Het Oudste Gericht David Janssens

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Oudste Gericht David Janssens"

Transcriptie

1 1 Het Oudste Gericht David Janssens Faculteit Geesteswetenschappen Departement Filosofie Universiteit van Tilburg I m glad to be with you, Samwise Gamgee, here at the end of all things. J.R.R. Tolkien, The Return of the King Das Ende aller Dinge is een merkwaardig betoog. Kant opent met een bespiegeling over de dood als het einde van het individuele bestaan, en schakelt vervolgens stilzwijgend een versnelling of tien hoger, naar het eind van de wereld als geheel, het laatste oordeel of het jongste gericht. In beide gevallen, zo benadrukt hij bij herhaling, zijn de voorstellingen die we ons ervan maken het resultaat van vernünfteln, spitsvondig redeneren of knutseldenken. Met zijn eigen opzet is het niet anders, zo blijkt, vermits we hier louter te maken hebben met ideeën (of ermee spelen) die de rede voor zichzelf schept. De implicatie, even speels als onuitgesproken, is dat een religieuze openbaring ons hierover in ieder geval niets zinvols kan vertellen. In plaats van een Weltrichter die soeverein gratie en verdoemenis uitdeelt, is het de gesetzgebende Vernunft zelf, die ter wille van haar eigen praktische en morele einddoel het algemene begrip van het eind van alle dingen voortbrengt. De goddelijke rechtspraak wordt daarmee vervangen door die van het eigen geweten. Het eind van alle dingen doet dienst als een idee van de praktische rede die vooral ons huidige handelen moet bepalen, door het besef dat we na het eind van alle dingen niets meer kunnen veranderen, en dat de beginselen die ons handelen nu bepalen dat ook na het eind eeuwig zullen blijven doen. Kant vat een en ander samen in een formulering die sterk doet denken aan een categorische imperatief: handel zo, alsof een ander leven, en de morele toestand waarmee we het huidige beëindigen, inclusief zijn gevolgen, bij de intrede in dat andere leven onveranderlijk is. Het lijkt een echo van de Kritiek van de Praktische Rede, waar Kant de onsterfelijkheid van de ziel herformuleert als postulaat van de praktisch rede. Maar ook de voorzienigheid lijkt langs deze weg opnieuw haar intrede te doen. Ter wille van de moraliteit acht Kant het ook noodzakelijk te geloven dat er een samenloop of Konkurrenz op praktische wijze is tussen de goddelijke wijsheid van een Weltregierer met de loop van

2 2 de natuur. Alleen met zo n heroïsch geloof in de deugd, een geloof dat de morele ontwikkeling van de mens uiteindelijk niet zal achterblijven bij de culturele en wetenschappelijke, kunnen we het volhouden in een wereld die steeds het tegendeel lijkt te laten zien. Het alternatief, ons einddoel als morele wezens opgeven, is geen optie, zo geeft hij te verstaan. Anders gezegd: bij Kant wordt geschiedfilosofisch optimisme niet minder dan een morele verplichting. Het is een kerngedachte van de moderniteit die hier, misschien wel voor het eerst, wordt geformuleerd. Toch mogen we niet vergeten dat het hier, naar Kants eigen zeggen, uiteindelijk gaat om een spel. Gezien de inzet is het enigszins begrijpelijk dat Kant in zijn betoog vooral verwijst naar de religieuze traditie, maar niet naar de filosofische. Sterker nog, de filosofie komt er bekaaid van af: slechts eenmaal, en dan nog in een voetnoot, verwijst Kant afkeurend naar wat hij sich dünkende Weisen (oder Philosophen) noemt: ze hadden geen oog voor de aanleg tot het goede in de mens, en stelden het aardse bestaan voor als een verwerpelijke toestand. Vervolgens laat hij een bonte verzameling Oosterse wijzen de revue passeren: Derwisjen, Brahmanen, Tibetanen en zelfs een Perzische grapjurk, allemaal anoniem. De enige die met naam wordt genoemd de enige ook die officieel als filosoof bekend staat, is Plato. Net als de Oosterse wijzen, aldus Kant, beschouwde hij deze wereld als een tuchthuis, een louteringsplaats voor zielen die uit de hemel zijn verstoten. Hoewel hij niet specificeert, doelt Kant hier zeer waarschijnlijk op Plato s bekende allegorie van de grot, die inderdaad wordt beschreven als een soort van gevangenis. Kant lijkt er echter geen rekening mee te houden dat die allegorie deel uitmaakt van een context die net zo speels is als zijn eigen betoog. De vergelijking van de grot komt net na het hoogtepunt en middelpunt in Plato s Politeia. Daar geeft Socrates antwoord op de vraag waarmee de dialoog begon: wat is rechtvaardigheid?, een vraag die hij had vertaald in de vraag wat is het beste regime? Voordat hij het antwoord prijsgeeft, waarschuwt hij zijn jonge toehoorder Glaucon: hij, Socrates, riskeert te worden overspoeld met spot en hoon, als een vloedgolf die in lachen uitbarst (473c). Dan laat hij de bekende stelling volgen: van het beste regime kan alleen sprake zijn wanneer politieke macht en filosofie heel toevallig zouden samenvallen. Glaucon beaamt dat de woorden van Socrates lachwekkend zijn, maar hij is tevens verrast en geïntrigeerd: bij politieke macht kan hij zich iets voorstellen, maar wat is filosofie precies? Daarop lokt Socrates hem verder: filosofie houdt zich bezig met iets dat nog veel belangrijker is dan de rechtvaardigheid, met name het goede of, preciezer, de idee van

