Algemene inleiding op het recht H1. Algemene begrippen betreffende het recht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Algemene inleiding op het recht H1. Algemene begrippen betreffende het recht"

Transcriptie

1 Algemene inleiding op het recht H1. Algemene begrippen betreffende het recht 1.Definitie van het recht Verzameling van regels die de maatschappelijke ordening dienen te verzekeren Verplichtend door de menselijke natuur of opgelegd door de overheid Waardoor iedereen hetzijne kan bekomen - Recht is geen meetbare grootheid met beïnvloedt door tijdsgeest, godsdienst en filosofische gedachten 2.Natuurrecht en positief recht Natuurrecht : verzameling van principes en regels Voor iedereen vanzelfsprekend Volgen rechtstreeks uit de menselijke natuur, ronder tss komst vd overheid Positief recht : verzameling van regels die maatschappelijke verhoudingingen inricht Opgelegd door menslijke natuur of door de overheid Verschillen van tijd tot tijd en land tot land Zowel een objectief ( omstandigheden ) als subjectief karakter ( compromis) Natuurrecht en positief recht kunnen niet los van elkaar bestaan. Het natuurrecht is 1 van de grondslagen van het positief recht. En zonder positief recht is er geen rechstorde 3.Het begrip recht Objectief recht : Verschillende regels die de maatschappelijke verhoudingen regelen los van Personen Ingedeeld op verschillende manieren : Dwingend en aanvullend recht Naargelang de oorsprong ( internationaal recht, Romeins recht,... ) In wetten, decreten, verordeningen,... Privaat en publiek recht ( zie verder ) Subjectief recht : Legt de betrekkingen vast ( iets doen of eisen ). Dit recht houdt verband met personen, drager van rechten en plichten, opgedeeld in: Persoonlijkheidsrechten : fundamentele rechten van de mens Familiale rechten : Rechten van personen als lid van het gezin Vermogensrechten : bescherming van het vermogen of patrimonium Politieke rechten : Betrekkingen tss personen ivm hun plaats in de samenleving en de uitoefening van de openbare macht 4.Het positief recht Klassiek opgedeeld in : A. Publiek recht : regelt de algemene belangen en verhoudingen tss individu en overheid. - Onderscheid : Staatsrecht = grondwettelijk recht : grondbeginselen van de staatsorganisatie en essentiele vrijheden van de burger Administratief recht : Werking openbare, niet wetgevende en gerechterlijke bestuursorganen en instellingen Fiscaal recht : heffen en innen van belastingen Strafrecht en strafvorderingsrecht : straffen van misdrijven na gerechterl. Uitspraak Sociaal publiek recht 1

2 Internationaal publiek recht : Bv. Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. o OPM : Universele verklaring van de rechten van de mens ( VN ) is niet door de Belgisch wet goedgekeurd en telt dus enkel als beginselverklaring zonder rechtsgevolgen - Vele regels van het publieke recht dienen ter bescherming van private belangen B.Privaat recht : regelt de betrekkingen tss personen onderling De bijzonderste tak is het burgerlijk recht ( Burgelijk Wetboek ); het omvat : Het personenrecht ; betreffende rechtsbekwaamheid en handelbekwaamheid van personen Familierecht : Alle rechtsbetrekkingen die onstaan door de familale band Erfrecht : regeling van vermogen van een overledenen Vermogensrecht : regeling van iemands vermogen Sociaal recht : verhoudingen tss werkgevers en werknemers Procesrecht : regels betreffende civiele procedures, met als basisgedachte dat niemand zichzelf mag rechten. Internationaal privaatrecht : tss burgers van verschillende naties Landelijk recht : behandelt landelijk beheer en politie (veldwetboek boswetboek) Intellectueel recht : ivm intellectuele en geestelijke scheppingen Handelsrecht : betreffende de betrekkingen tss personen die handel voeren ( Wetboek van de koophandel ) 5.Het burgerlijk recht Stam vanuit de tijd van napoleon => basisgedachte : individuele vrijheid Wordt continu aangepast door veranderende tijdsgeest met als vaststelling : meer een meer uitbreiding van sociale en collectieve gedachtengoed ten kosten van de inidividuele vrijheden. - Personen- en familierecht : o Moreel en extra-patrimoniaal karakter o Niet overdraagbaar en buiten de handel - Vermogensrecht : o Geldelijk of patrimoniaal karakter o Vrij overdraagbaar en doorgaans erfelijk o Onderscheid : Volstrekte ( absolute ) - betrekkelijke ( relatieve ) A. Betrekkelijke vermogensrechten Slechts tegenover 1 persoon of een groep van personen ( persoonlijke rechten ) Ook : vorderingsrechten of verbintenisrechten Behandelt in contracten of verbintenissenrecht 3 Essentiele elementen : i. Rechtshanding ( contract ) ii. Een persoon tegenover wie men het recht kan uitoefenen iii. Een doel waarover de partijen zich verbinden B. De volstrekte vermogensrechten Kunnen tegenover iedereen gehandhaaft worden Indeling in zakelijke rechten intellectuele rechten industriele rechten i. Zakelijke rechten : geven een onmiddelijk beschikkingsrecht aan de gerechtigde. Er zijn twee essentiele elementen nodig : Een belanghebbend persoon en een zaak Kenm : - Volstrekt recht : tegenover iedereen 2

3 - Niemand mag het aantasten of beperken ( tenzij vaste uitz ) - Geen verplichtingen voor gerechtigde ( tenzij administratieve ) - Ze verlenen een volrecht en een voorkeursrecht ii. Intelectuele en industriele rechten : volstrekt recht op scheppingen van de geest ( immateriele goederen ) BV. Auteursrecht, octrooien, warenmerken, kwekersrecht, chipbescherming,... In het personenrecht wordt een onderscheid gemaakt tss natuurlijke en rechtspersonen Natuurlijke personen : Dit zijn fysieke personen, dragers van rechten en plichten Rechtspersonen : groepen van personen die rechtspersoonlijkheid hebben verkregen ( door volgen van bepaalde regels ). Ze hebben dezelfde rechten en plichten als natuurlijke personen met enkele beperkingen. We onderscheiden : Privaatrechterlijke rechtspersonen : tot stand door privaat initiatief o Privaatrechterlijke instellingen met louter privaat doel o Privaatrechterlijke instellingen met openbaar belang als doel Publiekrechterlijke rechtspersonen : door overheid of wetgeven opgericht o Openbare publiekrechterlijke instellingen met bestuur los van de politiek o Politieke publiekrechterlijke instellingen De feitelijke verenigingen : Deze hebben geen rechtspersoonlijkheid en de vereniging kan dan ook niet bestaan los van de leden en heeft geen eigendom. Alle leden zijn mede-eigenaars van het patrimonium tenzij anders vastgelegd. 6.Imperatief en suppletief recht Imperatief recht : dwingend recht, geen afwijking is mogelijk Rechtsregels voor openbare orde en goede zeden: fundamenteel voor de maatschappij Rechtsregels die door de wet een dwingen karakter krijgen, niet noodz voor maatschappij maar bestuur vindt van wel. De vormvoorschiften Publiek recht = imperatief recht Privaat recht = dikwijls regelend Suppletief recht = aanvullende recht : Regels die van toepassing zijn wanneer partijen bij een rechtshanding zelf niets geregeld hebben, er mag dus van afgeweken worden. 7.Rechtsfeiten Rechtsfeit : feit dat gerechterlijke gevolgen heeft. Men onderscheid : Toevallinge feiten : geen menselijke ingreep Menselijke handelingen o Feitelijke handelingen : rechtgevolgen zonder die bedoeling Onrechtmatige daden Burgerlijke misdrijven Wanprestaties o Rechtshandelingen : Handelingen met rechtsgevolgen als doel Eenzijdige rechtshandling tegenover meerzijdige Handelingen onder kosteloze titel ( schenkingen ) Handelingen ondere bezwarende titel ( verkoop ) Handelingen ondere levenden of bij dode ( testament ) Beheersdaden of beschikkingsdaden ( zie verder ) 3

4 8.Rechtssubjecten en rechtsobjecten Rechtssubjecten : dragers van rechten en plichten = personen ( in de zin van het recht Rechtsobject : voorwerp van rechten en aan de rechten vh rechtssubject onderworpen 9.Rechtsleer en rechtstaal Rechtsleer is geen feitelijke bron van recht maar dient als hulp voor de wetgevende macht om de wetten te verduidelijken en te onderzoeken ( bv op achterpoortjes ) De wetspraak heeft ook geleid tot het ontstaan van de gerechtstaal, met eigen woordenschat. Een zuiveren en vaste rechtstaal is onontbeerlijk om rechtvaardig recht te kunnen voeren 10.Bronnen van recht De voornaamste bronnen van het Belgisch Positief recht : - De Belgische Wet - De gewoontes - De rechtspraak : de kracht van het precedent is aanzienlijk - De rechtsleer - De billijkheid 4

