Workshop Integriteit & Financiën Jaarcongres Controlling Alex van Groningen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshop Integriteit & Financiën Jaarcongres Controlling Alex van Groningen"

Transcriptie

1 Workshop Integriteit & Financiën Jaarcongres Controlling Alex van Groningen Theo Quaijtaal (HighQ)

2 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Pleonasme) De maatschappelijke en daarmee ethische grondslag van het ondernemen is het leveren van toegevoegde waarde die bijdraagt aan de ontwikkeling van mens en maatschappij. Bron Adam Smith (1776): Hij plaatste zijn beschouwingen over welvaartscreatie in zijn Wealth of Nations niet voor niets binnen het kader van moral sentiments. Ondernemingsactiviteiten moeten niet alleen winst opleveren, maar ook primair maatschappelijke toegevoegde waarde. Beide criteria zijn relevant. Als alleen op winst wordt gestuurd, wordt winst gepromoveerd van middel tot doel en komt de wereld op zijn kop te staan. 2

3 Relatie integriteit & MVO MVO-Thema s (internationale ISO norm) 3

4 Thema: Gedragscode (interne eisen) Hierbij gaat het de interne afspraken die worden gemaakt op het gebied van ethisch gedrag, naleving van de regels van de wet, (=compliance) respect voor internationale normen/ verwachtingen, respect en aandacht voor de belangen van belanghebbenden, verantwoording afleggen, transparantie en respect voor mensenrechten. 4

5 Kernwaarden Kernwaarden en kerncompetenties Controller Kerncompetenties Life Long Learning De attitude om zich nieuwe vaardigheden en kennis eigen te willen maken. Communicatie & Leiderschap Vermogen om informatie uit te wisselen binnen een betekenisvolle context en met gebruikmaking van goede interpersoonlijke vaardigheden. Vermogen om medewerkers resultaatgericht te motiveren, dirigeren en inspireren. Vakmanschap Hoog kwaliteitsniveau van het werk, efficiënte capabele wijze van opereren. Strategisch en kritisch denken Vermogen om data, kennis en inzicht te combineren om op hoog niveau strategische besluitvorming te ondersteunen. Integriteit Naleven van beroepsregels en beroepsethiek. Klant en marktfocus Vermogen om in te spelen op de veranderende behoeften van stakeholders. Betrokkenheid Betrokkenheid bij de business omgeving waarin men werkt. Vermogen tot combineren Vermogen om financiële en niet financiële informatie in een bredere context te interpreteren en te presenteren. Objectiviteit Onafhankelijkheid, ongekleurd en zonder persoonlijk belang. Technologie weten in te zetten Vermogen om met de inzet van technologie waarde toe te voegen aan klanten en werknemers. Bron: World Class Finance in de praktijk Fred Conijn, Edward Koops, Rob Uiterlinden 5 5

6 Vijf fundamentele beginselen Gedragscode registercontrollers en accountants D Deskundigheid O Objectiviteit P Professionaliteit IN INtegriteit G Geheimhouding 6

7 Integriteit (art. 2.2) Dit impliceert dat de (Register)controller / Accountant in al zijn interacties ZUS moet toepassen Toelichting: ZUS = zorgvuldig uitlegbaar - standvastig Hij/Zij moet niet geassocieerd worden met rapportages, aangiften of communicatie als hij van mening is dat deze onjuist of misleidend zijn, geen deugdelijke grondslag hebben, incompleet zijn of verhullen waar dit misleidend is. 7

8 Casus 1: de zakenreis U (Controller) bent op zakenreis in een ver buitenland. U wilt de lokale vestiging uitbreiden. De directeur van die vestiging geeft aan dat een bemiddelingsbureau snel de vereiste vergunning kan verzorgen. Dat kost dan wel 1000 Euro extra. Wat doet u? 8

9 Casus 2: de zakenreis U (Controller) bent op zakenreis in een ver buitenland. U wilt de lokale vestiging uitbreiden. De directeur van die vestiging geeft aan dat een bemiddelingsbureau snel de vereiste vergunning kan verzorgen. Dat kost dan wel Euro extra. Wat doet u? 9

