Kleur je Leven Algemene voorstelling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kleur je Leven Algemene voorstelling"

Transcriptie

1 Algemene voorstelling van Kleur je Leven Kleur je Leven Algemene voorstelling Leven met plezier, de toekomst positief zien en met zelfvertrouwen zaken aanpakken Soms valt dat niet mee. Zeker niet voor mensen die veel piekeren, last hebben van spanningen, in de put zitten en/of weinig energie hebben. Voor die mensen is hulp meer dan welkom. Kleur je leven biedt die hulp. Wat is Kleur je Leven? Kleur je Leven is een internetcursus voor volwassenen vanaf 18 jaar om zelfstandig depressieve klachten aan te pakken. De cursus bestaat uit acht lessen en één opfrisles. De lessen kunnen zelfstandig via het internet gevolgd worden. De cursus is ontwikkeld door het Trimbos-instituut in Nederland en herwerkt door ISW Limits (spin-off van de K.U.Leuven en de UCL) en is gebaseerd op de principes van de cognitieve gedragstherapie en het Stepped care-model. Kleur je Leven wordt reeds enkele jaren in Nederland op grote schaal en met groot succes aangeboden aan personen met depressieve klachten. In Nederland maken jaarlijks duizenden mensen gebruik van offline preventie van depressieve klachten. Academici verrichtten al heel wat werk op vlak van wetenschappelijk onderzoek naar de doeltreffendheid van Kleur je Leven. Hierover kan je meer lezen in het hoofdstuk over de effectiviteit van Kleur je Leven. Wat is het doel van de cursus? Het hoofddoel van Kleur je Leven is depressieve klachten bij volwassenen te verminderen en daarmee een toename van klachten of het ontwikkelen van een depressieve stoornis te voorkomen. Zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het vroegtijdig behandelen van depressieve klachten leidt tot een snelle afname van deze klachten en tevens tot het voorkomen van depressieve stoornissen. Subklinische, matige depressieve klachten zijn immers een 1

2 Algemene voorstelling van Kleur je Leven belangrijke voorspeller van een depressie in het daarop volgende jaar (Cuijpers & Smit, 2004). Gezien het negatieve effect van depressieve klachten op de levenskwaliteit, kan Kleur je Leven van groot belang zijn voor het leven van deze mensen, alsook voor hun omgeving. Tegelijkertijd is er ook een maatschappelijke winst in het vroegtijdig behandelen van depressie, aangezien dit klinische beeld leidt tot hoge kosten voor de zorgsector en ook voor de werkgever door ziekteverzuim en productieverlies. Daarnaast doet Kleur je Leven aan preventie van herval. Kleur je Leven tracht immers ook mensen te bereiken die zich in een herstelfase van een depressie bevinden. Schematisch ziet de werking van Kleur je Leven er als volgt uit: Instroom Prevalentie Herstel Kleur je Leven Voor wie is de cursus bedoeld? Kleur je Leven richt zich op volwassenen met depressieve klachten. De ernst van deze depressieve klachten wordt vastgesteld met de CES-D, een korte gevalideerde zelfbeoordelingslijst. Deze vragenlijst maakt onderdeel uit van de online aanmeldprocedure. Wat is de methode van de cursus? De cursus bestaat uit acht lessen en één terugkomles. Elke les bestaat uit vijf vaste onderdelen: - introductie van de les - vragenlijst invullen over het huiswerk van de vorige les - lesstof met opdrachten 2

3 Algemene voorstelling van Kleur je Leven - instructies voor het huiswerk - evaluatie van de les De lessen kunnen zelfstandig via het internet worden gevolgd en bevatten schriftelijke en gesproken informatie. Daarnaast worden er ook korte filmpjes getoond van drie voorbeeldcursisten, Hanne, Bart en Els, zijn er animaties en worden de lessen aangevuld met enkele opdrachten. Tijdens de cursus leren de cursisten meer over wat depressieve klachten zijn en wat ze zelf kunnen doen om de klachten te verminderen. De volgende vaardigheden worden aangeleerd: - inzicht in het ontstaan van depressieve klachten en het verband tussen denken, doen en voelen - technieken om beter te ontspannen - technieken om meer plezierige activiteiten te ondernemen en te plannen - technieken om piekeren te verminderen - vaardigheid in het constructief denken: opsporen van gedachten die de stemming verslechteren, en deze veranderen in gedachten die de stemming verbeteren - vaardigheid in het omgaan met problemen die mogelijks worden ondervonden in contacten met anderen - meer assertiviteit door gedachten en gevoelens te uiten, op te komen voor zichzelf en daarbij rekening te houden met anderen Wat is het tijdsbestek? Gebruikers worden aangeraden om één les per week te volgen. Na de les volgen huiswerkopdrachten om het geleerde te oefenen in het dagelijks leven. De lessen worden gevolgd op eigen tempo, op de dag die het beste past, en het tijdstip dat het iemand schikt. Gemiddeld duurt een les 30 minuten en de huiswerkopdrachten één uur per dag. Cursisten krijgen gedurende een jaar toegang tot Kleur je Leven. 3

