inhoudsopgave VOORWOORD...5 TALEN...6 Algemeen Nederlands Engels Duits Frans Italiaans Spaans Russisch Tsjechisch Zweeds CULINAIR...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "inhoudsopgave VOORWOORD...5 TALEN...6 Algemeen Nederlands Engels Duits Frans Italiaans Spaans Russisch Tsjechisch Zweeds CULINAIR..."

Transcriptie

1 inhoudsopgave VOORWOORD...5 TALEN...6 Algemeen Nederlands Engels Duits Frans Italiaans Spaans Russisch Tsjechisch Zweeds LITERATUUR...10 Literaire verkenningen Literatuur leren lezen Jaren 60, beeldende kunst en literatuur Workshop: Ode aan de limerick Lezing: Zweedse thrillers KUNST & CULTUUR...12 Openingslezing van het seizoen...12 Lezing: De zestiger jaren Geschiedenis...12 Lezing: Nieuwe inzichten in de Gelderse limes Lezing: Pruisen in de Liemers Lezing: Baltische landen Kunstgeschiedenis...12 Algemene kunstgeschiedenis - Basiscursus: Grieken tot heden Algemene kunstgeschiedenis - Genres Algemene kunstgeschiedenis - Verbreden en verdiepen Algemene kunstgeschiedenis - Kunst kijken in Nederland Schitterende Jungendstil/Art Nouveau, Art-Deco Impressionisme in Nederland - Licht en lucht zijn de groote tovenaars Lezing: Paleis van koning Minos in Knossos (Kreta) De kunst van de Antieke Oudheid MuseumInZicht Snelcursus: Inleiding in de westerse kunstgeschiedenis Lezing: Kokoschka Mensen en dieren Lezing: Gauguin, Bonnard, Denis - Profeten van de avant-garde Kunst op reis: Italië - ome, Florence, Venetië Muziek...14 Zingen kun je leren Zingen kun je leren, gevorderden Het Gelders Orkest 1 inleiding, repetitie, concertbezoek Het Gelders Orkest 2 inleiding, repetitie, concertbezoek Lang leve de opera! Verdi en Wagner Tsjaikovsky ( ) - Een typisch Russische componist? Van solo tot kamerorkest - Van J.S. Bach tot W.A. Mozart Filosofie...15 Ik filosofeer dus ik ben - Thematische inleiding in de filosofie Algemeen...15 Lezing: Kabbala en de Bijbelcode Lezing: Ouder worden: een zorg? Lezing: Afghanistan, vliegeren en vechten Lezing: Wasserburgen im Münsterland Excursie: Wasserburgen im Münsterland Lezing: Wie ist dat bei euch? Hoe goed kennen we onze buren? Lezing: Stockholm Lezing: Helsinki CULINAIR...16 Kookschool Italië in de winter Workshop: pasta s maken Vegetarisch koken Workshop: bereiden van groot vlees rollade of lamsbout Oerkoken Workshop: paella Workshop: tapas Tapas Gezond koken met een klein budget Workshop: Pie & crumble Back to basic Workshop: Full Irish breakfast Workshop: Kerstdiner Workshop: Falafel Workshop: Indiaas vegetarisch Kooktechnieken Workshop: Afternoon tea Indische keuken Rijsttafel Turkse keuken Workshop: Turkse pizza/lahmacun Koken voor mannen deel 1 Koken voor mannen deel 2 Proeverijen...18 Droomreis met de Stadsbrouwer Ik weet wat van wijn: Wijnvignet Workshop: Wijn, bier en kaas CREATIEF...20 Hobby & vrije tijd...20 Voorbij de KANTLIJN Kerst-Patchwork! Collages handmade Diadecoraties Kaarsenstandaard mozaïek Vrije mozaïek Interieur metamorfose Bloemschikken...21 Bloemschikken beginners Workshop: Oogstmaand Workshop: Herfst tafelstuk Workshop: Herfst stapeling Workshop: Kerst krans - Sfeervol, warm en uitnodigend Workshop: Kerst kegel - Van herfst naar kerst Workshop: Kerst prinsesjes Workshop: Uitbundig voorjaarsstuk - De lente komt eraan! Workshop: Voorjaarsboeket Workshop: Pasen boog Workshop: Pasen barokschikking 3

2 inhoudsopgave KUNSTZINNIGE VORMING...22 Tekenen & schilderen...22 Basiscursus tekenen Basiscursus tekenen, vervolg Basiscursus tekenen, gevorderden Tekenen en schilderen Workshop: Zentangle tekenen Schilderen in de voetsporen van Workshop: Boeddha portrettekenen en schilderen Aquarelleren Portret in aquarel Landschap in aquarel Schilderen van aquarel tot olieverf Schilderen à la carte Model en portret, open atelier Portretschilderen/tekenen naar model Expressief tekenen en schilderen Workshop: Schilderen met spons en paletmes Workshop: Experimenteel schilderen Workshop: Turks marmeren, ebru op stof Chinees schilderen en kalligrafie Sumi-e voor beginners Beeldende vorming...24 Keramiek: pottenbakken/boetseren Zilveren ring gieten Edelsmeden Papier-maché Fotografie...25 Beter fotograferen Fotografie op locatie Flitsend omgaan met uw opzetflitser Portretfotografie Digitaal fototoestel Lightroom 4.0 Adobe Photoshop Elements MENS & MAATSCHAPPIJ...26 Gezondheid & beweging...26 Yoga Tai Chi Yang stijl Tai Chi Sun stijl Gezond bewegen op muziek Dansen op wereldmuziek Shiatzu massage Workshop: Voetreflexzone massage Workshop: Lachen zonder reden Workshop: lachen zonder reden, vervolg Persoonlijke ontwikkeling...27 Assertiviteit Mindfulness Workshop: Omgaan met dominantie mensen Presenteren, je kunt het leren Workshop: Improviseren, je kunt het leren Tijd voor jezelf, tijd voor je kwaliteiten! Cursus intuïtieve ontwikkeling Workshop: Lichaamstaal - Hoe kom ik op de ander over? Lezing: De kunst en waarde van het voorlezen NLP kennismakingscursus NLP vervolgcursus Werkplezier: Sleutelen aan je loopbaan Workshop: Kies je kleur Workshop: Kledingstijl Op zoek naar uw voorouders - Stamboomonderzoek voor beginners Toneelcursus Uiterlijke verzorging met natuurlijke methoden Workshop: Persbericht schrijven Snellezen, geheugentraining en mindmappen Spiritueel...29 Workshop: Klankschalen Zen meditatie Inleiding in het sjamanisme Taoïsme en I Tjing Verdiepingscursus astrologie Handmudra s JEUGD...30 Schildersatelier: Met andere ogen zien Papier-maché Archeologie Archeologie, vervolg Portrettekenen Workshop: Boeddha portrettekenen Workshop: Zentangle Workshop: Keith Haring Computertypen Presenteren, je kunt het leren Workshop: Azijn papiermarmeren Alles beweegt INFORMATICA...32 Werken met Windows 7 Werken met Windows 7 vervolg Microsoft Office Word 2010 Microsoft Office Word 2010 vervolg Microsoft Office Word 2010 op verzoek Microsoft Office Excel 2010 Microsoft Office Excel 2010 vervolg Social Media: Facebook, LinkedIn, Twitter Workshop: Facebookmarketing voor kleine ondernemers LinkedIn - Jezelf profileren en netwerken Meer weten over de Ipad Maak je eigen website/blog - Basiscursus beginners Website ontwerpen, vervolg Grafisch ontwerpen op de computer Lightroom 4.0 Adobe Photoshop Elements ALGEMENE INFORMATIE...35 CURSUSVOORWAARDEN...36 INSCHRIJFFORMULIER...37 zondag 1 september 2013 open dag uur 42

3 voorwoord WELKOM Bij de Volksuniversiteit bieden wij u in het seizoen weer een scala aan mogelijkheden om uw vrije tijd, zowel overdag als s avonds, op een leuke en zinvolle manier te besteden. Let vooral ook op de loopbaan gerelateerde activiteiten! Gezellig met andere mensen iets leren en ontspannen bezig zijn, voor jezelf of je werk. NIEUW Van rijkswege worden wij per 1 juli 2013 belast met een BTW heffing van 21 %. Doordat wij óók een deel van onze gemeentelijke subsidie kwijtraken, ontkomen wij jammer genoeg niet aan een prijsverhoging. In het vervolg zult u de meeste correspondentie van ons via ontvangen. Alleen diegenen zonder adres ontvangen nog berichten per post. Het bestellen van lesboeken (talen- en computercursussen) wordt aan de cursist zelf overgelaten. Opening van het seizoen met een ludieke lezing van kunsthistorica Carla van Wely over de 60-er jaren. Voor leden én sponsoren gratis toegankelijk. Een 60-er jarenproject! In aparte onderdelen én in z n totaliteit aan deel te nemen. Zie bijgevoegde folder. Onze slogan blijft: WIJ MAKEN LEREN LEUK! Iedereen, ongeacht vooropleiding, leeftijd of achtergrond, kan hier met een relatief klein aantal andere cursisten in een prettige ongedwongen sfeer ons aanbod volgen. Ga er eens rustig voor zitten en maak uw keuze uit het uitgebreid cursusaanbod. Wilt u advies van docenten, kom dan naar de OPEN DAG ZONDAG 1 SEPTEMBER UUR Mist u iets in ons aanbod, laat het ons weten. Uw vraag wordt dan wellicht omgezet in ons aanbod voor het volgend cursusprogramma. Namens alle medewerkers wens ik u een informatief, leerzaam en plezierig cursusjaar toe. Juni 2013 Titia van den Akker-Schurink, directeur KINDERFEESTJES Een leuke en creatieve manier om je verjaardag te vieren. Met boetseren, pottenbakken, eigen zeepjes maken en schilderen, maken de kinderen hun eigen kunstwerk. Een kookfeestje behoort ook tot de mogelijkheden. Er is nog meer keus, informeer naar de mogelijkheden! OP MAAT CURSUSSEN Heeft u als bedrijf of bepaalde groep speciale wensen, bijvoorbeeld met uw team experimenteel schilderen of tapas maken? Een opfriscursus Duits, Engels of Excel? Het kan allemaal! Laat ons uw wensen weten en wij regelen het voor u! 5

4 talen ALGEMEEN Bij onze taalcursussen staat de spreek- en luistervaardigheid centraal, hier wordt vanaf het begin op geoefend. Naast de taal wordt ook aandacht geschonken aan de cultuur van het land, want taal is meer dan taal alleen. De groepen zijn klein zodat de docent aan elke cursist ruim persoonlijke aandacht kan schenken en er bovendien snel een gezellige sfeer ontstaat. In de regel zijn de taalcursussen niet gericht op het behalen van een diploma. Daardoor kan ook, binnen zekere grenzen, rekening gehouden worden met de behoeften en wensen van cursisten. Het beste resultaat van een taalcursus wordt behaald als, naast het bijwonen van de lessen, ook thuis voldoende tijd besteed wordt aan het verwerken van de lesstof. Genoemde prijzen zijn exclusief lesmateriaal, tenzij anders vermeld. Lesmateriaal De cursusboeken zijn niet bij de cursusprijs inbegrepen en u dient deze zelf aan te schaffen. U kunt de boeken o.a. bestellen bij de reguliere boekhandel, of Uitzonderingen staan vermeld bij de betreffende cursus. Houdt u rekening met verzendkosten. Genoemde prijzen zijn onder voorbehoud. Omdat cursussen pas definitief kunnen doorgaan als een bepaald minimum aantal cursisten zich heeft ingeschreven, is het aan te raden te wachten met het bestellen van boeken tot u onze uitnodigingsbrief/ factuur heeft ontvangen. Niveaus Na het volgen van de taalcursussen niveau 1 en 2, is er een redelijke zelfredzaamheid verkregen in die taal. Na niveau 3 en 4 is de basisgrammatica van de taal behandeld en is er ook een behoorlijke spreekvaardigheid. De conversatiecursussen bieden vervolgens de mogelijkheid om deze kennis verder te verdiepen en uit te breiden. Tevens is dit een goede gelegenheid om eerder opgedane kennis op peil te houden en zich te verdiepen in de cultuur en letterkunde van het land. TALEN niveau 1 INTENSIEF Dit zijn taalcursussen voor diegenen die de beginselen van een taal in hoog tempo willen leren. In een korte periode wordt dezelfde stof behandeld als in de gewone jaarcursus niveau 1. Deze cursussen zijn dan ook speciaal bedoeld voor personen die niet in de gelegenheid waren deel te nemen aan de cursussen die in september van start zijn gegaan. Nu dus geen verloren jaar meer, dankzij deze intensiefcursussen. Talen op reis Op vakantie? Maar de taal niet spreken en zich toch graag een beetje thuis willen voelen in het vakantieland? Dan zijn deze taalcursussen zeker de moeite waard. De basisgesprekjes in vakantiesituaties worden geleerd, zodat een ieder zich op reis kan redden. Ook wordt er aandacht besteed aan het land zelf, de cultuur, zeden en gewoonten. De lessen starten in het voorjaar van NEDERLANDS Workshop: Grammatica opfriscursus Een vreemde taal leren en een aantal grammaticale begrippen vergeten? Deze workshop is voor die mensen die hun kennis van de grammatica willen opfrissen. De lesstof die aan bod komt, is bedoeld ter ondersteuning, zodat de cursist makkelijker de woordsoorten en grammaticale begrippen kan herkennen die worden gebruikt bij het aanleren van een vreemde taal. Basiscursus werkwoorden Tijdens deze korte cursus leert u op overzichtelijke wijze hoe u de werkwoorden moet schrijven. Allereerst krijgt u een klein stukje grammatica. Vervolgens leert u de regels voor de tegenwoordige tijd, de verleden tijd en het voltooid deelwoord. Tevens leert u het verschil tussen sterke en zwakke werkwoorden en komt de gebiedende wijs aan bod. Foutloos schrijven Goed schrijven, zonder spelling- of vormfouten is niet zo gemakkelijk. Tijdens deze cursus worden de meest voorkomende problemen op het gebied van de geschreven Nederlandse taal aangepakt. Natuurlijk worden daarbij de laatste spellingregels gevolgd. Tevens krijgt een ieder de gelegenheid om zelf een taalkwestie in te brengen waar de docente nader op in zal gaan. Een uitvoerige beschrijving van deze cursus is bij de Volksuniversiteit verkrijgbaar. Conversatie Nederlands Tijdens deze mondelinge cursus leert u door middel van rollenspelen beter Nederlands spreken. De docent heeft een methode ontwikkeld waarbij de meest voorkomende fouten in de gesproken taal van de cursisten worden aangepakt. De nadruk ligt hierbij op woordgebruik en zinsbouw. Uitbreiding van de woordenschat en aandacht voor de uitspraak zijn bijkomende aandachtpunten. ENGELS Engels 1 rustig tempo Lesmateriaal: Fairway 1 tekst- en werkboek (2CD) ( 26,-). ISBN Engels 2 rustig tempo Lesmateriaal: Fairway 1 tekst- en werkboek (2CD) ( 26,-). ISBN Engels 3 rustig tempo Lesmateriaal: Fairway 2 tekst- en werkboek (2CD) ( 26,-). ISBN Engels 6 rustig tempo Lesmateriaal: Bridges 2 classroom book* ( 34,-) ISBN en Bridges 2 practice book 2b* ( 16,50). ISBN Engels semi-gevorderden Voor diegenen die al een paar jaar Engels hebben gestudeerd is deze cursus prima geschikt om kennis op te frissen of uit te breiden. De theorie komt aan bod, maar de nadruk ligt meer en meer op spreekvaardigheid. Communicatie is immers uitermate belangrijk. Tijdens de conversatie komen de meest uiteenlopende onderwerpen aan bod en lezen we korte teksten waar we over discussiëren. Kortom, een gevarieerd programma, waarbij iedereen op eigen niveau meedoet. Aan het eind van de cursus wordt er in overleg met de docente en de cursisten een uitstapje georganiseerd, b.v. een bezoek aan het Charles Dickens museum of Paleis Het Loo. Tijdens de excursie wordt er natuurlijk uitsluitend Engels gesproken. Kosten zijn voor eigen rekening. Vervoer kan in onderling overleg geregeld worden. Engels snelcursus 1&2 In deze cursus wordt de lesstof van niveau 1 en 2 in één jaar behandeld. Dit is de reden dat deze cursus zeer geschikt is voor iedereen die in snel tempo zijn/ haar kennis van de taal wil opfrissen en herhalen. Echter, óók indien iemand nog nooit Engelse lessen gevolgd heeft, maar wél bereid is de nodige tijd en energie te steken in het aanleren van de taal is dit een prima cursus. Fairway 1 tekst- en werkboek (2CD) ( 26,-) ISBN Grammatica opfris dinsdag 27 augustus uur 1 Joke Burink 11,50 ca. 2,- Basis werkwoorden maandag 23 september uur 4 Joke Burink 35,- ca. 4,- Foutloos schrijven maandag 28 oktober uur 5 Joke Burink 45,- ca. 5,- Conversatie Nederlands dinsdag 1 oktober uur 10 Joke Burink 87,50