5 H1. Algemene begrippen betreffende het recht A.De wet Definitie Regels voor maatschappelijke ordening, voorgeschreven door de wetgevende macht en gegarandeerd door de overheid De grondwet De grondwet vormt de basis voor de Belgische samenleving ( goedgekeurd op 7/2/1831 door het Nationaal Congres ) Deels publiek recht en hoofdbestanddeel van het staatsrecht Principes : Rechten, gelijkheid en vrijheid voor alle Belgen Inrichting parlementair stelsel en koningschap Scheiding van de 3 machten : Iedere macht kan onafhanklijk, onpartijdig en los van machtsmisbruik van de twee andere optreden Erkenning van provinciale en gemeentelijke besturen De verschillende machten Wetgevende macht : Vervaardigd de wetten Parlement ( senaat + kamer van volksvertegenwoordigers ) + koning Uitvoerende macht Bestuurt het land met toepassing van de wetten gekeurd door de wetgevende macht Ministers + koning Gerechterlijke macht Doet de wet naleven dmv vonnissen, arresten,... De provinciale en gemeentelijke instellingen Behartigen de onderlinge belangen ( >< staat : algemene belangen ) Provinciewet + gemeentewet Mag eigen reglementen en verordeningen opstellen zolang deze niet strijdig zijn met de wetten van de staat Instellingen voorzien in de grondwetsherziening van 24 december Taalgebieden ( D, Vl, W, Brussel 2 talig ) Drie cultuurgemeenschappen en drie cultuurraden Drie gewesten ( Vl waals Brussels ) Er mogen agglomeraties en federaties van gemeentes opgericht worden Er wordt een afzonderlijke agglomeratie voor de hoofdstad van het rijk opgericht De rechten van de Belgen Burgerlijke rechten: Regelen de betrekkingen tss de burgers onderling Staatsburgerlijke rechten : Regelen de betrekkingen tss burgers en de staat Publieke rechten : regelen de vijheden van de burgers Het tot stand komen van wetten, decreten en verordeningen De wetboeken ( codificatie ) Lezen p 4-6 5

6 Toepassingsgebied van een nieuwe wet Een wet heeft geen terugwerkende kracht tot voor ze bestond ( Burgerlijk Wetboek ) Hof van Cassatie : Voorgaande geldt enkel voor de rechter en niet voor de wetgever => Indien uitdrukkelijk vermeld kan een wet strekken tot voor zijn ontstaansdatum Mogelijke situaties : De oude wet blijft van toepassing op feiten van voor de nieuwe wet De nieuwe wet is van toepassing op feiten die reeds zijn voorgevallen maar die toch nog moeten gestrafd worden De wetgever vermeld uitdrukkelijk dat de wet ook betrekking heeft op voordien voorgevallen feiten B.Gewoontes Begrip Belangrijke rechtsbron in het private recht ( wetgever kan niet alles regelen ) Onstaan door een langdurig, ononderbroken gebruik door de gemeenschap of een deel ervan Soorten Onderscheid : Algemene gewoontes in het ganse land Plaatselijke gewoontes Bijzondere gewoontes ( voor een bepaalde groep ) Ook : Gewoontes gebaseerd op traditie Wettelijk erkende gewoontes. Soms laat de wet toe dat men door de gewoonte van de wet afwijkt. Toepassingsgebied Burgerlijke rechten zijn maar van toepassing voor zover er een wet uitdrukkelijk naar verwijst Handelsrechten: de gebruiken dienen gevolgd te worden tenzij er een uitdrukkelijk verbod is van de wetgever Gewoonterecht kan nooit afbreuk doen aan de regels van de openbare orde Men moet bewijzen aanvoeren indien men van gewoonterecht wil gebruik maken waarna de feitenrechter vij oordeelt. C.De rechtspraak Begrip Rechtspraak = verzameling van vonnissen van de rechtbanken en de arresten van de Hoven Dubbele rol : Interpretatie van de bestaande regels Scheppen van rechtsregels in gevallen waar de wet niets voorziet Rechter mag niet weigeren recht te spreken op basis van onvolledigheid of onduidelijkheid van de wet Het precedent is zeer belangrijk en heeft een grote macht. Rechtspraak kan op deze manier dan zelf een bron van recht worden 6

7 Verschillende rechtscolleges en hun bevoegdheden DE RECHTERLIJKE RECHTSCOLLEGES Spreken recht in geschillen over burgerlijke rechten en in geschillen over politieke rechten en in strafzaken. We onderscheiden Hof van casatie o 1 Hof van Cassatie, nl. In Brussel o Oordeelt niet zelf maar controleert de vormvereisten en algemene rechtsbeginselen van de lagere rechtbanken o Enkele toelaatbaar indien alle andere opties/rechtbanken doorlopen zijn Hof van beroep o 5 : Antwerpen Gent Brussel Luik Bergen o Burgerlijke kamer + Correctionele kamer + jeugdkamer o Hoger beroep tegen uitspraken van de lagere rechtbanken o Bijzondere bevoegdheden in bepaalde zaken ( fiscaal, kieswet,... ) o Ze spreken arresten uit Arbeidshof o In elke proviniehoofdstad o Jury ( 12 gezworenen ) + Het hof ( raadsheer + 2 rechters ) o Neemt kennis, in 1e en 2e aanleg van de misdaden en politieke misdrijven Rechtbank van eerste aanleg o In elke gerechterlijk arrondissement o Burgelijke kamer + correctionele + jeugdkamer Rechtbank van koophandel : in elke gerechterlijk arrondissement. Handelsgeschillen boven de 75000BEF Arbeidsrechtbank ; in elk gerechterlijk arrondissement voor alle sociale geschillen Arrondissementsrechtbank : o In elke arrondissement. o Oordeelt niet, maar duidt de juiste rechtbank aan. o Voorzitters van de drie rechtbanken Vredegerecht : in elk kanton. o Behandelt de zaken < 75000BEF o Heeft een bijzondere bevoegdheid onafhankelijk van het bedrag Politierechtbanken: in elk kanton, voor overtredingen en bijzondere misdrijven ADMINISTRATIEVE RECHTSCOLLEGES Behoren tot de uitvoerende macht en doen uitspraak in alle geschillen van bestuur en in geschillen over politieke rechten. We onderscheiden : Raad van state o Afdeling wetgeving : geeft advies aan de wetgevende vergaderingen, executieven en regering voor de voorontwerpen en voorstellen van wet of decreet o Afdeling administratie : hoogste administratieve rechtscollege, waakt erover dat de overheid handelt volgens de wet o De raad van state controleert zichzelf De koning : Men kan bij de Koning hoger beroep aantekenen tegen beslissingen van de bestendige deputatie De bestendige deputatie van de Provincipie : Beslist in vele bestuurlijke aangelegenheden. Bv. Stedenbouw, studiebeurzen,... 7

8 Bijzondere administratieve rechtcolleges : Vele, met uitgestrekte en gevarieerde bevoegdheden. Internationale rechtscolleges o Hof van justitie van de Europese gemeenschap : Uitleggig en toepassing van de Europese verdragen o Europese hof voor de rechten van de mens ( Straatsburg ) : Doet uitspraak over klahten inzake schending van de mensenrechten iin de landen die de conventie van de rechten van de mens hebben ondertekent. Het scheidsgerecht o De partijen zelf richten een private rechtbank waarbij 1 of meerdere scheidsrechters ( private personen ) uitspraak doen, in 1 e of 2 e aanleg o De rechtbank van eerste aanleg kan een scheidsrechterlijke beslissing uitvoerbaar maken De procedures HET BURGERLIJK PROCES Middel om private rechten toe doen gelden. Proces : vanaf de betwiste rechtssituatie tot opgeklaarde rechtstoestand De eiser spant een proces aan tegen de verweerder. De strijd noemt men een geding De voornaamste beginselen De rechter is onpartijdig en motiveert zijn uitspraak De rechter mag geen uitspraak doen bij wijze van algemene regel De partijen nemen initiatief De partijen mogen zich laten vertegenwoordigen door een advocaat Adstructieplicht De partijen moeten aanhoord worden Openbaar Niet kosteloos maar kosteloze bijstand voor minderbedeelden De strafvordering schrorst de burgerlijke rechtsvordering Beslissingen moeten gebeuren binnen aanzienlijke termijn De tenuitvoerlegging van de vonnissen gebeurt door de uitvoerende macht op initiatief van de belanghebbende partij DE STRAFRECHTERLIJKE PROCEDURE De strafrechter is de bestraffer maar ook de beschermer van de beklaagde De beginselen : De publieke vordering gebeurt door het Openbaar Ministerie De klager kan zelf de verantwoordelijke dagvaarden voor de correctionele rechtbank of voor de politierechtbank De rechter leidt het proces De verdachte krijgt het voordeel van de twijfel Uitspraken moeten gemotiveerd worden Straf en strafmaat volgens de wet De beklaagde moet in persoon aanwezig zijn Openbaar Hoger beroep en cassatie mogelijk Uitvoering van de straffen door de uitvoerende macht Aan sommige straffen zijn nog andere sancties verbonden 8

9 De burgerlijke rechtsvordering kan tegelijkertijd en voor dezelfde rechter verlopen Volstrekte scheiding tss openbaar ministerie en rechtbank Openbaar ministerie zet de vervolging in gang maar heeft daarna geen beslissingsrecht meer. OPENBAAR MINISTERIE Staatsorgaan bij de rechtbanken onder bevoegdheid van de minister van justitie. Belast met het vorderen van de toepassing van de strafwet en het optreden in private zaken waarbij de openbare orde betrokken is Magistraten van het OM Waardigheid van de rechterlijke macht Vertegenwoordigen de uitvoerende macht bij de rechterlijke macht Maken grondwettelijk deel uit van de rechterlijke macht Het OM is belast met : Leiding van het opsporingsonderzoek en vorderen van vooronderzoek Opstellen van de dagvaardiging Eisen van de straf ( requisitor ) Tenuitvoerlegging van de straf Samenstelling : Hof van cassatie : procureur-generaal + advocaten-generaal Hof van beroep : procureur-generaal, advocaten-generaal en substituut-procureurgeneraal Arbeidshof : Arbeidsauditeur-generaal, advocaten-generaal, substituten-generaal Zeten van gerechterlijk arrondissement: procureur des konings en substituten Arbeidsrechtbank: arbeidsauditeur en substituutarbeidsauditeurs Politierechtbank : Procureur des konings + 1 of meer politiecommissarissen of gerechterlijke officieren of agenten bij parketten Werkwijze in correctionele zaken : Rechtstreekse dagvaarding Vooronderzoek vorderen: o Rechtbank beslist of verdachte zal vervolgt worden o Bij elke rechtbank van eerste aanleg is een onderzoeksrechter doe gewoonlijk met zo een vooronderzoek wordt belast. o De uislag wordt beoordeeld door de rechtsmachten van onderzoek ( d.i. de raadkamer en in hoger beroep de kamer van inbeschuldigingstelling. Voor het vinden van de waarheid kunnen bepaalde inbreuken gemaakt worden op de vrijheden van de burger Iedereen die benadeelt is door een wandaad of misdrijf kan zich bij de onderzoeksrechter burgerlijke partij stellen en zo een onderzoek en eventueel proces starten. Rechtsleer en billijkheid Zie vorig hoofdstuk 9