10 Casus 3: De Bonus U bent controller. U bent Financieel Directeur en lid van de Business Unit-directie. De jaarlijkse bonus (tot 50% van het basissalaris) van de BU-directie (waaronder ook de RC) is afhankelijk van de jaarlijkse operationele winst ten opzicht van het budget. Aan het einde van boekjaar 2011 blijkt dat er ruim voldoende resultaten behaald zijn om de maximale bonus over 2011 te betalen. De BU-directie overlegt en de collega s verzoeken de RC, in het belang van hen allen, de resultaten boven de benodigde winst voor maximale bonus zoveel mogelijk af te romen door extra voorzieningen in 2011 te nemen die dan zo nodig in 2012 zouden kunnen worden aangewend om het resultaat te verhogen en de bonus voor 2012 grotendeels veilig te stellen. De Financieel directeur heeft uitgerekend dat de aldus te boeken extra voorzieningen onder de materialiteitsgrens van de accountant zouden vallen en aldus zouden worden geaccepteerd voor de jaarrekeningcontrole Dientengevolge redeneert hij dat het daarmee toelaatbaar is, extra voorzieningen altijd goed zijn in het kader van het voorzichtigheidsprincipe, en daarmee eerder te aanvaarden zijn dan bijvoorbeeld het activeren van kosten om winsten te flatteren. Wat doet u? 10

11 Ethiek vereist Zorgvuldigheid» rekening houden met rechten, belangen en welzijn alle belanghebbenden Uitlegbaarheid» beslissen op basis van goede argumenten vanuit maatschappelijk perspectief vanuit professioneel perspectief vanuit perspectief medewerker vanuit persoonlijk perspectief Standvastigheid» je rug recht houden bij verleidingen 11

12 Vanuit maatschappelijk perspectief Wat zijn in onze maatschappij de waarden en normen waarmee we aangeven wat we verstaan onder vreedzaam samenleven en vruchtbaar samenwerken? Gelijkheid (niet discrimineren) Rechtvaardigheid Solidariteit Vrijheid Redelijkheid en billijkheid Goed opdrachtnemerschap 12 12

13 Vanuit professioneel perspectief Fundamentele beginselen Integriteit Objectiviteit Deskundigheid en zorgvuldigheid Geheimhouding Professioneel gedrag Wat zou de robuuste controller / accountant doen? 13 13

14 Vanuit perspectief medewerker De kernwaarden, basiswaarden, business principles van de eigen organisatie De gedragscode(s) van de eigen organisatie Goed medewerkerschap Inspanningsverplichting om doelen organisatie te realiseren Collegiaal samenwerken op basis wederzijds respect Gezondheid en veiligheid zichzelf en anderen achten 14 14

15 Vanuit persoonlijk perspectief Waar sta ik voor, waar ga ik voor? Een goed leven Eerlijk zijn tegen je vrienden Inzet Vriendschap Ik wil de wet niet overtreden Gezondheid Je moet dieren met respect behandelen Aandacht voor je medemens 15 15

16 Methodiek om ZUS toe te passen en dus integriteit toe te passen Zes Stappenplan Ontwikkeld door Dr. Edgar Karssing & Prof. Dr. Ronald Jeurissen Soort van intervisie methodiek 16 16

17 Goed Zorgvuldigheid Goed Standvastigheid Hoe doe ik mijn werk goed? Fout Meer regels? Meer wetgeving? 17 Uitlegbaarheid

18 Morele oordeelsvorming Zes stappenplan 1. Welke beslissing moet ik nemen? 2. Wie zijn de belanghebbenden? 3. Wat zijn relevante kaders? (compliance) 4. Welke argumenten kunnen worden aangevoerd? 5. Wat is mijn conclusie? 6. Doe ik het ook? 18

19 Casus 4: Interimmer als assistent CFO U bent controller en werkt bij een grote, administratief georiënteerde organisatie in de publieke sector. Interim-bureau ABC levert uw organisatie veel personen die werken als controller en op de financiële administratie. Omdat u bij een ander onderdeel werkt, heeft U daar niet direct mee van doen. De directeur-eigenaar van het interim-bureau ABC is een oud-rc-studiegenoot van u. Op een dag ziet u deze oud-studiegenoot toevallig in het bedrijfsrestaurant en hij schuift aan uw tafel aan. Hij vertelt dat hij met zijn bureau de mogelijkheid heeft een offerte in te dienen bij de CFO voor een tijdelijke job van een jaar als assistent CFO. Dit is een part time job voor 3 dagen per week. Belangrijke elementen van deze rol zijn: toezicht houden op de kwaliteit van de financiële administratie en van de unit controlling, en zorgen voor tijdelijke en vaste bemensing. De directeur-eigenaar wil deze rol zelf wel op zich nemen, want, zo zegt hij in vertrouwen, uit strategische overwegingen van mijn bureau is het in deze moeilijke tijden een interessante opdracht mede omdat ik hierdoor gelegenheid heb om mijn mensen aan de praat te houden. Wat doet u? 19

VTOI De Dag van het Toezicht 17 april 2015

VTOI De Dag van het Toezicht 17 april 2015 BCG EBIs integriteit, waarden en normen versus toezicht VTOI De Dag van het Toezicht 17 april 2015 DRIE DIMENSIES VAN INTEGRITEIT Integriteit door het volgen van regels 3 Goed Moreel oordelen Argumenten

Nadere informatie

Zo brengen wij finance verder

Zo brengen wij finance verder Zo brengen wij finance verder HighQ financieel interim bestaat ruim 18 jaar. Kennis(deling), kwaliteit, betrouwbaarheid, ethiek, staan bij ons hoog in het vandaal. En dat willen we graag met elkaar blijven

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

Inkoop in verbinding

Inkoop in verbinding Inkoop in verbinding Verantwoord inkopen met stakeholders in het inkoopproces Annelies Niesert, Directeur Inkoop SNS Reaal John van Veen, Managing Consultant Benefit Nieuwegein 25 juni 2013 Agenda 1. Introductie

Nadere informatie

Versie 1.0 dd. 23 januari 2014 Pagina 1. Gedragscode

Versie 1.0 dd. 23 januari 2014 Pagina 1. Gedragscode Pagina 1 Gedragscode Inleiding etiqs Integrity Services hecht grote waarde aan ethisch handelen. Kwaliteit en ethiek zijn de verbindende factoren tussen etiqs en haar klanten. EtiQs heeft een gedragscode

Nadere informatie

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases.

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases. Toelichting vooraf Een van onze auteurs, Pierre Winkler, heeft op verzoek van de landelijke kenniskring ethiek in het mbo, een lezing gehouden over plaats en vormgeving van ethiek in SLB, Burgerschap en

Nadere informatie

Gedragscode Bureau Financieel Toezicht

Gedragscode Bureau Financieel Toezicht Gedragscode Bureau Financieel Toezicht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING Deze gedragscode beschrijft de waarden die richting geven aan het werken bij het Bureau Financieel Toezicht

Nadere informatie

Gedrag- en integriteitscode. Het Stedelijk Lyceum

Gedrag- en integriteitscode. Het Stedelijk Lyceum Gedrag- en integriteitscode Het Stedelijk Lyceum vastgesteld op 27-01-2016 Voorwoord Een onderwijsinstelling is een maatschappelijke instelling en draagt daarmee een grote verantwoordelijkheid. Het betekent

Nadere informatie

Avans Hogeschool Breda Den Bosch Academies ((A)AFM en ASIS Adventure Day

Avans Hogeschool Breda Den Bosch Academies ((A)AFM en ASIS Adventure Day Avans Hogeschool Breda Den Bosch Academies ((A)AFM en ASIS Adventure Day De toekomst van finance Theo Quaijtaal Beekse Bergen, 18 september 2014 Ter introductie: Theo Quaijtaal Inhoudelijke ontwikkeling:

Nadere informatie

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) (VGBA) Geldend per 1 januari 2014 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, Gelet op artikel 19, tweede lid, aanhef en

Nadere informatie

Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1

Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1 Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1 2 december 2013 1 De hiernavolgende tekst van VGBA geeft de tekst

Nadere informatie

Accountancy en integriteit

Accountancy en integriteit Accountancy en integriteit Jaap ten Wolde CIROC 5 oktober 2011 Bouwjaar 1947 Over de inleider KPMG 33 jaar. Openbaar accountant, daarna hoofd forensische accountancy 2005: Oprichter en partner IFO (Instituut

Nadere informatie

DE VRC GEDRAGSCODE. Inhoud

DE VRC GEDRAGSCODE. Inhoud DE VRC GEDRAGSCODE Inhoud Voorwoord Deel 1: Introductie Deel 2: Fundamentele beginselen Deel 3: Aanpak van gedragsmatige dilemma s Deel 4: Handhaving van de Code Deel 5: Slotbepalingen Voorwoord De eerste

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat?

Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat? Business Principles Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat? De Business Principles zijn een nadere uitwerking van de kernwaarden en de strategische thema s. Samen met onze purpose, missie,

Nadere informatie

Ethisch Leiderschap in de zorg

Ethisch Leiderschap in de zorg Ethisch Leiderschap in de zorg Ranking en Toezicht NVLO, 26 september 2014 Drs. Marlies Akemann-vanWerkhoven Adviseur Advies & Beleid, Kennemer Gasthuis Haarlem Introductie Wie heb ik voor me? Leiderschapstijlen

Nadere informatie

Integriteit, objectiviteit, professioneel gedrag (art. 2.2, 2.3 en beginselen

Integriteit, objectiviteit, professioneel gedrag (art. 2.2, 2.3 en beginselen Addendum VRC Gedragscode 2009 Cases Case 1: Bonus 1. Situatieschets Een RC is Financieel directeur en lid van de Business Unitdirectie. De jaarlijkse bonus (tot 50% van het basissalaris) van de BU-directie

Nadere informatie

GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER HANDELSPRAKTIJKEN

GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER HANDELSPRAKTIJKEN GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER HANDELSPRAKTIJKEN RICHTLIJN OVER HANDELSPRAKTIJKEN Magna moet zijn verplichting om bij al onze transacties eerlijk en integer te handelen, nakomen. We moeten

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a.

Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a. Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a. 2017 Inhoudsopgave Gedragscode Waarom een gedragscode? 3 Voor wie geldt de gedragscode? 3 Openbaarheid gedragscode 3 Onze mensen, klanten en planeet

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

VRC GEDRAGSCODE Inhoud

VRC GEDRAGSCODE Inhoud VRC GEDRAGSCODE Inhoud Voorwoord Deel 1: Introductie Deel 2: Fundamentele beginselen Deel 3: Aanpak van gedragsmatige dilemma s Deel 4: Handhaving van de Code Deel 5: Slotbepalingen Voorwoord De eerste

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 1

Praktijk Voorbeeld nº 1 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 1 Van Dorp installaties bv Sector: Technische installaties Core Business / Belangrijkste Brandpreventie, technische ondersteuning, klimaatbeheersing

Nadere informatie

Professionaliteit in wetenschap en zorg

Professionaliteit in wetenschap en zorg Professionaliteit in wetenschap en zorg Symposium: in balans Utrecht 27 november 2015 Dr. Hans van Dartel, ethicus, verpleegkundige (np) Voorzitter Commissie Ethiek V&VN Opzet Verkenning waarden van praktijken

Nadere informatie

Blij kuiken of veilig kuiken?

Blij kuiken of veilig kuiken? Blij kuiken of veilig kuiken? Een dilemma tussen welzijn en voedselveiligheid Mariska van Asselt, DVM Inhoud Aanleiding Welzijn vleeskuikens Voedselveiligheid Morele waarden Afweging Conclusie Aanleiding:

Nadere informatie

Inhoud 2 DE VRC GEDRAGSCODE 3

Inhoud 2 DE VRC GEDRAGSCODE 3 1 Inhoud 4 7 13 20 24 25 Voorwoord Deel 1: Introductie Deel 2: Fundamentele beginselen Deel 3: Aanpak van gedragsmatige dilemma s Deel 4: Handhaving van de Code Deel 5: Slotbepalingen 2014 VRC, Amsterdam.

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN

INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN Integriteitscode Stichting Primair en Voortgezet Onderwijs Zuid-Nederland Vastgesteld op 17 februari 2014 1 INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN 1 Inleiding... 3 2 Wie vallen er onder de code?... 3 3

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK. inzake

RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK. inzake Zaaknummer: RvB VRC 2012-001 Datum uitspraak: 11 februari 2014 RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK inzake 1. ( ), wonende te ( ), 2. ( ), wonende te ( ), 3. ( ), wonende te ( ),

Nadere informatie

Het Pi-manifest Kracht door persoonlijke groei & eigenheid

Het Pi-manifest Kracht door persoonlijke groei & eigenheid Inleiding Pi-groep is opgericht op 17 maart 2004. De visie die ten grondslag ligt aan het ontstaan van Pi-groep is in dit document vastgelegd. Met het vastleggen van de visie, missie en doelstellingen

Nadere informatie

Handboek maatschappelijke stage MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN!

Handboek maatschappelijke stage MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN! Naam: Heerbeeck college Best Schooljaar 2014-2015 MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN! -handen ineen -elkaar helpen -samenwerken -iets voor een ander doen -sociaal Stage coördinator: mevr. A. Luteyn

Nadere informatie

Motivering (Her)benoeming commissaris van een toegelaten instelling

Motivering (Her)benoeming commissaris van een toegelaten instelling (Her)benoeming commissaris van een toegelaten instelling Op dit formulier geeft u uw motivering aan voor de voorgenomen benoeming of herbenoeming van een commissaris. In paragraaf 2 gaat het om de algemene

Nadere informatie

BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE

BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE 1 Boeiend en verrijkend. Ook verschillend van invalshoeken en belangen Het was mijn doel om van de ervaringen van anderen te leren en dat is geslaagd De rondetafelsessies

Nadere informatie

Ethisch leiderschap ethiek en dilemma s

Ethisch leiderschap ethiek en dilemma s Ethisch leiderschap ethiek en dilemma s Prof. Dr. Ronald Jeurissen Leadership Entrepreneurship Stewardship info@nyenrode.nl +31 (0)346-291 291 www.nyenrode.nl Programma Inleiding Ethiek en ethische handelen

Nadere informatie

Allen hierboven genoemde betrokkenen mogen rekenen op een duidelijk, behulpzaam en toegankelijk apparaat.

Allen hierboven genoemde betrokkenen mogen rekenen op een duidelijk, behulpzaam en toegankelijk apparaat. Gedragscode Prins Claus Fonds 3 Prins Claus Fonds Jaarverslag 2002 Zo zijn onze manieren! Inleiding Een gedragscode voor het Prins Claus Fonds dient rekening te houden met de aard van de organisatie, het

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

OVEREENKOMST TUSSEN. SECURITAS AB (publ) UNION NETWORK INTERNATIONAL DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS (SWEDISH TRANSPORT WORKERS UNION) OVER

OVEREENKOMST TUSSEN. SECURITAS AB (publ) UNION NETWORK INTERNATIONAL DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS (SWEDISH TRANSPORT WORKERS UNION) OVER Gelieve er nota van te nemen dat dit een vertaling is van een origineel document in het Engels. OVEREENKOMST TUSSEN SECURITAS AB (publ) EN UNION NETWORK INTERNATIONAL EN DE ZWEEDSE UNIE VOOR TRANSPORTWERKERS

Nadere informatie

Raad van Toezicht Marketing Drenthe

Raad van Toezicht Marketing Drenthe Algemeen functieprofiel i Raad van Toezicht Marketing Drenthe versie 1.0 RBe okt 2017 Inleiding De Raad van Toezicht is een belangrijk intern toezichthoudend orgaan van Marketing Drenthe. Het is daarom

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

POSITION PAPER GEDRAGSCODE

POSITION PAPER GEDRAGSCODE POSITION PAPER GEDRAGSCODE DE BNA GEDRAGSCODE: WAARDEVOL VOOR ZOWEL OPDRACHTGEVER, SAMENLEVING ALS ARCHITECTENBRANCHE ZELF Integriteit en transparantie zijn onderscheidende kernmerken voor modern ondernemerschap.

Nadere informatie

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen;

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen; Reglement Commissie Vertrouwenspersonen NBA Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, gelet op de artikelen 3, onderdeel a en 11, eerste lid van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen

Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen Visies Visies Artevelde Algemene op op Hogeschool zorgrelatie zorgrelatie casus Gent Gent, 24 mei 2016 Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen Axel Liégeois KU Leuven Broeders

Nadere informatie

TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE. 8 februari

TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE. 8 februari TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE 8 februari 2017 1 Inleiding In deze toezichtvisie geven wij als de Raad van Toezicht van het Nova College aan waarom wij toezicht houden, wat we daarmee willen

Nadere informatie

Profiel lid raad van commissarissen

Profiel lid raad van commissarissen Profiel lid raad van commissarissen Profiel lid raad van commissarissen Doel Het houden van toezicht op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken van Agrico B.V. en de daaraan verbonden

Nadere informatie

Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat

Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat 1. Rekenschap Het afleggen van rekenschap betekent dat een bedrijf verantwoordelijkheid neemt voor de impact die het heeft

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control Alleen de top biedt het perspectief Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller business in control De registercontroller als business partner voor het management De functie van controller

Nadere informatie

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma:

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma: Dilemmamethode (zie: Jacques Graste, Omgaan met dilemma s. Een methode voor ethische reflectie hoofdstuk 2 in Henk Manschot en Hans van Dartel In gesprek over goede zorg. Overlegmethoden voor ethiek in

Nadere informatie

Intercool Gedragscode

Intercool Gedragscode Intercool Gedragscode Onze klanten hebben een keuze, en hoe wij presteren bepaalt of zij voor ons kiezen. We zijn ambitieus, we stellen hoge maar realistische doelen, we leveren resultaten en we luisteren

Nadere informatie

Gedragscode. vvio vereniging van Vlaamse industriële ontwerpbureaus

Gedragscode. vvio vereniging van Vlaamse industriële ontwerpbureaus Gedragscode Gedragscode 1. Verantwoordelijkheid naar klanten 1.1 > Opdracht Het lid verbindt zich ertoe voor het aanvaarden van een opdracht een schriftelijke beschrijving van aanpak, planning en financiële

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam. De universiteit voor denkers en doeners. Integriteitscode. CODE:i

Erasmus Universiteit Rotterdam. De universiteit voor denkers en doeners. Integriteitscode. CODE:i Erasmus Universiteit Rotterdam. De universiteit voor denkers en doeners. Integriteitscode CODE:i Missie De Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) heeft als primaire taken het genereren en overdragen van

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Ethische bedrijfsprincipes

Ethische bedrijfsprincipes Ethische bedrijfsprincipes Vepo Cheese b.v. Beneluxweg 1 2411NG Bodegraven Nederland 1 Ethische bedrijfsprincipes Inhoudsopgave Blz. Gedragsregels 3 1. Algemene bedrijfsprincipes 3 2. Naleving 3 3. Melden

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

INTEGRITEITSCODE WONINGBOUWVERENIGING BETER WONEN

INTEGRITEITSCODE WONINGBOUWVERENIGING BETER WONEN INTEGRITEITSCODE WONINGBOUWVERENIGING BETER WONEN INLEIDING Woningbouwvereniging Beter Wonen staat midden in de samenleving. We zijn er voor onze klanten (leden, huurders, woningzoekenden etc.) en voelen

Nadere informatie

Gedragscode. Rabobank Groep

Gedragscode. Rabobank Groep Gedragscode Rabobank Groep Gedragscode Gedragscode Deze gedragscode bevat de uitgangspunten voor het gedrag van ieder die een functie vervult binnen de Rabobank Groep. De gedragscode is een uitwerking

Nadere informatie

Informatiebeveiliging en privacy. In kleine stapjes zonder grote woorden

Informatiebeveiliging en privacy. In kleine stapjes zonder grote woorden Informatiebeveiliging en privacy. In kleine stapjes zonder grote woorden 1 Programma 1. Waarom privacy er toe doet 2. Waar gaat privacy over 3. Bewust 6x Zorgvuldiger 4. Waar zitten de risico s 5. Vragen

Nadere informatie

Ethiek en Beroepsactie voor rotariërs

Ethiek en Beroepsactie voor rotariërs Ethiek en Beroepsactie voor rotariërs District Assembly1630 Hasselt 13 maart 2010 1 Ethiek van verantwoordelijkheid is een permanente vraagstelling over de gevolgen van gestelde handelingen t.o.v. anderen

Nadere informatie

Transparantie Public Affairs is een vak dat volgens de beroepsvereniging in alle openheid bedreven wordt.

Transparantie Public Affairs is een vak dat volgens de beroepsvereniging in alle openheid bedreven wordt. HANDVEST 1. Inleiding Wat kunnen en mogen politici, ambtenaren en journalisten verwachten van leden van de Beroepsvereniging voor Public Affairs (BVPA) die het vak van Public Affairs uitoefenen? En waarop

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Gedrag om trots op te zijn

Gedrag om trots op te zijn Gedrag om trots op te zijn Oversluizen Thermal Engineering B.V. geeft aandacht aan de belangen van haar klanten, medewerkers, zakenpartners en onze omgeving. Door dit uitgangspunt altijd voor ogen te houden

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening. Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016

Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening. Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016 Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016 1 'Het screeningsaanbod heeft tot doel zwangere vrouwen en hun partners die

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

Jaarvergadering Accountants in business. De moderne accountant in business is flexibel

Jaarvergadering Accountants in business. De moderne accountant in business is flexibel Jaarvergadering Accountants in business De moderne accountant in business is flexibel 26 april 2012 Agenda 18.00 uur Opening door Erica Steenwijk - bestuurslid ledengroep AIB Status update 18.25 uur Inleiding

Nadere informatie

Externe Integriteitcode Wonen Noordwest Friesland

Externe Integriteitcode Wonen Noordwest Friesland Externe Integriteitcode Wonen Noordwest Friesland juni 2007 Inleiding Deze notitie bevat de integriteitcode van Wonen Noordwest Friesland. Hierin staat aangegeven wat bij Wonen Noordwest Friesland verstaan

Nadere informatie

Contents. Inhoudsopgave 1. ALGEMEEN GEDRAGSREGELS SANCTIES INWERKINGTREDING INTRODUCTIE... 3

Contents. Inhoudsopgave 1. ALGEMEEN GEDRAGSREGELS SANCTIES INWERKINGTREDING INTRODUCTIE... 3 Inhoudsopgave Contents 1. ALGEMEEN... 3 1.1 INTRODUCTIE... 3 1.2 DOEL VAN DE GEDRAGSCODE... 3 1.3 DE KERNWAARDEN VAN KAS BANK... 3 2. GEDRAGSREGELS... 4 2.1 ALGEMENE GEDRAGSREGELS BETREFFENDE INTEGRITEIT...

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Versie 2016 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID 3 3. ETHISCHE UITGANGSPUNTEN & DUURZAAMHEID 3 4. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

GEDRAGSCODE/ GEDRAGSREGELS. VOOR MEDEWERKERS van de NOVEC groep

GEDRAGSCODE/ GEDRAGSREGELS. VOOR MEDEWERKERS van de NOVEC groep GEDRAGSCODE/ GEDRAGSREGELS VOOR MEDEWERKERS van de NOVEC groep Inleiding Als aanbieder van mast infrastructuur, glasvezeldiensten, rentmeesterdiensten en leverancier van (turn-key) projecten voor mobiele

Nadere informatie

GEDRAGSCODE. versie GC2016.A uitgave van Stichting Keurmerk Senioren Belangen, Postbus 1159, 1270 BD Huizen,

GEDRAGSCODE. versie GC2016.A uitgave van Stichting Keurmerk Senioren Belangen, Postbus 1159, 1270 BD Huizen, GEDRAGSCODE versie GC2016.A03 2016 uitgave van Stichting Keurmerk Senioren Belangen, Postbus 1159, 1270 BD Huizen, www.senior-ok.nl Iedereen vertrouwt op de vakkennis van professionals. Bekwaam zijn is

Nadere informatie

ZAKENPARTNER GEDRAGSCODE

ZAKENPARTNER GEDRAGSCODE ZAKENPARTNER GEDRAGSCODE LORD Corporation ( LORD ) zet zich in voor zakendoen met integriteit en hoge ethische normen. Daarnaast verplichten wij onszelf tot de naleving van alle wetgeving en voorschriften

Nadere informatie

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics De controller als choice architect Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics Wat doet een controller? Hoofd administratie Boekhoudsysteem/grootboek/accountingregels

Nadere informatie

PostNL Business Principles

PostNL Business Principles 3 december 2014 PostNL N.V. PostNL Business Principles Raad van Bestuur Auteur Director Audit & Security Titel PostNL Business Principles Versie 1.1 Dit document is een vertaling van de Engelstalige versie.

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Welkom U bent welkom Opening Bedrijfspresentatie: de 4 van Control4enterprise Pauze Inspirerende presentatie en workshop: Focus op 2020 Afsluiting

Welkom U bent welkom Opening Bedrijfspresentatie: de 4 van Control4enterprise Pauze Inspirerende presentatie en workshop: Focus op 2020 Afsluiting Welkom U bent welkom * Opening * Bedrijfspresentatie: de 4 van Control4enterprise * Pauze * Inspirerende presentatie en workshop: Focus op 2020 * Afsluiting * Netwerkborrel met minibuffet * Mogelijkheid

Nadere informatie

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013.

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Inkoopbeleid 2013 Versiegeschiedenis Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Goedkeuring van Actualisatie artikel 4.3 Actualisatie artikel 4.4 Toevoegen bijlage 7.1. 29 januari 2014. Samenvatting

Nadere informatie

Gedragscode praktijkgericht onderzoek voor het hbo

Gedragscode praktijkgericht onderzoek voor het hbo Gedragscode praktijkgericht onderzoek voor het hbo Gedragscode voor het voorbereiden en uitvoeren van praktijkgericht onderzoek binnen het Hoger Beroepsonderwijs in Nederland Advies van de Commissie Gedragscode

Nadere informatie

Kwaliteit van de accountantscontrole

Kwaliteit van de accountantscontrole Kwaliteit van de accountantscontrole Toezicht op Accountantsorganisaties Anton Bollen Marianne van der Zijde 24 november 2010 Programma AFM rapport 1 september 2010 Reacties op AFM rapport Het AFM team

Nadere informatie

Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent

Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent Kees Jan van der Boom, klinisch psycholoog Lid Bestuurscommissie Ethische Zaken & Taskforce Privacy (NIP) Beroepscode NIP, artikel 100