5 talen Engels 3 Lesmateriaal: Fairway 2 tekst- en werkboek (2CD) ( 26,-). ISBN Engels conversatie Listening and speaking Voor diegenen die de basiscursussen Engels gevolgd hebben of zich elders de Engelse taal eigen gemaakt hebben is dit een eerste stap naar conversatie. Het accent zal liggen op de spreekvaardigheid, maar er wordt ook aandacht besteed aan grammatica en hoe zat het ook alweer precies met die Engelse zinsconstructie? Met gevarieerde opdrachten wordt getracht op een ontspannen manier de mondelinge taalvaardigheid te vergroten en de woordenschat zoveel mogelijk uit te breiden. Engels op reis * uitlopend DUITS Duits 1 Lesmateriaal: Weitblick tekstboek (herziene editie) ( 42,60) ISBN en Weitblick werkboek (herziene versie) ( 42,60). ISBN Duits 3 Lesmateriaal: Weitblick tekstboek (herziene editie) ( 42,60). ISBN en Weitblick werkboek (herziene versie) ( 42,60). ISBN Duits op reis FRANS Frans snelcursus 1&2 Met Frans 1/2 gaat u op een plezierige manier naar Frankrijk. Dit is een cursus voor beginners en voor allen die van mening zijn dat hun spreekvaardigheid achterblijft bij hun wensen. Spreekvaardigheid en luisteren zijn dan ook de belangrijkste ingrediënten, naast enig grammaticaal gereedschap. Kortom, een praktijk gerichte aanpak van taalverwerving. Na deze cursus bent u op de helft van het programma niveau A2 van het Europese Referentiekader voor het leren van talen. Lesmateriaal: C est bien ça 1 tekstboek ( 34,10) ISBN en C est bien ça 1 oefenboek (2CD) ( 34,10). ISBN Frans snelcursus 2&3 In Frans 2/3 gaan we verder op het pad van Frans 1/2. Bedoeld voor allen die verder willen gaan na het eerste jaar, en voor degene onder u die na 3 jaar Frans op het voortgezet onderwijs de draad weer willen oppakken. Deze cursus biedt u het uitgelezen gereedschap om Frankrijk toegankelijker te maken op een aangename en ontspannen manier. Aan het eind is er de mogelijkheid om elders examen te doen voor niveau A2 van het Europees Referentiekader. Lesmateriaal: C est bien ça 1 tekstboek ( 34,10). ISBN en C est bien ça 1 oefenboek (2CD) ( 34,10). ISBN Frans 4 Op dezelfde weg als de voorafgaande cursussen leren en praten we verder. We gaan dieper Frankrijk in, de invloed van de Nederlandse taal in de methode vervaagt, het wordt Frans-Frans i.p.v. Nederlands- Frans. Deze cursus is bedoeld voor allen die deze uitdaging aan willen gaan. Lesmateriaal: C est bien ça 2 tekstboek( 35,05). ISBN en C est bien ça 2 oefenboek (2CD) ( 35,05). ISBN Frans conversatie U wilt uw taalkennis à jour houden en op de hoogte blijven van de Franse actualiteit en zelf erover praten? In deze cursus gaat u uw kennis praktisch toepassen. Het accent zal liggen op spreekvaardigheid. De onderwerpen zullen per keer variëren, waarbij, indien nodig, ook enige grammaticale ondersteuning zal worden geboden. Frankrijkkunde en interesses van cursisten komen eveneens aan bod. Lesmateriaal wordt nader bekend gemaakt. Frans op reis Engels 1 rustig tempo maandag 21 oktober uur 22 Agnieszka Hoekstra 160,- Engels 2 rustig tempo dinsdag 24 september uur 24 Jacqueline Zwaanenburg 175,- Engels 3 rustig tempo maandag 23 september uur 24 Jacqueline Zwaanenburg 175,- Engels 6 rustig tempo maandag 23 september uur 24 Jacqueline Zwaanenburg 175,- Engels maandag 23 september uur 24 Marilyn Minderhoud-Jones 199,50 via docent semi gevorderden Engels snelcursus 1& maandag 23 september uur 26 Jacqueline Zwaanenburg 228,- Engels woensdag 25 september uur 24 Victor Cartagena 175,- Engels conversatie maandag 23 september uur 24 Jacqueline Zwaanenburg 175, dinsdag 24 september uur 24 Jacqueline Zwaanenburg 175,- Engels op reis maandag 12 mei uur 8 Jacqueline Zwaanenburg 92,50 via docent 15,- Duits maandag 23 september uur 24 drs. Henk Trapman 175,- Duits maandag 23 september uur 24 drs. Henk Trapman 175,- Duits op reis maandag 12 mei uur 8 Jacqueline Zwaanenburg 92,50 Frans snelcursus 1& maandag 23 september uur 26 Sylvia Scholder 236,- Frans snelcursus 2& dinsdag 24 september uur 26 Sylvia Scholder 236,- Frans maandag 23 september uur 26 Sylvia Scholder 236,- Frans conversatie woensdag 25 september uur 24 Victor Cartagena 175,- zie tekst Frans op reis dinsdag 1 april uur 8 Sylvia Scholder 99,50 via docent 8,- 7

6 talen ITALIAANS ltaliaans 1 Lesmateriaal: Allegro 1 tekstboek (1CD) ( 30,50). ISBN en Allegro 1 werkboek (1CD) ( 25,95). ISBN Italiaans 2 Lesmateriaal: Allegro 1 tekstboek (1CD) ( 30,50) ISBN en Allegro 1 werkboek (1CD) ( 25,95). ISBN Italiaans 3 Lesmateriaal: Allegro 2 tekstboek (1CD) ( 30,50) ISBN en Allegro 2 werkboek ( 24,50). ISBN Italiaans 4 Lesmateriaal: Allegro 2 tekstboek (1CD) ( 30,50) ISBN en Allegro 2 werkboek ( 24,50). ISBN Italiaans 5 Leggere & parlare Deze cursus is voor iedereen die minimaal de 4 basiscursussen Italiaans heeft gevolgd ( Allegro 1 en Allegro 2 of vergelijkbaar). Aan de hand van het lesboek Bar Italia behandelen we onderwerpen uit het Italiaanse leven. Wat we geleerd hebben in de voorgaande cursussen wordt nu op een praktische manier toegepast, herhaald en uitgediept. We gaan lezen, praten en schrijven. Het is niet de bedoeling om nieuwe grammatica te leren! Wel om onze woordenschat te vergroten en het gebruik soepeler te laten gaan. Lesmateriaal: Bar Italia ( 27,85). ISBN Italiaans conversazione Lesmateriaal: Piazza Italia 1 ( 23,25) ISBN Boek te bestellen bij: Bonardi - Amsterdam tel , Italiaans conversazione avanzato Qua e là per l Italia ( 38,-). ISBN Italiaans op reis Lesmateriaal wordt nader bekend gemaakt. SPAANS Spaans 1 rustig tempo Lesmateriaal: Con gusto 1 tekstboek (1CD) ( 30,-) ISBN en Con gusto 1 werkboek (1CD) ( 27,--) ISBN Spaans 9 rustig tempo Lesmateriaal: Así es 2 tekstboek ( 33,35) ISBN en Así es 2 werkboek ( 33,35). ISBN Spaans 1 Lesmateriaal: Con gusto 1 tekstboek (1CD) ( 30,-) ISBN en Con gusto 1 werkboek (1CD)( 27,-) ISBN Spaans 1 intensief Lesmateriaal: Con gusto 1 tekstboek (1CD)( 30,-) ISBN en Con gusto 1 werkboek (1CD) ( 27,-) ISBN Spaans : geen les op 14 april. Lesmateriaal: Con gusto 1 tekstboek (1CD) ( 30,-). ISBN en Con gusto 1 werkboek (1CD) ( 27,-) ISBN Spaans : geen les op 14 april. Lesmateriaal: Caminos nieuw 2 tekstboek ( 33,50) ISBN en Caminos nieuw 2 werkboek (1CD) ( 27,75) ISBN Spaans 5 Lesmateriaal: Con gusto 2 tekstboek (1CD) ( 30,-) ISBN en Con gusto 2 werkboek (1CD) ( 27,-). ISBN Spaans 9 Lesmateriaal: Así es 2 tekstboek ( 33,35) ISBN en Así es 2 werkboek ( 33,35) ISBN Spaans conversatie Un curso para alumnos de nivel avanzado (B2) en el que la conversación es lo prioritario pero sin olvidarnos de aclarar conceptos gramaticales dudosos. Los cursistas que deseen tomar parte de este curso deben haber ya terminado los dos libros de Eso Si, Intercambio o Caminos. Trataremos de ampliar vuestros conocimientos de la lengua y cultura española por medio de textos, artículos, películas, juegos y ejercicios auditivos. La persona que desee participar en este curso deberá previamente a su inscripción someterse a una corta prueba escrita y oral ante el profesor del curso para determinar si el nivel que tiene el interesado es el adecuado para poder participar con éxito en este curso de nivel avanzado -B2-C1- Lesmateriaal: Historias breves para leer, nivel elemental ( 12,40) ISBN Spaans op reis Lesmateriaal: Spaans op stap + CD ( 24,50) ISBN Italiaans donderdag 26 september uur 24 dott.ssa Anna Kok-Morello 192,50 Italiaans dinsdag 24 september uur 24 dott.ssa Anna Kok-Morello 192, woensdag 25 september uur 24 drs. Mirjam Pas-van Dam 192,50 Italiaans woensdag 25 september uur 24 drs. Mirjam Pas-van Dam 192,50 Italiaans maandag 23 september uur 24 drs. Mirjam Pas-van Dam 192,50 Italiaans maandag 23 september uur 24 drs. Mirjam Pas-van Dam 192,50 Conversazione donderdag 26 september uur 24 dott.ssa Anna Kok-Morello 192,50 Conversazione avanzato dinsdag 24 september uur 24 dott.ssa Anna Kok-Morello 237, donderdag 26 september uur 20 dott.ssa Anna Kok-Morello 192,50 Italiaans op reis donderdag 3 april uur 7 drs. Mirjam Pas-van Dam 107,50 zie tekst Spaans 1 rustig tempo maandag 23 september uur 24 Marianne Vissers 192,50 Spaans 9 rustig tempo maandag 23 september uur 24 Marianne Vissers 192,50 Spaans dinsdag 24 september uur 24 Marianne Vissers 192, dinsdag 24 september uur 24 César Castro Goicochea 192,50 Spaans 1 intensief dinsdag 28 januari uur 14 Marieke Rutten 179,50 Spaans maandag 23 september uur 24 César Castro Goicochea 192, maandag 23 september uur 24 Marieke Rutten 192,50 Spaans maandag 23 september uur 24 Marieke Rutten 192, dinsdag 24 september uur 24 César Castro Goicochea 269,50

7 talen RUSSISCH Voor beide cursussen Russisch is de lestijd nog onbekend. Dit hangt af van het aantal deelnemers en aan welke tijd zij de voorkeur geven. Cursisten wordt gevraagd bij inschrijving aan te geven welke tijd, tussen en uur, hun voorkeur heeft. Een les duurt 1,5 uur. Russisch voor beginners In deze cursus wordt niet alleen een nieuwe taal aangeleerd, maar ook een nieuw alfabet. De nadruk ligt op de praktische spreek- en luistervaardigheid. Het bestuderen van ingewikkelde grammatica wordt tot een minimum beperkt. Lesmateriaal: Ruslan Russisch 1 tekstboek (1CD) ( 29,50) ISBN Russisch voor licht gevorderden Dit is een cursus voor mensen die een zekere basiskennis van het Russisch hebben. Het uitgangspunt is om in deze cursus te beginnen bij les 8 van het lesboek Ruslan Russisch 1. Hiervan kan echter in overleg met de cursisten van worden afgeweken. Lesmateriaal: Ruslan Russisch 1 tekstboek (1CD) ( 29,50) ISBN TSJECHISCH Voor de cursussen Tsjechisch is de lestijd nog onbekend. Dit hangt af van het aantal deelnemers en aan welke tijd zij de voorkeur geven. Cursisten wordt gevraagd bij inschrijving aan te geven welke tijd, tussen en uur, hun voorkeur heeft. Een les duurt 1,5 uur. Tsjechisch voor beginners Een tweede huisje in Tsjechië? Of gewoon op vakantie in een bosrijk land? Ook voor veel zakenmensen is Tsjechië een interessant land. In deze cursus worden de beginselen van de taal aangeleerd zodat eenvoudige gesprekken in het Tsjechisch gevoerd kunnen worden. Lesmateriaal: Tsjechisch voor beginners 1, set van 2 boeken ( 38,45) ISBN Tsjechisch voor gevorderden Dit is een cursus voor mensen die hun basiskennis van het Tsjechisch verder willen verdiepen. Het uitgangspunt is om in deze cursus te beginnen aan het lesboek Tsjechisch voor beginners 2. Hiervan kan echter in overleg met de cursisten van worden afgeweken. Lesmateriaal: Tsjechisch voor beginners 2, set van 2 boeken ( 40,35) ISBN ZWEEDS Zweeds 2 Deze cursus is het logische vervolg op Zweeds 1. De reeds verworven kennis zal worden toegepast, de woordenschat en kennis van de grammatica zal worden uitgebreid. Er is wederom aandacht voor de Zweedse cultuur. Conversatie is er mede aan de hand van artikelen en songteksten. Er wordt meer en meer Zweeds gesproken in de les. Lesmateriaal: Basiscursus Zweeds 1 ( 14,50) ISBN en Uitgesproken Zweeds boek (1CD) ( 26,-) ISBN Zweeds 3 Deze cursus is het logische vervolg op Zweeds 2. De reeds verworven kennis zal worden toegepast. Daarnaast zal de woordenschat en kennis van de grammatica verder worden uitgebreid. Wederom is er aandacht voor de Zweedse cultuur. Conversatie is er mede aan de hand van artikelen en songteksten. Tijdens de les wordt zoveel mogelijk Zweeds gesproken. Lesmateriaal: Basiscursus Zweeds 2 Boek (2CD) ( 38,-)ISBN Zweeds 4 In deze cursus zal de reeds verworven kennis worden toegepast. Daarnaast zal de woordenschat en kennis van de grammatica verder worden uitgebreid. Wederom is er aandacht voor de Zweedse cultuur. Conversatie is er mede aan de hand van artikelen en songteksten. Tijdens de les wordt voornamelijk Zweeds gesproken. Lesmateriaal: Basiscursus Zweeds 2 Boek (2CD) ( 38,-)ISBN Zweeds 6 På denna kurs tillämpas de tidigare inlärda kunskaperna samtidigt utökas grammatiken och ordförrådet ytterligare. Det blir mycket konversation genom artiklar, sång och musik samt läroboken. På kursen pratas enbart svenska. Lesmateriaal: Basiscursus Zweeds 2 Boek (2CD) ( 38,-)ISBN Zweeds op reis Binnenkort op vakantie naar Zweden? Dan is het prettig wat Zweeds te kunnen spreken en verstaan. Tijdens deze cursus maakt u kennis met het Zweeds. Van kennismaken tot afscheid nemen, van bandenpech tot doktersbezoek, van winkelen tot uitgaan, van museumbezoek tot boswandeling. Er wordt aandacht besteed aan uitspraak en grammatica en door middel van conversatie en oefeningen leert u al snel Zweedse zinnetjes te spreken en te verstaan. Daarnaast is er ook aandacht voor de Zweedse cultuur. Lesmateriaal: ANWB taalgids Zweeds ( 6,95) ISBN Het boek is ook te bestellen bij Spaans donderdag 26 september uur 24 Marianne Vissers 192,50 Spaans donderdag 26 september uur 24 Marianne Vissers 192,50 Spaans conversatie maandag 23 september uur 24 César Castro Goicochea 192,50 Spaans op reis maandag 12 mei uur 6 Marieke Rutten 92,50 Russisch beginners donderdag 3 oktober 2013 zie tekst 22 drs. Hana Kulisanova 249,50 Russisch licht gevorderden donderdag 3 oktober 2013 zie tekst 22 drs. Hana Kulisanova 249,50 Tsjechisch beginners donderdag 3 oktober 2013 zie tekst 22 drs. Hana Kulisanova 249,50 Tsjechisch gevorderden donderdag 3 oktober 2013 zie tekst 22 drs. Hana Kulisanova 249,50 Zweeds dinsdag 24 september uur 22 drs. Patrick Stunnenberg 234,50 Zweeds donderdag 26 september uur 22 drs. Patrick Stunnenberg 234,50 Zweeds donderdag 26 september uur 22 drs. Patrick Stunnenberg 234,50 4 Zweeds dinsdag 24 september uur 22 drs. Patrick Stunnenberg 234,50 Zweeds op reis dinsdag 1 april uur 6 drs. Patrick Stunnenberg 70,50 9

8 literatuur Literaire verkenningen Schrijvers zijn de wachtposten van de samenleving. Le Clézio In deze literatuurcursus worden achtereenvolgens de volgende romans besproken: 1. Marlene van Niekerk, Triomf, De Geus, Breda 2008, p. 544 Triomf gaat over een familie uit de blanke onderklasse (van Johannesburg) die elkaar en de buurt het leven zuur maakt. Ieder hoofdstuk is vanuit een ander personage geschreven, je krijgt dus steeds nieuwe gezichtspunten. Zo kun je over Zuid-Afrika ook allerlei standpunten innemen. 2. Ernst Weiss, Franziska, Van Gennep Amsterdam, p. 544 Franziska voert in het begin 20e eeuwse Praag een ongelijke strijd tussen haar liefde voor Erwin en haar ambitie. Zij geeft haar carrière niet op, Erwin is niet trouw. Het noodlot slaat jaren later toe als zij de ex van Erwin ontmoet. 3. Chinua Achebe, Een wereld valt uiteen, De Geus, Breda 2008, p. 175 Een wereld valt uiteen geeft een beeld van een Ibostam aan het einde van de 19e eeuw, toen deze in contact kwam met Europeanen. Okonkwo, dorpshoofd van Umuofia, bestuurt volgens oude patronen. Hij kan zich niet aanpassen Achebe kiest geen partij, maar registreert. 4. Denis Johnson, Treindromen, Anthos, Amsterdam 2012, p. 93 Treindromen gaat over het leven van Grainier, een gewone ziel die met hard werken in het Amerika van de 20e eeuw zijn hoofd boven water houdt. Als hij aan het hout hakken is, verwoest een brand zijn huis. Grainier ziet zijn vrouw en dochtertje niet meer terug. 5. J.M.G. Le Clézio, Proces-verbaal, De Geus, Breda 2009, p. 252 Proces-verbaal getuigt van angst voor een gewelddadige wereld en van protest tegen agressie van de moderne maatschappij. Adam Pollo leeft alleen in een huis in de duinen en lijkt zijn dagen in ledigheid te slijten. Hij is een observator, ook van zijn eigen leven. 6. Sipko Melissen, Een kamer in Rome, Van Oorschot, Amsterdam 2012, p. 264 Daniël gaat naar Italië op zoek naar de schrijver van de roman Een tuin in Toscane. Hij reist naar een stadje om deze Alle Waterink op te sporen. Zo krijgt hij steeds meer inzicht in het ontstaan en het decor van Een tuin in Toscane. Lesdata: donderdag 26 september, 31 oktober, 28 november 2013, 9 januari, 13 februari en 20 maart Literatuur leren lezen Zou u best wat meer over literatuur willen weten? Maar denkt u dat literatuur te moeilijk is? Staat u regelmatig met boeken in uw handen die u toch maar weer terugzet? Dan is de cursus literatuur leren lezen bedoeld voor u of gewoon voor iedereen die wel eens wat meer over bekende literatuur wil weten. Onder deskundige begeleiding maakt u een reis door de Wereldliteratuur. Om mee te kunnen doen heeft u geen voorkennis nodig. Bent u geïnteresseerd, dan bent u welkom! De lessen worden om de 14 dagen gegeven: dinsdag 8, 22 oktober, 5, 19 november, 3 en 17 december Bijeenkomst 1: inleiding. Bijeenkomst 2: Edgar Allan Poe ( ) - De put en de slinger, Het hart als verrader, Berenice. Bijeenkomst 3: Cervantes-Saavedra ( ) - Don Quichote (fragmenten). Bijeenkomst 4: Giovanni Bocacci ( ) - Alles voor uw tuin (uit de Decamerone) en Dante Aleghieri ( ) - De Hel (fragmenten). Bijeenkomst 5: Gustave Flaubert ( ) - Madame Bovary (fragmenten) Bijeenkomst 6: Nicolaj Gogolj ( ) - De Neus Jaren 60, beeldende kunst en literatuur In deze korte cursus staan kunstenaars centraal die zowel beeldend als literair succesvol zijn of zijn geweest. We bespreken kunstenaars die in de jaren 60 en nu nog succesvol zijn. Bijvoorbeeld Jan Cremer, met zijn boek Ik Jan Cremer en zijn recente schilderijententoonstelling in Het Scheepvaart Museum De zee. Verder natuurlijk Jan Wolkers, met o.a. Turks Fruit en zijn vele schilderijen en sculpturen. Charlotte Mutsaers met haar zeer persoonlijke schilderijen en haar romans waaronder Koetsier Herfst en het multi-talent Wim T. Schippers completeren deze serie. Workshop: Ode aan de limerick De limerick, een dichtvorm die kunst en humor onlosmakelijk met elkaar verbindt. Het door de docent geschreven boek Ode aan de limerick wordt tijdens deze cursus gebruikt ter introductie en ter inspiratie. U leert over limericks, u leest ze, u gaat ze schrijven en u gaat genieten van elkaars werk! Materiaalkosten zijn inclusief het boekje Ode aan de limerick. Lezing: Zweedse Thrillers Zweden is niet alleen populair als vakantieland. De laatste jaren zijn de Zweedse misdaadromans haast niet aan te slepen. Denk aan de boeken van b.v. Stieg Larsson, Henning Mankell en Liza Marklund. Vanwaar dit succes? In deze lezing wil ik verschillende schrijvers aan bod laten komen die veel gelezen worden in Nederland. Menig boek is inmiddels zelfs verfilmd. Misschien wilt u meepraten en uw favorieten naar voren brengen, ook kunt u ideeën opdoen. Välkommen! * Bij deze lezingen geldt: entree 13,- bij inschrijving uiterlijk twee weken voor de lezing, 15,- aan de zaal. 10 Literaire verkenningen zie tekst uur 6 drs. Jopie den Besten- 87,50 Trapman Literatuur leren lezen zie tekst uur 6 drs. Manon Kummer 71,50 Jaren donderdag 27 maart uur 4 drs. Carla van Wely 82,50 kunsthistorica & drs. Monique Cornielje neerlandica Ode aan de limerick dinsdag 28 januari uur 2 Joke Burink 18,50 ca. 7,50 Zweedse thrillers donderdag 22 mei uur 1 drs. Patrick Stunnenberg 13,- / 15,- *

9 loopbaan ook voor je kun je bij de Volksuniversiteit terecht schrijf je in facebookmarketing pag. 33 werkplezier pag. 28 snellezen pag. 28 excel pag. 32 talen vanaf pag. 6 conversatie Nederlands pag. 6 persbericht schrijven pag. 28 foutloos schrijven pag. 6 assertiviteit pag. 27 lichaamstaal pag. 27 improviseren pag. 27 presenteren pag. 27 lezing: wie ist das bei euch? pag. 15 mindfulness pag. 27 omgaan met dominante mensen pag. 27 kledingstijl pag. 28 LinkedIn - jezelf profileren - netwerken pag. 33 maak je eigen website pag. 33 en profiteer!

10 kunst & cultuur OPENINGSLEZING VAN HET SEIZOEN GRATIS VOOR LEDEN Lezing: De zestiger jaren Deze ludieke lezing vormt de aftrap voor het Jaren 60 project van de Volksuniversiteit Zevenaar. Het is een tijd die zeer tot de verbeelding spreekt. Vele ouderen hebben deze spraakmakende tijd meegemaakt en jongeren hebben er veel over gehoord en zouden er heel graag bij zijn geweest. Zelf ben ik een kind van de Sixties en ik heb me voor dit thema met veel enthousiasme op deze boeiende periode gestort. Geniet van deze inspirerende introductie en grijp de kans om de jaren 60 op vele manieren opnieuw te beleven! Alvast heel veel plezier! Als afsluiting van deze avond wordt een toevalskunstwerk gemaakt in Op Art, door alle bezoekers, onder leiding van Herman Thomassen. Nieuwsgierig geworden? Kom kijken en doe mee! Nog meer jaren 60? Zie de aparte folder! GESCHIEDENIS Lezing: Nieuwe inzichten in de Gelderse limes Nadat de Romeinen rond 45 na Chr. afzagen van de verovering van Germanië, hebben ze de Rijn tot rijksgrens gemaakt, de limes, met een reeks forten (castella). Onlangs zijn oude theorieën gesneuveld door de Romeinse fortnamen aan andere Gelderse plaatsen te koppelen dan altijd werd gedacht. Maar nu zijn ook nieuwe inzichten in de aard van het verdedigingssysteem verkregen. Spreker voert een promotieonderzoek uit naar de Romeinse waterwerken en zal een overzicht geven van de recente resultaten. Lezing: Pruisen in de Liemers Brandenburgse keurvorsten en, na 1700, de Pruisische koningen hebben het voor het zeggen gehad in het Kleefsland. Vooral Frederik Willem, bijgenaamd de Grote Keurvorst, en Frederik de Grote hebben grote invloed gehad op het bestuur en economie van hun landen. Met hun ideeën rond leerplicht en stimuleringsmaatregelen voor de economie liepen zij ver voor op de Nederlandse Republiek. Er zal ingegaan worden op de ideeën van de Verlichting en achtergronden van de Pruisische politiek in de Liemers. Lezing: Baltische Landen Estland, Letland, Litouwen, wat weten we eigenlijk van het drietal nieuwe EU-landen dat ook wel de Baltische Tijgers wordt genoemd? De Baltische Landen zijn in ieder geval de koplopers van de nieuwe Oost- Europese landen. De dramatische geschiedenis van vooral de 20e eeuw is ons westerlingen vaak onbekend, waardoor het des te opvallender is hoe deze landen tegenwoordig functioneren. Kortingsregeling is niet van toepassing op deze lezing. KUNSTGESCHIEDENIS Algemene kunstgeschiedenis Basiscursus: Grieken tot heden Een reis door de kunst In deze cursus staan kijken, luisteren, herkennen en praten over de hoogtepunten van de westerse kunst centraal. Het is een high speed cursus, waarin toch voldoende tijd is voor allerlei verrassende extra s, zoals grafische kunst en toegepaste kunsten. Het doel is de rode draad te pakken waardoor plaatsen in de tijd en herkennen makkelijker wordt. Na deze leuke en boeiende kennismaking met de high lights van de kunstgeschiedenis is het mogelijk in een volgende cursus de kennis te verbreden en te verdiepen. Algemene kunstgeschiedenis Genres Geschikt voor iedereen die nieuwsgierig is en al iets van beeldende kunst weet. In de baroktijd, de 17e eeuw, ook wel de Gouden Eeuw genoemd, komen er door de opkomst van de gegoede burgerij nieuwe genres in zwang. De grachtenhuizen in bijv. Amsterdam moeten gedecoreerd worden. In deze cursus komen de onderwerpen in alle facetten uitgebreid aan bod, evenals voorbeelden uit eerdere en latere tijden, tot aan vandaag (Erwin Olaf, fotograaf)! Naast de nieuwe genres en de mythologie is er ook aandacht voor religieuze thema s die belangrijk blijven (annunciatie, laatste avondmaal). Algemene kunstgeschiedenis Verbreden en Verdiepen Geschikt voor iedereen die nieuwsgierig is en al iets van beeldende kunst weet. Na de high speed basiscursus nemen we meer tijd voor verbreding en verdieping. Architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst worden uitgebreider getoond en besproken van de oudheid tot heden, maar ook andere kunstdisciplines komen nader aan de orde, zoals grafische kunst, fotografie, mode en computerkunst. Glas-in-lood, keramiek, textiel, smeedkunst enzovoort. zijn toegepaste kunsten waar meer aandacht aan wordt besteed. De nadruk zal vooral liggen op moderne en hedendaagse kunst. Kom kijken en luisteren. Saai wordt het zeker niet met deze enthousiaste docent! Algemene Kunstgeschiedenis Kunst kijken in... Nederland Voor iedereen die nieuwsgierig is en al iets van beeldende kunst weet. U gaat met een enthousiaste gids op reis naar verschillende boeiende steden in Nederland. Veel kunstdisciplines, stijlen en stromingen komen in deze cursus aan de orde: Maastricht: de romaanse OLV kerk en de St. Servaes, Den Haag: moderne beeldententoonstellingen op de Lange Voorhout, Scheveningen: Beelden aan Zee, Groningen: Het gebouw van het museum is alleen al de reis naar het noorden waard, Amsterdam: het pas heropende Rijksmuseum en Stedelijk Museum. Schitterende Jugendstil/Art Nouveau, Art-Deco In diverse steden in binnen- en buitenland zijn veel voorbeelden van Art Nouveau te zien. Menig architect en kunstenaar liet zich eind 19e, begin 20ste eeuw inspireren door deze geliefde stijl. Kenmerkend voor de Jugendstil is de organische, golvende lijn. In de Art-Deco, wat later in de tijd, zien we juist geometrische vormen. De docent heeft diverse steden, waaronder recent Boedapest, bezocht en vertelt uit eigen ervaring enthousiast over bijzondere gebouwen, kunstwerken, materialen, technieken en allerlei interessante details. Impressionisme in Nederland Licht en lucht zijn de groote tovenaars - J.H. Weissenbruch Aan het eind van de negentiende eeuw genieten de vertegenwoordigers van de Haagse School, de Amsterdamse impressionisten en de kunstenaarskring rond Laren nationale en internationale bekendheid. Zij trekken langs de Hollandse kust, de polder en de grote stad om uiteindelijk terug te keren naar de stilte van het dorp. Het zijn vader en zoon Israels, Mesdag, Mauve, Weissenbruch en Breitner om maar een paar 12 * Bij deze lezingen geldt: entree 13,- bij inschrijving uiterlijk twee weken voor de lezing, 15,- aan de zaal. De zestiger jaren vrijdag 4 oktober uur 1 drs. Carla van Wely 13,-/15,- * kunsthistorica Gelderse Limes dinsdag 8 oktober uur 1 drs. Jan Verhagen 13,-/15,- * Pruisen in de Liemers woensdag 9 april uur 1 dr Wim van Heugten 13,-/15,- * Baltische landen woensdag 12 februari uur 1 drs. Marie-Thérèse ter Haar, Ruslanddeskundige Basiscursus Grieken tot heden donderdag 26 september uur 12 drs. Carla van Wely kunsthistorica Genres donderdag 26 september uur 10 drs. Carla van Wely kunsthistorica Verbreden en verdiepen donderdag 23 januari uur 6 drs. Carla van Wely kunsthistorica Vervolgcursus: Kunst kijken in... Nederland Jugendstil/Art Nouveau, Art-Deco Impressionisme in Nederland donderdag 23 januari uur 6 drs. Carla van Wely kunsthistorica donderdag 27 maart uur 4 drs. Carla van Wely kunsthistorica vrijdag 22 november uur 2 Tineke Rijgersberg-Kuiper museologe 17,50 169,- 141,50 84,50 84,50 56,- 26,50

11 kunst & cultuur namen te noemen. Nooit eerder werd de impressie van landschap en stad zo betoverend op het doek gezet. Lezing: Paleis van koning Minos in Knossos (Kreta) Deze lezing is bedoeld als kennismaking met de klassieke kunst voor de cursisten die de cursus De kunst van de antieke oudheid willen volgen, maar ook andere belangstellenden zijn van harte welkom. In de lezing worden de kunstschatten van het paleis van koning Minos in Knossos (op Kreta) behandeld. Dit is het begin van de westerse kunstgeschiedenis met kunstschatten van circa 1500 jaar voor Chr., zoals de beroemde stierenkop Rhyton, het dolfijnenfresco en de gereconstrueerde paleiszuilen door opgraver Sir Evans. De kunst van de Antieke Oudheid In deze cursus wordt de kunst van de Kretenzers, Myceners, de Grieken, de Etrusken en de Romeinen besproken. Hier ligt de basis van de westerse beschaving, met de eerste gebouwen in steen (tempels), vaasschilderkunst en levensgrote menselijke figuren in brons of marmer. Vervolgens wordt de Byzantijnse kunst behandeld. Het Byzantijnse rijk ontstaat na een splitsing van het Romeinse rijk en met Constantinopel als hoofdstad (het huidige Istanbul) verschijnen er vele koepelkerken, iconen en andere (vroegchristelijke) kunstschatten. De lessen zijn om de week, op 18 december zal er geen les zijn. MuseumInZicht In MuseumInZicht wordt ingegaan op de geschiedenis van het museum, die begint met de aanleg van verzamelingen in studeerkamertjes; eerst door middeleeuwse adel en geestelijken, later door rijke kooplieden en burgers. Als de verzamelde schatten tentoongesteld worden in grote galleria s en Kunstkammers zien we de geboorte van het concept MUSEUM. De cursus verschaft u inzicht in deze boeiende ontstaansgeschiedenis en leidt u langs topstukken in musea. Echt iets voor u, als u graag een museum bezoekt! Snelcursus: Inleiding in de westerse kunstgeschiedenis In deze cursus racen we in vogelvlucht langs de belangrijkste stromingen en kunstenaars uit de westerse kunstgeschiedenis. Op boeiende en begrijpelijke wijze worden de architectuur, sculptuur en schilderkunst van de oude Grieken en Romeinen (les 1), de middeleeuwen en renaissance (les 2), de barok en rococo (les 3) en de 19e eeuw en moderne kunst van de 20e eeuw (les 4) behandeld. Deze cursus is geschikt als een korte kennismaking met kunstenaars en stijlperiodes of als opfrissertje voor oud-cursisten. Lezing: Kokoschka - Mensen en dieren N.a.v. tentoonstelling in Museum Boijmans van Beuningen Rotterdam 21 september 2013 t/m 9 februari 2014 Museum Boijmans Van Beuningen kocht in 1950 als eerste Nederlandse museum een schilderij aan van Oskar Kokoschka, een expressionistische schilder die aangesloten was bij Der blaue Reiter. In de lezing zien we zijn kinderportretten, dierportretten, portretten van musici en zijn liefde voor Alma Mahler, weduwe van de bevriende componist Gustav Mahler. Een voorbereiding op de bijzondere tentoonstelling met meer dan 100 schilderijen en tekeningen van Kokoschka. Lezing: Gauguin, Bonnard, Denis Profeten van de avant-garde N.a.v. tentoonstelling in de Hermitage Amsterdam 14 september februari 2014 In het najaar van 2013 besteedt de Hermitage Amsterdam aandacht aan een kleine, maar belangrijke groep, de Nabis, geleid door Pierre Bonnard en Maurice Denis. Hun voorbeeld was Paul Gauguin. In de lezing wordt ingegaan op het belang van de Nabis en wordt hun werk besproken. Zo zien we bijvoorbeeld dat Maurice Denis werd aangetrokken door de golvende lijnen van de Franse art nouveau. Op zaterdag 8 februari 2014 is er een rondleiding door de docente Kunst op reis: Italie Rome, Florence, Venetië Rome, Florence en Venetië horen tot de top 3 van de mooiste kunststeden van Italië. Vooral tijdens de renaissance kenden de steden vele hoogtepunten. Het begint in Florence en levert grote namen op: Leonardo da Vinci, Michelangelo en Botticelli. Daarna gaan Florentijnse meesters werken in Venetië en zien we Mantegna, Bellini en Titiaan. In Rome tenslotte nodigt de paus grote kunstenaars uit om het Vaticaan te komen verfraaien. Daar bewonderen we het werk van Bramante, Rafaël en opnieuw Michelangelo. * Bij deze lezingen geldt: entree 13,- bij inschrijving uiterlijk twee weken voor de lezing, 15,- aan de zaal. Paleis van koning Minos (introductie-lezing) De kunst van de Antieke Oudheid woensdag 25 september uur 1 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica woensdag 25 september uur 10 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica MuseumInZicht dinsdag 22 oktober uur 5 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica Snelcursus: Inleiding westerse kunstgeschiedenis dinsdag 29 oktober uur 4 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica Kokoschka woensdag 11 december uur 1 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica Gauguin, Bonnard, Denis dinsdag 21 januari uur 1 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica Kunst op reis: Italië woensdag 12 maart uur 3 drs Walda Bosman-Kok kunsthistorica 13,-/15,- * 159,50 10,- 79,50 5,- 64,- 4,- 13,-/15,- * 13,-/15,- * 48,- 4,- 13

12 kunst & cultuur MUZIEK Zingen kun je leren Zingen doen we allemaal. Zingen geeft energie, je kunt je emoties erin kwijt en het geeft heel veel plezier. Ook voor mensen die tot nu toe niet durfden te zingen gaat door deze cursus een wereld open! Deelnemers leren hun stem beter kennen en vooral beter en bewuster met dit mooie instrument omgaan. Alle voor het zingen belangrijke elementen komen aan de orde: ontspanning, ademhaling, resonantie, articulatie en samenklank. Iedere les wordt afgesloten met een lied uit heel uiteenlopend repertoire. Zingen kun je leren - gevorderden Deze cursus begint waar de vorige geëindigd is. Alleen bedoeld voor diegenen die al eerder de beginnerscursus bij Anna Marie Krijgsman volgden. Het Gelders Orkest I Inleiding, repetitie en concertbezoek Dirigent - Antonello Manacorda Soliste - Patricia Kopatchinskaja, viool Mendelssohn - Ouverture Hebriden Prokovjev - Vioolconcert nr 2 Brahms - Symfonie nr 2 Na een inspirerende inleiding door Wouter Schmidt een concert van HGO bezoeken, maakt het genieten nog groter. Vooral omdat Wouter op veler verzoek, zijn viool en altviool meeneemt! Dit keer een romantisch programma: Mendelssohn s geliefde Ouverture Die Hebriden, gecomponeerd onder indruk van de basaltformaties aan de Schotse kust, en Prokofjev s bijzondere 2e vioolconcert, waarin violiste Patricia Kopatchinskaja zal soleren. Na de pauze Brahms prachtige pastorale symfonie, gekenmerkt door een grote lyriek en een absoluut meesterwerk voor symfonieorkest in de grote romantische traditie. Repetitie bijwonen: men dient om uur aanwezig te zijn in Musis Sacrum te Arnhem. De repetitie is van ca uur. Het is ook mogelijk om alleen het gedeelte voor de pauze (tot ca uur) bij te wonen. Concertbezoek: men dient om uur aanwezig te zijn in Musis Sacrum te Arnhem. Kortingsregelingen zijn op de activiteiten rond Het Gelders Orkest niet van toepassing. Het Gelders Orkest II Inleiding, repetitie en concertbezoek Dirigent - Antonello Manacorda Solist - Kristian Bezuidenhout - piano Beethoven - 3e Pianoconcert Bruckner - 7e Symfonie In maart volgt een weerzien met pianist Kristian Bezuidenhout en natuurlijk met de huidige Italiaanse chef-dirigent van HGO, Antonello Manacorda. Kan een man die in zijn zwembroek slaapt onvergetelijk mooie symfonieën componeren? Het antwoord is natuurlijk: JA, en hoe! Aanvankelijk werd Bruckner niet voor vol aangezien en vooral ook door critici niet serieus genomen, waar de componist enorm onder leed. Pas aan het einde van zijn leven kreeg hij de erkenning en roem waar hij zo naar verlangd had. Repetitie bijwonen: men dient om uur aanwezig te zijn in Musis Sacrum te Arnhem. De repetitie is van ca uur. Het is ook mogelijk om alleen het gedeelte voor de pauze (tot ca uur) bij te wonen. Concertbezoek: men dient om uur aanwezig te zijn in Musis Sacrum te Arnhem. Kortingsregelingen zijn op de activiteiten rond Het Gelders Orkest niet van toepassing. Lang leve de opera! Verdi en Wagner 2013 is voor beide componisten een herdenkingsjaar, zij werden beiden 200 jaar geleden geboren. Ondanks het feit dat zij elkaar nooit hebben ontmoet (of dat niet wilden) hebben zij samen de grootst mogelijke invloed uitgeoefend op dezelfde kunstvorm: de opera. Hun overeenkomsten zijn even veelvuldig als hun verschillen: Verdi blijft zijn hele leven een boer (ook letterlijk), terwijl Wagner zich in een stad op zijn gemak voelde. Verdi s werken kennen veel meezingers, terwijl Wagner zich bezighoudt met die unendliche Melodie. Tsjaikovsky ( ) Een typisch Russisch componist? Composities van Tsjaikovsky zijn vaak aangrijpende muziekstukken. Het heeft echter weinig gescheeld of ze hadden in de vroegere Sovjet-Unie niet gespeeld mogen worden. De werken staan bijna allemaal in mineur. Mineur-composities werden na 1917 door de regering gebannen vanwege hun antirevolutionaire karakter. Het maakte arbeiders week en tot compromissen bereid. Echte communistische muziek stond in majeur, want het stralende majeur wekt op tot grote daden. Terwijl de arbeiders en boeren van Tsjaikovsky s muziek hielden omdat het de ondergang van de vijandelijke klasse verheerlijkte. Van solo tot kamerorkest Van J.S. Bach tot W.A. Mozart De voornaamste werken uit de muziekgeschiedenis zijn niet alleen voor groot orkest met alle toeters en bellen gecomponeerd, maar ook voor een kleine bezetting. Vaak is juist in de beknoptheid (één tot twaalf instrumenten) het handschrift en de genialiteit van de componist duidelijk te herkennen en staan de uitvoerenden, dichterbij de bedoelingen van de componist. Er is een overvloed aan werken en opnamen en we verkennen de muziekwereld van de 18e eeuw met de nadruk op J.S. Bach, zijn zonen, F.J. Haydn en W.A. Mozart. 14 ** Repetitie en concert zijn alleen te bezoeken voor genoemde prijs indien u de inleiding gevolgd heeft. Activiteit Nummer Startdatum Tijd Lessen Docent Prijs Zingen kun je leren dinsdag 1 oktober uur 10 Anna Marie Krijgsman 96,50 Zingen gevorderden dinsdag 4 februari uur 10 Anna Marie Krijgsman 96,50 Gelders Orkest inleiding I maandag 23 september uur 1 Wouter Schmidt, (alt)violist 17,50 Gelders Orkest repetitie I dinsdag 24 september 2013 zie tekst 1 Wouter Schmidt, (alt)violist gratis ** Gelders Orkest concert I zaterdag 28 september 2013 zie tekst 1 Wouter Schmidt, (alt)violist 20,- ** Gelders Orkest inleiding II maandag 17 maart uur 1 Wouter Schmidt, (alt)violist 17,50 Gelders Orkest repetitie II dinsdag 18 maart 2014 zie tekst 1 Wouter Schmidt, (alt)violist gratis ** Gelders Orkest concert II zondag 23 maart 2014 zie tekst 1 Wouter Schmidt, (alt)violist 20,- ** Lang leve de opera! woensdag 2 oktober uur 3 Jac Kunen 45,50 Tsjaikovsky woensdag 6 november uur 5 Jac Kunen 76,50 Van solo tot kamerorkest woensdag 29 januari uur 8 Jac Kunen 122,-

13 FILOSOFIE Ik filosofeer dus ik ben Thematische inleiding in de filosofie In vogelvlucht worden de belangrijkste gebieden uit de westerse filosofie behandeld. Op een interactieve manier wordt kennis gemaakt met het denken van grote filosofen. Aan de orde komt hoe de mens kan worden geïnterpreteerd, hoe mensen kunnen samenleven, hoe in het menselijk handelen ethiek en moraal een plaats vinden, wat de mens kan weten en hoe kunst filosofisch kan worden geduid. Voor een vruchtbare gedachten-uitwisseling is het nodig dat deelnemers zich intensief voorbereiden. Hiertoe wordt een reader verstrekt. Elke laatste vrijdag van de maand: vrijdag 27 september, 25 oktober, 29 november, 20 december 2013, 31 januari, 28 februari, 28 maart en 25 april ALGEMEEN Lezing: Kabbala en de Bijbelcode Voor velen is de kabbala onbekend terrein en hetzelfde geldt voor de bijbelcode. Aan de hand van beelden zal duidelijk worden, wat joodse mystiek kabbala inhoudt en hoe de code in de Bijbel werkt. Eerst komen vragen aan bod als: wat is kabbala, wie zijn kabbalisten, is het voor iedereen of uitsluitend voor joden toegankelijk etc? Na de pauze is de bijbelcode onderwerp van gesprek. Velen zijn er nieuwsgierig naar, maar nog meer mensen verketteren het. Toch is in het boek Numeri zelfs de grootste ramp van deze eeuw in codevorm vastgelegd. Kortingsregeling is niet van toepassing op deze lezing. Lezing: Ouder worden: een zorg? AWBZ: ouderen betalen sinds 2013 meer voor zorg van de AWBZ. De notaris geeft u bruikbare tips om uw eigen bijdrage zoveel mogelijk te beperken. Volmacht: wanneer uw lichamelijke of geestelijke toestand minder wordt, is het van groot belang dat uw zaken worden behartigd door iemand in wie u het volste vertrouwen hebt. Financieel misbruik: steeds meer ouderen zijn jaarlijks het slachtoffer van financieel misbruik. Wees voorbereid. Zorg dat u het goed regelt! Lezing: Afghanistan, vliegeren en vechten Wie heeft er niet gehoord van de Vliegeraar van Kabul, het boek van Khaled Hosseini? Zoals vliegeren een vorm van luchtgevecht is, zo lijkt vechten een vorm van tijdverdrijf in Afghanistan. Tegen een gemeenschappelijke vijand verenigen Pathanen, Tadzjieken, Hazara en Uzbeken zich, maar verder vervallen zij weer in hun eeuwenoude onderlinge vetes. Deze avond is er aandacht voor hellenistische en boeddhistische kunst, steppeculturen, Indiase en Chinese invloeden, maar ook voor de islam die een overheersend stempel drukt op leven en denken en de bepalende rol van de Pathanen die aan beide zijden van de grens met Pakistan wonen. Kortingsregeling is niet van toepassing op deze lezing. Wasserburgen im Münsterland Dit keer gaan we, nadat in de loop van de jaren zes verschillende reizen naar het Münsterland voerden, een bepaalde hoek met enkele bijzondere kastelen iets uitvoeriger bezoeken. Bij Ascheberg/Herbern bezoeken we het vroegbarokke slot Westerwinkel, waarna het grote Westfaalse Versailles, Nordkirchen, aan de beurt is. In beide kastelen hebben we een korte rondleiding. Tot slot bezichtigen we het grote kasteelpark van het slot Lembeck, dat na de Tweede Wereldoorlog is aangeplant. Er staan ruim zestig variëteiten azalea s en rododendrons. kunst & cultuur Wat betreft de excursie: de prijs is inclusief koffie/ thee met gebak, lunch en entrees. Vertrek vanuit Zevenaar zal rond uur zijn en de terugkomst rond uur. Lezing: Wie ist das bei euch Hoe goed kennen wij onze buren? Duitsland is sinds jaar en dag onze belangrijkste handelspartner. Maar de laatste jaren lijken Nederlanders Duitsland ook definitief te hebben ontdekt als een land waar het goed toeven is, hetzij voor vakantie, hetzij permanent. Deze avond is bedoeld om inzicht te geven in de Duitse leefwijze en gewoonten. Contacten in zowel de privé- als de zakelijke sfeer kunnen positief worden beïnvloed als wij daar als Nederlanders rekening mee houden. Lezing: Stockholm Venetië van het Noorden zo wordt Stockholm ook wel genoemd. De stad gebouwd op 14 eilanden is letterlijk omringd door water, ontstaan langs de rivier Mälaren. Het historische stadscentrum Gamla stan is dé publiekstrekker met zijn smalle straatjes en steegjes met huizen en fundamenten die teruggaan tot de 16e eeuw. Maar er is zoveel meer te ontdekken In deze lezing neem ik u mee door de geschiedenis naar de bekende en minder bekende plekjes van Stockholm. Välkommen! Lezing: Helsinki Helsinki; misschien één van de minder bekende hoofdsteden in Europa. Tuomionkirkko (de witte Domkerk), Uspenskin katedraali (de Russisch Orthodoxe kerk), het museum Kiasma maar ook het beroemde Centraal Station zijn een paar bezienswaardigheden om niet te missen. En wat dacht u van koffie met gebak in Café Fazer of een boottocht naar het eiland Suomenlinna? In deze lezing neem ik u mee door de geschiedenis van Helsinki en laat u bekende en minder bekende plekjes zien. Tervetuloa! * Bij deze lezingen geldt: entree 13,- bij inschrijving uiterlijk twee weken voor de lezing, 15,- aan de zaal. Activiteit Nummer Startdatum Tijd Lessen Docent Prijs Ik filosofeer dus ik ben zie tekst uur 8 ir. Egbert Roosma MA 93,50 16,50 ingenieur en filosoof Kabbala en de Bijbelcode donderdag 3 oktober uur 1 drs. Karin Daalderop 17,50 filosoof Ouder worden: een zorg? woensdag 30 oktober uur 1 mr. Mark Hofman, notaris 13,-/15,- * Prick & Van Houtum Afghanistan woensdag 13 november uur 1 drs. Ben Meulenbeld 17,50 Conservator Tropenmuseum Wasserburgen Lezing woensdag 12 maart uur 1 Jan Berends 13,-/15,- * Wasserburgen Excursie vrijdag 16 mei 2014 zie tekst 1 Jan Berends 75,- Wie ist das bei euch? woensdag 29 januari uur 1 drs. Henk Trapman 13,-/15,- * Stockholm donderdag 24 april uur 1 drs. Patrick Stunnenberg 13,-/15,- * Helsinki donderdag 8 mei uur 1 drs. Patrick Stunnenberg 13,-/15,- * 15

14 culinair Kookschool Eens per maand gezamenlijk koken en eten. Iedere maaltijd heeft een eigen thema, waarbij de deelnemers inspraak hebben, suggesties zijn welkom. Een goede wijn of een ander drankje bekroont het geheel. Er zal voor zover mogelijk gekookt worden met producten uit biologische teelt. Cursusdata: vrijdag 25 oktober, 15 november, 13 december 2013, 10 januari, 7 februari, 14 maart, 4 april en 9 mei De ingrediëntkosten zullen 13,- per les zijn (voor acht avonden 104,-) tijdens de eerste les aan de docent te voldoen. Italië in de winter Ook Italië kent zijn winterkost. Bij gebrek aan verse tomaten, paprika s en aubergines, die wij zo goed van de Italiaanse keuken kennen wordt teruggegrepen op verschillende koolsoorten, zoals de cavolo nero, wortels, tomatenpuree en olijven. We gaan o.a. pizzoccheri maken, een bekend Italiaans wintergerecht. Er wordt zo veel mogelijk met biologische producten gewerkt. Lesdata: maandag 18 november, 2 en 16 december De kosten voor de ingrediënten en recepten bedragen 13,50 per les (voor drie avonden 40,50) tijdens de eerste les aan de docent te voldoen. Workshop: pasta s maken Een belangrijk ingrediënt in de Italiaanse keuken is pasta. Pasta kan van verschillende graansoorten worden gemaakt zoals harde tarwe, spelt of boekweitmeel. Voor de smaak en kleur kunnen tomatenpuree, spinazie of inkt van de inktvis worden gebruikt. Daarnaast wordt pasta in verschillende vormen gepresenteerd. Dit is afhankelijk van de functie. In deze workshop gaan we diverse pasta s maken en proeven met een tapenade of pesto en een glas wijn. Vegetarisch koken Geheel of gedeeltelijk vegetarisch eten en koken wordt gedaan om verschillende ethische, religieuze of gezondheidsoverwegingen. Iemand kan er ook voor kiezen omdat het een mooie kleurige compositie op het bord oplevert of gewoon omdat het lekker is. Tijdens deze cursus zullen een aantal heerlijke gerechten gemaakt worden waarbij het vlees niet gemist wordt. Er zal voor zover mogelijk gekookt worden met producten uit biologische teelt. Dit jaar zullen nieuwe recepten gebruikt worden, de cursus is dus ook geschikt voor hen die eerder deelnamen. Lessen worden gegeven op maandag 10, 24 maart en 7 april Workshop: bereiden van groot vlees rollade of lamsbout Nogal wat hobbykoks hebben moeite met het bereiden van groot vlees. In deze doe-les wordt uitgelegd hoe je grote stukken vlees zoals kalkoen, rollade en lamsbout eenvoudig en smakelijk kunt bereiden. Zowel op het fornuis als in de oven. Bij de bereiding gebruiken we verse kruiden en zoveel mogelijk lokale ingrediënten. We bereiden een complete maaltijd die we na afloop gezellig samen nuttigen. Oerkoken Oerkoken is een bewuste manier van eten bereiden. Er wordt gebruik gemaakt van lokale ingrediënten van het seizoen. Ook oude groenten komen aan bod. U leert hoe u de ingrediënten moet voorbehandelen, snijden en bereiden om tot een goed resultaat te komen. Het koken gebeurt veelal in gietijzeren pannen en potten. Oerkoken is een rustgevende manier van koken met als kroon op het werk een voedzame, gezonde en vooral smakelijke maaltijd. Gezamenlijk koken we een tweegangen maal dat we daarna gezellig nuttigen. Meer informatie: Workshop: Paella Het eenpansgerecht dat als het meest Spaanse gerecht wordt beschouwd, paella, is een traditionele feestmaaltijd die vooral op zondag wordt gegeten. Zo neemt de Spanjaard de tijd om te genieten van vrije tijd, familie, vrienden en vooral van het eten van de paella, met een glas wijn of bier. Afhankelijk van de regio bevat het gerecht als hoofdingrediënten rijst, zeevruchten, stukjes kip, tomaten, groenten en saffraan. Tijdens deze workshop wordt een paella met vis en zeevruchten gemaakt, met een tapa vooraf en een nagerecht. Workshop: Tapas Tapas en pinchos zijn Spaanse kleine hapjes. Ze worden vaak gegeten in bars, cafetaria s en kroegjes, vooraf aan het eten of tussendoor. Over het algemeen zijn het kleine porties, bijvoorbeeld een plakje stokbrood met vlees, groente of vis er op. Ook kunnen het kleine porties garnalen, worst, inktvis, aardappelen, artisjokken, paprika s en serranoham zijn; maar altijd vers en op de dag zelf gemaakt. Tapas Tapas zijn kleine hapjes die dienen als overbrugging tussen lunch en avondeten. Het brengt mensen bij elkaar; tijdens het eten van tapas (in combinatie met drank) wisselen ze van gedachten over hun dagelijkse leven. De tapasrecepten variëren nogal, dit komt door de traditionele gastronomische gewoontes van de verschillende streken. Gewoonlijk worden er olijven en droge noten geserveerd samen met chorizo, serranoham, kaas, calamares, kroketten, pikante aardappeltjes, worstjes, maar ook albondiga s (gehaktballetjes). Aangevuld met een tortilla (aardappelomelet) en gamba s is het een complete maaltijd. Gezond koken met een klein budget Gezond, lekker en afwisselend eten hoeft niet duur te zijn. Dat laat ik u zien in deze cursus. Met een creatieve geest en een beetje kennis kom je een heel eind. Wat moet er altijd in je voorraadkast staan? Wat is het goedkope alternatief? En hoe gebruik ik die restjes nog een keertje? Er zal veel ruimte zijn voor vragen en het is een flexibel programma, afhankelijk van lopende aanbiedingen en wensen uit de groep. Workshop: Pie and crumble In deze workshop gaan we aan de slag met de Britse variant van taart: de pie! (spreek uit als pai). We gaan twee hartige en twee zoete pies maken, een pie en een crumble, van heel uiteenlopende ingrediënten, als lamsgehakt, aardappelpuree, rundvlees, bier, appels en bramen. Ook de traditionele custard die hoort bij de zoete variant zullen we maken. Ieder maakt zijn eigen (kleine) pies die na de workshop mee naar huis worden genomen. 16 Kookschool zie tekst uur 8 Emma Oost 175,- 13,- per les Italië in de winter zie tekst uur 3 Emma Oost 58,50 13,50 per les Pasta s maken maandag 10 februari uur 1 Emma Oost 27,50 13,50 Vegetarisch koken zie tekst uur 3 Emma Oost 58,50 13,50 per les Groot vlees: rollade woensdag 6 november uur 1 Willem ter Steeg 27,50 14,- Groot vlees: lamsbout donderdag 21 november uur 1 Willem ter Steeg 27,50 14,- Oerkoken woensdag 5 februari uur 3 Willem ter Steeg 65,- 12,- per les Paella donderdag 15 mei uur 1 Begoña Franken-Valgañon 27,50 9,- Tapas (workshop) donderdag 28 november uur 1 Begoña Franken-Valgañon 25,- 9, woensdag 26 februari uur 1 Begoña Franken-Valgañon 25,- 9,- Tapas (cursus) dinsdag 8 oktober uur 3 Begoña Franken-Valgañon 58,50 9,- per les donderdag 3 april uur 3 Begoña Franken-Valgañon 58,50 9,- per les Gezond koken met een woensdag 2 oktober uur 4 Paula Golding 69,50 5,- per les klein budget Pie and crumble woensdag 13 november uur 1 Paula Golding 27,50 9,-

15 culinair Back to basic Hoe ging dat ook al weer, koken zonder pakjes? Hoe maak je een lekkere vleesjus zonder zakje, een gehaktbal zonder mix en een soep zonder bouillonblokje? We gaan de strijd aan met kant en klaar producten. In les één gaan we een aantal eenvoudige basistechnieken leren en de wensen voor de twee andere lessen inventariseren. We gaan veel bij elkaar kijken, proeven en leren. En sluiten de avond af met gezellig proeven van wat we gemaakt hebben. Workshop: Full Irish breakfast Toch net even anders als het Engels ontbijt dat we allemaal (denken te) kennen. We gaan onder andere drie verschillende soorten brood bakken: volkoren, wit en met aardappel maar allemaal heel anders dan u kent. Uiteraard zijn er eieren, bacon, en worstjes. En nog zoveel meer! Komt u gezellig samen een stevig ontbijtje eten? Workshop: Kerstdiner Leuke ideeën voor zo n heerlijk ouderwets, traditioneel kerstdiner. Groot vlees, cranberry compote, stoofpeertjes. Verschillende aardappel en groenten bereidingen. Helaas kunnen we niet alle gangen behandelen maar het hoofdgerecht heeft straks geen geheimen meer voor u. En u verlaat de workshop met een plan van aanpak en een boodschappenlijst voor uw kerstdiner. Uiteraard is er na de workshop ruimte om te proeven en te praten onder het genot van een lekker glaasje, bijpassende wijn. Workshop: Falafel In het Midden-Oosten zijn ze het er nog niet over eens; wie heeft dit lekkere kruidige en vegetarische gerecht bedacht. Wat we wel weten is dat het een heel oud traditioneel recept betreft. Het is bewerkelijk maar enorm de moeite waard. Tijdens de workshop maken we niet alleen de falafel zelf maar ook een aantal heerlijke bijgerechten, zoals humus en baba ganoush. Aan het eind van de avond gaan we samen proeven van al het heerlijks. Workshop: Indiaas Vegetarisch Veel mensen willen wat minder vaak vlees eten maar missen wat inspiratie. En waar kan men nu beter inspiratie voor de vegetarische keuken vandaan halen dan uit India. Hét land dat verreweg het grootste aantal vegetariërs ter wereld herbergt. We gaan werken met heerlijke peulvruchten, noten en fantastische specerijen. Hopelijk bent u verrast door de volle smaak van deze keuken en komt u tot de conclusie dat vlees geen onmisbaar bestanddeel is van een smakelijk gerecht. Kooktechnieken Brunoise, arroseren, pocheren, sauteren, blancheren, monteren, bouquet garni, clarifique Zomaar wat termen uit de wondere wereld van het koken. In vier bijenkomsten gaan we de praktijk en theorie van het koken samenbrengen. Er zal aandacht worden besteed aan snijtechnieken, sauzen, soepen en fonds, bakken en braden en andere methoden om voedsel te bereiden, als pocheren en in zuur garen. De nodige termen worden behandeld en ter illustratie in praktijk gebracht. Een leuke cursus voor iedere keukenenthousiasteling die zijn of haar kennis wil uitbreiden. Workshop: Afternoon tea Zo leuk en gezellig, thee drinken met allerlei heerlijke zoete en hartige hapjes. We maken de heerlijkste sandwiches, scones, koekjes en taartjes. Fris zure lemon curd en echte custard. Alleen echt traditioneel Britse gerechtjes zullen we behandelen zodat u aan het eind van de workshop kan genieten van een écht traditionele afternoon tea. Indische keuken Tijdens deze cursus gaat u diverse gerechten bereiden. Wij beginnen met het voorgerecht of een Indische snack, daarna een gerecht met witte rijst. Kruiden die in de Oosterse keuken voorkomen zullen natuurlijk niet ontbreken. De gerechten die gemaakt gaan worden zijn Indische loempia, gado gado, Indische salade met rijst, soto ajam met witte rijst en Balinese kip met Indische zoetzuur. Van alle gerechten krijgt u de recepten mee. De bijeenkomsten zijn op maandag 23 september, 7 oktober, 21 oktober en 4 november Ingrediëntkosten: 15,- per persoon, per les Rijsttafel Gezamenlijk wordt er een Indische rijsttafel gemaakt, met Pandan rijst en gele rijst. Er worden zowel diverse kip- en vlees gerechten gemaakt, als gerechten met Indische groenten. Alles wordt met verse kruiden bereid. We zullen dit na het koken samen eten, blijft er wat over dan mag u dit mee naar huis nemen. Van alle gerechten krijgt u de recepten mee. Back to basic woensdag 20 november uur 3 Paula Golding 58,50 8,- per les Full Irish breakfast zaterdag 23 november uur 1 Paula Golding 27,50 9,- Kerstdiner maandag 9 december uur 1 Paula Golding 27,50 15,- Falafel woensdag 22 januari uur 1 Paula Golding 27,50 7,- Indiaas vegetarisch woensdag 29 januari uur 1 Paula Golding 27,50 9,- Kooktechnieken woensdag 12 maart uur 4 Paula Golding 69,50 9,- per les Afternoon tea zaterdag 12 april uur 1 Paula Golding 27,50 10,- Indische keuken zie tekst uur 4 Hetty van Elburg 79,50 15,- per les Rijsttafel dinsdag 11 februari uur 2 Hetty van Elburg 39,50 15,- per les 17

16 culinair Turkse keuken De Turkse keuken heeft een enorme invloed op de culinaire tradities in het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten. Niet alleen zijn enkele van deze zeer kleurrijke en aromatische recepten wereldberoemd, ook wordt gebruik gemaakt van de meest verse ingrediënten: groenten, vlees, melkproducten en fruit. Deze uitdagende cursus biedt u alle inspiratie om de Turkse cultuur en culinaire wereld te ontdekken. Na de bereiding van de gerechten wordt er gezamenlijk gegeten. Neem een bakje mee om de overgebleven gerechten mee naar huis te nemen. Workshop: Turkse pizza / lahmacun Lahmacun is Arabisch: lahm betekent vlees en acun is deeg. Hoewel de naam Arabisch is, komt de roem uit Turkije. Als je een Turk vraag waar die naam vandaan komt weet hij daarop vaak geen antwoord want lahmacun betekent Turkije en is het eten van de boeren uit Anatolië. In deze workshop worden verschillende soorten lahmacun gemaakt, onder andere met feta, gehakt en groenten. Neem wel een bakje mee om de overgebleven gerechten mee naar huis te nemen. Koken voor mannen deel 1 Niet alleen voor alle mannen die nog nooit gekookt hebben is deze cursus een uitkomst, maar ook zij die het leuk vinden wat meer ervaring op te doen, kunnen meedoen. Geleerd wordt bijvoorbeeld om zelf een soepje te maken en hoe een groente-aardappelvlees gerecht bereid wordt. Maar ook andere gerechten zoals pasta en vis komen aan bod. Dit alles op een rustige en gemoedelijke manier waarbij natuurlijk alle bereide maaltijden tijdens de les worden genuttigd, met een passend glaasje wijn. Koken voor mannen deel 2 De smaak te pakken gekregen tijdens de eerste cursus? In deze vervolgcursus wordt verder gegaan op het culinaire pad. We gaan die dingen behandelen waar we in de eerste cursus niet aan toe zijn gekomen, of de dingen die de cursisten nog willen leren. De lessen worden in overleg met de cursisten samengesteld. Ook voor deze cursus geldt dat de maaltijden tijdens de les zullen worden genuttigd met een passend glaasje wijn. PROEVERIJEN Droomreis met de Stadsbrouwers Met de stadsbrouwers van Zevenaar op een reis door de tijd. Zij laten u zien en ruiken hoe zij in deze tijd nog steeds een ambachtelijk Jonkheer biertje brouwen. Ook kunt u even een blik werpen op het landgoed van Jonkheer Van Nispen van Sevenaer en de koperen ketels van de trotse brouwers bewonderen. En omdat een verhaal over bier natuurlijk dorstig maakt, is er ter plekke gelegenheid nog iets te proeven van het palet van bieren van de Stadsbrouwerij Wittenburg. Let op: Locatie is Stadsbrouwerij Wittenburg, Markt 25 te Zevenaar. Ik weet wat van wijn: Wijnvignet De eerste avond begint met de soorten en stijlen wijn die gemaakt worden van de belangrijkste witte en blauwe druivenrassen. Na de uitleg over de druivenrassen wordt aandacht besteed aan het maken van wijn en de smaak van wijn. Als we het dan hebben over de smaak van wijn worden de glazen gevuld voor het proefgedeelte (zes wijnen), want proeven hoort er bij! Voor de volgende, en tevens laatste, cursusavond is het belangrijk het cursusboekje door te lezen. Op de tweede cursusavond gaan we de wijnwereld verkennen en besteden kort aandacht aan de belangrijkste wijngebieden. Belangrijke aspecten van de eerste avond komen nogmaals aan de orde. Daarna bekijken we het etiket op een wijnfles en volgt er een proeverij van zes wereldwijnen. De cursus wordt op deze avond afgerond met een examen en daarna volgt, bij voldoende punten, de uitreiking van het diploma Wijnvignet. De eerste avond krijgt u het boekje: Ik weet wat van wijn, geschreven door Ruit&Rijst, uitgereikt. Workshop: Wijn, bier en kaas Met wijn en kaas wordt vaak een etentje met familie, vrienden of in een restaurant afgesloten. Leuk zo n kaasplankje met zorgvuldig uitgezochte kazen, maar wat drink je dan? Favoriet is dan vaak een glas rode Port, maar past dat wel? Zou in plaats van wijn een glaasje bier ook een mogelijkheid zijn? Er komen zes verschillende kazen met een selectie van zes wijnen en twee speciaal bieren. Proef, vergelijk en geniet! 18 Turkse keuken dinsdag 12 november uur 3 Nurhan Kazankiran 58,50 10,- per les dinsdag 18 maart uur 3 Nurhan Kazankiran 58,50 10,- per les Turkse pizza/lahmacun dinsdag 25 februari uur 1 Nurhan Kazankiran 25,- 10,- Koken voor mannen donderdag 3 oktober uur 6 Peter de Leeuw 108,- 9,50 per les Koken voor mannen donderdag 6 februari uur 6 Peter de Leeuw 108,- 9,50 per les Stadsbrouwers woensdag 25 september uur 1 Jaap Blok 20,- Ik weet wat van wijn; Wijnvignet vrijdag 15 en 29 november uur 2 Chris Alblas, aanbevolen docent van de Wijnacademie Wijn, bier en kaas vrijdag 13 december uur 1 Chris Alblas, aanbevolen docent van de Wijnacademie 90,- 40,-

17 Foto: voorjaarstuin.

18 creatief HOBBY & VRIJE TIJD Voorbij de KANTLIJN Raak jij altijd onder de indruk bij het zien maken van KANT? Dan is dit de gelegenheid om nader kennis te maken met het ambacht van kantklossen. Deze cursus biedt uitgebreid inzicht in deze oude techniek waarvan de toepassingen zijn veranderd. Kant maakt deel uit van ons dagelijks beeld rondom objecten, kleding, versiering enzovoort. Maak gebruik van deze gelegenheid om uw eigen kant te maken. Deelnemers nemen hun eigen klosjes en kussen mee; indien u die niet heeft dit s.v.p. even doorgeven. Lesdata : donderdag 26 september, 10 oktober, 7, 21, 28 november, 12 december Lesdata : donderdag 9, 23 januari, 6, 27 februari, 13 en 27 maart Kerst-Patchwork! Deze leuke, creatieve textiele werkvorm is helemaal terug van weggeweest! Tijdens deze gezellige cursus maakt u een kerstpatchwork in vrolijke, heldere kleuren. U maakt kennis met diverse patchworktechnieken zoals: iron-on-transfer, paperpiercing en freezer paper. De basistechnieken van het quilten en de stitcherie komen aan bod bij de afwerking van uw werkstuk. We gaan werken met prachtige, originele quiltstoffen. Spelenderwijs leert u meer over textielkeuze en kleurstelling. Maak een schilderij van stof! Collages handmade De collage is in de beeldende kunst een veel toegepaste werkvorm en techniek. De collage als grafische werkvorm, waarbij diverse afbeeldingen door elkaar worden gebruikt, is mede door de komst van de digitale fotografie, populair geworden. Nu in het digitale tijdperk elke afbeelding zelf gemaakt en bewerkt kan worden, ontstaat er ook weer belangstelling voor producten waar het echte handwerk aan te bespeuren is; waar gewerkt wordt met papier, schaar, mes en lijm. Terug naar de oorsprong van de collage! Er zal elke twee weken les gegeven worden. Diadecoraties Voor alle diabestanden die alleen nog maar ruimte innemen en niet meer worden geprojecteerd is er een creatieve oplossing. We kunnen deze minifotootjes decoratief verwerken tot allerlei raamdecoraties. Want door een dia moet licht schijnen! Ook het maken van een schemerlamp met dia s behoort tot de mogelijkheden. Voor deelnemers die geen eigen diabestand hebben is er een ruime keus uit bestanden aanwezig. Lesdagen: donderdag 14 en 28 november 2013 Kaarsenstandaard mozaïek Deze eenvoudige standaard ontleent zijn charme aan de toegepaste glasmozaïek. Op de voorbewerkte standaard, kunt u direct met het mozaïek aan de slag. Het ontwerp kan eenvoudig blijven en leent zich vooral tot een decoratieve invulling. Een passend ornamentje tijdens de donkere dagen voor het interieur. Vrije mozaïek Mozaïeken is het maken van patronen en beelden van stukjes steen, keramiek, porselein of glas. Tegenwoordig worden ook materialen gebruikt als glasparels of kiezel. Tijdens de cursus wordt uitleg gegeven over de ondergrond, lijmsoorten, cement en voegmiddelen. Het accent ligt op een eigen ontwerp dat in een zelfgekozen formaat kan worden uitgevoerd. Daar een redelijk formaat mozaïek veel tijd kost, wordt van de cursisten verwacht tijdens de cursus thuis verder te werken. Uiteraard wordt hiervoor materiaal en gereedschap in bruikleen meegegeven. Er zal elke twee weken les gegeven worden. Interieur metamorfose Voor mensen die zin hebben om hun interieur op te knappen en voor mensen die bezig zijn met een verbouwing of verhuizing is deze inspirerende cursus een uitkomst. De cursist leert om met een nieuwe blik te kijken naar zijn/haar interieur. Met eenvoudige ingrepen zijn al verrassende resultaten te bereiken. Er wordt niet alleen aandacht besteed aan de ruimtelijke indeling maar ook aan kleur, materiaal, licht en sfeer. Tijdens de cursus werkt de cursist middels diverse oefeningen aan een persoonlijk interieurplan (inclusief moodboard). 20 Voorbij de KANTLIJN zie tekst uur 6 Mariet Visser 87, zie tekst uur 6 Mariet Visser 87,50 Kerst-Patchwork zaterdag 26 oktober uur 6 Mea van Beek 110,- 37,- Collages handmade dinsdag 8 oktober uur 5 Herman Thomassen 87,50 7,50 Diadecoraties zie tekst uur 2 Herman Thomassen 23,50 ca. 2,50 Kaarsenstandaard maandag 2 december uur 1 Herman Thomassen 11,50 6,- Vrije mozaïek donderdag 30 januari uur 6 Herman Thomassen 87,50 ca. 55,- Interieur metamorfose zaterdag 15 maart uur 4 Monique van den Bosch interieurontwerper en bouwkundig ingenieur 58,50 8,-

19 BLOEMSCHIKKEN Bloemschikken beginners Bent u liefhebber van de natuur? Houdt u van bloemen en wilt u deze creatief verwerken? Dan is deze cursus echt iets voor u! In 4 lessen maakt u originele stukken gebaseerd op de 4 jaargetijden waar u echt trots op mag zijn. Eenmalig materiaalkosten: 10,-. Cursusprijs is exclusief materialen door cursist zelf aan te schaffen aan de hand van de aangeleverde materiaallijst. Er wordt les gegeven op woensdag 2 oktober, 27 november 2013, 22 januari en 26 februari Voor onderstaande workshops geldt: De cursusprijs is exclusief het materiaal via de docent ( 2,50) en de materialen door de cursist zelf aan te schaffen aan de hand van de aangeleverde materiaallijst. Workshop: Oogstmand Deze mand wordt opgestoken met een strokrans, bladeren en grillige stronkjes. Voor de vulling worden hortensia s, sierappeltjes, zonnebloemetjes, enz. gebruikt. Bij een oogstmand horen natuurlijk ook minibroodjes. Dit stuk kun je goed laten indrogen. Workshop: Herfst tafelstuk Driedelig tafelstuk met polygonumstokken (holpijp). Het tafelstuk bestaat uit drie losse bloemstukjes die later met de polygonumstokken met elkaar verbonden worden. Workshop: Herfst stapeling Geen seizoen is zo geschikt om met vruchten en bladeren aan de slag te gaan als het najaar. De vruchten en bladeren die u nu kunt krijgen hebben bijna allemaal mooie kleuren en intrigerende vormen. Het is dan ook een feest om van deze kleuren en materialen een prachtige herfststapeling te maken. Workshop: Kerst krans Sfeervol, warm en uitnodigend We maken een feestelijke halve krans in kerstgroen en winterse tinten. De krans ligt op een grote ronde schaal met theelichtjes en staat garant voor gezellige, sfeervolle kerstavonden. Workshop: Kerst kegel Van herfst naar kerst Dit rijk gedecoreerde stuk vormt de perfecte overgang van herfst naar kerst. In de schikking zijn zaaddoosjes, besjes, appeltjes en mooi groenmateriaal gebruikt. Workshop: Kerst prinsesjes Op een glazen schaal maken we vier kerststukjes van oasisrondjes. Je kunt deze bloemstukjes ook apart op tafeltjes zetten. Workshop: Uitbundig voorjaarsstuk De lente komt eraan! Een lage schaal met veel elzentakjes en berkentakken. Opgefleurd met hyacinten, amaryllisbollen, mos, bosbes en groensoorten. We maken tijdens deze workshop een uitbundig bloemstuk. creatief Workshop: Voorjaarsboeket Met een knipoog naar de lente. Voor de opbouw van dit voorjaarsboeket (bloemstuk) gebruiken we wilgentakjes (salix) met diverse soorten groen en natuurlijk voorjaarsbloemen. Tulpen en ranonkels geven aan dit bloemstuk een speels effect. Workshop: Pasen boog En dan komt het Paasfeest. Tijd om de eieren erbij te halen of om een lentesfeer te creëren. Op een ijzeren frame maken we met veel groen, eitjes, veertjes en ranonkels een prachtige decoratie wat een pronkstuk zal zijn op de tafel of kast. Workshop: Pasen barokschikking Pasen is een lentefeest. Na de winter gaat de natuur opnieuw beginnen. We maken een horizontale, decoratieve schikking op een aardewerk ondergrond met veel bloemen, groen en takken. Slenterweg DM Ooy-Zevenaar Bloemschikken beginners zie tekst uur 4 Theo Heuveling 55,- 10,- Oogstmand dinsdag 24 september uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Herfst tafelstuk maandag 7 oktober uur 1 Theo Heuveling 17,50 2, maandag 4 november uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Herfst stapeling dinsdag 5 november uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Kerst krans maandag 9 december uur 1 Theo Heuveling 17,50 2, dinsdag 10 december uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Kerst kegel dinsdag 17 december uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Kerst prinsesjes donderdag 19 december uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Uitbundig voorjaarsstuk dinsdag 4 februari uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Voorjaarsboeket dinsdag 25 februari uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Pasen boog dinsdag 8 april uur 1 Theo Heuveling 17,50 2, dinsdag 15 april uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 Pasen barokschikking dinsdag 15 april uur 1 Theo Heuveling 17,50 2, woensdag 16 april uur 1 Theo Heuveling 17,50 2,50 21

20 kunstzinnige vorming TEKENEN & SCHILDEREN Basiscursus tekenen Deze cursus is gericht op het aanleren van de basistechnieken van het tekenen, vooral het leren natekenen. Aan bod komen: basisschema portret, verhouding van het menselijk lichaam in verschillende houdingen, perspectief van een kubus inclusief vlucht- of verdwijnpunten, huis in perspectief, kikvors-, normaal- en vogelvluchtperspectief, stilleven, bloemen, bladeren en bomen. In het algemeen leert de cursist schetsen en krijgt oefeningen om minder op het papier te kijken en meer naar het onderwerp. Er wordt gewerkt met potlood, houtskool, conté, pen en inkt. De deelnemer dient zelf mee te nemen: tekenpapier A3 120 gram, 2B potlood, gum, kneedgum, liniaal 30 cm, een fijnschrijver, kroontjespen en grafietstift. Basiscursus tekenen - Vervolg In de basiscursus tekenen heeft de cursist al de nodige basisvaardigheden opgedaan. Een eenvoudig perspectief, opbouw van een stilleven, een portret en mensfiguur zijn geen onbekende kreten meer. Ook het creëren van diepte is bekend. In deze vervolgcursus krijgt de cursist bij het verbeteren van zijn/ haar techniek van het natekenen de nodige ondersteuning, waarna doorstromen naar andere teken- of schildercursussen goed mogelijk is. De onderwerpen in deze cursus zijn: landschap, stilleven, architectuur, dieren en modeltekenen. Basiscursus tekenen - Gevorderden Voor diegenen die reeds de vervolgcursus basistekenen hebben gedaan of de nodige ervaring hebben. Zij gaan verder waar ze gebleven zijn, waarbij alle onderwerpen aan bod kunnen komen. Er wordt gewerkt met potlood, houtskool, conté, pen en inkt. In kleur werken wordt in eerste instantie niet aangeboden, maar het mag wel. De deelnemer dient zelf mee te nemen: kijkkader, ideeënmap met plaatjes van te tekenen onderwerpen, tekenpapier A3 120 gram, 2B potlood, gum, kneedgum, liniaal 30 cm, een fijnschrijver, kroontjespen en grafietstift. Tekenen en schilderen Zowel beginners als gevorderden kunnen zich onder begeleiding van de docente, bekwamen in het tekenen en schilderen en aanverwante technieken. Er is een mogelijkheid om individueel of aan de groepsopdracht te werken. Bovendien kan men allerlei technieken ontwikkelen met verschillende materialen zoals potlood, houtskool, acrylverf, aquarelverf, pastelkrijt etc. Je kunt tegen vergoeding materiaal en gereedschap van de docent gebruiken om zo te bepalen wat het beste bij je past. Cursus : 21 oktober geen les. Workshop: zentangle tekenen Zentangle is het helemaal tegenwoordig! Maar wat is het? Zentangle is een kunstvorm en een meditatie tegelijk. Tangle in het Engels betekent wirwar, knoop maar ook wel omarming, zen is genoemd naar de Japanse vorm van boeddhisme. Hoe ingewikkeld zentangles ook lijken, zij zijn eenvoudig te tekenen met simpele, herhalende lijnen. Zo creëer je met ontspannen aandacht prachtige abstracte kunst. We gaan verschillende lijnvoeringen en vlakvullingen oefenen die worden verwerkt tot een werkstuk. U hoeft geen tekenervaring te hebben, iedereen kan dit leren. Schilderen in de voetsporen van... Een verrassende kennismaking met de praktische schildervaardigheden van vijf bijzondere kunstenaars: Vincent van Gogh, Keith Haring, Gustav Klimt, Friedensreich Hundertwasser en Wassily Kandinsky. Na een korte introductie over hun werk gaat u zelf aan de slag. U kopieert niet, maar leert werken in de voetsporen van de betreffende kunstenaar. Zo verrijkt u spelenderwijs uw techniek. Deze cursus is zowel voor beginnende als gevorderde schilders geschikt. Lesdata: zaterdag 7 december 2013, 11 januari, 8 februari, 15 maart en 5 april Workshop: Boeddha portrettekenen en -schilderen Deze workshop gaan we een Boeddha portret maken volgens de boeddhistische tekenwijze. We gaan eerst tekenen en dit later omzetten in verf. We tekenen stap voor stap het portret, vervolgens gaan we het in kleur met acrylverf uitwerken. Tekenervaring is niet nodig, iedereen kan het. Aquarelleren In deze cursus worden stap voor stap problemen behandeld die elke tekenaar/schilder tegenkomt. Onderwerpen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld vorm, kleur, compositie, ruimte, materiaalgebruik. Bij aquarelleren speelt transparantie een grote rol. Om deze reden zal ook aandacht besteed worden aan speciale effecten en hulpmiddelen om een goede aquareleertechniek te krijgen. Door de opzet is deze cursus bij uitstek geschikt voor zowel beginners Basiscursus tekenen donderdag 3 oktober uur 10 Sigrid Bakker 116,50 22 Basiscursus tekenen vervolg Basiscursus tekenen gevorderden donderdag 30 januari uur 10 Sigrid Bakker 116, vrijdag 4 oktober uur 10 Sigrid Bakker 116, vrijdag 31 januari uur 10 Sigrid Bakker 116,50 Tekenen en schilderen maandag 30 september uur 10 Gerda Kersten 116, maandag 3 februari uur 10 Gerda Kersten 116,50 Zentangle tekenen zaterdag 9 november uur 1 Gerda Kersten 19,50 6,- In de voetsporen van zie tekst uur 5 Gerda kersten 87,50 35,- Boeddha portrettekenen donderdag 17 april uur 1 Gerda Kersten 26,- 12,50 en -schilderen Aquarelleren maandag 30 september uur 8 Ingrid Berendsen 105, maandag 3 februari uur 8 Ingrid Berendsen 105, maandag 30 september uur 8 Ingrid Berendsen 105, maandag 3 februari uur 8 Ingrid Berendsen 105, woensdag 25 september uur 10 Ingrid Berendsen 131, woensdag 22 januari uur 10 Ingrid Berendsen 131, donderdag 26 september uur 10 Ingrid Berendsen 131, donderdag 23 januari uur 10 Ingrid Berendsen 131,50 Portret in aquarel donderdag 7 april uur 4 Ingrid Berendsen 58,50 Landschap in aquarel woensdag 16 april uur 4 Ingrid Berendsen 58,50 Van aquarel tot olieverf dinsdag 24 september uur 12 Anita Salemink 159, donderdag 26 september uur 12 Anita Salemink 159, dinsdag 21 januari uur 12 Anita Salemink 159, donderdag 23 januari uur 12 Anita Salemink 159,-

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Nieuw: Online ondernemen! Talen Culinair Mens & Maatschappij Hobby & Vrije tijd Kunst & Cultuur

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Nieuw: Online ondernemen! Talen Culinair Mens & Maatschappij Hobby & Vrije tijd Kunst & Cultuur Cursusprogramma Volksuniversiteit Het Groene Hart Bodegraven Oudewater Woerden Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen Kom verder! Nieuw: Online ondernemen! Talen Culinair Mens & Maatschappij

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

Programma najaar 2013

Programma najaar 2013 Programma najaar 2013 CURSUS: De Kracht van Kunst Kunst is veel meer dan schoonheid alleen. Zij zet ons vertrouwde beeld van de realiteit om in een andere werkelijkheid. Maar welke kracht heeft zij vandaag

Nadere informatie

Informatie MEERWAARDE

Informatie MEERWAARDE Informatie MEERWAARDE Van stichting Meerwaarde hebben wij toestemming gekregen om de activiteiten t.b.v. ouderen en volwassenen uit het programmaboekje najaar 2005 te publiceren. De activiteiten vinden

Nadere informatie

Frans 2e jaars (start oktober 2016)

Frans 2e jaars (start oktober 2016) Frans 2e jaars (start oktober Eén keer per jaar, in oktober, start het Gilde met diverse cursussen Frans, die elk bestaan uit 20 lessen van anderhalf uur. De einddata van deze cursussen liggen in maart.

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

JAARCURSUSSEN 15/16. Pipe Smet. GC t Blikveld

JAARCURSUSSEN 15/16. Pipe Smet. GC t Blikveld JAARCURSUSSEN 15/16 Pipe Smet GC t Blikveld Elk jaar opnieuw geven een dertigtal enthousiaste lesgevers onze jaarcursussen aan geïnteresseerde deelnemers. Onderstaande cursussen vinden wekelijks plaats

Nadere informatie

Voor alle cursussen geldt Wijzigingen voorbehouden

Voor alle cursussen geldt Wijzigingen voorbehouden Locatie cursussen FNV Scholing FNV Scholing & IT Werkgroep Kantooradres: Nieuwe Fellenoord 7, 5612 KB EINDHOVEN Postadres: p/a Gentiaanweg 8, 5643 CB EINDHOVEN Telefoon 06 1513 3287 (na 14.00 uur) E-mail:

Nadere informatie

Schildervakanties. Inspirerende workshops en vrij schilderen

Schildervakanties. Inspirerende workshops en vrij schilderen Schildervakanties Kunstschilder José van den Helder-van Oudenallen geeft met veel enthousiasme schilderworkshops voor beginnende en gevorderde schilders. Op een vrije en toegankelijke manier brengt zij

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF oktober 2004

NIEUWSBRIEF oktober 2004 NIEUWSBRIEF oktober 2004 Voor u ziet u de laatste Nieuwsbrief van dit jaar ten behoeve van de vrienden van de Stichting Hans Kox, bol van de informatie en voor een belangrijk gedeelte gewijd aan de activiteiten

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF, December 2015 NIEUWE PROGRAMMA S!!

NIEUWSBRIEF, December 2015 NIEUWE PROGRAMMA S!! NIEUWSBRIEF, December 2015 NIEUWE PROGRAMMA S!! In aansluiting op mijn reguliere series colleges Geschiedenis van de Klassieke Muziek, (voor lopende inschrijvingen zie website!!) heb ik een aantal nieuwe

Nadere informatie

Cursusaanbod en workshops 2012-2013

Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Marc Kuyper Hans van der Pas Atelier: Wateringweg 155 email : art@marckuyper.com en hvdp@telfort.nl 2031EG Haarlem telefoon 06-11204994 (inspreken) Volop gratis parkeergelegenheid

Nadere informatie

EL ABANICO CURSUSSEN SPAANS ROTTERDAM STUDIEGIDS

EL ABANICO CURSUSSEN SPAANS ROTTERDAM STUDIEGIDS EL ABANICO CURSUSSEN SPAANS ROTTERDAM STUDIEGIDS 1 Naam cursus INICIAL 1 Aan het eind van de cursus kunt u zich redden in eenvoudige situaties. U kunt een simpele conversatie in het Spaans voeren over

Nadere informatie

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Het Symfonie orkest Lesdoelen: Kinderen maken kennis met klassieke muziek. Ze weten welke instrumenten er in een symfonieorkest te vinden zijn. De kinderen kunnen de verschillende

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Lezingen 5 Workshops 6 Cursussen Cursus paleografie voor beginners 8 Inleiding Ook

Nadere informatie

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen Cursusprogramma Volksuniversiteit Het Groene Hart Bodegraven Oudewater Woerden Kom verder! Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen Talen Culinair Mens & Maatschappij Hobby & Vrije tijd Kunst

Nadere informatie

WORKSHOPS EN CURSUSSEN KUNSTSCHOOL ZAMENHOF

WORKSHOPS EN CURSUSSEN KUNSTSCHOOL ZAMENHOF WORKSHOPS EN CURSUSSEN KUNSTSCHOOL ZAMENHOF Op het bedrijventerrein Zamenhofstraat in Amsterdam Noord huizen een aantal kunstenaars die regelmatig workshops en cursussen aanbieden aan volwassenen, kinderen

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN, LEZINGEN EN WORKSHOPS

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN, LEZINGEN EN WORKSHOPS 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN, LEZINGEN EN WORKSHOPS 2015-2016 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Cursussen Paleografie 5 Lezingen 8 Workshops 10 Inleiding Bent u geïnteresseerd

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

** korting per aangebrachte cursist. CREATIEVE / WELLNESS VAKANTIE WEKEN VAN ARTFRIENDS 31 juli t/m 7 augustus 2010 7 t/m 14 augustus 2010

** korting per aangebrachte cursist. CREATIEVE / WELLNESS VAKANTIE WEKEN VAN ARTFRIENDS 31 juli t/m 7 augustus 2010 7 t/m 14 augustus 2010 Individuele en groeps deelname korting per aangebrachte cursist Gratis workshopdeelname: Creëer je eigen groep Voor een aantal cursussen en workshops kun je je individueel inschrijven. Voor die cursussen

Nadere informatie

jaarcursussen GC t Blikveld

jaarcursussen GC t Blikveld jaarcursussen GC t Blikveld 2013 2014 Elk jaar opnieuw staan een dertigtal enthousiaste lesgevers klaar om onze jaarcursussen aan geïnteresseerde deelnemers aan te bieden. Onderstaande cursussen vinden

Nadere informatie

ACE-GROEP T TALEN07/08

ACE-GROEP T TALEN07/08 ACE-GROE T TALEN07/08 ANTICIATIVE CONTINUING EDUCATION taalcursussen WWW.GROET.BE ACE Groep t. spreek snel een taal! ACE-Groep T organiseert taalcursussen waarin mondelinge communicatie centraal staat.

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties * Individuele en groeps deelname

Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties * Individuele en groeps deelname Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties Individuele en groeps deelname korting per aangebrachte cursist Gratis workshopdeelname: Creëer je eigen groep Voor een

Nadere informatie

Cultuurplan basisschool De Regenboog

Cultuurplan basisschool De Regenboog Cultuurplan basisschool De Regenboog (2015-2016) Dukdalf 28 3961 LA Wijk bij Duurstede 1 Dit beleidsplan omvat de volgende punten: Wat is onze visie op cultuur? Wat willen we dit jaar veranderen? Hoe pakken

Nadere informatie

Werkboek. Wij werken samen. Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie. oktober - december 2015 Meridiaan College JAAR VAK

Werkboek. Wij werken samen. Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie. oktober - december 2015 Meridiaan College JAAR VAK oktober - december 2015 Meridiaan College NAAM JAAR VAK PROJECT TITEL KLAS Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie Werkboek Wij werken samen Wat gaan we doen? Het Meridiaan College

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties * Individuele en groeps deelname

Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties * Individuele en groeps deelname Plannings- en kostenschema Artfriends creatieve cursussen, workshops en vakanties Individuele en groeps deelname korting per aangebrachte cursist Gratis workshopdeelname: Creëer je eigen groep Voor een

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

OVERIGE (VASTE) ACTIVITEITEN

OVERIGE (VASTE) ACTIVITEITEN Snel zoeken binnen dit document? Kies Ctrl + F en typ vervolgens het zoekwoord in OVERIGE (VASTE) ACTIVITEITEN Museumgroep Afgelopen najaar hebben we de volgende tentoonstelling bezocht: Woensdag 21 oktober:

Nadere informatie

VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN

VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN 2016-2017 CURSUSSEN WORKSHOPS LEZINGEN 2 Inhoud Welkom 3 Inhoud pag 2 Welkom 3 Talen 4 Literatuur 9 Lezingen 10 De Liemers Verbeeld 21 Kunstzinnigevorming:

Nadere informatie

JAARPROGRAMMA GROEP 7

JAARPROGRAMMA GROEP 7 JAARPROGRAMMA GROEP 7 Even voorstellen De leerkrachten van deze groep zijn: Patricia Mulder, zij werkt op maandag en dinsdag. Evelien Rikken werkt op woensdag, donderdag en vrijdag. Technisch lezen Technisch

Nadere informatie

Nieuw seizoen, nieuwe cursussen!

Nieuw seizoen, nieuwe cursussen! RiQQ CURSUSSEN 2013-2014 Nieuw seizoen, nieuwe cursussen! Genoeg uitgerust in de vakantie en weer zin om lekker bezig te zijn met zingen toneelspelen of tekenen? Schrijf je nu in voor een cursus van Cultuurbedrijf

Nadere informatie

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 2 Panta rhei alles stroomt; Mijn schilderijen zijn in beweging, ze lijken te stromen, zoals ook het leven zich geen stilstand

Nadere informatie

VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN 2015-2016

VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN 2015-2016 VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN 2015-2016 CURSUSSEN WORKSHOPS LEZINGEN 2 Inhoud I Welkom 3 Welkom pag. 3 Talen 4 Algemeen Nederlands Engels Duits Frans Italiaans Spaans Zweeds Thema: Wintercafé

Nadere informatie

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten jij ontdekt... muziek jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 Centrum voor de Kunsten www.ontdekscala.nl Luistercursussen Klassieke Muziek Al sinds vele jaren geven een tweetal

Nadere informatie

Naschools activiteitenaanbod

Naschools activiteitenaanbod Naschools activiteitenaanbod Graafstroom, augustus 2011 Beste kinderen en ouder(s)/verzorger(s) van beide scholen, Met trots presenteer ik u het eerste naschoolse activiteitenaanbod van OBS De Overstap

Nadere informatie

A a n b o d n a j a a r 2 0 0 7 K A B B A L A

A a n b o d n a j a a r 2 0 0 7 K A B B A L A Kabbala folder 2007-2 10-07-2007 21:41 Pagina 1 A a n b o d n a j a a r 2 0 0 7 K A B B A L A Zoals elke spirituele weg heeft ook de Kabbala, deel van de westerse mystiek, bewustwording tot doel. De kabbalistische

Nadere informatie

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van:

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van: Gauguin, Bonnard, Denis Dit werkboekje is van: Hallo! Je gaat binnenkort op bezoek in het museum Hermitage Amsterdam. Het woord Hermitage spreek je uit als hermitaasje. Een museum is een gebouw waarin

Nadere informatie

Opendeur. Opendeurdag diner. Volksbal

Opendeur. Opendeurdag diner. Volksbal OCMW GENT ...nu al voor het 28ste jaar op rij. In die 28 jaar zijn we uitgegroeid tot één van de grootste lokale dienstencentra in Vlaanderen. Als lokaal dienstencentrum (ldc) richten we ons vooral tot

Nadere informatie

VOLKSUNIVERSITEIT 2014-2015. cursussen workshops lezingen VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN. 2014 - nr 6. Talen. Literatuur. Kunst & cultuur.

