefing zich op de louter praktische aspecten van de uitzending richt: 'Het is wel zo: voor ze terug worden opgebeld, worden ze al eens opgebeld. Dus laat ons zeggen na het nieuws van zeven uur is er een... termijn van een uur waarbij men kan bellen, dus van half acht tot half negen enfin zo was het vroeger... dan worden die mensen, die tien, twaalf, worden terug opgebeld... met de melding: u wordt straks rechtstreeks gebeld en dan wordt er nog even afgesproken, maar er gebeuren geen afspraken inhoudelijk, gewoon praktisch.' (Interview met TP3) 'Int: Maar praat je daar dan nog op voorhand mee? Brief je die van: dat verwachten wij? TP4: Ja... een beetje wel, ja als we de tijd hebben. Want dat is natuurlijk niet simpel. Nu hebben we die dus helemaal niet meer, maar als we om tien uur waren, was de tijd nog krap. Dus vanaf negen uur nemen we geen telefoons meer op, dan begint het selecteren, dan is het al snel half tien, begint de mensen bellen, ben je thuis ((xxx)) dan schiet er niet zoveel tijd meer over om mensen te briefen.' (Interview met TP4) Deze briefing bestaat voornamelijk uit het beklemtonen van de tijdsbeperkingen. 'TP2: Stel uw vraag, maak uw opmerking maak uw punt korter. Int: Maar bijvoorbeeld het element 'kort', was dat iets dat duidelijk gezegd werd van: u hebt? TP2: Ja. Je hebt dertig seconden, veertig seconden. Ja absoluut, ja ja geen preken aan de telefoon. To the point opmerkingen.' (Interview met TP2) Daarnaast worden de telefoonparticipanten in een aantal gevallen gevraagd om niet van hun vraag af te wijken, of zich tot één vraag te beperken. Soms wordt ook expliciet gesteld dat de telefoonparticipanten nog één repliekmogelijkheid krijgen. 'Als wij ze terug opbellen zeggen we: kijk, u mag uw vraag stellen aan de minister, aan de Kardinaal maar weest u wel kort en bondig. En het is de vraag die u opgegeven heeft hè. Wijk daar niet van af hè.' (Interview met TP6) 'Als ze er twee van tevoren opgeven dan zullen we nog zeggen: neen, één vraag want anders neem je teveel tijd.' (Interview met TP4) 'Ja, u zal horen, meer niet, alleen u zal... de stem horen zo dadelijk van de man of de vrouw - de man dus - die in de studio zit. En u stelt uw vraag en u krijgt nog een repliekmogelijkheid. Als uw antwoord het antwoord u niet bevredigt meer wordt er niet gezegd.' (Interview met TP3) In de twee gevallen waar de participanten niet live en telefonisch hun vraag kunnen stellen, maar waar deze vraag vooraf op beeldband wordt opgenomen, wordt enigszins afgeweken van deze procedure. In één van deze twee gevallen wordt de hierboven beschreven selectieprocedure nauw gevolgd, en vervolgens wordt een cameraploeg naar de verschillende participanten gestuurd. De reden voor deze P. IV-12

13 afwijking is terug te vinden in de weigering van de centrale gast (Dehaene) om in de 'gewone formule' te stappen (interview met TP2 en TP4), omdat deze gewone formule impliceert dat de vragen niet volledig op voorhand bekend zijn. In het tweede geval wordt volledig van deze selectieprocedure afgeweken, aangezien alleen deelnemers aan de onderwijsbetoging een vraag kunnen stellen. De reden hiervoor is te situeren in de praktische problemen die de uitzending van een voetbalwedstrijd voor de Ter Zake-uitzending creëert, met als belangrijkste problemen het gebrek aan beschikbare studio en de onmogelijkheid om live te gaan. 'We hebben ooit een phone-in met Dehaene gehad naar aanleiding van de State of the Union - zijn regeringsverklaring. In oktober 96 was dat, denk ik, toen Dutroux heel erg leefde. En we zijn toen die vijf mensen die we geselecteerd hadden, gaan opzoeken en we hebben ze een statement laten doen voor de camera. De vraag dus vooraf opgenomen. We hebben dat één keer gedaan dat is zeer arbeidsintensief want de cameraploeg moet heel het land rondrijden. [ ] We hebben ook nog eens [ ] Van Den Bossche in de studio gehad - over onderwijs - dat was geen phone-in maar een image-in. Ik ben toen naar de betoging geweest. De onderwijsbetoging. En daar hebben we mensen, stel uw vraag, kijk recht in de camera: meneer Van Den Bossche ik wil een vraag stellen.' (Interview met TP6) Tenslotte worden alle geselecteerde participanten (live/telefonisch of op beeldband) en de reportages in een draaiboek opgenomen dat gebruikt wordt om de uitzending te structureren. P. IV-13