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Toezichtvisie van de Raad van Toezicht

Toezichtvisie van de Raad van Toezicht Toezichtvisie van de Raad van Toezicht Aldus vastgesteld door de Raad van Toezicht d.d.14 december 2015 Toezichtvisie 2015-2022 Tegen de achtergrond van het discussiestuk van de Nederlandse Vereniging

Nadere informatie

Algemene Beleidsuitgangspunten

Algemene Beleidsuitgangspunten Shell International B.V. 2010 Deze publicatie, of onderdelen daarvan, mogen niet worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt zonder toestemming van Shell International B.V. Deze toestemming zal onder normale

Nadere informatie

CAT B / Cursusafhankelijke toets

CAT B / Cursusafhankelijke toets Oefentoets CAT B1.2.4 0809 / Cursusafhankelijke toets Cursus B1.2 4 0708 het verhaal van de patiënt Cursuscoördinator dr. A.K. Oderwald 4 Opdrachten, gesloten boek, open vragen, MET antwoord aanwijzingen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE ( Code of conduct )

GEDRAGSCODE ( Code of conduct ) GEDRAGSCODE ( Code of conduct ) KALB Accountants & Adviseurs Wie zijn wij en waar staan wij voor? Mensen die integriteit, respect en teamwerk laten zien Energieke en enthousiaste mensen die plezier in

Nadere informatie

MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT

MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT INTRODUCTIE De Motives, Values, Preferences Inventory () is een persoonlijkheidstest die de kernwaarden, doelen en interesses van een persoon in kaart brengt.

Nadere informatie

Bevorderen van samenwerking (4)

Bevorderen van samenwerking (4) Bevorderen van samenwerking (4) Het gaat heel goed met de samenwerking in mijn verantwoordelijkheidsgebied. Ik denk wel dat er nog meer voordeel te halen is uit samenwerking. Directeur Agnes... Een foto

Nadere informatie

Beloningsonderzoek 2013 Onderzoek naar salaris, targets en werkomgeving

Beloningsonderzoek 2013 Onderzoek naar salaris, targets en werkomgeving NBA-VRC & ROBERT WALTERS Beloningsonderzoek 2013 Onderzoek naar salaris, targets en werkomgeving Het salaris van de controller: wanneer wil de controller weg? Bob van Ginkel, Associate director Robert

Nadere informatie

Ethische knopen doorhakken in het sociaal werk

Ethische knopen doorhakken in het sociaal werk Ethische knopen doorhakken in het sociaal werk Peter Brepoels Intro De auteurs: Kris Stas, Agnes Verbruggen en Hilde Vlaeminck: docenten beroepsethiek en deontologie, uit drie verschillende opleidingen

Nadere informatie

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Beste vrijwilliger van Netwerk Gewoon Samen, Netwerk Gewoon Samen heeft

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord. Definities

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord. Definities VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS REGLEMENT COMMISSIE HANDHAVINGÐIEK INHOUDSOPGAVE Voorwoord I Definities Artikel 1. Definities II III IV V Commissie Handhaving&Ethiek Artikel 2. Instellen commissie

Nadere informatie

De wettelijk verankerde regels van goede corporate governance en de Governance Code Verzekeraars;

De wettelijk verankerde regels van goede corporate governance en de Governance Code Verzekeraars; Algemene profielschets Raad van Bestuur Menzis maart 2014 1. Algemeen De Coöperatie Menzis U.A. (Menzis) omvat onder andere de drie zorgverzekeraars Menzis, Anderzorg en Azivo, en het Zorgkantoor dat in

Nadere informatie

Samenvatting Finance Monitor

Samenvatting Finance Monitor Samenvatting Finance Monitor Welke thema s beïnvloeden het werk van financials? De Finance Monitor van USG Finance en Tijdschrift Controlling geeft inzicht in de thema s die het werk van financials gaan

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Asset Management gemeente SWF in het kort. Aanleiding Risico Gestuurd Asset Management. Aanpak Risico Gestuurd Asset Management

Asset Management gemeente SWF in het kort. Aanleiding Risico Gestuurd Asset Management. Aanpak Risico Gestuurd Asset Management 1 2 3 4 Asset Management gemeente SWF in het kort Aanleiding Risico Gestuurd Asset Management Aanpak Risico Gestuurd Asset Management Risico-gebaseerde lange termijn planning 15 tips (Do s) Asset Management

Nadere informatie