VOLKSUNIVERSITEIT 2014-2015. cursussen workshops lezingen VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN. 2014 - nr 6. Talen. Literatuur. Kunst & cultuur. 2014 - nr 6 VOLKSUNIVERSITEIT VOOR ZEVENAAR EN OMSTREKEN Talen Literatuur Kunst & cultuur loopbaan Culinair Creatief Kunstzinnige vorming Persoonlijke ontwikkeling 2014-2015 Jeugd Informatica cursussen

Nadere informatie

2 Eeuw van het Verstand

2 Eeuw van het Verstand 2 Eeuw van het Verstand Caravaggio, 1600 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de barok in Zuid-Europa en de Gouden Eeuw in Nederland. Zowel in de 16e als de 17e eeuw leefden een aantal van de

Nadere informatie

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar Ursula Gareis CREATIEF WERKEN MET PORTRET EN ZELFPORTRET Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken Voor kinderen van 6 12 jaar Elke pagina van dit

Nadere informatie

Tuinige schilderijen (in bibliotheek Ypenburg)

Tuinige schilderijen (in bibliotheek Ypenburg) Tuinige schilderijen (in bibliotheek Ypenburg) Tentoonstelling met fleurige schilderijen van Irma Wisman. Is uw tuin de perfecte plaats om tot rust te komen en van de schoonheid van de planten en bloemen

Nadere informatie

** korting per aangebrachte cursist

** korting per aangebrachte cursist Individuele en groeps deelname Voor een aantal cursussen en workshops kun je je individueel inschrijven. Voor die cursussen en workshops is een planning of de dagen van de week waarop de cursus/workshop

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

Volg nu een korte taalcursus voor je volgende reis

Volg nu een korte taalcursus voor je volgende reis nieuwe lessenreeksen februari-juni 2013 11 talen Volg nu een korte taalcursus voor je volgende reis Stedelijk Onderwijs Korte lessenreeks: Welkom Arabisch Chinees Duits Grieks Italiaans Pools Portugees

Nadere informatie

DoeMeeWeek 15-19 september

DoeMeeWeek 15-19 september Lokaal Dienstencentrum 6 De Vlaschaard DoeMeeWeek 15-19 september Kom ons hele aanbod gratis uitproberen, een week lang! Tijdens onze DoeMeeWeek, van maandag 15 tot vrijdag 19 september, kan u al onze

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs!

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs! Gymnasium Ook tweetalig onderwijs! Op lariks Inhoud Welkom! Het gymnasium aan CS Vincent van Gogh Eerste fase Tweede fase Romereis Gymnasium en tweetalig onderwijs Activiteiten Gymnasiumteam Viva Vox Contact

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Programma voorjaar 2015

Programma voorjaar 2015 Programma voorjaar 2015 www.leiderdorpse-volksuniversiteit.nl Creatief Creatieve inspiratie Schilderen, tekenen, fotograferen, vilten kun je natuurlijk in je eentje doen. Maar beter leren kijken, ervaringen

Nadere informatie

Cursusprogramma s 2015 / 2016

Cursusprogramma s 2015 / 2016 Cursusprogramma s 2015 / 2016 Conversatiecursussen Portugees Catalaans Italiaans Spaans Engels Pools Frans Duits Mission Statement Wij willen het beste taal- en cultuurbureau in Nederland zijn, maar niet

Nadere informatie

SOOP NIEUWSBRIEF. Nr. 94 24 maart 2014. Beste belangstellenden,

SOOP NIEUWSBRIEF. Nr. 94 24 maart 2014. Beste belangstellenden, SOOP NIEUWSBRIEF Nr. 94 24 maart 2014 Beste belangstellenden, Opnieuw hebben de computerdocenten tijd gevonden voor nog enkele cursussen die we onder uw aandacht willen brengen. Voor een aantal van deze

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

WERKWEEK-WERVING. Algemene gegevens. Kennismaken met de Italiaanse cultuur en de kunst van de 13 e eeuw t/m renaissance

WERKWEEK-WERVING. Algemene gegevens. Kennismaken met de Italiaanse cultuur en de kunst van de 13 e eeuw t/m renaissance WERKWEEK-WERVING Werkweek-aanspreekpunt Contact VAN LUIJN Afk. LUIJ Mail luijnm@ovc.nl Tel 0627064553 Algemene gegevens Werk-titel Werkweek Omschrijving Lokatie Handelingsdeel Sectie-Cluster Giro Fiorentino

Nadere informatie

John Geven Studio s. Fotografiecursussen en workshops

John Geven Studio s. Fotografiecursussen en workshops John Geven Studio s Fotografiecursussen en workshops John Geven Studio s geeft in samenwerking met professionele fotografen en beeldbewerkers cursussen, modules en workshops voor beginnende en gevorderde

Nadere informatie

Onyx Trio in Museum Gouda

Onyx Trio in Museum Gouda Onyx Trio in Museum Gouda Op de laatste dag van de tentoonstelling Uitgelezen, zondag 17 mei 2015, speelt het Onyx trio om 15.30 uur in de Gasthuiskapel van Museum Gouda. Zij spelen deze middag beroemde

Nadere informatie

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website?

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Heb je een eigen website, maar worstel je met de teksten die je daarop kwijt wil? Volg dan dit stappenplan. Met een paar handige tips kom je vast een heel eind.

Nadere informatie

Activiteitenprogramma DAGBESTEDING CASTRICUM. voor mensen met een beperking

Activiteitenprogramma DAGBESTEDING CASTRICUM. voor mensen met een beperking Activiteitenprogramma DAGBESTEDING CASTRICUM voor mensen met een beperking Overzicht activiteiten maandag ochtend bakken, computer dinsdag ochtend tekenen & schilderen, creatief met papier, winkel, computer

Nadere informatie

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen

Cursusprogramma Volksuniversiteit. Het Groene Hart. Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen Cursusprogramma Volksuniversiteit Het Groene Hart Bodegraven Oudewater Woerden Cursussen Workshops Excursies Lezingen Trainingen Talen Culinair Mens & Maatschappij Hobby & Vrije tijd Kunst & Cultuur januari

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM www.cvowaregem.be ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt!

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM www.cvowaregem.be ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt! BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM www.cvowaregem.be ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt! Computer Tablet Frans Engels Duits Spaans Italiaans Nederlands Boekhouden

Nadere informatie

&XUVXVVHQ RS PDDW YRRU EXLWHQODQGHUV

&XUVXVVHQ RS PDDW YRRU EXLWHQODQGHUV ! "$#&%'(#)% (*)+,,-/. 0,,, 1!$23 1 4(-650 7 1 3L[HO 6WXGHHU,WDOLDDQVLQ)LUHQ]H &XUVXVVHQRSPDDWYRRUEXLWHQODQGHUV &XUVXVVHQ RS PDDW YRRU EXLWHQODQGHUV Pixel is in een opleidings- en trainingscentrum in Firenze.

Nadere informatie

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www. MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1 MCO Educatie Voortgezet Onderwijs Muziek moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.mco/educatie MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 2 Muziek moet je

Nadere informatie

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Seizoen 2012-2013 Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Liefde voor muziek De Zeister Muziekschool is hèt trefpunt voor muziek in Zeist. Iedereen die iets met muziek wil doen - van spelen tot luisteren,

Nadere informatie

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids De mooiste steden De keuze van de Reisgids Mooiste steden.indb 3 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond De

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

Cursussen Frans en Culturele Activiteiten. September 2010 - Januari 2011. Sinds 1965

Cursussen Frans en Culturele Activiteiten. September 2010 - Januari 2011. Sinds 1965 Cursussen Frans en Culturele Activiteiten September 2010 - Januari 2011 Sinds 1965 Het Centre Culturel Français gaat verhuizen! Het Centre Culturel Français (CCF) blijft op de eerste verdieping van het

Nadere informatie

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME GRIEKS LATIJN KCV AAN HET STEDELIJK GYMNASIUM JOHAN VAN OLDENBARNEVELT TE AMERSFOORT (Plaatje 1 & 2) De klassieke talen en kcv aan het gymnasium Aan het Gymnasium

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt! Computer Tablet Frans Engels Duits Spaans Italiaans Nederlands Boekhouden

Nadere informatie

CURSUSSEN VOORJAAR 2016

CURSUSSEN VOORJAAR 2016 CURSUSSEN VOORJAAR 2016 Cursus Doelgroep Locatie Aantal lessen BLOEMSCHIKKEN Bloemschikken voor Pasen Bloemschikken voor Docent Lesdag Startdatum Cursusprijs volwassenen Heesch 2 Nicolien Banken woensdag

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2015 Emilie Lindenbergh Een nieuw begin Binnenkort de nieuwe website! Kunstschilder

Nieuwsbrief 2015 Emilie Lindenbergh Een nieuw begin Binnenkort de nieuwe website! Kunstschilder Nieuwsbrief 2015 Emilie Lindenbergh Een nieuw begin Binnenkort de nieuwe website! Kunstschilder Exposities: Kloosterkapel, Kerkstraat 8, Vorstenbosch tot 9 maart Expositie in de (h)artgalerij in het Brinkhuis,

Nadere informatie

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek April 2013 Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek Wat een geweldige feestweek! De hele week heeft in het teken gestaan van de kroning van prins Willem Alexander tot Koning van ons land. Maandagmorgen

Nadere informatie

Computerlessen voorjaar 2014

Computerlessen voorjaar 2014 GEMEENTELIJKE ADVIESRAAD VOOR SENIOREN Secretariaat : Astridplein 17, 9150 Bazel 03 740 04 08 - secretariaat.senior@gmail.com Informatie : http://users.telenet.be/kruibeke Voorzitter : Levien Foubert 03

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen.

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. De symfonie Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. Welke van deze symfonieën spreekt je het meest aan en waarom? Welke van deze symfonieën spreekt je het minst

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Cuisine & Culture. zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015. Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen

Cuisine & Culture. zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015. Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen Cuisine & Culture BOEDAPEST parel aan de Donau zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015 Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen Boedapest is een prachtig gelegen stad met een rijke geschiedenis

Nadere informatie

JANUARI 2015 JANUARI - FEBRUARI - MAART APRIL 2015. 01/01/15- Cafetaria gesloten 13/01/15 Bloemschikken Maria heeft weer een mooi idee

JANUARI 2015 JANUARI - FEBRUARI - MAART APRIL 2015. 01/01/15- Cafetaria gesloten 13/01/15 Bloemschikken Maria heeft weer een mooi idee + ACTIVITEITENKALENDER JANUARI - FEBRUARI - MAART APRIL 2015 JANUARI 2015 01/01/15- Cafetaria gesloten 04/01/15 13/01/15 Bloemschikken Maria heeft weer een mooi idee 14/01/15 Spelletjesnamiddag Uno, Rummikub,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016

PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016 PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016 Veendam, oktober 2015 Beste leerling van mavo-2, Net als in het brugjaar krijg je in dit tweede leerjaar iedere week een plusles. Iedere pluslesserie duurt 6 weken. We starten

Nadere informatie

PROBIBLIO / BIEBPANEL 2015-4 ACTIVITEITEN EN SAMENWERKINGSPARTNERS

PROBIBLIO / BIEBPANEL 2015-4 ACTIVITEITEN EN SAMENWERKINGSPARTNERS VRAGENLIJST: DEFINITIEF PROBIBLIO / BIEBPANEL 2015-4 ACTIVITEITEN EN SAMENWERKINGSPARTNERS AMSTERDAM, OKTOBER 2015 MAILTEKST Subject: Uitnodiging BiebPanel onderzoek: activiteiten en samenwerkingspartners

Nadere informatie

De Kunst van het Ondernemen. Boekhandel Voorhoeve, Amin Usman & Kunstenaar Elganan Jelsma 2014 BLOG door ELGANAN

De Kunst van het Ondernemen. Boekhandel Voorhoeve, Amin Usman & Kunstenaar Elganan Jelsma 2014 BLOG door ELGANAN De Kunst van het Ondernemen Boekhandel Voorhoeve, Amin Usman & Kunstenaar Elganan Jelsma 2014 BLOG door ELGANAN Voorjaar 2014: Start van een nieuw Kunstproject Woensdag 5 maart 2014 Na een paar mails te

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

5 dagen creatieve workshops

5 dagen creatieve workshops 5 dagen creatieve workshops beeldhouwen in steen - edelsmeden boetseren met klei - mixed media Beeldhouwen in steen "De trage geduldige steen. Het denken dat even stopt. Alleen nog maar aanwezig zijn.

Nadere informatie

Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014

Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014 Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014 Edelsmeden bij Nancy De cursus wordt gegeven door edelsmid Nancy Solleveld. Nancy Solleveld heeft haar opleiding genoten in Schoonhoven, Sinds

Nadere informatie

Jan Neven speelt Bach en een eigen improvisatie n.a.v. zijn schilderij De bevrijding

Jan Neven speelt Bach en een eigen improvisatie n.a.v. zijn schilderij De bevrijding Dit is de eerste nieuwsbrief van KORF die maandelijks uit gaat komen. We hopen, dat de interesse voor elkaar en het werk erdoor gestimuleerd wordt. MELD JE AAN VOOR EEN INTERVIEW VOOR DE VOLGENDE NIEUWSBRIEF:

Nadere informatie

Computercursussen en workshops

Computercursussen en workshops Computercursussen en workshops voorjaar 2015 Aan de slag met computers en tablets! De mogelijkheden van computers zijn eindeloos: chatten met familie aan de andere kant van de wereld, vakantiefoto s delen,

Nadere informatie

Tekenen in de Tweede fase

Tekenen in de Tweede fase Tekenen in de Tweede fase Wat kun je verwachten? Wat kun je verwachten? Lessen per week: Havo 4 / 5 2 uur praktijk en 1 uur theorie (KG/KB) Vwo 4 2 uur (de verdeling praktijk / theorie wisselt door het

Nadere informatie

Cursussen bij u in de buurt

Cursussen bij u in de buurt Cursussen bij u in de buurt Programma najaar 2015 Volwassenen - Lezing en workshops -------------------------------------------------------- Cultureel/ Persoonlijke ontwikkeling Afscheid Praktische tips

Nadere informatie

ENGELS ENGELS 5 Speak out intermediate Workbook (handboek voor 2 jaar) 15,00 ENGELS ENGELS 6 Speak out intermediate Student's book (handboek voor 2

ENGELS ENGELS 5 Speak out intermediate Workbook (handboek voor 2 jaar) 15,00 ENGELS ENGELS 6 Speak out intermediate Student's book (handboek voor 2 Opleiding Module Boek Prijs cursist ARABISCH ARABISCH 1 AHLAN 1 44,00 ARABISCH ARABISCH 2 AHLAN 2 44,00 BEDRIJFSBEHEER Ondernemingsplan en zelfstandig ondernemen Bedrijfsbeheer 2014 22,00 BOEKHOUDEN Basis

Nadere informatie

Permanente Educatie. Medewerker ACADEMIE. Medewerker. Permanente Educatie

Permanente Educatie. Medewerker ACADEMIE. Medewerker. Permanente Educatie Permanente Educatie Medewerker ACADEMIE Medewerker Permanente Educatie Een leven lang leren NIKTA academie onderkent het belang dat medewerkers zichzelf voortdurend ontwikkelen en hun kennis en vaardigheden

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

La Tulipe Chapeau! DE TULP IN DE MODE. 2 februari t /m 1 september 2013

La Tulipe Chapeau! DE TULP IN DE MODE. 2 februari t /m 1 september 2013 La Tulipe Chapeau! Foto Mieke Wijnen 2 februari t /m 1 september 2013 Grachtweg 2a 2162 HN Lisse di t/m zo 13.00-17.00 uur Tel. 0252-417 900 www.museumdezwartetulp.nl info@museumdezwartetulp.nl De tulp

Nadere informatie

Hoofdstuk 21. Cultuur

Hoofdstuk 21. Cultuur Hoofdstuk 21. Cultuur Samenvatting Evenals in 2003, heeft driekwart van de Leidenaren in de afgelopen 12 maanden één of meerdere culturele voorstellingen of voorzieningen bezocht. De bioscoop is veruit

Nadere informatie

doekaart: HET MUSEUM (afspraken)

doekaart: HET MUSEUM (afspraken) doekaart: HET MUSEUM (afspraken) doekaart: HET MUSEUM (afspraken) Een museum is een plek waar kunst bewaard wordt en getoond. Aan de muur hangen schilderijen, in vitrines liggen voorwerpen en op sokkels

Nadere informatie