10 Deel 2 : Zakenrecht H1. Inleiding op het zakenrecht Zaken Alles wat een relatie heeft tot de mens en dus een vermogensbestanddeel vd mens kan zijn Zaken kunnen zowel stoffelijk als onstoffelijk ( zelden ) zijn. Goederen Goederen kunnen zowel zaken ( materieel ) als rechten zijn die betrekking hebben op zaken ( eventueel immaterieel = onlichamelijke goederen ) Zaken goederen Een zaak wordt pas een goed als : Het voor iemand een waarde heeft ( gevoelswaarde is voldoende ) Het aan de heerschappij van iemand kan onderworpen worden Het 1 zelfstandig geheel is OPM : Om ethische redenen kunnen sommige zaken niet als goederen aanzien worden Het vermogen ( patrimonium) = ( ruim ) Het geheel van op geld waardeerbare rechten en plichten van een persoon = ( beperkter ) Bepaalde verzameling van goederen met een bepaalde bestemming die als 1 rechtsalgemeenheid ( geheel van rechten en plichten waarvan een mens drager is ) kunnen worden beschouwd Iedere persoon en zijn vermogen zijn onafscheidbaar. Zonder persoon kan geen vermogen bestaan Iedere persoon heeft een vermogen, zelfs al heeft hij meer schulden dan baten Iedere persoon kan maar 1 vermogen bezitten. Schuldeisers hebben dan recht op een recht van onderpand op het geheel van zijn goederen, zowel de tegenwoordige als de toekomstige Het patrimonium kan niet verdwijnen zolang de persoon leeft. Bij overlijden gaat het patrimonium over op de erfgenamen, ook de schulden. Zakenrecht Geheel van regels die het statuur regelen van de goederen van het patrimonium. Het maakt deel uit van het privaat recht en is hfdz. dwingend Onderverdeling : Genotsrechten : geven een volledig of beperkt genot van de zaak Zekerheidsrechten : geven recht op voorrang op de opbrengst van een bezwaard goed. ( in mindere mate beschouwd ) Vermogensrechten = zakenrechten + persoonlijke rechten + intellectuele rechten Zakenrechten >< persoonlijke rechten absoluut of volstrekt : tegenstelbaar tov iedereen de zaak is een voorwerp volgrecht : eis onafh van de houder voorrangsrecht : steeds terugvordering met voorrang op andere schuldeisers Zakenrechten >< intellectuele rechten: materieel goed uitz : retentierecht = recht van terughouding o soort zekerheidsrecht 10

11 o recht op het goed van een ander bij zich te houden tot de andere de vordering over dat goed heeft voldaan o Geen zakelijk recht maar een persoonlijk recht met zakelijk karakter o Vervalt niet als de eigenaar de teruggehouden zaak in tussentijd verkoopt o Ondeelbaar Verschillende indeling van goederen a. Onroerende en roerende goederen : zie verder b. Verbruikbare en onverbruikbare goederen Verbruikbaar : eenmalig gebruik, onverbruikbare : de rest Enkel onverbruikbare goederen kunnen vwp zijn van bruikleen of vrcuhtgebruik. c. Goederen die aan iemand toebehoren en goederen die aan niemand toebehoren Goederen die aan niemand toebehoren kunnen verder opgedeeld worden : o Gemene zaken : eigenlijk geen goederen, want ze kunnen niemand toebehoren. Het genot wordt geregelt door de politiewetten o Onbeheerde goederen = heerloze goederen Roerende goederen die nooit aan iemand hebben toebehoord. Ze behoren toe aan diegene die er zich meester van maakt Goederen die aan personen zonder erfgenaam behoren na overlijden, behoren toe aan de overheid Onroerende goederen die nooit aan iemand toebehoort hebben behoren toe aan de staat of aan het openbaar domein Goederen die aan onbekenden toebehoren of toebehoort hebben Weggeworpen of achtergelaten goederen : kunnen aan privé personen toegeëigent worden Verloren vwp en en vondsten 1. Op openb terrein : verplichte aangift bij politie 2. Privé : teruggeven als ze het vragen Een schat Goederen in de handel en buiten de handel o Goederen in de handel : kunnen door privé personen verkregen worden en zijn in vrije omloop o Goederen zijn buiten de handel door de wet omdat ze tot het publiek domein behoren of omdat het tegen de openbare orde is o Zakenrecht : steeds goederen in de handel o Goederen buiten de handel kunnen niet door verjaring verkregen worden Vervangbare en onvervangbare goederen o Vervangbaar goed : goeder dat nog niet geindividualiseerd is, maw juridisch vervangbaar door een ander van zijn soort. o Subjectief verschil : vervangbaarheid afhankelijk van de wil van de parijen o Juridisch verschil belangrijk bij Eigendomsovergang Vervulling van een risico o Zakenrecht : enkel onvervangbare goederen Lichamelijke en onlichamelijke goederen o Lichamelijke goederen : stoffelijke vwp n o Onlichamelijke : rechten o Eigendomsrecht : wordt vereenzelvigd met het voorwerp zelf => lichamelijk goed 11

12 Deelbare en ondeelbare goederen o Deelbaar : kan in kleinere gelijkaardige delen verdeeld worden zonder dat het in weze is geschonden Hoofdzaken en bijzaken o Bijzaak : houdt steeds verband met de hoofdzaak zonder er volledig in opgenomen te zijn. ( niet te verwarren met onderdelen van iets ) o De bijzaak volgt steeds de hoofdzaak o Verband door : bestemming natuur recht Tegenwoordige en toekomstige goederen o Tegenwoordige goederen bestaan reeds, toekomstige nog niet. o Relatief toekomstig goed : voorwerp bestaat reeds maar behoort nog tot niemands vermogen o Absoluut toekomstig goed : bestaat totaal nog niet o Zakelijke recht : enkel op tegenwoordige goederen Afzonderlijke zaken en algemeengheden o Feitelijke algemeenheid : Verzamelingen van verschillende objecten o Juridische algemeenheid : groep van rechten en plichten gekoppeld aan een afzonderlijk object of een feitelijke algemeenheid. Indeling van goederen volgens het burgerlijk wetboek Onstaan onderscheid roerende en onroerende goederen: Gegroeid uit historische omstandigheden Onverplaatsbare goederen hadden een grotere vermogenswaarde ONROERENDE GOEDEREN : ONROERENDE GOEDEREN DOOR HUN AARD Grond : aardoppervlak en onderliggende lagen. Voor de ondergrond bestaat wel een afzonderlijke wetgeving ( door de econ waarde van sommige lagen ). Grondwater wordt aanzien als een roerend goed Bouwwerken : o Klassiek : aan de grond vastgezet zodat ze niet verplaatsbaar zijn zonder beschadiging o Bouwwerk wordt aanzien in de ruime zin vh woord ( ook standbeelden ) o Ongeacht wie het bouwde en of het tijdelijke is of permanent o Hoeven niet uit duurzame materialen te bestaan o Verbreding van de wet op stedebouw in 1962 : nieuwe criteria ( karavans ) Het moet in de grond gebouwd zijn OF aan de grond bevestigd OF op de grond steunen ten behoeve van de stabiliteit OF bestemt zijn om ter plaatse te blijven, zelfs al kan het uit elkaar of verplaatst worden. Een van criteria voldoet. Ook belangrijk voor hypotheek : kan enkel op onroerende goederen. Toebehoren van het erf : o Alle zaken die noodzakelijk zijn om een gebouw of erf af te maken o O.a : Zaken die 1 geheel vormen met het gebouw Toestellen en uitrustingsgoederen die een woning bruikklaar maken o Beslissend cirterium : incorporatie 12

