An engineering time travel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "An engineering time travel"

Transcriptie

1 Ingenieursbarometer editie 2014 An engineering time travel cover

2 2 INGENIEURSBAROMETER 2014

3 Management Summary INGENIEURSBAROMETER 2014 Management Summary 03 De Ingenieursbarometer 2014 An Engineering Time Travel USG Engineering Professionals deed een grootschalig onderzoek bij meer dan professionals, toekomstige ingenieurs en bedrijven die ingenieurs tewerkstellen. We vroegen hen naar hun helden, stelden kritische vragen over het hoe en waarom van jobmobiliteit. We vroegen wat innovatie voor hen betekent en peilden naar hun visie op een toekomst waarin technologie terrein wint. Ondanks een tekort aan ingenieurs op de arbeidsmarkt doen ze nog steeds taken die ook door andere profielen kunnen uitgevoerd worden. Positieve noot: onze ingenieurs zijn gelukkig in hun job en willen langer werken dan nodig is. En ja, natuurlijk zullen ingenieurs de wereld niet alleen redden, maar ook mooier maken. Ingenieurs zijn trots op hun vaardigheden en de wereld zal het geweten hebben. #proudtobeengineer Wat motiveert studenten om voor ingenieursstudies te kiezen? En hoe verbeteren we het imago van onze ingenieurs bij een breed publiek? Hoe zien onze bedrijven de toekomst? Welke maatregelen hebben we nodig om onze concurrentiepositie te handhaven? Welke profielen hebben we nodig? Specialisten of generalisten? Of innovatieve ondernemers?

4 Door slimme innovatie en uitstekend teamwork bereikten de gebroeders Wright -met een klein budget- een hoger niveau. Met resultaat, ze waren de eerste vliegende mensen. - Kathleen Dupont, USG Engineering Professionals & Science

5 Editoriaal INGENIEURSBAROMETER 2014 Editoriaal 05 Engineering-consultants vormen het kloppend hart van onze organisatie, onze klanten de motor. Klanten en ingenieurs nog beter leren kennen en onze expertise delen is onze missie. Fier stellen we u de resultaten van ons jaarlijks onderzoek bij ingenieurs voor. 188 bedrijven die ingenieurs tewerkstellen, professionals die als ingenieur of technische professional aan het werk zijn en 966 studenten (professionele bachelors, 4- en 5-jarige masters) zorgen voor ingevulde enquêtes. Evolutie respondenten 92 % van onze ondervraagde ingenieurs geeft innovatie aan als een belangrijke drijfveer om ingenieur te worden. Zowel uit het onderzoek als het rondetafelgesprek met stakeholders bleek dat we in België trots mogen zijn op onze innovatie. We moeten meer naar buiten komen met onze projecten en expertise én die eveneens een eigen plek in de markt geven. Ingenieurs zouden iets meer ondernemer mogen zijn. Fiere ondernemers! Ik ben alvast blij met de resultaten van deze studie. En trots op de 200 ingenieurs van USG Engineering Professionals en de projecten waar we ons dagelijks met talent en passie voor inzetten. Ik wens u veel leesplezier en ondernemerschap. Kathleen Dupont Algemeen Directeur USG Engineering Professionals & Science Professionals #proudtobe

6 06 INGENIEURSBAROMETER 2014 Rondetafel Rondetafel De ingenieur als flexibele teamplayer USG Engineering Professionals gaat grondig te werk. De resultaten van ons kwantitatief onderzoek, en 5 uiteenlopende stellingen presenteerden we tijdens een rondetafelgesprek aan een panel van experts uit bedrijfsleven, universiteit en vakverenigingen. Wilson De Pril Directeur Generaal Agoria Alex Massoels Teamleader Recruiters Employees Belux Martine Tempels VP - Telenet for Walter Sevenhans Decaan Faculteit Ingenieurswetenschappen Universiteit Niek Dobbels Uittredend Voorzitter Jong Hans Van Heghe Voorzitter Patrick Ghysels Ingenieur Senior Consultant USG Klaus Loosveld Professioneel Bachelor Junior Consultant USG Saskia Kinds VP - USG Kathleen Dupont General Manager USG Engineering Professionals & Science Moderator Sophie Thiebaut Pigment Creatief denkwerk

7 INGENIEURSBAROMETER 2014 Rondetafel 07 stelling 1 stelling 2 Smart recruiting: jobmobiliteit voor ingenieurs Belang technologie neemt toe Eigenlijk is het gek dat zoveel mensen quasi alle opleidingen volgen tijdens de eerste 23 jaar van hun leven. Nu een loopbaan langer wordt, is levenslang leren absoluut noodzakelijk. - Saskia Kinds, VP USG stelling 3 stelling 4 stelling 5 Hoe kunnen ingenieurs de Belgische economie redden Innovatie in België Technologie heeft helden nodig Mensen zijn gemotiveerd voor zaken die ze goed kunnen, maar talent vormt maar 1% van de context. Je doorloopt een traject binnen het onderwijs en daar zien we dat naast talent, ook persoonlijkheid belangrijk is. Om te slagen heb je vastberadenheid nodig. - Patrick Ghysels, senior Het was een geanimeerd en inspirerend debat. Doorheen dit document gebruiken we enkele stellingen uit deze rondetafel bijeenkomst om de bevindingen uit de enquête kracht bij te zetten.

8 Volg de conversatie via

9 Inhoudstafel INGENIEURSBAROMETER 2014 Inhoudstafel Time travel De schaarste blijft De helden De ingenieur anno De arbeidsmarkt Sectoren 55 Maatschappelijke trends Hello uitvinding Innovatie 34 De ingenieur van morgen Drijfveren Kanalen De toekomst 50 Competenties 61 Organisatie & partners

10 10 INGENIEURSBAROMETER 2014 Wist je dat... Wist je dat... Schaarste Innovatie 60% van de bedrijven een groei van zijn ingenieurspopulatie voorziet in 2014? 91% denkt dat de schaarste zal gelijk blijven of zelfs zal toenemen? 93% van de ingenieurs niet-vakspecifieke taken doen. als ingenieurs de job uitvoeren waarvoor ze studeerden, ze meer ingenieurstaken uitvoeren of meer aan innovatie werken dan wanneer dit niet het geval is? 27% bedrijven een bedreiging in jobmobiliteit ziet? Interne jobmobiliteit is oke, extern liever niet. 55% van de bedrijven inzet op een high tech omgeving en 41% op salarispakket terwijl 84% studenten doorgroeimogelijkheden verkiezen? 95% van de professionals fier is op zijn diploma omdat ingenieurs innovatief en vernieuwend zijn? 1/3 van de professionals en studenten een uitvinding in zijn hoofd heeft en ruim 70% hoopt die ooit te vermarkten? de helft van de ondervraagden crowdsourcing niet kent? mannen en vrouwen helemaal niet zo verschillend zijn als het gaat over hun engineering-diploma? Beiden vinden dat het verbeteren van het comfort voor de mensheid hun grootste motivator is. 67% van de bedrijven inzet op research & development terwijl meer dan 57% daarvan minder dan 20% van het investeringsbudget daaraan besteedt?

11 INGENIEURSBAROMETER 2014 Wist je dat Jobtevredenheid Opleiding 81% de integratie van de opleiding industrieel ingenieur bij universiteiten een goede zaak vindt?... 78% van de professionals tevreden is met zijn huidige job? vrouwen in engineering een iets hogere jobtevredenheid hebben dan mannen? (81% tov 78%) vrouwen in engineering tussen 31 en 40 (de leeftijd van de ploetermoeders) een hogere jobtevredenheid hebben (85%), in tegenstelling van wat je zou verwachten? 64% bereid is te werken tot jaar (waarvan 40% tot na 63 jaar) en 21% tussen 66 en 70 jaar? (sterkst vertegenwoordigd in deze groep is de categorie +50j) 70% van de studenten kiest voor ingenieursstudies wegens de toekomstmogelijkheden en uit interesse? 22% van de Professionele Bachelors kiest voor de opleiding vanwege het zicht op een goed betaalde job? gemiddeld 73% tot 83% van de Professionele Bachelors denkt aan verder studeren? studenten die een eigen zaak willen uitbouwen meer Bill Gates aanduiden en de Specialisten Thomas Edison? studenten uit TSO sneller kiezen voor een Professionele Bachelor of Schakelprogramma s? Over 1 ding is iedereen het eens: 92% : Mannen, vrouwen, studenten, bedrijven, Ingenieurs kunnen de wereld redden.

12

13 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel Time Travel

14 De wereld zoals we hem gekend hebben, is in continue verandering, ongeacht of dit nu door toedoen van de mens, ingenieurs of iets anders is. De wereld op zich zal daar dan ook geen hinder van ondervinden net zoals deze daar de afgelopen 4 miljard jaar geen hinder van ondervonden heeft. Het probleem is hier echter een leefbare wereld voor de mensheid, een wereld zoals hij die tot nu toe gekend heeft. Ik denk wel dat als er een grotere hoeveelheid ingenieurs zou zijn, de mensheid over een grotere flexibiliteit en capaciteit zal beschikken om problemen op te lossen waarmee zij te maken krijgt. Al hoeven deze ingenieurs niet noodzakelijk mensen met het diploma ingenieur te zijn, dit kunnen evengoed mensen zijn die gewoon zeer goed probleemoplossend kunnen denken. Ingenieurs met een achtergrond van systeemdenken en een gezonde manier van denken zullen volgens mij in de toekomst wonderen kunnen verrichten. - Ingenieur

15 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 15 De schaarste blijft Bedrijven Bijna 60% van de bedrijven voorziet in 2014 een GROEI van zijn ingenieurspopulatie. Wat de schaarste betreft, is er geen verbetering in zicht volgens 91% van hen. Ondanks alle inspanningen en initiatieven om technologische beroepen te stimuleren, zien bedrijven in alle sectoren, met uitzondering van de telecomsector, de schaarste in de nabije toekomst niet afnemen. Nemen we dan wel de juiste initiatieven om het beroep te promoten? USG Engineering ging op zoek naar antwoorden. De aanwerving van ingenieurs in 2014 zal in het kader zijn van... Hoe kijkt u als bedrijf naar de markt van morgen? Groei 58% Verloop 48% Uitstroom door pensioen 28% Geen nieuwe aanwervingen 13% Schaarste blijft gelijk 52% Schaarste neemt toe 40% Schaarste neemt af 9%

16

17 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 17 Hallo uitvinding Van uitvinder over bedrijf naar uitvinding Bij zowel de professionele ingenieur als de ingenieurstudent staat Leonardo Da Vinci met stip op 1. Bij studenten stellen we vast dat de top 5 gedomineerd wordt door ICTtoppers zoals Steve Jobs en Bill Gates. Andere populaire namen in de top10: Daniel Bernoulli, Alan Turing en James Dyson. Uitvinders en hun populariteit Professionals Student Leonardo Da Vinci 34% 33% Nikola Tesla 13% 16% Steve Jobs 14% 11% Thomas Edison 10% 7% Bill Gates 4% 8%

18 Er is een het leven zoals het is nodig over ingenieurs. Als mensen onze windmolens komen bezoeken, blijken ze enorm gefascineerd. Omdat de technologie dan plots heel tastbaar wordt. - Alex Massoels, Teamleader Recruitment Employees Belux at

19 Rondetafel INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 19 De toekomst: uitvinding van het jaar? Als je vandaag aan iemand vraagt om een moderne uitvinder te noemen, kijkt men je steevast schaapachtig aan. Terwijl we nergens zouden staan zonder internet, post-it, airbag of 3D-printer. De helden van vandaag zijn acteurs, beroemdheden, of zangers. Of men stelt de uitvinding of het bedrijf meer in de picture. Houden bedrijven hun werknemers op de achtergrond vanuit een slimme marketingstrategie. Werken ze volgens een behoudsgezind personeelsbeleid? Ontstaan uitvindingen steeds vaker in teamverband? Is de ingenieur niet snel geneigd zijn kennis van de daken te schreeuwen? De deelnemers van het rondetafelgesprek gaven toe dat de technologie nog te vaak abstract wordt voorgesteld en dat het ingenieursberoep meer bekendheid nodig heeft. We ontdekten dat de man of vrouw in de straat niet weet wat de job van ingenieur precies inhoudt en dat het effect van ecologie en andere breed maatschappelijke thema s een directe invloed heeft op de populariteit van engineering. Tijdens het rondetafelgesprek getuigde Electrabel dat, als mensen windmolens bezoeken, ze enorm gefascineerd blijken, doordat de technologie tastbaar wordt. Jonge kinderen zijn open en ontvankelijk voor STEM (Science Technology Engineering Mathematics). Doorheen de jaren die volgen, verliezen ze die interesse. Het is onze opdracht om hun enthousiasme verder te stimuleren. - Martine Tempels, senior VP Telenet for Terwijl de beste uitvindingen bijdragen aan een duurzame wereld en de geneeskunde ten goede komen, vragen we ons af of de uitvinder/ingenieur ooit de erkenning zal krijgen die hij verdient in de geschiedenislessen op school. En hebben we de Uitvinding van het Jaar in de media nodig om het beeld van eenzame nerd op zijn kamer om te zetten in een visionaire wereldverbeteraar?

20 20 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel Fier op innovatie Fier op innovatie Als we aan ingenieurs vragen waarom iemand fier mag zijn op zijn/haar titel van ingenieur, dan antwoordt 95% omwille van innovaties en het vernieuwende. We hebben er dus alle belang bij om innovaties en nieuwe ontwikkelingen te communiceren als we het imago van technologie willen opkrikken. Waarom ben je fier op je titel van ingenieur? Innovatief Vernieuwend 61% 34% Bewijs v intelligentie 32% Comfort mensheid verbeteren 25% Wereldverbeteraar 20% Gegeerd op arbeidsmarkt 12% Andere 9% Status 8%

21 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 21 Fierheid per groep Bij ingenieursstudenten is het innovatieve aspect een doorslaggevende reden om fier te zijn. Bio Burgerlijk Industrieel Prof. bachelor Door ervaring 23% 24% 33% 36% 29% 69% 59% 60% 63% 60% 41% 31% 19% 25% 20% 20% 26% 26% 18% 17% 27% 37% 32% 19% 11% 6% 11% 10% 6% 6% 8% 12% 14% 9% 6% 9% 12% 8% 13% 6% Vernieuwend Innovatief Wereldverbeteraar Comfort mensheid Intelligentie Status Gegeerd Andere Uitvinding in de kijker Waarom zouden we, om een breed publiek vertrouwd te maken met het werk van onze ingenieurs, geen uitvindingen in de spotlights zetten? We hebben projecten nodig die het maatschappelijk belang van technologie, het coole van innovatie, het inspirerende van creativiteit benadrukken. Onderzoek heeft uitgewezen dat elke ingenieur voor de creatie van vijf tot tien bijkomende jobs zorgt. Aan het belang van de ingenieurs voor onze economie hoeft dus niet getwijfeld te worden. Meer jongeren warm maken voor techniek, is de uitdaging. Lang leve de uitvinding!

22 22 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel De media zouden moeten stoppen met wetenschappers en ingenieurs af te schilderen als nerds. En leerkrachten zouden het enthousiasme van hun leerlingen voor vakken als wiskunde en fysica moeten opkrikken. Technologie heeft rolmodellen nodig. - Walter Sevenhans, Decaan Faculteit Ingenieurswetenschappen Universiteit

23 Ingenieurs zullen de wereld redden INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 23 Ingenieurs wereldverbeteraars Over één zaak is iedereen het eens: ingenieurs zullen de wereld redden! Professional 92% 8% Bedrijf 92% 8% Student 89% 11% Ik vind dat je trots moet zijn op hetgeen je realiseert. Een ingenieur heeft een ruime interesse in techniek, maakt het verschil en betekent een echte meerwaarde. Hij of zij draagt effectief bij aan productie/projecten t.o.v. de vele windmakers. Ingenieurs maken concreet waar anderen alleen over (kunnen) praten. - Ingenieur Ingenieurs redden de wereld Ingenieurs helpen de wereld om zeep

24 24 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel Innovatie in praktijk professionals Uit ons onderzoek blijkt duidelijk dat zowel de professionele ingenieur als de ingenieur-student innovatie belangrijk vinden. We gingen na hoe de werkende ingenieur zijn tijd besteedt en hoe bedrijven tegenover innovatie staan. 78% JA Tevreden met je job Tijdsbesteding aan ingenieurstaken 0-20% 18% 21-40% 28% 41-60% 61-80% % 29% 18% 7% Tijdsbesteding innovatie 0-20% 46% 21-40% 34% 41-60% 61-80% % 12% 6% 2% Broed je op een idee? Opmerkelijk is dat er bij 1/3 van de professionals op dit eigenste moment een uitvinding in hun hoofd broedt. Professionals Ingenieursstudenten 32% 28% JA JA Nog te vaak zijn ingenieurs bezig met niet-ingenieurstaken. In een markt van schaarste lijkt het een evidentie om in de eerste plaats hierop een efficientieslag te maken. Uiteraard zonder een uitholling van de bestaande functie. Heel wat ingenieurs vinden een breed takenpakket boeiend. 20% van de ingenieurs geeft aan 2 of meer dagen per week met innovatie bezig te zijn. Voor nog eens 34% is dit 1 dag per week. Bijna de helft van de ingenieurs is niet of nauwelijks met innovatie bezig. Wil je dit ooit vermarkten JA 71% 72% JA

25 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 25 Innovatie in praktijk bedrijf In grote lijnen is een derde van de bedrijven verhinderd om te innoveren door gebrek aan tijd en een derde door gebrek aan financiële middelen. Dat lijken grotere hinderpalen dan het vinden van geschikte mensen. Ook de economische situatie en de focus op besparen wordt als een drempel beschouwd. Hoeveel procent van het budget wordt jaarlijks besteed aan ontwikkeling van producten / diensten in uw bedrijf? 0-20% 64% 21-40% 24% 41-60% 61-80% % 8% 3% 1% Zal het product/de dienst waaraan je nu werkt in de toekomst nog bestaan? 94% JA Welke inspanningen worden er in uw bedrijf geleverd om innovatie te stimuleren? R&D naar nieuwe producten/diensten 67% Samenwerking universiteiten o.a. 49% Andere Oprichting spin-offs 23% 8% Zijn er factoren die verhinderen binnen uw bedrijf aan innovatie te doen? Neen 37% Tijd 37% Financiële middelen Geschikte mensen Andere 34% 25% 7%

26 De combinatie van innovatie en ondernemerschap is de enige te bewandelen weg om de concurrentiepositie van België te verstevigen. - Wilson De Pril, Directeur Generaal Agoria

27 Innovatie: intentie en realiteit INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 27 Hoewel bedrijven inzien (70%) dat ondernemingen in de toekomst fundamenteel anders georganiseerd zullen zijn, antwoorden ze nog zeer klassiek op een aantal andere vragen. Zo denkt 95% dat hun product in de toekomst onverminderd zal blijven bestaan, heeft de helft Zal uw product / dienst in de toekomst nog bestaan? van de bedrijven nog niet van crowdsourcing gehoord en vindt men dat patenten bevorderend werken. Daar tegenover staat dat producten nog nooit zo snel geëvolueerd zijn, crowdsourcing in volle opmars is en patenten de uitvindingen niet kunnen volgen. Hoe staat u als bedrijf tegenover crowdsourcing? 51% JA, in dezelfde mate 48% Nooit van gehoord 51% 5% JA, in mindere mate 38% 15% Bedreiging 44% JA, in meerdere mate 37% Biedt opportuniteiten Hoe staat u als bedrijf tegenover patenten? Denkt u dat bedrijven in de toekomst fundamenteel anders georganiseerd zullen zijn? 77% 77% bevorderen innovatie 23% afschaffen 70% 70% JA 30% NEEN

28 28 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel Rondetafel Uitvinden zonder vermarkten Innoveren zonder ondernemen Tijdens het debat werd erkend dat België sterk is in innovatie, maar dat alleen daarop fixeren een valkuil is. Als ingenieurs de economie écht willen aanzwengelen, moeten ze beter hun ideeën vermarkten, pleit Kathleen Dupont van USG Engineering. Tot nog toe speelde onze Belgische bescheidenheid ons te veel parten. Hans Van Heghe en Walter Sevenhans pleiten voor meer samenwerking tussen hoger onderwijs en industrie. Mensen uit het bedrijfsleven zouden vlot moeten kunnen overstappen naar een academische carrière en omgekeerd, zonder opgebouwde voordelen als anciënniteit te verliezen. Martine Tempels stelde dat niet iedereen ingenieur hoeft te zijn, maar benadrukt het belang van ICT-vaardigheden. Iedereen digital native. Kathleen Dupont en Klaus Loosveld pleitten voor crowdfunding en haalden duurzame projecten zoals The Ocean Clean Up aan als succesverhaal. Een ingenieur kan zijn project via deze nieuwe businessmodellen vermarkten. Hans Van Heghe meldt dat niet elk project van crowdfunding succesvol is. Hij is ervan overtuigd dat ecologie een belangrijke factor is voor succes. Hans Van Heghe hield een warm pleidooi voor een versoepeling van de wetgeving. Hij stelde dat het huidige patentrecht eerder afremt dan beschermt en dat alleen zeer kapitaalkrachtige bedrijven in staat zijn de grote sommen te betalen die nodig zijn om te procederen wanneer het patentrecht geschonden wordt.

29 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel 29 Vooruitblikken naar de toekomst Ga je akkoord met volgende stellingen... Onze economie kan enkel overleven door nog meer ingenieurs op te leiden.... Tijdreizen zal ooit mogelijk zijn Ik wist als kind al dat ik ingenieur (of uitvinder) wilde Specialisatie is belangrijker dan multidisciplinaire worden. inzetbaarheid. Professionals Student Iedereen, dus niet enkel ingenieurs, zal technische kennis nodig hebben om in de toekomst mee te kunnen. Een opleiding tot ingenieur is alleen voor slimme mensen. Als gevolg van de snel evoluerende technologie zal je steeds sneller nieuwe zaken moeten leren en kunnen toepassen Machines zullen in de toekomst mensen vervangen. Beam me up Scotty - Teleportatie zal ooit mogelijk zijn. Ingenieurs van nu zijn veel minder technisch dan vroeger. 59% JA 59% JA 41% NEEN 41% NEEN 27% JA 38% JA 73% NEEN 62% NEEN 77% JA 70% JA 23% NEEN 30% NEEN 38% JA 38% JA 62% NEEN 62% NEEN 95% JA 94% JA 5% NEEN 6% NEEN 21% JA 21% JA 79% NEEN 79% NEEN 46% JA 39% JA 54% NEEN 61% NEEN 52% JA 59% JA 48% NEEN 41% NEEN 28% JA 36% JA 72% NEEN 64% NEEN 55% JA 45% NEEN Economie Specialisatie Tech. kennis Slimme mens Evolutie Tijdreizen Kinderdroom Machines Teleportatie Vroeger-nu

30 30 INGENIEURSBAROMETER 2014 Time Travel Bedrijf Ga je akkoord met volgende stellingen... Bedrijven hechten meer belang aan de multidisciplinaire inzetbaarheid van een ingenieur dan aan de specialisatie Machines zullen in de toekomst mensen vervangen. Het werk van de ingenieur wordt alleen maar complexer. Iedereen, dus niet enkel ingenieurs, zal technische kennis nodig hebben om in de toekomst mee te kunnen. Niet-ingenieurs worden bij uw bedrijf omgeschoold naar ingenieurs.... De integratie van de opleiding industrieel ingenieur naar de universiteiten is een goede zaak. 74% JA 26% NEEN 50% JA 50% NEEN 86% JA 14% NEEN 72% JA 28% NEEN 67% JA 33% NEEN 23% JA 77% NEEN Inzetbaarheid Machines Complexer Opleiding Tech. kennis Omscholing

31 02 Helden INGENIEURSBAROMETER

32 32 INGENIEURSBAROMETER 2014

33 INGENIEURSBAROMETER 2014 Helden 33 De ingenieur anno 2014 Geslacht Leeftijd Statuut 85% Man 24% : % : <25 85% 86% 15% Vrouw 28% : % : % loondienst 5% zelfstandige 11% ander 17% : Hoogste opleidingsniveau Specialisatie 20% : Burgerlijk ingenieur 28% 5% : Bio ingenieur 15% Bio-, milieu- en chemie 3% : Door ervaring 38% 11% : Professionele bachelor 15% Elektronica-ICT 61% : Industrieel ingenieur 38% Elektromechanica werktuigbouw 4% Elektrotechniek 4% Elektriciteit 11% Andere 11% Bouw-landmeten

34 34 INGENIEURSBAROMETER 2014 Helden De ingenieur van morgen Geslacht Richting Vooropleiding 79% industrieel ingenieur 84% Man 84% 79% 16% Vrouw 4% professionele bachelor 4% bio-ingenieur 6% student in schakelprog. 63% 63% ASO 37% TSO 7% burgerlijk ingenieur Specialisaties Ik heb voor een technische bachelor of master gekozen omdat... 18% Andere 17% Bio-, milieu- en chemie 32% 3 32% Elektromechanica werktuigbouw 1% Elektriciteit 3% Elektrotechniek biedt toekomstmogelijkheden 76% lijkt boeiend 71% wil werken aan innoverende proj. 47% sterk in wiskunde/wetensch. IT 34% goed betaalde jobs 32% 14% Bouw-landmeten ik ken een ingenieur 5% lera(a)r(es) inspirerend 4% 15% Elektronica-ICT andere van ouders uit 3% 1% omwille van vrienden 1%

35 INGENIEURSBAROMETER 2014 Helden 35 Wordt / werd er tijdens je studie voldoende aandacht geschonken aan niet-ingenieursvakken? Vind je de integratie van de opleiding industrieel ingenieur naar de universiteiten een goede zaak? Heeft deze integratie je keuze beïnvloed? 74% voldoende 13% te weinig 81% JA 74% 81% 91% 13% te veel 19% NEEN 91% NEEN 9% JA Waar ligt je belangrijkste ambitie? 9% wil eigen zaak Ben je van plan nog verder te studeren na je huidige opleiding? 15% wil zich nuttig maken voor maatschappij 21% wil specialist worden 19% wil leidinggevende/ manager worden 21% 8% niet over nagedacht 46% NEEN 46% 18% job goed doen 29% JA 25% niet over nagedacht 10% intern. carrière

36 36 INGENIEURSBAROMETER 2014 We kennen allemaal de uitvinders uit het verleden, maar te weinig de ingenieurs van vandaag. Bedrijven aarzelen om individuen in the picture te zetten. Vaak met reden. Bovendien is engineering meer teamwerk geworden. Mijn advies: besteed meer aandacht aan de uitvinding zelf. Met een nieuw label misschien? #invented-in-belgium En wees trots op onze Belgische engineering-innovaties. - Kathleen Dupont, Algemeen Directeur USG Engineering & Science

37 Rondetafel INGENIEURSBAROMETER 2014 Helden 37 Technologie heeft helden nodig Eén van de stellingen tijdens het rondetafelgesprek was Technologie heeft helden nodig. We peilden bij de deelnemers naar hun helden en kregen enkele verrassende antwoorden. Wilson De Pril vindt het werk en persoonlijkheid van Frank De Winne lovenswaardig: Frank De Winne heeft aanzien dankzij zijn diploma, zijn persoonlijkheid en zijn ruimtereis. En hij is bereikbaar. Frank beschikt over een zeer hoge intelligentie, spreekt verschillende talen en slaagt erin om even eenvoudig als de cafebaas te spreken. Dat maakt het begrijpbaar voor mensen en hiermee kan de jeugd zich identificeren. Frank is een veelzijdig ingenieur. Kathleen Dupont: Zet de uitvindingen zelf in het uitstalraam: toon het maatschappelijk belang van technologie, het coole van innovatie, het inspirerende van creativiteit. Onderzoek heeft uitgewezen dat elke ingenieur voor de creatie van vijf tot tien bijkomende jobs zorgt. Aan het belang van de ingenieurs voor onze economie hoeft dus niet getwijfeld te worden. Meer jongeren warm maken voor techniek is de uitdaging. Niet de vlag, maar de lading in de picture. Niet de ingenieurs (die wil niet). Niet het team (niet evident). Niet het bedrijf (onpersoonlijk, zegt niets). Maar de realisatie!!!! Ingenieurs die bekend zijn, zijn vaker bekend om iets anders dan hun diploma. Ik denk dan aan professionele basketspelers of deelnemers aan schoonheidswedstrijden. - Niek Dobbels, Uittredend Voorzitter Jong Martine Tempels: jongeren, vooral tieners, hebben rolmodellen nodig. In de VS zijn ze erin geslaagd om een lid van de Black Eyed Peas en een topbasketter te laten spreken over hun programmeervaardigheden. Helden zijn voor Alex Massoels mensen die met enthousiasme werken en hun passie tonen. Als ze over hun werk praten, stralen ze plezier uit.

38 38 INGENIEURSBAROMETER 2014

39 INGENIEURSBAROMETER 2014 De arbeidsmarkt De arbeidsmarkt

40 We hebben ondernemers met een open vizier nodig, met oog voor de razendsnelle ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en hierop anticiperen. Bedrijven hebben een stevige kern van vaste medewerkers nodig en een flexibele schil van specialisaties. Kleinere bedrijven zouden een manier moeten kunnen vinden om efficiënt samen te werken en op een slimme manier met de schaarste aan ingenieurs omgaan. Zorg dat je ingenieur zich focust op engineering. - Saskia Kinds, VP USG Professionals

41 INGENIEURSBAROMETER 2014 De arbeidsmarkt 41 In welke sectoren zijn onze respondenten actief Student Professionals Bedrijf 29% 21% 21% 24% 16% 13% 14% 10% 11% 10% 10% 8% 7% 7% 6% 6% 6% 3% 5% 7% 4% 4% 4% 3% 4% 2% 1% 21% 16% 29% 26% 39% 10% 16% 17% 34% 10% 13% 23% 13% 8% Metaal Andere Bouw Chemie Energie Diensten Pharma Overheid Luchtvaart/auto Voeding Telecom Milieu Transport/logist. Non profit

42 42 INGENIEURSBAROMETER 2014 De arbeidsmarkt Jobmobiliteit Bedreiging of verrijking? 27% van de bedrijven ziet een bedreiging in jobmobiliteit. En van de overige 73% vindt het overgrote merendeel van de bedrijven dat jobmobiliteit enkel binnen het eigen bedrijf een meerwaarde heeft. Dit verklaart waarom werkgevers voorzichtig zijn met het in hun uitstalraam zetten van de ingenieur. Wat als die ingenieur morgen wordt weggekaapt door de concurrentie? 73% 73% Jobmobiliteit creëert nieuwe opportuniteiten door nieuwe kennis die in het bedrijf toekomt 27% Jobmobiliteit vormt eerder een bedreiging doordat kennis uit het bedrijf verdwijnt

43 Rondetafel INGENIEURSBAROMETER 2014 De arbeidsmarkt 43 Bedreiging of verrijking? Ingenieurs hebben uitdaging nodig en hechten belang aan jobinhoud. Tegelijkertijd zijn ze moeilijk te vinden. Hoe hou je hen tevreden? Alex Massoels pleit voor interne jobmobiliteit om mensen gemotiveerd te houden. Mensen groeien tot een bepaald niveau doordat ze ervaring opdoen bij verschillende jobs. Martine Tempels is vol lof over de programma s bij Telenet die interne jobmobiliteit stimuleren en benadrukt het belang van begeleiding. Mensen hebben kansen nodig, maar je mag ze niet zonder coaching in het diepe gooien. Kathleen Dupont stelt vast dat bedrijven graag profielen van bij de concurrentie verwelkomen, maar dat ze niet graag hebben dat goede mensen de organisatie verlaten. Conclusie: jobmobiliteit is een verrijking als je ze combineert met een slimme strategie en je richt op samenwerking zodat je kennis over organisatie heen herbruikt wordt. Hans Van Heghe stelt dat Belgische bedrijven hier meer zullen voor openstaan, zoals dit nu bijvoorbeeld in Nederland gebeurt, als de schaarste nog meer toeneemt. Wilson De Pril zegt dat mobiliteit afhangt van de strategie van de onderneming en van de business waarin men actief is. We evolueren naar een harde kern van vaste medewerkers met een flexibele schil. Hoe meer het bedrijf gelinkt is aan technologie, hoe uitgebreider die flexibele schil zal zijn. Ook een evenwicht tussen medewerkers van verschillende leeftijden is nodig. Er is een jongere generatie die sterk is in hedendaagse technologie, maar je hebt daarnaast een oudere generatie met breed profiel en uitgebreide bedrijfservaring. Ook bij overheid en onderwijs zou er meer mobiliteit nodig zijn. Dit alles moet de samenwerking en open-innovatie stimuleren.

44 44 INGENIEURSBAROMETER 2014 De arbeidsmarkt Drijfveren voor jobmobiliteit bij ingenieurs Welke drie factoren zouden je kunnen overtuigen om van job te veranderen? (Elke respondent kon meerdere antwoorden kiezen.) Meer betaald 61% Afstand van thuis 46% Doorgroeimogelijkheden 43% Jobinhoud 43% > extra legale voordelen Geschikte > opleidingmensen 20% 20% > vakantiedagen 20% Betere sfeer 19% Beter uurrooster Minder overuren Andere 12% 8% 7%

Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie

Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie Antwerpen, 18 maart 2014 - USG Engineering Professionals deed een grootschalig onderzoek bij meer dan 2.500 professionals,

Nadere informatie

Bedrijfsjurist in Beweging

Bedrijfsjurist in Beweging Salary Survey editie 2014 Bedrijfsjurist in Beweging Profiel, lonen en trends 01 Executive summary Met 696 deelnemers is deze editie 2014 van de salary survey bij de bedrijfsjurist een succes. We noteerden

Nadere informatie

Bedrijfsjurist in Beweging

Bedrijfsjurist in Beweging Salary Survey editie 2014 Bedrijfsjurist in Beweging Profiel, lonen en trends 01 Executive summary Met 696 deelnemers is deze editie 2014 van de salary survey bij de bedrijfsjurist een succes. We noteerden

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry Leading Professional Recruitment in the Technology Industry People Linking Performance Strategy Wie is Top Job TOP JOB is een Belgisch, internationaal wervings-en selectiekantoor gespecialiseerd in het

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Personeel rekruteren in KMO s

Personeel rekruteren in KMO s Verkoop uw bedrijf bij de sollicitant www.stepstone.be Inleiding In een klein bedrijf is er vaak geen specifieke personeelsmanager en heeft de ondernemer niet altijd de kennis, de mogelijkheden, de ervaring

Nadere informatie

Ingenieursbarometer. Engineering the engineer

Ingenieursbarometer. Engineering the engineer Ingenieursbarometer 2013 Engineering the engineer Management Summary De Ingenieursbarometer 2013 kadert in het thema Engineering the Engineer. Het tekort aan ingenieurs blijft toenemen. Hoe zorgen bedrijven

Nadere informatie

ROLLING ROLLEN IN DE OPLEIDING INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN

ROLLING ROLLEN IN DE OPLEIDING INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN ROLLING ROLLEN IN DE OPLEIDING INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN STUDENTEN EN HUN TOEKOMSTBEELD Industriële Ingenieurswetenschappen STUDENTEN EN HUN TOEKOMSTBEELD Industriële Ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

Project Vrouwelijk ingenieur

Project Vrouwelijk ingenieur Project Vrouwelijk ingenieur De arbeidsmarkt kampt met een algemeen en schrijnend tekort aan ingenieurs. Een van de oorzaken voor dit tekort is het lage aantal vrouwelijke ingenieurs. Er is een kleine

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE CURRICULUM CREDITS HRM: introductie 3 E-Uitdagingen voor HRM 3

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012 STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË 13 November 2012 De ICT-sector neemt een belangrijke plaats in de economie Toegevoegde waarde 14 miljard EUR Aandeel werkgelegenheid (in % van de

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend.

PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend. PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend. In België zijn zo'n 50.000 tot 60.000 mensen, waaronder veel senioren, tewerkgesteld als uitzendkracht in verantwoordelijke

Nadere informatie

Werken in de culturele sector. 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven

Werken in de culturele sector. 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven Werken in de culturele sector 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven Luc Delrue Opleiding: Communicatiewetenschappen (E)MBA Strategisch Management: Specialiteit: structureren en positioneren van een organisatie

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

Vacature. Research Director

Vacature. Research Director Vacature Research Director Januari 2014 Wat is de core-business van ivox? ivox is actief op vlak van marktonderzoek en online marketing. ivox specialiseert zich in consumenten data- en informatieverzameling,

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Mijn Startbaan Enquête 2009

Mijn Startbaan Enquête 2009 Mijn Startbaan Enquête 2009 Opzet van de enquête september 2009 promotie 2009 464 burgerlijk ir. s, 212 bio-ir. s 1510 industrieel ing. s 338 enquêtes werden teruggestuurd 335 enquêtes werden na kwaliteitscontrole

Nadere informatie

Doctoraathouders op de Belgische arbeidsmarkt

Doctoraathouders op de Belgische arbeidsmarkt Doctoraathouders op de Belgische arbeidsmarkt Discussienamiddag Rathenau Instituut Utrecht, 15 juni 2012 Loopbaanperspectieven van onderzoekers in Nederland Karen Vandevelde Universiteit Gent & ECOOM Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Ingenieursbarometer. Engineering the engineer

Ingenieursbarometer. Engineering the engineer Ingenieursbarometer 2013 Engineering the engineer Management Summary De Ingenieursbarometer 2013 kadert in het thema Engineering the Engineer. Het tekort aan ingenieurs blijft toenemen. Hoe zorgen bedrijven

Nadere informatie

Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie. Mei 2009

Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie. Mei 2009 Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie Mei 2009 1 Inleiding De crisis kan ook een opportuniteit zijn voor werknemers om hun job veilig te stellen en zelfs hun kansen

Nadere informatie

Insel - Ingenieursselecties

Insel - Ingenieursselecties Insel - Ingenieursselecties Op zoek naar werk? HOE? www.insel.be Ing. Inge Vantournhout Ir. Natacha Thienpont Business development partners Insel 2 Bedrijfsvoorstelling Professionals De divisie binnen

Nadere informatie

Mens en werk in zorg & welzijn. HRM in de zorg 15 september 2015

Mens en werk in zorg & welzijn. HRM in de zorg 15 september 2015 Mens en werk in zorg & welzijn HRM in de zorg 15 september 2015 Even voorstellen Nic Huiskes, TNS Nipo Bas van Leeuwen, Driessen HRM Onderzoek zorg & welzijn Publicaties i.s.m. TNS Nipo 2015 - Werk(t)

Nadere informatie

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 VACATURE Innoviris is op zoek naar een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 Wetenschappelijke Directie Cel Innovatief Ecosysteem Innoviris Instelling van openbaar nut Charleroisteenweg

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken is vooral nog een mannenzaak

Het Nieuwe Werken is vooral nog een mannenzaak Het Nieuwe Werken is vooral nog een mannenzaak Enquêteresultaten Kluwer Opleidingen 2011 Dit document bevat de enquêteresultaten over het onderzoek rond Het Nieuwe Werken dat in België werd gevoerd. Kluwer

Nadere informatie

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist bij uitstek op het gebied van werving, selectie

Nadere informatie

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee verbind jezelf aan Cofely sprak me aan omdat ze behalve technisch ook qua duurzaamheid vooroploopt. En haar ambities omzet in concrete producten voor klanten. Zo heb ik tijdens mijn traineeship een Energie

Nadere informatie

Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid?

Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid? Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid? Prof. Dr. Luc Dekeyser, Directeur Kenniscentrum SD Worx François Lombard, Consultant

Nadere informatie

WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM)

WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM) WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM) Psychological success CARRIÈRES ALS LEERCYCLI D.T. Hall Ex T Es M Exploration Trial Establishment

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Student Recruitment 2.0 Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Inleiding Inhoudsopgave Ben jij op zoek naar jong talent? Zorg dan dat je up-to-date bent en vind de beste afstudeerders van top-universiteiten.

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Juiste mens, juiste plek. Maak er werk van

Juiste mens, juiste plek. Maak er werk van Juiste mens, juiste plek Maak er werk van Mens & werk De juiste mens op de juiste plek: wie wil dat nou niet? Mensen die goed op hun plek zitten presteren immers beter, hebben meer plezier in hun werk

Nadere informatie

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID Inleiding De KBC-groep wil een onafhankelijke bank-verzekeraar zijn voor particulieren en kleine en middelgrote ondernemingen in geselecteerde Europese

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren BUSINESS INNOVATION BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren EEN MASTERCLASS VAN MASTERCLASS INSTITUTE IN SAMENWERKING MET: BUSINESS INNOVATION Be

Nadere informatie

REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S)

REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S) REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S) GOING BEYOND BUSINESS AS USUAL DIRK BUYENS, VERONIEK DE SCHAMPHELAERE, JASMIJN VERBRIGGHE, SARAH VERHAEGHE @VDSCHAM OVERZICHT I. Uitgangspunt

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership Functieprofiel Junior Research Consultant Organisatie Quaestus Executive Leadership Datum 17 June 2016 De organisatie Quaestus is gespecialiseerd in Executive Leadership en heeft een breed aanbod van diensten

Nadere informatie

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête DigitasLBi presenteert nieuwe enquête over wereldwijd winkelgedrag en onthult enkele belangrijke trends voor Belgische markt Brussel, 24 april, 2014 M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

TH-SCI Sales Capability Indicator. Best Peter Sales Representative

TH-SCI Sales Capability Indicator. Best Peter Sales Representative Best Peter Sales Representative TH-SCI Sales Capability Indicator Dit rapport werd gegenereerd op 03-09-2013 door White Alan van Brainwave Ltd.. De onderliggende data dateren van 24-07-2013. OVER DE SALES

Nadere informatie

De evolutie van de arbeid(smarkt) en de gevolgen voor HR: the Future of Work. Prof. Dr. Luc Dekeyser, directeur Kenniscentrum SD Worx

De evolutie van de arbeid(smarkt) en de gevolgen voor HR: the Future of Work. Prof. Dr. Luc Dekeyser, directeur Kenniscentrum SD Worx De evolutie van de arbeid(smarkt) en de gevolgen voor HR: the Future of Work Prof. Dr. Luc Dekeyser, directeur Kenniscentrum SD Worx Tijdscontext Innovatieve kenniseconomie Industriële economie Consciousness

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES HUDSON RECRUITMENT & TALENT MANAGEMENT DE BESTE PROFESSIONALS VOOR SALES, MARKETING, HR EN GENERAL MANAGEMENT Ze zijn schaars: professionals

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk WERKEN AAN m a g a z i n e over m e t goesting werken WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk Fluitend naar je werk! De Juiste Stoel Waarom talent en competentie even belangrijk zijn

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Resultaten Dreambuilders onderzoek

Resultaten Dreambuilders onderzoek Resultaten Dreambuilders onderzoek December 2012 1 Onderzoek geeft nieuw beeld van jonge hoogopgeleiden in Nederland: Nu hard werken en dromen van wereld verbeteren Inspiratie Akademie, 4YoungPeople en

Nadere informatie

Hoe wordt u aantrekkelijke werkgever? Studiedag: Succesvol rekruteren in 2012

Hoe wordt u aantrekkelijke werkgever? Studiedag: Succesvol rekruteren in 2012 Hoe wordt u aantrekkelijke werkgever? Studiedag: Succesvol rekruteren in 2012 Employer brand what s in a name? Verschillende definities The image of the organization as a great place to work in the minds

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Deze tips zijn bedoeld voor managers die kandidaten interviewen voor een vacature. Veel managers hebben geen of weinig ervaring in het effectief

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting ATLEC Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting WP nummer WP titel Status WP2 State of the Art en Onderzoeksanalyse F Project startdatum

Nadere informatie

Beleidsadviseur Sociaal Domein

Beleidsadviseur Sociaal Domein Kennis van de Overheid Beleidsadviseur Sociaal Domein Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer Tijd voor nieuwe HR-inzichten I. Opzet van het onderzoek Enquête bij 4.000 Belgen: face-to-face decision en opinion makers Representatieve quota-steekproef

Nadere informatie

Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence

Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence technology / industry / logistics 2 1 Management search Executive search International management search Interim management Missie Van de Groep & Olsthoorn staat

Nadere informatie

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een wetenschappelijke Adviseur gespecialiseerd in Living Lab. Referentie: AFN201604

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een wetenschappelijke Adviseur gespecialiseerd in Living Lab. Referentie: AFN201604 VACATURE Innoviris is op zoek naar een wetenschappelijke Adviseur gespecialiseerd in Living Lab Referentie: AFN201604 Wetenschappelijke Directie Cel strategisch onderzoek Innoviris Instelling van Openbaar

Nadere informatie

SD Worx blijft investeren in de social profit sector. Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België

SD Worx blijft investeren in de social profit sector. Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België SD Worx blijft investeren in de social profit sector Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België Agenda Marktsituatie Missie, visie en strategie SD Worx Strategisch belang social profit voor SD Worx SSC

Nadere informatie

Hoe smart is t Stad?

Hoe smart is t Stad? Hoe smart is t Stad? Dat internet, computers en vele andere technologieën een belangrijke invloed hebben op onze samenleving is onweerlegbaar. Ook steden zijn steeds meer bezig met het toepassen van technologie.

Nadere informatie

Master in de ingenieurswetenschappen:

Master in de ingenieurswetenschappen: Master in de ingenieurswetenschappen: biomedische technologie Faculteit Ingenieurswetenschappen De voorbije eeuw is de geneeskunde enorm geëvolueerd. De sterke technologische vooruitgang heeft hierbij

Nadere informatie

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY DE a NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY Innervate is al ruim 13 jaar succesvol in het adviseren van vele organisaties op het gebied van ICT vraagstukken. Naast onze dienstverlening op het gebied van ICT Beleid

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist op het gebied van werving & selectie en de

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie Finance Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie > Finance 3 Inleiding In de financiële dienstverlening zullen de komende jaren mede onder invloed van de digitalisering

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen.

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Innovatie & inspiratieprogramma + werkplek @ Jamfabriek (code A02) Heeft u een idee, project of opdracht, neem dan

Nadere informatie

Op weg naar wendbaarheid

Op weg naar wendbaarheid Op weg naar wendbaarheid Thema: Talent 28 juni 2011 Management summary Krapper wordende arbeidsmarkt vraagt om actie Steeds meer positieve signalen zijn waarneembaar uit het Nederlandse bedrijfsleven dat

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

SOC Maakindustrie & Made Different. Wilson De Pril, Directeur-generaal Agoria Vlaanderen 15 mei 2014

SOC Maakindustrie & Made Different. Wilson De Pril, Directeur-generaal Agoria Vlaanderen 15 mei 2014 SOC Maakindustrie & Made Different Wilson De Pril, Directeur-generaal Agoria Vlaanderen 15 mei 2014 Agoria: federatie van de technologische industrie 1.700 ondernemingen 10 domeinen Information and Communication

Nadere informatie

Join the Innovation Makers!

Join the Innovation Makers! Join the Innovation Makers! Personal development in hard and soft skills Many career opportunities Embedded & Technical software Connected Devices 4 locations in the Netherlands and Belgium Social after-work

Nadere informatie

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Agenda Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Resultaten Ronde Tafel Conferentie 15 september Plan van Aanpak Nederland e-skills

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie