Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam"

Transcriptie

1 Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam

2 Scheveningseweg KV Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd croho nr: Hogeschool van Amsterdam Hobéon Certificering BV September 2008 Auditteam: Drs. W.G.. van Raaijen Ir. E. de Greef Prof. dr. Ir. J.C. Brezet J.A. de Bruijn Onderwijskundige / secretaris Drs. G.W.M.C. Broers

3 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding Functie van het rapport Bereik van de beoordeling Karakteristiek van de hogeschool en van de opleiding Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers visitatie Programma visitatie 22 april en 27 mei Bevindingen en beoordeling 7 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 7 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 7 Facet 1.2. Niveau Bachelor 10 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 12 Onderwerp 2: Programma 14 Facet 2.1. Eisen HBO 14 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 18 Facet 2.3. Samenhang Programma 21 Facet 2.4. Studielast 24 Facet 2.5. Instroom 26 Facet 2.6. Duur 28 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 29 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 32 Onderwerp 3: Inzet van Personeel 35 Facet 3.1. Eisen HBO 35 Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 37 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel 39 Onderwerp 4: Voorzieningen 42 Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 42 Facet 4.2. Studiebegeleiding Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg Facet 5.1. Evaluatie Resultaten 45 Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering 47 Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 49 Onderwerp 6: Resultaten 51 Facet 6.1. Gerealiseerd Niveau 51 Facet 6.2. Onderwijsrendement SAMENVATTEND OORDEEL 3.1. Oordeelschema HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T voltijd Oordeelschema HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T deeltijd Integraal oordeel/ advies aan NVAO 58 Bijlage I: Curricula Vitae auditoren en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren Bijlage II: Programma visitatie

4 1. INLEIDING 1.1. Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende en Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de in paragraaf 1.2 genoemde HBO bachelor opleiding Bereik van de beoordeling De Hogeschool van Amsterdam, in casu de Amsterdamse Hogeschool voor Techniek, verzorgt de HBO bachelor opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek, Bouwtechnische Bedrijfskunde, (Bachelor of Built Environment), Forensisch Onderzoek, Bedrijfswiskunde (Bachelor of Engineering), Elektrotechniek, Technische Bedrijfskunde, Engineering, Design & Innovation, Aviation, Logistiek en Technische Vervoerskunde (Bachelor of Engineering) en Maritiem Officier (Bachelor of Maritime Operations). Het onderhavige rapport heeft betrekking op: Engineering, Design & Innovation, voltijd crohonummer Engineering, Design & Innovation, deeltijd crohonummer Hobéon Certificering heeft zijn oordeel over de opleiding in één rapport beschreven omdat beide varianten gericht zijn op dezelfde eindkwalificaties en binnen één gemeenschappelijk beleids- en uitvoeringskader aangeboden worden. Niettemin wordt in het rapport, daar waar nodig, het onderscheid tussen de twee varianten zichtbaar gemaakt. De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de Management Review van de opleiding Engineering, Design & Innovation (ED&I). De Management Review beschrijft de stand van zaken bij ED&I in het studiejaar en heeft zowel betrekking op de voltijd- als de deeltijdvariant. Deeltijd en voltijd leiden op voor hetzelfde competentieprofiel. Omdat studenten van de deeltijd hun praktijkervaring inbrengen in de opleiding, zijn de programma s op onderdelen verschillend. De programma s verschillen echter alleen voor zover dit om deze reden noodzakelijk is. Ook is de deeltijdopleiding georganiseerd in semesters in plaats van in kwartalen zoals bij de voltijdopleiding. Beide varianten zijn onder de noemer Engineering Design & Innovation beschreven. Bij verschillen tussen beide varianten wordt hier in de Management Review expliciet op ingegaan. De gegevens over de opleidingsroute Ondernemen, Innoveren & Techniek (zie hierna) hebben betrekking op het onderwijsprogramma dat sinds september 2007 is uitgevoerd Karakteristiek van de hogeschool en van de opleiding De Amsterdamse Hogeschool voor Techniek (hierna: AHT) is het techniekdomein van de HvA. Dit domein omvat de bestuurlijke eenheid, waarin alle technische opleidingen van de HvA gebundeld zijn. De AHT telt ruim 4000 studenten en rond 230 medewerkers. De AHT is in formele zin ontstaan in 2003, toen het College van Bestuur van de HvA besloot alle technische opleidingen te clusteren. Het doel hiervan was het creëren van één krachtig technisch instituut, dat de innovatieve rol in onderwijs, onderwijsontwikkeling en onderzoek beter zou kunnen vervullen dan de tot dan toe verspreide technische opleidingen. Vóór deze samenvoeging waren er in de HvA vier afzonderlijke technische instituten voor de voltijdopleidingen en één instituut voor de deeltijdopleidingen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 1

5 De Amsterdamse Hogeschool voor Techniek maakt een zeer dynamische indruk. De school heeft in de periode 2003 en 2004 ambitieuze doelstellingen geformuleerd, en we kunnen concluderen dat een groot deel hiervan inmiddels gerealiseerd is. De afgelopen jaren heeft het accent sterk gelegen op groei van de instroom. De ambitieuze doelstellingen voor wat betreft de groei zijn gerealiseerd middels het opzetten van nieuwe opleidingen en het herprofileren van bestaande opleidingen. Het auditteam is van mening dat de kwaliteit van de opleidingen en het studiesucces of rendement op dit moment alle aandacht verdienen. De school is zich hiervan bewust, en werkt sterk aan verbetering op velerlei fronten. Momenteel zijn er elf opleidingen binnen de bachelor domeinen in voltijd: Bouwkunde, Civiele Techniek, Bouwtechnische Bedrijfskunde, (Bachelor of Built Environment), Forensisch Onderzoek, Bedrijfswiskunde (Bachelor of Engineering), Elektrotechniek, Technische Bedrijfskunde, Engineering, Design & Innovation, Aviation, Logistiek en Technische Vervoerskunde (Bachelor of Engineering) en Maritiem Officier (Bachelor of Maritime Operations). Onder het croho-nummer van de Engineering, Design and Innovation is in studiejaar 2007/2008 de leerroute Ondernemen, Innoveren en Techniek van start gegaan in Almere. Met de vorming van de AHT zijn andere opleidingen ontwikkeld of ingrijpend vernieuwd. Deze vernieuwingen betroffen de volgende opleidingen of nevenvestiging: Logistiek en Technische Vervoerskunde (ontwikkeling naar twee profielen: Human Logistics en Business Logistics; in 2007/2008 is dit gesplitst in vier uitstroomprofielen); Bouwkunde (sterk inhoudelijk en onderwijskundig vernieuwd); Bouwtechnische Bedrijfskunde (nieuwe opleiding binnen het domein Built Environment); Forensisch Onderzoek; Ondernemen, Innovatie en Techniek (technische ondernemersopleiding in de vorm van een nevenvestiging van ED&I in Almere), gestart in 2007; Vorming van de Maritieme Academie in IJmuiden in samenwerking met het Nova College, Noordzee onderwijsgroep en ROC Kop van NoordHolland; In studiejaar is Elektrotechniek (voorheen een opleiding van het Instituut voor Informatica) toegevoegd aan AHT. De opleidingen Aviation, Elektrotechniek, Engineering Design and Innovation en Technische Bedrijfskunde behoren binnen het domein Bachelor of Engineering. Al deze opleidingen zijn verenigd in het cluster Engineering. Het cluster heeft in 2006 landelijk de competenties van de Bachelor of Engineering beschreven in Het profiel van de Bachelor of Engineering. De opleidingen hebben deze competenties op opleidingsniveau verder uitgewerkt. In totaal heeft de opleiding Engineering Design and Innovation (hierna: ED&I) 285 studenten voltijd en 75 studenten deeltijd; Ondernemen, Innoveren & Techniek (hierna: OI&T) heeft 25 studenten in de opleiding. In september 2003 is de opleiding ED&I gestart na een uitgebreid marktonderzoek bij technische bedrijven waarbij onderzocht is welke eisen zij stellen aan hbo bachelors en welke kwalificaties nu en in de toekomst belangrijk zijn of gaan worden. Uit het onderzoek kwam naar voren dat er behoefte bestaat aan breed denkende vakmensen die in staat zijn verbindingen te leggen tussen bijvoorbeeld ontwerpen en onderhoud, tussen de zakelijke kant en het construeren, tussen klantenwensen en productie-eisen. Hieruit is het profiel van de opleiding opgesteld, bestaande uit drie domeinen: Design and Engineering; Operations and Maintenance en Business Management. In september 2005 is de deeltijd opleiding ED&I gestart. OI&T is een opleidingsroute binnen ED&I en ligt op het snijvlak van techniek en ondernemerschap. Het auditteam heeft deze leerroute meegenomen in haar beoordeling en heeft daartoe een audit uitgevoerd op de vestiging van de HvA in Almere waar deze leerroute gegeven wordt. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 2

6 De keuze voor Almere is voortgekomen uit plannen van de gemeente en de HvA om het beperkte maar succesvolle HBO-aanbod van de HvA te Almere (Information Engineering en PABO bevonden zich al in Almere voordat OI&T zich hier vestigde) uit te breiden met nieuw technisch aanbod. Het auditteam heeft zowel de vestiging van de hogeschool in Amsterdam bezocht waar ED&I onderricht wordt alsmede de OI&T vestiging in Almere Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Bij de beoordeling van de beide opleidingsvarianten is uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten. Voorts zijn daarin opgenomen de criteria aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. Voorafgaand aan het accreditatieonderzoek heeft Hobéon Certificering de opleiding voorbereid op de audit door een inhoudelijke toelichting te geven op het NVAO-Accreditatiekader. Met betrekking tot het specifieke referentiekader van de betreffende opleidingsvarianten geldt het volgende: De opleiding heeft zich voor wat betreft beroepsprofiel, opleidingscompetenties en doelstelling ten minste gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel en de opleidingscompetenties zoals vastgesteld in het landelijk overleg tussen de betreffende opleiding en het beroepenveld. (Zie onder facet 1.1.: Domeinspecifieke Eisen ). Het auditteam heeft dit opleidingsspecifieke referentiekader beoordeeld en vastgesteld dat het in voldoende mate gespecificeerd is en passend is voor een ED&I opleiding op HBO-niveau. Het auditteam heeft dit kader in zijn beoordeling betrokken. Zie voorts onder facet 1.1. De beoordelingsprocedure van Hobéon Certificering kent twee hoofdmomenten: Documentanalyse Het gaat hier om een analyse en beoordeling van door de opleiding ED&I / AHT aangeleverde schriftelijke informatie: Management Review MR; Studiegids; Onderwijs- en Examen Reglement OER; Onderliggende documentatie betrekking hebbend op bijvoorbeeld: - strategische keuzen en de positie in de markt, - interne organisatie, - de (systematiek van) interne kwaliteitszorg en de daarmee samenhangende interne managementrapportages en verbetermaatregelen, - ontwikkelingen in het beroepenveld, - beroeps- en opleidingsprofielen, - (validatie) eindkwalificaties, - curricula en de interne en externe evaluatie daarvan, - werkvormen, - toetsing en beoordeling, - kwantitatief en kwalitatief personeelsbeleid, Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 3

7 - internationalisering, - instroombeleid, - studiebegeleiding, - onderwijsrendement. Op basis van de door de AHT aangeleverde documentatie, heeft het auditteam zich een beeld kunnen vormen van de primaire en secundaire processen van beide opleidingsvarianten. Het auditteam heeft dit beeld getoetst aan zaken als: ambitieniveau, toekomstgerichtheid, innovatief vermogen, kwaliteitsbewaking via interne en externe evaluatie, arbeidsmarktrelevantie, resultaatgerichtheid, continuïteit, studenten- en docentenbelangen. Voorafgaand aan de visitatie (zie hieronder) werd het management van de betreffende opleiding op de hoogte gesteld van de voorlopige bevindingen van het auditteam op basis van zijn documentanalyse. Audit De audit was gericht op een actieve controle door middel van een visitatie 1, uitgevoerd door een auditteam waarvan deel uitmaakten twee externe onafhankelijke deskundigen op het gebied van ED&I/OI&T, één student, één lead auditor, één auditor onderwijs /secretaris vanuit Hobéon Certificering. Onder controle moet hier worden verstaan, dat het auditteam op verschillende niveaus (management, coördinatie, examencommissie, docenten, studenten, staf) heeft getoetst (i) of de in de documentatie beschreven beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitvoeringsprocessen zijn geïmplementeerd en (ii) of de overige in de documentatie vervatte informatie verifieerbaar is. Deze verificatie door het auditteam geschiedde enerzijds door, zoals hierboven reeds is aangegeven, meerdere malen hetzelfde onderwerp met verschillende geledingen te bespreken en anderzijds aan de hand van additionele documentatie en -daar waar het de huisvesting en de materiële voorzieningen betreft- ook door eigen waarneming. De additionele, tijdens de visitatie geraadpleegde, documentatie behelsde ondermeer: overzichten van de samenstelling van de werkveld-gremia waarmee de opleiding(en) overleg voeren; verslagen van die bijeenkomsten met het werkveld; overzicht CV s van (gast)docenten; netwerkoverzicht docenten; verslagen van de functioneringsgesprekken met docenten; verslagen van docentevaluaties; verslagen van studievoortganggesprekken met studenten; detailbeschrijving van modules, cases en de daaraan gekoppelde opdrachten; stageverslagen en -beoordelingen; de beroepsproducten die gedurende de opleiding door studenten worden opgeleverd; de eindproducten van studenten. Aldus had het auditteam voldoende instrumenten om zich op gedetailleerd niveau op de hoogte te stellen van inhoud, opzet, uitvoering en resultaten van het opleidingsprogramma/de opleidingsprogramma s en van de daarmee samenhangende personele, organisatorische, materiële en ruimtelijke voorzieningen. 1 Visitatie heeft op 22 april en 27 mei 2008 plaatsgevonden. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 4

8 Het auditteam heeft op deze wijze alle in het NVAO-Accreditatiekader vermelde facetten beoordeeld, op basis waarvan een samenvattend oordeel per onderwerp werd gegeven. Een en ander werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleiding(-en) werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Het voorliggend rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd Beslisregels Volgens de NVAO-Beslisregels Accreditatie kan een onderwerp slechts onvoldoende of voldoende scoren. Een facet kan evenwel, volgens diezelfde regels, onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. Met dit als uitgangspunt, heeft Hobéon onderstaande beslisregels toegepast. Onderwerp A. Een onderwerp scoort voldoende, indien alle facetten van dat onderwerp ten minste voldoende hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp onvoldoende en de overige ten minste voldoende hebben gescoord, mits een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor het facet met de score onvoldoende. B. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord en voor dit facet geen acceptabel verbeterplan beschikbaar is. C. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien meer dan één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. Facet D. Binnen de beoordeling van een facet is ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: uitvoering/praktijk weegt zwaarder dan beleid/theorie: beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven, dan omgekeerd; primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. Extra aantekening E. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, wordt dat als extra aantekening vermeld en wel met inachtneming van onderstaande regels: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed, indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 2 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent, indien alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening, indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord. 2 Het NVAO-Accreditatiekader onderscheidt bij onderwerp 2 ( Programma ) acht facetten. Eén ervan betreft de duur van de opleiding. Het daarbij vermelde criterium (240 ECTS) is evenwel geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil zij überhaupt in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatie. Duur is derhalve van een andere orde dan -bijvoorbeeld- Kwaliteit Personeel of Onderwijsrendement. Bij de beslissing of het onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het facet Duur dan ook buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 5

9 Auditteam Het auditteam was als volgt samengesteld: Voorzitter: Leden: Onderwijskundige/secretaris Drs. W.G. van Raaijen Ir. E. de Greef Prof. Dr. Ir. J.C. Brezet J.A. de Bruijn (studentlid) Drs. G.W.M.C. Broers Bij het samenstellen van het auditteam heeft Hobéon Certificering er zorg voor gedragen, dat de voor de beoordeling van de opleiding ED&I/OI&T noodzakelijke expertise aanwezig is. Expertise met betrekking tot de onderwijskundige aspecten (i.c. het primaire proces, de ondersteunende processen en de organisatorische context) en expertise met betrekking tot de inhoudelijke aspecten (i.c. het programma in relatie tot het specifieke domein). De heer Van Raaijen is als lead auditor betrokken geweest bij een groot aantal audits binnen het hoger onderwijs. De werkvelddeskundige en vakdeskundige resp. mevrouw De Greef en de heer Brezet hebben zich in hun beoordeling met name gericht op de kwaliteit, actualiteit en relevantie van (i) het richtinggevend domeinspecifieke kader, (ii) de eindkwalificaties, (iii) de programma-inhoud en (iv) de interactie tussen opleiding en werkveld. Bovendien hebben zij de kwaliteit van het personeel en het gerealiseerde niveau beoordeeld. Zij hebben op grond van hun ervaring en positie in het werkveld een goed zicht op de eisen die vanuit de verschillende deelgebieden in het werkveld gesteld worden aan professionals op het terrein van ED&I/OI&T. De deskundige onderwijs, de heer Broers, heeft zich vooral gericht op de kwaliteit van de processen die direct en indirect de uitvoering van het programma raken. Hij heeft in zijn vorige en huidige functie een aanmerkelijke ervaring opgebouwd die hem/haar in staat stelt de programmaopbouw, het onderwijsproces en de organisatorische context waarbinnen de uitvoering plaatsvindt, te beoordelen in het perspectief van de eisen die aan HBO-opleidingen gesteld worden. Het studentlid, de heer De Bruijn, is thans tweedejaars student aan de TU Delft op het terrein van Industrieel Ontwerpen. Voor de curricula vitae: zie Bijlage I Deelnemers visitatie Het auditteam heeft tijdens de visitatie gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers vanuit de verschillende geledingen van de opleiding: management, coördinatoren, docenten, studenten en staf. Voor een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie: zie Bijlage II Programma visitatie 22 april en 27 mei 2008 Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 6

10 2. BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen De opleiding ED& I is voortgekomen uit de opleiding Werktuigbouwkunde die voorheen bestond aan de Hogeschool van Amsterdam. Deze historie is nog duidelijk herkenbaar in de inhoud van de opleiding. Dat ziet het auditteam als positief. In de markt is een sterke behoefte aan afgestudeerden met een stevige technische basis. ED&I behoort binnen het hbo tot het domein van de Bachelor of Engineering, waartoe ook de opleidingen Elektrotechniek, Werktuigbouwkunde, Technische Bedrijfskunde en Technische Natuurkunde behoren. Al deze opleidingen in Nederland zijn verenigd in het cluster Engineering en hebben regelmatig onderling overleg. Het cluster heeft in 2006 landelijk de (brede) competenties van de Bachelor of Engineering beschreven in het Profiel van de Bachelor of Engineering. De beschrijving van de competenties van de Bachelor of Engineering in deze profielbeschrijving is breed. De naamgeving Engineering, Design and Innovation maakt voor buitenstaanders niet direct duidelijk waar de opleiding voor staat, en behoeft uitleg volgens het auditteam. Ten opzichte van andere design opleidingen onderscheidt Engineering, Design and Innovation zich door de stevige technische basis. Vormgeving speelt nauwelijks een rol. Het profiel is niet direct duidelijk in de communicatie (o.a. de website) van de opleiding. Het onderscheid ten opzichte van andere design opleidingen kan duidelijker gecommuniceerd worden. Er is in Nederland een grote behoefte aan opleidingen die een stevige technische basis bieden. In die zin voorziet de opleiding ED&I zeker in een behoefte. De stevige vakinhoudelijk/ technologische basis is wat het auditteam betreft een goed aanknopingspunt voor de opleiding om zich te positioneren ten opzichte van andere design opleidingen. Er kan overwogen worden om als opleiding een egg head, een boegbeeld - een bekende business leader/innovator model te laten staan voor de opleiding (zoals Johan Cruijff voor de sport faculteit van de HvA). Ook succesvolle projecten en patenten bieden zeker aanknopingspunten voor communicatie. Van de technische voltijd- en deeltijdopleidingen binnen de HvA wordt verwacht dat zij de set competenties verder uitwerken tot wat men noemt contextrijke competenties, uitgaande van hun eigen strategische keuzes. Met contextrijke Centraal in het ED&I competentieprofiel staat de totale levenscyclus van producten, systemen en diensten. De opleiding kiest hiermee voor een procesbenadering van het beroep, de zogenaamde life cycle engineering. De leerroute OI&T binnen ED&I (zie hierna) op het snijvlak van techniek en ondernemersschap is hier een voorbeeld van. De opleiding ED&I biedt het onderwijsprogramma aan in een voltijd- en een deeltijdvariant. Beide varianten gaan uit van een identiek beroeps- en competentieprofiel. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 7

11 Het bedrijfsleven is vanaf de start van de opleiding betrokken bij het onderwijs. De opleiding beschikt over een Raad van Advies Engineering, Design and Innovation. Deze bestaat uit vier leden die werkzaam zijn binnen het voor de opleiding relevante werkveld. Minimaal één keer per jaar vindt er overleg plaats tussen de opleiding en haar adviesraad over de ontwikkelingen in het werkveld en de aansluiting van de opleiding met het werkveld. Het auditteam heeft inzage gehad in de samenstelling van de Adviesraad. Het betreft vier managers van organisaties in de regio Haarlem/Amsterdam. Concreet: een manager Research & Development, een manager Process & Technology, een Industriemanager en een regionaal innovatiemanager. Uit gespreksnotities is het auditteam gebleken dat met de leden van de adviesraad gesproken wordt over opleidingsrelevante onderwerpen zoals: de behoefte binnen bedrijven aan technisch personeel, de belangrijkste competenties waarover studenten dienen te beschikken en het belang van internationalisering en outsourcing voor de sector in de nabije toekomst. De validiteit van het competentieprofiel wordt bewaakt door de structurele contacten met de beroepspraktijk. Deze contacten met het werkveld zijn op verschillende manieren verankerd in de opleiding. Bijvoorbeeld: de opleidingsmanager ED&I participeert namens de AHT in het landelijk clusteroverleg Engineering. Het landelijk overleg onderhoudt contact met de brancheorganisaties en de grote spelers in het beroepenveld; de opleiding heeft een opleidingsadviesraad (hierna: OAR) met vertegenwoordigers uit het werkveld. Met de OAR vindt minimaal 1x per jaar overleg plaats. Het thema hierbij is vooral de aansluiting van de opleiding op actuele ontwikkelingen in het werkveld; bij elk afstudeerproject is een externe deskundigen betrokken, waardoor ook vanuit het werkveld het gerealiseerde niveau en de relevantie van de competenties worden beoordeeld; stagebedrijven wordt expliciet gevraagd of het competentieprofiel van de opleiding herkenbaar is. De voltijd- en deeltijdvariant van de opleiding ED&I richt zich op de functionele toepassing van techniek waarbij de totale cyclus van producten, systemen en diensten aan bod komt. Daarbij horen het vertalen van de behoefte van de klant, het vinden en uitwerken van een technische oplossing, het ontwerp, de productie, het in gebruik nemen en het onderhouden van het product. Binnen de opleiding worden de volgende drie profielen onderscheiden: Design and Engineering (DE): creatie en herontwerp van producten, systemen en diensten; Operations and Maintenance (OM): onderhoud, beheer en productie vanuit technisch en bedrijfseconomisch perspectief; Business management (BM): combinatie van techniek, ondernemen en zakelijke dienstverlening. Het competentieprofiel is ontwikkeld met als perspectief de stand van zaken in het beroep over tenminste vijf jaar. De opleiding ED&I heeft het voornemen om in 2009 het competentieprofiel in samenwerking met het bedrijfsleven kritisch te evalueren omdat met name de internationale aspecten en globale ontwikkelingen zoals duurzaamheid (zie hierna) thans onvoldoende zichtbaar zijn. In dit verband constateert het auditteam dat internationalisering van de opleiding nog te weinig aandacht heeft gekregen. Er is wel een plan voor implementatie, maar het auditteam constateert dat dit aspect nog in de kinderschoenen staat. Ook merkt het auditteam op dat de opleiding de thans zichtbare technische basis in ieder geval dient te behouden, maar dat verder actualisering nodig lijkt met een aantal industrial design thema s waaronder: collaborative design engineering; interactive design en sustainable design. Wat betreft de leerroute OI&T ligt de nadruk met name op het technisch innoveren. De kern van de leerroute bestaat uit het leren omzetten van innovatieve concepten naar kansrijke processen en het verwezenlijken van renderende toepassingen: een combinatie van technische innovatie met ondernemerschap. OI&T begint met een brede basis voor de nodige technische en bedrijfskundige kennis. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 8

12 Na de brede basis kiest de student uit één van de drie profielen: Technisch Innovator: om zich te ontwikkelen tot een expert die wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen kan vertalen naar innovaties voor bedrijven; Technisch ondernemer: om zich te ontwikkelen tot een expert die zijn of haar eigen bedrijf opzet; Innovatiemanager: om zich te ontwikkelen tot iemand die technische innovatie goed kan doorvoeren in een onderneming. Binnen ED&I richt de leerroute OI&T zich op het vinden van productiekansen, het ontwerpen van commercieel- en technische haalbare producten, het produceren en het succesvol vermarkten van deze producten. De afgestudeerde van OI&T kan een marktvraag vertalen naar een technisch vraagstuk en is in staat innovatieve en creatieve oplossingen te bedenken en uit te werken. OI&T leidt studenten gericht op voor een breed technisch werkveld, voor zowel kleine als grote bedrijven en voor diverse sectoren. Binnen de opleiding wordt een voorselectie gemaakt door specifieke opdrachten aan te bieden die passen bij de ontwikkelingen in de regio. Met een goede interactie tussen het onderwijs en het bedrijfsleven komt die selectie vanzelf tot stand. Het lectoraat Technisch Innoveren en ondernemen is verbonden aan opleidingen binnen de AHT waaronder ED&I en hierbinnen de leerroute OI&T. Het lectoraat heeft als doelstelling het ontwikkelen en verspreiden van kennis rondom technisch innoveren en ondernemen, aansluitend op de praktijk. Daarmee levert het lectoraat een bijdrage aan de professionalisering van de onderwijs- en kennisfunctie van de AHT in haar regio. Eén van de kerntaken van het lectoraat is om docenten te professionaliseren op het terrein van uitvoeren van onderzoek en het versterken van de externe oriëntatie van de hogeschool door samenwerking met het regionale bedrijfsleven en kennisinstellingen. Het lectoraat heeft als primair doel het ontwikkelen en verspreiden van kennis rondom technisch innoveren en ondernemen, aansluitend op de praktijk. De meest concrete invulling van het lectoraat is op dit moment Moving Borders en het Innovation lab. Het lectoraat is nog duidelijk in een opbouwfase. De eerste stappen die gezet zijn hierin geven het auditteam het vertrouwen voor de toekomst. Een belangrijke rol is weggelegd voor het Innovation lab en de kenniskring waarin ook intensieve samenwerking gezocht wordt met het bedrijfsleven. Het opzetten van onderzoek en het professionaliseren van docenten op het gebied van het uitvoeren van onderzoek moet nog verder uitgebouwd worden. Het lectoraat zou meer kunnen samenwerken met UVA, VU of een Technische Universiteit. Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: de competenties sluiten rechtstreeks aan bij de eisen die op landelijk niveau door de beroepspraktijk op het terrein van engineering, innovation en construeren worden gesteld; validering van deze competenties vindt niet alleen plaats op landelijk maar ook op regionaal niveau; de op landelijk niveau overeengekomen en door het werkveld gevalideerde competenties zijn, naar het oordeel van het auditteam, een goede en volledige weergave van de ontwikkelingen binnen het domein engineering. Van belang is wel dat internationalisering binnen de opleiding meer aandacht krijgt. het lectoraat sluit vakinhoudelijk goed aan op de opleiding. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 9

13 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor? Bevindingen De hbo-kernkwalificaties zijn geïntegreerd in de beschrijving van de beroepscompetenties van de opleiding ED&I. De opleiding is nagegaan of alle competenties voldoende in het programma aan de orde komen. Daarnaast is afzonderlijk nagegaan of de hbo-kernkwalificaties voldoende zijn verankerd in het programma. De opleiding besteedt nadrukkelijk aandacht in de opleiding aan de Dublin Descriptoren. Dat wil zeggen: het is mogelijk de competenties en doelstellingen (deze laatste beschreven in de Beschrijving studieonderdelen ) te koppelen aan de Dublin Descriptoren. Ter adstructie geven wij de volgende voorbeelden: Kennis en inzicht: Het competentieprofiel is breed opgezet. In de opleiding zijn een aantal inhoudelijke leerlijnen te herkennen waarin basiskennis (wiskunde, natuurkunde), technische kennis (constructieleer, fabricagetechnieken, meet en regelsystemen) en gespecialiseerde beroepskennis (toepassingen) aan bod komen. Dit komt ook in de beschrijving van de studieonderdelen naar voren: zo wordt binnen het onderwerp Mechanische systemen aandacht besteed aan onderwerpen uit de technische mechanica, de sterkteleer en de constructieleer van aandrijfcomponenten. Bij het studieonderdeel Statistics: Basic Engineering Tools wordt aandacht besteed aan elementaire statistische begrippen en bij Fabricagetechnieken aan de kenmerken van het gietproces, draaien, frezen, verbindingstechnieken en het assemblage gericht ontwerpen. In het werken aan beroepsopdrachten wordt steeds op meerdere competenties een beroep gedaan. Dit geldt voor projecten, stage, ingenieursfase, minoren van de opleiding en afstudeeropdracht. De student leert daar kennis en vaardigheden van verschillende vakgebieden integreren. Toepassen kennis en inzicht: Bij elke competentie staat de aanpak en oplossing van praktijkproblemen centraal. De student leert in de basisvakken complexe probleemsituaties analysen met behulp van concepten, modellen en complexe algoritmen. Tijdens de projecten en de ondersteunende lessen in methodisch ontwerpen wordt de student getraind in een systematische probleemaanpak, in practica ontwikkelt de student instrumenteel-technische vaardigheden en bij het werken aan beroepsopdrachten leert hij deze vaardigheden zelfstandig toepassen. Zo wordt bij het studieonderdeel Process Control Tools in een aantal practicumsessies aandacht besteed aan de besturing door middel van een relais schakeling. Ook leren studenten bij dit studieonderdeel omgaan met de componenten uit de digitale techniek. De student wordt bij het werken aan beroepsopdrachten vanaf het begin uitgedaagd om zelf problemen te definiëren, nieuwe inzichten te ontwikkelen en in een nog niet bestaand ontwerp te realiseren. Oordeelsvorming: In de projecten leert de student planmatig en reflecterend tewerk gaan, eerst onder begeleiding van docenten en later zelfstandig. Tijdens de lessen COM en bij de SLB wordt hij/zij daarin ondersteund. Bij verschillende projecten, zoals bijvoorbeeld Cogeneration in het tweede jaar komen problemen van energiebeleid aan bod. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 10

14 Communicatie: Communiceren is van belang bij elke competentie. In het werken aan de beroepsopdrachten maar ook bij het vakonderwijs komt deze bekwaamheid impliciet en expliciet vaak aan de orde. Bij de lessen COM in het eerste jaar wordt de vaardigheid expliciet getraind. In de projecten ontwikkelen studenten managementvaardigheden, en komen ook zelfevaluaties, peerfeedback en reflecties aan bod. Leervaardigheden: Bij de ontwikkeling van het competentieprofiel is gekozen voor een brede inhoudelijke insteek en voor een systematische wisseling in niveaus van werken. Dit leidt tot een breed spectrum van beroepsopdrachten in de basis en tegelijkertijd de mogelijkheid van unieke specialisaties/combinaties. Studenten leren tijdens de studieloopbaanbegeleiding en het opstellen en bijhouden van hun persoonlijk opleidingsplan systematisch te reflecteren en geven richting aan de studieloopbaan. Ze ontwikkelen vaardigheden om zich te oriënteren op eigen kwaliteiten en vandaar keuzes te maken voor beroepstaken en beroepscontexten. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als goed en wel op grond van de volgende observaties: de competenties en de daarvan afgeleide generieke en beroepsspecifieke competenties bevatten alle elementen waar de Dublin Descriptoren betrekking op hebben en wel met een bereik dat overeenkomt met het hbo-niveau waar de Dublin Descriptoren expliciet naar verwijzen; de competenties sluiten aan bij de vijf dimensies van de Dublin Descriptoren. Zij zijn in het studieprogramma verankerd in termen van helder uitgewerkte doelstellingen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 11

15 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Criteria Het facet Oriëntatie HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Zijn de eindkwalificaties van de opleiding mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties? Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor de betreffende opleiding vereist of dienstig is? Bevindingen Zoals aangegeven in facet 1.1 is het werkveld bij de ontwikkeling van het competentieprofiel betrokken geweest. De competenties zijn gericht op het uitoefenen van een beroep op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar. Het beroepsprofiel en de daarmee samenhangende beroepscompetenties en de doelstellingen van de opleiding beschrijven een voldoende niveau van beroepsuitoefening en sluiten aantoonbaar aan bij de beschrijving van het bachelor niveau in de Dublin Descriptoren. Daarmee is aangegeven dat de opleiding ED&T/OI&T gerekend kan worden tot het hoger onderwijs. De wijze waarop de opleiding de Dublin Descriptoren heeft uitgewerkt en in het programma heeft opgenomen, is onder facet 1.2. beschreven. ED&T afgestudeerden vinden een baan als project engineer, proces engineer, product engineer, mechanical engineer, zelfstandig ontwerper, productmanager, operations of maintenance manager, project engineer en project manager en zelfstandig ondernemer. Dit binnen een divers aantal branches, zoals: machinebouw, ingenieursbureaus, gemeentes, jachtenbouw, tuinbouw, procestechnologie, offshore, staalindustrie, verpakkingsindustrie, ontwerpbureaus en energietechniek. De leerroute OI&T binnen EI&D leidt ingenieurs op in het vinden van productiekansen, het ontwerpen van commercieel- en technische haalbare producten, het produceren ervan en het succesvol vermarkten van deze producten. Het auditteam constateert op basis van de bestudering van documenten dat de opleiding ED&T/OI&T in het curriculum voldoende aandacht besteedt aan deze beroepsrollen. Tevens besteedt de opleiding uitgebreide en praktisch vormgegeven aandacht aan de inhoudelijke kant van deze rollen. De competenties van de opleiding zijn geformuleerd in termen van beroepscompetenties die aantoonbaar (zie 1.1.) in samenspraak met het beroepenveld zijn opgesteld en door dat beroepenveld zijn gevalideerd (via de opleidingsadviesraad). Daarmee is op het niveau van opleidingsdoelstellingen de oriëntatie op het voor ED&T relevante werkveld geborgd. De opleiding beschikt behalve over een adviesraad over verschillende contacten met het werkveld. Hiertoe behoren contacten die docenten hebben met het werkveld, contacten met stagegevers en alumni. Door middel van al deze contacten met het werkveld toetst de opleiding het profiel en de competenties aan de beroepspraktijk. Het werkveld bevestigt de opleiding in de gemaakte keuzes ten aanzien van het competentieprofiel. In de vertaalslag naar het curriculum worden jaarlijks de trends en ontwikkelingen bezien in relatie tot het opleidingsprogramma. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 12

16 Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als goed en wel op grond van de volgende observaties: de opleiding heeft de landelijk overeengekomen competenties uitgewerkt tot op het niveau van doelstellingen. De opleiding houdt actuele ontwikkelingen in het beroepenveld bij en verwerkt deze in het studieprogramma; de opleiding heeft goed zicht op de functies waarvoor studenten opgeleid worden; in de van het beroepsprofiel afgeleide opleidingsspecifieke competenties wordt uitdrukkelijk ook het niveau van de beginnende beroepsbeoefenaar geformuleerd. SAMENVATTEND OORDEEL DOELSTELLINGEN OPLEIDING : VOLDOENDE Het auditteam beoordeelt het Onderwerp Doelstellingen Opleiding voor de beide opleidingsvarianten als voldoende uitgaande van de volgende overwegingen: de opleiding heeft goed zicht op de ontwikkelingen in het werkveld. Zij betrekt het werkveld bij de opleiding, i.c. de verschillende profielen; de competenties van de verschillende profielen zijn afgeleid van de eisen die vanuit het beroepenveld worden gesteld aan afgestudeerden van deze opleiding. Studenten vinden mede daarom gemakkelijk een baan; de opleiding geeft blijk van het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe initiatieven waarbij men de praktijk, i.c. het werkveld actief betrekt hetgeen naar de mening van het auditteam de relevantie van het curriculum alsmede de voorbereiding van de student op het werkveld ten goede komt. Conform de Beslisregels Accreditatie zoals vastgelegd in het NVAO-Accreditatiekader, kan een Onderwerp niet hoger scoren dan voldoende. Het auditteam beoordeelt evenwel twee van de drie facetten van het onderwerp Doelstellingen Opleiding als goed. Dit rechtvaardigt een kwalificatie goed voor dit onderwerp. Reden voor het auditteam de kwalificatie goed als extra aantekening aan het oordeel toe te voegen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 13

17 Onderwerp 2: Programma Dit onderwerp kent acht facetten: 1.eisen hbo; 2. relatie tussen doelstellingen en inhoud; 3. samenhang programma; 4. studielast; 5. instroom; 6. duur; 7. afstemming tussen vormgeving en inhoud; 8. beoordeling en toetsing. Facet 2.1. Eisen HBO Criteria Het facet Eisen HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Vindt kennisontwikkeling van studenten plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek? Heeft het programma aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline? Waarborgt het programma de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft het aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk? Bevindingen De uitgangspunten van de onderwijsprogramma s van de AHT zijn als volgt samen te vatten: beroepsproblemen staan in alle technische opleidingen centraal (zie hierna); de funderende disciplines ondersteunen dit. De opleidingen zijn consequent competentiegericht; de student krijgt tijdens zijn opleiding in toenemende mate de verantwoordelijkheid voor zijn eigen leerproces; de opleider faciliteert dit. De studenten worden opgeleid tot zelfsturende professionals; de uitgangspunten zijn opgenomen in de onderwijsvisie van de AHT en bieden ruimte aan de opleidingen hier afzonderlijk de ontwikkelpunten uit te halen voor de ontwikkeling en uitvoering van het competentiegericht onderwijs. Het auditteam heeft het studieprogramma (voltijd en deeltijd) bestudeerd. Hieruit blijkt dat in het eerste studiejaar ruim aandacht wordt besteed aan funderende vakken zoals Wiskunde, Natuurkunde en Digitale technieken. In het tweede jaar wordt onder andere aandacht besteed aan Mechanische systemen en Thermodynamica alsmede aan Fabricagetechnieken en Materiaalkunde. Er is ruimte binnen het tweede studiejaar voor drie projecten. Het derde en vierde studiejaar staan in het teken van stages, de minor en het afstudeerproject. Ook wordt in het derde studiejaar aandacht besteed aan de juridische kant van het vakgebied, het schrijven van een businessplan en aan kwaliteitszorg. Niet alleen via praktijkopdrachten in projecten en stage ontwikkelen studenten algemene en specifieke beroepsvaardigheden, maar ook via werkcolleges en practica. Elke opleiding heeft een speciaal programma ontwikkeld waarin aandacht besteed wordt aan communicatieve vaardigheden en computervaardigheden. Tevens is hierbinnen de studieloopbaanbegeleiding opgenomen. Voor de voltijdvariant geldt het volgende. Een belangrijk aspect van de ED&I voltijdopleiding is de beroepsgerichtheid van het derde en vierde leerjaar. Het eerste en tweede leerjaar wordt gekenmerkt met aanbodgericht onderwijs met het doel alle studenten een technische basis mee te geven. In het derde en vierde leerjaar gaat de student steeds meer zelfsturing geven aan zijn leren. Door bij bepaalde bedrijven of in bepaalde branches een stage of een ingenieursfase door te brengen kan de student een unieke eigen invulling geven aan de studie. Zo kan een student bijvoorbeeld kiezen voor de jachtenbouw of de offshore en binnen die branche alle competenties van de opleiding behalen. Daarnaast is er voor de student de mogelijkheid zich extra te verdiepen in bijvoorbeeld de automatisering (aansturen van machines) of elektrotechniek. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 14

18 Voor de deeltijdvariant geldt het volgende. De deeltijdopleiding richt zich op volwassenen die over werkervaring beschikken in het domein van de opleiding op minimaal MBO-niveau. Studenten verwerven (de aanvulling op) hun beroepscompetenties tijdens de opleiding deels op hun werkplek. Het programma van de deeltijd is opgebouwd uit studieonderdelen die ook worden aangeboden op de voltijdopleiding. Het studieprogramma wordt sterk gecomprimeerd aangeboden. Twintig studiepunten zijn jaarlijks in het programma gereserveerd voor competentieontwikkeling op de werkplek. Het auditteam heeft het leerplanschema voor de deeltijdvariant bestudeerd en beoordeelt dit als adequaat voor een deeltijdopleiding. Het auditteam heeft studiemateriaal bestudeerd van ED&I/OI&T waaronder de Workshop Octrooirecht en Businessplan alsmede een beschrijving van de studieonderdelen van de opleiding. Hieruit is gebleken dat per studieonderdeel een korte beschrijving wordt gegeven en een opsomming van de competenties en de doelstellingen, de werkvormen worden genoemd alsmede de toetsvorm en de weging va de toetsen. Het aantal contacturen is bepaald alsmede het studiemateriaal. Ook is de relatie aangegeven met andere studieonderdelen. ED&I biedt een studieprogramma aan, waarin studenten hun competenties ontwikkelen door te werken aan concrete beroepsproblemen. Hierdoor kunnen ze zich optimaal voorbereiden op een functie in de beroepspraktijk. De praktijkgerichtheid krijgt vorm door projecten, lezingen en excursies, action learning, stage en afstudeeropdracht. Action Learning wordt vanaf het derde jaar als werkvorm toegepast. Bij deze werkvorm brengen studenten direct een verband aan tussen de theorie en de praktijk waarbij een opdracht wordt uitgevoerd bij het bedrijf waar ze op dat moment voor de ingenieursfase werken. Wat betreft de leerroute OI&T binnen ED&I is het auditteam het volgende gebleken. Vóór de start van de leerroute OI&T is het propedeusejaar in detail uitgewerkt. De jaren twee en drie zijn globaler beschreven en worden in detail ingevuld op basis van de ervaringen met de propedeuse in studiejaar Bij het opstellen van het leerplanschema is uitgegaan van de volgende uitgangspunten: het profiel van de leerroute OI&T komt voor minimaal 60% overeen met het overkoepelende competentieprofiel van ED&I; in de eerste twee kwartalen weegt de integrale leerlijn zwaarder dan in de laatste twee. Reden hiervoor is dat de student vanaf de eerste dag geconfronteerd wordt met het werken in projecten en met een behoorlijke mate van vrijheid en eigen verantwoordelijkheid. gastdocenten en sprekers worden voor het hele jaar ingepland. Het invullen wordt, voor een optimale aansluiting op de ontwikkelingen binnen de projecten, zo laat mogelijk bepaald. Het auditteam heeft de lijst met gastdocenten van de opleiding bestudeerd. Hieruit blijkt dat de opleiding over de studiejaren 2006 t/m gastdocenten heeft uitgenodigd afkomstig van onder andere NUON, Shell/NAM, Tebodin, Energie Centrum Nederland en Dutch Thermal Engineering. eind van iedere week is een evaluatiemoment m.b.t. voortgang. Zowel docenten als studenten zijn hierbij betrokken. leren is het meest effectief als een student het aan anderen uitlegt. Studenten regelmatig een elevator pitch te laten houden over actuele onderwerpen en thema s. Projecten hebben een belangrijke plaats in het programma. In de projecten werken de studenten vanaf het begin aan beroepsproblemen en tijdens het hele opleidingstraject komen ze in aanraking met actuele ontwikkelingen in het vakgebied. Gedurende het eerste jaar zijn de projectopdrachten grotendeels gesimuleerd en ontworpen door docenten. Ze worden binnenschools uitgevoerd. Ook in het tweede studiejaar werken de studenten nog binnenschools aan projecten, maar deze worden aangereikt door externe opdrachtgevers. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 15

19 De projecten zijn groter en complexer dan in het eerste jaar en er wordt meer zelfstandigheid van de studenten gevraagd. Na de stage, in de eerste helft van het derde leerjaar, voeren de studenten de praktijkopdrachten uit binnen de drie profielen van ED&I: Design and Engineering (DE), Operations and Maintenance (OM) en Business Management (BM). Voor propedeusestudenten van de opleiding ED&I en de leerroute OI&T worden er beroepsoriënterende lezingen georganiseerd. Deze lezingen worden verzorgd door verschillende bedrijven en vinden plaats in het kader van het studieloopbaanbegeleiding programma. Ook bezoeken de studenten in het kader van hun project bijvoorbeeld de installatiebeurs om onderzoek te doen op het terrein van duurzame energie, als onderwerp van hun project. Voor de tweedejaars zijn er verschillende excursies naar bijvoorbeeld Corus, bij het vak materiaalkunde en fabricagetechniek en naar Nuon in het kader van het project Cogeneration. In de eerste helft van het derde studiejaar lopen de studenten van de voltijdopleiding stage bij een bedrijf. Als voorbereiding op de externe periodes in de leerjaren drie en vier doen de studenten beroepsvaardigheden op in het eerste en tweede leerjaar. Daarbij gaat het niet alleen om de projecten maar ook om concrete vaardigheden zoals werkplaatstechnieken, technisch tekenen, verslaglegging, samenwerken, besturings-, en meet- en regeltechniek. De studenten oriënteren zich in de stage op één of meer mogelijke beroepen, binnen één of meer domeinen van het competentieprofiel. In de stagehandleiding staan alle voorwaarden en afspraken vermeld. Stages en afstudeeropdrachten kunnen onder bepaalde voorwaarden ook bij buitenlandse bedrijven worden uitgevoerd. Studenten kunnen hiervoor ondersteuning krijgen bij het bureau internationale contacten. Ook door de stagebegeleiding krijgen docenten veel informatie over ontwikkelingen in de praktijk. Elke externe plaats (voltijd), stage, ingenieursfase en het afstudeerproject, wordt bovendien minimaal een keer bezocht door een docent, die daar ook contact heeft met de bedrijfsbegeleider. Stagebedrijven wordt daarbij expliciet gevraagd naar de aansluiting van de opleiding op het werkveld. Informatie over de aansluiting op de beroepspraktijk krijgt de opleiding ook via de externe deskundigen die worden ingeschakeld bij de beoordeling van de afstudeeropdrachten. Recent is een nieuw lectoraat Technisch Innoveren en Ondernemen ingesteld. Het lectoraat heeft als één van de vier kerntaken het opzetten en uitvoeren van toegepast onderzoek in wisselwerking met de omgeving. Docenten en studenten worden hier actief bij betrokken. Met ondersteuning vanuit het lectoraat zijn de twee projecten Innovatielab en Moving Borders met RAAK/SIA-subsidie gehonoreerd. De gebruikte vakliteratuur wordt door de docenten jaarlijks geselecteerd, onder meer op basis van relevantie, actualiteit, leesbaarheid en prijsstelling. Naast boeken wordt steeds meer gebruik gemaakt van relevante websites en artikelen uit vakbladen. Daarnaast komen internationale normen en Europese richtlijnen aan bod. Uit het door het auditteam bestudeerde overzicht van gebruikte literatuur blijkt dat de opleiding met name gebruik maakt van Nederlandstalige literatuur. Bij een enkel studieonderdeel, zoals Beheer en onderhoud wordt Engelstalige literatuur gebruikt. Naar de mening van het auditteam zou er binnen de opleiding meer gebruik kunnen worden gemaakt van Engelstalige literatuur. Er is op dit terrein uitstekende literatuur beschikbaar. Gebruik hiervan kan ook een impuls betekenen voor de internationale oriëntatie van de opleiding. Het auditteam wijst in dit verband naar de eveneens tot de AHT behorende opleiding Aviation. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 16

20 De beroepspraktijk van veel bedrijven rond Amsterdam is internationaal georiënteerd. Ook regionale bedrijven hebben internationale relaties en spelen in op internationale technische ontwikkelingen. Tijdens de periodes die de studenten bij bedrijven werken komen ze hiermee in aanraking. In het meerjarenplan van de opleiding zal expliciet aandacht worden besteed aan de internationale oriëntatie. Er is een eerste versie opgesteld van een internationaliseringplan. Het volgende is inmiddels gerealiseerd: bij de ingenieursfase en bij het afstudeerverslag wordt steeds vaker het verslag in het Engels geschreven omdat dit een vereiste is van het bedrijf; een groeiend aantal studenten gaat in het buitenland voor een stage of afstudeerproject. Het afgelopen schooljaar waren studenten in Engeland, Singapore, USA en Suriname; studenten kunnen samen met studenten E-technologie deelnemen aan een internationale projectweek in Antwerpen aan de Plantijnhogeschool. Dit project wordt begeleid door docenten van de HvA en van Plantijn; studenten kunnen per september 2008 een Engelstalige minor volgen in Béthune (Frankrijk) op het terrein van Mechanical Engineering; bij het vak Warmte kracht koppeling in het tweedejaar worden de lessen in het Engels gegeven. Ook wordt er gebruik gemaakt van Engelstalige vakliteratuur. Uit de Student Tevredenheids Monitor (STM) blijkt dat de studenten tevreden zijn over de inhoud van de opleiding maar dat vooral de ouderejaars minder te spreken zijn over de internationale oriëntatie van de opleiding. Dit probleem wordt herkend en inmiddels zijn de eerste stappen gezet om dit te verbeteren zoals hierboven aangegeven. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als goed en wel op grond van de volgende observaties: de interactie met de beroepspraktijk vindt plaats zowel op het niveau van programmaontwerp als op het niveau van de programma-uitvoering; de ontwikkeling van kennis en beroepsvaardigheden van de studenten vindt plaats via recente vakliteratuur, via door de beroepspraktijk ingebrachte projecten & cases en via aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal; de opleiding heeft inmiddels adequate maatregelen genomen om de internationale dimensie binnen de opleiding ED&T en de leerroute OI&T duidelijker te profileren; de verbinding tussen werkplek en studieprogramma is nadrukkelijk aanwijsbaar in het gehele opleidingsprogramma. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding ED&I/OI&T, Hogeschool van Amsterdam 17

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische bedrijfskunde voltijd

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal School of Agriculture & Technology Hogeschool INHOLLAND Delft Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Aviation voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Aviation voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Aviation voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bouwkunde - BK, voltijd, deeltijd Hogeschool van Amsterdam Instituut Bouwkunde en Civiele Techniek Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Hogeschool voor Management en Documentaire Informatievoorziening Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd CROHO nr.34479 Saxion Hogescholen Hobéon Certificering

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd Saxion Hogeschool Deventer Commerciële Economie voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Haagse Hogeschool Afdeling Sociaal Pedagogische Hulpverlening Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport ten behoeve van Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Fiscale Economie voltijd Saxion Hogescholen Enschede en Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal Nationale Handels Academie Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. Maritiem Officier - MAROF voltijd. Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek

Adviesrapport accreditatie. Maritiem Officier - MAROF voltijd. Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek Adviesrapport accreditatie Maritiem Officier - MAROF voltijd Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding voor Ergotherapie, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogescholen, locatie Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Verpleegkunde voltijd deeltijd duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Verpleegkunde voltijd deeltijd duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Verpleegkunde voltijd deeltijd duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde Fontys Lerarenopleiding Tilburg voltijd. Stichting Fontys Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde Fontys Lerarenopleiding Tilburg voltijd. Stichting Fontys Hogescholen Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde Fontys Lerarenopleiding Tilburg voltijd Stichting Fontys Hogescholen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek - FNT Instituut voor Innovatie, Industrie en Informatica Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Zorg en Welzijn Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd en deeltijd (Croho 34404) En Informatiedienstverlening en -management voltijd en deeltijd (Croho 34649) Saxion

Nadere informatie