13 Beplantingen : alle beplantingen omdat ze vastzitten aan de grond. Vanaf het moment dat ze kunnen losgemaakt worden, worden ze roerende goederen. o OPM : gewassen die verkocht worden terwijl ze nog op het veld staan : vervroegde roerendmaking Delfstoffen : onroerend zolang ze in de grond zitten ONROERENDE GOEDEREN DOOR BESTEMMING Stoofelijke zaken die op zichzelf roerend zijn maar onroerend worden door hun band met een onroerend goed Criteria : o Subjectief criterium Enkel een eigenaar ve onroerend goed kan een roerend goed onroerend maken door bestemming De eigenaar moet de wil hebben om het roerend goed voor de dienst of exploitatie vh roerend goed te bestemmen OF de wil uitdrukken om het roerend goed blijvend aan de erf te verbinden. Deze wil moet duidelijk ( objectief ) uitgedrukt worden, zodat het duidelijk is voor derden o Objectief criterium Goederen moeten bestend zijn voor een roerend goed uit zijn aard Goederen voor exploitatie of dienst van een erf ( niet noodz van econ aard ) Goederen blijvend aan een erf verbonden, mits duidelijk de wil van de eigenaar blijkt om het goed onroerend te maken Bedoeling van de wetgever : o Bescherming van de exploitatie van een bedrijf of handelsinrichting o Plaatsing tot blijvend gebruik : bescherming van derden Voorbeelden van onroerendmaken : o Onroerend door landbouwbestemming o Onroerend door nijverheids- en handelsbestemming o Kerkstoelen in een kerk, stoelen in een school Gevolgen van de onroerendmaking : de voormalig roerende goederen volgen het lot van de onroerende goederen Einde van de onroerendmaking door bestemming o Door een ondubbelzinnige wilsuitdrukking van de eigenaar o Door de verbondenheid te verbreken door een feitelijke of rechts-handeling ONROERENDE GOEDEREN DOOR HET VWP WAAROP ZE BETREKKING HEBBEN = onroerende rechten rechten die betrekking hebben op onroerende goederen Indeling : o Zakelijke onroerende rechten : eigendom, vruchtgebruik, erfdienstbaarheden o Onroerende schuldvorderingen : schuldvorderingen die de aflevering van een onroerend goed tot gevolg hebben o Onroerende rechtsvorderingen o Rechtsvorderingen met als doel een onroerend goed te krijgen of terug te krijgen 13

14 ROERENDE GOEDEREN Alle goederen die niet onroerend zijn. Verder nog op te delen in : ROERENDE GOEDEREN DOOR HUN AARD Verplaatsbare zaken die niet door incorporatie of bestemming onroerend zijn geworden. Zaken die zichzelf verplaatsen of door derden verplaatst kunnen worden ROERENDE GOEDEREN DOOR ANTICIPATIE Zie cursus ROERENDE GOEDEREN DOOR WETSBEPALING Alle rechten die niet onroerend zijn, nl. Zakelijke roerende rechten Roerende schuldvorderingen of roerende vorderingsrechten : verbintenissen met geldsommen tot voorwerp en verbintenissen om iets te doen of te laten Roerende rechtsvorderingen : vorderingen die strekken tot afgifte van een geldsom huur BELANG VH ONDERSCHEID TSS ROERENDE EN ONROEREND Onroerende goederen zijn onderhevig aan een bijzondere bekendmaking. rechten tegenstelbaar aan derden Onroerende goederen zijn beter beschermd ( strict voorgeschreven handelsregels ) Verschillende voogdijmacht Voor roerende goederen geldt bezit als titel GOEDEREN MET BETREKKING TOT HUN BEZITTERS GOEDEREN VAN BIJZONDERE PERSONEN Dit zijn de natuurlijke personen en de rechtspersonen. Ze beschikken vrij over hun goederen met enkele wettelijk bepaalde beperkingen OPM : Is een vereniging geen rechtspersoon dan behoren de goederen toe aan de leden. Ze moeten allen optreden om het eigendomsrecht te kunnen uitoefenen. ( tenzij anders bepaald in de statuten ) GOEDEREN VAN DE OVERHEID De staat, gemeenschappen, gewetsen provincies, gemeenten en openbare instellingen zijn publiekrechterlijke personen : De goederen worden beheert door de regels van het staatsrecht en het administratief recht Er is nog een onderscheid in de goederen : Goederen van het openbaar terrein Goederen die door iedereen kunnen gebruikt worden zonder onderscheid of door een wettekst uitdrukkelijk in het openbaar terrein zijn opgenomen BV zie p 15 Statuut vh openbaar domein : o Buiten de handel en dis onvervreemdbaar. Eventueel tijdelijke concessies o Onverhuurbaar, wel tijdelijke private ingebruiknames o Kan niet onteigend worden o Geen hypotheken, beslag of erfdienstbaarheden mogelijk o Geen mandeligheid 14

15 o Verkrijger ter goeder trouw kan niet in bezit nemen Goederen van het privaat terrein : Alle goederen van de puiblieke rechtspersonen niet bedoeld voor het publiek of de werking van een openbare dienst Onderworoen aan het gewone eigendomsrecht Een goed van privaat terrein openbaar terrein overbrengen : affectatie ( administratieve handeling, >< desaffectatie ). Dit kan ook door een wet Rechtpositie o In de handel o Vatbaar voor erfdiensbaarheden, hypotheken, verhuring ( wel speciale wetten), verjaring, fiscaal belastbaar. o Niet vatbaar voor beslag o Kunnen enkel krachtens een wet worden ontvreemd o Inwoners van een gemeente hebben recht van eigendom of genot op goederen van gemeentes, OCMW s en provincie. Dit recht is echter beperkt tot het genot en opbrengst naargelang de beslissing van de gemeenteraad o VB n. Zie p 14 Vruchten van de goederen, kapitaal, voortbrengselen en rente VRUCHTEN = Periodieke voortbrengselen en inkomsten die een zaak oplevert door de natuur of door zijn bestemming, zonder dat het hoofdbestanddeel ervan vermindert. Onderscheid tussen : Natuurlijke vruchten : uit de aarde, van de dieren of uit de dienen geboren Vruchten van nijverheid van een erf Burgerlijke vruchten ( rentes ) VOORTBRENGSELEN Deze worden niet periodiek voortgebracht of uit een zaak gehaald met een vermindering van het hoofdbestanddeel. De bezitter ter goeder trouw heeft recht op de vruchten maar nooit op de voortbrengselen tenzij hij de eigenaar is. Bij vruchtgebruik en erfpacht worden de voortbrengselen van mijnene als vruchten beschouwd als de ontginning reeds bezig was bij de aanvang vh vruchtgebruik of de erfpacht KAPITAAL Bomen zijn nauw verbonden met de grond en leveren vruchten, net als de mijnen en groeven. Ze worden aanzien als kapitaal Bomen uit kwekerijen zijn wel als vruchten te beschouwen RENTE Schuldvordering waarvan het kapitaal niet eisbaar is en enkel recht geeft op geregelt in natura of in geld betaalde inkomsten Rente interest : bij interest heeft men nog steeds recht op de hoofdsom Wettelijke terminologie betreffende roerende goederen Lezen p

16 H1. Inleiding op het zakenrecht A. Bezit Algemeen Uitgangspunt : De ware eigenaar heeft het bezit van het goed ( vanwege maatsch.ordening ) Bezit is geen recht ( schijn van recht ) maar een feitelijke toestand ( eigendom = recht ), door de wet beschermd door aan de bezitter gerechterlijke bezitsvorderingen te geven Voorwaarden : Men moet feitelijke macht kunnen uitoefenen ( persoonlijk of door iemand anders ) Zichzelf als eigenaar beschouwen : te blijken uit de daden die men stelt Bepaalde goederen zijn niet voor bezit bevatbaar : Goederen buiten de handel Goederen van het openbaar domein Bepaalde erfdienstbaarheden Daden van toelaten, gedogen Het BW maakt een onderscheid tss bezitters ter goeder en ter kwader trouw. De bezitter verliest de naam van ter goeder trouw vanaf het moment dat hij op de hoogte is van de gebreken van de titel van de eigendomsoverdracht Bezitter ter kwader trouw : wanneer diegene die de macht over een zaak uitoefent zich gedraagt als eigenaar terwijl hij zou moeten weten dat de zaak aan een ander toebehoord. Houder vd zaak :Iemand die macht over een zaak uitoefent maar niet de eigenaar is. Bezit krijgen over een zaak : Door feitelijke inbezitneming, al dan niet met medewerking van de vorige bezitter Door loutere overeenkomst. Onderscheid : o Levering met de korte hand o Overdracht tot loutere aanwijzing : bezitter degradeerd tot houder o Levering met lange hand : oude bezitter draagt bezit aan nieuwe bezitter juridisch over en laat dit aan de houder weten Bezit verliezen Door verloren gaan van 1 van de 2 voorwaarden De zaak gaat teniet, verloren, wordt achtergelaten, of door een ander in bezit genomen. Dit is niet geldig voor onroerende goederen. Rechtsgevolgen van het bezit Er is een onderscheid tss bezit ter goeder en ter kwader trouw en onroerend en roerend goed BEZIT ALS ONROEREND GOED Bezitter ( goed en kwaad ) kan zijn bezit beschermen door bezitsvorderingen Bezitter ter goeder trouw behoudt de vruchten van de zaak voor zich Bezitter ter goeder trouw heeft recht op vergoeding voor aanpassingswerken overeenkomstig met de meerwaarde van het goed Verjaring na 30 jaar : bezitter ( goed en kwaad ) kan niet meer persoonlijk of zakelijk gevorderd worden over het bezit Bezitter ter goeder trouw en met wettelijke titel verkregen, krijgt eigendom over het goed na 10 jaar indien de eigenaar in hetzelfde rechtsgebied woont en 20 jaar indien in een ander rechtsgebied Om door verjaring iets te verkrijgen is er een voortdurend, onafgebroken, ongestoord, openbaar en niet-dubbelzinnig bezit nodig. 16