14 3. Het discours over participatie In de analyse van het (uitzendings-)discours over participatie in Ter Zake, worden in een eerste stap de interviews met de medewerkers geanalyseerd aan de hand van de in het theoretisch deel beschreven secundaire richtinggevende concepten. De resultaten van deze eerste analyse zal vervolgens de geïntegreerde kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de uitzendingen ondersteunen, die ook gebeurt aan de hand van de aan identiteit gekoppelde secundaire richtinggevende concepten. De resultaten van beide analyses werden vervolgens in twee kleine workshops voorgelegd aan en besproken met vier van de Ter Zake-medewerkers. De resultaten van deze 'group feedback analysis' zijn terug te vinden in een derde onderdeel. Tot slot worden deze drie deelanalyses geheranalyseerd aan de hand van het primaire richtinggevende begrip 'macht', dat zal toestaan om het discours over participatie - dat deze phone-ins zijn - bloot te leggen en te evalueren. 3.1 De kwalitatieve analyse van de interviews De analyse van de concrete articulaties van de drie basis-identiteiten in deze context, namelijk de media, de mediaprofessional en het publiek, gebeurt in twee fasen. Eerst wordt aandacht besteed aan de articulatie van deze identiteiten binnen de basisformat van Ter Zake, en in een tweede stap komen dezelfde articulaties binnen de specifieke phone-in-format aan bod. Bij deze analyses wordt een onderscheid gemaakt tussen de pré- en postuitzendingfase en de uitzendingfase. Ondanks het feit dat de gebeurtenissen uit de pré- en post-uitzendingfase niet altijd zichtbaar zijn in de uitzendingen zelf, is ook de analyse van de pré-uitzendingfase een belangrijk onderdeel ter ondersteuning van de inhoudsanalyse van de uitzendingen. Aan het einde van de verschillende onderdelen van deze analyses wordt steeds een (beknopte) samenvatting weergegeven, om de belangrijkste aspecten uit deze thick description te distilleren De identiteit van Ter Zake De identiteit van Ter Zake: de basisformat De kwalitatieve inhoudsanalyse van de identiteit van het programma Ter Zake (en meer specifiek de basisformat van Ter Zake) levert een aantal kernbegrippen op. Ten eerste steunt de identiteit van dit programma op de concepten 'duiding' en 'informatie', waarbij de redactieleden verschillende standpunten innemen inzake de toegankelijkheid van deze informatie. Deze laatste component wordt samengevat in het kernbegrip 'human-interest'. Ten tweede wordt in het programma een forum verleend aan leden van diverse elites, waarbij het vaak de leden van de politieke elite zullen zijn die verantwoording moeten (en kunnen) afleggen. Hierbij aansluitend wordt Ter Zake ook gezien als een waakhond die controversiële onderwerpen aansnijdt en controversiële gasten aan het woord laat. Soms wordt het programma P. IV-14

15 ook gezien als een vorm van onderzoeksjournalistiek. Ten derde bevindt Ter Zake zich op het snijpunt tussen het publieke omroepdiscours en een privaat-economisch discours. Een volgende kernbegrip - dat hier slechts beperkt aanwezig is - is het representatie-concept. Een laatste component van de identiteit van Ter Zake is dat dit programma ook vormelijke en esthetische aspecten toegeschreven krijgt. De vragen naar de doelstelling van Ter Zake - waarbij vooral verwezen wordt naar de basisformat - worden met een grote consensus beantwoord. Deze doelstelling is gedurende het bestaan van Ter Zake grotendeels hetzelfde gebleven, en bestaat erin om duiding te verschaffen bij de actualiteit: 'Wel, de nieuwsstroom maalt onophoudelijk door, dag na dag, blijkbaar steeds sneller. Om daar elke dag even een klein beetje bij stil te staan, bij de duiding [ ] Dat is om elke dag even blijven stil te staan bij die duiding, ook op televisie en te zeggen: wat gebeurt er hier, wat overkomt ons wat moeten we hier van denken, wat moeten we hierover weten om te begrijpen? Daarvoor dient een programma als Ter Zake.' (Interview met TP5 - onderstreping om klemtoon redactielid aan te geven) '[ ] ons mission statement is de actualiteit van de dag duiden.' (Interview met TP6) 'Wat is vandaag in de actualiteit, dat pikken we er uit, dat gaan we duiden, daar gaan we de achtergronden van geven.' (Interview met TP2) 'De actualiteit van de dag wordt geduid op die dag aan de hand van... korte filmfragmenten met deskundigen en met studio gesprekken.' (Interview met TP3) 'De doelstelling is in zich heel eenvoudig. Het is achtergrond geven bij het nieuws van de dag. Dat is de doelstelling. En eigenlijk is het dat. Verder kun je daar eigenlijk weinig aan toevoegen. Tenzij de manier waarop. (Een) mooie doelstelling is rap gezegd maar minder rap gedaan natuurlijk.' (Interview met TP4) Duiding wordt hierbij expliciet tegenover nieuws en berichtgeving geplaatst, waarbij de redactieleden de intentie formuleren om de 'actualiteit' die in de nieuwsuitzendingen aangekaart wordt, verder 'uit te diepen' en te voorzien van 'achtergronden': 'Als je grosso modo twee zaken doet vanuit een televisieredactie, dan heb je aan de ene kant de berichtgeving, het nieuws, het journaal en aan de andere kant de duiding.' (Interview met TP5) 'Wat vandaag in de actualiteit is dat pikken we eruit, dat gaan we duiden, daar gaan we de achtergronden van geven. [ ] Wij proberen die mensen [als studiogast] te vragen die in de actualiteit staan of die iets zeggen dat wij denken: dat moet uitgediept worden. Dus als er over nu vandaag over euthanasie gepraat wordt, dan vragen we iemand van de CVP of iemand van de SP. ' (Interview met TP2) 'Je moet [ ] die invalshoeken zoeken, uitgaande vanuit het nieuws van de dag, die invalshoek zoeken die achter dat nieuwsfeit kijkt. En verder gaan dan alleen maar dat feit. Om een voorbeeld te geven: vrijdag... het nieuws: een Belgische bergbeklimmer komt om in de Himalaya. In het nieuws is dat gewoon een verslaggever, kun je daar familieleden bij betrekken: ja of P. IV-15

16 neen? Ter Zake moet dan gaan kijken van: wat kan er zo foutlopen in de bergen.' (Interview met TP6) Eén van de geïnterviewden legitimeert impliciet het bestaan van duidingprogramma's door - bij de afbakening van het concept 'actualiteit' - nieuws te koppelen aan 'de waan van de dag' (Interview met TP4). Tegelijk worden duiding en berichtgeving gegroepeerd onder het concept 'informatie', waarbij het nieuws vooral steunt op nieuwsfeiten, en de duiding deze nieuwsfeiten contextualiseert. Het is deze klemtoon op informatie die toelaat de rol van Ter Zake te articuleren binnen de taak van een openbare omroep, en binnen een democratisch georganiseerde samenleving: 'Eén van de grote opdrachten voor de openbare omroep is nog altijd informatie. [ ] Onze eerste opdracht is natuurlijk om die democratie zo accuraat mogelijk te laten verlopen en zoveel mogelijk to the point - met name door informatieoverdracht - zo goed mogelijk te doen en informatie te duiden en dus de democratie te faciliteren.' (Interview met TP5) Binnen de basisformat van Ter Zake, wordt deze informatieve opdracht verder afgebakend door de klemtoon te leggen op de politieke, sociale, economische en culturele actualiteit, waarbij meer nadruk komt te liggen op het politieke nieuws. Deze afbakening is echter niet volledig onbetwist. Eén redactielid (TP6) pleit bijvoorbeeld voor een meer 'toegankelijke', makkelijker 'verteerbare' invalshoek, waarbij de 'leefwereld van de mensen' centraal staat. Deze klemtoon op ervaring en getuigenissen verwijst duidelijk naar de human-interest traditie, waar beleving en authenticiteit knooppunten zijn. 'TP6: Het hoeft dus niet altijd de zware politiek te zijn die aan bod komt. Int: Ja, dat was vanzelfsprekend de volgende vraag: hoe zit het met de verdeling naar bepaalde sectoren? TP6: De nieuwsdienst was vroeger in zijn journaals ook: beginnen met de Wetstraat en dan kwam de rest. Dat is dus een beetje verleden tijd. Je moet dichter bij de mensen gaan staan. Dat betekent niet: je broek afstropen, dat betekent gewoon: alles wat politiek is, moet je ook kunnen vertalen naar de leefwereld van de mensen. [ ] We proberen de politiek te behandelen vanuit thema s als euthanasie aan bod komt. Zoals gisteren in de uitzending, dan zoeken we een getuigenis op van iemand die zegt van: we moeten we moeten daar voor gaan, dan kun je nog altijd een politicus in de studio halen en zeggen van: kijk eens. Want het is de ervaring van de mensen, hoe vertalen jullie dat?' (Interview met TP6) Een andere geïnterviewde stelt niet opgezet te zijn met deze evolutie: 'Maar pas op, er is ook binnen de redactie een tendens om Ter Zake lichter te maken. Verteerbaarder heet dat dan. Dat zal zo gebeuren, hoor. Ik maak me geen enkele illusie. [ ] Ik zeg dan altijd: op die vijfentwintig minuten die wij hebben, in dat hele TV-landschap van onverdraaglijke lichtheid op alle zenders - Canvas inbegrepen - dan is vijfentwintig minuten wat zwaardere kost nog te veel.' (Interview met TP4) P. IV-16

17 De concrete uitwerking van deze centrale doelstellingen, leidt tot een format waar zowel gebruik gemaakt wordt van reportages als van studiogasten, die live geïnterviewd worden. Binnen de redactie is de consensus redelijk groot dat 'deskundigen' in de reportages aan het woord worden gelaten, en 'de spelers op het veld' (TP2) of diegene die 'op het publieke forum een vooraanstaande viool spelen' (TP5) zoals politici, bedrijfsleiders, vakbondsleiders als studiogast fungeren. Omwille van tijds- en productieredenen is dit echter niet altijd mogelijk, en komen er soms ook 'deskundigen' als studiogast terecht in de uitzending. 'Dus als er over nu vandaag over euthanasie gepraat wordt, dan vragen we iemand van de CVP of iemand van de SP. CVP om uit te leggen ((xxx)): ze hebben de kat de bel aangebonden. Dus wat bedoelen ze. SP om te zien of ze volgen als tweede regeringspartij. Dat is één reservoir, dat zijn de direct betrokkenen, de de spelers op het veld. Politici, bedrijfsleiders. Een tweede reservoir waar we uit putten, vinden we al minder interessant maar soms is het ook nodig: dat zijn deskundigen. Mensen die uitleg komen geven. Iets dat Iets dat heel moeilijk is. Over genetica: er is een man die daar iets over weet en die dat eenvoudig kan vertellen.' (Interview met TP2) 'Je hebt grosso modo twee soorten studiogasten. Je hebt mensen die iets weten en die, als je ze in de studio vraagt, dat je dan verwacht dat ze in vrij korte tijd zoveel mogelijk informatie verbaal overbrengen. Dat is niet de beste formule van een studiogast maar vaak de enig mogelijke. Dat kan gaan over... dioxinevergiftiging of andere dingen, dat kan ook een getuige zijn die ergens geweest is in het buitenland en waar we toch geen beelden over hebben. Dan iemand van Artsen Zonder Grenzen bij één of andere ramp, Mitch bijvoorbeeld in het begin, dan deden we dat met mensen die... daar hier informatie over hadden. Maar dan heb je ook een heel ander interview. Dan heb je een interview dat aan mensen vraagt: hoe zit dat? Wat is dat? Enzovoort. Puur informatief. De tweede grote soort zijn de wat we dan noemen de controversiële gasten, meestal politici. Soms ook vakbonds- of bedrijfsleiders hè. Ik denk aan Renault. Daar proberen we dan... informatie op een andere manier... los te maken dan door het doorvragen naar: wat weet u of wat zijn de gegevens? Maar om verantwoording te krijgen van beleidsbeslissing: waarom hebt u vandaag in het parlement dit standpunt ingenomen? Waarom hebt u als minister deze beslissing genomen? En daar kun je dus over doorvragen.' (Interview met TP4) Zoals de twee bovenstaande citaten duidelijk maken, wordt 'deskundigheid' ingevuld als 'weten' (zie verder). Gasten uit dit 'reservoir' worden uitgenodigd uit 'puur informatieve' redenen. Het tweede reservoir - de 'spelers van het veld' - worden echter niet alleen uitgenodigd om informatie over hun standpunt te verstrekken, zij zijn 'controversiële' gasten, die uitgenodigd worden om 'verantwoording' af te leggen. Eén geïnterviewde stelt dit bijzonder scherp: 'De pool van de studiogasten zijn eigenlijk de politici. En aanverwanten: dus een boerenbondleider, een vakbondsleider maar minder bedrijfsverantwoordelijken, maar het zijn vooral politici. Mensen die dus P. IV-17

18 verantwoording moeten afleggen. Aan het publiek Aan het volk.' (Interview met TP3) Naast de louter informatieve taak naar de 'publieke opinie' toe, creëert Ter Zake een forum waar leden van de politieke elites (voornamelijk politici) hun standpunt tegenover hun electoraat moeten verantwoorden. Door deze articulaties wordt de basisformat van Ter Zake ingeschreven in een discours over media als verticaal communicatiekanaal tussen burger en staat, hetgeen terug te vinden is in de liberale en sociale-verantwoordelijkheidsmodellen. Dit wordt nog verder versterkt door de verwijzingen die gemaakt worden naar de waakhond-functie van de media en naar de articulatie van Ter Zake als onderzoeksjournalistiek: 'Een democratie is er natuurlijk wanneer je zegt: dat is het geheel van de samenleving die regeert eigenlijk en daarover heen maken ze een sociaal contract waarin ze zeggen: we delegeren eigenlijk de opdracht en we waken over het algemeen belang.' (Interview met TP5) 'Gesprekken die dus proberen te achterhalen. Investigative Journalism, niet door de film maar door korte filmpjes, soms eens een langere reportage als daar de kans voor bestaat; maar ook en vooral het studiogebeuren is belangrijk bij Ter Zake.' (Interview met TP3) Eén geïnterviewde beschrijft aan de hand van een voorbeeld hoe een kritische reportage over een dossier dat de redactie 'op het spoor [was] gekomen', een politieke reactie uitlokt: 'We hebben eens een reportage gehad onlangs nog niet zo lang geleden over Flora Lux 8 dat was een illegaal bouwsel... een serre die tot een algemene winkel van planten, boeken, boekentassen en zo geworden was. Een dossier dat wij op het spoor waren gekomen. We hebben dat gebracht. Stevaert was woedend, die zei: en dan nog door een omroep die door ons betaald wordt. Sorry, u betaalt ons niet, de belastingbetaler betaalt ons. Ik ben uitgescholden geweest maar het dossier klopte wel. Klopte wel. Dus als we te dicht komen en te scherp worden, dan is de impact groot, dan zijn ze een beetje bang. Een beetje bang. Alhoewel ze die impact overschatten, hoor. Want de publieke opinie wordt door zoveel bestookt maar ze zijn daar blijkbaar nogal zenuwachtig over.' (Interview met TP6) Belangrijk in deze context zijn de verwijzingen naar het kritisch doorvragen van de journalisten (zie verder) en de frequente verwijzingen naar het element 'controverse' - bij de selectie van de gasten en de thema's - dat vaak gekoppeld wordt aan het politieke systeem. 'Daar moet een studiogesprek vrij controversieel zijn... of zo controversieel mogelijk. [ ] In die zin is er ook een evolutie, die ik daarnet eigenlijk heb overgeslagen: studiogesprekken zijn controversiële gesprekken. Het zijn directieve gesprekken, dat wil zeggen dat het met politici gaat. Het gaat dus over met beleidsmensen.' (Interview met TP3) 8 In deze zaak zal de zaakvoerdster door het Antwerpse Hof van Beroep schuldig bevonden worden aan belangenneming, echter zonder dat het Hof een straf uitspreekt (De Morgen, 2 juni 2000, p. 1) P. IV-18

19 'De tweede grote soort zijn de wat we dan noemen: de controversiële gasten, meestal politici.' (Interview met TP4) 'Dus de keuze die we in principe maken, is voor controversiële studiogasten of voor een studiogast die iets toevoegt.' (Interview met TP6) Deze klemtoon op controverse verwijst binnen de eerdere traditionele modellen niet alleen naar de waakhond-functie, maar ook naar de media als vierde macht, die optreden als partner in het besluitvormingsproces. Zoals het hierboven reeds vermelde voorbeeld van de Flora Lux-reportage illustreert, hechten de redactieleden van Ter Zake belang aan het beïnvloeden van de politieke agenda (in de ruime zin), ondanks het feit dat ze bijna allemaal de maatschappelijke impact van een programma als Ter Zake laag inschatten. Het geciteerd worden in de kranten geldt echter wel als een relevante indicator van de impact van Ter Zake: 'Tegelijk een telefoon vanuit het verre buitenland van iemand die interageert met die studiogast, dat is soms ook vuurwerk. We hebben dat eens gedaan met de dopingaffaire, je kan ook iemand hebben in het buitenland die op straal wordt gezet, dus die in beeld komt maar die op locatie zit. Ook weer die dopingaffaire: Willy Voet in het Zuiden van Frankrijk, Hein Verbruggen van de UCI in Lausanne. En Jaak Rogge in de studio. En dat heeft goed materiaal opgeleverd, volop geciteerd in de kranten.' (Interview met TP6) Naast de elementen uit het sociale verantwoordelijkheidsmodellen, zijn ook elementen aanwezig uit de publieke omroep modellen. Echter - zoals Ang (1991, p. 31) opmerkt - worden deze publieke omroep modellen in de praktijk vermengd met elementen uit het commerciële discours dat ook het oorspronkelijke - Amerikaans georiënteerde - sociale verantwoordelijkheidsmodel kenmerkte. In de interviews wordt de rol van Ter Zake effectief gekoppeld aan elementen uit een privaateconomisch discours, waarbij bijvoorbeeld spraakmakend en controversieel zijn ook bekeken wordt in functie van de creatie van een eigen imago, en het genereren van hogere kijkeraantallen: 'We proberen ons eigen imago te creëren in het al bestaande, hoe maken we het onderscheid?' (Interview met TP2, mijn onderstreping) 'Ik zou graag hebben dat wij een beetje toonaangevend zijn van: heb je dat gezien in Ter Zake.' (Interview met TP6, mijn onderstreping) 'En één studiogast van acht of negen minuten, dat is totaal uitgesloten nu. Omdat... een studiogast vaak gezien wordt als een zap-moment, zeker als hij niet controversieel is.' (Interview met TP6, mijn onderstreping) Bovendien worden ook andere termen uit het economisch discours, zoals bijvoorbeeld 'bedrijf(sbeleid)', 'klanten' en 'product' gehanteerd. In het geval van het eerste citaat moet wel opgemerkt worden dat de economisch geïnspireerde term 'bedrijf' voorafgegaan wordt door het adjectief 'creatief', dat niet per definitie in een economisch discours te situeren valt. 'Dit is een bedrijf, een creatief bedrijf.' (Interview met TP5, mijn onderstreping) 'Dat weet ik niet dat is... company policy. Hier op Ter Zake is het zeker - dat is waar, daar heeft Walter een goed punt in - van: we moeten - zoveel P. IV-19