4 Algemene voorstelling van Kleur je Leven Waarom kiezen voor Kleur je Leven? De online cursus Kleur je Leven heeft ten opzichte van het bestaande aanbod op het gebied van preventie van depressieve klachten de volgende voordelen: - Depressiepreventie en behandeling van subklinische depressieve klachten bij mensen die moeite hebben de stap naar de reguliere activiteiten en hulpverlening te maken - Depressiepreventie en behandeling van subklinische depressieve klachten op de locatie die het beste past, en het moment dat mensen het beste uitkomt - Depressiepreventie en behandeling van subklinische depressieve klachten met beperkte inzet van hulpverleners, waardoor kosten aanzienlijk verminderen 4

5 Kleur je Leven Effectiviteitsonderzoek Ondanks het vrij prille bestaan van Kleur je Leven in Nederland, heeft wetenschappelijk onderzoek reeds de effectiviteit van het programma bewezen. Zo vinden we directe aanwijzingen voor de effectiviteit van Kleur je Leven, maar ook indirecte effectiviteitsindicaties en bewijzen van een kostendaling. Directe aanwijzingen voor de effectiviteit van Kleur je Leven 1) Onderzoek naar de effectiviteit van de internetinterventie Kleur je Leven en de groepsinterventie In de put, uit de put ten opzichte van elkaar en een wachtlijstgroep als controle (Spek, Nyklícek, Smits, Cuijpers, Riper, Keyzer, & Pop, 2007). In totaal werden 301 proefpersonen met een leeftijd van 50+ en met milde depressieve klachten gerandomiseerd toegekend aan de internetinterventie (n=102), de groepsinterventie (n=99) en een wachtlijstcontrolegroep (n=100). Mensen met een depressieve stoornis werden uitgesloten. Het verschil tussen voor- en nameting (na 10 weken) in scores op de Beck Depressie Inventarisatievragenlijst (BDI) werd gemeten. Alle drie de groepen resulteerden in een vermindering van de klachten. De effectgrootte (Cohen s d) bij de wachtlijstcontrolegroep was.45, bij de groepsinterventie.65 en bij de internetinterventie Analyse met Helmert-contrasten liet een significant verschil zien tussen de wachtlijstcontrolegroep en de beide interventies (p <.04), maar geen significant verschil tussen de internet en de groepsinterventie (p =0.62). De internetinterventie Kleur je Leven is even effectief als een groepsinterventie In de put, uit de put. 2) Follow-upstudie van het hierboven beschreven onderzoek (Spek et al., 2007). Doel van deze studie was het vaststellen van de effectiviteit van de internetinterventie Kleur je Leven één jaar na afloop van de interventie ten opzichte van een controlegroep en de groepsinterventie In de put, uit de put. 5

6 In dit onderzoek werden de scores op de BDI tussen de voor- en de nameting één jaar na afloop van de interventie vergeleken. De effectgrootte (Cohen s d) bij de wachtlijstcontrolegroep was.69, bij de groepsinterventie.62 en bij de internetinterventie Analyses op basis van contrasten lieten een significant verschil zien tussen de wachtlijstgroep en de internetinterventie (p =.03). Er was geen significant verschil tussen de groepsinterventie en de internetinterventie (p =.08). Gebruikers met een subklinische depressie kunnen hun klachten verminderen met internetinterventie Kleur je Leven. 3) Studie waarbij Kleur je Leven (e-zelfhulpgids gebaseerd op de cognitieve gedragstherapie) vergeleken werd met een probleemoplossende e- zelfhulpgids (Warmerdam, van Straten, & Cuijpers, 2007). In deze studie werd er gewerkt met een wachtlijstcontrolegroep (n=87), een probleemoplossende zelfhulpgids van 5 weken (n=88) en een cognitief gedragstherapeutische zelfhulpgids (Kleur je leven) van 8 weken (n=88). De 263 participanten werden gerekruteerd via de media en het internet en enkel diegene die depressieve symptomen vertoonden, namen deel ( 16 op de Depression Scale). De effectgrootte voor depressieve symptomen na 8 weken bleek.54 voor de cognitief gebaseerde therapie en.47 voor de probleemoplossende therapie. Deze effecten werden tevens na 12 weken teruggevonden. De resultaten tonen de effectiviteit van de internet gebaseerde therapie Kleur je Leven, ook op langere termijn. 4) Effectiviteitsonderzoek van cursus Kleur je Leven op basis van CES-D-vragenlijst. Doel van de studie was om na te gaan of het aantal depressieve klachten tien weken na het volgen van Kleur je Leven verminderd was. In dit onderzoek werden 6000 cursisten bij aanmelding gevraagd een CES-D-vragenlijst (Bouma et al., 1995) in te vullen en tien weken na het ontvangen van de inloggegevens werden ze per nogmaals uitgenodigd om een evaluatieformulier in te vullen, inclusief de CES-D-vragenlijst. Deze vragenlijst bestaat uit 20 items met een score van 0-3 per item; de totaalscore kan liggen tussen 0 (geen klachten) en 60 (heel veel klachten). Er werden 676 evaluatieformulieren ingevuld. Dit komt neer op ongeveer 16% van de deelgenomen cursisten waarvan de data verwerkt werden. De gemiddelde CES-D- 6

