Onderwerp resultaten voortijdig schoolverlaten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderwerp resultaten voortijdig schoolverlaten"

Transcriptie

1 Wethouder van Onderwijs, Jeugdzaken en Sport S. Dekker Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus , 2500 DJ Den Haag Aan de voorzitter van de Commissie Jeugd en Burgerschap Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk BOW/ RIS Doorkiesnummer adres Onderwerp resultaten voortijdig schoolverlaten Aantal bijlagen 1 Datum 16 februari 2010 Geachte mevrouw Zandstra, Het coalitieakkoord besteedt veel aandacht aan jeugd. Daarbij staat voorop dat het met de meeste Haagse jongeren goed gaat. Zij halen hun diploma en vinden een baan of nemen deel aan een vervolgopleiding. Toch was het aantal jongeren dat voortijdig het voortgezet onderwijs (VO) de rug toekeerde zorgwekkend. Vanwege het ontbreken van een diploma vinden deze voortijdige schoolverlaters niet alleen moeilijker een baan, maar uit onderzoek blijkt dat zij ook eerder met de criminaliteit in aanraking komen in vergelijking tot jongeren die wel een diploma op zak hebben. Om deze reden zette het college de afgelopen jaren fors in het op het terugdringen van het aantal voortijdige schoolverlaters en een stevig toezicht op het naleven van de leerplichtwet. En met succes. Volgens de eerste voorlopige cijfers heeft Den Haag in het schooljaar bijna 23% minder voortijdige schoolverlaters dan in het schooljaar Op 27 januari 2010 heeft ook het ministerie voorlopige cijfers over het schooljaar gepresenteerd. Deze cijfers laten zelfs een daling van 26% zien. Door tijdig ingrijpen zijn er in vergelijking met het schooljaar bijna 500 jongeren minder uitgevallen. Daarmee behoort Den Haag op dit gebied tot de best presterende grotere steden van Nederland. Tevens verdubbelde het aantal herplaatsingen deze collegeperiode. Door deze herplaatsingen vinden jongeren gemakkelijker een baan op de arbeidsmarkt en hun draai in de samenleving. Dat is dus dubbel winst! Resultaten Eind 2007 sloot de gemeente Den Haag in het kader van de Aanval op de uitval een regionaal convenant voortijdig schoolverlaten (VSV) af met onderwijsinstellingen in de regio en het ministerie van OCW. Het doel was om het aantal voortijdige schoolverlaters binnen vier jaar met 40% terug te dringen. De gemeente Den Haag boekte in het tweede jaar van de convenantsperiode positieve resultaten. Het aantal nieuwe voortijdige schoolverlaters daalde volgens de eerste voorlopige cijfers van 1915 in het schooljaar naar 1703 in Inlichtingen bij mw T. van Noort Postadres: Postbus , 2500 DJ Den Haag Telefoon: Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Fax: Internetadres:

2 BOW/ Daarmee voldoet Den Haag ruimschoots aan het streefgetal van maximaal voortijdige schoolverlaters. Onderstaande tabel geeft de prestaties van de gemeente Den Haag op het gebied van voortijdig schoolverlaten aan. Den Haag ligt op koers om de doelstelling, binnen vier jaar het voortijdig schoolverlaten met 40% te verminderen, te halen. Den Haag 2005/ / / /2009 (voorlopig) Aantal jongeren dat het onderwijs zonder startkwalificatie verlaat gedurende het schooljaar* Resultaat ten opzichte van het VSVconvenant om 40% minder voortijdige = 0-meting = 3,8% minder = 13,2% minder = 22,8% minder schoolverlaters te hebben in 2010/2011** Percentage voortijdige schoolverlaters ten opzichte van het totaal aantal 7,1% 6,7% 6,1% 5,5% leerlingen gedurende het schooljaar* * bron: cijfers IBgroep (zie ook ** Het betreft hier een cumulatief percentage Ook het aantal herplaatsingen is de afgelopen jaren flink gestegen. Het gaat dan om snelle en gepaste herplaatsingen van jongeren naar school of werk. De onderstaande tabel geeft het behaalde resultaat in de afgelopen collegeperiode weer. Het aantal herplaatsingen is bijna verdubbeld. Hiermee is er sprake van een dubbel effect: het aantal voortijdige schoolverlaters neemt af en steeds meer jongeren worden teruggeleid naar school of werk. Den Haag 2005/ / / /2009 (voorlopig) Aantal herplaatsingen* Stijging in het aantal herplaatsingen ten opzichte van de het schooljaar 2005/2006. =0-meting = 28,5% = 99,2% =90,7% * bron : RMC Effectrapportages regio Haaglanden , , en Prestaties Om de bovenstaande resultaten te bereiken zijn er vanuit verschillende beleidskaders, te weten de reguliere RMC-regeling, Kwalificatieplicht, GSB-VSV/ DU Jeugd en het VSV-convenant verschillende activiteiten opgezet. De bijlage gaat dieper op deze beleidskaders en activiteiten in. In de afgelopen vier jaar verbeterde de registratie van het aantal voortijdige schoolverlaters sterk. Alle scholen in de regio Haaglanden hanteren nu het meldprotocol van het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC). Vrijwel alle jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten worden bij het RMC gemeld, geregistreerd en voor een gesprek opgeroepen of desnoods thuis opgezocht. Niet alleen de gemeente Den Haag stelde het terugdringen van het voortijdig schoolverlaten als hoge prioriteit, ook de Haagse onderwijsinstellingen nemen hun verantwoordelijkheid. Dit heeft geleid tot de volgende resultaten: - er is een sluitende zorgstructuur op VO-scholen waarin schoolmaatschappelijk werk en de zorgadviesteams een belangrijke rol spelen. Deze structuur regelt voor iedere leerling een onderwijsplek. De jongeren die dreigen uit te vallen worden opgevangen. Op het MBO is een dergelijke zorgstructuur nu in ontwikkeling; - alle leerlingen uit het VMBO die de overstap maken naar het MBO krijgen activiteiten in het kader van loopbaanoriëntatie aangeboden. Ze worden zorgvuldig gevolgd en zonodig begeleid om er zeker van te zijn dat ze daadwerkelijk starten met een vervolgopleiding;

3 BOW/ vooral de toegankelijkheid van het MBO verbeterde. Via opvang- of schakelklassen en verschillende instroommomenten vinden meer jongeren hun weg naar een startkwalificatie. Ook ontwikkelde de gemeente Den Haag een aanpak om jongeren die het onderwijs al hadden verlaten weer terug naar school te krijgen. Casemanagers spraken deze jongeren aan en stimuleerden hun om zich weer in te schrijven voor een opleiding. Door deze inzet verdubbelde het aantal herplaatsingen in de afgelopen collegeperiode. Verder leverde de gemeente een financiële bijdrage aan opvangvoorzieningen, waar overbelaste jongeren die dreigen uit te vallen in een rustige en gestructureerde voorziening terecht kunnen. Voorbeelden hiervan zijn de reboundvoorziening voor het MBO, Werkmaattrajecten, loopbaanoriëntatie en coaching. Vooruitblik Het beleid op het gebied van voortijdig schoolverlaten zet de komende jaren in op: - een meer integrale en regionale aanpak. Een betere samenwerking zorgt voor een effectievere aanpak van verzuim en uitval. Als positief voorbeeld geldt het VOROC-systeem. Het Haagse onderwijs gebruikt dit systeem om de overgang van VMBO naar MBO individueel te registreren en indien nodig de leerling te begeleiden. Met deze aanpak onderscheidt Den Haag zich van andere gemeenten. Een verdere ontwikkeling van dit systeem zal de begeleiding van (risico)jongeren versterken; - het verbeteren van zorgstructuren, zodat iedere leerling gebruik kan maken van een onderwijsplek. Vooral de zorgstructuur binnen de ROC s staat nog in de kinderschoenen; - het opstarten van meer en betere plusvoorzieningen voor overbelaste jongeren. Een sluitende zorgstructuur kan nooit volledig voorkomen dat jongeren uitvallen. Naarmate het aantal voortijdige schoolverlaters afneemt, hebben de jongeren die toch uitvallen een betere begeleiding nodig. Alleen een zorgstructuur binnen de school is hiervoor onvoldoende. Het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid Vertrouwen in de school bevestigt dit. Het rijk heeft voor de kalenderjaren 2010 en 2011 bijna 60 miljoen beschikbaar gesteld om plusvoorzieningen in de regio Haaglanden op te zetten. Deze plusvoorzieningen zorgen ervoor dat de overbelaste jongeren binnen boord blijven. Tevens werken de gemeente, ROC Mondriaan en Spirit4You aan een regionaal Actieplan Plusvoorzieningen, dat vóór 1 maart 2010 aan het ministerie van OCW wordt aangeboden. Tot slot De afgelopen vier jaar vonden er veel activiteiten plaats om jongeren zonder startkwalificatie terug naar school te krijgen dan wel voldoende voor te bereiden op volwaardige deelname aan de arbeidsmarkt. Eén ding hebben al die activiteiten gemeen. Het waren allemaal investeringen in de toekomst van jongeren. Sommige jongeren hebben een duwtje in de rug nodig om later op eigen kracht verder te kunnen. Elke jongere die het met dit duwtje op de arbeidsmarkt en in de samenleving redt, verdient deze investering in de toekomst dubbel en dwars terug. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugdzaken en Sport, Sander Dekker

4 BOW/ Uitvoering VSV-beleid BIJLAGE Beleidskaders uitgelicht Deze notitie geeft een overzicht van de verschillende beleidskaders, de bestedingen en de nieuwste ontwikkelingen in de gemeente Den Haag op het terrein van voortijdig schoolverlaten. Regulier RMC-beleid Vanuit het Rijk wordt jaarlijks een specifieke uitkering toegekend aan de contactgemeente Den Haag voor uitvoering van de Regionale Meld- en Coördinatie functie (verder: RMC) zoals in de Uitvoeringsregeling bestrijding voortijdig schoolverlaten is opgenomen. Deze middelen worden ingezet om de samenwerking in de regio te organiseren, om een sluitende aanpak te realiseren, om de administratieve ondersteuning en registratie uit te voeren en voor trajectbegeleiding (of casemanagement), projecten en preventie. Sinds de jaren negentig moet de contactgemeente aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap rapporteren over de in het RMC-gebied behaalde resultaten en over de stand van zaken in de regio met betrekking tot de uit te voeren activiteiten in de zogenaamde Effectrapportage. Deze rapportage was voorheen uitsluitend bedoeld om beleidsinformatie te verzamelen voor het ministerie. Nu is het vooral een instrument voor de gemeenten en voor het rijk om de doeltreffendheid en doelmatigheid van de aanpak van voortijdig schoolverlaten te toetsen en onderling te vergelijken. Den Haag In het gebied Den Haag (Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Wassenaar) worden deze middelen besteed aan de registratie en aan het casemanagement. Het casemanagement wordt vanuit Den Haag aangeboden; de registratie doet iedere gemeente zelf. Met de huidige formatie casemanagement worden in het gebied Den Haag jaarlijks ruim 4000 jongeren begeleid naar een opleiding of (als het niet anders kan) naar een baan. Deze inzet kan daarmee als een effectieve beleidsmaatregel beschouwd worden. Daarnaast bestaat er in het veld grote tevredenheid over de inzet van de casemanangers voortijdig schoolverlaten. Concreet bestaat die inzet uit de volgende activiteiten: - alle gemelde voortijdige schoolverlaters worden per direct opgeroepen voor een gesprek; bij niet verschijnen worden zij thuis bezocht. Leerplichtigen krijgen hierin de hoogste prioriteit; - oude voortijdige schoolverlaters (jongeren die uit voorgaande jaren nog geregistreerd staan als voortijdige schoolverlater) krijgen een brief met vragen over hun huidige situatie en worden zonodig weer opgeroepen en/of thuis opgezocht; - alle 4 e jaars vmbo-leerlingen worden aangeschreven met de vraag of zij al zijn ingeschreven bij een MBO en of zij daar nog hulp bij willen hebben. Degene die niet reageren worden later weer benaderd en bij het uitblijven van respons uiteindelijk (veelal in de week van de kwalificatieplicht) thuis opgezocht; - op alle domeinen van het ROC Mondriaan zijn een aantal dagdelen per week casemanagers voortijdig schoolverlaten aanwezig om informatie te geven aan mentoren en aan dreigende schoolverlaters; - recent is een afspraak gemaakt met de dienst SZW dat casemanagers voortijdig schoolverlaten op het Werkplein de oude voortijdige schoolverlaters oppakken om te participeren in de workshop terug naar school; - er zijn contacten met het Loket Instroom en Het Knooppunt over jongeren die niet meer terug kunnen naar het voortgezet onderwijs; - in de krachtwijken zijn casemanagers voortijdig schoolverlaten actief om samen met het Jongerenwerk loslopende jongeren aan te spreken en in begeleiding te nemen; - op casuïstiek niveau leveren casemanagers voortijdig schoolverlaten een bijdrage aan de besprekingen op het Veiligheidshuis, in het CJG, de zorgadviesteams en het jongerenwerk in Scheveningen en Leidschenveen.

5 BOW/ Kwalificatieplicht Sinds 1 augustus 2007 is de Kwalificatieplicht ingevoerd als beleidsmaatregel ter versterking van de leerplicht om voortijdige schooluitval te voorkomen. Jongeren tot 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben, zijn nu leerplichtig en moeten dus naar school. Hiervoor zijn extra middelen toegekend aan de contactgemeente van de RMC-regio s, bedoeld voor het versterken van de structuur ter bevordering van de leerplicht en het naleven van de kwalificatieplicht. Den Haag In de gemeente Den Haag zijn deze middelen gebruikt om de formatie van de afdeling Leerplicht te versterken. Door Leerplicht wordt flink geïnvesteerd in het verbeteren van het verzuimbeleid bij het mbo: er zijn nu gedurende enkele dagdelen per week vaste leerplichtambtenaren aanwezig op de verschillende locaties van het ROC Mondriaan en het ROC Leiden. Ook het ROC Mondriaan investeert in een verbeterslag: sinds januari 2009 loopt er een door de gemeente Den Haag gefinancierd project 100% verzuim aanpak en is het Haagse verzuimprotocol geïmplementeerd op alle domeinen van het ROC Mondriaan. Het gevolg is dat er aanmerkelijk minder 16/17-jarigen deel uitmaken van de groep voortijdige schoolverlaters, maar er wel een forse toename gesignaleerd wordt van meldingen bij Leerplicht. Het beeld is dat de huidige inzet effectief is, maar het zou wenselijk zijn om in 2010 te onderzoeken in hoeverre deze focus op 16/17-jarigen en de kwalificatieplicht ook daadwerkelijk bijdraagt aan het voorkomen van voortijdige schooluitval. GSB VSV/ DU Jeugd Vanwege de specifieke problemen die in de grote steden voorkomen, ontvangt Den Haag de zogenaamde GSB-middelen waarvan een deel specifiek bedoeld is voor de aanpak van voortijdig schoolverlaten. De andere gemeentes in de regio krijgen hiervoor in de plaats een extra uitkering bij de reguliere RMCmiddelen. De omvang van deze middelen wordt jaarlijks door het rijk vastgesteld. De GSB-middelen worden in 2010 vervangen door de Decentralisatie Uitkering Jeugd. Op dit moment lopen er nog onderhandelingen met het ministerie van Jeugd en Gezin, de G4 en de G32 over de gezamenlijke ambities en doelen hiervoor. Focus van de DU Jeugd is overbelaste jongeren. Den Haag Deze GSB-VSV middelen worden voor een groot deel ingezet om het casemanagent voortijdig schoolverlaten te bemensen, zodat zij de activiteiten uit kunnen voeren die hiervoor zijn beschreven. Daarnaast wordt er nog een aantal andere activiteiten gefinancierd, die eraan bij dragen dat schoolverzuim en schooluitval vermindert en dat jongeren uiteindelijk betere kansen hebben op de arbeidsmarkt. De belangrijkste projecten zijn: - alle activiteiten van Spirit4You die ertoe bijdragen dat leerlingen uit het voortgezet onderwijs een goede keuze maken voor een vervolgopleiding (MBOgids, Skills, beroepsoriëntatie e.d.), dat decanen hun leerlingen kunnen volgen naar het vervolgonderwijs (VOROC) en dat zij voor een betere begeleiding en warme overdracht kunnen zorgen (deskundigheidsbevordering mentoren, warme overdracht activiteiten); - de kwartiermaker 100% verzuimaanpak bij het ROC Mondriaan; - Basta-trajecten voor jongeren die (te) veel spijbelen door het ontbreken van structuren in de thuissituatie; - URway-trajecten voor jongeren die noodgedwongen thuiszitten door ernstige psychische problemen (fobieën); - ontwikkelen en updaten van de digitale handleiding voor scholen, ouders en jongeren; - nazorg voor jongeren die uit het praktijkonderwijs komen en hun plek zoeken in het bedrijfsleven of op het ROC - allerlei incidentele activiteiten om knelpunten in de zorg op te lossen of PR- activiteiten te organiseren (week van de kwalificatieplicht, dag van de leerplicht etc.)

6 BOW/ VSV-convenant Met het VSV-convenant heeft het Rijk 5,6 miljoen beschikbaar gesteld aan de RMC-regio Haaglanden om in vier jaar tijd het aantal nieuwe voortijdige schoolverlaters te reduceren met 40% ten opzicht van het schooljaar 2005/2006. In het convenant is vastgelegd dat deze middelen ingezet kunnen worden op vier thema s: Monitoring, Coaching, Casemanagement+ en Trajecten. In de subregio Den Haag wordt op alle thema s ingezet. Den Haag In het gebied Den Haag (Den Haag, Wassenaar, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg) is afgesproken om de middelen niet te verdelen over de verschillende gemeentes, maar om hiermee gezamenlijk trajecten in te kopen en activiteiten te ontwikkelen: - de productgroep Leerlingzaken van de Dienst OCW heeft de opdracht om een monitorsysteem op te zetten in het gebied Den Haag en deze montering uit te voeren voor alle jongeren tussen de 12 en 23 met een geschiedenis van schoolverzuim en/of voortijdige schooluitval. Met deze monitor moeten risicojongeren gevolgd kunnen worden in hun ontwikkeling om in kaart te kunnen brengen welke interventies het meeste resultaat opleveren; - om voortijdige schoolverlaters met problemen (tegenwoordig: overbelaste jongeren) beter te kunnen begeleiden is er budget vrijgemaakt om extra casemanagers voortijdig schoolverlaten+ in te zetten. Dat zijn casemanagers die vanuit hun expertise meer tijd en aandacht kunnen besteden aan de jongeren die meer nodig hebben dan een goed gesprek om hun weg naar school, opleiding of werk te kunnen vinden en te houden; - het vinden en houden van geschikte coachingstrajecten voor (risico)groepen blijkt een lastige opgave. Er zijn verschillende pilots geweest (o.a. Prisma coaching voor Antilliaanse jongeren, Coaching met studenten van InHolland) wat echter niet tot het gewenste resultaat heeft geleid. Het probleem is om jongeren te vinden die bereid zijn met een dergelijke coach op te trekken en om coaches te vinden die daarvoor voldoende geschikt zijn. Het enige project dat wel succesvol is, is Verlengde Coaching van het Johan de Witt College waarbij oud-leerlingen gedurende een jaar nadat zij van school zijn gegaan, door hun oud-mentor gecoacht worden op het mbo. De Leidse Universiteit heeft de effectiviteit hiervan onderzocht; binnenkort wordt het definitieve rapport verwacht. Bekeken wordt dan of dit project in samenwerking met Spirit4You te verbreden is naar andere vmbo-scholen in het gebied Den Haag; - de inkoop van trajecten voor jongeren die extra ondersteuning nodig hebben loopt goed. De volgende trajecten/projecten worden gefinancierd: 1. voor de randgemeentes zijn extra JIT-trajecten ingekocht bij het Bureau Jeugdzorg. 2. voor moeilijk plaatsbare jongeren (jongeren die uit het systeem zijn gevallen door bv. detentie, zwangerschap, slechte thuissituatie) worden een aantal kleinschalige, alternatieve projecten gefinancierd. Deze projecten vangen de jongeren op, bieden structuur en begeleiding, en bereiden hun voor op een reguliere (BBL-)opleiding: - Sleutelen Met Jongeren, een garagebedrijf; - D Roem, een lunch- en cateringbedrijfje en - Komp-u-ter-hulp, een project om jongeren met hardware vertrouwd te maken. Deze projecten voorzien in een behoefte voor jongeren die nergens meer terecht kunnen en halen met name door de persoonlijke benadering en grote betrokkenheid van de initiatiefnemers resultaten; 3. de Externe Rebound Mondriaan. Leerlingen die door gedragsproblemen niet te handhaven zijn in de reguliere opleidingen worden in deze voorziening tijdelijk opgevangen met de bedoeling om hen met extra begeleiding en ondersteuning weer terug te kunnen plaatsen in de reguliere opleiding; 4. loopbaantrajecten: jongeren die (dreigen) uit (te) vallen en niet goed weten wat ze willen en kunnen, worden doorverwezen naar het Mondriaan Loopbaancentrum voor een test en een loopbaanadvies. Hier wordt vanuit verschillende kanten veel gebruik van gemaakt;

7 BOW/ financiering van de MBOgids Haaglanden. In deze een uitgave van Spirit4You voor alle 4 e jaars vmbo-leerlingen in het RMC-gebied wordt een overzicht geboden van alle MBOopleidingen in de regio (ROC Mondriaan, IDcollege, ROC Leiden, Wellantcollege en de Lentiz onderwijsgroep) en nuttige adressen, zodat leerlingen samen met hun ouders een doordachte keuze kunnen maken uit het enorme aanbod van opleidingen. Wet investeren in Jongeren De Wet Investeren in Jongeren (WIJ) is op 1 oktober 2009 in werking getreden. Deze wet komt er op neer dat de gemeente jongeren tot 27 jaar die zich op het Werkplein melden, niet langer een uitkering biedt, maar hen binnen drie maanden naar een baan, een leerwerktraject of een opleiding moet geleiden. Samen met de afdeling Voortijdig SchoolVerlaten en het ROC Mondriaan is bekeken hoe dit het beste gerealiseerd kan worden en daarover zijn de volgende afspraken gemaakt. Jongeren die zich op Werkplein Sorghvliet melden, worden binnen vijf dagen uitgenodigd voor een intensieve workshop, die wordt gehouden in het Speedmeet Centrum van het Werkplein. Hier wordt, ondermeer door een film, het belang van school en werk verder benadrukt. Deze workshop wordt gegeven door medewerkers van het ROC, het Werkgevers Servicepunt en de gemeente. De jongeren maken tijdens de workshop een keuze om terug te gaan naar school, aan het werk te gaan of, als dat niet lukt, gebruik te maken van een leerwerkaanbod. Niet kiezen voor school, werk of het leerwerktraject betekent geen inkomen. Jongeren van 16/17 jaar worden doorverwezen naar de afdeling Voortijdig SchoolVerlaten, evenals jongeren zonder startkwalificatie. Jongeren die kiezen voor een opleiding worden door het casemanagent Voortijdig SchoolVerlaten verder begeleidt. Voor moeilijk plaatsbare jongeren is door het ROC Mondriaan, in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven en de gemeente (diensten SZW en OCW) onlangs de pilot Werkmaat gestart. De verwachting is dat hiermee in het schooljaar 2009/2010 ca. 250 jongeren op weg kunnen worden geholpen. Een Werkmaat traject biedt kwetsbare jongeren die het niet lukt zelfstandig hun weg naar school of op de arbeidsmarkt te vinden, de mogelijkheid om op ieder moment van het jaar aan een praktijkgerichte opleiding binnen een bedrijf te beginnen. Het doel is om binnen een half jaar het diploma op niveau 1 voor Arbeidsmarkt gekwalificeerd Assistent (AKA) te halen en daarmee ook de weg te ontsluiten naar een startkwalificatie. Als dat niet mogelijk blijkt, wordt er voorzien in begeleiding naar een reguliere baan of andere duurzame plek op de arbeidsmarkt. De opleiding vindt buiten de reguliere schoolmuren plaats. In de ene variant wordt de rol van werkgever vervuld door de praktijktrainingen van Startbaan, het scholings- en praktijksimulatie instituut van de dienst SZW en een erkend leerbedrijf. Bij de andere variant gebeurt dit door werkcontexten bij echte werkgevers. Een goed voorbeeld hiervan zijn de 18 Werkmaatplaatsen bij vier bedrijven in de installatietechniek: Verkaart, Imtech, Kalisvaart en Dekker van der Geest. Elke 14 dagen wordt gestart en kunnen jongeren gedurende de eerste twee weken instromen. De ROCdocent is fulltime verbonden met de groep en begeleidt hen bij het oplossen van eventuele belemmeringen. De gemeente (dienst OCW, productgroep Onderwijsbeleid) subsidieert het ROC Mondriaan om drempels bij werkgevers die hieraan meedoen weg te nemen of realiseert de Startbanen (dienst SZW). ROC Mondriaan financiert zelf de uitvoering van de opleiding. De jongeren ontvangen in eerste instantie studiefinanciering, eventueel aangevuld met een stagevergoeding. Plan van Aanpak Jeugdwerkloosheid Onlangs heeft staatssecretaris Klijnsma het convenant Jeugdwerkloosheid voor de regio Haaglanden getekend. Het beschikbare bedrag van 3,6 miljoen, is verdeeld onder de negen Haaglanden gemeenten op basis van het aantal jongeren van jaar per 1 januari 2009 (CBS), waarbij het geld wordt ingezet voor projecten die regionaal worden ingezet. In het Plan van Aanpak worden 21 activiteiten genoemd die ertoe moeten bijdrage dat de jeugdwerkloosheid niet verder groeit, maar juist afneemt. Bij 11 van die activiteiten speelt het onderwijs een grote rol. De dienst SZW is hiervan de trekker. Inmiddels is er een werkgroep gestart met vertegenwoordigers van de dienst OCW en het ROC Mondriaan om afspraken te maken over de uitvoering daarvan.

8 BOW/ Plusvoorzieningen In Nederland zijn ongeveer overbelaste jongeren. Dit zijn jongeren die kampen met een opeenstapeling van persoonlijke problemen van verschillende aard. Hierdoor lopen zij een groot risico om zonder startkwalificatie het onderwijs te verlaten en maatschappelijke drop outs te worden. Met de tijdelijke stimuleringsregeling voor plusvoorzieningen willen de bewindslieden deze jongeren ook in tijden van economische crisis perspectief bieden op een werkend bestaan. Met deze bijzondere combinatie van onderwijs, zorg en arbeidstoeleiding wordt voorkomen dat overbelaste jongeren de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt mislopen. Het rijk stelt hiervoor dit en volgend jaar in totaal 60 miljoen euro beschikbaar. De plusvoorzieningen zijn geen nieuw schooltype, maar een uitbreiding van het aanbod op bestaande scholen voor voortgezet en middelbaar (beroeps)onderwijs. Het gaat om een samenhangende aanpak van onderwijs, zorg, arbeid en andere vormen van gerichte ondersteuning. Plusvoorzieningen kenmerken zich onder andere door kleinere onderwijsgroepen en snelle beschikbaarheid van zorgverlening, zoals schuldhulpverlening, verslavingszorg of woonbegeleiding. Het onderwijs is praktijkgericht, waarbij nauw wordt samengewerkt met de regionale of lokale arbeidsmarkt. Het opzetten van plusvoorzieningen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten en scholen. Inmiddels heeft de contactschool (ROC Mondriaan) in de regio Haaglanden de subsidie-aanvraag ingediend en zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een regionaal actieplan dat te zijner tijd aan alle betrokken partijen (schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, Bureau jeugdzorg, gemeentes) worden voorgelegd.

Aan de voorzitters van de Commissie Jeugd en Burgerschap en de Commissie Sociale zaken, Werkgelegenheid, Economie en Internationale zaken

Aan de voorzitters van de Commissie Jeugd en Burgerschap en de Commissie Sociale zaken, Werkgelegenheid, Economie en Internationale zaken Wethouder van Onderwijs, Jeugdzaken en Sport S. Dekker RIS153766_28-MEI-2008 Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12 600, 2500 DJ Den Haag Aan de voorzitters van de Commissie Jeugd en Burgerschap en

Nadere informatie

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Leerlingzaken Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Projectcoördinatoren

Nadere informatie

EEN PREVENTIEPROJECT APRIL

EEN PREVENTIEPROJECT APRIL DE OVERSTAP EEN PREVENTIEPROJECT APRIL 2014 OVERSTAPPEN Het preventieproject De Overstap wordt uitgevoerd in opdracht van de gemeente Den Haag door de afdelingen Voortijdig Schoolverlaten (VSV) & leerplicht

Nadere informatie

Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018. RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland

Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018. RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018 RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en VSV per 1 januari 2014 Organisatie Bestuurlijk: Leerplicht,

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Samenleving BOW/ RIS december Evaluatie Haagse vsv-maatregelen

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Samenleving BOW/ RIS december Evaluatie Haagse vsv-maatregelen Wethouder van Kenniseconomie, Internationaal, Jeugd en Onderwijs Gemeente Den Haag Ingrid van Engelshoven De voorzitter van Commissie Samenleving BOW/2015.591 RIS 290015 1 16 december 2015 Evaluatie Haagse

Nadere informatie

Beleidskader RMC Regio 37 Zuidoost-Brabant Januari 2017

Beleidskader RMC Regio 37 Zuidoost-Brabant Januari 2017 Beleidskader RMC 2017-2020 Regio 37 Zuidoost-Brabant Januari 2017 Inleiding Voor u ligt het beleidskader RMC van de regio Zuidoost-Brabant. RMC staat voor Regionaal Meld- en Coördinatiepunt. Gemeenten

Nadere informatie

RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN

RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN Iedere jongere tussen de 12 en 23 jaar die het onderwijs verlaat zonder een startkwalificatie wordt aangemerkt als een Voortijdige Schoolverlater.

Nadere informatie

RMC Noord-Kennemerland. Presentatie PORA 6 januari 2016

RMC Noord-Kennemerland. Presentatie PORA 6 januari 2016 Presentatie PORA 6 januari 2016 Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voorstellen Doel -functie Wanneer is er sprake van (dreigend) voortijdig schoolverlaten? -een jongere die nog geen 23 is én -niet in

Nadere informatie

Jaarverslag Leerplicht Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant

Jaarverslag Leerplicht Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant gemeente WW w Oosterhout III III I III IIIIII III IIIII Aan de gemeenteraad Datum Uw kenmerk Ons kenmerk 1016074484 1 0 JAN. 2017 In behandeling bij C. Kluvers tel: 140162 Onderwerp Jaarverslag Leerplicht

Nadere informatie

PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID

PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 Hoofdstuk 1 Inleiding. 3 Hoofdstuk 2 Melding en registratie. 5 Bijlage 1 Stroomschema

Nadere informatie

Geachte voorzitter, RIS Aan de voorzitter van de Commissie Samenleving. Truus van Noort /Petra Kalee. Onderwijs, Cultuur en Welzijn

Geachte voorzitter, RIS Aan de voorzitter van de Commissie Samenleving. Truus van Noort /Petra Kalee. Onderwijs, Cultuur en Welzijn Typ teksttyp teksttyp tekst I. van Engelshoven Wethouder van Kenniseconomie, Internationaal, Jeugd en Onderwijs, 060 Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Aan de voorzitter van de Commissie Samenleving

Nadere informatie

Oplegvel Collegebesluit

Oplegvel Collegebesluit Oplegvel Collegebesluit Onderwerp Beleid en verdeling rijksmiddelen Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC)Voortijdig Schoolverlaten, kwalificatieplicht en aanvullend VSV beleid 2013 Portefeuille J.

Nadere informatie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Mw. M. Bussemaker Dhr. S. Dekker Postbus BJ 'S-GRAVENHAGE (070) BAOZW/U

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Mw. M. Bussemaker Dhr. S. Dekker Postbus BJ 'S-GRAVENHAGE (070) BAOZW/U Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Mw. M. Bussemaker Dhr. S. Dekker Postbus 16375 2500 BJ 'S-GRAVENHAGE doorkiesnummer (070) 373 83 93 betreft Beleid jongeren zonder startkwalificatie uw kenmerk

Nadere informatie

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Aan de Gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105

Nadere informatie

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Aanleiding De formatierichtlijn leerplichtfunctie dateert uit 2007. Een aantal ontwikkelingen is aanleiding om de formatierichtlijn in 2013 tegen het licht te houden.

Nadere informatie

Aanval op de uitval. perspectief en actie

Aanval op de uitval. perspectief en actie Aanval op de uitval perspectief en actie Fatma wil fysiotherapeut worden. En dat kan ze ook. Maar ze heeft nog een wel een lange leerloopbaan te gaan. Er kan in die leerloopbaan van alles misgaan waardoor

Nadere informatie

Wat is een plusvoorziening? Wat is de plusvoorziening in RMC-regio 36b?

Wat is een plusvoorziening? Wat is de plusvoorziening in RMC-regio 36b? Wat is een plusvoorziening? Een plusvoorziening is een combinatieprogramma van zorg en hulpverlening, onderwijs en (indien nodig) arbeidstoeleiding, waarbij een duidelijke structuur voor en verbondenheid

Nadere informatie

Maastricht Heuvelland. JMW Jegers. Telefoonnummer: Raadsbesluit

Maastricht Heuvelland. JMW Jegers. Telefoonnummer: Raadsbesluit Raadsvergadering 5 september 2017 Volgnummer 26-2017 Onderwerp Programmanummer Vaststellen Jaarverslag Leerplicht-RMC/voortijdig schoolverlaten 2015-2016 Maastricht Heuvelland 9 Onderwijs Registratienummer

Nadere informatie

B&W Vergadering. Besluit 1. Het college stemt in met de Intentieovereenkomst van de bevoegde gezagen van de

B&W Vergadering. Besluit 1. Het college stemt in met de Intentieovereenkomst van de bevoegde gezagen van de 2.2.6 Intentieovereenkomst Voortijdig Schoolverlaten 1 Dossier 741 voorblad.pdf B&W Vergadering Dossiernummer 741 Vertrouwelijk Nee Vergaderdatum 6 september 2016 Agendapunt 2.2.6 Omschrijving Intentieovereenkomst

Nadere informatie

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving bevat normen waaraan goed beleid of goede regelgeving

Nadere informatie

Landelijke doelstelling

Landelijke doelstelling 1 Landelijke doelstelling Op 9 augustus 2012 is per RMC-regio een convenant ondertekend. Voor RMC Oost Groningen (RMC regio1) is het convenant ondertekend door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap De Kinderombudsman Visie op het verlengen van de kwalificatieplicht tot 21 jaar 7 september 2015 Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aanleiding De

Nadere informatie

Doelstelling Percentage en streefcijfers uitval naar onderwijssoort Haaglanden Tussenstand verloop dit schooljaar

Doelstelling Percentage en streefcijfers uitval naar onderwijssoort Haaglanden Tussenstand verloop dit schooljaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters in RMC regio Haaglanden 4 e voortgangsrapportage 2012-2013 teldatum 01 oktober 2013 (versie 2) Doelstelling In het convenant Voortijdig Schoolverlaten 2012-2015 Haaglanden

Nadere informatie

Oplegvel Collegebesluit

Oplegvel Collegebesluit Onderwerp Mentorenproject jongeren 2008-2011 Oplegvel Collegebesluit Portefeuille M. Divendal Auteur Mevr. J. van der Meer Telefoon 5115091 E-mail: jmeer@haarlem.nl STZ/JOS Reg.nr. 136463 Bijlagen A +

Nadere informatie

Gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel

Gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel Gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel Schooljaar 2015-2016 Inhoudsopgave Inleiding... 1 1. Verzuim en sanctiemogelijkheden... 1 2. De cijfers... 2 2.1 Aantal leerplichtige leerlingen...

Nadere informatie

18 maart 2008 VSV/DIR/2008/9403

18 maart 2008 VSV/DIR/2008/9403 De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 18 maart 2008 VSV/DIR/2008/9403 Onderwerp Cijfers 2006-2007 Voortijdig Schoolverlaten Inleiding

Nadere informatie

Speerpunten aanpak VSV en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren

Speerpunten aanpak VSV en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren Speerpunten aanpak VSV en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren 2016-2020 Aanleiding Wij bevinden ons in een periode waarin we geconfronteerd worden met veel veranderingen in de aanpak van jongeren die

Nadere informatie

Leerplichtbeleid gemeente Tynaarlo Administratie van scholen en gemeente Leerplicht; verzuimmelding, vrijstelling

Leerplichtbeleid gemeente Tynaarlo Administratie van scholen en gemeente Leerplicht; verzuimmelding, vrijstelling Inleiding Hierbij bieden wij u het jaarverslag Leerplicht 2012-2013 aan, waarin verslag wordt uitgebracht over het uitgevoerde leerplichtbeleid over genoemd schooljaar. Leerplicht is een belangrijk middel

Nadere informatie

Overzicht vsv-maatregelen en de resultaten (oktober 2015)

Overzicht vsv-maatregelen en de resultaten (oktober 2015) Overzicht vsv-maatregelen en de resultaten (oktober 2015) Maat regelen Uitvoerder: Kosten en Budget in 2014 Soort maatregel Doelstelling en aantal jongeren dat bereikt moet worden per jaar Resultaten op

Nadere informatie

Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs

Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs Hoofdvraag Is artikel 10, eerste lid, Leerplichtwet 1969 (Lpw 1969), onverenigbaar met artikel 4 en 5 van het Bekostigingsbesluit

Nadere informatie

MBO4YOU. Resultaten van MBO4YOU Waardering door de vo-scholen. September 2015 Chalini Doekhi

MBO4YOU. Resultaten van MBO4YOU Waardering door de vo-scholen. September 2015 Chalini Doekhi MBO4YOU Resultaten van MBO4YOU Waardering door de vo-scholen September 2015 Chalini Doekhi Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Onderzoeksmethode... 3 2. Welke scholen doen mee aan MBO4YOU?... 4 3. Resultaten...

Nadere informatie

Oplegvel Collegebesluit

Oplegvel Collegebesluit Oplegvel Collegebesluit Onderwerp Subsidie aan leerwerkbedrijven Kennemerland BV (Perspectief) Portefeuille J. Nieuwenburg Auteur Fred Vonk, Telefoon 5115096 E-mail: fvonk@haarlem.nl STZ/JOS Reg.nr. 2012/264202

Nadere informatie

Vervolgaanpak VSV en JiKP

Vervolgaanpak VSV en JiKP Vervolgaanpak VSV en JiKP Enkele volgende stappen in de regionale samenwerking Ministerie O,C&W Directie MBO Februari 2016 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Doelstellingen en doelgroep 3. Regionale samenwerking

Nadere informatie

Onderwerp voortgangsrapportage brede school ontwikkeling

Onderwerp voortgangsrapportage brede school ontwikkeling Wethouder van Onderwijs, Jeugdzaken en Sport S. Dekker Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12 600, 2500 DJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Commissie Jeugd en Burgerschap Uw brief van Uw kenmerk Ons

Nadere informatie

8 Samenvatting en conclusies

8 Samenvatting en conclusies 8 Samenvatting en conclusies In dit hoofdstuk vatten we aan de hand van de onderzoeksvragen de eerste bevindingen van het onderzoek samen, zoals die in dit jaarrapport 2012 zijn gepresenteerd. De conclusies

Nadere informatie

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen Jaarplan Leerplicht Schooljaar 2013-2014 Gemeente Velsen 1 2 Inleiding Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs. Zo kunnen zij zich voorbereiden op de maatschappij en de arbeidsmarkt. In Nederland

Nadere informatie

Programmabegroting RBL Oosterschelderegio

Programmabegroting RBL Oosterschelderegio Programmabegroting RBL Oosterschelderegio 2018-2021 Programmabegroting 2018-2021 RBL definitief 1 Programmabegroting 2018-2021 RBL Oosterschelderegio Programma Leerplicht Hoofdkenmerken/ doelstelling programma

Nadere informatie

Raadsvergadering d.d.: 30 mei 2016 Agenda nr: 5 Onderwerp: Vaststellen Jaarverslag Leerplicht-RMC/Voortijdig schoolverlaten

Raadsvergadering d.d.: 30 mei 2016 Agenda nr: 5 Onderwerp: Vaststellen Jaarverslag Leerplicht-RMC/Voortijdig schoolverlaten Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 30 mei 2016 Agenda nr: 5 Onderwerp: Vaststellen Jaarverslag Leerplicht-RMC/Voortijdig schoolverlaten 2014-2015 Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 maart 2013 Betreft Voortgang aanpak schoolverzuim

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 maart 2013 Betreft Voortgang aanpak schoolverzuim a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Relatief. Gouda Overige gemeenten (incl.verhuizing) Totaal leerplicht

Relatief. Gouda Overige gemeenten (incl.verhuizing) Totaal leerplicht Samenvatting Leerplicht en Kwalificatieplicht 2016-2017 gemeente Gouda Taakstelling - Visie Het bevorderen van deelname aan het onderwijs van alle leerplichtige leerlingen, het voorkomen van ontsporingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 26 695 Voortijdig school verlaten Nr. 60 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Meer jongeren met diploma! Richtingen voor minder voortijdig schoolverlaten in Haaglanden 2012-2015

Meer jongeren met diploma! Richtingen voor minder voortijdig schoolverlaten in Haaglanden 2012-2015 Meer jongeren met diploma! Richtingen voor minder voortijdig schoolverlaten in Haaglanden 2012-2015 D E N N A L G A A H Regionale Meld- en Coördinatiefunctie RMC-regio Haaglanden/Westland 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Gezamenlijke aanpak schoolverzuim Voortgezet Onderwijs regio Zuid-Holland Zuid

Gezamenlijke aanpak schoolverzuim Voortgezet Onderwijs regio Zuid-Holland Zuid Gezamenlijke aanpak schoolverzuim Voortgezet Onderwijs regio Zuid-Holland Zuid Juli 2014 Samenkomen is een begin Bij elkaar blijven is vooruitgang Samenwerken is succes" Verzuimaanpak wettelijke kaders

Nadere informatie

Raadsnota. Aan de gemeenteraad,

Raadsnota. Aan de gemeenteraad, Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 29 juni 2009 Agenda nr: 6 Onderwerp: Jaarverslag Leerplicht / Regionaal Meld en Coördinatiepunt (RMC) Maastricht en Mergelland 2007-2008 Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting

Nadere informatie

Protocol. Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten

Protocol. Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten Protocol Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten mei 2014 1. Inleiding Verzuim is vaak een voorbode van voortijdig schooluitval. Door een goede verzuimregistratie, een preventief

Nadere informatie

Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie

Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie Openbaar Onderwerp Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Om schooluitval

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Reg.nr. : 12.0118 B&W verg. : 7-02-2012 Onderwerp:Jaarverslag leerplicht 2010-2011 1) Status In het licht van de actieve informatieplicht informeren wij U over de stand van zaken

Nadere informatie

CONVENANT Voortijdig schoolverlaten (VSV) en arbeidstoeleiding Kwetsbare Jongeren

CONVENANT Voortijdig schoolverlaten (VSV) en arbeidstoeleiding Kwetsbare Jongeren CONVENANT Voortijdig schoolverlaten (VSV) en arbeidstoeleiding Kwetsbare Jongeren Convenant tussen gemeenten en onderwijs in de regio Noordoost Brabant inzake het terugdringen van voortijdig schoolverlaten

Nadere informatie

Traject van de toekomst

Traject van de toekomst Gebundelde kracht in een kansrijk MBO 10 januari 2013 Traject van de toekomst Bovenschoolse opvang Groningen Hans Everhardt Programmamanager VSV regiogelden Aanleiding Traject vd Toekomst Regionale analyse

Nadere informatie

Preventieproject De Overstap 2016

Preventieproject De Overstap 2016 Preventieproject De Overstap 2016 Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Leerlingzaken Postbus 12 652, 2500 DP Den Haag Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Projectcoördinatoren De Overstap

Nadere informatie

Amsterdam over middelbaar beroepsonderwijs PROCEDURE VOROC 2011 RMC-REGIO HAAGLANDEN

Amsterdam over middelbaar beroepsonderwijs PROCEDURE VOROC 2011 RMC-REGIO HAAGLANDEN n g Amsterdam over middelbaar beroepsonderwijs PROCEDURE VOROC 2011 RMC-REGIO HAAGLANDEN Inleiding De schoolbesturen van het VO-platform en de mbo-opleidingen in de regio Haaglanden hechten er belang aan

Nadere informatie

PROCEDURE VOROC 2013 RMC 28 REGIO HAAGLANDEN

PROCEDURE VOROC 2013 RMC 28 REGIO HAAGLANDEN n g Amsterdam over middelbaar beroepsonderwijs PROCEDURE VOROC 2013 RMC 28 REGIO HAAGLANDEN Inleiding De schoolbesturen van de vo en de mbo-scholen in de regio Haaglanden hechten er belang aan dat jongeren

Nadere informatie

Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval

Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval Lunteren, 22 april 09 Presentatieronde 1: Flex College het Nijmeegse model in de strijd tegen voortijdig schoolverlaten. Presentator Jeroen Rood, directeur

Nadere informatie

Bijlage B. Behorende bij artikel 3.3 van de Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2017

Bijlage B. Behorende bij artikel 3.3 van de Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2017 Bijlage B. Behorende bij artikel 3.3 van de Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2017 Inleiding Jaarlijks leveren RMC-regio s informatie aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Vervolgaanpak vsv en jongeren in een kwetsbare positie. Den Bosch,

Vervolgaanpak vsv en jongeren in een kwetsbare positie. Den Bosch, Vervolgaanpak vsv en jongeren in een kwetsbare positie Den Bosch, 25-11-2015 Inhoud Uitgangspunten en hoofdlijnen Doelgroep Regionaal programma Vangnet Financiële middelen Toelichting taken RMC en instellingen

Nadere informatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten Uitleg over RMC en startkwalificatie ALGEMEEN Elk jaar verlaten jongeren voortijdig, dus zonder een diploma van een beroepsopleiding, het onderwijs.

Nadere informatie

Wat doe ik, wa ik en wat wil i

Wat doe ik, wa ik en wat wil i DC START Wat doe ik, wa ik en wat wil i VAN EN VOOR HEEL DRENTHE Drenthe College is een regionaal opleidingen centrum, een school voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), volwasseneneducatie, bedrijfsopleidingen

Nadere informatie

Aanval op Schooluitval: Regiobijeenkomst vervolgaanpak VSV

Aanval op Schooluitval: Regiobijeenkomst vervolgaanpak VSV Aanval op Schooluitval: Regiobijeenkomst vervolgaanpak VSV Monaïm Benrida Ministerie van OCW directie Mbo 1 25 november 2015 Programma 10.00-10.20 Terugblik op VSV-aanpak tot nu toe 10.20-11.00 Presentatie

Nadere informatie

Jaarverslag Leerplicht. Schooljaar Delfzijl Appingedam Loppersum

Jaarverslag Leerplicht. Schooljaar Delfzijl Appingedam Loppersum Jaarverslag Leerplicht Schooljaar -6, oktober 6 Inleiding Het leerplichtjaarverslag -6 dat wij u hierbij aanbieden is het jaarverslag voor de gemeenten, en. Leeswijzer In dit verslag wordt inzicht gegeven

Nadere informatie

tt 4 C"O Y tc.7 'tfçtj..--airl 7337V2 APELDOORN t.a.v. het college van bestuur INGEKo 4EN tl JA t. 20t5

tt 4 CO Y tc.7 'tfçtj..--airl 7337V2 APELDOORN t.a.v. het college van bestuur INGEKo 4EN tl JA t. 20t5 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Stichting Regionaal Opleidingen Centrum AVENTUS 27DV Ln van de Mensenrechten 500 7337V2 APELDOORN t.a.v. het

Nadere informatie

De totale doelgroep van jongeren tot 27 jaar bestaat uit 3 subgroepen:

De totale doelgroep van jongeren tot 27 jaar bestaat uit 3 subgroepen: Aan de gemeenteraad ambtenaar : Mw. S. Kubbe uw brief d.d. : doorkiesnr : 0180 451 424 uw kenmerk : fax : ons kenmerk : RU11/05036 email : s.kubbe@ridderkerk.nl bijlage(n) : Ridderkerk, 14 juli 2011 Onderwerp:

Nadere informatie

De volgende soorten schoolverzuim worden in de Leerplichtwet 1969 (hierna: Leerplichtwet) onderscheiden:

De volgende soorten schoolverzuim worden in de Leerplichtwet 1969 (hierna: Leerplichtwet) onderscheiden: a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer. Schooljaar 2014-2015

Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer. Schooljaar 2014-2015 Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer Schooljaar 2014-2015 Juridische Aangelegenheden en Bestuursondersteuning / Onderzoek en Statistiek Voortijdige schoolverlaters Zoetermeer Schooljaar 2014-2015 Januari

Nadere informatie

Format eindrapportage Jeugdactieplan Zaanstreek Waterland

Format eindrapportage Jeugdactieplan Zaanstreek Waterland Format eindrapportage Jeugdactieplan Zaanstreek Waterland Legenda kleuren Kleur Toelichting GROEN project is volgens plan verlopen ORANJE er waren knelpunten en/of het project is niet volgens planning

Nadere informatie

Marc Geurts en Ronald Nijhuis

Marc Geurts en Ronald Nijhuis Betreft Kaderstellende notitie 2017 Van Marc Geurts en Ronald Nijhuis Datum Januari 2016 1.1 Kaderstellende notitie 2017 Adequaat toezicht op naleving van de leerplichtwet en de aanpak van voortijdig schoolverlaten

Nadere informatie

voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid

voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid biedt jongeren Entreeopleiding- / Startkwalificatie biedt leerwerk-trajecten, stages en baangaranties;

Nadere informatie

Leerplicht in Baarn. Jaarverslag en

Leerplicht in Baarn. Jaarverslag en Leerplicht in Baarn Jaarverslag 2014-2015 en 2015-2016 Inhoud Wettelijk kader 1 Verzuimsoorten 1 Aantallen leerlingen en verzuim Baarnse jongeren 2 Interventies 3 Toelichting op verzuim en interventiecijfers

Nadere informatie

Opmerkelijke cijfers en interpretaties versie 7 maart 2013

Opmerkelijke cijfers en interpretaties versie 7 maart 2013 Samenwerkingsverband VSV regio IJssel-Vecht Opmerkelijke cijfers en interpretaties versie 7 maart 2013 Vooraf Het onderstaande overzicht is gemaakt op basis van diverse cijferproducten van DUO. De gegevens

Nadere informatie

Jaarverslag Leerplicht & RMC

Jaarverslag Leerplicht & RMC Gooi en Vechtstreek Jaarverslag Leerplicht & RMC Schooljaar We sluiten aan! Het schooljaar was een bijzonder jaar voor het RBL. Een schooljaar waarin een tweetal wetten is ingevoerd die de zorg voor en

Nadere informatie

RMC jaarverslag 2013-2014

RMC jaarverslag 2013-2014 RMC jaarverslag 2013-2014 RMC subregio Vallei Ede Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal - Wageningen Aanpak verzuim en voortijdig schoolverlaten 18 23 jaar Inhoudsopgave 1. Samenvatting...3 2. Inleiding...4

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 12 november 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 191113/202 afdeling: Welzijn Onderwerp: KEG Werkt

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 - Wet- en regelgeving Hoofdstuk 3 - Gevolgen ongeoorloofd verzuim Hoofdstuk 4 - Preventie

Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 - Wet- en regelgeving Hoofdstuk 3 - Gevolgen ongeoorloofd verzuim Hoofdstuk 4 - Preventie Verzuimprotocol Inhoudsopgave Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 - Wet- en regelgeving... 3 1.1 - Leerplicht... 3 1.2 - Kwalificatieplicht... 3 1.3-18- tot 23-jarigen zonder startkwalificatie... 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Voorzieningen voor kwetsbare jongeren in Oss

Voorzieningen voor kwetsbare jongeren in Oss Voorzieningen voor kwetsbare jongeren in Oss Werk Inkomen Veiligheid Onderwijs Wonen Welzijn en zorg Inleiding Jongeren tussen de 16 en 27 jaar die niet in staat zijn om zelfstandig en met steun van hun

Nadere informatie

Jaarverslag Leerlingzaken

Jaarverslag Leerlingzaken Jaarverslag Leerlingzaken 2014 2015 Inhoud Voorwoord > Tabel: Aantal Leerlingen in Utrecht > Visie en uitgangspunten > Tabel: Verzuimcijfers > De Wet > Tabel: Vrijstellingen > Tabel: Controle in het mbo

Nadere informatie

factsheet februari 2014

factsheet februari 2014 factsheet februari Sliedrecht De factsheet Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) geeft inzicht in het schoolverzuim van leerlingen in de totale regio Zuid-Holland Zuid en afzonderlijke gemeenten.

Nadere informatie

Verzuim, thuiszitters en voortijdig schoolverlaten

Verzuim, thuiszitters en voortijdig schoolverlaten Verzuim, thuiszitters en voortijdig schoolverlaten Jaarverslag Onderwijsloket 2015-2016 Samenwerkingsverband V(S)O Midden-Holland Rijnstreek Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Kaders: Passend onderwijs en VSV...

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim 1. Definities schoolverzuim In de Leerplichtwet 1969 (hierna: de Leerplichtwet) worden verschillende soorten schoolverzuim onderscheiden: 1) Relatief verzuim.

Nadere informatie

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders Nummer: Datum vergadering: 29-10-2013 Onderwerp: Jaarverslag leerplicht schooljaar 2012-2013 Conceptbesluit: 1. Het jaarverslag Leerplicht schooljaar 2012-2013

Nadere informatie

FACTSHEET VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN 2013-2014 RMC-REGIO 026 ZUID-HOLLAND NOORD

FACTSHEET VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN 2013-2014 RMC-REGIO 026 ZUID-HOLLAND NOORD FACTSHEET VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN 0-04 ONTWIKKELING AANTAL VSV ERS Van de.9 onderwijsdeelnemers in de RMC-regio Zuid-Holland-Noord op oktober 0, stonden er 59 jongeren op oktober 04 niet ingeschreven

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 8.3.3, derde lid, van de Wet educatie en beroepsonderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 8.3.3, derde lid, van de Wet educatie en beroepsonderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17806 1 juli 2013 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 20 juni 2013, nr. BVE/508659, houdende

Nadere informatie

Convenant voortijdig schoolverlaten OCW regio Haaglanden/Westland

Convenant voortijdig schoolverlaten OCW regio Haaglanden/Westland OCW Convenant voortijdig schoolverlaten OCW regio Haaglanden/Westland Convenant tussen de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de contactgemeente van de RMC-regio Haaglanden/Westland,

Nadere informatie

CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio)

CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio) CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio) Convenant tussen de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de RMCcontactgemeente van de RMC-regio ( ) en onderstaande onderwijsinstellingen inzake het terugdringen

Nadere informatie

Programmabegroting/Jaarrekening

Programmabegroting/Jaarrekening Programmabegroting/Jaarrekening RBL Oosterschelderegio Bijlage 4 Inhoudsopgave Programmabegroting 2014-2017 Begrotingswijziging 2013 Jaarverslag 2012 - programmaverantwoording - jaarrekening Begroting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 24 724 Studiefinanciering Nr. 163 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 7 februari 2017 De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Invulblad aanvraag financiering voor de regionale aanpak van voortijdig schoolverlaten en voor jongeren in een kwetsbare positie.

Invulblad aanvraag financiering voor de regionale aanpak van voortijdig schoolverlaten en voor jongeren in een kwetsbare positie. Invulblad aanvraag financiering voor de regionale aanpak van voortijdig schoolverlaten en voor jongeren in een kwetsbare positie. Aanvraag in het kader van Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten

Nadere informatie

Opgave op grond van artikel 25, tweede en derde lid van de Leerplichtwet 1969 over schooljaar 2006-2007

Opgave op grond van artikel 25, tweede en derde lid van de Leerplichtwet 1969 over schooljaar 2006-2007 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie bvh 079-3232.666

Nadere informatie

RMC. RMC Subregio Vallei Ede Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal - Wageningen 2011-2012

RMC. RMC Subregio Vallei Ede Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal - Wageningen 2011-2012 RMC RMC Subregio Vallei Ede Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal - Wageningen 2011-2012 1 Inhoud 1. Samenvatting en conclusies 5 2. Inleiding 7 3. De RMC functie in de regio Vallei 9 3.1 Algemeen

Nadere informatie

Voorstel: in te stemmen Leerplichtverslag 2008/2009 op grond van artikel 25 van de leerplichtwet. Vervolgens het verslag vaststellen

Voorstel: in te stemmen Leerplichtverslag 2008/2009 op grond van artikel 25 van de leerplichtwet. Vervolgens het verslag vaststellen Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF10.20081 Datum: 15 juni 2010 Agendapunt: 12 Portefeuillehouder: de heer drs. P.M.M. de Jonge Behandelend ambtenaar: I.Koning/Gep Fokken Onderwerp: Jaarverslagleerplicht

Nadere informatie

Subsidieverlening Flex College 2016 en actuele ontwikkelingen

Subsidieverlening Flex College 2016 en actuele ontwikkelingen Openbaar Onderwerp Subsidieverlening Flex College 2016 en actuele ontwikkelingen Programma Onderwijs Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Het Flex College is een onderwijsvoorziening voor

Nadere informatie

Bijlage 1 Toelichting bij brief Portefeuillehouder voortgang WIJ en verantwoording 1 e convenantjaar Aanpak jeugdwerkloosheid 23-11-2010

Bijlage 1 Toelichting bij brief Portefeuillehouder voortgang WIJ en verantwoording 1 e convenantjaar Aanpak jeugdwerkloosheid 23-11-2010 Bijlage 1 Toelichting bij brief Portefeuillehouder voortgang WIJ en verantwoording 1 e convenantjaar Aanpak jeugdwerkloosheid 23-11-2010 1A. Resultaten regio Haaglanden 1 e convenantjaar aanpak Jeugdwerkloosheid

Nadere informatie

Maatwerk in het MBO. De kosten en baten van zorg in het MBO. Yasmine Hamdan, RebelGroup Advisory

Maatwerk in het MBO. De kosten en baten van zorg in het MBO. Yasmine Hamdan, RebelGroup Advisory Maatwerk in het MBO 17.11 2010 De kosten en baten van zorg in het MBO Yasmine Hamdan, RebelGroup Advisory Ask yourself : If I had only sixty seconds on the stage, what would I absolutely have to say to

Nadere informatie

RMC beleidsplan Zuid-Holland Noord 2011-2014 Regionaal Bureau Leerplicht Holland Rijnland

RMC beleidsplan Zuid-Holland Noord 2011-2014 Regionaal Bureau Leerplicht Holland Rijnland RMC beleidsplan Zuid-Holland Noord 2011-2014 Concept Inleiding en wettelijk kader Sinds de oprichting van het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) in De doelgroep van de RMC-functie, zoals benoemd in de wet,

Nadere informatie

Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden

Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden Werkproces en praktische handleiding Regio De Friese Wouden en de gemeente De Fryske Marren Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Recht op onderwijs Plicht tot leren

Recht op onderwijs Plicht tot leren Recht op onderwijs Plicht tot leren Informatie over: Leerplicht Verzuim Vakantie/verlof buiten Schoolvakanties Vrijstelling van leerplicht Voortijdig schoolverlater INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 Leerplicht

Nadere informatie

Jaarverslag Leerplicht

Jaarverslag Leerplicht Kerkplein 2 T (0343) 56 5836 Postbus 200 F (0343) 41 57 60 3940 AE Doorn E info@heuvelrug.nl Jaarverslag Leerplicht Ss Schooljaar 2013-2014 verslag 2013-2014 Afdeling Afdeling Maatschappelijke Auteur Ontwikkeling

Nadere informatie

Partijen: ROC Gilde Opleidingen te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door mevrouw I.A.M. Janssen Reinen, hierna te noemen: de contactschool.

Partijen: ROC Gilde Opleidingen te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door mevrouw I.A.M. Janssen Reinen, hierna te noemen: de contactschool. Intentieovereenkomst van de bevoegde gezagen van de onderwijsinstellingen en de contactgemeente van de RMC-regio Noord Limburg (regio 38), inzake de aanpak van voortijdig schoolverlaten en voor jongeren

Nadere informatie

JAARVERSLAG LEERPLICHT RMC 2015 / 2016 GEMEENTE WEERT GEMEENTE NEDERWEERT

JAARVERSLAG LEERPLICHT RMC 2015 / 2016 GEMEENTE WEERT GEMEENTE NEDERWEERT JAARVERSLAG LEERPLICHT RMC 2015 / 2016 GEMEENTE WEERT GEMEENTE NEDERWEERT 1. Inleiding 2 JAARVERSLAG LEERPLICHT RMC 2015-2016 1. Inleiding Het Jaarverslag Leerplicht, RMC en Leerlingenvervoer. Het behalen

Nadere informatie

Jaarverslag Voortijdig Schoolverlaten Maastricht en Mergelland

Jaarverslag Voortijdig Schoolverlaten Maastricht en Mergelland Jaarverslag Voortijdig Schoolverlaten 2005-2006 Maastricht en Mergelland Domein Sociale en Culturele zaken Sector Beleid, Services en Subsidies Regionaal Bureau Leerplicht en RMC Juni 2007 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Voorwoord 2 Behandelzaken 3 Tabellen & Grafieken 4 Toelichting cijfers jaarverslag 7 Trajectbureau Opleiding & Werk 8 Voorwoord De gemeente Soest wil dat alle

Nadere informatie