20 als we kunnen - antwoorden. Als dat zinnige brieven zijn, mogen we niet zeggen tegen onze kijkers: je kan den boom in. Want kijk, klantenbinding hè.' (Interview met TP6, mijn onderstreping) 'TV is absoluut niet belangrijk in een mensenleven en kun je het de mensen kwalijk nemen. Maar nee toch zeker. Dat wil niet zeggen dat je je job niet au sérieux moet nemen, zelfs al zijn er maar vijftigduizend kijkers: elke dag opnieuw een goed product maken. Maar ik maak wel graag een product voor meer kijkers.' (Interview met TP6, mijn onderstreping) Het is opvallend dat de elementen uit het meer publieke omroep georiënteerde discours geformuleerd worden in reactie op het economisch discours, of op gebeurtenissen die geplaatst worden binnen dit economisch discours: 'En die klantenbinding om dan de nieuwe term te gebruiken - wat we vroeger dan publieksbinding zouden genoemd hebben - is volledig verantwoord.' (Interview met TP4) 'Maar VTM slaagt er als geen ander in om... oude verworvenheden als gloednieuw voor te stellen. Jambers is daar ook een grote specialist in. En dan doen alsof zij het hebben uitgevonden. En dat is dat zal marketing zijn, soms stoort het mij verschrikkelijk.' (Interview met TP4) In oorsprong een knooppunt binnen het privaat-economisch discours, zijn de kijkcijfers ook binnen een publiek omroep een belangrijke rol gaan spelen. In de interviews treedt er een grote variëteit op in de manier van omgaan met deze kijkcijfers. Eén redacteur stelt veel belang te hechten aan kijkcijfers, maar relativeert tegelijk de validiteit ervan. 'Het eerste wat ik doe s morgens, als ze beschikbaar zijn, is de cijfers van de vorige dag bekijken. Maar ik weet dat er geen correlatie is tussen de kwaliteit van een uitzending en het cijfer, dat hangt van zoveel af. Bijvoorbeeld gisterenavond hebben we zeer slecht gescoord maar we zaten wel om tien voor elf. Dan zijn die mensen moe, willen ze niets meer horen over euthanasie. Willen ze naar bed of willen ze een comedy zien of zo. Soms denk ik wel: als het goed getraild 9 is en het is een moeilijke dag om Ter Zake te brengen omdat er sterke programma s zijn op een andere zender en dan scoren. Dan denk ik soms van: ik heb ze kunnen lokken, ben ik even blij.' (Interview met TP6) Een tweede geïnterviewde gebruikt de kijkcijfers eerder als secundaire maatstaf: 'Binnen drie dagen of binnen een week: we kunnen dat nu al draaien. Maar toen we dan zagen, na een jaar of zo en vooral na de Dutroux-crisis, dat je vooral scoort als er nieuws is en als je daarop kan inspelen, zijn we meer en meer op dat nieuws gaan zitten. En dat blijkt ook uit de cijfers: als er nieuws is en Ter Zake is er bij, dan zijn die cijfers twee keer zo hoog als op een normale dag.' (Interview met TP3) 9 Deze term verwijst naar het vooraf aankondigen van programma's. P. IV-20

PERISCOPE. Je kunt publiekelijk uitzenden of privé naar een bepaalde lijst van deelnemers.

PERISCOPE. Je kunt publiekelijk uitzenden of privé naar een bepaalde lijst van deelnemers. Wat is Periscope? Periscope is een live streaming social media app. Een app waarmee je live een video maakt én waar je kijkers interactie met jou aan kunnen gaan via een chatfunctie. Ze kunnen zo vragen

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

1. Het werk van een politiek journalist

1. Het werk van een politiek journalist 1. Het werk van een politiek journalist Vooraf: ken je stukken ken je mensen : hoe bouw ik een netwerk op en hoe onderhoud ik mijn netwerk Kansen: Leuke dingen bedenken om jezelf als omroep op de kaart

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen.

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Advies Kinder- en Jongerentelefoon Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Parlementaire vraag van de heer J. Roegiers over bijkomende subsidiëring van de Kinder- en Jongerentelefoon

Nadere informatie

Bedrijfsprocessen theoretisch kader

Bedrijfsprocessen theoretisch kader Bedrijfsprocessen theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. Bedrijfsprocessen Het procesbegrip speelt een belangrijke rol in organisaties. Dutta en Manzoni (1999) veronderstellen

Nadere informatie

;k;lk. Les 2 Journalistieke regels

;k;lk. Les 2 Journalistieke regels Les 2 Journalistieke regels Organisatie Dit heeft u nodig: Digibord (hyperlink Nieuwsmediaportal) Pennen NieuwsMakers Toolkit Werkblad Journalistieke regels Landelijke- en regionale dagbladen via de Nieuwsservice

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK

GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. TOELICHTING Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot democratie te komen.

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

37. Imago van je vakantiewerking

37. Imago van je vakantiewerking 37. Imago van je vakantiewerking BEGRIPPENKADER De term imago staat voor het beeld dat er over je organisatie bestaat bij je doelgroepen en stakeholders. Identiteit is de verzameling kenmerken die door

Nadere informatie

De staat van de Vlaamse nieuwsmedia. Vier jaar onderzoek van het Steunpunt Media Stefaan Walgrave en Julie De Smedt

De staat van de Vlaamse nieuwsmedia. Vier jaar onderzoek van het Steunpunt Media Stefaan Walgrave en Julie De Smedt De staat van de Vlaamse nieuwsmedia Vier jaar onderzoek van het Steunpunt Media Stefaan Walgrave en Julie De Smedt Beleidsrelevant onderzoek in opdracht van de minister van Media 2012-2015 Universiteiten

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Jean-François CATS Inhoud van de uiteenzetting Nieuwe opdrachten van het auditcomité ingevoerd door de Audit Directieve en het Audit Reglement

Nadere informatie

Leidraad Consult over: het selectiegesprek. Inleiding

Leidraad Consult over: het selectiegesprek. Inleiding Leidraad Consult over: het selectiegesprek Inleiding Iedere leidinggevende heeft in zijn of haar functie te maken met het selecteren van personeel. Zij zijn er namelijk voor verantwoordelijk de juiste

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Jonge reporters in het Federaal Parlement

Jonge reporters in het Federaal Parlement 1 Inleiding Met de DVD Jonge reporters en de bijbehorende website zijn het Federaal Parlement en de Koning Boudewijnstichting de uitdaging aangegaan om jongeren van de derde graad secundair onderwijs (bso,

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Academie voor digital entertainment

Academie voor digital entertainment Academie voor digital entertainment Opleidingen in de academie: International Media and Entertainment Management en International Game Architecture and Design Reden om te participeren in het project: uitvalpercentage

Nadere informatie

Social Media Marketing strategie

Social Media Marketing strategie Social Media Marketing strategie --= werkboek =-- 1. Bepaal je doelstelling Vaak zal SMM een onderdeel zijn van bestaande marketingcommunicatieplannen. Een extra kanaal om je doelgroep te bereiken. Soms

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Werkboek Maatschappelijke stage. Stichting Oude Groninger Kerken

Werkboek Maatschappelijke stage. Stichting Oude Groninger Kerken Werkboek Maatschappelijke stage Stichting Oude Groninger Kerken 2011 Inhoud: Inleiding Wat is de SOGK? Wat ga je doen? Voorbereiding Uitvoering Verwerking Evaluatie Bijlagen p3 p X p X p X p X p X p x

Nadere informatie

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen KLANTONDERZOEK Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen Meerdere testvormen 1. Een heel specifiek doelgroeponderzoek. We beperken onze doelgroep tot tussen de 20 en 25-jarige

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Slotwoord Jongerenmediadag

Slotwoord Jongerenmediadag Slotwoord Jongerenmediadag Woensdag 7 november 2012 Hallo iedereen! Het is nu mijn beurt om samen met jullie deze Jongerenmediadag stilaan af te ronden. De Jongerenmediadag kadert in de uitvoering van

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Techniekkaart: Het houden van een interview

Techniekkaart: Het houden van een interview WAT IS EEN INTERVIEW? Een interview is een vraaggesprek. Wat een interview speciaal maakt, is dat je met een interview aan informatie kunt komen, die je niet uit boeken kunt halen. Als je de specifieke

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Intermax backup exclusion files

Intermax backup exclusion files Intermax backup exclusion files Document type: Referentienummer: Versienummer : Documentatie 1.0 Datum publicatie: Datum laatste wijziging: Auteur: 24-2-2011 24-2-2011 Anton van der Linden Onderwerp: Documentclassificatie:

Nadere informatie

Journal of Practicing Journalism. Research

Journal of Practicing Journalism. Research Journal of Practicing Journalism Special Issue Volume I, Number I May 2013 Research Editors: Knut De Swert & Ruud Wouters JOURNAL OF PRACTICING JOURNALISM RESEARCH Special Issue VOORWOORD We schrijven

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag Op verzoek van SPOT heeft het Technology Media Telecoms team (TMT) van Deloitte in samenwerking met Intomart GfK een rapport geschreven over de Nederlandse

Nadere informatie

Overtuigend (om)praten VVJ Jan De Boeck

Overtuigend (om)praten VVJ Jan De Boeck Overtuigend (om)praten Jan De Boeck Jan De Boeck Overtuigend en constructief gesprekken voeren. De carrière van een doorsnee jeugddienstmedewerker is doorspekt met professionele gesprekken. Met je secretaris,

Nadere informatie

Loopbaanbeleid in Belgische organisaties: op weg naar duurzame loopbanen? Prof. dr. Ans De Vos

Loopbaanbeleid in Belgische organisaties: op weg naar duurzame loopbanen? Prof. dr. Ans De Vos Loopbaanbeleid in Belgische organisaties: op weg naar duurzame loopbanen? Prof. dr. Ans De Vos Wat als...? Loopbanen verantwoord organiseren? Loslaten Binden Loopbanen: it takes two to tango... maar wat

Nadere informatie

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project 1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project Beschrijving van de organisatie Volgens de website van de NOSop3 (nos.nl 2011) doet NOSop3 24 uur per dag, 7 dagen per week, as it happens verslag van het laatste

Nadere informatie

Best Formats In Media Sponsoring. Marketing June 2015

Best Formats In Media Sponsoring. Marketing June 2015 Best Formats In Media Sponsoring Inleiding Advertising or sponsoring TV & Web formats The audience s point of view Key learnings Best Formats in Media Sponsoring is een studie over de waardering van sponsoring

Nadere informatie

Introducties telefonisch interview

Introducties telefonisch interview Introducties telefonisch interview Onderstaande fragmenten zijn uitsuitend bedoeld voor gebruik bij het boek Onderzoek doen met vragenlijsten. Het is niet toegestaan deze fragmenten te publiceren of anderszins

Nadere informatie

Toegepaste Taalkunde. Master in de Journalistiek 2009-2010. Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek

Toegepaste Taalkunde. Master in de Journalistiek 2009-2010. Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek Toegepaste Taalkunde Master in de Journalistiek 2009-2010 partner in de Universitaire Associatie Brussel www.erasmushogeschool.be Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek 1 Master in de Journalistiek

Nadere informatie

SSamenvatting. 1. Introductie

SSamenvatting. 1. Introductie S 1. Introductie PowerPoint is niet meer weg te denken bij presentaties. Het programma kende wereldwijd meer dan 200 miljoen gebruikers in 2012. Sommigen wenden het aan voor hun colleges, anderen voor

Nadere informatie

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws 1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws Beste relatie, Namens directie, Commissarissen en Aandeelhouder van het ANP willen wij u hierbij een digitale herinnering aanbieden van de lunch

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek: sleutel voor verbetering van het bedrijfsresultaat

Klanttevredenheidsonderzoek: sleutel voor verbetering van het bedrijfsresultaat Klanttevredenheidsonderzoek: sleutel voor verbetering van het bedrijfsresultaat Inleiding Goede feedback van uw klanten en de juiste implementatie daarvan is het fundament voor vraaggericht ondernemen.

Nadere informatie

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK)

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK) A Beginnend taalgebruiker B Onafhankelijk taalgebruiker C Vaardig taalgebruiker A1 A2 B1 B2 C1 C2 LUISTEREN Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

ROLLENSPEL: FORUM THEATER

ROLLENSPEL: FORUM THEATER METHODIEK 1. WAT Oplossingen voorstellen van op je debatstoel is één, ze uitvoeren in de praktijk is een ander paar mouwen. In het forum theater moet je je voorstellen niet alleen verbaal uiten en verdedigen,

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BUITENLANDSE EN EUROPESE AANGELEGENHEDEN

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BUITENLANDSE EN EUROPESE AANGELEGENHEDEN C75 BUI7 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2000-2001 30 januari 2001 HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BUITENLANDSE EN EUROPESE AANGELEGENHEDEN Vraag om uitleg van de heer Luk Van Nieuwenhuysen tot

Nadere informatie

Handleiding Gespreksvormen Discussie

Handleiding Gespreksvormen Discussie Handleiding Gespreksvormen Discussie Inhoud Overzicht 1. Inleiding 2. Doel 3. Werkvormen 4. Tips voor het begeleiden van een discussie 4.1. Onderwerp inleiden 4.2. Voorlopig standpunt bepalen 4.3. Discusieren

Nadere informatie

Project Landelijke Database NBMs in de WEconomy

Project Landelijke Database NBMs in de WEconomy DOCENTENINSTRUCTIE Project Landelijke Database NBMs in de WEconomy V3, 1 september 2015 Hierbij een korte handleiding voor docenten die met hun studenten gaan werken in het kader van het project Landelijke

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Nieuwsmedia in Vlaanderen Resultaten uit de Participatiesurvey 2014. Ike Picone & Alexander Deweppe

Nieuwsmedia in Vlaanderen Resultaten uit de Participatiesurvey 2014. Ike Picone & Alexander Deweppe Nieuwsmedia in Vlaanderen Resultaten uit de Participatiesurvey 2014 Ike Picone & Alexander Deweppe Participatiesurvey 2014 Representatieve steekproef van Vlamingen (wave 2014: n= 3949) Longitudinaal onderzoek

Nadere informatie

Uitwerking oefeningen hoofdstuk 7

Uitwerking oefeningen hoofdstuk 7 Uitwerking oefeningen hoofdstuk 7 2 Feedback en commentaar: a. Waar wil de auteur antwoord op geven en hoe doet hij dat? - Introduction Op basis van de opbouw van de tekst kun je - What is multimedia?

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

Ouders over tevredenheidmetingen.

Ouders over tevredenheidmetingen. Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 fax 09/233.35.89 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be Mei 2009 december 2010 Ouders over tevredenheidmetingen. Dit is een bundeling van bemerkingen

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

Duur van de les Introductie (verdeling items) 10 minuten Kern (maken van werkblad) 40 minuten Afsluiting (uitleg volgende les) 10 minuten

Duur van de les Introductie (verdeling items) 10 minuten Kern (maken van werkblad) 40 minuten Afsluiting (uitleg volgende les) 10 minuten Les 4 Nieuwsproductie samenstellen Voorbereiding Als voorbereiding pakt u de vellen van Les 1 erbij waar de leerlingen artikelen op hebben geplakt. Daarnaast zoekt u zelf verschillende voorbeelden van

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Sociale media als journalistieke instrumenten Michaël Opgenhaffen (@MichOpgenhaffen) KU Leuven campus Antwerpen

Sociale media als journalistieke instrumenten Michaël Opgenhaffen (@MichOpgenhaffen) KU Leuven campus Antwerpen Sociale media als journalistieke instrumenten Michaël Opgenhaffen (@MichOpgenhaffen) KU Leuven campus Antwerpen Mediacademie, Mechelen - 02/06/15 Hoe gebruiken jullie sociale media in professionele context?

Nadere informatie

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan.

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Interactive Grammar Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Doelgroep Interactive Grammar Het programma is bedoeld voor leerlingen in de brugklas van

Nadere informatie

Hoe geef ik een interview?

Hoe geef ik een interview? Hoe geef ik een interview? Word je binnenkort geïnterviewd voor een krant, magazine, de radio of tv? Hier vind je een checklist van aandachtspunten voor de voorbereiding, het interview zelf en de afronding,

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

een theorie. Dan weten we in welk domein we de diverse processen kunnen lokaliseren.

een theorie. Dan weten we in welk domein we de diverse processen kunnen lokaliseren. Samenvatting Inleiding In deze studie wordt een start gemaakt met de ontwikkeling van een toetsbare en bruikbare theorie over wetgeving, in het bijzonder over de werking van wetgeving. Wij weten weliswaar

Nadere informatie

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator Author: Bas Dijk Date: 23-04-2013 Version: v1.2 Reference: 2013, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Inleiding 3 3 Gebruikershandleiding Windows Forms

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Gebruikerstest voor de arbocatalogus

Gebruikerstest voor de arbocatalogus Gebruikerstest voor de arbocatalogus Het is goed om een website, voordat deze wordt opengesteld voor alle gebruikers, te laten uittesten door een aantal betrokkenen. Een mogelijkheid is het uitzetten van

Nadere informatie

DAT ZOEKEN WE UIT! HOE TE KOMEN TOT EEN ONDERZOEKSPROGRAMMERING t.b.v. Effecten van toezicht & Handhaving en gedrag?

DAT ZOEKEN WE UIT! HOE TE KOMEN TOT EEN ONDERZOEKSPROGRAMMERING t.b.v. Effecten van toezicht & Handhaving en gedrag? DAT ZOEKEN WE UIT! HOE TE KOMEN TOT EEN ONDERZOEKSPROGRAMMERING t.b.v. Effecten van toezicht & Handhaving en gedrag? Symposium "Handhaving & Toezicht: een kwestie van effectief beïnvloeden" F. Willemsen,

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Effectieve Communicatie

Effectieve Communicatie Effectieve Communicatie Coachen een veelzijdig vak Groningen, 30 september 2011 MARTIJN DOELEN Basiselementen communicatie en vaardigheden Communicatie filosofie Johan Cruyff Institute for Sport Studies

Nadere informatie

Omgaan met (sociale) media. Voor politici

Omgaan met (sociale) media. Voor politici Omgaan met (sociale) media Voor politici René Schoemaker Sinds 1986 journalist, onder meer NHD (AC, SC), kabelkranten, NOS, AD, TROS, managementbladen en ict-websites. Sinds 2008 raadslid in Heerhugowaard

Nadere informatie

Jolan. Jolanda Omvlee (42),

Jolan. Jolanda Omvlee (42), Jolan Jolanda Omvlee (42), getrouwd met Ron (48), moeder van Lise (10) en Emmely (6) is directeur van Compassion. Ze geeft leiding aan 38 personen, haar contacten gaan internationaal. 22 tekst Wieteke

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

CASTING PLAN VAN AANPAK. Eyeworks. Zita Willemse 27 november, Amsterdam. Tel 020-3463700 Raamplein 1 1016 XK Amsterdam. www.eyeworks.

CASTING PLAN VAN AANPAK. Eyeworks. Zita Willemse 27 november, Amsterdam. Tel 020-3463700 Raamplein 1 1016 XK Amsterdam. www.eyeworks. CASTING PLAN VAN AANPAK Zita Willemse 27 november, Amsterdam Eyeworks Tel 020-3463700 Raamplein 1 1016 XK Amsterdam www.eyeworks.tv Inhoudsopgave Inhoud Debriefing... 3 Projectactiviteiten... 6 Projectorganisatie...

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Pagina 1 - opsomming van de verschillende vragen

Pagina 1 - opsomming van de verschillende vragen Pagina 1 - opsomming van de verschillende vragen Praktische organisatie - inschrijving 1. Wie kan inschrijven? Zijn er selectiecriteria? 2. Wanneer kan ik inschrijven? 3. Tot wanneer kan ik inschrijven?

Nadere informatie

Power X; De Interactieve Commercial

Power X; De Interactieve Commercial Power X; De Interactieve Commercial Essay van Jeffrey Bruijntjes en Erwin Dam Project Interactieve Multimedia @ VU Amsterdam Inleiding Reclame, iedereen kent het, iedereen heeft er een hekel aan. Reclame

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Als in de Bar Styles tabel in de kolom Show For Tasks de task Critical wordt

Als in de Bar Styles tabel in de kolom Show For Tasks de task Critical wordt Critical path aanduidingen in MS Project Auteur: S. van Beek Copyright 2011-01-12 Er zijn twee verschillende mogelijkheden om het critical path in een MS Project planning te signaleren te weten de Bar

Nadere informatie

Trading Signals op WHS FutureStation

Trading Signals op WHS FutureStation Trading Signals op WHS FutureStation Versie: Aug. 2013 WH SELFINVEST S.A. Luxembourg, Paris, Frankfurt Ghent, Amsterdam Copyrigh 2007-2013: all rights attached to this guide are the sole property of WH

Nadere informatie

editie 11 // 12 3de graad so Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd

editie 11 // 12 3de graad so Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd editie 11 // 12 3de graad so EUSTORY Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd EUSTORY Het verhaal van een reiskoffer Op zoek naar een beter of een ander leven Ken jij een migratieverhaal in

Nadere informatie

De logo s heb ik zelf gemaakt.

De logo s heb ik zelf gemaakt. Voorwoord: Mijn tijdschrift gaat vooral over YouTube, want dat is een van mijn grootste hobby s. Ook zit er veel van mijn persoonlijkheid in. Voor deze opdracht heb ik vooral naar mezelf gekeken en het

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

Inhoudstafel Luistermoment La J Kinderen Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding...

Inhoudstafel Luistermoment La J Kinderen Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... Inhoudstafel Luistermoment La J Kinderen Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... 2 Voorbereiding... 2 Locatie... 2 Materiaal... 2 Veel

Nadere informatie

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 2 INLEIDING My community 4 Het kiezen van een geschikt platform 4 Twitter 4 Facebook 5 Conclusie 5 Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 5 Facebook groep 6 Verschillen tussen Facebook pagina

Nadere informatie

telefoon interface voor t-72 en m-72

telefoon interface voor t-72 en m-72 telefoon interface voor t-72 en m-72 veiligheid, gemak en bewegingsvrijheid de telefoon en de intercom werken gescheiden de interface koppelt de telefoon aan de intercom anderhalf jaar geleden vroegen

Nadere informatie

Mondi en Rob Smulders

Mondi en Rob Smulders Introductie Goed beleggen in vastgoed levert een aantrekkelijk rendement op, alleen zijn er de afgelopen jaren heel wat schimmige partijen actief geweest, die de woorden vastgoed en beleggen een onaangename

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Oproep tot vrijwilligers

Oproep tot vrijwilligers Oproep tot vrijwilligers DoucheFLUX vzw stelt zinvolle activiteiten voor om de armen vooruit te helpen als een werkelijk maatschappelijke partij, om hen een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen te

Nadere informatie

4x V vwo Maastricht 3x V vwo Zwolle 2x M mbo Hilversum 1x M vwo Zuthpen

4x V vwo Maastricht 3x V vwo Zwolle 2x M mbo Hilversum 1x M vwo Zuthpen Ah, Nu snap ik het! Op 18 mei kregen we een mailtje binnen van een VWO scholiere uit Maastricht die ons schreef over moeilijk te begrijpen nieuwsberichten. Een van de pijlers van NOS op 3 is het uitleggen

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Handleiding Telecom Manager. Versie : 20150709

Handleiding Telecom Manager. Versie : 20150709 Handleiding Telecom Manager Versie : 20150709 Inhoud Inhoud... 2 Documentbeheer... 3 1 Productinformatie... 4 2 Belgegevens... 8 3 Tegoeden... 13 4 Barrings... 18 5 Call forward... 24 6 Dataroaminglimiet...

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment)

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment) 1 KARAKTER DOELSTELLING Kiezen voor Dienstbaarheid Dienstbaarheid: Onvoorwaardelijke inzet voor de medemens. Met Karakter educatie leer je de jonge mensen om oprechte en rechtvaardige keuzes te maken.

Nadere informatie