3 3 het goede. Dat staat zelfs boven de idee van het zijn het is, in een bepaald opzicht, het einde van alle dingen. En nu wil Glaucon uiteraard meer: na de rechtvaardigheid moet Socrates nu ook laten zien wat het goede is, puur en onversneden. Socrates temporiseert: hij acht zich niet opgewassen tegen de taak, vreest zich belachelijk te maken, en stelt voor om iets te vertellen over iets dat er uit ziet als een kind van het goede en er zeer op lijkt (506d-e). De gezellen happen meteen toe, al wijzen ze Socrates erop dat hij hun nog een beschrijving van de vader verschuldigd is. Socrates verontschuldigt zich dat hij nu alleen de rente (tokos, wat ook nakomeling betekent) en niet het kapitaal kan aflossen, en waarschuwt hen dat ze erover moeten waken dat hij daarbij niet ongewild fraudeert. Daarop laat Socrates in snel tempo de drie bekende beelden volgen: de zon, de lijn met kennisniveau s, en tenslotte de grot. De gezellen raken er zo door betoverd dat ze helemaal niet meer in de gaten hebben dat Socrates op grote schaal fraudeert. Wie de beelden van naderbij bestudeert, ontdekt al gauw allerlei ongerijmdheden. Om alleen het meest sprekende voorbeeld te noemen: wanneer hij de idee van het goede introduceert, benadrukt Socrates dat de filosofie een vrije, spontane activiteit is, aangedreven door erôs voor het goede. In de vergelijking van de grot is daarvan niets meer te bespeuren: de gevangene wordt gedwongen om recht te staan, zijn hoofd te draaien, rond te lopen en naar het vuur te kijken, wordt met geweld naar de uitgang van de grot en in het verblindende licht van de zon gesleept, en tenslotte wordt hij gedwongen om terug te keren in de grot (515c-517d; 539e). Bevrijding onder dwang? De grot is op zijn minst een merkwaardige gevangenis. Het geeft in elk geval te denken over de ernst van Socrates pogingen om politiek en filosofie op één lijn te krijgen. Want vanop enige afstand bekeken blijkt ook het beste regime bepaald een tuchthuis, om niet te zeggen een gekkenhuis. Niet alleen de intellectuele erôs wordt er compleet aan banden gelegd, maar ook de lichamelijke erôs: daarvan getuigt onder andere de vermakelijke passage over het zogenaamde huwelijksgetal, waarmee Socrates de seksuele betrekkingen in het beste regime onderwerpt aan een absurde mathematische regel (459e- 461e). De filosofie wordt in de hele Politeia hoofdzakelijk als een middel gebruikt om het beste regime te construeren. Daarmee verdwijnt ze echter als doel op zich. Dat is de prijs die Socrates zijn gezellen laat betalen omdat ze hem dwongen in de Piraeus te blijven, waarheen hij was afgedaald vanuit Athene.

4 4 Hoe het ook zij, Kants lectuur van de allegorie van de grot lijkt het speelse en hogelijk kunstmatige karakter ervan helemaal te miskennen. Wellicht kon hij zich wel een Perzische, maar geen Griekse grapjurk voorstellen? In ieder geval is het opmerkelijk dat Kant in zijn betoog geen aandacht schenkt aan het einde van de Politeia. Want juist daar snijdt Socrates een vraag aan die ook in Das Ende aller Dinge centraal staat: welke opvatting van het hiernamaals kan ervoor zorgen dat we in dit leven rechtvaardig zijn? In zijn antwoord speelt Socrates andermaal vals: hij had Glaucon immers aanvankelijk beloofd om te laten zien dat rechtvaardigheid intrinsiek prijzenswaardig is, en niet omwille van enige externe beloning. Nu bezweert hij Glaucon om aan te nemen dat de rechtvaardige uiteindelijk altijd beloond wordt door de goden, zowel in dit leven als in het hiernamaals. Bovendien verbleken de beloningen in dit leven bij wat hem in het volgende ten deel zal vallen. Om Glaucon zo n ver reikende voorzienigheid te doen slikken, verzint Socrates een verhaal. Het is het relaas van Er, een strijder die op het slagveld stierf, na twaalf dagen weer tot leven kwam en vertelde over wat hij had gezien in de andere wereld. We krijgen opnieuw een uitgekiend, vernünfteld relaas met vele dubbele bodems, maar enkele elementen springen in het oog. Het hiernamaals dat Er bezoekt, verschijnt als een streng en rationeel geordende ruimte, waarin de ziel langs verschillende plaatsen moet gaan. De eerste is, hoe kan het ook anders, het Oudste Gericht: een plaats waar rechters eeuwig de zielen van rechtvaardigen en onrechtvaardigen scheiden. De eerste worden beloond en doorgestuurd naar de hemelen, de laatste gestraft en verbannen onder de aarde. Wat opvalt is dat voor beide groepen het verblijf tijdelijk is: na een bepaalde periode komen de zielen terug ter plekke, om dan door te reizen naar het spinnewiel van de noodzakelijkheid, de as die hemel en aarde samenhoudt, en de verblijfplaats van de schikgodinnen. Daar mogen ze, in een volgorde die door het lot is bepaald, een nieuwe aardse levenscyclus kiezen uit een breed gamma. De keuze is bindend, en valt geheel onder hun eigen verantwoordelijkheid, niet onder die van de goden. Wat dan volgt, is opmerkelijk. De eerste ziel die aan de beurt kwam, zo vertelt Er, koos zonder aarzelen voor het leven van de ergste tiran. Nochtans kwam die ziel net uit de hemelen; meer nog, voor zijn dood leefde hij een deugdzaam leven in een geordend regime. Kennelijk had hij niets geleerd, en kennelijk betekent de scheiding van lichaam en ziel niet dat de ziel automatisch beter en wijzer wordt. Er maakt duidelijk waarom: de ziel in kwestie was deugdzaam louter uit gewoonte, zonder filosofie (619d). Kennelijk is het beoefenen van burgerlijke en morele deugden in dit leven geen voldoende voorwaarde voor een juiste

5 5 keuze in het hiernamaals. Integendeel, zo maakt Socrates duidelijk wanneer hij halverwege het verhaal plots in eigen naam spreekt: alleen wie in dit leven filosofie bedrijft en alle andere bezigheden laat vallen, zal in het hiernamaals in staat zijn het juiste leven te kiezen, ook al komt hij als allerlaatste uit de loterij. Wie het nalaat, verkijkt zijn kans, want wie in dit leven niet filosofeert, zal het ook in het andere niet kunnen. De Socratische maxime luidt dus als volgt: leef zo, dat je onder alle omstandigheden in staat bent het juiste leven te kiezen. Daarmee wordt meteen duidelijk dat filosofen volgens Socrates eigenlijk geen behoefte hebben aan een hiernamaals, zelfs niet als postulaat van de rede. Ze bevinden zich immers als het ware permanent aan het eind van alle dingen, en staan dagelijks voor het Oudste Gericht. Hun huidige leven wordt volledig in beslag genomen door de zoektocht naar het juiste leven, voortgestuwd door een erôs die geen enkele dwang verdraagt: ook niet de zelfdwang van een morele verplichting tot historisch optimisme of die van een heroïsch geloof in de deugd. Niet voor niets ontbreekt de ziel van Achilles, de held der helden, in het hiernamaals van Er. In plaats daarvan treffen we de ziel van Odysseus: zij komt als laatste uit de loterij, en heeft haar les wel geleerd: ze is bij leven genezen van haar heroïsche eerzucht en zoekt nu alleen naar een anoniem, privaat leven. Met enige moeite vindt ze het leven dat ze zoekt: het lag daar ergens op een verloren plek, en niemand anders had ernaar omgekeken. Toen zij het zag, zei ze dat ze precies hetzelfde zou gekozen hebben, ook al had zij het eerste lot gekregen. En ze was opgetogen met haar keuze. (620d) De ziel van Odysseus slaagt er zo in om te ontsnappen aan de constante wisseling van voorspoed en ellende waartoe zielen zonder filosofie veroordeeld zijn. Zoals Socrates maar al te goed wist, weigert Odysseus de onsterfelijkheid die hem op een dienblaadje werd aangeboden door de nimf Calypso, net zoals hij de vergetelheid van de Lotuseters afwijst (Odyssee, V ; IX, 96-99). In plaats daarvan kiest hij voor sterfelijkheid, onbestendigheid, herinnering en anonimiteit, want alleen zo kan hij zijn nieuwsgierigheid botvieren en zijn kennis toetsen. De valse naam die hij aan de cycloop geeft Niemand (outis), verwijst immers ook naar geest (mètis) (Odyssee, IX, ). Socrates laat er dan ook geen twijfel over bestaan dat de reiziger, zoeker, vindingrijke speler en denker uit Ithaca het te volgen model is voor filosofen.

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

De Republiek van Plato

De Republiek van Plato slagveld Een soldaat genaamd Er vecht op het slagveld De Republiek van Plato BEGINSITUATIE Deze vijf kubussen vertellen het verhaal van Plato s beroemde dialoog De Republiek. Leg de kubussen op volgorde

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Twee weken geleden zijn we begonnen met lezingen uit het Marcus-evangelie. Een bijzonder evangelie waarin de vraag centraal staat: wie is Jezus? Hoe

Nadere informatie

Posterserie over Plato s meesterwerk De Republiek (Politeia)

Posterserie over Plato s meesterwerk De Republiek (Politeia) Posterserie over Plato s meesterwerk De Republiek (Politeia) Scroll omlaag voor de posters Frederik Boven, 0 (www.frederikboven.nl) De posters zijn te gebruiken onder creative commons licentie Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen.

Nadere informatie

Het gedeelte uit de profeet Jesaja dat in de kerstdienst gelezen wordt

Het gedeelte uit de profeet Jesaja dat in de kerstdienst gelezen wordt Het gedeelte uit de profeet Jesaja dat in de kerstdienst gelezen wordt Jesaja 9:1-6 Het volk dat in duisternis wandelt, ziet een groot licht, over degenen die in het duistere land wonen, schijnt het helder;

Nadere informatie

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets 11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets Opdracht 1 Wat is de Sokratische methode? Opdracht 2 Waarom werd Sokrates gedwongen de gifbeker te drinken? Opdracht 3 Waarom zijn onze zintuigen

Nadere informatie

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof.

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof. NGB artikel 1: DE ENIGE GOD Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er een Enig en eenvoudig geestelijk Wezen is, dat wij God noemen: eeuwig, ondoorgrondelijk, onzienlijk, onveranderlijk,

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk van de hemel les 4 DEEL 3 FOLLOW MENTOR ONS HART Matt 5:3 Mensen die nederig van hart zijn, mogen het koninkrijk van de hemel binnengaan. Er

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk1 Artikel 15 t/m 18 Werkboek 4 Dordtse Leerregels hoofdstuk 1 artikel 15 t/m 18 In werkboek 4 leren we weer iets meer over de Dordtse Leerregels. In dit werkboek gaat het

Nadere informatie

Inhoud Terugkeer 7 De terugkeer en de filosofie 16 Christelijke erfenis en nihilisme 22 Menswording en secularisatie 28 Voorbij het geweld van de metafysica 34 Secularisatie: een gezuiverd geloof? 38 De

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19 Velen hebben moeite met de tekenen en wonderen die in de Bijbel staan beschreven, ook met de opstanding van Christus uit de doden en met zijn hemelvaart. Maar als we daarmee moeite hebben, dan kunnen we

Nadere informatie

Profeetschap in de Islam

Profeetschap in de Islam Profeetschap in de Islam Allah (God), de Schepper van het universum en alles daarin, heeft de mens geschapen voor een nobel doel: om Hem alleen te aanbidden en om een deugdzaam leven te leiden op basis

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE

HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE Bijbel voor Kinderen presenteert HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

De socratische methode. Iets meer over Socrates

De socratische methode. Iets meer over Socrates De socratische methode De kunst van het vragen stellen Het is vaak beter om goede vragen te stellen dan zelf goede antwoorden te geven. Met vragen beweeg je anderen tot onderzoek van eigen ervaringen en

Nadere informatie

HOE KIJKEN WIJ NAAR GOD?

HOE KIJKEN WIJ NAAR GOD? HOE KIJKEN WIJ NAAR GOD? Door: Peter Meye Overal waar in dit document een citaat uit Gods Woord wordt vermeld, is dit afkomstig uit de vertaling van www.schriftwoord.nl. Soms is een kleine aanpassing gedaan.

Nadere informatie

Preek over Vergeven, zeventig maal zeven naar aanleiding van Matteüs 18: 21-35 en Psalm 85

Preek over Vergeven, zeventig maal zeven naar aanleiding van Matteüs 18: 21-35 en Psalm 85 Preek over Vergeven, zeventig maal zeven naar aanleiding van Matteüs 18: 21-35 en Psalm 85 Deze preek van ds Anne Kooi is in 2008 gehouden in de Groenmarktkerk in Haarlem; deze kerk is onlangs samen met

Nadere informatie

3 Dit nu is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt. Joh.17

3 Dit nu is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt. Joh.17 Een honderdtal mensen werden eens uitgenodigd voor een avond met de Bijbel, slechts de mensen die zoekend waren naar een echte waarheid of zijn gekomen. Begrijpelijk ook want vele mensen geloven niet,

Nadere informatie

HC zd. 40 nr. 31 40.31 1

HC zd. 40 nr. 31 40.31 1 HC zd. 40 nr. 31 God verbiedt doodslag maar evengoed heeft hij vroeger hele volken laten ombrengen speciaal de volken die ooit in het land Kanaän woonden Israël kreeg opdracht om ze allemaal te doden hoe

Nadere informatie

De kracht van de vriendschap

De kracht van de vriendschap De kracht van de vriendschap De kracht van de vriendschap Inleiding Vriendschap is één ziel in twee lichamen. Artistoteles De kracht van vriendschap is overweldigend. Vriendschap is iets moois, iets waarvan

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder Jezus zoekt ruzie Inleiding Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader,

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes, Het Kerstpakket Liturgiesuggesties: Gezang 124: 1-5; Gezang 145: 1-3 Gezang 146: 1, 2, 4 en 6 Gezang 26: 1, 3 en 4 Jesaja 8:23-9:6 Zingende Gezegend 135: 1 en 2 Johannes 3:16-21 Gezang 160: 1 en 2 Na verkondiging:

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Het verhaal van de rijke jongeling is een heel confronterend verhaal. Het is denk ik het enige roepingsverhaal in

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE

HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE Online Bijbel voor kinderen presenteert HET ONTSTAAN VAN DE EERSTE GEMEENTE Geschreven door Edward Hughes Illustraties door Janie Forest and Lazarus Aangepast door Lyn Doerksen Alle Bijbelcitaten zijn

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS PREAMBULE Overwegende dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 in feite een verklaring is van Verlichting, van het hoogste dat

Nadere informatie

Stel jezelf niet onder de Wet!

Stel jezelf niet onder de Wet! Dit document is een script van onderwijs dat is bedoeld om via video te worden getoond. In de video worden relevante tekst, dia s, media en afbeeldingen getoond om de presentatie te vereenvoudigen. Daarom

Nadere informatie

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 4

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 4 Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 4 Deel 1, Hoofdstuk 3 Dat de Natuur de oorzaak is. Rikus Koops 15 juni 2012 Versie 1.0 In de vorige toelichting heb ik de organisatie van de Natuur

Nadere informatie

Waarom zijn we hier op aarde?

Waarom zijn we hier op aarde? Waarom zijn we hier op aarde? Wat is de zin van ons tijdelijk bestaan op aarde? Wat is het doel van dit leven? Velen verzinnen zelf een antwoord. Maar heb je iets aan verzinsels?? Godsdiensten beweren

Nadere informatie

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t DOPEN Geloven = dopen Op veel plekken in de bijbel wordt gesproken over dopen. Maar als je onbekend bent met dopen, waar moet je dan beginnen? We hopen dat

Nadere informatie

Liturgie: BLIJVEN BIDDEN

Liturgie: BLIJVEN BIDDEN Zondag 45 / gehouden op 300111 / p. 1 BLIJVEN BIDDEN Liturgie: Votum/groet Zingen: Psalm 34:1.2 Gebed Luk. 17:20-18:8 Zingen: Psalm 65:1.2 Preek: zondag 45 Zingen: Psalm 116:1.2.3.7 Credo Zingen: Ps. 105:1.3

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015 Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71 dinsdag 2 juni 2015 1 ev. Johannes tot nu toe 1:1-18 Jezus is het Woord: bij God en zelf God 1:19-52 Jezus is het Lam van God discipelen volgen Hem

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

De andere trooster. Het evangelie naar Johannes 14:15-31 19-01-2016

De andere trooster. Het evangelie naar Johannes 14:15-31 19-01-2016 De andere trooster Het evangelie naar Johannes 14:15-31 19-01-2016 Wie is Parakletos? Wist u dat op verzoek van Jezus een belangrijke gast bij u thuis woont? Niet alleen op uw adres, maar zelfs diep in

Nadere informatie

De evangeliën en hun betrouwbaarheid

De evangeliën en hun betrouwbaarheid De evangeliën en hun betrouwbaarheid blok F - nivo 3 - avond 3 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugblik en intro 19.20 Discussie: het evangelie van Judas 19.30 Historisch betrouwbaar?

Nadere informatie

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 Een initiatief van het Nederlands Bijbelgenootschap om de Bijbel op een

Nadere informatie

DAVID DE HERDERSJONGEN

DAVID DE HERDERSJONGEN Bijbel voor Kinderen presenteert DAVID DE HERDERSJONGEN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

SIMSON, GODS STERKE MAN

SIMSON, GODS STERKE MAN Bijbel voor Kinderen presenteert SIMSON, GODS STERKE MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Wat is een universiteit? Over de res publica en het publiek maken van dingen

Wat is een universiteit? Over de res publica en het publiek maken van dingen Wat is een universiteit? Over de res publica en het publiek maken van dingen Een denkoefening Prof. Dr. Jan Masschelein Historische uitvindingen: De school De Academie van Plato De middeleeuwse universiteit

Nadere informatie

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het Geloven Geloven is vertrouwen GGeloven is ten diepste je vertrouwen hechten aan iets of iemand, de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het geloven in God zegt de Bijbel: Het geloof is de vaste

Nadere informatie

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch Ga niet naar de hel Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel PIT www.divinerevelations.info/dutch In 2009 werd een jonge artieste, die een nachtbidstond bijwoonden, bezocht door Jezus Christus.

Nadere informatie

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties!

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma Laat mij in de eerste plaats toe om u te danken voor uw aanwezigheid. Uw belangstelling voor de Verlichting bewijst dat deze visie op de maatschappij,

Nadere informatie

INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN OVER KINDERBIJBELS OM TE BEGINNEN Als je een kinder- of jeugdbijbel aan wilt schaffen dan is het heel belangrijk dat je eerst

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

DAVID BEWONDERT DE HERE ALS DE GOD VAN ZIJN LEVEN

DAVID BEWONDERT DE HERE ALS DE GOD VAN ZIJN LEVEN Ps. 139 / gehouden op 220707 / p.1 DE GOD VAN ONS LEVEN Liturgie Votum & groet Zi: Ps. 139:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 139:3.4.5 Gebed Schriftlezing: Psalm 139 Zi: Ps. 139:6.7 Preek: Ps. 139 Gebed

Nadere informatie

Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21

Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21 Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21 Jos M. Strengholt, 14 februari 2010, Cairo Toen Paulus van zijn eerste zendingsreis terugkeerde

Nadere informatie

Matth.20:29-34 belijdenis en volw.doop 27 juni 2010

Matth.20:29-34 belijdenis en volw.doop 27 juni 2010 Matth.20:29-34 belijdenis en volw.doop 27 juni 2010 Z. Opw. 430 (Heer, ik prijs uw grote naam) Belijdenis van afhankelijkheid Vredegroet van God Z. Opw. 488 ( Heer, ik kom tot U) Lezing van Gods wet (samenvatting)

Nadere informatie

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 5

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 5 Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 5 Deel 1, Hoofdstuk 4 en 6 De volmaakte natuur en het niet bestaan van toeval Rikus Koops 24 juni 2012 Versie 1.0 Hoewel het vierde hoofdstuk op

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Als wij Pinksteren vieren, dan vieren we toch ook dat de boodschap van Gods liefde wereldwijd rondgaat. Dat we in het

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Jezus stond op uit de dood, uit het graf. Maar waarom is dat paasgebeuren nu belangrijk voor u/jou? Als iemand

Nadere informatie

HC zd. 42 nr. 31. dia 1

HC zd. 42 nr. 31. dia 1 HC zd. 42 nr. 31 weinig mensen zullen zeggen dat ze leven voor het geld geld maakt niet gelukkig toch zeggen we er graag achteraan: wel handig als je het hebt want waar leef ik voor? een christen mag zeggen:

Nadere informatie

Keuze Atheneum +/ Gymnasium

Keuze Atheneum +/ Gymnasium Keuze Atheneum +/ Gymnasium 19.30 19.45 Welkom 19.45 20.00 Gymnasium & Klassieke Talen 20.00 20.15 Lifestyle Informatics, Grote Denkers, Logica & Argumentatieleer, Drama & Rede. 20.15 21 Vragen voor vakdocenten

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten.

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Wat is dat voor uitspraak op een dag als vandaag? We herdenken vandaag onze geliefde doden. Mensen

Nadere informatie

Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32

Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32 1 Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32 Heerlijk is het om in de vakantie weer boeken te elzen en in een ruk te kunnen uitlezen. Je zou kunnen

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie havo 2003 - II

Eindexamen Filosofie havo 2003 - II 3 Antwoordmodel Oude en nieuwe media 1 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: een uitleg hoe een hiërarchie in de staat volgens Hobbes ontstaat 2 een uitleg van het begrip sociaal contract in verband

Nadere informatie

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen,

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, over fondsenwerving (Bron The Spirituality Of Fundraising

Nadere informatie

Openluchtdienst! speelruimte om te leven!

Openluchtdienst! speelruimte om te leven! Openluchtdienst speelruimte om te leven liturgie bij de openluchtdienst op zondag 15 juni 2014 in de tuin van het Wooldhuis uitgaande van de Protestantse Gemeente Heino-Laag Zuthem voorganger: ds. Hans

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22

Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22 Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22 Het klinkt misschien vreemd, maar in de gevangenis heb ik op een diepere manier vrijheid gevoeld. Op die plaats heb ik een waarheid ervaren

Nadere informatie

Het paradijs en de hel

Het paradijs en de hel Het paradijs en de hel [اهلونلدية- dutch [nederlands - revisie: Yassien Abo Abdillah Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2014-1435 Islam voor iedereen اجلنة و انلار «باللغة اهلونلدية» مراجعة: ياسني أبو عبد

Nadere informatie

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT.

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Luk. 16:19-31 gehouden op 15-03-2009 p.1 NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Liturgie: Votum/groet Zi: Psalm 100:1.3.4 Lezing van Gods wet Zi: Psalm 9:1.4.5 Gebed Lezing van Gods Woord: Luk. 16:14-31

Nadere informatie

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Deel 1, Hoofdstuk 1 - Dat er iets buiten ons bestaat. Rikus Koops 8 juni 2012 Versie 1.1 In de inleidende toelichting nummer 0 heb ik gesproken

Nadere informatie

De Bijbel open 2012 37 (22-09)

De Bijbel open 2012 37 (22-09) 1 De Bijbel open 2012 37 (22-09) Onlangs kreeg ik een vraag over twee genezingen in de bijbel. De ene gaat over de verlamde man in Lukas 5 die door het dak van een huis tot Jezus wordt gebracht en door

Nadere informatie