Titel beleidsnota. onder titel (optioneel) Uitvoeringsnota Bbz

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Titel beleidsnota. onder titel (optioneel) Uitvoeringsnota Bbz"

Transcriptie

1 Titel beleidsnota onder titel (optioneel) Uitvoeringsnota Bbz 1

2 Inhoudsopgave Inleiding De kaders Wettelijk kader: het Bbz Financiële kaders Onderzoek Ecorys Bbz 2004: uit het startblok Doelgroepen en dienstverlening Startende ondernemer Gevestigde zelfstandig ondernemers Oudere/beëindigende zelfstandig ondernemer Marginaal zelfstandigen De uitvoering Bekendheid van de regeling Instrumenten De cijfers Hoe halen we meer uit het Bbz? Bekendheid van de regeling Selectieve inzet Vinger aan de pols houden Actief debiteurenbeheer Actielijst

3 Inleiding Voor u ligt de uitvoeringsnota Bbz. Het Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004) heeft tot doel om startende ondernemers uit een werkloosheidssituatie te krijgen en bijstandsafhankelijkheid van gevestigde ondernemers te voorkomen. In deze nota geven we aan hoe we het instrument Bbz inzetten om uitstroom vanuit de uitkering te stimuleren en om gevestigde ondernemers tijdelijk te ondersteunen. Ook geven we aan hoe we de komende jaren meer uit het Bbz willen halen. Achtergrond In de begroting voor 2013 is aangegeven dat we willen onderzoeken op welke wijze de uitstroom uit de bijstand kan worden bevorderd door het stimuleren van startende ondernemers. Als gemeente vinden we het belangrijk om potentiële ondernemers de kans te geven om te starten met een eigen bedrijf. Dit is goed voor de lokale economie en werkgelegenheid. Er is onlangs in opdracht van het Rijk een onderzoek uitgevoerd door Ecorys waaruit blijkt dat de Bbz een goed instrument is om uitstroom vanuit de uitkering te stimuleren. Het Rijk wil het gebruik van de Bbz-regeling daarom stimuleren. Op dit moment hebben we nog geen beleid geformuleerd over hoe we hier mee omgaan. We merken dat onze dienstverlening zich door de economische crisis vooral richt op gevestigde ondernemers. Voor sommigen van hen is het lastig het hoofd boven water te houden. De kansen voor het succesvol starten van onderneming zijn op dit moment lager dan in economisch betere tijden. Toch willen we potentiële ondernemers met een goed plan de kans geven om vanuit een uitkeringssituatie te starten met een onderneming. Visie Eigen verantwoordelijkheid staat voorop Elke burger heeft zijn eigen talenten, dat is de centrale gedachte in ons participatiebeleid. Individuele burgers, de gemeente en de gehele samenleving hebben er baat bij dat die talenten zo goed en zo volledig mogelijk worden benut. Een ieder is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het behalen van voldoende kwalificaties en het vinden van een passende baan. Voor diegenen die hiertoe de potentie hebben, maar dit zelfstandig niet voor elkaar krijgen, bieden we ondersteuning. Deze ondersteuning is er zoveel mogelijk op gericht om mensen beter toe te rusten voor de eisen die de hedendaagse samenleving aan ze stelt. We nemen echter die verantwoordelijkheid niet over. De klant is, samen met zijn directe omgeving, in veel gevallen in staat zelf richting te geven aan zijn rol inde samenleving, waaronder de weg naar werk. Zelfsturing vergroot ook de motivatie van de klant. Voor sommige mensen is niet werken in loondienst, maar werken als zelfstandig ondernemer de snelste weg uit de uitkering. We ondersteunen en stimuleren mensen die als zelfstandig ondernemer aan de slag willen en kunnen. Het ondernemerschap zet mensen in hun eigen kracht en stelt hen in staat om zelfstandig in hun bestaan te voorzien. Economie versterken In het economisch actieprogramma van onze gemeente hebben we reeds aangegeven dat we acties in gang zetten om de economie te versterken. Het gaat dan om het verbeteren van het vestigingsklimaat, het stimuleren en ondersteunen van ondernemers, versterking van het kennis-en innovatieklimaat en een goede gemeentelijke dienstverlening. Ondernemers die door de economische crisis tijdelijk in zwaar weer verkeren kunnen bij ons terecht voor ondersteuning. Doel We zetten het Bbz in om ondernemerschap vanuit de bijstand in onze gemeente te stimuleren en faciliteren. Ondernemers zijn belangrijk voor de gemeente. We willen daarom: Degenen die gemotiveerd zijn om te starten stimuleren en zo goed mogelijk ondersteunen. Ondernemerschap vraagt om specifieke eigenschappen van mensen, we kijken dan ook niet alleen naar het ondernemingsplan maar ook of de startende ondernemer in staat is om een eigen bedrijf te starten. Wij zorgen ervoor dat mensen die een beroep op ons willen doen, ons kunnen vinden. Dat gebeurt onder andere via onze website, de verspreiding van folders 3

4 en nieuwsbrieven, de bedrijvencontactfunctionaris, de KvK, de consulenten inkomen en de consulenten participatie. Vervolgens voeren wij een selectief maar stimulerend beleid, waarbij de echte ondernemers succes behalen en de rest op tijd afhaakt. Wij vullen aan waar iemand het even niet alleen kan: door een krediet te verstrekken, door tijdelijk in de kosten van levensonderhoud te voorzien of door begeleiding te bieden. Gevestigde ondernemers die tijdelijk in financiële problemen verkeren tijdelijk ondersteunen. Daarbij oog houden voor het ontstaan van oneerlijke concurrentie. Bij het levensvatbaarheidsonderzoek wordt hier aandacht aan besteed. Het levensvatbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd door gespecialiseerde partijen. 4

5 1. De kaders 1.1 Wettelijk kader: het Bbz Het Bbz is bedoeld voor startende en gevestigde zelfstandig ondernemers. Het Bbz heeft tot doel om startende ondernemers uit een werkloosheidssituatie te krijgen, door een bedrijf dat (op termijn) levensvatbaar is. Een ander doel is bijstandsafhankelijkheid van gevestigde ondernemers te voorkomen, door er voor te zorgen dat zij weer in het eigen levensonderhoud kunnen voorzien door middel van hun bedrijf. Het Bbz 2004 is dus zowel een re-integratievoorziening voor starters als een sociaal-financieel vangnet voor gevestigde ondernemers. Voorwaarden Het Bbz staat open voor zelfstandig ondernemers die aan de volgende voorwaarden voldoen: tussen 18 en 65 jaar oud zijn; grotendeels, maar minimaal 1225 uren per jaar in het eigen bedrijf of zelfstandig beroep werken (voor startende ondernemers geldt dit niet); het bedrijf in Nederland uitoefenen; over alle vereiste vergunningen beschikken; voor de voorziening in het bestaan zijn aangewezen op arbeid in eigen bedrijf of zelfstandig beroep. Daarnaast geldt de eis van levensvatbaarheid van het bedrijf (na bijstandsverlening). Dat wil zeggen dat het bedrijf (eventueel samen met andere inkomstenbronnen) voldoende inkomen oplevert om te voorzien in de noodzakelijke bestaanskosten van het gezin van de zelfstandig ondernemer en om het bedrijf in stand te houden. Op de levensvatbaarheidseis bestaan twee uitzonderingen. Een zelfstandig ondernemer van 55 jaar of ouder met een niet-levensvatbaar bedrijf kan ook een beroep doen op het Bbz onder bepaalde voorwaarden. Het gaat dan om de duur van het ondernemerschap en het inkomen dat het bedrijf nog genereert. Ten slotte kan het Bbz iets betekenen voor zelfstandig ondernemers die genoodzaakt zijn hun nietlevensvatbare bedrijf te beëindigen. Welke mogelijkheden biedt het Bbz? Het helpt beginnende ondernemers een verantwoorde start te maken. Het helpt ondernemers bij de ontwikkeling van hun bedrijf. Het voorkomt dat bedrijven omvallen. Het is een re-integratie instrument en een instrument om de lokale economie te stimuleren. Het biedt financiële ondersteuning voor investeringen, voorraadvorming of productontwikkeling. Het biedt ondernemers (die aan de wettelijke voorwaarden voldoen) op financieel gebied in ieder geval het bestaansminimum. 1.2 Financiële kaders De ondersteuning aan startende en gevestigde ondernemers wordt gefinancierd vanuit verschillende budgetten. De kosten kunnen worden onderscheiden in vijf categorieën: uitkeringen voor levensonderhoud, leningen voor bedrijfskapitaal, kosten die worden gemaakt in de voorbereidingsperiode, kosten voor onderzoek naar levensvatbaarheid en kosten voor begeleiding. 5

6 In onderstaand overzicht is weergegeven hoe de financiering van de Bbz is geregeld: Categorie Startende ondernemers Budget Gevestigde ondernemers Bijstand voor levensonderhoud BUIG-budget Bbz-budget Bedrijfskapitaal Bbz-budget Bbz-budget Voorbereidingskosten Participatiebudget N.v.t. Begeleidingskosten Participatiebudget N.v.t. Kosten voor onderzoek naar levensvatbaarheid Participatiebudget Bbz-budget Bbz-budget Het Rijk heeft er voor gekozen om het Bbz-budget voor levensonderhoud voor gevestigde zelfstandig ondernemers en bedrijfskapitaal op te knippen in een declaratiedeel (75%) en een vast budget (25%). Dit vanwege de beperkte voorspelbaarheid van de kosten. Gemeenten kunnen in aanmerking komen voor een aanvullende uitkering als het deel van de kosten dat niet kan worden gedeclareerd groter is dan 115% van het budget. Het Rijk stelt het vaste budget van 25% jaarlijks voorlopig vast. Wijziging declaratiedeel per 1 januari 2013 Sinds 1 januari 2013 wordt er bij het declaratiedeel gekeken naar het debiteurenbeheer van de gemeente. Per gemeente zijn normbaten vastgesteld. De baten boven deze norm mogen gemeenten behouden. Als er minder wordt geïncasseerd zal de gemeente het verschil tussen de normbaten en de daadwerkelijke baten zelf bij moeten leggen. Deze financiële prikkel is ingevoerd om er voor te zorgen dat gemeenten aan de voorkant, bij het verstrekken van krediet, een weloverwogen afweging maken of het krediet een geschikt reintegratie-instrument is voor startende ondernemers of een preventief instrument is voor gevestigde ondernemers. Door een goede beoordeling te maken kan al worden ingeschat of het verstrekte krediet terug wordt betaald. Aan de achterkant bevordert de financiële prikkel een beter kredietbeheer, zodat gemeenten hun debiteuren beter in de gaten houden en eerder aan de bel trekken als het mis dreigt te gaan Met deze maatregel wordt het volgens het Rijk voor gemeenten meer lonend om re-integratie naar zelfstandig ondernemerschap en kredietverlening aan gevestigde ondernemers selectief aan te bieden en effectiever toe te zien op het terugbetalen van verstrekt bedrijfskapitaal. Voor de kosten voor onderzoek naar levensvatbaarheid geld dat 90% van deze kosten kunnen worden gedeclareerd. Hiervoor geldt de normbatensystematiek niet. BUIG en participatiebudget De kosten voor levensonderhoud van startende ondernemers worden net als de reguliere WWBuitkeringen gefinancierd uit het BUIG-budget. De kosten voor begeleiding betalen we uit het participatiebudget. 1.3 Onderzoek Ecorys Bbz 2004: uit het startblok Ecorys heeft in opdracht van het Rijk onderzoek gedaan naar de effectiviteit van het Bbz bij het stimuleren van ondernemerschap. Daaruit blijkt dat het instrument een duidelijke meerwaarde heeft. Het aantal Bbz-starters bedraagt landelijk gezien 0,6 procent van de bijstandspopulatie tot 65 jaar, en is vergelijkbaar met het aantal reguliere starters ten opzichte van e totale bevolking van 20 tot 65 jaar. Een groot deel van de mensen die gebruik maakt van het instrument zou anders niet met een onderneming zijn begonnen. 6

7 De Bbz-starters zijn in de meeste gevallen wel succesvol. 50 procent van hen kan na een jaar volledig in het eigen levensonderhoud voorzien. Het grootste deel van hen lukt dat na drie jaar nog steeds (42 procent van het totaal aantal startende ondernemers). Aanbevelingen Om het succespercentage te vergroten geeft Ecorys een aantal adviezen mee. Het belangrijkste advies is het toepassen van een progressieve selectie, eerst aan de poort, en vervolgens tijdens de voorbereiding, bij de aanvraag en na de start van de onderneming. Van degenen waarvan de kans op slagen vooraf als zeer laag wordt ingeschat, komt deze verwachting achteraf veelal ook uit. Bij progressieve selectie worden ook mensen waarvan de kans op slagen moeilijk is in te schatten, toegelaten tot de volgende fase van het Bbz-traject. Progressieve selectie betekent dat je gaandeweg strenger geselecteerd, steeds met tussentijdse criteria en een open communicatie met de begeleider. Zo krijgen meer potentiële ondernemers een kans, terwijl het Bbz-traject tijdig wordt beëindigd bij onvoldoende vooruitgang. Ook is een kritische beoordeling van de omzetontwikkeling na de start en een investering in een afzonderlijke debiteurenadministratie van belang voor het Bbz. Immers hoe meer geld wordt geïnd, hoe minder het Bbz per saldo kost. 7

8 2. Doelgroepen en dienstverlening Het team Inkomen heeft te maken met verschillende groepen zelfstandig ondernemers. In dit hoofdstuk zetten we de doelgroepen op een rij en geven we aan welke dienstverlening we deze groepen kunnen bieden. 2.1 Startende ondernemer Voor potentiële ondernemers biedt het Bbz ons de mogelijkheid om ondersteuning richting het ondernemerschap te bieden. Zij kunnen in aanmerking komen voor een tijdelijke inkomensaanvulling en/of een lening voor bedrijfskapitaal. Daarnaast kunnen we begeleiding bieden bij het opzetten van een bedrijf. 2.2 Gevestigde zelfstandig ondernemers Gevestigde ondernemers met tijdelijke financiële problemen kunnen we op grond van het Bbz ondersteunen in de vorm van tijdelijke inkomensaanvulling tot het sociaal minimum en/of een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kan bijstandsafhankelijkheid voorkomen worden en kunnen we bestaande bedrijven door moeilijke tijden helpen. 2.3 Oudere/beëindigende zelfstandig ondernemer Een oudere zelfstandig ondernemer van 55 jaar of ouder met een niet levensvatbaar bedrijf kan een beroep doen op het Bbz, mits hij aan bepaalde voorwaarden voldoet. Het gaat dan om de duur van het ondernemerschap en het inkomen dat hij nog uit zijn bedrijf kan halen. Ook kan het Bbz iets betekenen voor zelfstandigen die genoodzaakt zijn hun niet-levensvatbare bedrijf te beëindigen. Voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen die willen stoppen met het eigen bedrijf is er de Wet inkomensvoorziening oudere en arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). 2.4 Marginaal zelfstandigen Hoewel zij niet behoren tot de doelgroep van het Bbz, willen we in deze nota ook aandacht besteden aan een bijzondere groep in de WWB: de marginaal zelfstandigen. Het gaat hierbij om inwoners met een bijstandsuitkering die op bescheiden schaal werkzaamheden verrichten als zelfstandige en die niet gericht zijn op het zelfstandig kunnen voorzien in de kosten van het bestaan. Of iemand marginaal of gewoon zelfstandige is, is niet eenvoudig te bepalen. Het moet volgens het Rijk in ieder geval gaan om: productieve activiteiten van geringe omvang, die bescheiden inkomsten opleveren, die voor eigen rekening en risico worden uitgevoerd door uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, en naar verwachting ook op termijn, niet zullen leiden tot voldoende inkomsten om zelfstandig in de kosten van het levensonderhoud te kunnen voorzien. Uitgangspunt is dat er geen toestemming wordt gegeven indien er mogelijkheden zijn om uit te stromen naar betaald werk. Voor wie dat niet haalbaar is heeft het onze voorkeur dat diegene door werkzaamheden als marginaal zelfstandige een deel van zijn eigen inkomen verdient. De marginaal zelfstandige is maatschappelijk actief en voorziet deels in zijn eigen levensonderhoud. Wij kiezen er daarom als gemeente voor om marginale vormen van zelfstandigheid toe te staan als er voor mensen geen mogelijkheden zijn om via andere vormen van werk onafhankelijk van de bijstand te worden. Het bepalen of iemand marginaal of regulier zelfstandige is kan in de praktijk erg lastig zijn. We hebben daarom voor de uitvoering richtlijnen opgesteld. 8

9 3. De uitvoering Startende ondernemers met een bijstandsuitkering en gevestigde ondernemers met financiële problemen kunnen terecht bij de Bbz-consulenten. Zij maken onderdeel uit van het team Inkomen. Er was tot nu toe geen beleid vastgesteld voor de uitvoering van de Bbz. Er wordt gewerkt vanuit de wettelijke regeling en de gemeentelijke visie op participatie en economische zaken. In dit hoofdstuk geven we weer hoe de Bbz door team Inkomen wordt uitgevoerd. 3.1 Bekendheid van de regeling Informatie over de Bbz-regeling is te op onze website en in een folder over de Bbz. Daarnaast worden ondernemers geïnformeerd door verschillende intermediairs. Zo vinden startende ondernemers de weg naar de Bbz-consulenten bijvoorbeeld via de consulent inkomen, de consulent Participatie, TIC of Pastiel. Gevestigde ondernemers worden vaak doorverwezen naar de Bbz-consulenten door adviesbureaus, banken, accountants of de bedrijvencontactfunctionaris. Gevestigde ondernemers Instroom BBZ WWB-ers met de wens een eigen bedrijf te starten Bedrijven contactfunctionaris Advies bureaus Banken Accountants TIC Consulent inkomen/ participatie TIC Pastiel Bbz-consulent 3.2 Instrumenten Onderzoek naar levensvatbaarheid Het belangrijkste instrument van de Bbz-consulent is het onderzoek naar de levensvatbaarheid. We ondersteunen alleen ondernemers die succesvol kunnen zijn op de markt. Daarom vragen we gespecialiseerde partijen om het ondernemingsplan te toetsen. Zij zijn goed in staat om te bepalen of er een markt voor het bedrijf bestaat en of de wijze waarop dit product of dienst in de markt wordt gezet kansen biedt. Bij een levensvatbaarheidsonderzoek wordt niet alleen gekeken naar de kansen van de onderneming, er wordt ook rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden en de ondernemerskwaliteiten van de ondernemer. Voorbereidingsperiode De voorbereidingsperiode is bedoeld om potentiële ondernemers tijdens de uitkering voor te bereiden op het zelfstandig ondernemerschap. In de voorbereidingsperiode gaat de klant aan de slag met het schrijven van een ondernemingsplan en worden de eerste stappen gezet in de richting van het ondernemerschap. De duur van de voorbereidingsperiode kan verschillen, maar mag maximaal een jaar duren. Tijdens de voorbereidingsperiode is het mogelijk om een krediet te verstrekken om bijvoorbeeld marktonderzoek te doen, het bedrijfsplan op te stellen, cursussen te volgen of om kleine investeringen te doen. 9

10 Om in aanmerking te komen voor een voorbereidingsperiode moet de potentiële starter voldoen aan de wettelijke voorwaarden. Daarnaast wordt gekeken naar belemmeringen die een mogelijke start kunnen frustreren. Hierbij kan worden gedacht aan schulden. Ook wordt er gekeken naar de competenties van de potentiële ondernemer. Om als ondernemer te slagen moet je over een aantal vaardigheden beschikken. Het gaat dan bijvoorbeeld om: ondernemerschap, klantgerichtheid, verantwoordelijkheidsgevoel, doorzettingsvermogen en het bereid zijn om risico s te nemen. Tenslotte is ook de motivatie om als zelfstandig ondernemer te starten van groot belang. Na afloop van de voorbereidingsperiode wordt samen met de potentiële starter gekeken naar het vervolgtraject. Dit kan bijvoorbeeld zijn: De klant is toch niet voldoende geschikt voor het ondernemerschap en blijft een WWBuitkering ontvangen. Er ligt een goed ondernemingsplan, de klant start en doet dat met een beroep op de Bbz. Er ligt een goed ondernemingsplan, de klant start en doet dat zonder een beroep op het Bbz. Uitkering voor levensonderhoud Voor startende ondernemers Startende ondernemers die nog niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien kunnen we een aanvullende uitkering verstrekken. Voor gevestigde ondernemers Gevestigde ondernemers kunnen we in financieel moeilijke tijden helpen door tijdelijk een uitkering voor levensonderhoud te verstrekken. Bedrijfskapitaal Voor startende ondernemers Aan startende ondernemers kunnen we een bedrijfskapitaal verstrekken in de vorm van een lening. Het starterskapitaal bedraagt op grond van het Bbz maximaal ,00. Voor gevestigde ondernemers We kunnen bedrijven die tijdelijk in financiële nood verkeren een lening verstrekken. Dit bedrijfskapitaal bedraagt op grond van het Bbz maximaal ,00. Voor oudere zelfstandig ondernemers met een niet levensvatbaar bedrijf geldt dat we op grond van het Bbz een bedrijfskapitaal van maximaal 9.456,00 kunnen verstrekken. Het doel van dit kapitaal is er voor zorgen dat er nog een inkomen uit het bedrijf kan worden gehaald. Begeleiding We begeleiden de ondernemers niet zelf. Dit wordt indien nodig door externe partijen of door bestaande ondernemers uit de gemeentegedaan. De inzet van begeleiding is ter beoordeling aan de Bbz-consulent. 3.3 De cijfers Aantal Bbz-aanvragen Tot nu toe zijn er van januari tot oktober Bbz-aanvragen ingediend. Het gaat daarbij zowel om startende als gevestigde ondernemers. Dit jaar werden vooral aanvragen ingediend door gevestigde ondernemers (73% van de aanvragen). In de overige 27% van de aanvragen ging het om startende ondernemers. Dit kan worden verklaard door de huidige economische crisis: bestaande ondernemers verkeren in zwaar weer verkeer en er zijn minder kansen voor startende ondernemers (tot oktober) Toegekend Afgewezen Ingetrokken Buiten behandeling gesteld Totaal aantal aanvragen BBZ

11 Uit informatie van de Bbz-consulenten blijkt dat het aantal meldingen hoger ligt maar dat het in veel gevallen na een gesprek niet tot een aanvraag komt omdat men niet aan de wettelijke eisen voldoet. In totaal hebben zich in de periode van januari tot november personen gemeld bij de Bbz-consulenten. In 41% van de meldingen is het niet tot een aanvraag gekomen. Het percentage Bbz-aanvragen ten opzichte van het totale aantal bijstandsaanvragen is 11 procent. Aantal startende ondernemers vanuit de bijstand Uit onderstaande tabel blijkt dat 0,8 procent van de klanten met een uitkering voor levensonderhoud startend ondernemer is. Uit het onderzoek van Ecorys is gebleken dat het percentage starters met een bijstandsuitkering landelijk 0,6 procent bedraagt. Onze gemeente zit daar 0,2 procent boven. Personen met een uitkering voor levensonderhoud September 2013 Bbz pre-starters en starters 16 WWB 1809 Ioaw 96 Ioaz 11 Totaal 1932 Succesvolle starters In 2011 zijn 35 personen met ondersteuning vanuit de Bbz gestart als zelfstandig ondernemer. 45 procent van deze groep ontvangt op dit moment een bijstandsuitkering. Dit betekent dat 55 procent van de starters niet binnen twee jaar terugkeert in de bijstand. Vanwege de recente fusie hebben wij geen informatie over een periode van drie jaar. De gegevens lijken echter wel overeen te komen met de landelijke cijfers van Ecorys. Uit dit onderzoek bleek dat 42 procent van de Bbzstarters na drie jaar nog steeds zelfstandig ondernemer is en hiermee in zijn levensonderhoud kan voorzien. Preventieve werking gevestigde ondernemers In 2011 hebben we 30 gevestigde ondernemers tijdelijk ondersteund door middel van een uitkering voor levensonderhoud. 16 procent van deze groep ontvangt op dit moment een bijstandsuitkering. Dit betekent dat 84 procent van de gevestigde ondernemers niet binnen twee jaar in de bijstand komt. We hebben in 2011 aan 19 gevestigde ondernemers een bedrijfskapitaal verstrekt. Op dit moment ontvangen drie van deze ondernemers een bijstandsuitkering voor levensonderhoud. Dit betekent dat ook van deze groep ondernemers 85 procent na twee jaar geen bijstandsuitkering voor levensonderhoud ontvangt. 11

12 4. Hoe halen we meer uit het Bbz? Zelfstandig ondernemers zijn belangrijk voor de lokale economie en werkgelegenheid. Daarom willen we mensen die de potentie hebben om als zelfstandig ondernemer in hun eigen levensonderhoud te voorzien hierin stimuleren. We vinden het belangrijk om de bestaande ondernemers in onze gemeente te behouden. In deze periode van economische crisis is het voor veel ondernemers niet eenvoudig om het hoofd boven water te houden. We bieden hulp aan ondernemers die tijdelijk een steuntje in de rug nodig hebben. Daarbij zorgen we er voor dat onze ondersteuning aan startende en gevestigde ondernemers niet leidt tot oneerlijke concurrentie. We zijn tevreden met de resultaten die we tot nu toe hebben behaald bij de uitvoering van de Bbz. Het aantal startende ondernemers ligt boven het landelijk gemiddelde. Ook zien we dat meer dan de helft van de startende ondernemers niet terugkeert in de uitkering. Bij de gevestigde ondernemers zien we dat 85 procent van de ondernemers die we tijdelijk hebben ondersteund niet in de bijstand terecht komen. In dit hoofdstuk geven we aan wat we het komende jaar doen om nog meer uit het Bbz te halen. 4.1 Bekendheid van de regeling Het is belangrijk dat inwoners weten welke dienstverlening de gemeente kan bieden. Daarom bieden we informatie over de Bbz-regeling aan via de website en in een folder. Startende en gevestigde ondernemers weten de Bbz-consulenten goed te vinden. Dit blijkt onder andere uit het aantal aanmeldingen en het percentage starters vanuit de bijstand ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Er zijn verschillende kanalen waarlangs inwoners worden geïnformeerd over de Bbz. Om meer inzicht te verkrijgen in de wijze waarop men bij de Bbz-consulent terecht komt wordt dit vanaf 2014 bijgehouden. In september kijken we op basis van deze gegevens of de huidige informatieverstrekking voldoende is en waar nog mogelijke verbeterpunten zijn. We zien nog wel mogelijkheden om de bekendheid te vergroten. Vanuit team SDB worden bijvoorbeeld in samenwerking met de Kamer van Koophandel en de belastingdienst speciale startersavonden georganiseerd. Team Inkomen was hier tot nu toe niet bij betrokken. Om meer bekendheid te geven aan het Bbz is afgesproken dat team Inkomen bij de startersavonden aansluit. We informeren ons klantenbestand over de startersavonden in onze nieuwsbrief. Ook besteden we in de rubriek Ta jo tsjinst in het huis-aan-huisblad aandacht aan deze startersavonden. 4.2 Selectieve inzet We willen potentiële ondernemers de kans geven om hun idee te ontplooien en stimuleren bij het opstarten van een eigen bedrijf. Iedereen die aan de voorwaarden voldoet en serieus overweegt zelfstandig ondernemer te worden krijgt deze kans. Aan de andere kant willen we de klanten voor wie het ondernemerschap niet haalbaar is tegen zichzelf in bescherming nemen. Dit om teleurstelling te voorkomen bij de klant als deze zich een onrealistisch beeld heeft gevormd van het zelfstandig ondernemerschap, maar ook om te voorkomen dat de ondernemer het verstrekte bedrijfskapitaal niet terug kan betalen en hierdoor verder in de problemen raakt. We doen dit door het instrument selectief in te zetten. We willen in een zo vroeg mogelijk stadium samen met de klant toetsen of het zelfstandig ondernemerschap een reële optie is. We gebruiken hiervoor een ondernemerstest en een voorbereidingsperiode. In deze periode gaat de ondernemer aan de slag met de voorbereidingen zoals een ondernemingsplan en een marktonderzoek. De Bbzconsulent maakt afspraken met de ondernemer over de stappen die in de voorbereidingsperiode worden gezet. Na de voorbereidingsperiode volgt een evaluatie met de ondernemer waarbij wordt gekeken naar de haalbaarheid van het plan maar ook naar de ondernemerskwaliteiten van de klant. 4.3 Vinger aan de pols houden We willen startende ondernemers zoveel mogelijk ondersteunen bij het opstarten van de onderneming. Daarom houden we een vinger aan de pols, ook na de start. We laten de klant niet los 12

13 na de beoordeling, hij kan bij ons terecht voor vragen en ondersteuning. Wij tonen onze betrokkenheid door bijvoorbeeld op bedrijfsbezoek te gaan. Zo blijven we in gesprek met de klant en kunnen we tijdig bijsturen waar dat nodig is om financiële problemen te voorkomen. 4.4 Actief debiteurenbeheer Actief debiteurenbeheer is onmisbaar bij de uitvoering van het Bbz. Wat we aan de achterkant minder innen, kunnen we aan de voorkant immers minder investeren in startende ondernemers of gevestigde ondernemers met financiële problemen. Goed debiteurenbeheer begint al bij de verstrekking van het bedrijfskapitaal. Screening en selectie is hierbij essentieel. Het verstrekken van bedrijfskapitaal blijft echter altijd risico s met zich mee brengen. Dit is inherent aan het ondernemerschap. In de meeste gevallen wordt bedrijfskapitaal verstrekt in de vorm van een rentedragende lening. We maken hier duidelijke afspraken over met de ondernemer. Door een vinger aan de pols te houden weten we wat er speelt. Als er een betalingsachterstand dreigt nemen we contact op om afspraken te maken en eventueel een betalingsregeling te treffen. Door de per 1 januari 2013 gewijzigde financieringssystematiek is goed debiteurenbeheer nog meer van belang. Dit vraagt om specialistische inzet. We onderzoeken daarom de mogelijkheden om het debiteurenbeheer onder te brengen bij Bureau Zelfstandigen Fryslân. 4.5 Actielijst De acties op deze onderdelen zijn samengevat in onderstaande actielijst. We gaan het komende jaar met deze actielijst aan de slag. Onderdeel Actie Door wie? Bekendheid van de regeling We houden vanaf 1 januari 2014 bij via Team Inkomen welke kanalen de klant zich meldt zodat inzichtelijk wordt hoe de klant bij de Bbz-consulent terecht komt. In september kijken we op basis van deze gegevens of de huidige informatieverstrekking voldoende is en of er punten zijn waar we nog aan moeten werken om de bekendheid te vergroten. Aansluiten bij startersavonden en hier Team Inkomen bekendheid aan geven in de nieuwsbrief voor klanten in de rubriek Ta jo tsjinst in het huis-aan-huisblad. Selectieve inzet Instrument selectief inzetten door in Team Inkomen een vroeg stadium te toetsen of het zelfstandig ondernemerschap een reële optie is. Vinger aan de pols Contact houden met de ondernemer en Team Inkomen eventueel inzetten van begeleiding. Actief debiteurenbeheer Onderzoek doen naar uitbesteding Team administratie debiteurenbeheer aan BZF. Selectief inzetten krediet voor Team Inkomen bedrijfskapitaal. Goede voorlichting aan de klant geven bij de verstrekking van een krediet. Team Inkomen 13

Bijstand voor zelfstandigen

Bijstand voor zelfstandigen Bijstand voor zelfstandigen Bijstand voor zelfstandigen Inhoudsopgave Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) 4 Voor wie is het Bbz bestemd? 4 Wanneer komt u voor het Bbz in aanmerking? 5 Mag

Nadere informatie

bijstandverlening voor starters en zelfstandigen

bijstandverlening voor starters en zelfstandigen bijstandverlening voor starters en zelfstandigen starters en zelfstandigen kunnen voor financiële bijstand een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) uitgave 2009 inhoudsopgave

Nadere informatie

De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers

De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers Bureau Zelfstandigen Posbus 63 3770 AB Barneveld Raadhuisplein 2 Barneveld (0342) 495 887 (maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 9.00 en 12.00

Nadere informatie

Bijstand aan Zelfstandigen Voor wie is het en hoe vraagt u het aan? www.littenseradiel.nl www.sudwestfryslan.nl Heeft u een eigen bedrijf en verdient u niet voldoende geld om rond te komen? In deze folder

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Beleidsregels Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (Bbz)

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Beleidsregels Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (Bbz) Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beleidsregels Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (Bbz) Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 BW-nummer N.v.t. Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Eigen bedrijf. Informatie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid. www.utrecht.nl/sozawe

Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Eigen bedrijf. Informatie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid. www.utrecht.nl/sozawe Eigen bedrijf www.utrecht.nl/sozawe Informatie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid Inhoud Bureau Zelfstandigen 4 Starters 5 Gevestigde ondernemers 7 Oudere ondernemers 9 Ondernemers die hun bedrijf moeten

Nadere informatie

Bijstandverlening voor zelfstandigen

Bijstandverlening voor zelfstandigen Bijstandverlening voor zelfstandigen Bijstandverlening voor zelfstandigen Inhoudsopgave Wat is het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)? 4 Wie kunnen een beroep doen op het Bbz? 5 Kunt u met

Nadere informatie

Beleidsregels Het verrichten van zelfstandige werkzaamheden op bescheiden schaal gemeente Olst-Wijhe

Beleidsregels Het verrichten van zelfstandige werkzaamheden op bescheiden schaal gemeente Olst-Wijhe Vastgesteld door het college op 25 maart 2014 Publicatie in Huis aan Huis op 9 april 2014 Inwerkingtreding op 10 april 2014 Olst-Wijhe, 17 maart 2014 doc. nr.: 14.013240 Het verrichten van zelfstandige

Nadere informatie

Zelfstandigenloket Flevoland (ZLF) Actualiteitencollege Bbz Jannie van den Berg

Zelfstandigenloket Flevoland (ZLF) Actualiteitencollege Bbz Jannie van den Berg Zelfstandigenloket Flevoland (ZLF) Actualiteitencollege Bbz Jannie van den Berg Programma Uitleg over het ZLF Bbz 2004/ondersteuning ZZP-ers Prestart WWB/Marginaal ondernemen Wat levert het op? Resultaten

Nadere informatie

Van uitkering naar eigen onderneming

Van uitkering naar eigen onderneming Van uitkering naar eigen onderneming Van uitkering naar eigen onderneming Ook als u een uitkering heeft, kunt u een eigen bedrijf beginnen. Bureau Zelfstandigen kan u daarbij helpen. Het starten van een

Nadere informatie

financiële steun voor ondernemers

financiële steun voor ondernemers financiële steun voor ondernemers financiële steun voor onderneme U wilt een eigen bedrijf starten, uw eigen bedrijf behouden of juist stoppen met uw bedrijf. En daar hebt u financiële steun bij nodig.

Nadere informatie

Besluit bijstandverlening zelfstandigen; De Bbz-regeling

Besluit bijstandverlening zelfstandigen; De Bbz-regeling Aan onderstaande informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Besluit bijstandverlening zelfstandigen; De Bbz-regeling Betreft informatie voor: de gevestigde ondernemer de startende ondernemer de oudere

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 457 Besluit van 28 september 2012 tot wijziging van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 in verband met aanpassing van de financieringssystematiek

Nadere informatie

Dienstverlening Werkplein Helmond aan gevestigde ondernemers Dienstverlening aan zelfstandig ondernemers op het Werkplein Regio Helmond

Dienstverlening Werkplein Helmond aan gevestigde ondernemers Dienstverlening aan zelfstandig ondernemers op het Werkplein Regio Helmond Dienstverlening Werkplein Helmond aan gevestigde ondernemers Dienstverlening aan zelfstandig ondernemers op het Werkplein Regio Helmond Wilt u een onderneming starten of beëindigen of bent u als ondernemer

Nadere informatie

Bijstand voor ondernemers en ex-ondernemers. www.niimegen.nl

Bijstand voor ondernemers en ex-ondernemers. www.niimegen.nl Bijstand voor ondernemers en ex-ondernemers www.niimegen.nl Financiële steun voor (ex-) ondernemers Bent u zelfstandig ondernemer en gaat het (even) niet zo goed met uw bedrijf? Of bent u al wat ouder,

Nadere informatie

Stad met een hart. Wat heeft de gemeente zelfstandige ondernemers te bieden?

Stad met een hart. Wat heeft de gemeente zelfstandige ondernemers te bieden? Stad met een hart Wat heeft de gemeente zelfstandige ondernemers te bieden? Het team Zelfstandigen met van links naar rechts: Hans van Riemsdijk, John van Splunder en Annette Buitink-Bos. Informatie, advies

Nadere informatie

Financiële steun voor ondernemers

Financiële steun voor ondernemers Financiële steun voor ondernemers Inkomenssteun en bedrijfskapitaal ondersteuning 55-plussers ondersteuning bij bedrijfsbeëindiging Financiële steun voor ondernemers Als ondernemer kunt u te maken krijgen

Nadere informatie

Financiële steun voor ondernemers

Financiële steun voor ondernemers Financiële steun voor ondernemers Inkomenssteun en bedrijfskapitaal ondersteuning 55-plussers ondersteuning bij bedrijfsbeëindiging Financiële steun voor ondernemers Als ondernemer kunt u te maken krijgen

Nadere informatie

Eigen bedrijf starten?

Eigen bedrijf starten? Eigen bedrijf starten? Deze brochure gaat in op de bijstandsmogelijkheden voor mensen die een eigen bedrijf of zelfstandig beroep beginnen. We vermelden alleen het begrip eigen bedrijf. Hiermee bedoelen

Nadere informatie

BAWI/U200900381 Lbr. 09/032

BAWI/U200900381 Lbr. 09/032 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Hulp aan ondernemers bij economische crisis uw kenmerk ons kenmerk BAWI/U200900381 Lbr. 09/032 bijlage(n)

Nadere informatie

Wat heeft de gemeente zelfstandig ondernemers te bieden?

Wat heeft de gemeente zelfstandig ondernemers te bieden? Wat heeft de gemeente zelfstandig ondernemers te bieden? Informatie, advies en financieringsmogelijkheden voor ondernemers Heeft u een eigen bedrijf of zelfstandig beroep en lukt het u (tijdelijk) niet

Nadere informatie

Bijstand voor gevestigde ondernemers

Bijstand voor gevestigde ondernemers 28 Bijstand voor gevestigde ondernemers Algemene informatie Naast de startende ondernemer (zie IZ folder nr 27 Bijstand voor startende ondernemers kan ook de gevestigde ondernemer voor financiële hulp

Nadere informatie

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING Officiële uitgave van gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland. Nr. 109 15 juni 2015 Beleidsregel Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) WerkSaam

Nadere informatie

BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2015 (Bbz 2004) Gemeente Heerhugowaard

BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2015 (Bbz 2004) Gemeente Heerhugowaard BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2015 (Bbz 2004) Gemeente Heerhugowaard BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2015 (Bbz 2004) Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel

Nadere informatie

ISWI. Bestuursrapportage. Jaarprognose 2015 10-07-15

ISWI. Bestuursrapportage. Jaarprognose 2015 10-07-15 ISWI Bestuursrapportage Jaarprognose 2015 10-07-15 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Inkomensvoorzieningen (BUIG)... 4 2. Aantal uitkeringsgerechtigden... 5 3. Preventiequote... 6 4. Bijstandsbesluit zelfstandigen...

Nadere informatie

Beleidsregels Deeltijd ondernemen in de bijstand Orionis Walcheren 2015

Beleidsregels Deeltijd ondernemen in de bijstand Orionis Walcheren 2015 Beleidsregels Deeltijd ondernemen in de bijstand Orionis Walcheren 2015 Algemeen Het uitgangspunt van deze beleidsregels is mensen in de bijstand de mogelijkheid bieden om gedeeltelijk in hun levensonderhoud

Nadere informatie

BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2004 (Bbz 2004)

BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2004 (Bbz 2004) GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Langedijk. Nr. 85590 17 september 2015 BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2004 (Bbz 2004) Gemeente Langedijk BELEIDSREGELS BESLUIT BIJSTANDVERLENING

Nadere informatie

Het belang van het BBZ: do s en don ts

Het belang van het BBZ: do s en don ts Het belang van het BBZ: do s en don ts Nieuwegein 19 juni 2013 Peter Koppe, VNG Sjon Reimink, manager ROZ groep Vereniging van Nederlandse Gemeenten Opzet workshop 1. Inleiding Peter Koppe Kader: het belang

Nadere informatie

Veroniek Hoogendoorn-Coolen en Gé Sletterink Nijmegen, 19 januari 2010

Veroniek Hoogendoorn-Coolen en Gé Sletterink Nijmegen, 19 januari 2010 Kamer van Koophandel Ondernemen in zwaar weer Veroniek Hoogendoorn-Coolen en Gé Sletterink Nijmegen, 19 januari 2010 Wat gaan we doen? > Voorstellen > Kamer van Koophandel > Ondernemen in zwaar weer >Tips

Nadere informatie

De Wsnp-regeling. Wet. schuldsanering natuurlijke personen. IMK Intermediair, uw kennis van zaken

De Wsnp-regeling. Wet. schuldsanering natuurlijke personen. IMK Intermediair, uw kennis van zaken De Wsnp-regeling Wet schuldsanering natuurlijke personen IMK Intermediair, uw kennis van zaken Wet schuldsanering natuurlijke personen Deze folder is een uitgave van IMK Intermediair. Zij dient ter verstrekking

Nadere informatie

Beleidsregels marginaal zelfstandigen

Beleidsregels marginaal zelfstandigen Beleidsregels marginaal zelfstandigen Toestemming vragen Uitkeringsgerechtigden die in bescheiden omvang werkzaamheden voor eigen rekening en risico gaan uitvoeren, moeten hiervoor toestemming vragen.

Nadere informatie

Wegwijzer voor ondernemers. Regelingen voor zelfstandigen (Bbz en IOAZ)

Wegwijzer voor ondernemers. Regelingen voor zelfstandigen (Bbz en IOAZ) Wegwijzer voor ondernemers Regelingen voor zelfstandigen (Bbz en IOAZ) Wegwijzer voor ondernemers (Bbz / IOAZ) ISD de Kempen De intergemeentelijke sociale dienst (ISD) de Kempen voert voor de vijf Kempengemeenten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 83 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Goed voorbereid van start: vanuit een uitkeringssituatie

Goed voorbereid van start: vanuit een uitkeringssituatie Goed voorbereid van start: vanuit een uitkeringssituatie Startersevent Twente 2 juni 2016 Dick Schuur adviseur werk UWV Chantal Joldersma ondernemersadviseur ROZ Eigen bedrijf vanuit een uitkering Participatiewet

Nadere informatie

Edwin Lahuis : Ondernemersadviseur Silke Eitink : Senior adviseur schuldhulpverlening

Edwin Lahuis : Ondernemersadviseur Silke Eitink : Senior adviseur schuldhulpverlening Edwin Lahuis : Ondernemersadviseur Silke Eitink : Senior adviseur schuldhulpverlening ROZ facts Organisatie Ruim 30 medewerkers en 30 coaches Hoofdvestiging: Ondernemerscentrum H164 in Hengelo Loopbaanplein

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Sociale Zaken

Voortgangsrapportage Sociale Zaken Voortgangsrapportage Sociale Zaken 2e e half 2013 gemeente Landsmeer [Geef tekst op] [Geef tekst op] [Geef tekst op] Afdeling Zorg en Welzijn April 2014 1. Inleiding Voor u ligt de voortgangsrapportage

Nadere informatie

Starten vanuit een uitkering!

Starten vanuit een uitkering! Starten vanuit een uitkering! Startersplein Achterhoek 6 november 2014 Charlotte Leric adviseur werk UWV Benno Ekkelboom ondernemersadviseur ROZ Motivatie Redenen om ondernemer te worden: Ik wil zelf bepalen

Nadere informatie

Gemeente Haarlem. Drs. Joyce Langenacker. Aan de leden van de raad van de gemeente Haarlem

Gemeente Haarlem. Drs. Joyce Langenacker. Aan de leden van de raad van de gemeente Haarlem Gemeente Haarlem Haarlem Drs. Joyce Langenacker wethouder Werk, Economische Zaken, Sociale Zaken (Participatiewet), Wonen, Coördinatie Sociaal Domein Retouradres Postbus 511 2003 PB Haarlem Aan de leden

Nadere informatie

Starten als zelfstandige

Starten als zelfstandige Starten als zelfstandige Geldend vanaf 1 januari 2015 Versie 2.2 2 Wie is een Startende Zelfstandige? Werkzoekende, die voorheen in loondienst werkte, maar nu hij werkloos is geworden, besluit voor eigen

Nadere informatie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Quick scan re-integratiebeleid Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Doetinchem, 16 december 2011 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Doetinchem heeft op 18 december 2008 het beleidsplan

Nadere informatie

17-6-2015. Bbz. Carlos Hoegen 16 juni 2015. Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen

17-6-2015. Bbz. Carlos Hoegen 16 juni 2015. Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen Bbz Carlos Hoegen 16 juni 2015 Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen 1 Ontstaan Bbz en juridische basis > Geschiedenis >Juridische basis ---------------------------------- Doelgroep Zelfstandigen met

Nadere informatie

Managementrapportage 2014-03. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken

Managementrapportage 2014-03. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken Managementrapportage 2014-03 Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken (IASZ) Pagina 2 van 19 INHOUDSOPGAVE 1.1 Voorwoord...4 2.1 Realisatie doelstellingen...5

Nadere informatie

HAAL MEER UIT HET BBZ

HAAL MEER UIT HET BBZ HAAL MEER UIT HET BBZ MEER RENDEMENT VOOR GEMEENTEN BIJ DE UITVOERING VAN HET BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 2004 HAAL MEER UIT HET BBZ In Nederland willen we meer mensen die nu nog een uitkering

Nadere informatie

Roest Advies ontwikkelt ondernemerschap

Roest Advies ontwikkelt ondernemerschap Roest Advies ontwikkelt ondernemerschap voor zelfstandig ondernemers en maatschappelijke organisaties Voor meer informatie: info@roestadvies.nl telefoon 030-2640480 www.roestadvies.nl Wie zijn wij Roest

Nadere informatie

Bbz-regeling. Ondersteuning voor uw bedrijf

Bbz-regeling. Ondersteuning voor uw bedrijf Bbz-regeling Ondersteuning voor uw bedrijf Bbz-regeling: ondersteuning voor uw bedrijf 1 Bbz-regeling: ondersteuning voor uw bedrijf Wat, waar, wie, wanneer? WAT? Bbz is het Besluit bijstandverlening

Nadere informatie

Trajecten starterbegeleiding in het kader van het project Gewoon Ondernemen

Trajecten starterbegeleiding in het kader van het project Gewoon Ondernemen Trajecten starterbegeleiding in het kader van het project Gewoon Ondernemen Starterbegeleiding door Wesseling Startschot Voor de professionele ondersteuning, de bedrijfsadviseur, wordt door het project

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Woudenberg BESLUIT

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Woudenberg BESLUIT Uitvoeringsbesluit re-integratie/werkleeraanbod voor de nadere invulling van de artikelen 12, derde lid, 17, tweede lid, 18, derde lid, 20, tweede lid en 24 derde lid van de Verordening werk en bijstand,

Nadere informatie

Werknemers met schulden

Werknemers met schulden Steeds meer mensen hebben problematische schulden. Ook in uw bedrijf werken misschien mensen met schulden. In deze folder vindt u informatie over de ondersteuning die de gemeente Capelle aan den IJssel

Nadere informatie

Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf

Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf Inhoud Wie doet wat voor u? 2 Als u voor uzelf wilt beginnen 4 Een WW-uitkering en een eigen bedrijf beginnen 6 Een

Nadere informatie

BEELD VAN DE UITVOERING 2012

BEELD VAN DE UITVOERING 2012 BEELD VAN DE UITVOERING 2012 Bbz 2004 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 IOAW IOAZ WPB WWB WWIK Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers Wet inkomensvoorziening

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT 4.1.1. WELKE AFSPRAKEN MAKEN MET UW ACCOUNTANT? U gaat in zee met een accountant, boekhouder of andere adviseur. Welke afspraken kunt u maken zodat u niets vergeet? Welke vragen komen op u af? AFSPRAKEN

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Tweede Dag van het. Bbz 2004. Samenvatting

Tweede Dag van het. Bbz 2004. Samenvatting Tweede Dag van het Bbz 2004 Samenvatting Inhoud Inleiding 3 De actualiteit rond het Bbz 2004 4 Het jongerenproject 5 MVO in de praktijk 6 Workshop 1 Kunstenaars binnen Bbz 7 Workshop 2 Debiteurenbeleid

Nadere informatie

2. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan

2. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan Aan de gemeenteraad 26 juni 2007 Onderwerp: Ontheffingen arbeidsverplichting WWB 1. Voorstel 1. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan alleenstaande ouders met

Nadere informatie

gemeente Eindhouen Naar aanleiding van een interview in de Volkskrant 12 mei 2010 met het IMK komt

gemeente Eindhouen Naar aanleiding van een interview in de Volkskrant 12 mei 2010 met het IMK komt gemeente Eindhouen sector osp, unit Beleid Raadsnummer XO.Rg774.OOI Inboeknummer tobstota8t Beslisdatum B%W 6 juli 2oro Dossiernummer 027 352 Raadsvragenuan de raadsleden de heren F. Depla en E. Isik betreffende

Nadere informatie

EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen)

EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen) BIJLAGE A1: VRAGENLIJST BANKEN EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen) 1 Hoeveel aanvragen voor bedrijfskrediet (dus niet consumentenkrediet of persoonlijke leningen) tot 25.000

Nadere informatie

Starten als zelfstandige

Starten als zelfstandige Starten als zelfstandige Geldend vanaf 1 januari 2015 Versie 2.2 2 Wie is een Startende Zelfstandige? Werkzoekende, die voorheen in loondienst werkte, maar nu hij werkloos is geworden, besluit voor eigen

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Rapportage Participatiewet / IOAW / IOAZ / BBZ

Rapportage Participatiewet / IOAW / IOAZ / BBZ Gemeente Groesbeek 2 e Rapportage Participatiewet / IOAW / IOAZ / BBZ 2 e Kenmerk: Z-15-28447 Versiedatum: 11-9-215 Afdeling Sociale Zaken M. Nijkamp 1 Gemeente Groesbeek 2 e Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1999 2000 Nr. 49d 26 498 Wijziging van de Algemene bijstandswet in verband met de evaluatie van de bijstandsverlening aan zelfstandigen BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

Procedure IntEnt Suriname Traject

Procedure IntEnt Suriname Traject Procedure IntEnt Suriname Traject Procedure IntEnt Suriname Traject De Toelatings eisen: Om deel te nemen aan het IntEnt Suriname traject moet u aan de volgende voorwaarden voldoen: 1. U moet een bedrijfsidee

Nadere informatie

Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. groep... 4 3. en en uitgangspunten... 5 3.1.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Raadsbesluit De raad van de gemeente Heerde; gelezen het voorstel van het college d.d. 31 maart en 14 april 2009; gelet op artikel 7 en 8, lid 1 onderdeel a van de Wet werk en bijstand; besluit vast te

Nadere informatie

RAPPORTAGE WERK & INKOMEN 20*13 AFDELING INWONERSZAKEN GEMEENTE BUREN

RAPPORTAGE WERK & INKOMEN 20*13 AFDELING INWONERSZAKEN GEMEENTE BUREN RAPPORTAGE WERK & INKOMEN 20*13 AFDELING INWONERSZAKEN GEMEENTE BUREN INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 2 2 UiTKERINGEN INKOMENSVOORZIENING 2 2.1 Inleiding 2 2.2 De wet werk en bijstand (WWB) 2 2.3 De wet inkomensvoorziening

Nadere informatie

Gebundelde uitkering (BUIG)

Gebundelde uitkering (BUIG) 2 e kwartaal 2015 1 Gebundelde uitkering (BUIG) Onderstaand overzicht geeft inzage in de ontwikkeling van het budget gebundelde uitkering (BUIG). Uit het budget BUIG wordt algemene bijstand, IOAW, IOAZ

Nadere informatie

Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf

Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf Kan ik met een uitkering voor mezelf beginnen? Van een uitkering naar een eigen bedrijf Inhoud Als u voor uzelf wilt beginnen 2 Vanuit een WW-uitkering een eigen bedrijf beginnen 3 Vanuit Ziektewet- of

Nadere informatie

Beleidsverslag 2013 Werk en inkomen

Beleidsverslag 2013 Werk en inkomen Beleidsverslag 2013 Werk en inkomen Beleidsverslag Werk en inkomen 2013 1/11 Inhoud Beleidsverslag 2013...1 Werk en inkomen...1 Inhoud...2 1 Inleiding...2 2.1 Ontwikkeling van de omvang van het uitkeringsbestand...3

Nadere informatie

Re-integratieverordening Wet werk en bijstand Gemeente Ede 2012

Re-integratieverordening Wet werk en bijstand Gemeente Ede 2012 Re-integratieverordening Wet werk en bijstand Gemeente Ede 2012 De raad van de gemeente Ede; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 20-12-2011; gelet op artikel 147, eerste

Nadere informatie

uitstroombevordering

uitstroombevordering Wat willen we bereiken? Omschrijving: Het verlagen van de instroom en bevorderen van de uitstroom van bijstandsgerechtigden. Preventie: het voorkomen van de instroom van het aantal bijstandsgerechtigden.

Nadere informatie

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen Vodo50 Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Aanleiding Nederland en Groningen moeten het voor de groei van de economie vooral hebben van actieve

Nadere informatie

Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven.

Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven. Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven. Algemeen De individuele inkomenstoeslag is niet gerelateerd aan bepaalde kosten. Het

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 Inhoud Inleiding 6 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 2 Instanties in Nederland 13 Belangrijke instanties voor ondernemers 14 Kamer

Nadere informatie

Aandachtspunten Bbz Participatiewet en FAQ s bij Stimulansz

Aandachtspunten Bbz Participatiewet en FAQ s bij Stimulansz Aandachtspunten Bbz Participatiewet en FAQ s bij Stimulansz 2015: geen (belangrijke) wijzigingen Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz). Ook voor 2016 is dit (nog?) niet voorzien. Wel speelt

Nadere informatie

PARTICIPATIEWET. Maar nu.wat verandert er allemaal??

PARTICIPATIEWET. Maar nu.wat verandert er allemaal?? PARTICIPATIEWET Inleiding Iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder steuntje in de rug niet redt, valt vanaf 1 januari 2015 onder de Participatiewet. De Participatiewet is er namelijk

Nadere informatie

Regeling Ondermandaat Bijzonderheden 1. Wet werk en bijstand 1.a. Algemeen. Vakdirecteuren Klantmanager Klantmanager Multiprobleemklanten,

Regeling Ondermandaat Bijzonderheden 1. Wet werk en bijstand 1.a. Algemeen. Vakdirecteuren Klantmanager Klantmanager Multiprobleemklanten, Deel III Ondermandaten gebaseerd op Dienstmandaat SOZAWE Regeling Ondermandaat Bijzonderheden 1. Wet werk en bijstand 1.a. Algemeen Hieronder vallen besluiten over: o Het vaststellen van een recht op uitkering

Nadere informatie

Beleidsregels parttime zelfstandigen in de bijstand 2014

Beleidsregels parttime zelfstandigen in de bijstand 2014 Beleidsregels parttime zelfstandigen in de bijstand 2014 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude overwegende dat het wenselijk is beleidsregels vast te

Nadere informatie

Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015

Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 ================================================================================== De raad van de gemeente (naam gemeente) ; gelezen het voorstel

Nadere informatie

Regelgeving per 1 januari 2015 inzake IAU, MAU en VU 2015

Regelgeving per 1 januari 2015 inzake IAU, MAU en VU 2015 Regelgeving per 1 januari 2015 inzake IAU, MAU en VU 2015 Hieronder vindt u wat er over de IAU, MAU en VU 2015 1 is vastgelegd in wet- en regelgeving. Deze pagina bevat de volgende elementen: Participatiewet

Nadere informatie

Bbz 2004: uit het startblok

Bbz 2004: uit het startblok Bbz 2004: uit het startblok Eindrapport Opdrachtgever: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Rotterdam, april 2011 Bbz 2004: uit het startblok Eindrapport Opdrachtgever: Ministerie van Sociale

Nadere informatie

Nr Houten, 17 augustus 2010

Nr Houten, 17 augustus 2010 Raadsvoorstel Nr. 2010-030 Houten, 17 augustus 2010 Onderwerp: Diverse verordeningen sociale zaken Beslispunten: 1. De wijzigingsverordening Afstemmingsverordening WIJ vast te stellen 2. De navolgende

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015 De raad van de gemeente Asten, gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders van 19 mei 2015; gehoord het advies van de Commissie

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Participatieverordening gemeente Bergen 2014 De raad van de gemeente Bergen, gelezen het voorstel van Burgemeester en wethouders van 10 december 2013, gelezen het advies van de commissie Welzijn van 28

Nadere informatie

Notitie. Tegenprestatie naar vermogen

Notitie. Tegenprestatie naar vermogen Notitie Tegenprestatie naar vermogen Gemeente Den Helder Afdeling Publiekszaken Juli 2012 Inhoud Wat is de aanleiding voor deze notitie? Aan welke werkzaamheden denken we? Voor wie geldt de tegenprestatie?

Nadere informatie

Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Velsen 2013

Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Velsen 2013 Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Velsen 2013 Artikel 1 Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. college: college van burgemeester en wethouders van Velsen; b. inwoner:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 719 Reïntegratiebeleid Nr. 27 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

31 927 Bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

31 927 Bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG 31 927 Bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten Nr. x. NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG De regering heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen en opmerkingen bij een aantal

Nadere informatie

Programma (10.30 12.30 uur)

Programma (10.30 12.30 uur) WELKOM! Programma (10.30 12.30 uur) Sociaal Akkoord en Participatiewet: de gevolgen voor MKBondernemers en ZZP ers Jetta Klijnsma Hans Spigt Actualiteiten rondom pensioen- en arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen

Nadere informatie

AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET

AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET Afdeling Samenleving Richtlijn 560 AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET Algemeen Met ingang van 1 januari 2006 is iedere Nederlander verplicht een zorgverzekering af te sluiten.

Nadere informatie

Bijlage 4, bedoeld in artikel 7b, derde lid, Regeling financiering en verantwoording IOAW, IOAZ en Bbz 2004

Bijlage 4, bedoeld in artikel 7b, derde lid, Regeling financiering en verantwoording IOAW, IOAZ en Bbz 2004 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Bijlage 4, bedoeld in artikel 7b, derde lid, Regeling financiering en verantwoording IOAW, IOAZ en Bbz 2004 Datum ontvangst (niet invullen) Voorlopig verslag

Nadere informatie

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Conferentie Samen werken aan lokaal ondernemerschap 19 november 2015 Bert Otten Radar Advies Lianne Harrewijn IMK Sociaal ondernemen is in! sociaal

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Wijziging Re-integratieverordening Wet werk en bijstand

Wijziging Re-integratieverordening Wet werk en bijstand AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE TEN BOER Raadsvergadering: 19 december 2012 Registratienummer: TB 12.3407403 Agendapunt: 8 Onderwerp: Voorstel: Toelichting: Wijziging Re-integratieverordening Wet werk en bijstand

Nadere informatie

Begroting. realisatie 8.000 5.541 - 600 3.977 30.020 48.437 56.702 84.000 55.481 30.000 130.597 87.000 5.000 16.610 5.000 5.269

Begroting. realisatie 8.000 5.541 - 600 3.977 30.020 48.437 56.702 84.000 55.481 30.000 130.597 87.000 5.000 16.610 5.000 5.269 Bernisse Begroting Realisatie 21 Wet Werk en Bijstand reintegratie Uitstroompremie Keuringen Scholingskosten 8. 5.541 6 3.977 7.4 1.564 2 4.784 Dienstbetrekkingen 3.2 48.437 18.417 44.699 Loonkostensubsidie

Nadere informatie

8 Bijstandverlening zelfstandigen

8 Bijstandverlening zelfstandigen BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN 8 Bijstandverlening zelfstandigen 8.1 Inleiding In tijden van crisis blijkt dat ook zzp ers een deel van de klappen opvangen. Niet iedere zzp er is in staat hierop te reageren

Nadere informatie

Beleidsregel overbruggingsuitkering Wet werk en bijstand

Beleidsregel overbruggingsuitkering Wet werk en bijstand Beleidsregel overbruggingsuitkering Wet werk en bijstand De inhoud van de beleidsregel De beleidsregel overbruggingsuitkering op grond van de Wet werk en bijstand geeft aan in welke situatie een overbruggingsuitkering

Nadere informatie

Nulmeting 60%-doelstelling Uitstroom naar ar werk (voorlopige cijfers)06

Nulmeting 60%-doelstelling Uitstroom naar ar werk (voorlopige cijfers)06 07 Nulmeting 60%-doelstelling Uitstroom naar ar werk (voorlopige cijfers)06 Maaike Hersevoort, Daniëlle ter Haar en Luuk Schreven Centrum voor Beleidsstatistiek (paper 08010) Den Haag/Heerlen Verklaring

Nadere informatie

Werkwijzer Selectie Bbz

Werkwijzer Selectie Bbz Werkwijzer Selectie Bbz December 2012 www.divosa.nl 2 Inhoud Inleiding 4 Hoofdstuk 1 Algemeen en wettelijk kader 6 1.1 Wettelijk kader Bbz 6 1.2 De uitvoering van het Bbz 7 1.3 Het belang van screening

Nadere informatie

Project Startersstimulering Sittard-Geleen

Project Startersstimulering Sittard-Geleen Project Startersstimulering Sittard-Geleen Eigen baas zijn in Sittard-Geleen met een duwtje in de rug dus pak die kans Eigen baas zijn Ondernemen is in. Steeds méér mensen beginnen een eigen bedrijf. Omdat

Nadere informatie