7 score bij aanmelding voor de cursus Kleur je Leven was 28,9 (sd= 9,4) en bij de evaluatie na 10 weken 17,9 (sd=10,8) (p <.001). Bij aanmelding heeft 70% een score van 25 of hoger, na tien weken heeft slechts 23% nog een score van 25 of hoger (p <.001). Op basis van praktijkgegevens wordt geconstateerd dat de personen die zich voor Kleur je Leven aanmelden, gemiddeld vrij ernstige depressieve klachten hebben. Na het volgen van de cursus zijn de depressieve klachten gemiddeld gezien echter sterk verminderd. Verder onderzoek hieromtrent is aangewezen. 5) Diepgaand onderzoek naar het gebruik en de verwachtingen, de geloofwaardigheid en de tevredenheid van Kleur je Leven (de Graaf, Huibers, Riper, Gerhards, & Arntz, 2009). 200 depressieve mensen werd gevraagd deel te nemen aan de cursus. Een groot deel hiervan nam deel, slechts een klein deel beëindigde de cursus. Veel gebruikers geven aan dat hun depressieve klachten op korte termijn verminderen. Enkel het maken van de huiswerkopdrachten was geassocieerd met positieve lange termijneffecten. De positieve verwachtingen van de cursist omtrent de cursus hadden voornamelijk een positief effect op lange termijn. Op korte termijn vermindert Kleur je Leven depressieve klachten. Op langere termijn zijn vergroot het effect van het volgen van Kleur je Leven wanneer de cursist positieve verwachtingen heeft over de cursus en de huiswerkopdrachten maakt. 6) Onderzoek naar voorspellers van de behandelresultaten van de internetinterventie Kleur je Leven en de groepsinterventie In de put, uit de put (Spek et al., 2008). In totaal werden 130 proefpersonen gerandomiseerd toegekend aan de internetinterventie (n=67) en de groepsinterventie (n=63). Gemeten werden de verschillen in scores op de BDI tussen een voormeting en een nameting. Met een covariantieanalyse werd onderzocht welke kenmerken van proefpersonen de uitkomst van de behandeling konden voorspellen. Het betrof deelnemers met een hogere score voor depressieve klachten in de voormeting (F(1,111)=52,88,p <.01), van het 7

8 vrouwelijke geslacht (F(1,111)=6,45, p =.01) en met een lage score op neuroticisme (F(1,111)=3,94, p=.05). Een hoge score op neuroticisme verkleint de kans op een positieve uitkomst van Kleur je Leven en In de put, uit de put. Bij een lage score op neuroticisme kan een patiënt beter Kleur je Leven volgen. Kritische kanttekeningen De studie van Spek et al en Spek et al had te kampen met missende data. Dit heeft als gevolg dat de analyse uitgevoerd werd op een ongecontroleerde selectie van personen, waardoor de generaliseerbaarheid in gedrang komt. De proefpersonen in de beschreven studies hebben een gemiddelde leeftijd van 55 jaar. In de praktijk nemen echter mensen met een gemiddelde leeftijd van 40,6 deel aan de cursus. De studie van de Graaf, Huibers, Riper, Gerhards, & Arntz, 2009 is een correlationele studie, waaruit geen oorzakelijke verbanden mogen getrokken worden. De meeste onderzoeken baseren zich op online zelfrapporteringen, hetgeen een vertekend beeld kan geven. Aangezien de cursus nog in zijn kinderschoenen staat, zijn er nog maar weinig gegevens omtrent lange termijneffecten. Indirecte aanwijzingen voor de effectiviteit van Kleur je Leven 1) Onderzoek naar het effect van 30 jaar ervaring met Coping with Depression, de cursus waar Kleur je Leven op gebaseerd is. Cuijpers, Muñoz, Clarke en Lewinsohn beschrijven in hun artikel 25 studies met diverse doelgroepen en in verschillende settings. Slechts enkele studies zijn specifiek gericht op de doelgroep met subklinische depressie, waarbij ook gemeten is of de cursus bijdraagt tot het voorkomen van een depressieve stoornis. Aangezien de studies verschillend zijn opgezet, zijn de uitkomsten echter niet zonder meer vergelijkbaar. 8

9 Overal blijkt de toepassing van de cursus een gunstig effect te hebben op het verminderen van depressieve klachten. De resultaten omtrent het voorkomen van een depressie zijn echter niet eenduidig. 2) Een meta-analyse van onderzoeken rond cognitieve gedragstherapie waarbij 28 studies met gezamenlijk 1880 volwassenen beoordeeld werden (Vittengl, Clark, Dunn & Jarret, 2007). Cognitieve gedragstherapie blijkt effectiever te zijn dan psychofarmaca ter voorkoming van terugval en recidiverende depressie. Continuerende therapie blijkt echter het meest effectief. Aanwijzingen voor de kosteneffectiviteit van Kleur je Leven 1) Onderzoek ter identificatie van doelgroepen ter preventie van chronische of terugkerende depressie (Smit, Smits, Schoevers, Deeg, Beekman, & Cuijpers, 2008). In totaal namen 2200 proefpersonen deel aan deze cohortstudie. Een verschil tussen chronische of terugkerende depressie werd gemaakt op basis van de periode tussen twee periodes van zware klinische depressie: als de tussenperiode langer was dan 3 jaar, werd er gesproken van terugkerende depressie. Tijdens dit onderzoek werden aan de hand van classificatie- en regressieanalyses risicoprofielen opgesteld. Mensen met een hoog risico voor depressie zijn mensen met angstklachten, functionele beperkingen, twee of meer chronische ziekten, lage opleiding of laag niveau van controle in combinatie met het leven zonder partner. Wanneer preventie gericht is op mensen met een hoog risicoprofiel, lijkt het erop dat preventie kosteneffectief zal zijn, gezien de omvang van de kosten die geassocieerd zijn met een depressie. 2) Uit een studie bleek dat de kosten voor het volgen van de online cursus Kleur je Leven in Nederland gemiddeld 89 bedraagt ten opzichte van gemiddeld 1200 voor het volgen van een groepscursus. Hierbij is rekening gehouden met zowel de tijdsinvestering van de cursist als van de hulpverlener. 9

10 Het volgen van de online cursus kan zorgen voor een aanzienlijke vermindering van de individuele en maatschappelijke kosten. Zeker aangezien de online cursus minstens zo effectief is als de groepscursus en wellicht nog effectiever. Samengevat De internetinterventie Kleur je Leven is minstens zo effectief als een gangbare groepsinterventie ter behandeling van depressieve klachten. Gebruikers met een subklinische depressie kunnen hun klachten verminderen met de internetinterventie Kleur je Leven. Op basis van praktijkgegevens wordt geconstateerd dat personen die zich voor Kleur je Leven aanmelden, gemiddeld vrij ernstige depressieve klachten hebben. Bovendien blijkt dat ook degenen die hoog scoren, profijt kunnen hebben bij de cursus. Ondanks de goede werking op depressie van Kleur je Leven, zijn er extra instrumenten nodig voor gemiddelde tot zwaar depressieve individuen. Overal blijkt de toepassing van Kleur je Leven een gunstig effect te hebben op het verminderen van depressieve klachten. Cognitieve gedragstherapie blijkt effectiever te zijn dan psychofarmaca ter voorkoming van terugval en recidiverende depressie. Het volgen van Kleur je Leven kan zorgen voor een aanzienlijke vermindering van de medische en maatschappelijke kosten. Wanneer preventie gericht is op mensen met een hoog risicoprofiel lijkt het dat preventie kosteneffectief zal zijn, gezien de omvang van de kosten die geassocieerd zijn met een depressie. 1 0

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

DE STAND VAN DE WETENSCHAP: BEWEZEN EFFECTIEF

DE STAND VAN DE WETENSCHAP: BEWEZEN EFFECTIEF 'KLEUR JE LEVEN' DE STAND VAN DE WETENSCHAP: BEWEZEN EFFECTIEF Contactgegevens Mentalshare Telefoon: +31 (0)302971198 E-mail: kleurjeleven@mentalshare.nl Website: www.mentalshare.nl In samenwerking met:

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het Samenvatting Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het individu als op populatieniveau. Effectieve

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Samenvatting. Grip Op Je Dip

Samenvatting. Grip Op Je Dip Samenvatting Grip Op Je Dip Online depressie-interventie voor adolescenten en jongvolwassenen: effectiviteit, veranderingsmechanismen, en taalgebruik als psychologische marker 163 Hoofdstuk 1 is de algemene

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie Kleur je Leven Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies/beschrijven of www.loketgezondleven.nl/kwaliteit-van-interventies/beoordeling Contact

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH)

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH) Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting In hoofdstuk 1 wordt de algemene introductie van dit proefschrift beschreven. De nadruk in dit proefschrift lag op patiënten met hoofd-halskanker (HHK) en

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

In de put, uit de put

In de put, uit de put Interventie In de put, uit de put Samenvatting Doel In de put, uit de put heeft tot doel depressieve klachten bij (oudere) volwassenen te verhelpen of te verminderen, waarmee de kans op het ontstaan van

Nadere informatie

Samenvatting. BurcIn Ünlü Ince. Recruiting and treating depression in ethnic minorities: the effects of online and offline psychotherapy

Samenvatting. BurcIn Ünlü Ince. Recruiting and treating depression in ethnic minorities: the effects of online and offline psychotherapy Samenvatting 194 Dit proefschrift start met een algemene inleiding in hoofdstuk 1 om een kader te scheppen voor de besproken artikelen. Migratie is een historisch fenomeen die vaak resulteert in verbeterde

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: INLEIDING

HOOFDSTUK 1: INLEIDING 168 Samenvatting 169 HOOFDSTUK 1: INLEIDING Bij circa 13.5% van de ouderen komen depressieve klachten voor. Met de term depressieve klachten worden klachten bedoeld die klinisch relevant zijn, maar niet

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

BeMind studie: Mindfulness bij kanker

BeMind studie: Mindfulness bij kanker BeMind studie: Mindfulness bij kanker Een vergelijking tussen online en face to face mindfulness versus standaardzorg Prof. Dr. A.E.M. Speckens, Radboud UMC en Dr. M. van der Lee, Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

EVIDENCE BASED WERKEN MET E-HEALTH: BIJ ELKE CLIËNT? PROF. DR. ANNEMIEKE VAN STRATEN

EVIDENCE BASED WERKEN MET E-HEALTH: BIJ ELKE CLIËNT? PROF. DR. ANNEMIEKE VAN STRATEN EVIDENCE BASED WERKEN MET E-HEALTH: BIJ ELKE CLIËNT? PROF. DR. ANNEMIEKE VAN STRATEN 2 Hoogleraar Klinische Psychologie VU POH- GGZ in huisartsenpraktijk 3 E-health Wat bedoel ik daarmee? 4 Uitgangspunt:

Nadere informatie

Grip op je dip Online aanbod voor jongeren met depressieve klachten

Grip op je dip Online aanbod voor jongeren met depressieve klachten Grip op je dip Online aanbod voor jongeren met depressieve klachten 19 mei 2010 www.gripopjedip.nl Doel Jongeren van 16-25 jaar met depressieve klachten bereiken ter preventie van depressie Aanbod - Informatie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nicotine en alcohol kunnen de placenta passeren en zo het risico op nadelige uitkomsten voor het ongeboren kind verhogen. Stoppen met roken en alcoholgebruik tijdens de zwangerschap lijkt vanzelfsprekend,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Helpt internettherapie bij depressieve klachten?

Helpt internettherapie bij depressieve klachten? Wetenschappelijk onderzoek naar diabetes in het VUmc, wat heeft u eraan? Helpt internettherapie bij depressieve klachten? Drs. Kim van Bastelaar Lifestyle, Overweight and Diabetes Afdeling Medische Psychologie

Nadere informatie

Samenvatting 181. Samenvatting

Samenvatting 181. Samenvatting Samenvatting 179 180 Samenvatting 181 Samenvatting Depressie is een veel voorkomende psychische aandoening die leidt tot beperkingen in het sociale, emotionele en fysieke functioneren en een grote invloed

Nadere informatie

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe?

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Effecten en Werkingsmechanismes van Cognitieve Therapie en Interpersoonlijke Therapie voor Depressie Dr. Lotte Lemmens Maastricht University Psychotherapie

Nadere informatie

Effectiviteit van online hulpverlening

Effectiviteit van online hulpverlening 9 Effectiviteit van online hulpverlening Dr. Matthijs Blankers, dr. Tara Donker, prof.dr. Heleen Riper en drs. Frank Schalken.1 Inleiding 30. Het belang van wetenschappelijk onderzoek 30.3 Effectiviteit

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis

Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis Psychiatrie Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY002 / Cognitieve gedragstherapiegroep

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING Hoofdstuk 1 is de algemene introductie over de inhoud van dit proefschrift. Depressie en angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen en brengen een grote

Nadere informatie

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant E-health depressiepreventie Lekker in je Vel Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant STUDIEDAG DEPRESSIEPREVENTIE BIJ ADOLESCENTEN / 27-11-2015 Programma in hoofdlijnen Welkom Doel van de workshop

Nadere informatie

Mindfulness en kanker

Mindfulness en kanker Mindfulness en kanker Else Bisseling 3 oktober 2015 augustus 2014 00 maand 0000 Mindfulness (Kabat-Zinn, 1990; Teasdale, Segal & Williams, 1995) Aandacht geven aan wat we van moment tot moment doen en

Nadere informatie

Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening

Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening Onderzoeksopzet Waarom dit onderzoek? Beweging is goed voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Wetenschappelijk

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING Samenvatting 147 Samenvatting Bezorgdheid om te vallen is een algemeen probleem onder zelfstandig wonende ouderen en vormt een bedreiging voor hun zelfredzaamheid. Deze bezorgdheid is geassocieerd met

Nadere informatie

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten G.E. Wessels Datum: 16 augustus 2013 In opdracht van: Stichting Informele Zorg Twente 1. Inleiding Het belang van mantelzorg wordt in Nederland

Nadere informatie

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104 Samenvatting 103 De bipolaire stoornis, ook wel manisch depressieve stoornis genoemd, is gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen, waarbij recidiverende episoden van depressie, manie en hypomanie,

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

en jongeren Oolgaardt lezing 24 juni 2008 Ireen de Graaf Trimbos-instituut 2008 1

en jongeren Oolgaardt lezing 24 juni 2008 Ireen de Graaf Trimbos-instituut 2008 1 Depressie bij kinderen en jongeren Oolgaardt lezing 24 juni 2008 Ireen de Graaf Trimbos-instituut 2008 1 Welbevinden ebe van Nederlandse kinderen Nederlandse kinderen het gelukkigst in Europa 92% 12-24

Nadere informatie

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Van DSM IV naar DSM 5 DSM IV - somatisatie stoornis, - somatoforme

Nadere informatie

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MARION SPIJKERMAN VGCT CONGRES, 13 NOVEMBER 2015 OVERZICHT Introductie Methode Resultaten Discussie Mindfulness en ACT interventies als ehealth:

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Depressie en verzuim Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking krijgt eens in zijn of haar leven een depressie. Het hebben van een depressie beïnvloedt het leven

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Dit proefschrift gaat over depressie en de behandeling daarvan. Bestudeerd is of een behandeling bestaande uit de combinatie van medicatie en psychotherapie meer effectief

Nadere informatie

Internetbehandeling voor depressie bij MS: een pilotstudie

Internetbehandeling voor depressie bij MS: een pilotstudie Internetbehandeling voor depressie bij MS: een pilotstudie Rosa Boeschoten, MSc promovendus/psycholoog Projectleden: Dr. P. van Oppen Prof. dr. J. Dekker Prof. dr. B. Uitdehaag Prof. dr. P. Cuijpers Prof.

Nadere informatie

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Film: fragmenten Iedereen depressief (VPRO) - Depressie groot

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Chapter 9. Summary in Dutch / Samenvatting

Chapter 9. Summary in Dutch / Samenvatting Chapter 9 Summary in Dutch / Samenvatting 180 Chapter 9 Cognitieve zelftherapie Een bijdrage voor langdurende behandeling van depressie en angst Hoofdstuk 1 Introductie Zelfhulp netwerken vertegenwoordigen

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Het SAD-project Een onderzoek naar de behandeling van angst- en stemmingsklachten. Informatie voor deelnemers Drs. L. Kool Dr. A. van Straten

Nadere informatie

Internet hulpverlening Dementie de Baas Peter Paul Feith Stichting Geriant

Internet hulpverlening Dementie de Baas Peter Paul Feith Stichting Geriant Internet hulpverlening Dementie de Baas Peter Paul Feith Stichting Geriant Symposium Dementie & ICT 26-03-2012 Windesheim Samenwerking Stichting Geriant Alzheimer Nederland Trimbos-instituut Dementie de

Nadere informatie

Online Cognitieve Gedragstherapie (CGT) voor Volwassenen met Diabetes en symptomen van Depressie

Online Cognitieve Gedragstherapie (CGT) voor Volwassenen met Diabetes en symptomen van Depressie Online Cognitieve Gedragstherapie (CGT) voor Volwassenen met Diabetes en symptomen van Depressie Van Bastelaar KMP a, Pouwer F a, Cuijpers P b, Snoek FJ a Research Programme > Diabetes & Overweight a Afdeling

Nadere informatie

- 172 - Prevention of cognitive decline

- 172 - Prevention of cognitive decline Samenvatting - 172 - Prevention of cognitive decline Het percentage ouderen binnen de totale bevolking stijgt, en ook de gemiddelde levensverwachting is toegenomen. Vanwege deze zogenaamde dubbele vergrijzing

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding Het doel van dit proefschrift was het beantwoorden van vijf vragen over rouwinterventies voor weduwen en weduwnaars in het algemeen en over een bezoekdienst voor oudere

Nadere informatie

NVAB-richtlijn blijkt effectief

NVAB-richtlijn blijkt effectief NVAB-richtlijn blijkt effectief Nieuwenhuijsen onderzocht de kwaliteit van de sociaal-medische begeleiding door bedrijfsartsen van werknemers die verzuimen vanwege overspannenheid, burn-out, depressies

Nadere informatie

RAPPORT EVALUATIE GEBRUIK ONLINE KLACHTGERICHTE MINI-INTERVENTIES (SNELBETERINJEVEL.NL)

RAPPORT EVALUATIE GEBRUIK ONLINE KLACHTGERICHTE MINI-INTERVENTIES (SNELBETERINJEVEL.NL) RAPPORT EVALUATIE GEBRUIK ONLINE KLACHTGERICHTE MINI-INTERVENTIES (SNELBETERINJEVEL.NL) Voor de periode 26-09-2016 tot 01-02-2017 Februari 2017, Trimbos-instituut. ACHTERGROND Het ministerie van VWS is

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Preventie en vroegtijdige behandeling van comorbide depressie bij chronisch zieken in de Vlaamse eerstelijnszorg