17 BEZIT ALS ROEREND GOED Bezit geldt als titel Voorwaarden : o Bezitter moet ter goeder trouw handelen en vrij van gebreken o Een roerende, lichamelijke en bepaalde zaak in de handel o Kan alleen ingeroepen worden door de derde bezitter die de zaak bezit als eigenaar en niet als houder Verlies of diefstal : vervaltermijn van 3 jaar dat de eigenaar het goed kan terugvorderen van een derde = revindiceren. Deze derde heeft dan geen macht tov de eigenaar maar kan wel een vergoedering vorderen tov de tussenpersoon. Uitz. De derde heeft de zaak gekocht op een openbare verkoopplaats : eigenaar kan het goed niet terugkrijgen zonder volledige vergoeding van de derde. OPM : Zeeschepen en binnenschepen vallen niet onder de regel : bezit als titel Na 30 jaar kan men niets meer ondernemen tov de dief of oneerlijke vinder Bezitsvorderingen Vorderig = middel om recht te doen gelden of de manier om zich te verdedigen tegen gestelde Eisen van andere personen. Nodig voor recht te kunnen doen ( anders zelf rechten ) Bezitsvorderingen = procedures met de bedoeling het beizt te herstellen of het bezitsrecht te Erkennen in geval van stoornis van het bezit van een onroerend goed. Beschermt ook het bezit van alle zakelijke rechten naast het bezit van eigendom Vrederechter van de plaats waar de goederen gesitueerd zijn beslist De Redintegranda = vordering tot herstel bij gepleegd geweld o Grond : feitelijke macht over het onroerend goed o Eiser moet bewijzen dat : Hij in zijn bezit is gestoord of eruitgezet door geweld of feitelijkheden Het gaat om onroerende goederen of rechten die door verjaring kunnen verkregen worden en welke hij in zijn macht had om het ogenblik vh gebeuren Er minder dan 1 jaar is verlopen sinds het gebeuren De Klachte = vordering tot handhaving van het bezit o Doel : bezitrecht te erkennen / stoornis erkennen of stoppen / bezit herstellen o Eventueel samen met een vordering tot schadevergoeding o Voorwaarden : Er moet een stoornis zijn Het moet gaan over roerende of onroerende goederen die verkregen kunnen worden door verjaring De eiser moet minstens 1 jaar in bezit ervan zijn Bezit moet voldoen aan vw den uit BW Er moet minder dan 1 jaar verlopen zijn sinds de stoornis Aangifte van nieuw werk of vordering tot staking van nieuw werk o Doel : bezitsstoornis voorkomen die kunnen voortvloeien uit werken die aangevat wofden op het erf van de verweerder. o Men kan zo de werken doen stoppen maar niet doen afbreken o Zelfde voorwaarden als bij de klachte 17

18 B.Eigendom Definitie en eigenschappen Eigendom is het recht om op de meest volstrekte wijze van een zaak het genot te hebben en daarover te beschikken, mist men geen middelen gebruikt die strijdig zijn met de wetten of verordeningen Oorsprong : Uit menselijke natuur ( private eigend ) en maatschappij ( gemeenschapseigend.) We hebben private eigend. nodig voor onze persoonlijke vrijheid en onafhankelijkheid Waarborg voor nakomen van verbintenissen Mogelijk tot verwerven van eigendom is goed voor de maatschappelijke welvaart Voornaamste kenmerken : Absoluut recht ( enkel voor de eigenaar ) Vervreemdbaar recht ( overdraagbaar ) Zelfstandig zakelijk recht ( enig zakelijk recht dat niet afh is van een ander recht ) Algemeen recht ( eigenaar mag alles doen conform met de wet ) Eeuwigdurend o Gaat niet verloren door onbruik o Kan wel verkregen worden door een ander door verjaring o Eigendom kan tijdelijk zijn o Niet-gebruik is een wijze van tenietgaan van de zakelijke genotsrechten op de goederen van een ander Het eigendomsobject Kunnen zowel lichamelijke als onlichamelijke goederen Ivm grond zijn er een aantal bijzondere kenmerkne Verticale eigendom bv. Toelating voor torenkraan boven erf Horizontale eigendom bv. Appartementen Weggerechtigheden : recht op toegang en uitzicht op openbare weg Duldplichten : zekere beperkingen van eigendomsrecht aanvaarden Bescherming van het eigendomsrecht Grondwet : Art 11 : Niemand kan zijn eigendom ontnomen worden tenzij voor het algemeen nut en met waarschuwing en voorafgaande rechtvaardige schadevergoeding Art12 : Straf van algemene verbeurtverklaring der goederen kan niet gebeuren ( dit is de onteigening van alle eigendom van een persoon als straf middeleeuwen ) Andere : Planschade : recht op vergoeding bij een waardeverlies van de grond door een wijziging in de bestemming. Bv. Wijziging van de gewestplannen Voor onroerende en roerende goederen gelden volgend beschermingsmogelijkheden : Strafbepalingen tegen eigendommen zijn opgenomen in veldwetboek. De benadeelde eigenaar kan zich burgerlijke partij stellen. Burgerlijke vordering tot schadeloosstelling Beschadiging van openb. wegen: strafbaar, rechter kan herstel vd overtreding bevelen Eigendomsvorderingen : zakelijke vorderingen : Revindicatie : vordering van de eigenaar tov de bezitter Beslag : voor roerende goederen kan eigenaar beslag tot terugvordering laten leggen 18

19 Vordering tot handhaving van vrijheid van eigendom : verbieden van verdere stoornis of herstel in oude toestand Vordering tot afpaling Vordering tot erkenning of ontkenning van erfdienstbaarheid Bezitsvorderingen Laat de eigenaar van een onroerend goed die het bezit er van heeft of die minder dan een jaar geleden het bezit ervan door gewelddaden heeft verloren toe zijn bezit te beschermen Recht van afsluiting van onroerende goederen en plicht van afsluiten in steden en voorsteden. Ook : waarborg van geen verlies van genot door vastleggen van regels in verband met de wijze van afsluiten en beplanten. Recht van uitweg Wijzen waarop eigendom kan verkregen worden 1.Titel : De juridische basis waarop de eigendom verkregen wordt akte ( meestal wel ), kan ook mondelinge overeenkomst zijn. ( gevaarlijk ) 2. Indeling : De oorspronkelijke en afgeleide eigendomsverkrijging ; Oorspronkelijke : als men zijn eigendom niet van een voorganger krijgt, er is dan geen overgang van het recht geweest. o Bv. Toeëigening, verjaring, natrekking o Er kunnen dus ook geen lasten mee overgedragen worden o De eigendom van een handelszaak behoort tot diegene die de zaak heeft opgericht De afgeleide : eigendomsrecht door rechtsopvolging o Onder algemene titel : men volgt op in een geheel vermogen of een evenredig deel ervan. Men zet de juridische persoon van zijn rechtsvoorganger verder o Onder bijzondere titel : Als men in een bepaalde zaak of in verschillende zaken opvolgt o bv. Verkoop, erfenis, schenking 3.Natrekking Inleiding : o Natrekking is meervoudig want het slaat ook op alles wat met de zaak is verenigd of erdoor wordt voortgebracht o Het beschermt de grondeigenaar met een vermoeden dat hij ook eigenaar is van alle gebouwen, beplantingen of andere die zich op de grond bevinden o Recht van natrekking impliceert 2 zaken : de grondzaak en de bijzaak met een verband tussen beide o Er wordt in de wet een onderscheid gemaakt tss 2 zaken : hetgeen door een zaak wordt voortgebracht en hetgeen met een zaak verenigd is en er 1 lichaam mee uitmaakt Hetgeen door een zaak wordt voortgebracht o Voortbrengselen en vruchten van een zaak behoren enkel de eigenaar toe als hij de kosten die een derde gemaakt heeft ( oogsten, zaaien, ploegen ) vergoed o Het heeft een ruime betekenis : alle kosten en alle vruchten o Principe : niemand kan zich ten kosten van iemand anders verrijken zonder gerechtvaardige oorzaak. o Vruchten : alles wat regelmatig periodiek door de zaak wordt voortgebracht zonder het goed aan te tasten 19

20 o Voortbrengselen : alles wat niet op een regelmatige periodieke wijze verkregen wordt. Hetgeen met een zaak verenigd wordt en er één lichaam mee uitmaakt o Er is een onderscheid tss roerende en onroerende goederen o Roerende goederen : Zaken die op kunstmatige of op natuurlijke wijze door natrekking kunnen verkregen worden o Onroerende goederen : Natrekking op kunstmatige wijze ( gebouwen en beplantingen ) Onbelangrijk wie de kosten draagt Grondeigenaar wordt beschermd ( ook eigenaar van alle gebouwen, beplantingen,... ) tot tegendeel bewezen. Dit kan door verjaring of mbhv een akte Begrippen verticale en horizontale natrekking Art 554 : Eigenaar bouwt op zijn grond, beplant of voert werken uit met materiaal van een ander o De materialen zijn onroerend geworden door incorporatie en de eigenaar kan ze niet meer wegnemen. o Eigenaar ( vd mat ) moet vergoed worden tegen de waarde op het ogenblik van verbruik plus eventueel een schadevergoeding. o Bij onroerende goederen door bestemming gelden de regels niet o Goeder of kwader trouw van de eigenaar telt niet Art 555 : Gebouwd, beplant of werken uitgevoerd met eigen materialen op grond van een ander o Onderscheid ter goeder en ter kwader trouw o Ter goeder trouw : eigenaar vd grond kan de afbraak en opruiming niet eisen maar heeft wel de keus tss de waarde van de materialen en het werk betalen of de meerwaarde van de erf betalen. De bezitter behoudt retentierecht over de gebouwen o Ter kwader trouw : eigenaar van de grond kan de afbraak en opruiming eisen op kosten van de derde plus een eventuele schadevergoeding of de werken behouden en de kosten betalen. De bezitter heeft geen retentierecht o De architect is verantwoordelijk bij de oprichting van een gebouw op een verkeerde grond omdat hij toezicht heeft over de werken. o De eigenaar kan de bouwer ook laten begaan, deze kan dan eigenaar worden door verjaring Art 555 geldt enkel bij nieuwe werken met een zelfstandig bestaan. Verbeteringswerken zijn uitgesloten. Huur : Verhuurder kan niet eisen dat op het einde van het huurcontract de huurder de werken die zijn uitgevoerd zonder zijn toestemming worden afgebroken De huurder kan geen vergoeding eisen voor werken waarvoor de verhuurder geen toestemming heeft gegeven Als de verhuurder toestemming gegeven dan moet hij de meerwaarde op het einde van het contract vergoeden. 20

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3 INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT.... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN.... 3 Inleiding.... 3 Hoofdstuk I. Onderscheid der goederen.... 4 Afdeling I. Belangrijkste indelingen.... 4 Afdeling II. Roerende en

Nadere informatie

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten INLEIDING...1 HET ZAKENRECHT GESITUEERD BINNEN HET VERMOGENSRECHT...1 HET BELANG VAN HET ZAKENRECHT...2 BEGRIPPEN ZAAK GOED VERMOGEN...3 HOOFDSTUK 1: DE LEER VAN

Nadere informatie

College 1: Algemene inleiding:

College 1: Algemene inleiding: College 1: Algemene inleiding: Het vak goederenrecht omvat veel stof; deze kan vanwege de beschikbare tijd niet uitvoerig in de lessen behandeld worden. Ook de jurisprudentie zal niet uitvoerig aan de

Nadere informatie

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 TITEL I TOEPASSINGSGEBIED Artikel 1 Deze wet regelt een

Nadere informatie

Belang van het onderscheid

Belang van het onderscheid privaatrecht publiekrecht Horizontale relaties in het recht = relaties tussen particuliere personen Verticale relaties in het recht = relaties tussen overheid en privé-personen Belang van het onderscheid

Nadere informatie

Aanloop tot wetswijziging

Aanloop tot wetswijziging De nieuwe Opstalwet FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Wet van 10 januari 1824 over het recht

Nadere informatie

REVINDICATIEBELEID Inleiding Revindicatie Verjaring Revindicatieprocedure

REVINDICATIEBELEID Inleiding Revindicatie Verjaring Revindicatieprocedure REVINDICATIEBELEID Inleiding Het komt regelmatig voor dat onrechtmatig gebruik wordt gemaakt van gemeentegrond. Onrechtmatig gebruik houdt in dat particulieren of bedrijven zonder toestemming van de gemeente

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Beknopte inhoud... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN. Hoofdstuk I. Concepten van recht... 3

INHOUD. Voorwoord... v Beknopte inhoud... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN. Hoofdstuk I. Concepten van recht... 3 INHOUD Voorwoord.......................................................... v Beknopte inhoud................................................... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN Hoofdstuk I. Concepten van recht.......................................

Nadere informatie

Goederenrecht en zekerheden

Goederenrecht en zekerheden Inleiding tot het economische recht Contactpersoon: joeri.vananroye@law.kuleuven.be Goederenrecht en zekerheden Goederenrecht en zekerheden Vermogen als verhaalobject Vermogen = geheel van goederen en

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE

Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE 77, Gulden Vlieslaan 1060 Brussel Tel 02 290 04 00 Fax 02 290 04 10 info@vdelegal.be 19 / 03 / 2009 Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE Inleiding - Uitgangspunt : o valorisatie

Nadere informatie

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN BENOEMDE OVEREENKOMSTEN 1. Koop De koop is een overeenkomst waarbij een partij (de verkoper) zich ertoe verbindt dat de eigendom van een zaak over te dragen aan een andere partij (de koper), die zich op

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Wat is recht? Het geheel van rechtsregels gericht op het voorkomen, beheersen en oplossen van conflicten; geven van een rechtsverhouding tussen partijen. Deze regels zijn vastgesteld en afdwingbaar. Indelingen

Nadere informatie

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten Inleiding tot het economische recht Contactpersoon: joeri.vananroye@law.kuleuven.be woensdag 10/10/2012 Overeenkomst mogelijk bij aanwezigheid: (Art. 1108 BW) - toestemming - handelingsbekwaamheid - bepaald

Nadere informatie

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN HOOFDSTUK 1: INDELING VAN HET RECHT 3 1.1. Het publiekrecht 4 1.1.1. Het staatsrecht 4 1.1.2. Het administratief recht 5 1.1.3. Het strafrecht 6 1.1.4. Het fiscaal

Nadere informatie

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek.

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. 30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. Publicatie : 18-05-1962 Inwerkingtreding : 28-05-1962 Dossiernummer : 1961-12-30/31 HOOFDSTUK VI : WEDERZIJDSE

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als 18-jarige

Uw rechten en plichten als 18-jarige Uw rechten en plichten als 18-jarige Hoofdstuk 5 Een 18 de verjaardag is vaak een mijlpaal waarop men zelfstandiger en onafhankelijker wordt, maar het is ook het moment van wettelijke meerderjarigheid.

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 10 SEPTEMBER 2007 S.07.0003.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.07.0003.F A. T., Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen OPENBAAR CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJK WELZIJN VAN LUIK.

Nadere informatie

HET RECHT VAN ERFPACHT HEEFT DRIE ESSENTIELE KENMERKEN:

HET RECHT VAN ERFPACHT HEEFT DRIE ESSENTIELE KENMERKEN: RECHT VAN ERFPACHT BEGRIP Het recht van erfpacht is het recht om het volle genot te hebben van een onroerend goed, dat aan iemand anders toebehoort, gedurende een periode van minimaal 27 jaar tot maximaal

Nadere informatie

TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN

TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ON- ROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN N. VANDEBEEK Advocaat

Nadere informatie

Samenvattingen Afdeling IV

Samenvattingen Afdeling IV Samenvattingen Afdeling IV Hoofdstuk 1 De rechterlijke macht word uitgeoefend door hoven en rechtbanken: a) Rechtbanken: Bevinden zich op het niveau van arrondissementen en kantons Er zetelen rechters

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed.

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed. Korte handleiding bijeenkomst 5. Overdracht van goederen. 3:83 en volgende BW Definitie overdracht: rechtsovergang van het ene rechtssubject naar het andere op basis van een een levering. Overdracht is

Nadere informatie

ECHTSCHEIDINGEN KENNEN GEEN GRENZEN (regels van internationaal privaat recht)

ECHTSCHEIDINGEN KENNEN GEEN GRENZEN (regels van internationaal privaat recht) ECHTSCHEIDINGEN KENNEN GEEN GRENZEN (regels van internationaal privaat recht) Steeds meer worden we in de rechtspraktijk geconfronteerd met internationale echtscheidingen op basis van de volgende elementen:

Nadere informatie

Andere kenmerken: (in principe) voortdurende uitoefening, elasticiteit.

Andere kenmerken: (in principe) voortdurende uitoefening, elasticiteit. Korte handleiding bijeenkomst 3. Eigendom en overig toebehoren. Eigendom. Eigendom is in tijd, ideologie en naar streek bepaald, zowel qua periode als qua betekenis. (vergelijk eigendom nutsbedrijven/spoorwegen

Nadere informatie

UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE

UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... v BEKNOPTE INHOUDSOPGAVE...vii AFKORTINGEN... xi EERSTE TRANCHE HET DOMEIN... 1 HOOFDSTUK 1 OPENBAAR DOMEIN... 3 Afdeling 1. Historiek... 3 Afdeling 2. Relevantie,

Nadere informatie

Wet van 22 april 1999 betreffende de beroepstucht voor accountants en belastingconsulenten

Wet van 22 april 1999 betreffende de beroepstucht voor accountants en belastingconsulenten Wet van 22 april 1999 betreffende de beroepstucht voor accountants en belastingconsulenten Bron : Wet van 22 april 1999 betreffende de beroepstucht voor accountants en belastingconsulenten (Belgisch Staatsblad,

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 5 MEI 2008 C.05.0223.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.05.0223.F AXA BELGIUM, naamloze vennootschap, Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen 1. B. P., 2. AXA BELGIUM, naamloze

Nadere informatie

15 FEBRUARI 2006. - Koninklijk besluit tot vaststelling van het bijzonder reglement voor de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen

15 FEBRUARI 2006. - Koninklijk besluit tot vaststelling van het bijzonder reglement voor de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen pagina 1 van 6 einde Publicatie : 2006-03-01 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE 15 FEBRUARI 2006. - Koninklijk besluit tot vaststelling van het bijzonder reglement voor de rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN

BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN Brokers Training Devlamynck Luc 1 Extra-contractuele Diverse benamingen Artikels burgerlijk wetboek 1382 tot 1386 bis Waarborgen BA gebouw Verhaal van derden 2 Extra contractuele

Nadere informatie

1. Bespreek: res nullius, onbeheerde goederen, verloren zaken en schatten

1. Bespreek: res nullius, onbeheerde goederen, verloren zaken en schatten Deel I 1. Bespreek: res nullius, onbeheerde goederen, verloren zaken en schatten Res nullius zijn roerende zaken die op een bepaald tijdstip aan niemand toebehoren, alhoewel ze het voorwerp kunnen zijn

Nadere informatie

ERFDIENSTBAARHEDEN. Het recht kan zowel ten kosteloze titel als tegen een vergoeding gevestigd worden.

ERFDIENSTBAARHEDEN. Het recht kan zowel ten kosteloze titel als tegen een vergoeding gevestigd worden. I DEFINITIE ERFDIENSTBAARHEDEN Artikel 637 van het burgerlijk wetboek bepaalt dat een erfdienstbaarheid een zakelijk recht is ten laste van een onroerend goed dat gevestigd wordt ten voordele van één of

Nadere informatie

De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014)

De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014) De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014) FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT

INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT Nicole HEIJERICK Notarieel Jurist, Docent Europese Hogeschool Brüssel, Gastdocent EHSAL Management School l.s.m. Trudo BREESCH Hoofdlector Katholieke Hogeschool Kempen,

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school SECUNDAIR ONDERWIJS Wat is het recht? Pesten kan niet, een rood licht negeren is levensgevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roken in de klas kan niet,... Er bestaan regels

Nadere informatie

Rolnummers 5043 en 5044. Arrest nr. 151/2011 van 13 oktober 2011 A R R E S T

Rolnummers 5043 en 5044. Arrest nr. 151/2011 van 13 oktober 2011 A R R E S T Rolnummers 5043 en 5044 Arrest nr. 151/2011 van 13 oktober 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vragen betreffende artikel 1370, 1, van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door de Vrederechter van

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 2 SEPTEMBER 2014 P.14.1380.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. P.14.1380.N O D B, inverdenkinggestelde, aangehouden, eiser, met als raadslieden mr. Alain Vergauwen en mr. Pierre Monville, advocaten

Nadere informatie

PREFERENTIELE TOEWIJZING VAN DE GEZINSWONING

PREFERENTIELE TOEWIJZING VAN DE GEZINSWONING PREFERENTIELE TOEWIJZING VAN DE GEZINSWONING Herhaaldelijk worden wij in een procedure vereffening en verdeling van een huwelijksgemeenschap na echtscheiding geconfronteerd met de vaststelling dat beide

Nadere informatie

DE CONTRACTUELE MODULERING VAN DE GEBRUIKS- EN BESCHIKKINGSBEVOEGDHEDEN VAN DE VRUCHTGEBRUIKER Ruud Jansen en Koen Swinnen... 51

DE CONTRACTUELE MODULERING VAN DE GEBRUIKS- EN BESCHIKKINGSBEVOEGDHEDEN VAN DE VRUCHTGEBRUIKER Ruud Jansen en Koen Swinnen... 51 INHOUD DE KWALIFICATIE VAN HET RECHT VAN VRUCHTGEBRUIK: CONTRACTUELE MOGELIJKHEDEN EN AFBAKENING TEGENOVER OPSTAL, ERFPACHT EN HUUR Nicolas Carette en Julie Del Corral.............................. 1 I.

Nadere informatie

Eigendomsrecht en verplichte identificatie van paarden 1

Eigendomsrecht en verplichte identificatie van paarden 1 Eigendomsrecht en verplichte identificatie van paarden 1 EIGENDOM EN VERPLICHTE IDENTIFICATIE VAN PAARDACHIGEN 1. VERPLICHTE IDENTIFICATIE... 3 2. DE EIGENDOM VAN EEN PAARD... 4 2.1. Principe... 4 2.2.

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 13. Noordhoff Uitgevers bv

Inhoud. Inleiding 13. Noordhoff Uitgevers bv Inhoud Inleiding 13 1 Enige grondbeginselen 15 1.1 Rechtsregels 16 1.1.1 Publiekrecht en privaatrecht 16 1.1.2 Dwingend en aanvullend (regelend) recht 17 1.1.3 Materieel en formeel recht 18 1.1.4 Objectief

Nadere informatie

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal Leg uit : het openbaar ministerie ( parket ) = hoeder van de openbare orde! 1) opsporen en onderzoeken 2) vervolgen 3) uitvoering van de straf samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal!

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

Auteur. Bernard Waûters. Onderwerp. Dit is een uittreksel uit het boek:

Auteur. Bernard Waûters. Onderwerp. Dit is een uittreksel uit het boek: Auteur Bernard Waûters Onderwerp Dit is een uittreksel uit het boek: "Aandelen en echtscheiding" Jaar: 2000 Auteur: B. Waûters ISBN: 90 6215 725 4 Volume: 588 p. Prijs: 3.950 BEF (97,92 EUR) Uitgeverij:

Nadere informatie

Hypothecair Planner (LHP)

Hypothecair Planner (LHP) OPLEIDING Hypothecair Planner (LHP) LEERGANG HYPOTHECAIRE PLANNING - 1 - RECHT IFK, september 2011 Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Examen Niveau Juridisch Vermogensrecht hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 28-08-2012 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 2. TOEPASSINGSGEBIED VAN HET RECHT OP AFBEELDING...33

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 2. TOEPASSINGSGEBIED VAN HET RECHT OP AFBEELDING...33 INHOUDSOPGAVE DANKWOORD... v VOORWOORD...vii HOOFDSTUK 1. DE GRONDSLAG... 1 1. De grondslag: het persoonlijkheidsrecht op afbeelding... 1 2. Invloed van de mensenrechten... 3 A. Art. 22 G.W.... 4 B. Art.

Nadere informatie

Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13

Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13 II. HET OBJECTIEVE RECHT... 17 A. HET OBJECTIEVE EN SUBJECTIEVE RECHT... 17 1. Het objectieve

Nadere informatie

RECHTSBIJSTANDVERZEKERING VOERTUIG STANDAARD

RECHTSBIJSTANDVERZEKERING VOERTUIG STANDAARD RECHTSBIJSTANDVERZEKERING VOERTUIG STANDAARD ARTIKEL 1 Wat verstaat men onder? 1) Familie a) Uzelf; b) Uw samenwonende echtgenoot of de persoon met wie u samenwoont, hierna begrepen in de term echtgenoot

Nadere informatie

Revindicatiebeleid. Er zijn een tweetal vormen van verjaring:

Revindicatiebeleid. Er zijn een tweetal vormen van verjaring: Revindicatiebeleid Inleiding Het is bekend dat er gemeentegrond, doorgaans groenstroken, in bezit/gebruik genomen zijn. Na een globale inventarisatie blijkt dat het gaat om een gemeentebrede problematiek.

Nadere informatie

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE ARCHITECT VERBONDEN DOOR EEN ARBEIDSOVEREENKOMST

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE ARCHITECT VERBONDEN DOOR EEN ARBEIDSOVEREENKOMST BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE ARCHITECT VERBONDEN DOOR EEN ARBEIDSOVEREENKOMST 1) Omschrijving van de arbeidsovereenkomst Artikel 3 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten

Nadere informatie

Wanneer iemand door verjaring eigenaar wordt van een stuk grond, spreken we van verkrijgende verjaring.

Wanneer iemand door verjaring eigenaar wordt van een stuk grond, spreken we van verkrijgende verjaring. Bijlage 3 JURIDISCHE ASPECTEN VAN VERJARING Wanneer iemand door verjaring eigenaar wordt van een stuk grond, spreken we van verkrijgende verjaring. Het Burgerlijk Wetboek kent twee vormen van verkrijgende

Nadere informatie

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen In de eindtermen (juni 2005) voor de opleiding BOA wordt verwezen naar een aantal artikelen van wetten. Deze wetten zijn: de Algemene wet op het Binnentreden (Awob) Besluit Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Nadere informatie

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND. Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND. Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen INHOUD I. De begrippen burgerlijke aansprakelijkheid en strafrechtelijke II. Twee concrete

Nadere informatie

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten:

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: - vermogensrechten - morele rechten De vermogensrechten (economische rechten) geven de auteur

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I. Gemeen recht

Inhoudstafel. Deel I. Gemeen recht Deel I. Gemeen recht Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen (1-29) Afdeling 1. Definitie en situering (1-14) Afdeling 2. Algemene geldigheidsvoorwaarden (15-25) Afdeling 3. Bewijs (26-29) Hoofdstuk 2. Duur en

Nadere informatie

Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt Provincie Oost-Vlaanderen

Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt Provincie Oost-Vlaanderen Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt Provincie Oost-Vlaanderen REGLEMENT VAN INWENDIGE ORDE BETREFFENDE DE BIJSTANDSREGELING Art. 1. Het VSOA - Politie, hierna de organisatie genoemd, verdedigt de belangen

Nadere informatie

De familie- en jeugdrechtbank

De familie- en jeugdrechtbank De familie- en jeugdrechtbank De familie- en jeugdrechtbank (*) is sinds 1 september 2014 operationeel in het hele land en is voortaan bevoegd voor zowat alle geschillen die betrekking hebben op het familieleven,

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Faillissement, Faillissementsakkoord en gerechtelijk akkoord - Gevolgen (personen, goederen, verbintenissen) - Verbintenissen - Schuldvordering - Aangifte Gevolg -

Nadere informatie

CODES AARD VAN DE ZAAK A. IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN A.1 STAAT DER PERSONEN a afwezigheid van personen b adoptie c homologatie adoptie d

CODES AARD VAN DE ZAAK A. IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN A.1 STAAT DER PERSONEN a afwezigheid van personen b adoptie c homologatie adoptie d CODES AARD VAN DE ZAAK A. IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN A.1 STAAT DER PERSONEN a afwezigheid van personen b adoptie c homologatie adoptie d nietigverklaring huwelijk e verzet tegen huwelijk f afstamming

Nadere informatie

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Frank Hutsebaut Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC) KULeuven 1. Ter inleiding: enkele algemene noties 2. De bevoegdheid

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

Opleidingscyclus Winkelveiligheid. De weg van het juridisch dossier. 21 november 2014

Opleidingscyclus Winkelveiligheid. De weg van het juridisch dossier. 21 november 2014 Opleidingscyclus Winkelveiligheid De weg van het juridisch dossier 21 november 2014 Overzicht 1. Verloop strafrechtelijke procedure Fase 1: Strafonderzoek - A. Opsporingsonderzoek - B. Gerechtelijk onderzoek

Nadere informatie

.1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft. .2.Wat de bevoegdheid van de rechtbank van koophandel betreft

.1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft. .2.Wat de bevoegdheid van de rechtbank van koophandel betreft .1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft 1.1.Het optrekken van de algemene bevoegdheid van de vrederechter naar 2.500 ( komt van 1860 ).2.Het optrekken van de grens m.b.t. de aanleg ( dwz : onder

Nadere informatie

Rechtsmisbruik (muurarrest)

Rechtsmisbruik (muurarrest) Rechtsmisbruik (muurarrest) 1. INSTRUCTIES... 2 2. HET CASSATIEARREST... 2 A. DE FEITEN... 2 B. BESLUIT VAN DE FEITENRECHTER... 2 C. MIDDELEN IN CASSATIE... 2 D. HET BESLUIT VAN CASSATIE... 2 3. DE NOOT

Nadere informatie

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer 11 februari 2016 Mr. L.A. (Leonie) Dutmer Overzicht retentierecht van de aannemer Elementen retentierecht Feitelijke macht en kenbaarheid Retentierecht

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

II. GERECHTELIJK RECHT

II. GERECHTELIJK RECHT II. GERECHTELIJK RECHT II. GERECHTELIJK RECHT A. Gerechtelijk Wetboek Wet 10 oktober 1967 p. 214 A. Gerechtelijk Wetboek p. 214 Wet 10 oktober 1967 Art. 569 volledig vervangen Art. 569. De rechtbank van

Nadere informatie

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109)

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) sd.cju01.4.v3 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN...

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN... Successierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. ONDERSCHEID...2 1 Het eigenlijk successierechten...2 2 Het recht van overgang bij overlijden...2 3 Oneigenlijke gewestelijke belasting...2 4 Ontstaan

Nadere informatie

Samenvatting Zakenrecht en Zakelijke Zekerheidsrechten

Samenvatting Zakenrecht en Zakelijke Zekerheidsrechten Samenvatting Zakenrecht en Zakelijke Zekerheidsrechten Academiejaar 2013-2014 Door Verschave Léonie Inhoud Inleiding Het zakenrecht gesitueerd binnen het vermogensrecht... 4 Begrippen zaak-goed-vermogen...

Nadere informatie

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt:

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt: De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt: Artikel 1 Dit decreet regelt een aangelegenheid bedoeld in artikel 107quater van de Grondwet. Artikel 2 Bij het Ministerie

Nadere informatie

GECOÖRDINEERDE STATUTEN

GECOÖRDINEERDE STATUTEN GECOÖRDINEERDE STATUTEN Statuten van de vzw Interdiocesane Dienst voor het Katholiek Godsdienstonderwijs zoals gewijzigd door de algemene vergadering op 11 september 2003. N. 4999 [S-C 46030] Interdiocesane

Nadere informatie

Btw-optimalisering en onroerende verhuur. Bart Buelens

Btw-optimalisering en onroerende verhuur. Bart Buelens Btw-optimalisering en onroerende verhuur Bart Buelens De wettelijke basis Vrijstelling artikel 135, lid 1, l) Vrijstelling onroerende verhuur artikel 44, 3, 2 Omzetting Verplichte uitzonderingen Artikel

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord...v

INHOUD. Voorwoord...v INHOUD Voorwoord...v Ondergrondse constructies in het Belgische goederenrecht Vincent Sagaert...1 1. Inleiding...1 2. Veelheid aan wettelijke regelingen in de ondergrond...2 2.1. Regelgeving in verband

Nadere informatie

Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband

Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband Prof. dr. Alois VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen 1 BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID EN STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID A. Begrip burgerlijke

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 31/08/2015

Datum van inontvangstneming : 31/08/2015 Datum van inontvangstneming : 31/08/2015 Vertaling C-417/15-1 Zaak C-417/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 29 juli 2015 Verwijzende rechter: Landesgericht für Zivilrechtssachen

Nadere informatie

Opleiding. Boekhouden. Code + officiële benaming van de module. C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Boekhouden. Code + officiële benaming van de module. C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Boekhouden Code + officiële benaming van de module C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studieomvang 6 studiepunten Totale studietijd 120 Aantal lestijden

Nadere informatie

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Analyse arrest HvB Gent 26 september 2013 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be

Nadere informatie

Appartementsrecht Feiten over uw positie in het appartementsrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Paul Veerman

Appartementsrecht Feiten over uw positie in het appartementsrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Paul Veerman Appartementsrecht Feiten over uw positie in het appartementsrecht Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Paul Veerman 1087 CE AMSTERDAM T 020 398 01 50 E ERFRECHT@KBGADVOCATEN.NL WWW.

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Hof van Cassatie Onderwerp Akte die een erfdienstbaarheid vestigt. Overschrijving in het daartoe bestemd register op het kantoor van bewaring der hypotheken. Gevolg t.a.v. derden en de latere

Nadere informatie

2. Private initiatieven - gesystematiseerde informatie tegen betaling - advocaat: aansprakelijk indien deze niet de gewone informatiekanalen nakijkt

2. Private initiatieven - gesystematiseerde informatie tegen betaling - advocaat: aansprakelijk indien deze niet de gewone informatiekanalen nakijkt VERMOGENSINFORMATIE vermogen van de SA: evolueert (van moment van zekerheidsstelling tot verhaalsrecht) alleen verhalen op goederen die zich op moment van verhaal in vermogen bevinden DUS: informatie nodig

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heren Marc Olivier, Jacques Timmermans en Carl Decaluwé c.s.

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heren Marc Olivier, Jacques Timmermans en Carl Decaluwé c.s. Stuk 437 (1996-1997) Nr. 2 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1996-1997 6 november 1996 VOORSTEL VAN DECREET van de heren Marc Olivier, Jacques Timmermans en Carl Decaluwé c.s. houdende de kwaliteits- en veiligheidsnormen

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 16 APRIL 2009 C.07.0604.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.07.0604.F HOPITAL DE BRAINE-L ALLEUD WATERLOO, vzw, Mr. Bruno Maes, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen 1. C. G. en 2. P. J. I.

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE...

INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE... INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... ix xi xix INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE...7 DEEL I. DE ERFOVERGANG VAN AANDELEN AB INTESTATO...9

Nadere informatie

Voorrechten. p. 1254 e.v. Wetboek 2. 1. Algemene regels inzake voorrechten

Voorrechten. p. 1254 e.v. Wetboek 2. 1. Algemene regels inzake voorrechten Voorrechten p. 1254 e.v. Wetboek 2 1. Algemene regels inzake voorrechten Begrip: Een voorrecht is een recht dat door de wet wordt verleend aan een SE wegens de bijzondere aarde van zijn SV, waardoor die

Nadere informatie

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen GERECHTELIJK WETBOEK - Deel IV : BURGERLIJKE RECHTSPLEGING. HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen Afdeling II. Echtscheiding door onderlinge toestemming. Art.

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET.

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. R. KUMPEN Wanneer in erfrechtelijke dossiers het woord vruchtgebruik (VG) opduikt ontstaat vaak de grootste verwarring, vandaar deze nota voor enige toelichting.

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Overeenkomst - Bestanddelen - Toestemming - Gebrek - Geweld - Morele dwang - Gebrekkige wil - Voorwaarde - Artt. 1109 en 1112, BW Datum 23 maart 1998 Copyright and

Nadere informatie

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen'

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen' Voorbeeld samenlevingscontract met verblijvingsbeding Dit samenlevingscontract is slechts een voorbeeld. U mag de inhoud van de overeenkomst natuurlijk inrichten zoals u wilt. Let op: als er sprake is

Nadere informatie

Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor minderjarigen vanaf 16 jaar? (max. 125 euro)

Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor minderjarigen vanaf 16 jaar? (max. 125 euro) Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor meerderjarigen? (max. 250 euro) 1. Wie kan inbreuken vaststellen? De vaststelling van een inbreuk op het gemeentelijk politiereglement

Nadere informatie

BEVOEGDHEDENLIJST EENHEID PROJECT- EN PROGRAMMAMANAGEMENT

BEVOEGDHEDENLIJST EENHEID PROJECT- EN PROGRAMMAMANAGEMENT BEVOEGDHEDENLIJST EENHEID PROJECT- EN PROGRAMMAMANAGEMENT Laatstelijk vastgesteld door: Gedeputeerde Staten bij besluit van 16-12-2014 kenmerk 2014/0337622 Commissaris van de Koning bij besluit van 16-12-2014

Nadere informatie

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW Kris Heyrman TITEL VAN DE CONFERENTIE Advocaat-vennoot Dubois, Verlinden, Wauman Berkenlaan 45, 2610 Antwerpen Voornaam & Naam van de spreker tel:03.287.06.66

Nadere informatie

MATERIE BEVOEGDHEID TOEPASSELIJK RECHT EXEQUATUR EXTRA Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 WbIPR Art. 39 WbIPR Boek blz.

MATERIE BEVOEGDHEID TOEPASSELIJK RECHT EXEQUATUR EXTRA Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 WbIPR Art. 39 WbIPR Boek blz. Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 Art. 39 Boek blz. 419 Naam Art. 36 Art. 37 - vaststelling Art. 39 Boek blz. 426 Art. 38 - verandering Staat en bekwaamheid Art. 3, Art. 32 Art. 34 Art. 39 Boek

Nadere informatie