Preventie en vroegtijdige behandeling van comorbide depressie bij chronisch zieken in de Vlaamse eerstelijnszorg Steunpunt WVG Kapucijnenvoer 39 B-3000 Leuven +32 16 33 70 70 www.steunpuntwvg.be swvg@med.kuleuven.be Preventie en vroegtijdige behandeling van comorbide depressie bij chronisch zieken in de Vlaamse eerstelijnszorg

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie In de put, uit de put. Zelf depressiviteit overwinnen. Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies/beschrijven of www.loketgezondleven.nl/kwaliteit-van-interventies/beoordeling

Nadere informatie

Groepsbehandeling voor jongeren met een depressieve stoornis en

Groepsbehandeling voor jongeren met een depressieve stoornis en Groepsbehandeling voor jongeren met een depressieve stoornis en comorbiditeit ASS 10/05/2012 Dr. Corine Faché Lemke Leyman UCKJA Waarom een groepsbehandeling Het belang van peers Het leren van elkaar,

Nadere informatie

Perseverative cognition: The impact of worry on health. Nederlandse samenvatting

Perseverative cognition: The impact of worry on health. Nederlandse samenvatting Perseverative cognition: The impact of worry on health Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Perseveratieve cognitie: de invloed van piekeren op gezondheid Iedereen maakt zich wel eens zorgen.

Nadere informatie

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst Nederlandse samenvatting Patiënten met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) hebben last van recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst veroorzaken. Om deze angst

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Gelukkig ondanks pijn

Gelukkig ondanks pijn Gelukkig ondanks pijn Een online positieve psychologie interventie voor patiënten met chronische musculoskeletale pijn Elke Smeets, Madelon Peters, Marion Feijge, Steven Linton, & Gerhard Andersson Positieve

Nadere informatie

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 115 Kanker en behandelingen voor kanker kunnen grote invloed hebben op de lichamelijke gezondheid en het psychisch functioneren van mensen. Er is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit

Nadere informatie

Binnengekomen 17 januari 2008 Geaccepteerd 7 april 2008

Binnengekomen 17 januari 2008 Geaccepteerd 7 april 2008 Dr. Viola Spek is als onderzoeker verbonden aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit van Tilburg. Zij verricht onderzoek naar internetinterventies en depressie. Binnengekomen 17 januari

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

Gripopjedip online Voor jongeren (16-25) met depressieklachten Drs. Rianne van der Zanden projectleider rzanden@trimbos.nl 030-2971100 Trimbos-instituut 2007 1 Vraag 1 Heeft u wel eens een patiënt verwezen

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

online zelfhulpmodules Wetenschappelijke onderbouwing producten Mentalshare Direct

online zelfhulpmodules Wetenschappelijke onderbouwing producten Mentalshare Direct online zelfhulpmodules Wetenschappelijke onderbouwing producten Mentalshare Direct Wat is Kleurjeleven.nl? Kleurjeleven.nl helpt depressieve klachten bij volwassenen en ouderen te verminderen en daarmee

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

SMART4U: een app om sociale contacten uit te breiden voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Dr. Willeke Manders Léon van Woerden MScN

SMART4U: een app om sociale contacten uit te breiden voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Dr. Willeke Manders Léon van Woerden MScN SMART4U: een app om sociale contacten uit te breiden voor mensen met ernstige psychische aandoeningen Dr. Willeke Manders Léon van Woerden MScN Inhoud presentatie Wat is Smart4U Doel van het onderzoek

Nadere informatie

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en Samenvatting In de laatste 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de psychosociale gevolgen van kanker. Een goede zaak want aandacht voor kanker, een ziekte waar iedereen in zijn of haar leven wel eens

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Behandelaanbod in groepen. Informatie voor verwijzers

Behandelaanbod in groepen. Informatie voor verwijzers Behandelaanbod in groepen Informatie voor verwijzers In deze folder vindt u informatie over het behandelaanbod in groepen bij SymforaMeander. Aanmelden van patiënten U kunt uw patient op de volgende manieren

Nadere informatie

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Psychische stoornissen komen geregeld voor bij ouderen (65-plus).

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Titel: Cognitieve Kwetsbaarheid voor Depressie: Genetische en Omgevingsinvloeden Het onderwerp van dit proefschrift is cognitieve kwetsbaarheid voor depressie en de wisselwerking

Nadere informatie

Behandelaanbod in groepen. Informatie voor verwijzers

Behandelaanbod in groepen. Informatie voor verwijzers Behandelaanbod in groepen Informatie voor verwijzers In deze folder vindt u informatie over het behandelaanbod in groepen bij SymforaMeander. Aanmelden van patiënten U kunt uw patient op de volgende manieren

Nadere informatie

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Een verpleegkundige in Engeland die is gespecialiseerd in patiënten met multiple sclerose / MS voerde een informele studie uit waarbij

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38701 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Visschedijk, Johannes Hermanus Maria (Jan) Title: Fear of falling in older patients

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

Vraag en antwoord: Veel gestelde verloskundige vragen.

Vraag en antwoord: Veel gestelde verloskundige vragen. Vraag en antwoord: Veel gestelde verloskundige vragen. Als verloskundige vindt u het welzijn van de zwangere vrouw en haar (ongeboren) kindje natuurlijk erg belangrijk. De Stop or Go studie wil bijdrage

Nadere informatie

GGZ aanpak huiselijk geweld

GGZ aanpak huiselijk geweld GGZ aanpak huiselijk geweld Wat is er nodig en wat helpt Jeannette van Borren Mei 2011 Film moeder en zoon van Putten Voorkomen van problemen is beter en goedkoper dan genezen Preventieve GGZ interventies

Nadere informatie

Onderzoek naar de geestelijke gezondheid van levende nierdonoren. Lotte Timmerman

Onderzoek naar de geestelijke gezondheid van levende nierdonoren. Lotte Timmerman Onderzoek naar de geestelijke gezondheid van levende nierdonoren Lotte Timmerman Introductie Veel bekend over medische uitkomsten na levende nierdonatie Kans op overlijden = 0.03% (Matas et al., 2003;

Nadere informatie

Toepasbaarheid en effectiviteit van behandeling voor angststoornissen in de eerste lijn. Christine van Boeijen

Toepasbaarheid en effectiviteit van behandeling voor angststoornissen in de eerste lijn. Christine van Boeijen Toepasbaarheid en effectiviteit van behandeling voor angststoornissen in de eerste lijn Christine van Boeijen Indeling presentatie Welke stoornissen Vooronderzoeken Hoofdonderzoeken Implementatie Welke

Nadere informatie

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Introductie Disbalans Pro-inflammatoire staat Destabilisatie Gevoeligheid voor stress Monocyt

Nadere informatie

Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners

Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners 22 september 2017 Eline Regeer, psychiater Susanne Demacker, GZ-psycholoog Bipolair Achtergrond Uit onderzoek blijkt invloed op

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN

NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN PALLIATIEVE ZORG Referentie. Rayner, L., Price, A., Hotopf, M., Higginson, I.J. (2011). The development of evidencebased

Nadere informatie

Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997)

Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997) Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997) Achtergrond In de literatuur over (chronische)pijn wordt veel aandacht besteed aan de invloed van pijncoping strategieën op pijn.

Nadere informatie

Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten

Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten Geprikkeld brein 19 okt. 2016, Swalmen Dept P&N, MHeNS, FHML Dept NP&PP, FPN Kent u haar? Kent u haar? Marlou

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Doel Het hoofddoel van Gripopjedip online is depressieve klachten bij jongeren te verhelpen of verminderen en daarmee depressie te voorkomen.

Doel Het hoofddoel van Gripopjedip online is depressieve klachten bij jongeren te verhelpen of verminderen en daarmee depressie te voorkomen. Doel Het hoofddoel van Gripopjedip online is depressieve klachten bij jongeren te verhelpen of verminderen en daarmee depressie te voorkomen. Doelgroep Gripopjedip online richt zich op jongeren (16-25

Nadere informatie

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG)

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Bowman, L. (2006) "Validation of a New Symptom Impact Questionnaire for Mild to Moderate Cognitive Impairment." Meetinstrument Patient-reported

Nadere informatie

In de put, uit de put

In de put, uit de put In de put, uit de put Ouderen In de put, uit de put Introductie Wachten tot het beter gaat? Wachten in de hoop dat het gepieker en verdriet vanzelf overgaat? In de put, uit de put 1 Veel piekeren, weinig

Nadere informatie

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Voorspellers van terugval bij angststoornissen Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Achtergrond Angststoornissen zijn goed te behandelen Beloop op lange termijn chronisch of episodisch

Nadere informatie

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten Universiteit Maastricht c.vanheugten@np.unimaas.nl Inhoud presentatie Plasticiteit van het brein Hersenletsel Schade en herstel

Nadere informatie

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Dr. Saskia Duijts Dr. IJmert Kant Dr. Gerard Swaen Prof. dr. Piet van den Brandt Effectiviteit

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Hegeman, Annette Title: Appearance of depression in later life Issue Date: 2016-05-18

Nadere informatie

LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn

LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn Martine Veehof, Hester Trompetter, Ernst Bohlmeijer & Karlein Schreurs 28 maart 2013 Inhoud Achtergrond Online

Nadere informatie

Een effectiviteitsanalyse van de

Een effectiviteitsanalyse van de Verzuimende werknemers Een effectiviteitsanalyse van de verzuimbegeleiding door Top-Care Onderzoek naar de effectiviteit van de verzuimspecifieke aanpak van Top-Care Esther Hilbers 1 In deze rapportage

Nadere informatie

Zorgprogramma Angststoornissen

Zorgprogramma Angststoornissen Zorgprogramma Angststoornissen Doelgroep Het Zorgprogramma Angststoornissen is bedoeld voor volwassenen die een angststoornis hebben. Mensen met een angststoornis hebben last van angsten zonder dat daar

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie