Ontwerp VGRP. Deliverables - op te leveren producten\t4.2 Controlled - extern\w10a0102.r07.ontwerpvgrp.doc

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwerp VGRP. Deliverables - op te leveren producten\t4.2 Controlled - extern\w10a0102.r07.ontwerpvgrp.doc"

Transcriptie

1 Verbreed GRP Gemeente Wijdemeren Ontwerp VGRP In opdracht van Gemeente Wijdemeren Projectnummer W10A0102 Documentnaam S:\Data\Project\W10\W10A0102\2 (T ) Inhoudelijk - Technisch\T4 Deliverables - op te leveren producten\t4.2 Controlled - extern\w10a0102.r07.ontwerpvgrp.doc 29 september 2011 Postadres Postbus AG DELFT Nederland T +31(0) F +31(0) Bezoekadres Delftechpark XJ DELFT Nederland KVK Haaglanden ING Bank Delft IBAN NL 63 ING B /BIC INGBNL2A MWH is ISO 9001:2008 en VCA* gecertificeerd

2 2

3 Inhoudsopgave Samenvatting 1 Inleiding Aanleiding Doelstelling Aanpak Geldigheidsduur Procedure 5 2 Evaluatie GRP Inleiding Evaluatie van de geplande maatregelen Evaluatie van de doelstellingen Evaluatie financiën en personele inzet Conclusie 13 3 Gewenste situatie Inleiding Visie op de doelstellingen voor de komende planperiode Overleg met andere overheden en relaties met andere plannen Doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden Prestatie-indicatoren Drie scenario s voor de opgave 34 4 Huidige situatie en toetsing Inleiding Nog niet aangesloten bestaande bebouwing Overzicht aanwezige voorzieningen Toestand van de riolering Vergunningen Overzicht toetsing 42 5 De opgave Inleiding Visie en aandachtspunten Uitwerking drie scenario s Overzicht streefwaarden prestatie-indicatoren Aanleg voorzieningen Beheer van bestaande voorzieningen Overzicht maatregelen 83 6 Organisatie en financiën Personele middelen: te leveren arbeidsinspanning Financiële middelen 86 3

4 6.3 Kostendekking 88 7 Conclusies en besluit 96 Bijlagen Kaart Overzicht Riolering, schaal 1: (Separaat, A0, MWH d.d. 28 april 2011) Bijlage 1: Benchmark Rioleringszorg 2010 Bijlage 2: Samenwerken in de regio, Wijdemeren en BOWA Bijlage 3: Overzicht belangrijkste plannen en wettelijke taken Bijlage 4: Overzicht Kader Richtlijn Water (KRW) en Natura 2000 in Wijdemeren Bijlage 5: Overzicht maatregelen Bijlage 6: Overzicht uitgaven rioolvervangingen Bijlage 7: Overzicht vervanging en verbetering hoofdrioolgemalen Bijlage 8: Overzicht kosten en rioolheffing per jaar Bijlage 9: Reactie Provincie Noord-Holland en Waternet op concept Ontwerp VGRP Bijlage 10: Raadsvoorstel commissie 15 juni 2011 Bijlage 11: Afkortingen en begrippenlijst 4

5 Samenvatting Het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) voor de planperiode vervangt het voorgaande GRP , dat is verlengd tot en met Het VGRP is een beleidsmatig planinstrument van de gemeente Wijdemeren en betreft de wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Op basis van doelstellingen worden maatregelen opgesteld, wordt in beeld gebracht wat de benodigde middelen zijn en wordt de financiering (rioolheffing) ingericht. Het VGRP is een wettelijk verplicht plan met de volgende functies: Kader voor de invulling van de gemeentelijke zorgplichten. Interne afstemming van gemeentelijke zorgplichten met overige gemeentelijke beleidsvelden en taken (bouwen, woningtoezicht, milieu, openbare ruimte, financiën). Afstemming van gemeentelijke zorgplichten met onder andere waterbeheerder en provincie. Continuïteit in de invulling van de gemeentelijke zorgplichten in het algemeen en voortgangsbewaking in het bijzonder. In het VGRP wordt als eerste het gevoerde beleid van de afgelopen periode ( ) geëvalueerd ten aanzien van geplande maatregelen, doelstellingen, financiën en personele inzet. Vervolgens wordt achtereenvolgens ingegaan op: gewenste situatie voor de zorgplichten; huidige situatie en een toetsing hiervan aan de gewenste situatie; de benodigde maatregelen om de gewenste situatie te bereiken/naderbij te brengen; kosten, planning en middelen (organisatie en financiën). Evaluatie Met betrekking tot het naderbij brengen van de doelstellingen uit 2006 en in relatie tot de beschikbare middelen en personele inzet is veel bereikt. In de afgelopen periode is ook veel geïnvesteerd in een betere afstemming met Waternet. Vanwege het personeelsgebrek en personele wisselingen op de rioleringsafdeling zijn minder maatregelen uitgevoerd dan gepland. Er is echter wel een aanzet gegeven om het rioolbeheer goed in kaart te brengen. Visie en gewenste situatie In de komende planperiode zijn vier onderwerpen die specifieke aandacht vereisen: Verhogen effectiviteit van het rioolbeheer en invoeren van structureel preventief gemalenbeheer. Invullen van de nieuwe gemeentelijke grondwatertaak. Invullen van de gemeentelijke hemelwatertaak. Maatregelen ten behoeve van het verbeteren van oppervlaktewaterkwaliteit in relatie met Natura 2000, Waterkwaliteitsspoor, Kaderrichtlijn Water en duurzamer omgaan met hemelwater. Dit betreft in elk geval het saneren van foutieve aansluitingen Loosdrecht en zorgdragen dat geen of minimaal HWA op de drukriolering is aangesloten (hiervoor wordt eerst een plan opgezet). 5

6 Voor de komende periode maakt de gemeente de volgende principiële keuzes: Hemelwaterzorgplicht, klimaatverandering en wateroverlast Water op straat is niet te voorkomen zonder maatschappelijk onverantwoorde kosten te maken. Wateroverlast mag echter niet leiden tot schade aan woningen of gebouwen met een nader vast te stellen frequentie. In geval van kans op schade bij zeer extreme regenval (zeldzamer dan eens per 5 jaar) zullen maatregelen worden genomen als de economische of technische levensduur van riolen is bereikt. Dit kan zijn een gescheiden rioolstelsel aanleggen en/of het gemengde stelsel groter dimensioneren om de schade (niet het water op straat) te voorkomen. De gemeente ziet liever innovatieve oplossingen op het gebied van apart inzamelen van hemelwater (groen dak / waterplein), dan extra riolen aan te leggen. Ook wijst de gemeente gebieden aan waar eigenaren zelf moeten zorgdragen voor het verwerken van hemelwater op eigen terrein middels infiltratie of direct laten afvoeren naar aangrenzend open water. Schade kan ook worden voorkomen door een hierop gerichte inrichting van de openbare ruimte te bepalen. De grenzen van de hemelwaterzorgplicht van de gemeente zijn weergegeven op de bij het VGRP behorende kaart. Grondwaterzorgplicht De wenswaarde voor ontwatering van bestaand en nieuwbouwgebied is 0,7 m beneden maaiveld, conform het landelijk gemiddelde. Dit is een keuze op het raakvlak tegengaan grondwateroverlast en tegengaan verdroging. Het grondwaterpeil hoeft niet laag gehouden te worden zodat het regenwater kan infiltreren en geen overlast kan ontstaan. Ecologische risico s en verder inklinken voorkomen zijn belangrijker dan grondwateroverlast. In bestaand gebied kan de gewenste ontwatering in Wijdemeren daarom minder groot zijn. Dit wordt komende planperiode onderzocht. Communicatie en rioolheffing Afhandeling van klachten is de zorg van de gemeente. De indiener dient op de hoogte te worden gehouden van de voortgang van de afhandeling. De gemeente stelt een waterloket in met een back office om, waar nodig, vast te stellen wie verantwoordelijk is voor (grond)water gerelateerde klachten. Doelen, prestatie-indicatoren Op basis van deze vier onderwerpen en keuzes zijn voor de gewenste situatie doelen geformuleerd. De doelen voor de afvalwaterzorgplicht en effectief rioolbeheer zijn voor een groot deel overeenkomend met de doelen zoals deze gehanteerd zijn in de vorige planperiode. De doelstelling ten aanzien van ongewenste emissies is uitgebreid met de emissie naar grondwater. Daarnaast zijn twee doelen toegevoegd. Als eerste doel de verwerking van ingezameld hemelwater en als tweede doel de zorg dat het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert. Gekoppeld aan deze doelen zijn er voor drie belangrijke maatregelen een prestatie-indicator geformuleerd. Dit zijn: Reductie ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem en grondwater, de streefwaarde is 1,25% van de nu aanwezige 107,52 ha verhard oppervlak per jaar afkoppelen (dit is m², gemiddeld over 5 jaar). Acceptatie van water op straat en wateroverlast, in de planperiode van het VGRP mag water op straat voorkomen met een gemiddelde van 1x per jaar, daarna 1x per 2 jaar. Mate van robuustheid riolering met betrekking tot sterkte, waterdichtheid en afstromingstoestand, minimaal 90% van de riolen voldoen aan de ingrijpmaatstaven van NEN

7 Ambitienivo en scenariokeuze De zorgplicht grondwater wordt deze planperiode op een laag ambitieniveau ingestoken. De reden hiervoor is dat er te weinig inzicht in de mate van overlast. Ook in de grondwaterstanden is te weinig inzicht aanwezig. Daarnaast moet ook een afweging gemaakt worden in hoeverre de gemeente middelen inzet om de ontwatering van het openbare gebied te verzorgen. Dit is een verplichting voor zover de bestemming van aanliggende percelen structureel nadelige gevolgen ondervindt en dit met doelmatige middelen (betaalbaar) mogelijk is. In de komende planperiode zal de aanwezigheid en omvang van grondwateroverlast worden onderzocht in het, op de kaart, aangegeven gebied. Hierna worden in de volgende planperiode mogelijk middelen op lange termijn in het plan opgenomen. In nieuwbouwgebieden wordt 0,7 m ontwatering nagestreefd zonder verlaging van bestaande grondwaterstanden. In het VGRP-ontwerp zijn drie ambitie scenario s beschreven voor het bereiken van de gewenste situatie. Op basis van deze drie scenario s kan de gemeenteraad kiezen voor een ambitieniveau en maatregelenpakket Scenario 1 is alleen wat wettelijk verplicht is ten aanzien van de zorgplichten. Bij scenario 2 wordt extra aandacht gegeven aan het schoonhouden van hemel- en grondwater door middel van een verbeteringsplan. Daarnaast wordt het afkoppelen van verhard oppervlak zowel in nieuwbouwgebieden als in bestaande bebouwde gebieden structureel aangepakt met een afkoppelkansenkaart. Aan de bescherming van Natura en KRW-wateren wordt inhoud gegeven door het leegpompen van de HWA-stelsels. Ten aanzien van afvalwater wordt er extra aandacht besteed aan het voorkomen van stankoverlast en de afvoerproblemen door het preventief beheer van gemalen verder te versterken. Op het gebied van klimaatverandering wordt extra aandacht besteed aan het onderzoek van wateroverlast door ook de interactie van het oppervlaktewater met de riolering en de afvoer van onverhard gebied mee te nemen. Voor storingen aan gemalen wordt gestreefd naar twee keer per jaar. In scenario 3 wordt ten aanzien van de zorgplicht hemelwater naast een afkoppelkansenkaart ook een Structuurplan Hemelwater opgesteld. In een dergelijk plan wordt beschreven hoe op de lange termijn het systeem volledig omgebouwd kan worden tot een duurzaam gescheiden stelsel. Daarnaast wordt er in gescheiden gerioleerde gebieden aandacht besteed aan het voorkomen van lozing van vervuild straatwater (bijvoorbeeld van het wassen van auto s) door hier speciale voorzieningen aan te leggen. Voor de bescherming van Natura en KRW-wateren worden, aanvullend aan scenario 2, zuiverende voorzieningen toegepast zoals een bodemfilter of een helofytenfilter bij hemelwaterstelsels. Ten aanzien van klimaatontwikkeling wordt eenzelfde eis gehanteerd als bij scenario 2, namelijk maximaal één keer per 2 jaar water op straat. Maar daarbovenop wordt gestreefd naar één keer per 100 jaar geen schade door wateroverlast. Voor de gemalen wordt gestreefd naar één storing per jaar.. 7

8 Toetsing en maatregelen In het ontwerp VGRP is een overzicht gegeven van de aanwezige voorzieningen en is de huidige situatie beschreven. Deze is getoetst aan de hand van de functionele eisen en maatstaven uit hoofdstuk 3. Op basis van deze toetsing zijn maatregelen voorgesteld bij de verschillende deeltaken van de gemeente. Dit is onderverdeeld in aanleg van voorzieningen (bestaande bebouwing, nieuwbouw) en beheer van bestaande voorzieningen (onderzoek, beheer, onderhoud, verbetering). Organisatie en financiën Voor de personele capaciteit is een vergelijking gemaakt van de huidige situatie met de gewenste situatie. Aanvullend zijn ook urenramingen voor de afdelingen communicatie en voorlichting en Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving opgenomen, waarvoor een bedrag begroot is wat opgenomen zal worden in de rioolheffing. Er zijn geen knelpunten en de personeelsbezetting is sinds mei 2010 op sterkte. In de komende jaren zal door een efficiëntere bedrijfsvoering de benodigde personele inzet met minstens 9% afnemen. De huidige rioolheffing is 195,80. In onderstaande tabel zijn de kosten en het verloop van de rioolheffing weergegeven in de planperiode tot en met Pas in 2017 wordt voor het eerst weer geld aan de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan toegevoegd. Tot en met 2028 kan de heffing vervolgens gelijk blijven, maar dient wel jaarlijks voor inflatie gecorrigeerd te worden. Tabel 1: Overzicht kosten en rioolheffing (hoge tarief) in de planperiode Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 Gemiddelde uitgaven *) Gemiddelde kosten per heffingseenheid ,93 300,43 307,77 Kosten per heffingseenheid in ,43 317,98 332,04 Heffing ,38 217,34 217,34 Heffing ,92 241,25 241,25 Heffing ,61 267,78 267,78 Heffing ,67 297,24 297,24 Heffing ,87 315,07 323,99 Heffing ,00 321,37 330,47 *) exclusief personeelskosten en kapitaalslasten Voor een kostendekkende rioolheffing moeten de tarieven de komende jaren stijgen. De huidige heffing is lager dan de jaarlijkse exploitatiekosten (excl. nieuwe investeringen). De oorzaken zijn: kosten op het gebied van hemelwater en grondwater, die worden vanaf 2008 ten laste van de rioolheffing gebracht ( 18,40 per heffingseenheid); de uitbreiding van het takenpakket op het gebied van hemelwater en grondwater vanaf Deze kosten zijn opgenomen in de scenario s; het gewogen aantal heffingseenheden is 474 eenheden lager (4%) dan in het vorige GRP geraamd ( 8,10 per heffingseenheid); (personeels)kosten voor milieucontroles en communicatie met betrekking tot riolering en watertaken worden voortaan ten laste van de heffing gebracht ( 2,20 per heffingseenheid); de tarieven voor eigen personeelskosten zijn sterk gestegen en zijn voortaan inclusief indirecte uren ( 10,00 per heffingseenheid); in de afgelopen jaren is het tekort aangevuld uit de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan en hiermee kan niet langer worden doorgegaan, omdat de voorziening leeg raakt; 8

9 Inflatiecorrectie van 2% bedraagt 2,93 per heffingseenheid; Afschrijven aanleg en verbeteringsinvesteringen (in ,50 per heffingseenheid); Toename rente en afschrijving voor vervangingsinvesteringen door toename investeringen en rentestijging ( 52,82 per heffingseenheid). In totaal is van de stijging van 195,80 met 99,95 tot 295,75 hiermee verklaarbaar. Dit is 91% van de stijging tot 306,00 in De huidige rioolheffing is gesplitst in een laag en hoog tarief. Het lage tarief wordt in de praktijk geheven over garageboxen waar geen afvalwater vrijkomt. De rioolheffing kan eventueel worden gesplitst naar het gebruik van de zorgplichten afvalwater enerzijds (83%) en hemelwater (15%) en grondwater anderzijds (2%). Dit is de orde in het buitengebied en de lintbebouwingen (zie overzichtskaart) waar percelen alleen aangesloten zijn op de vuilwaterriolering. Hier kan regenwater en grondwater zonder tussenkomst van de gemeente worden afgevoerd naar open water. 9

10 1

11 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Riolering is in onze samenleving een onmisbare voorziening voor het verwijderen van afvalwater uit de woonomgeving. Deze voorziening beoogt de volksgezondheid en het milieu te beschermen. De inzameling en het transport van afvalwater is een gemeentelijke taak die zijn wettelijke basis vindt in de Wet milieubeheer (Wm art ). Het is van belang een integrale beleidsafweging te maken om deze taak optimaal en goed uit te voeren. Met betrekking tot de te verrichten activiteiten zijn de uitgangspunten onder meer de kwaliteit van oppervlaktewater en bodem en de gemeentelijke infrastructuur. In het gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) zal worden weergegeven hoe de gemeente Wijdemeren haar rioleringstaak de komende planperiode vorm wil geven. Figuur 1: Gemeentehuis Wijdemeren De gemeente Wijdemeren is wettelijk verplicht om een VGRP op te stellen (Wm art. 4.22, zie tekstkader). Het maken van goede beleidsafwegingen op het terrein van bescherming van bodemen waterkwaliteit en de rioleringszorg wordt steeds belangrijker. De Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken maakt het mogelijk ook de gemeentelijke watertaak, betreffende de zorgplicht hemelwater en de zorgplicht grondwater, uit te voeren en de kosten te financieren uit een verbrede waterheffing die in de plaats van het rioolrecht komt. 2

12 Wet Milieubeheer, Artikel 4.22 Het gemeentelijk rioleringsplan 1. De gemeenteraad stelt telkens voor een daarbij vast te stellen periode een gemeentelijk rioleringsplan vast. 2. Het plan bevat ten minste: a. een overzicht van de in de gemeente aanwezige voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater als bedoeld in artikel 10.33, alsmede de inzameling en verdere verwerking van afvloeiend hemelwater als bedoeld in artikel 3.5 van de Waterwet, en maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, als bedoeld in artikel 3.6 van laatstgenoemde wet en een aanduiding van het tijdstip waarop die voorzieningen naar verwachting aan vervanging toe zijn; b. een overzicht van de in de door het plan bestreken periode aan te leggen of te vervangen voorzieningen als bedoeld onder a ; c. een overzicht van de wijze waarop de voorzieningen, bedoeld onder a en b, worden of zullen worden beheerd; d. de gevolgen voor het milieu van de aanwezige voorzieningen als bedoeld onder a, en van de in het plan aangekondigde activiteiten; e. een overzicht van de financiële gevolgen van de in het plan aangekondigde activiteiten. 3. Indien in de gemeente een gemeentelijk milieubeleidsplan geldt, houdt de gemeenteraad met dat plan rekening bij de vaststelling van een gemeentelijk rioleringsplan. 4. Onze Minister kan, in overeenstemming met Onze Minister van Verkeer en Waterstaat, aan gemeenten de plicht opleggen tot prestatievergelijking ten aanzien van de uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 10.33, alsmede de taken, bedoeld in de artikelen 3.5 en 3.6 van de Waterwet. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de frequentie, inhoud en omvang van de prestatievergelijking. Verbreed GRP of Waterplan? Het nieuwe verbrede GRP besteedt ook aandacht aan hemel- en grondwater. Daarmee kan het onduidelijk worden wat het verschil is tussen een verbreed GRP en een waterplan. Het belangrijkste verschil is dat een verbreed GRP een plan van en voor de gemeente is. Een waterplan is een plan van gemeente en waterschap. De maatregelen en de financiering daarvan worden in een waterplan dus verdeeld tussen gemeente en waterschap. Een waterplan besteedt daarom meer aandacht aan oppervlaktewaterkwantiteit en -kwaliteit. Het verbreed GRP beperkt zich tot maatregelen die volgen uit lozingen van de riolering, de hemelwater- en grondwaterzorgplicht. Waterkwantiteit, ecologie en waterkwaliteit neemt het waterschap op in een eigen plan. Waternet is in overleg met de gemeente voor een inventarisatie voor mogelijke knelpunten die de reden kunnen zijn voor het opstellen van een stedelijk waterplan. In het waterplan kunnen afspraken gemaakt worden over hoe vaak en op welke wijze onderhoud wordt uigevoerd per watergang, zodat de verwachtingen van burgers, gemeente en waterschap overeenstemmend zijn. De ambitie is om voldoende aandacht te besteden aan de afstemming op het gebied van waterstructuur (ruimtelijke ordening) waterbeleving, oeverinrichting en beheer (beheer openbare ruimte) en communicatie naar burgers in dit VGRP. 3

13 1.2 Doelstelling Het VGRP is een beleidsmatig planningsinstrument. Het VGRP verduidelijkt de samenhang tussen de doelstellingen en de opgave (maatregelen) die bestaan uit de activiteiten op het gebied van de riolering, hemelwaterafvoer- en grondwatertaak. Ook brengt het in beeld welke middelen (kosten, personeel) benodigd zijn en wat dat betekent voor de financiering (niveau rioolheffing). Het VGRP vormt daarmee de verbindende schakel tussen de gemeentelijke begroting, het basis rioleringsplan (BRP) en het beheer van de riolering. Het BRP betreft de hydraulische en vuiltechnische beoordeling van het functioneren van de riolering. In dit technische rapport komen zaken aan de orde als aangesloten verhard oppervlak, berging, benodigde pompcapaciteit, afvoercapaciteit, water op straat en vuilemissie. 1.3 Aanpak In het VGRP wordt de huidige situatie van de riolering beschreven, zoals die ontstaan is na uitvoering van het rioleringsbeleid van de afgelopen periode. Na een evaluatie worden de doelstellingen geactualiseerd en indien nodig op basis van de evaluatie bijgesteld of aangevuld. Voor zover daaraan niet wordt voldaan, wordt in het VGRP aangegeven op welke wijze die doelen bereikt zullen worden. De totale opgave voor de komende planperiode wordt uitgewerkt in concrete maatregelen. Van deze maatregelen worden de personele en financiële consequenties in beeld gebracht. De reikwijdte van deze maatregelen is in het VGRP aangegeven. Een nadere uitwerking van de in het VGRP beschreven opgave vindt jaarlijks plaats in operationele plannen. Deze uitwerking heeft tot doel het concreet aan geven welke voorzieningen worden aangelegd in het komende jaar, welke onderzoeken worden uitgevoerd en welke maatregelen aan de bestaande voorzieningen worden getroffen. 1.4 Geldigheidsduur De gemeente stelt zelf de geldigheidsduur van het onderhavige plan vast. Dit is wettelijk vastgelegd in artikel 4.22 van de Wet Milieubeheer. Dit VGRP wordt opgesteld voor een periode van zes jaar. Als planperiode wordt de periode gehanteerd van 2012 tot en met Een periode van zes jaar geeft voldoende ondersteuning voor de concrete uitvoering van maatregelen zonder dat direct allerlei beleidslijnen veranderen. Tevens kan voor een dergelijke periode een overzichtelijk beeld geschetst worden van de benodigde middelen en financiering. De operationele rioleringsplannen bieden een basis voor het daadwerkelijk beschikbaar stellen van de benodigde kredieten voor het uitvoeren van de verschillende maatregelen zoals nader uitgewerkt in dit nieuwe VGRP. In verband met de kosten van riolering op lange termijn wordt een planhorizon gehanteerd welke overeenkomt met de op dit moment gemiddeld te verwachten levensduur van de riolering van 60 jaar. 4

14 1.5 Procedure Het VGRP wordt opgesteld door in nauw overleg met de gemeente Wijdemeren. Waternet (Waterschap Amstel Gooi en Vecht) en de provincie Noord-Holland. Ten aanzien van het opstellen van het plan wordt de volgende procedure aangehouden: De gemeente stelt de aanwezige informatie beschikbaar aan MWH. De huidige situatie en evaluatie van het vorige GRP zijn vastgelegd met een enquête onder de betrokken medewerkers van de diverse afdelingen van de gemeente. Door de gemeente en MWH zijn de beleidsdoelstellingen voor de looptijd van het VGRP opgesteld, in overleg met de commissie Ruimte en Economie en de raad. Het concept ontwerp VGRP is opgesteld door MWH in samenwerking met ambtenaren van de gemeente Wijdemeren, Waternet en de provincie Noord-Holland. Behandeling concept Ontwerp VGRP in de raadscommissie van 15 juni 2011 Ontvangst instemmende reacties provincie en waternet (zie bijlage 9). Het ontwerp VGRP wordt door de gemeenteraad vastgesteld. Het vastgestelde VGRP wordt op bestuurlijk niveau aangeboden aan: Gedeputeerde Staten van Noord Holland; Waterschap AGV. Figuur 2: Kern Oud-Loosdrecht 5

15 2 Evaluatie GRP Inleiding De eerste stap bij het opstellen van het nieuwe VGRP Wijdemeren is een terugblik op het vorige GRP. Het vorige plan is in 2006 vastgesteld door de gemeente. De belangrijkste vraag die bij de evaluatie van het GRP moet worden gesteld is de volgende: Zijn de doelen zoals gesteld in het vorige GRP gerealiseerd? Dit hoofdstuk evalueert eerst of de maatregelen uit het vorige GRP zijn uitgevoerd en vervolgens in welke mate de doelstellingen zijn bereikt. 2.2 Evaluatie van de geplande maatregelen Het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) (dat met een jaar verlengd is) was het eerste GRP dat in opdracht van de gemeente Wijdemeren is opgesteld na de fusie van de oude gemeenten Loosdrecht, Nederhorst den Berg en s-gravenland. De oudste riolering in deze kernen dateert van Overleg en communicatie over het GRP Bij het opstellen van het vigerend GRP is tijdig en voldoende overleg geweest tussen de gemeentelijke (riolerings) ambtenaren en betrokken bestuurders. Eerst is overleg geweest over het conceptontwerpplan, vervolgens over het ontwerpplan. Het contact buiten de gemeente, met derden, was ook naar ieders tevredenheid in de opstelfase. Met het toenmalige DWR (Dienst Waterbeheer en Riolering ) en met Gedeputeerde Staten Noord-Holland is overleg gepleegd. Per 1 januari 2006 is DWR met Waterleidingbedrijf Amsterdam samengegaan tot Waternet. De DWR zorgt namens het hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) voor schoon oppervlaktewater, veilige dijken en het waterpeil in sloten en vaarten. Echter is het GRP eerst door de gemeenteraad vastgesteld voordat het verzonden is voor op- of aanmerkingen van AGV (Waternet) en de provincie. Deze zijn in een latere versie van het GRP verwerkt tot een definitieve versie van het GRP, revisie 08, juli Aanleg riolering bij nieuwbouw Als uitgangpunt voor de aanleg van riolering bij nieuwbouw geldt vanuit de watertoets dat alle nieuwbouw- en herstructureringsprojecten in principe waterneutraal worden uitgevoerd met een gescheiden hemelwaterinzameling en afvoer. Onderstaand zijn de gerealiseerde plannen, de lopende plannen en de in het vorige GRP opgenomen plannen genoemd. De geplande woonwijk Ter Sype in Nieuw-Loosdrecht is in de afgelopen periode niet gerealiseerd, maar staat nog gepland voor De uitbereiding betreft 550 woningen. Uitbreiding voor riolering is nog onbekend. Ook de 15 woningen aan de Rading te Loosdrecht zijn nog niet gerealiseerd. 6

16 Het Dorpscentrum van Oud-Loosdrecht wordt heringericht. Hier komt een passantenhaven en een dorpsplein. Hierbij worden 60 appartementen gerealiseerd en komen een aantal winkels. Er wordt in 2012 gestart met de herinrichting, de aansluiting op de riolering is echter onbekend. Aan de Nootweg worden 16 appartementen, een supermarkt en 3 winkelunits gerealiseerd. De woningen zijn in een vergevorderde staat van aanbouw. De riolering zal worden aangesloten op het bestaande gescheiden stelsel. Figuur 3: Kern Nieuw-Loosdrecht De 4 woningen op de Oud-Loosdrechtsedijk zijn gerealiseerd en aangesloten op de bestaande riolering. De 5 woningen op de Laan van Eikenrode zijn gerealiseerd in De gemeente gaat het gebied aan de Arnout Voetlaan in Ankeveen herontwikkelen. Hierbij is de planning 24 nieuwe woningen in Aansluiting op de riolering is nog onbekend. In s-graveland-kortenhoef zijn er nieuwe woningen gerealiseerd aan de Zuidsingel, waarbij gescheiden riolering is toegepast. De woningen aan de Emmaweg/Cannenburg, het Asielzoekerscentrum aan de Kerklaan, de nieuwbouw op het Pluto terrein en de uitbreiding Oudergaard zijn gerealiseerd. Op het Vacuplastterrein aan de B. van Beeklaan en Koninginneweg worden 14 woningen gebouwd, gepland in In Nederhorst den Berg is de uitbereiding Venenburg gerealiseerd, waarbij gescheiden riolering is toegepast. De 8 woningen aan de Overmeerseweg zijn gerealiseerd in 2008 en aangesloten op de gescheiden riolering. Sinds 2007 werkt de gemeente Wijdemeren aan de herinrichting van het gebied Overmeer-Zuid. Op het vrijkomende gedeelte is plaats voor circa 180 woningen. De woningbouw staat voor 2012 gepland. De plannen voor de Voorstraat zijn herzien, realisatie staat gepland voor De nieuwbouw aan de Dammerweg zijn nog niet gerealiseerd. Een gedeelte staat gepland voor De woningen aan de Eilandseweg zijn gepland voor

17 Aanleg riolering bij bestaande bouw In 2008 is het SOP-project afgerond en is het buitengebied aangesloten op het gemeentelijk rioolstelsel. De gemeente heeft aangegeven, dat er zes percelen niet aangesloten zijn. Twee percelen hebben een eigen voorziening middels een ophaaldienst, voor vier percelen is nog geen ontheffing, IBA of andere aansluiting. Hierover is discussie gaande met de eigenaren, waternet en de gemeente. Er wordt gekeken of deze percelen in aanmerking komen voor een IBA. Onderzoek en inspectie In relatie tot geplande onderzoeken in de afgelopen planperiode kan het volgende gesteld worden: Inventarisatie loopt volgens schema, voor het digitaliseren van de vrijverval riolering zijn begin 2008 alle inspectieputten buiten ingemeten. De inspecties worden volgens het RIB-bestek uitgevoerd. De inspecties zijn afgerond, maar dienen nog te worden beoordeeld. Controle berekeningen, hydraulisch en milieutechnisch functioneren zijn ingepland en in uitvoering. Berekeningen voor de BRP s worden in 2011 afgerond. Controle van verordeningen en vergunningen met betrekking tot riolering worden deels uitgevoerd door de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving. Incidenteel valt het afkoppelen van hemelwater binnen de vergunningsvoorschriften van afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving. Dit staat los van de maatregelen en kostendekking vermeld in het vigerend GRP, dat door de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving niet wordt gebruikt. Monitoring van overstorten, 2 stuks overstortmeters zijn gerealiseerd bij de BBB Mesdaglaan en BBB Weth. Bloklaan. Twee neerslagmeters zijn volgens planning gerealiseerd. De derde neerslagmeter in Nederhorst komt nog. Onderzoek gemalen Nederhorst den Berg is gepland voor 2011 Doorspoelplan s Graveland is vervallen, omdat Waternet het niet meer noodzakelijk vindt in relatie tot de kosten. Onderzoeksplan foutieve aansluitingen is opgesteld en uitgevoerd in Een uitvoeringsplan ten behoeve van de resultaten van dit onderzoeksplan moet nog worden opgesteld. Actieplan diffuse bronnen is als concept geschreven. Met dit concept wordt op dit punt voldaan aan de Watervergunning. Als opvolging hierop wordt door de gemeente op communicatie-niveau een plan van aanpak gemaakt om de emissie van diffuse bronnen aan te pakken. Calamiteitenplan gemalen, inventarisatie regenwaterlozingen, gepland voor Onderhoud en exploitatie Het jaarlijks onderhoud en de reiniging wordt min of meer conform het oude GRP uitgevoerd. Bijstelling van het programma is nodig vanwege de toename van de hoeveelheid gescheiden riolering en drukriolering. 8

18 Vervanging, reparatie en renovatie Met behulp van Kikker worden gegevens van inspectie, revisie en onderhoud geregistreerd, geanalyseerd en gebruikt voor opstellen van een meerjarenprogramma. Hierin staat aangegeven welke onderdelen van het rioolstelsel vervangen, gerenoveerd of gerepareerd dienen te worden. Onbekend hoever dit meerjarenprogramma is en wat er afgelopen tijd aan reparatie, renovatie en vervanging is gedaan. De levensduur van de oudste riolering is nu 60 jaar. Dit is ouder dan de gemiddelde levensduur verwachting van 50 jaar uit het oude GRP. De eerste renovaties en vervangingen zijn in de afgelopen planperiode uitgevoerd. Verbetering De volgende maatregelen zijn uitgevoerd ter verbetering van de hydraulische afvoercapaciteit en de waterkwaliteit: Diameter vergroting Wethouder Bloklaan, Dammerweg, Mesdaglaan en Ruysdaelstraat in Nederhorst den Berg Aanpassingen overstorten in Nederhorst den Berg voor de Vaartweg, Mesdaglaan en Anton Mauvelaan. Realisatie randvoorzieningen in Nederhorst den Berg, BBB Esdoornlaan en BBL Mesdaglaan. BBB Parklaan in Kortenhoef moet nog worden aangelegd in het kader van de basisinspanning. Uit de nieuwe BRP-berekeningen is gebleken dat de uitbreiding van het verhard oppervlak leidt tot een grotere lozing. In overleg met Waternet bepaalt de gemeente de benodigde maatregelen om te voldoen aan de basisinspanning en het eventueel te volgen waterkwaliteitsspoor. Risicovolle overstorten Horn & Kuyerpolder. De risicovolle overstorten zijn opgeheven. Afkoppelen Vincent van Goghstraat, Paulus Potterstraat, Albert Cupstraat en verzorgingstehuis Jozef Israëlstraat. Het aanpassen van de rioolgemalen is voor Nederhorst den Berg en de geplande vergroting van diameters en de aanpassing van gemalen in Loosdrecht is uitgesteld tot de periode Het afkoppelen van de Dammerweg 104 is gereed. De afkoppeling van Dammerweg-centrum wordt heroverwogen in het nieuwe BRP De invulling van het waterkwaliteitsspoor is nog niet duidelijk en maatregelen zijn nog niet uitgevoerd, nadere informatie wordt bekend in de nieuwe BRP s van de verschillende kernen, deze zijn gereed in

19 Figuur 4: Kern s-graveland 2.3 Evaluatie van de doelstellingen Doelstelling 1: de inzameling van het binnen gemeentelijk gebied afvalwater. Deze doelstelling is grotendeels gehaald. Door het project Sanering Ongerioleerde Percelen zijn alle percelen aangesloten. Zes percelen zijn ongerioleerd, twee van deze percelen hebben een ophaaldienst de overige vier zijn particulier gerioleerd. De afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving controleert afspuitplaatsen, vet- olie- en slibafscheiders. Dit valt momenteel buiten de rioolheffing en uitvoering van het vigerend GRP. De wens is alle kosten, ten behoeve van afvalwater onder de rioolheffing te brengen. Het voorkomen van ongewenste lozingen is een taak voor de afdeling Beheer en openbare ruimte. Onderscheid tussen deze taken was niet duidelijk aangegeven. Doelstelling 2: de inzameling van het hemelwater dat niet mag of kan worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding. Er wordt nog niet overal afgekoppeld, er moet eerst onderzoek gedaan worden naar de mogelijkheden voor afkoppelen. De gemeente geeft aan eerst een juridische onderbouwing nodig is en een afkoppelkansenkaart. Met het van kracht geworden nieuwe waterwet per is de juridische onderbouwing beschikbaar. Het projectplan Sanering foutieve aansluitingen is opgesteld. De foutaansluitingen in Loosdrecht zijn echter nog niet opgelost. Bij wijzigingen van het bestemmingsplan (nieuwbouw) zijn watertoetsen opgesteld en de daarbij behorende Watervergunningen en keurontheffingen aangevraagd. Inzicht naar intredend grondwater wordt opgezet door middel van een inspectie en reinigingsbestek. Hierbij wordt waarschijnlijk ook inzicht verkregen in de afvoer van drainagewater via gemengde/dwa-riolen. 10

20 Doelstelling 3: transport van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt. Deze doelstelling is niet zover dichterbij gekomen als gepland; het opstellen van de BRP s is in volle gang. De hydraulische berekeningen worden nog uitgevoerd. In 2012 zijn de BRP s voor alle kernen afgerond, voor daarna staat de uitvoering gepland. Conform de Watervergunning wordt een meetplan opgesteld en ook in het stelsel gemeten. Doelstelling 4: ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem voorkomen. Deze doelstelling is in de afgelopen planperiode niet optimaal behaald. Onderzoek naar de vervuilingtoestand van de riolering en de waterdichtheid van de riolen wordt nog uitgevoerd. Bovendien wordt de vuiluitworp nog in de geplande BRP s berekend. De waterkwaliteit is nog niet voor alle kernen inzichtelijk, zodat niet duidelijk is of de resterende emissies ongewenst zijn. Het aansluiten van de percelen in het buitengebied is een belangrijke stap in het beperken van de lozingen. Benodigde reductie volgens de Watervergunning is voor grootste deel uitgevoerd. De evaluatie hiervan is beschreven in paragraaf 2.2. Doelstelling 5: overlast voor de omgeving voorkomen. MWH heeft een gemalenbeheerplan opgesteld wat de inhoudelijke en organisatorische inrichting van het gemalenbeheer, dus o.a. doelen en functionele eisen, taken en taakverdeling en veiligheid, omvat. Verder beschrijft dit plan: De inrichting op hoofdlijnen van het dagelijks beheer, preventief onderhoud, storingsafhandeling, analyse van structurele storingen en analyse ten behoeve van renovatie en vervanging. Een werkwijze om inzicht te verkrijgen in de economische en functionele levensduur. En een overzicht van benodigde en te registreren vaste en bedrijfsgegevens van gemalen, al dan niet met telemetrie of in een beheersysteem (monitoren). Sinds kort wordt het aantal storingen van de gemalen geregistreerd. Met betrekking tot stank en wateroverlast zijn geen klachten bekend. De wateroverlast zal beperkt zijn tot de gewenste eens per 2 jaar. De overlast ten gevolge van verstopte kolken en plasvorming is blijkbaar acceptabel. Meldingen hiervan worden snel afgehandeld. Figuur 5: Registratie van storingen 11

21 Doelstelling 6: Optimaliseren effectiviteit van het rioleringsbeheer. Voor deze doelstelling is afgelopen periode een fundament gelegd. Het vigerend GRP is nauwelijks gebruikt, bovendien kan afstemming met de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving, afdeling Financiën en de afdeling Beheer en openbare ruimte beter. Bij het opstellen van de rioolheffing is/kon het GRP onvoldoende worden gebruikt. Bij het opstellen van het VGRP is hieraan veel aandacht besteed. Het nieuwe VGRP wordt door de drie afdelingen gedragen. Door de opzet van het rioolbeheer programma Kikker is een digitale opslag van basisinformatie beschikbaar voor het beheer en ontstaat inzicht in de toestand en functioneren van de riolering. De achterstand wordt nog weggewerkt. Het hydraulisch functioneren van de stelsels moet blijken uit de op te stellen BRP s. Verder is het beheer van de gemalen en drukriolering opgezet. 2.4 Evaluatie financiën en personele inzet Personele inzet Op basis van nacalculatie voor de situatie in de gemeente Wijdemeren en de Leidraad Riolering is bepaald welke personele inzet noodzakelijk was voor het handhaven van een adequaat niveau van de rioleringszorg (planperiode ). De beschikbare capaciteit binnen de gemeente was niet voldoende voor het uitvoeren van de geplande werkzaamheden in de periode , vanwege personeelsgebrek en personele wisselingen. Sinds mei 2010 wordt voldaan aan de gewenste personele inzet in het vigerend GRP met 3 fte HBO en 1,88 fte MBO, 0,5 fte financiën, 0,5 fte wijkbeheer. De binnendienst vangt klachten op en laat deze uitvoeren door derden. Als gevolg hiervan is de binnendienst groter dan het landelijke gemiddelde en de buitendienst kleiner (zie bijlage 1, Benchmark Rioleringszorg 2010). Financiën Volgens de Benchmark Rioleringszorg zijn de beheerskosten hoger dan gemiddeld, wat mogelijk verband houdt met de leeftijd van het stelsel en het samenvoegen van de voormalige gemeenten. Er is geen koppeling geweest tussen het vigerend GRP en de berekeningsslag rioolheffing. De heffing is na inflatiecorrectie ongeveer op het destijds besloten niveau. Sinds 2008 worden de kosten voor de zorgplichten hemelwater en grondwater ten laste van de heffing gebracht, zonder dat deze hierop is aangepast. Ook bestaat de wens de personeelskosten voor milieucontroles en communicatie met betrekking tot riolering en watertaken ten laste van de heffing te brengen. Tijdens het opstellen van VGRP wordt de afdeling Financiën betrokken bij het gehele proces. 12

22 2.5 Conclusie Met betrekking tot het naderbij brengen van de doelstellingen en in relatie tot de beschikbare middelen en personele inzet is veel bereikt. In de afgelopen periode is ook veel geïnvesteerd in een betere afstemming met Waternet. Vanwege het personeelsgebrek en personele wisselingen op de rioleringsafdeling is echter minder gedaan dan gepland. Naast het dagelijks beheer is het volgende bereikt: De beheersystemen van de drie oude gemeenten zijn samengevoegd tot één beheersysteem en één beheersystematiek. De huisaansluitingen zijn gedigitaliseerd. Het vrijverval stelsel is volledig gedigitaliseerd. Het uitvoerend gemalenbeheer is niet langer uitbesteed aan drie partijen maar aan één partij. Voor het beleidsmatig gemalenbeheer is een visie, aanpak en strategie opgesteld. Het project Sanering Ongerioleerde Panden (SOP) is gereed. Bergbezinkvoorziening Nederhorst den Berg is aangelegd. 13

23 3 Gewenste situatie 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de gewenste situatie beschreven aan de hand van doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden. De gewenste situatie wordt vastgelegd met doelen voor de planperiode Figuur 6: Systematiek doelgerichte planvorming DOELEN De beschrijving van het gewenste systeemgedrag, ofwel de gewenste (ideale) situatie met betrekking tot de toestand en het functioneren van de riolering. Doelen zijn in principe uniform (geldig voor alle riolering) voor langere perioden. FUNCTIONELE EISEN De functionele eisen geven aan welke voorwaarden er gesteld moeten worden om de gestelde doelen te kunnen bereiken. MAATSTAVEN Maatstaven zijn de getalsmatige invulling van de functionele eisen en zijn nodig om te kunnen bepalen in hoeverre aan de functionele eisen wordt voldaan. MEETMETHODEN De meetmethoden zijn vastgelegd om te bepalen op welke wijze het resultaat wordt gemeten. Doelen, functionele eisen en maatstaven vormen hiermee een toetsing van de huidige en toekomstige gewenste situatie. Beleidsmatige ambitieniveaus kunnen hiermee worden vastgelegd. 14

24 Riolering is van belang voor het uitvoeren van het gemeentelijke beleid ten aanzien van het milieu en de volksgezondheid. Hierdoor hangen de doelen samen met de uitgangspunten van deze meer algemene beleidsterreinen. Dit vraagt om een goede communicatie tussen de verschillende partijen, zowel binnen de gemeente Wijdemeren, maar ook daarbuiten zoals de provincie Noord Holland en het Waternet. Een voordeel is dat door de relaties met andere beleidsterreinen (o.a. wegbeheer en Gemeentelijk Waterplan) sommige kosten aan meerdere begrotingsposten of externe partijen toe te schrijven zijn. De gemeente is eindverantwoordelijk voor de goede afstemming tussen alle beleidsterreinen en partijen. 3.2 Visie op de doelstellingen voor de komende planperiode De visie betreft de mate waarin en de wijze waarop de gemeente haar doelstellingen dichterbij wil brengen in de komende planperiode. De doelstellingen beschrijven de gewenste situatie. Daarbij kan in de tijd onderscheid worden gemaakt tussen de korte termijn (de komende planperiode) en de lange(re) termijn (de komende 20 jaar). Figuur 7: Oud-Loosdrechtsedijk, is inzameling van hemelwater door de gemeente doelmatig? De basisdoelstellingen van het rioleringsbeheer veranderen niet zo snel en blijven in grote lijnen hetzelfde als in het vigerend GRP. De overige doelstellingen veranderen wel voor de komende planperiode. Behalve een verandering in doelstellingen dient ingespeeld te worden op ontwikkelingen in beleid en wet- en regelgeving. 15

25 Er zijn vijf onderwerpen in Wijdemeren waar de komende planperiode de nadruk op zal liggen: Verhogen effectiviteit rioolbeheer: beheer op orde afronden en meer planmatig werken in plaats van ad hoc. Het invullen van de nieuwe gemeentelijke grondwatertaak. Het invullen van de gemeentelijke hemelwatertaak. Dit betreft een uitbreiding van de al bestaande rioleringstaak. Hemelwater is juridisch gezien geen afvalwater meer en hoort dus niet meer naar de rioolwaterzuivering te worden afgevoerd. Het duurzamer omgaan met hemelwater mondt vaak uit in afkoppelen. Hiervoor dient beleid opgesteld te worden. Een ander aspect is het anticiperen op klimaatontwikkelingen. Verbeteringsmaatregelen voor de oppervlaktewaterkwaliteit. Daarbij staan de afspraken volgens de Watervergunning op de agenda als nog te behalen doelstellingen. Samenwerken in waterketen en watersysteem naar aanleiding van het Nationaal Bestuursakkoord Water. In bijlage 2 Wijdemeren en BOWA is hierop nader ingegaan. Hieronder zijn voor deze doelstellingen de belangrijkste punten uit de evaluatie weergegeven. Deze aandachtspunten worden vertaald in doelen, functionele eisen en maatstaven. Verhogen effectiviteit rioolbeheer Afronden inventarisatie en inmeten riolering. Opstarten meten in de riolering om inzicht in het functioneren van riolering te verkrijgen, mogelijk als voorbereiding voor RTC (vergunningsvoorschrift). Na inventarisatie operationele plannen systematisch op zetten. Structurele inspectie/onderhoudsplannen. Voorbereiding vervangingspiek riolering. Operationaliseren van strategisch gemalenbeheer. Afstemmen werkzaamheden met andere beleidsterreinen (wegen, groen) en organisaties (Waternet). Dit ook zichtbaar maken. WION-taken. Het invullen van de nieuwe gemeentelijke grondwatertaak De verantwoordelijkheid van de gemeente ten aanzien van de grondwater zorgplicht is verwoord in artikel 3.6 van de Waterwet (zie kader). Organiseren van het grondwaterbeheer. Inventarisatie drainage en grondwaterstanden. Inventarisatie van aanwezige en ontbrekende voorzieningen. Realisatie van het grondwatermeetnet. Informatievoorziening aan burgers. Instellen van waterloket. 16

26 Waterwet, Artikel De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van het waterschap of de provincie behoort. o 2. De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, omvatten mede de verwerking van het ingezamelde grondwater, waaronder in ieder geval worden begrepen de berging, het transport, de nuttige toepassing en het, al dan niet na zuivering, op of in de bodem of in het oppervlaktewater brengen van ingezameld grondwater, en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk. Het invullen van de gemeentelijke hemelwatertaak Naar artikel 3.5 van de Waterwet (zie kader) is de gemeente verantwoordelijk voor inzameling van het afstromend hemelwater van percelen waarvan de eigenaren niet zelf kunnen voorzien in afvoer naar oppervlaktewater of bodem. De ambities voor het afkoppelen van verhard oppervlak hoger leggen dan in de vorige planperiode. Afkoppelen dient gestructureerd en planmatig te worden aangepakt met oog voor het benutten van huidige kansen en creëren van toekomstige kansen. Het inventariseren van hemelwatervoorzieningen anders dan riolen, zoals wadi s, greppels, onderhoudsplichtige watergangen en watergangen in gemeentelijk beheer. Het zoveel mogelijk voorkomen en waar nodig handhaven of herstellen van eventuele negatieve bijeffecten van afkoppelen/gescheiden inzamelen, zoals het lozen van afvalwater via hemelwaterriolering (foutaansluitingen), het lozen van schoonmaakwater van bijvoorbeeld afvalcontainers en auto s via het hemelwatersysteem (foutlozingen) en het lozen van zuurstofloos water. Het inventariseren van de mogelijke effecten van klimaatontwikkeling op het functioneren van gemengde riolering. Het waarborgen van voldoende (ruimte voor) waterberging. Het vergroten van het inzicht in water op straat -scenario s, bij neerslag waarop de riolering niet is berekenend, door de knelpunten voor schade en niet acceptabele overlast in beeld te brengen. Instellen van waterloket. Waterwet, Artikel De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor een doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen. 2. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen tevens zorg voor een doelmatige verwerking van het ingezamelde hemelwater. Onder het verwerken van hemelwater kunnen in ieder geval de volgende maatregelen worden begrepen: de berging, het transport, de nuttige toepassing, het, al dan niet na zuivering, terugbrengen op of in de bodem of in het oppervlaktewater van ingezameld hemelwater, en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk. 17

27 Verbeteringsmaatregelen voor de oppervlaktewaterkwaliteit Natura Waterkwaliteitsspoor. Kaderrichtlijn Water. Figuur 8: Goed oppervlaktewaterkwaliteit is nodig voor de duiksport In de komende periode stelt de gemeente de volgende principiële keuzes. Klimaatverandering en afvoercapaciteit Rioolstelsels hoeven niet gedimensioneerd te worden op extreme voorspellingen over klimaatverandering, ongeacht de voorspelde levensduur. Riolen moeten zo lang mogelijk in functie worden gehouden, ook al voldoen ze niet direct aan de nieuwste normen. Gewacht wordt tot de economische levensduur is bereikt en vervangen goedkoper is dan telkens repareren van riolen. Op dat moment kan ervoor gekozen worden om een gescheiden stelsel aan te leggen en/of het stelsel groter te dimensioneren. Nadeel van het wachten met aanpassen van de riolering tot de levensduur verstreken is, is dat het langer duurt voor het stelsel duurzamer is ingericht is (trager afkoppelen). Een duurzaam systeem dat langer kan blijven liggen kost veel aan investeringen. Ook dit is een economische afweging. Qua waterberging ziet de gemeente liever innovatieve oplossingen op het gebied van apart inzamelen van hemelwater (groen dak/ waterplein) dan extra waterberging in de riolering te creëren. Grondwaterzorgplicht Het grondwaterpeil hoeft niet direct laag gehouden te worden zodat het regenwater kan infiltreren en geen overlast kan ontstaan. Ecologische risico s en verder inklinken voorkomen is belangrijker. 18

28 Communicatie en rioolheffing Afhandeling van de klacht is de zorg van de gemeente. De indiener dient echter wel op de hoogte te worden gehouden van de voortgang van de afhandeling. Burgers accepteren eerder stankoverlast of wateroverlast dan dat ze meer rioolheffing moeten betalen. 3.3 Overleg met andere overheden en relaties met andere plannen Tussen riolering, oppervlaktewater, grondwater en rioolwaterzuiveringsinstallatie bestaan vele interacties. Het via de riolering ingezamelde of rechtstreeks afgevoerde afvalwater komt uiteindelijk (via zuivering of overstorten) terecht in het oppervlaktewater of infiltreert in de bodem. De waterstromen in het stedelijk gebied vereisen dat de beheerders van de watersegmenten hun beleid op elkaar afstemmen. Het Waterschap AGV, Waternet is het bevoegd gezag voor lozing van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater op oppervlaktewater. De gemeente Wijdemeren heeft de zorgplicht voor de doelmatige inzameling en transport van al het op haar grondgebied vrijkomende afvalwater. De gemeente is bevoegd gezag voor de lozing van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater in de bodem, met uitzondering van waterwingebieden en grondwaterbeschermingsgebieden. In dat geval is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag. Overleg met andere overheden Het ontwerp VGRP is opgesteld in ambtelijk overleg met Provincie Noord-Holland en Waterschap Amstel Gooi en Vecht (AGV). Het ontwerp VGRP wordt, na instemming van het college van Burgemeester en Wethouders, voor overleg toegezonden aan Provincie Noord Holland en Waterschap AGV, Waternet. Voornamelijk Waternet wordt betrokken bij de uitvoering van het VGRP. Andere omliggende gemeenten worden betrokken voor kennis en informatie uitwisseling. Relaties met andere plannen en wettelijke taken Het opstellen van het VGRP heeft raakvlakken met diverse beleidsplannen. In dit VGRP is rekening gehouden met Europees beleid, Rijksbeleid, Provinciaal beleid en het beleid het Waterschap AVG, Waternet. Dit betreft met name de volgende plannen en taken: Vierde Nota Waterhuishouding. Het kabinetsstandpunt anders omgaan met water en de startovereenkomst waterbeleid in de 21 e eeuw tussen Rijk, IPO, Unie van Waterschappen en VNG. Europese Kaderrichtlijn Water. Europese Grondwaterrichtlijn. Europese richtlijn Overstromingsrisico s, Wet gemeentelijke watertaken. De Waterwet. Ontwerp Nationaal Waterplan. Nationaal Bestuursakkoord Water tussen Rijk, IPO, Unie van Waterschappen en VNG. Nationaal Bestuursakkoord Waterketen tussen Rijk, IPO, Unie van Waterschappen en VNG. Waterhuishoudingplan van de provincie Noord-Holland. Stroomgebiedbeheerplan van Waternet. Milieu-, weg-, groenbeheer en eventuele andere jaarprogramma s. 19

29 Convenant Waterketen Noord Holland, Stedelijk Water. Overeenkomst Unie VNG met betrekking tot maart Wet Milieubeheer. Besluit lozen buiten inrichtingen (Blbi), sinds 1 juli 2011 van kracht. Voor een korte omschrijving van de belangrijkste plannen en wettelijke taken wordt verwezen naar bijlage 3. De relatie met de KRW is nader beschreven in bijlage 4. Voor Wijdemeren betreft dit het opheffen van ongezuiverde lozingen uit de riolering, te weten het opheffen foutaansluitingen in Loosdrecht en aanpakken ongerioleerde panden in het buitengebied. Figuur 9: Eikenlaan, Nieuw Loosdrecht 3.4 Doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden Om voor de komende periode tot een gefundeerde aanpak van de rioleringszorg te komen is het noodzakelijk de gewenste situatie voor de riolering te beschrijven en is het zaak nieuwe doelen te formuleren en vast te stellen aan de hand van actuele landelijke en regionale inzichten. In overeenstemming met de wet gemeentelijke watertaken worden drie zorgplichten onderscheiden, namelijk: Afvalwater. Hemelwater. Grondwater. 20

30 Doel 1: Inzameling van het binnen de gemeente geproduceerde afvalwater Op basis van de Wet milieubeheer (Wm) draagt de gemeente zorg voor de doelmatige inzameling van het afvalwater dat vrijkomt bij de binnen haar grondgebied gelegen percelen. Voor gevallen waarbij de jaarlijkse kosten van riolering dusdanig hoog zijn dat dit als onrendabel gezien wordt kunnen de Gedeputeerde Staten ontheffing verlenen van deze zorgplicht. Om het afvalwater in te kunnen zamelen zijn buizen, putten, etc. nodig. Deze moeten in goede staat zijn en blijven. Daarom stelt de gemeente ook eisen aan het geloosde afvalwater. 1a Functionele eis Maatstaf Meetmethode Alle percelen binnen het gemeentelijke grondgebied waar afvalwater vrijkomt, moeten zijn voorzien van een aansluiting op de riolering, uitgezonderd specifieke situaties waarbij lokale behandeling doelmatiger is, e.e.a. conform het Ontheffingen beleid van de provincie. Alle percelen zijn voorzien van een aansluiting op de riolering of van een individueel systeem voor behandeling van afvalwater (IBA). 1b De objecten moeten in goede staat zijn. Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid en stabiliteit mogen niet voorkomen (NEN 3398). 1c 1d 1e Er mogen geen lozingen op de riolering plaatsvinden, die negatieve gevolgen hebben voor het functioneren van de riolering. Riolen en andere objecten dienen in hoge mate waterdicht te zijn, zodanig dat de hoeveelheid intredend grondwater (lekwater) beperkt blijft. Voorkomen van instroming van oppervlaktewater via overstorten. De lozingsvoorwaarden conform de Wet meheer betreffende inrichtingen. Ingrijpmaatstaven voor lekkage, inhangende rubberring, verplaatsingen, beschadigingen en wortel-ingroei mogen niet voorkomen (NEN 3398). Eis: Drempelhoogte overstort minimaal 0,25 m boven streefpeil of aanwezigheid terugslagklep. Inventarisatie van de aan te sluiten panden en berekening van de te verwachten kosten per aansluiting. Inspectie en toetsing volgens Tabel A1, NEN Controle, registratie en handhaving door bevoegd gezag. Tabel A1, NEN Controle en registratie. 21

31 Doel 2: Inzameling van afvloeiend hemelwater Zoals omschreven in paragraaf 3.2 ligt de eerste verantwoordelijkheid voor verwerking van hemelwater bij de eigenaar van het perceel waarop de neerslag valt. Dit betekent dat het hemelwater zoveel mogelijk geïnfiltreerd moet worden in de bodem of afgevoerd moet worden naar oppervlaktewater. Figuur 10: Afkoppelen van hemelwater, doorlatende verharding Horndijk In principe heeft het de voorkeur schoon hemelwater te gebruiken voor de lokale waterhuishouding. Het hemelwater waarvoor dit gezien de vervuiling of de omstandigheden niet mogelijk is, moet doelmatig ingezameld worden via het rioolstelsel. Om het hemelwater in te kunnen zamelen is het van belang dat het water ongehinderd via de kolken in de riolering kan stromen. 22

32 De gemeente houdt bij de inzameling van hemelwater rekening met de trits vasthouden, bergen, afvoeren (uit WB21). Functionele eis Maatstaf Meetmethode 2a Alle percelen en wegen binnen het gemeentelijke grondgebied waar hemelwater niet kan of mag worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding en waarvan de eigenaar zich wil ontdoen wordt (vertraagd) geloosd op de riolering. Alle percelen zijn voorzien van een aansluiting op de riolering tenzij men zich niet van het hemelwater wil ontdoen of dat men het voor de lokale waterhuishouding of andere doeleinden wil gebruiken, of wanneer directe lozing geoorloofd is. Controle, registratie en handhaving aansluitvergunningen, bouwvergunningen en milieuvergunningen. 2b Zo veel als mogelijk schoon hemelwater ten goede laten komen aan het grond- en oppervlaktewater ter verbetering van de waterkwaliteit. Bij nieuwbouwprojecten en bij rioolvervanging in bestaand stedelijk gebied een doelmatige inspanning leveren ten aanzien van het niet aansluiten/afkoppelen van verhard oppervlak. Beoordeling bouwaanvragen/ rioleringsplannen/ rioolrenovatieplannen. 2c De objecten moeten in goede staat zijn. Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit en bij bemalen stelsels voor waterdichtheid mogen niet voorkomen (NEN 3398). Tabel A1, NEN d De instroming in riolen via de kolken dient ongehinderd plaats te vinden. Plasvorming bij kolken dient beperkt te zijn. Waarneming en klachten. 2e Met druk-, vacuüm- en luchtpersrioleringsstelsels mag geen hemelwater worden ingezameld tenzij hiervoor een aansluitvergunning is verleend. Verpompte hoeveelheden komen overeen met de afvalwaterproductie bij droogweer. Registratie draaiuren: 1. tijdens inspectie, onderhoud, storingsafhandeling 2. op de hoofdpost 3. gevolgd door verwerking en controle draaiuren met verwachting in Kikker 4. Rapportage volgens BRLrichtlijn Doel 3: Transport van het ingezamelde afvalwater naar een geschikt lozingspunt Het ingezamelde afvalwater moet afgevoerd worden naar een geschikt lozingspunt. Dit is de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) of het rioolgemaal van het waterschap. Om het afvalwater doelmatig te transporteren zijn buizen en putten en dergelijke nodig, die in goede staat moeten zijn zodat de afstroming zo onbelemmerd mogelijk gaat. Daarbij moet voldoende afvoercapaciteit beschikbaar zijn om wateroverlast te beperken. De riolen mogen niet vervuild zijn met zand of andere ongerechtigheden. Door het beperken van de toestroom van lekwater en schoon hemelwater wordt het transport van het overig afvalwater beter gewaarborgd. De gemalen moeten voldoende capaciteit hebben om het afvalwater te kunnen verpompen. 23

33 Functionele eis Maatstaf Meetmethode 3a 3b De afvoercapaciteit en pompcapaciteit moeten op alle plaatsen voldoende zijn om bij droog weer het aanbod van afvalwater te verwerken. Het afvalwater dient zonder overmatige aanrotting het eindgemaal van het waterschap naar de RWZI te bereiken. Uitgaande van 12 l(inw/h) en alle afvalwaterhoeveelheden van grootverbruikers mag de maximale vullingsgraad in een DWA-stelsel niet meer dan 40% bedragen. De verblijftijd van het afvalwater is maximaal 24 uur. 3c De afstroming dient gewaarborgd te zijn. Ingrijpmaatstaven voor afstroming mogen niet voorkomen; Alle inslagpeilen van de gemalen moeten onder de b.o.b. van het laagst inkomend riool liggen. Persleidingen moeten in of zo dicht mogelijk bij ontvangende gemalen uitmonden. Hydraulische berekeningen. Capaciteitsmeting van de tussen en hoofgemalen elke twee jaar. Hydraulische berekeningen. Tabel A1, NEN Waarneming en inspectie Inspectie 3d 3e De afvoercapaciteit moet voldoende zijn om gedurende neerslag wateroverlast te voorkomen, uitgezonderd in bepaalde buitengewone omstandigheden. Zoveel mogelijk verhard oppervlak dient verantwoord afgekoppeld te worden. Bij berekening met bui 8 uit de module C2100 van de Leidraad Riolering mag geen wateroverlast optreden. Wateroverlast mag gemiddeld niet vaker voorkomen dan 1 maal per 2 jaar. Werken aan het voorkomen van schade door neerslag bij een nader vast te stellen kans na de wateroverlastanalyse. Streven naar afkoppelen bij riool- en wegrenovaties. Hydraulische berekening volgens module C2100. Waarneming eigen dienst en schriftelijke melding ( ) Herinventarisatie verhard oppervlak Doel 4: Voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater Dit doel heeft betrekking op de relatie tussen het functioneren van de riolering en de oppervlaktewaterkwaliteit en de kwaliteit van bodem en grondwater. De waterkwaliteitsbeheerder stelt de eisen en maatstaven voor de vuiluitworp uit de riolering naar oppervlaktewater. Het effect van de vuiluitworp is mede afhankelijk van de functie van het oppervlaktewater waarop geloosd wordt. Ook de vervuilingstoestand van de riolering bepaald de vuiluitworp naar oppervlaktewater. De belasting van het rioolstelsel met lek- en hemelwater beïnvloedt ook de vuiluitworp van de overstorten. Lekkage van afvalwater uit de riolering veroorzaken emissies naar de bodem en grondwater. Om dit te voorkomen moet de riolering waterdicht zijn. 24

34 Fguur11:Loenderveense Plas Functionele eis Maatstaf Meetmethode 4a De vervuilingstoestand van de riolering dient acceptabel te zijn. Ingrijpmaatstaven voor afstroming mogen niet voorkomen (NEN 3398). Tabel A1, NEN b De vuiluitworp door overstortingen en hemelwaterlozingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn. Nieuwe stelsels: vuilemissie gelijkwaardig aan een verbeterd gescheiden stelsel met 4 mm berging en 0,3 mm/h pompovercapaciteit, in relatie tot het aangesloten verhard oppervlak (met een maximum van 150 m 2 /woning). Vuilemissieberekeningen. Bestaande gemengde stelsel: vuilemissie gelijkwaardig aan het referentiestelsel van 7 mm berging, 2 mm bergbezinkvoorziening en 0,7 mm/h pompovercapaciteit, in relatie tot het werkelijk aangesloten verhard oppervlak (met een maximum van 150 m 2 /woning). Meting van vuiluitworp en oppervlaktewaterkwaliteit. Bestaande gescheiden stelsels: vervuild hemelwater met vuilemissie gelijkwaardig aan een verbeterd gescheiden stelsel met 4 mm berging en 0,3 mm/h pompovercapaciteit, in relatie tot het aangesloten verhard oppervlak (met een maximum van 150 m 2 /woning). De vuilemissie is in overeenstemming met de Watervergunning, gebaseerd op de geldende kwaliteitsnorm. Monitoren van overstortingen. Terugdringen van diffuse bronnen Afstemming en evaluatie milieubeleid 25

35 Functionele eis Maatstaf Meetmethode 4c Beperken negatieve effecten van overstortingen van hemelwaterlozingen op oppervlaktewater en overstorten mogen geen onaanvaardbaar risico vormen voor mens en dier. Bij voorkeur geen overstorten op oppervlaktewater met een hogere waterkwaliteitsdoelstelling. Geen enkele overstort mag lozen op water dat gebruikt wordt voor drenken van vee of als zwem/ speelwater. Lozen op een hoofdwatergang, niet op overige watergangen. 4d Riolen en andere objecten dienen in hoge mate waterdicht te zijn, zodanig dat de hoeveelheid intredend grondwater (lekwater) beperkt blijft. Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid mogen niet voorkomen (NEN3398). Tabel A1 NEN e Schoon hemelwater niet aansluiten op afvalwaterriolering. Bij nieuwbouwprojecten en bij rioolvervanging in bestaand stedelijk gebied een doelmatige inspanning leveren ten aanzien van het niet aansluiten/afkoppelen van verhard oppervlak. Beoordeling bouwaanvragen/ rioleringsplannen/ rioolrenovatieplannen. 4f Lozingen op oppervlaktewater als gevolg van storingen van gemalen mogen niet voorkomen (calamiteit). Geen overstort aanwezig in vuilwaterrioolstelsels. Geen overstortingen bij droogweer. Vultijd stelsel met DWA > 24 uur. Inspectie Waarneming en eventuele registratie neerslag en overstortingen Berekening vultijd Storing binnen vultijd stelsel opheffen of noodvoorziening treffen. Storingen (tijdens neerslag) zijn binnen 24 uur verholpen of er is een noodvoorziening getroffen. Registratie van opgetreden storingen, logboek afhandeling storingen en calamiteiten handboek aanwezig. 26

36 Doel 5: Voorkomen van overlast voor de omgeving Andere vormen van overlast dan omschreven bij doel 4 moeten voorkomen worden. Het gaat hierbij om overlast door uitvallen van gemalen, stank, instorting van slechte riolen met mogelijk wegverzakkingen, overlast door werkzaamheden aan de riolering. De maatstaven hiervoor zijn niet allemaal landelijk vastgesteld en daarom gebaseerd op gemeentelijke ervaringen. De maatstaven hebben daarom veelal een kwalitatief karakter. Functionele eis Maatstaf Meetmethode 5a De bedrijfszekerheid van gemalen, persleidingen en andere objecten dient in voldoende mate gewaarborgd te zijn (incident). Hoofd en tussengemalen: Automatische signalering van storingen, stroomopname en onderhoudstoestand e.d. Storingsregistratie, logboek afhandeling storingen en klachtenregistratie. Drukriolering: signaleringslamp of automatische signalering van storingen. Beperken storingen door reservepompen in gemengde stelsels (DWA 100% reserve; poc 50% reserve). Voorkomen verstoppingen via bevorderen zelfreiniging van persleidingen door ontwerpen op minimale stroomsnelheid 0,65 m/s. Waarneming. Berekenen snelheid bij ontwerp en capaciteitsmeting Storing binnen 24 uur opheffen of noodvoorziening treffen. Registratie van opgetreden storingen. Vultijd met DWA > 24 uur. Kritieke tijd van rioolstelsels (tijd die bij droogweer beschikbaar is als gemaal niet werkt, totdat overstorten gaan werken) moet bekend zijn en moet groot genoeg zijn om normaal onderhoud te kunnen plegen/storingen te kunnen oplossen. Berekening vultijd 5b De stabiliteit van de riolen dient gewaarborgd te zijn. Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit mogen niet voorkomen. Tabel A1, NEN c Een zodanige be- en ontluchting dat overlast door stank zoveel mogelijk wordt beperkt. Geen stankoverlast Registratie van klachten met betrekking tot stank. 5d Overlast tijdens werkzaamheden aan de riolering dient beperkt te zijn. Er moet afstemming zijn met werkzaamheden met andere diensten en nutsbedrijven. Bereikbaarheid zoveel mogelijk handhaven. Procedures voor afstemming. Waarneming en klachten tijdens werkzaamheden. 27

37 Doel 6: Voldoen aan de voorwaarden voor effectief rioolbeheer Een doelmatige rioleringszorg moet doel- en planmatig werken mogelijk maken. Tevens moet vanuit de eis uit de Wet milieubeheer bekend zijn wat er aan rioleringsvoorzieningen aanwezig is. Om calamiteiten te voorkomen, zal inzicht moeten bestaan in de kwaliteit van de riolen. Hiervoor moet het rioolstelsel worden geïnspecteerd. Inzicht in de toestand betekent ook dat werkzaamheden aan de riolering kunnen worden afgestemd op andere werkzaamheden, waardoor kosten kunnen worden bespaard. Functionele eis Maatstaf Meetmethode 6a Het rioleringsbeheer dient zo goed mogelijk te worden afgestemd met andere taken en partijen. In het VGRP moet de relatie met de overige gemeentelijke taken en externe partijen inzichtelijk worden gemaakt. Alle kosten die binnen de levenscyclus van de riolering te verwachten zijn, moeten op enigerlei wijze in beeld zijn gebracht. De kostenstijgingen moeten passen binnen het gemeentelijke beleid. Beoordeling VGRP. 6b De gebruikers van de riolering dienen bekend te zijn en ongewenste lozingen dienen te worden voorkomen. Naleving van vergunningen moet, afhankelijk van de aard van de bedrijven, eenmaal per 2 jaar worden gecontroleerd in overleg met Milieudienst. Registratie van controles en handhaving. Voorlichting aan burgers geven. Streven naar het voorkomen van illegale aansluitingen. Signalering van inspecties. 6c Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van de riolering. Directe toegankelijkheid en beschikbaarheid van alle rioleringsgegevens. Beschikbaarheid rioolbeheerbestand. Regelmatige inspectie van gemalen. Registratie van draaiuren en stroomverbruik. Jaarlijkse leidingvideocamera-inspectie, wijkgericht met een inspectiecyclus van gemiddeld 14 jaar. Controle op uitvoering via een logboek en jaarlijkse rapportage. Doorlooptijd verwerken revisiegegevens maximaal 1 maand. Waarneming, Evaluatie Operationele Plannen. Herberekening rioolstelsel elke 10 jaar. Evaluatie VGRP Omvang van overstortvolumes moet bekend zijn. Meten conform Watervergunning. 6d Er dient zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van duurzame en milieuvriendelijke materialen. Toepassing van onder andere Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen en Duurzaam Bouwen Grond, Weg en Waterbouw. (GWW) Evaluaties uitvoeren. 6e Er dient een klantvriendelijke benadering te worden nagestreefd. Goede klachtenregistratie aanwezig. Maximaal 50 klachten per jaar betreffende de riolering die gemiddeld binnen 3 dagen zijn afgehandeld. 28

38 Functionele eis Maatstaf Meetmethode 6f Veilige werkwijze. Alleen personeel met juiste veiligheidsopleiding werkzaamheden uit laten voeren. Opstellen risico-inventarisatie en evaluatie (r.i.&e.) voor elk gemaal en voldoen aan arbo-regelgeving. Samenstelling team afhankelijk van r.i.&e. bij werken aan riolering en gemalen. Beschikken over de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen met verplicht CE-keurmerk. 6g Optimale bedrijfszekerheid (storingen). Maximaal 2 storing per jaar per gemaal van vrijverval stelsel, gemiddeld over alle gemalen. Maximaal 2 storingen per jaar per gemaal van druk-, vacuüm- en luchtpersriolering, gemiddeld over alle gemalen. 6h Tijdige vervanging van (delen van) gemalen. Optimale verhouding storings-, energie-, onderhoudskosten en afschrijving. Aanwezigheid certificaten Aanwezigheid actuele r.i.&e, controleren ontwerpen en bestekken, toezicht. Inspectie Controleren beschermingsmiddelen en het gebruik ervan. Storingsregistratie, logboek afhandeling storingen en klachtenregistratie. Preventief: Risicoanalyse Kostenanalyse eens per 5 jaar. 29

39 Doel 7: Zorgen voor de verwerking van ingezameld regenwater Ingezameld regenwater moet kunnen worden afgevoerd zonder dat dit tot wateroverlast leidt. Het gaat hierbij om water dat direct of indirect (via hemelwateroverstorten) op oppervlaktewater en in de bodem terecht komt. Functionele eis Maatstaf Meetmethode 7a Beperken negatieve effecten van hemelwaterlozingen op oppervlaktewater en bodem Plaatsen van uitlaten en hemelwateroverstorten op niet goed doorstroomde oppervlaktewateren. Hydraulische doorrekening systeem en monitoring waterkwaliteit. Aanbrengen van een zuiverende voorziening indien noodzakelijk. Lozingsnormen 7b Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van afkoppel en infiltratievoorzieningen. Berging en infiltratiesnelheid Ledigingstijd voorziening en bemonstering 7c Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van de hemelwaterstelsels (riolering en goten). Directe toegankelijkheid en beschikbaarheid van alle rioleringsgegevens. Jaarlijkse leidingvideocamera-inspectie van ca. 10 % van de riolen op basis van een vast budget. Beschikbaarheid rioolbeheerbestand. Rapportage en evaluatie. Doorlooptijd verwerken revisiegegevens maximaal 1 maand. Waarneming, evaluatie in jaarlijkse operationele plannen. Herberekening hemelwaterstelsel elke 10 jaar Evaluatie VGRP. 7d Er dient zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van duurzame en milieuvriendelijke materialen. Toepassing van onder andere Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen en Duurzaam Bouwen Grond, Weg en Waterbouw. Evaluaties uitvoeren. Figuur 12: De waaiervormige kolk geeft aan dat deze verharding is aangesloten op bodem of oppervlaktewater 30

40 Doel 8: Zorg dat (voor zover mogelijk) het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert In de wet Gemeentelijke Watertaken hebben gemeenten een zorgplicht gekregen voor het nemen van maatregelen in openbaar gebied om nadelige gevolgen van de grondwaterstand tegen te gaan. Deze maatregelen moeten wel doelmatig zijn en niet onder de verantwoordelijkheid van waterschap of provincie vallen. Particulieren blijven verantwoordelijk voor maatregelen op eigen terrein. De gemeente is niet verantwoordelijk voor de handhaving van het grondwaterpeil in bebouwd gebied. De gemeente is wel het eerste aanspreekpunt voor de burger geworden (loketfunctie). Functionele eis Maatstaf Meetmethode 8a Tegen gaan grondwateroverlast. Voorkomen dat te vaak grondwaterstanden worden overschreden die hinderlijk kunnen zijn voor de gebruiksfunctie van terreinen. grondwater meetnet. Bij uitbreidingswijken *) Gewenst GHG > 0,7 m -mv. Bestaande wijken *) Gewenst GHG > 0,7 m -mv. 8b Tegen gaan verdroging Voorkomen dat langdurig grondwaterstanden worden onderschreden die kunnen leiden tot verslechtering van de huidige situatie en aantasting van de flora en uitputting van grondwatervoorraden. Berekening. grondwater meetnet. grondwater meetnet. 8c Coördinatie ten behoeve burger Loketfunctie Klachtenregistratie, binnen 3 dagen afhandelen of stand van zaken terugkoppelen *) De gemeente heeft niet de verplichting deze grondwaterstanden te handhaven. Wel dient de gemeente erop toe te zien (o.a. via de watertoets in het bestemmingsplan) dat in nieuwbouwgebieden en herontwikkelingen de ontwatering voldoende is. Verder dient de gemeente de ontwatering van het openbare gebied te verzorgen, rekening houdende met de bestemming van aanliggende gronden, voor zover dit met doelmatige middelen mogelijk is. Hierbij vindt dus ook een financiële afweging plaats. 31

41 3.5 Prestatie-indicatoren Op het gebied van rioleringszorg wordt van oudsher weinig politieke inbreng gevraagd en gegeven. Op het eerste gezicht lijkt er voor de gemeenteraad wellicht ook weinig te kiezen. Toch zijn er wel degelijk politieke keuzes te maken, zoals: Capaciteitsniveau personeel: zelf doen of uitbesteden. Beheersstrategieën. Acceptatie water op straat. Snelheid waarmee verbeteringen worden doorgevoerd. Mate van robuustheid en duurzaamheid van het rioleringssysteem. Hoe ver gaat de gemeente met het invullen van de grondwatertaak en de hemelwatertaak? Betaalt de gemeente het afkoppelen van particuliere verhardingen of juist niet? Bekende keuzes zijn bijvoorbeeld het heffingenbeleid en de hoogte van de rioolheffing. Handhaving aantal controles. In overleg met ambtenaren, raadsleden en wethouders is een aantal prestatie-indicatoren geformuleerd: Prestatie-indicator: Reduceren ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem Bij neerslag kan het rioolgemaal in gemengde stelsels niet al het regenwater verpompen naar de zuivering. Bij aanhoudende neerslag zal de berging zich vullen en worden overstorten geactiveerd. Zij lozen water uit de riolering op het oppervlaktewater en dat kan op korte termijn niet alleen stankoverlast maar ook vissterfte veroorzaken. Het water is ook bacteriologisch onbetrouwbaar. Op lange termijn raakt de waterbodem verontreinigd. Dergelijke lozingen moeten zoveel mogelijk voorkomen worden. Hemelwater wordt tegenwoordig wettelijk niet meer als afvalwater gezien en hoort dus ook niet meer in de afvalwaterriolen thuis. Het hemelwater van de afvalwaterriolen afkoppelen (en de aanleg van gescheiden systemen ) is daarvoor een goede oplossing, die ook door het Waterschap wordt aanbevolen. Deze oplossing is alleen op lange termijn haalbaar. Overwegingen hierbij zijn: Particulier gescheiden opvangen van hemel- en afvalwater is een belangrijk punt. Afkoppelen door particulieren moet de gemeente motiveren anderzijds subsidiëren. Om het hemelwater en afvalwater goed gescheiden te houden moet de gemeente aandacht besteden aan voorlichting van burgers/ zelfs raadplegen voordat het beleid wordt uitgevoerd. Liever wateroverlast bij calamiteiten of hevige piekbuien, dan lozingen van de riolering op oppervlaktewater die leiden tot stankoverlast en vissterfte. De prestatie-indicator kan gedefinieerd worden als: Gescheiden verhard/gemengd verhard. Beter is aantal m 2 afkoppelen per jaar. De levensduur van de riolen is 60 jaar. Verwachting van afkoppelen weg + voorzijde daken is 0,75 x 1,5% per jaar. Dit is 1,1% per jaar, wat omgerekend kan worden naar m 2 per jaar. De gerealiseerde waarde varieert per jaar dus geeft het gemiddelde over de laatste 5 jaar ook informatie over de ontwikkeling op langere termijn. 32

42 Prestatie-indicator: Acceptatie water op straat en wateroverlast Als een indicator is gekozen voor water op straat en wateroverlast scenario s: met welke regelmaat accepteert de gemeente welke overlast? Risicogebieden daarvoor zijn natuurlijk wijken met drive-in woningen waarbij de garage onder straatniveau ligt, maar bijvoorbeeld ook straten die zonder verhoogde trottoirs zijn aangelegd lopen een hoger risico. Overigens is de eigenaar zelf verantwoordelijk voor wateroverlast aan gebouwen beneden de weghoogte, tenzij ongunstig werkende wijzigingen in het wegprofiel zijn aangebracht. Voor situaties met schade wordt geen prestatie-indicator gedefinieerd, omdat op dit moment onvoldoende inzicht is in de kans en gevolgen van extreme wateroverlast, waarbij schade optreedt. Meer inzicht is wenselijk om in de toekomst gerichte beleidskeuzes te maken om overstroming- en overlastrisico s te beperken. De prestatie-indicator is als volgt gedefinieerd: In de planperiode van het VGRP mag water op straat voorkomen met een gemiddelde van 1x per jaar. Dit is vaker dan in de gewenste situatie van 1x per 2 jaar. De reden hiervoor is de achterstand in het realiseren van de benodigde afvoercapaciteit van de riolering, die met het opstellen van de nieuwe BRP s recent is vastgesteld. Wateroverlast is enkel acceptabel als er geen blijvende schade is, maar dit is ook een economische afweging. Prestatie-indicator: Mate van robuustheid riolering en snelheid van verbeteringen Het rioolbeheer moet effectief worden uitgevoerd. Om calamiteiten te voorkomen, zal inzicht moeten bestaan in de kwaliteit van de riolen. Hiervoor moet het rioolstelsel worden geïnspecteerd. Inzicht in de toestand betekent ook dat werkzaamheden aan de riolering kunnen worden afgestemd op andere werkzaamheden, waardoor kosten kunnen worden bespaard. De maatstaven die gebruikt worden om de technische staat van het riool te indiceren zijn: Sterkte van het materiaal. Waterdichtheid van de buizen en verbindingen. Afstromingstoestand. De NEN heeft normen geformuleerd. Het landelijke gebruik is dat minimaal 90% van het aantal rioolstrengen voldoet aan deze normen. Het niet voldoen van 10% is toegestaan om de periode tussen de laatste inspectie zonder schadebeelden en de daaropvolgende inspectie met schade en daaropvolgende reparatie of vervanging te overbruggen. Met deze indicator worden strengen dus niet op basis van leeftijd vervangen maar op basis van hun technische staat. Omdat deze technische staat vaak samenhangt met de leeftijd verdient het de aanbeveling om oude strengen vaker te controleren dan nieuwere strengen. Dit houdt in dat tegen het einde van de verwachte levensduur van 60 jaar riolen elke 6 jaar moeten worden geïnspecteerd, terwijl voor jonge riolen eens in de 18 jaar voldoet. Gemiddeld wordt dan elk riool elke 12 jaar geïnspecteerd net als nu het geval is. Hoeveel procent van het rioleringssysteem voldoet aan de normen van de NEN is dus een goede vraag om te stellen als het gaat om de kwaliteit van het systeem. Nu wordt er vaak nog op basis van leeftijd vervangen, terwijl sommige tracés misschien wel langer kunnen blijven liggen dan op basis van hun leeftijd verwacht zou worden. 33

43 3.6 Drie scenario s voor de opgave Omdat er in de gemeentelijke rioleringzorg wel degelijk wat te kiezen valt zijn drie scenario s voor het nastreven van de gewenste situatie uitgewerkt voor de komende vijf jaar. In overeenstemming met wethouders en gemeenteraadsleden is gekozen voor: Scenario 1, Wettelijk verplicht, weinig ambitieus: waterkwaliteit: inventariseren gezond milieu, afkoppelen alleen in nieuwbouwgebieden, 1x per jaar water op straat, gemiddeld 3 storingen per gemaal per jaar. Scenario 2, Wettelijk verplicht, redelijk ambitieus: aanpakken/voorkomen lozingen met invloed op recreatiegebied, KRW en Natura 2000, waterkwaliteit: inventariseren gezond milieu en verbeteringsplan opstellen, afkoppelen in nieuwbouwgebieden en gelijktijdig met weg- en rioolrenovaties, 1x per 2 jaar water op straat en anticiperen op klimaatontwikkeling, gemiddeld 2 storingen per gemaal per jaar (volgens concept beheerplan rioolgemalen). Scenario 3, Wettelijk verplicht, zeer ambitieus: extra aanpakken/voorkomen lozingen met invloed op recreatiegebied, KRW- en Natura 2000 wateren, waterkwaliteit: inventariseren gezond milieu en verbeteringsplan opstellen en alvast (beperkte) middelen reserveren, afkoppelen gelijktijdig met weg- en rioolrenovaties, handhaven 1x per 2 jaar water op straat en nastreven 1x per 100 jaar geen schade door wateroverlast en anticiperen op klimaatontwikkeling, 1 storing per jaar. Figuur 13: Recreatie op het water Noordereinde ( s-graveland/kortenhoef) Maatregelen voor het extra ontzien van recreatie en Natura 2000 gebieden kunnen zijn: Vergaand saneren gemengde overstorten door afkoppelen. Zuiverende voorziening (bodemfilter) bij gescheiden stelsels. Voorkomen lozingen als gevolg van storingen in gemalen: dubbele pompopstelling, berging dwa voor 24 of 48 uur. Zeer duurzaam onkruidbestrijding, gladheidbestrijding, niet uitloogbaar straatmeubilair, etc. 34

44 In hoofdstuk 5 De opgave, worden de scenario s uitgewerkt. Bij het uitwerken van maatregelen is het van belang oog te houden voor de volgende aspecten: Technische haalbaarheid. Begrip bij de burger. Draagvlak bij andere organisaties. Kosten (investering en beheer). Duurzaamheid (levensduur, materiaal gebruik, energieverbruik, beperken lozingen naar grond- /oppervlaktewater). 35

45 4 Huidige situatie en toetsing 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie van de gemeente beschreven en in paragraaf 4.6 getoetst aan de hand van de functionele eisen en maatstaven uit hoofdstuk 3. De beschrijving bestaat uit een overzicht van de hoeveelheid en toestand van de aanwezige voorzieningen. Voor deze beschrijving en bij de toetsing is gebruik gemaakt van het rioolbeheerbestand van de gemeente Wijdemeren. De daaropvolgende toetsing betreft een vergelijking van de huidige situatie met de geformuleerde functionele eisen en maatstaven. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een overzicht van de toetsingsresultaten. Deze toetsingsresultaten zijn het uitgangspunt voor het bepalen van de te nemen maatregelen (hoofdstuk 5). 4.2 Nog niet aangesloten bestaande bebouwing In de gemeente Wijdemeren is alle bestaande bebouwing binnen de bebouwde kom op de riolering aangesloten. In totaal zijn 4 panden buiten de bebouwde kom niet gerioleerd. Twee percelen hebben een eigen voorziening in de vorm van een ophaaldienst. Discussie is hierover gaande. Er zijn verder geen extra maatregelen noodzakelijk met betrekking tot het aansluiten van bestaande bebouwing. 4.3 Overzicht aanwezige voorzieningen In deze paragraaf is een globaal overzicht opgenomen van de aanwezige voorzieningen. Voor een groot deel zijn de inventarisatiegegevens afkomstig uit het beheerbestand Kikker. Tabel 1: Overzicht aanwezige voorzieningen Voorziening Rioolaansluitingen Voorzieningen voor individuele behandeling van afvalwater (IBA s) Vrijverval riolering Lozingsconstructies Kwantiteit DWA en HWA aansluitingen, 530 HWA aansluitingen (laag tarief) Geen, twee woningen met ophaaldienst lengte: ca 122 km (bron: beheerbestand); putten: 3085 (bron: beheerbestand); kolken: +/-8700 stuks, uitgaande van elke 10 m een kolk (op het gemengd en hwa riolering). 21 Gemengde riooloverstorten, inclusief 2 randvoorzieningen 76 Hemelwateroverstorten/ hemelwateruitlaten 36

46 Voorziening Randvoorzieningen Gemalen Persleidingen Afvoerwijze Drukriolering Drainage Grondwater Duikers Injecties Kwantiteit 2 bergbezinkvoorzieningen in Nederhorst den Berg: Bergbezinkbassin Esdoornlaan Bergbezinkleiding Mesdaglaan In Kortenhoef: Gepland Bergbezinkbassin Weth. Blocklaan vervalt. Overwogen wordt een Bergbezinkbassin Parklaan in Kortenhoef (moet nog worden aangelegd) of in plaats daarvan af te koppelen. 4 eindgemalen (in beheer bij Waternet) 33 hoofdgemalen: 19 DWA, 9 Gemengd, 4 HWA (VGS) en 1 opvoergemaal persriolering 2 ledigingsgemalen voor bergbezinkvoorzieningen 5,2 km (bron: Kikker februari 2011) Al het afvalwater wordt uiteindelijk getransporteerd naar de RWZI gelegen in Horstermeer. De effluentleiding vanaf de RWZI loopt naar het westen naar de Vecht. Lengte: circa 70 km (bron: mondelinge informatie gemeente Wijdemeren), waarvan 55,3 km is geregistreerd (bron: beheerbestand) Minigemalen drukriolering: 566 stuks (bron: beheerbestand) Lengte: nog te inventariseren in planperiode Aantal peilbuizen (niet in beheer gemeente): 198 (bron Dinoloket) Niet alle peilbuizen worden nog bemeten. Aantal: 55 Lengte: nog te inventariseren in 2011 Gemeente Stichtse Vecht: 129 m³/h, 227 m³/d, v.e.van 137 liter/dag (meting aug-okt 2009). Dit is incl. de jachthaven in Wijdemeren. Gemeente Hilversum, afvalwater omgeving vliegveld In Figuur 14 is de onderverdeling weergegeven in type riolering waarbij de totale lengtes in percentages zijn uitgedrukt. Hieruit blijkt dat 20% van de totale lengte uit gemengd vrijverval riolering bestaat en 26% uit vrijverval riolering voor alleen droogweerafvoer. Van de totale lengte aan riolering is 18% hemelwaterafvoer, onderdeel van een verbeterd gescheiden stelsel of afgekoppeld. Van de overige riolering is 31% van de totale lengte riolering die onder druk wordt afgevoerd. 37

47 Figuur 14 Onderverdeling lengte riolering (peiljaar 2011) De gescheiden riolering bevindt zich voornamelijk in Nieuw Loosdrecht, een gedeelte door nieuwbouw in Kortenhoef en een gedeelte door nieuwbouw in Nederhorst den Berg. Langs de Nieuw Loosdrechtsedijk en Oud Loosdrechtsedijk ligt voornamelijk DWA vrijverval riolering waarbij de droogweerafvoer door opvoergemaaltjes richting de RWZI getransporteerd wordt. De gemengde riolering ligt voornamelijk in Kortenhoef en Nederhorst den Berg. De verdeling tussen het toegepaste materiaal PVC en Beton is evenredig met 42%. In Figuur 15is de lengte per materiaal weergegeven in procenten en in kilometers. Figuur 15: Onderverdeling materiaal riolering (peiljaar 2010) 38

48 In onderstaand figuur is het percentage en de lengte van de vrijverval riolering weergegeven en uitgezet tegen de aanlegjaren in perioden van 10 jaar. Van de 122 km vrijverval riolering is van ca. 50 km het aanlegjaar niet in het beheerbestand opgenomen, waaronder Nederhorst den Berg. Onderstaande grafiek is gebaseerd op de aanlegjaren inclusief de kern Nederhorst den Berg (op basis van de bebouwingsgeschiedenis). Hiermee is van 115 km vrijverval riool het aanlegjaar bekend. Figuur 16 Aanlegjaar vrijverval riolering (peiljaar 2011) In Figuur 17 is het afvoerend verhard oppervlak onderverdeeld tussen gemengde en gescheiden stelsels. Figuur 17: Percentage afvoerend verhard oppervlak naar verschillende type stelsels Tabel 2: Overzicht aanwezige voorzieningen Gemengd (km) Gescheiden / verbeterd gescheiden (km) Totaal (km) Nederhorst den Berg 19,28 7,03 26,31 Oud Loosdrecht 3,77 3,77 Nieuw Loosdrecht 47,3 47,30 s-graveland 39,1 39,10 Kortenhoef 47,7 (geschat) 2,9 50,60 Ankeveen 1,4394 1,44 Totaal 107,52 61,0 168,52 39

49 4.4 Toestand van de riolering De kwaliteitstoestand van de riolering, met daarbij de afstromings- en vervuilingstoestand, kan worden bepaald met behulp van video-inspecties. De video-inspecties geven inzicht in de schade aan riolering. De schade wordt geclassificeerd met behulp van schadeklassen zoals omschreven in de NEN De schadebeelden kunnen onderverdeeld worden in drie categorieën, te weten: Waterdichtheid. Stabiliteit. Afstroming. Op basis hiervan vindt een toetsing plaats volgens de NEN 3398 of nader onderzoek noodzakelijk is of dat moet worden ingegrepen door het uitvoeren van onderhoud, reparatie of vervanging. Alle riolering in Wijdemeren wordt wijkgericht gereinigd en geïnspecteerd met een inspectiecyclus van 14 jaar. Vanaf schadeklasse 4 en 5 wordt de geconstateerde schade gerepareerd. Bij geplande wegreconstructies worden inspecties uitgevoerd om te bepalen of maatregelen aan de riolering noodzakelijk zijn en dus tegelijkertijd met een wegreconstructie kunnen worden uitgevoerd. Nog niet alle inspectiegegevens zijn verwerkt. De totale inspectie is wel afgerond. Een actueel overzicht van de toetstand kan op dit moment nog niet worden gegeven. Voorlopig is een globale toetsing gedaan. Over het algemeen kan de riolering nog zeker 20 jaar mee, wanneer kleine reparaties worden uitgevoerd op de zwakkere plekken. De zwakke locaties waarbij meer gedaan moet worden zijn uitgewerkt in de navolgende tabel. Tabel 3: Globale toetsing toestand Riolering (december 2010 tenzij anders aangegeven) Locatie Probleem Opmerking Hallincklaan (Nieuw-Loosdrecht) Dammerweg (Nederhorst den Berg) Overmeerseweg (Nederhorst den Berg) Gemalen (algemeen) Tjalk gemaal (regenwater) Dode End Rioolstelsel Stichtse kade Verzakte put Verzakking van strengen Moeilijk te onderhouden riolering op particulier terrein Verouderde besturing en gevoelig voor stank Verbeterd gescheiden stelsel van het bedrijventerrein functioneert niet. Tussen gemaal van riolering stort vaak over Gemaal is aangesloten op persleiding Waternet, stort over. Kan worden opgepakt wanneer gemaal Halilinckklaan ook afgeschreven is. Wanneer grote lozers wegvallen (wasserijen) wordt het moeilijker particuliere lozingen te transporteren naar de zuivering. Staat van de riolering is goed, maar moeilijk bereikbaar om te onderhouden. Vervanging dient te worden overwogen Uit overzicht knelpunten opgesteld door Waternet en gemeente Wijdemeren Uit overzicht knelpunten opgesteld door Waternet en gemeente Wijdemeren Uit overzicht knelpunten opgesteld door Waternet en gemeente Wijdemeren Het is de bedoeling om te kijken naar een directe aansluiting zodat overstorten niet meer voorkomen. 40

50 Voor het hydraulisch functioneren van het stelsel wordt een inschatting gemaakt. Tijdens het opstellen van dit VGRP is het basisrioleringsplan nog niet vastgesteld en afgerond. Wateroverlast wordt in de praktijk ervaren op de volgende locaties: De Slenk en de Hallincklaan in Nieuw- Loosdrecht. Met betrekking tot de vuilemissie wordt (in overleg met Waternet) nog niet voldaan aan de basisinspanning. De nog te treffen voorzieningen (o.a. BBB Kortenhoef) worden afgestemd op de nieuwe BRP s, waaruit blijkt dat de vuilemissie groter is door meer aangesloten verhard oppervlak. Figuur 18: Kern Kortenhoef 4.5 Vergunningen De gemeente Wijdemeren beschikt over een aansluitvergunning op de RWZI. Deze vergunning komt te vervallen vanwege de nieuwe Waterwet, ten gunste van afspraken tussen gemeente en Hoogheemraadschap. Bij tussentijdse grootschalige wijzigingen in het aanbod aan de zuivering moet hierover overleg plaatsvinden met het Waternet. Verder is een WVO vergunning, inmiddels gewijzigd in Watervergunning, verstrekt (2006) door Waternet voor het lozen van met regenwater verdund afvalwater uit het gemengde stelsel en mogelijk verontreinigd regenwater uit gescheiden stelsels voor alle bemalingsgebieden binnen de gemeente. Binnen Wijdemeren zijn 108 zogenaamde Type C inrichtingen waarvan 48 milieuvergunningplichtige bedrijven en 60 agrarische of landbouwbedrijven, die onder het besluit Landbouw (op dit moment: Activiteitenbesluit) vallen. Voor de milieuvergunningsplichtige bedrijven worden de standaard lozingsvoorschriften in de vergunning opgenomen. Het is nu onbekend aan welke bedrijven een Watervergunning door Waternet is verstrekt. Er vinden wel gezamenlijke controles plaats. 41

51 4.6 Overzicht toetsing Als afsluiting van dit hoofdstuk is de huidige technische situatie vergeleken met de gewenste situatie, zoals beschreven in hoofdstuk 3. Indien niet aan de maatstaven wordt voldaan, wordt in het volgende hoofdstuk een (aangepaste) strategie gegeven om alle doelen te verwezenlijken. Afhankelijk van de grootte van het verschil tussen de huidige en de gewenste situatie zullen de te nemen maatregelen meer of minder ingrijpend zijn. = voldoet X = voldoet nog niet Doel 1: Inzameling van het binnen de gemeente geproduceerde afvalwater Functionele eis Huidige situatie Toelichting 1a Alle percelen binnen het gemeentelijke grondgebied waar afvalwater vrijkomt, moeten zijn voorzien van een aansluiting op de riolering, uitgezonderd specifieke situaties waarbij lokale behandeling doelmatiger is, e.e.a. conform het Ontheffingen beleid van de provincie. 1b De objecten moeten in goede staat zijn. / X 1c 1d 1e Er mogen geen lozingen op de riolering plaatsvinden, die negatieve gevolgen hebben voor het functioneren van de riolering. Riolen en andere objecten dienen in hoge mate waterdicht te zijn, zodanig dat de hoeveelheid intredend grondwater (lekwater) beperkt blijft. Voorkomen van instroming van oppervlaktewater via overstorten. /X / X 4 percelen zonder ontheffing: geen riolering, IBA of alternatief Discussie over aansluiting of alternatief met Waternet, gemeente en perceelseigenaren is gaande. Circa 75-80% van het vrijvervalriool is vanaf november 2008 gereinigd/geïnspecteerd en gedigitaliseerd. Er zijn geen negatieve gevolgen bekend. Inspecties zijn nog niet volledig beoordeeld en benodigde reparaties moeten nog worden uitgevoerd. Aangenomen is dat wordt voldaan aan de minimale waking tussen drempelhoogte en streefpeil. Doel 2: Inzameling van afvloeiend hemelwater 2a 2b Functionele eis Huidige situatie Toelichting Alle percelen en wegen binnen het gemeentelijke grondgebied waar hemelwater niet kan of mag worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding en waarvan de eigenaar zich wil ontdoen wordt (vertraagd) geloosd op de riolering. Zo veel als mogelijk schoon hemelwater ten goede laten komen aan het grond- en oppervlaktewater ter verbetering van de waterkwaliteit. 2c De objecten moeten in goede staat zijn. / X X /X Alleen afkoppelen om te voldoen aan de basisinspanning. Beoordeling bouwaanvragen / rioleringsplannen / rioolrenovatieplannen. Er wordt voldaan bij nieuwbouw, wordt nog niet voldaan bij rioolvervanging. Inspecties zijn nog niet volledig beoordeeld. 42

52 Functionele eis Huidige situatie Toelichting 2d De instroming in riolen via de kolken dient ongehinderd plaats te vinden. Waarneming en klachten. Klachten zijn niet bekend. 2e Met druk-, vacuüm- en luchtpersrioleringsstelsels mag geen hemelwater worden ingezameld tenzij hiervoor een aansluitvergunning is verleend. Onbekend Controle draaiuren en inspectie. Doel 3: Transport van het ingezamelde afvalwater naar een geschikt lozingspunt Functionele eis Huidige situatie Toelichting 3a De afvoercapaciteit en pompcapaciteit moeten op alle plaatsen voldoende zijn om bij droog weer het aanbod van afvalwater te verwerken. / X Volgt uit berekeningen in Basisrioleringsplan. 3b Het afvalwater dient zonder overmatige aanrotting het eindgemaal van het waterschap naar de RWZI te bereiken. / X 3c De afstroming dient gewaarborgd te zijn. / X Volgt uit berekeningen in Basisrioleringsplan. Inspecties zijn nog niet volledig beoordeeld en specialistisch onderhoud en reparatie is nog niet uitgevoerd. 3d De afvoercapaciteit moet voldoende zijn om gedurende neerslag wateroverlast te voorkomen, uitgezonderd in bepaalde buitengewone omstandigheden. / X Recente toetsing van water op straat is nog niet uitgevoerd. Er zijn echter geen overlast situaties bekend. 3e Zoveel mogelijk verhard oppervlak dient verantwoord afgekoppeld te worden. / X Optredende kansen worden benut bij nieuwbouw, bij rioolvervanging nog niet. 43

53 Figuur 19: Hoofdrioolgemaal Doel 4: Voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater Functionele eis Huidige situatie Toelichting 4a De vervuilingstoestand van de riolering dient acceptabel te zijn. Tabel A1, NEN Schadebeelden vanaf categorie 4, worden verholpen op basis van ingrijpmaatstaven. 75%-80% van de vrijvervalriolering is vanaf 2008 gereinigd. 4b De vuiluitworp door overstortingen en hemelwaterlozingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn. X Vuilemissie berekeningen in het BRP zijn nog niet afgerond Bemonstering oude overstort Mesdaglaan wees aan dat vervuilingsgraad onder de normen ligt. 4c Beperken negatieve effecten van overstortingen en hemelwaterlozingen op oppervlaktewater en overstorten mogen geen onaanvaardbaar risico vormen voor mens en dier. / X Jaarlijks met de gemeente tbv waterschap een jaarrapportage, hierin staan ondermee aantal storingen, overstorten e.d. in vermeld. 4d Riolen en andere objecten dienen in hoge mate waterdicht te zijn, zodanig dat de hoeveelheid intredend grondwater (lekwater) beperkt blijft. / X Inspecties zijn nog niet volledig beoordeeld en eventueel benodigde reparaties zijn nog niet uitgevoerd. 4e Schoon hemelwater niet aansluiten op afvalwaterriolering. Alle nieuwbouw van enige omvang wordt gescheiden of verbeterd gescheiden gerioleerd. 4f Lozingen op oppervlaktewater als gevolg van storingen van gemalen mogen niet voorkomen (calamiteit). Volgt uit meetgegevens en storingen worden tijdig verholpen. 44

54 Doel 5: Voorkomen van overlast voor de omgeving Functionele eis Huidige situatie Toelichting 5a De bedrijfszekerheid van gemalen, persleidingen en andere objecten dient in voldoende mate gewaarborgd te zijn (incident). X Gelijktijdig met de renovatie/vervanging van gemalen zal adequate telemetrie nodig zijn. Werkzaamheden volgen uit de BRP s. 5b De stabiliteit van de riolen dient gewaarborgd te zijn. Tabel A1, NEN Schadebeelden worden verholpen op basis van ingrijpmaatstaven. 5c Een zodanige be- en ontluchting dat overlast door stank zoveel mogelijk wordt beperkt. Klachten met betrekking tot stankoverlast zijn niet bekend. 5d Overlast tijdens werkzaamheden aan de riolering dient beperkt te zijn. Tijdens (onderhouds)werkzaamheden aan het riool, wordt overlast voor verkeer, omwonenden/omliggende bedrijven en betrokken instanties zoveel mogelijk beperkt conform C3000 van de Leidraad Riolering. Het volledig voorkomen van overlast is echter praktisch onmogelijk Doel 6: Voldoen aan de voorwaarden voor effectief rioolbeheer Functionele eis Huidige situatie Toelichting 6a Het rioleringsbeheer dient zo goed mogelijk te worden afgestemd met andere taken en partijen. / X Communicatie tussen partijen kan verbeterd worden en afstemming van uitvoeringswerken, planning en budgetten. 6b De gebruikers van de riolering dienen bekend te zijn en ongewenste lozingen dienen te worden voorkomen. / X Inspecties worden nog beoordeeld met het oog op milieuvergunningen en lozingsvoorschriften. 6c Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van de riolering. / X BRP s worden opgesteld 6d 6e Er dient zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van duurzame en milieuvriendelijke materialen. Er dient een klantvriendelijke benadering te worden nagestreefd. / X / X Toepassen Piano methode Agentschap NL en Duurzaam inkopen. Pakket Duurzaam Bouwen GWW wordt niet toegepast. Denk aan; o.a. minder verharden en meer (lokaal) afkoppelen, geen uitlogend straatmeubilair. Aanwezigheid van een klachtenregistratie via het Service meldpunt. Nog geen evaluatie beschikbaar. 6f Veilige werkwijze. Veiligheidscertificaten zijn aanwezig en worden nageleefd. 6g Optimale bedrijfszekerheid (storingen). X Meer aandacht naar gemalenbeheer en renovatie/vervanging gemalen 45

55 Functionele eis Huidige situatie Toelichting 6h Tijdige vervanging van (delen van) gemalen. X Meer aandacht naar gemalenbeheer en renovatie/vervanging gemalen. Doel 7: Zorgen voor de verwerking van ingezameld regenwater Functionele eis Huidige situatie Toelichting 7a Beperken negatieve effecten van hemelwaterlozingen op oppervlaktewater en bodem / X Hydraulische berekeningen nog niet afgerond. Zijn echter geen klachten bekend. 7b Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van afkoppel- en infiltratievoorzieningen. n.v.t. 7c Er dient inzicht te bestaan in de toestand en het functioneren van de hemelwaterstelsels (riolering en goten). Blijkt uit de BRP s 7d Er dient zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van duurzame en milieuvriendelijke materialen. X Zie 6d. Doel 8: Zorg dat (voor zover mogelijk) het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert Functionele eis Huidige situatie Toelichting 8a Tegen gaan grondwateroverlast. / X Nieuw beleid, maar geen overlast bekend al gevolg van grondwatersysteem. Volgen uit klachtenregistratie. 8b Tegen gaan verdroging onbekend 8c Coördinatie ten behoeve burger Aanwezigheid van een klachtenregistratie via het Service meldpunt. Deze worden zorgvuldig afgehandeld. 46

56 47

57 5 De opgave De opgave voor de gemeentelijke afvalwater-, hemelwater- en grondwatertaken in dit VGRP wordt uitgewerkt vanuit de visie tot een aantal maatregelen dat noodzakelijk is om de gewenste situatie te handhaven, te bereiken of naderbij te brengen. Deze maatregelen zullen voornamelijk betrekking hebben op de aandachtspunten waar de toetsing in hoofdstuk 4 nog geen gunstig resultaat heeft. Daarbij zijn natuurlijk ook maatregelen opgenomen om een gunstig toetsingsresultaat in de toekomst te waarborgen. Het hoeft niet altijd zo te zijn dat de gewenste toestand aan het eind van de planperiode 2017 is bereikt: dat is afhankelijk van het ambitieniveau, de beschikbare middelen en de haalbaarheid om de maatregelen tijdens deze planperiode uit te voeren. De ambitieniveaus zijn uitgewerkt in drie scenario s, waaruit het besluit in hoofdstuk 7 wordt gekozen. In bijlage 5 is een overzicht gegeven van de maatregelen, uitgaven en planning. Daarbij is ook aangegeven welke maatregelen wettelijk verplicht zijn. 5.1 Inleiding De doelen, zoals uitgewerkt in hoofdstuk 3, beschrijven het verschil tussen de bestaande situatie en de gewenste situatie. Dit verschil is vastgesteld in de toetsing. Binnen de doelen is nog onderscheid te maken tussen functionele eisen, wat niet is weergegeven in de onderstaande figuur. De maatregelen zijn nodig om het verschil te overbruggen en brengen dus de gewenste situatie dichterbij. De maatregelen zijn gegroepeerd in scenario s met een verschillend ambitieniveau (paragraaf 5.3). Over enkele maatregelen die belangrijk zijn, wordt een prestatie-indicator afgesproken (paragraaf 5.4). 48

58 Toetsing huidige situatie Laag Gemiddeld Hoog Gewenste situatie = doel = scenario = maatregel = prestatie-indicator Figuur 20: Relaties tussen doelen, scenario s, maatregelen en het meetinstrument van de prestatie-indikctor. 49

59 De maatregelen zijn in dit hoofdstuk onderverdeeld naar type. Dit is gedaan om de uitvoering praktisch ter hand te kunnen nemen. Veel maatregelen helpen meerdere doelen te bereiken en een indeling per doel zou tot een meervoudige vermelding leiden en het overzicht doen kwijtraken. In onderstaande figuur is de indeling weergegeven. Figuur 21: Typering van maatregelen en categorisering 5.2 Visie en aandachtspunten De visie betreft de mate waarin en de wijze waarop de gemeente de doelstellingen, die de gewenste situatie beschrijven in paragraaf 3.4, dichterbij wil brengen. De doelen die in hoofdstuk 3 beschreven staan, zijn: Doel 1: Inzameling van het binnen de gemeente geproduceerde afvalwater. Doel 2: Inzameling van afvloeiend hemelwater. Doel 3: Transport van het ingezamelde afvalwater naar een geschikt lozingspunt. Doel 4: Voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater. Doel 5: Voorkomen van overlast voor de omgeving. Doel 6: Voldoen aan de voorwaarden voor effectief rioolbeheer. Doel 7: Zorgen voor de verwerking van ingezameld regenwater. Doel 8: Zorg dat (voor zover mogelijk) het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert. 50

60 In de visie in paragraaf 3.2 is de richting al uitgezet, gebaseerd op wetten en beleid van de gemeente en andere overheden. Hier zijn vier aandacht/zwaartepunten onderscheiden die globaal worden uitgewerkt. Doelstellingen van rioleringsbeheer veranderen niet zo snel en blijven in grote lijnen hetzelfde als in het GRP Alleen de zwaartepunten van verschillende doelen veranderen voor de komende planperiode. In de komende planperiode ligt de nadruk op de volgende punten: Verhogen effectief rioolbeheer volgens doelstelling 6. Het invullen van de nieuwe gemeentelijke grondwatertaak. Het invullen van de gemeentelijke hemelwatertaak. Bijdragen aan een verdere verbetering van de oppervlaktewaterkwaliteit. Hierbij wordt de basisinspanning voor de kern Kortenhoef uitgevoerd. Het gaat hierbij om de aanleg van BBB Parklaan of het afkoppelen van 4,4 ha verhard oppervlak. Aan het waterkwaliteitsspoor wordt voldaan. Ook speelt de KaderRichtlijn Water (KRW) een belangrijke rol. Figuur 22: Waterwingebied, een goede waterkwaliteit is essentieel De prestatie-indicatoren voor de komende planperiode zijn zoals genoemd in hoofdstuk 3: Prestatie-indicator 1: Reduceren ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem. Prestatie-indicator 2: Acceptatie water op straat en wateroverlast. Prestatie-indicator 3: Mate van robuustheid riolering en snelheid van verbeteringen. Uit de toetsing in hoofdstuk 4 blijkt dat de gewenste situatie op een aantal punten nog niet is bereikt. In de afgelopen periode lag de nadruk voornamelijk op het in kaart brengen van het rioleringsbeheersysteem, zoals die ontstaan is na uitvoering van het rioleringsbeleid van de achterliggende jaren (ontbrekende gegevens, revisies, etc.). 51

61 Daarnaast is in de afgelopen periode extra aandacht besteed aan het beperken van de vuilemissie van gemengde overstorten, sanering risicovolle overstorten en aansluiten van ongerioleerde panden. Deze strategie resulteerde in maatregelen zoals het SOP-project (Saneren ongerioleerde percelen), opstellen van het projectplan Sanering foutieve aansluitingen, monitoren van overstorten, inspecteren, repareren en vervangen van oude riolering. In de komende planperiode blijven dit belangrijke aandachtspunten, ook al zijn de meeste maatregelen gerealiseerd. Ook de burger heeft een eigen verantwoordelijkheid voor het verwerken van hemelwater en grondwater op particulier terrein in gebieden waar daar mogelijkheden voor zijn. In de volgende paragraaf zijn verschillende mogelijke scenario s beschreven waarmee de visie voor de komende planperiode kan worden gerealiseerd. In hoofdstuk 6 worden van deze drie strategieën met een oplopend ambitieniveau afzonderlijke kostendekkingsplan berekeningen opgesteld. 5.3 Uitwerking drie scenario s In paragraaf 3.6 zijn drie scenario s voor de opgave kort gekarakteriseerd. In deze paragraaf worden de scenario s verder uitgewerkt met als doel het ambitieniveau van de gemeente te beschrijven. Hierbij zijn nog geen maatregelen opgesteld. Het opstellen van maatregelen komt in de latere paragrafen aan de orde. Allereerst worden de uitgangspunten van de drie scenario s beschreven. Scenario 1: Wettelijk verplicht, weinig ambitieus Dit is het zogenaamde nulscenario dat vooral dient om een vergelijkingskader te hebben. Het rioleringsbeleid verandert hierbij niet, maar er wordt wel een nieuw beleid voor hemelwater en grondwater toegevoegd vanwege de nieuwe Wet gemeentelijke watertaken en de nieuwe Waterwet. Dit beleid beperkt zich in de komende planperiode vooral tot het inventariseren van knelpunten, het onderzoeken van mogelijke oplossingen en het instellen van een waterloket. Uitgesproken kansen op het gebied van milieu, duurzaamheid en het voorkomen van schade door wateroverlast worden benut, waarbij de extra inspanning niet al te groot mag zijn. Wateroverlast mag geen gevolgen voor de volksgezondheid hebben. Scenario 2: Wettelijk verplicht, redelijk ambitieus Dit scenario houdt in dat de inrichting van het watersysteem duurzamer wordt. Hemelwater Hemel- en grondwater worden hierbij zoveel mogelijk schoon gehouden, met behulp van een nog op te stellen verbeteringsplan. Lozingen op KRW, recreatie- en Natura 2000 gebieden worden zoveel mogelijk voorkomen. Verhard oppervlak afkoppelen van gemengde riolering is hierbij een belangrijk thema. Met het invoeren van de Waterwet mag regenwater niet langer als afvalwater worden beschouwd en dient het op termijn zoveel mogelijk van goede te komen aan de locale waterhuishouding. Behalve afkoppelen van nieuwbouwgebieden wordt de kans benut om gelijktijdig met weg- en rioolrenovaties hemelwater af te koppelen. Dit kan structureel worden aangepakt met behulp van een afkoppelkansenkaart. Het resultaat is naar verwachting een betere kwaliteit van het oppervlaktewater doordat een meer continue aanvoer van water plaatsvindt. Ook is minder aanvoer en afvoer van water nodig. 52

62 Dit is gunstig voor het energieverbruik van pompen en gemalen. Bovendien is regenwater doorgaans relatief minder voedselrijk dan aanvoerwater waardoor dit gunstig is voor de waterkwaliteit (vermindering van bijvoorbeeld kroos- en algengroei). Anderzijds wordt de lozing van afvalwater via de overstorten verder beperkt. Afvalwater Aan de inzameling en transport van afvalwater worden hoge eisen gesteld voor wat betreft restlozingen naar oppervlaktewater en lekkages naar grondwater. Het verhogen van de bedrijfszekerheid van de gemalen is belangrijk om een deel van de stankoverlast en afvoerproblemen te voorkomen. Ook de kans op extra overstortingen doordat gemalen niet de benodigde capaciteit leveren wordt beperkt. In de praktijk kan dit zo nu en dan optreden. In dit scenario wordt hieraan extra aandacht besteed door het preventieve beheer van gemalen verder te versterken. Dit leidt dan weer tot besparingen bij het oplossen van storingen (correctief beheer). Rioolstelsel Het huidige rioolstelsel is gedimensioneerd op een neerslag die eens per 2 jaar wordt overschreden. Door uitbreiding van het aangesloten verhard oppervlak komt op sommige plaatsten vaker water op straat voor. Dit is/wordt onderzocht in de basisrioleringsplannen per kern en er zijn maatregelen voor opgesteld, die ook in dit VGRP zijn opgenomen. Niet onderzocht is wat er gebeurt bij zwaardere neerslag, hoewel in de bouwvoorschriften wel veiligheidsvoorzieningen zijn opgenomen. Zwaardere neerslag hoeft dus niet tot overlast of schade te leiden. Ook is het effect van klimaatontwikkeling op het optreden van wateroverlast in Wijdemeren niet bekend. In dit scenario wordt extra aandacht besteed aan het anticiperen op klimaatontwikkeling. Figuur 23: Recreatie; fietsen in de Gooi en Vechtstreek 53

63 Scenario 3: Wettelijk verplicht, zeer ambitieus Dit scenario resulteert in de meest duurzame inrichting van het watersysteem. Hemelwater De eerste verantwoordelijkheid voor verwerking van hemelwater ligt bij de eigenaar van het perceel waarop de neerslag valt. Dit betekent dat het hemelwater zoveel mogelijk geïnfiltreerd moet worden in de bodem of afgevoerd moet worden naar oppervlaktewater. Door middel van een afkoppelkansenkaart en een Structuurplan Hemelwater wordt aangegeven hoe op lange termijn het gemengde rioolstelsel eventueel volledig om te bouwen is tot een duurzaam gescheiden rioolstelsel. Sommige verhardingen blijven wellicht gemengd gerioleerd uit oogpunt van doelmatigheid, vervuiling of beheer. Het uitvoeren van maatregelen vindt plaats in combinatie met weg- en rioolrenovaties. Dit houdt in dat voorzieningen nodig kunnen zijn om, waar mogelijk, water vast te houden in de grond en/of vertraagd af te voeren naar het oppervlaktewater (buiten de kern). Er wordt meer geld vrijgemaakt om de verbinding tussen te renoveren gebied en oppervlakte water te realiseren en om rekening te houden met afvoer van toekomstige renovaties. Op het gebied van diffuse bronnen ligt een sterke relatie met het milieubeleid van de gemeente. Hierbij gaat het om het beperken van het gebruik van milieubelastende materialen in het straatmeubilair en gebouwen. In gescheiden gerioleerd gebieden worden vervuilingsbronnen zoals foutaansluitingen in de riolering en foute lozingen als autowassen en ander schoonmaakwater zoveel mogelijk voorkomen. Hiervoor is een goede communicatie met de bewoners van groot belang. De nadruk ligt op bewust maken en overtuigen, niet op handhaving. Foutaansluitingen in de riolering worden in probleemgebieden wel per wijk gecontroleerd en gehandhaafd. Afvalwater Aan de inzameling en transport van afvalwater worden extra hoge eisen gesteld, betreffende de bedrijfszekerheid van de gemalen. Zo wordt het risico op afvoerproblemen en stankoverlast verkleind. In dit scenario wordt extra aandacht besteed aan preventief beheer, waarbij storingen zoveel mogelijk worden voorkomen door reiniging (gebeurd al) en vooraf vervangen van verslijtende onderdelen van gemalen en hoofdonderdelen van minigemalen. Afvalwaterpompen in hoofdgemalen worden dubbel uitgevoerd waar dat niet het geval is. Berging wordt waar nodig vergroot om het afvalwater gedurende 24 uur te kunnen bergen in geval van gemaalstoringen. Rioolstelsel Het rioolstelsel wordt gedimensioneerd op neerslag die eens per 2 jaar wordt overschreden, waarbij weinig of geen water op straat mag staan. Het vergroten van riolen om water op straat eens per 5 jaar te voorkomen zou leiden tot hoge investeringen in relatie tot de ervaren verkeershinder. Wel wordt gecontroleerd of eens per 5 jaar of eens per 10 jaar water op straat leidt tot overlast en/of schade. Ook wordt nagestreefd dat 1x per 100 jaar geen schade aan bebouwing door wateroverlast als gevolg van riolering optreedt. Het water op straat moet dan beneden de vloerpeilen blijven. Bij het dimensioneren van het rioolstelsel wordt geanticipeerd op klimaatontwikkeling tot Het afgelopen decennium zijn de hoeveelheden en intensiteiten van neerslag aanzienlijk toegenomen als gevolg van de klimatologische ontwikkelingen. De komende decennia zal de klimaatontwikkeling zich verder voortzetten. 54

64 Hierbij zal mogelijk in de toekomst de ontwerpcapaciteit van riolen en bergbezinkvoorzieningen vaker worden overschreden, zodat aanvullende maatregelen nodig zijn om effecten als het optreden van water op straat en zelfs wateroverlast, maar ook de grotere vuilemissies naar het oppervlaktewater via de overstorten, te bestrijden. In de komende planperiode zullen, waar nodig, aanvullende maatregelen genomen worden die de riolering verder ontlasten en het regenwater (vertraagd) afvoeren naar oppervlaktewatersysteem. Omdat er steeds meer verhard oppervlak op de riolering wordt aangesloten kan de impact van de klimaatontwikkelingen ook geleidelijk op gevangen worden door af te koppelen. Het optreden van schade is meestal te wijten aan te weinig ingebouwde veiligheid. Een essentieel onderdeel van het voorkomen van wateroverlast is het hoogteverschil tussen vloerpeilen en straatoppervlak. Dit dient minimaal 0,15 m (zoals opgenomen in NEN-normen) en bij voorkeur 0,30 m, te zijn. Het verdient ook de aanbeveling een dergelijke eis in bouwvergunningen op te nemen. Bij extreme neerslag die de riolering uit economisch oogpunt niet kan verwerken wordt hierdoor waterberging op straat mogelijk zonder dat schade optreedt. Levensduurverlenging is ook een aspect van duurzaamheid. Het beheer en onderhoud wordt in dit scenario gebaseerd op de technische staat van de riolering, gemalen en riolen (in plaats van op leeftijd). Dit houdt in dat vaker plaatselijke reparaties van de riolering worden uitgevoerd, zonder dat de straat open hoeft. De technische mogelijkheden hiervoor nemen toe. Pas als de reparatiekosten te hoog worden is vervanging te overwegen in combinatie met herstraten. Op basis van de leeftijd van het riool kan overwogen worden om in bepaalde straten vaker te inspecteren. Figuur 24: Stiltegebied heeft natuur en recreatieve waarde 55

65 5.4 Overzicht streefwaarden prestatie-indicatoren In de onderstaande tabel is een overzicht gegeven voor de waarden van de prestatie-indicatoren voor de planperiode tot en met In paragraaf 3.5 zijn de prestatie-indicatoren beschreven. Tabel 4: Overzicht streefwaarden prestatie-indicatoren Prestatie-indicator Huidig beleid Huidige waarde Scenario 1 Weinig ambitieus Scenario 2 Redelijk ambitieus Scenario 3 Zeer ambitieus 1: Reduceren ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem d.m.v. afkoppelen hemelwater *) Alleen hemelwater van nieuwbouw wordt afgekoppeld. 0%/j van het afvoerend verhard oppervlak. Situatie blijft hetzelfde, alleen nieuwbouw wordt afgekoppeld: 0%/j De kansen worden benut om ook af te koppelen bij wegen rioolrenovatie, afkoppelkansenkaart: 1,1 %/j D.m.v. een Structuurplan Hemelwater wordt op lange termijn al de gemengde riolering omgebouwd tot een duurzaam gescheiden stelsel: 1,9 %/j vanaf a: Acceptatie water op straat en wateroverlast 2b: Overstromingsrisico (kans op schade x verwacht schadebedrag) 3a: Mate van robuustheid riolering en snelheid van verbeteringen van vrijverval riolen. **) 3b: Storingsfrequentie van gemalen (niet meer verpompen van afvalwater door gemaal) Acceptatie eens in de 2 jaar water op straat Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing water op straat 1 x jaar Huidige waarde onbekend Werkwijze voldoet, totale inspectie is echter nog niet beoordeeld: 10% Huidige waarde onbekend Acceptatie eens per jaar water op straat Acceptatie eens per 2 jaar water op straat + anticiperen klimaatontwikkeling Hanteren eens per 2 jaar water op straat + anticiperen klimaatontwikkeling Niet van toepassing Niet van toepassing Nastreven 1x per 100 jaar geen schade door wateroverlast Inventarisatie knelpunten, wachten tot economische levensduur wordt bereikt: 10% 3 storingen per jaar per gemaal gemiddeld voor alle gemalen Inventarisatie knelpunten + preventief riolerings- en gemalenbeheer: 5% 2 storingen per jaar per gemaal gemiddeld voor alle gemalen (in 2017: 2 straten minder dan bestaand) Inventarisatie knelpunten + preventief riolerings- en gemalenbeheer+duurzaam inrichten van riolering: 5% 1 storing per jaar per gemaal gemiddeld voor alle gemalen *) Exclusief nieuwbouw, % is op basis van aangesloten verharding op gemengde stelsels. **) Percentage betreft riolen die niet voldoet aan normen voor sterkte, waterdichtheid en afstromingstoestand (functionele eisen 1b, 1d, 2c, 3c, 4a, 4d). 5.5 Aanleg voorzieningen Aanleg voorzieningen bij bestaande bebouwing Aansluiten ongerioleerde percelen In het beheersgebied van de gemeente Wijdemeren is vrijwel alle bestaande bebouwing aangesloten op de riolering door het SOP-project. Er zijn 4 percelen aanwezig zonder ontheffing; geen riolering, IBA of alternatief. Discussie is hierover gaande, er is voor de komende planperiode rekening gehouden met plaatsen van een IBA (scenario 1) bij lozing op het oppervlaktewater. Of aanleggen drukriolering (scenario 2+3) bij lozing op KRW water of recreatiewater. Vanwege strenger wordende milieueisen ligt aanleg van drukriolering voor de hand. 56

66 Kosten (excl. BTW): Scenario 1: 4x IBA klasse II: ,00 in 2012 Scenario 2 en 3: drukriolering: ,00 in 2012 Zorgplicht hemelwater (zwaartepunt) Binnen het inzamelingsgebied wordt het hemelwater ingezameld met behulp van hemelwaterriolering of gemengde riolering. Het afkoppelen van verhardingen vanaf de bestaande gemengde riolering draagt bij aan een duurzamere inrichting van het watersysteem omdat dit de vuilemissie van gemengde rioolstelsels en de AWZI beperkt en de verversing van het oppervlaktewater bevordert. Door af te koppelen is de impact van klimaatontwikkeling geleidelijk op te vangen. Binnen de prestatie-indicator 1 vallen de volgende scenario s voor het reduceren van ongewenste emissies, door afkoppelen van hemelwater bij bestaande bebouwing. Scenario 1: Afkoppelen 4,4 ha verharding in Kortenhoef ten behoeve van de basisinspanning in combinatie met rioolvervanging en wegreconstructie: omgeving Sandersonhof 1,2 ha in 2012 (0,6 ha verhard); omgeving Heynensoenlaan 4,4 ha in 2013 (2,2 ha verhard); nader te bepalen gebied 1,6 ha verhard in Scenario 2 Scenario 3 Op basis van een afkoppelkansenkaart (zie planvorming) wordt de kans benut om gelijktijdig met weg- en rioolrenovaties van het gemengde stelsel hemelwater af te koppelen. Maatregelen: afkoppelen 3,75 km x 15 m 2 /m = 5,6 ha verharding in 5 jaar (1,2 ha meer dan in scenario 1). Op basis van een Structuurplan Hemelwater (zie planvorming) wordt inzichtelijk gemaakt hoe op lange termijn het gemengde rioolstelsel volledig om te bouwen is tot een duurzaam gescheiden rioolstelsel. Het uitvoeren van extra afkoppelen door: - in combinatie met weg- en rioolrenovaties meer verharding in het reconstructiegebied afkoppelen door de voor en achterzijde van de daken mee afkoppelen bij rioolvervanging mits de eigenaren toestemming geven. Het rendement van de afkoppelinvestering wordt hiermee aanzienlijk vergroot. - kosteneffectieve losse afkoppelprojecten, zoals grotere gebouwen en directe afvoer naar oppervlaktewater of groenvoorzieningen bij geschikte wegreconstructies. Maatregelen: afkoppelen 1,3 x scenario 2 = 7,5 ha verharding in 5 jaar 57

67 Kosten (excl. BTW): Scenario 1: meerkosten ten opzichte van renovatie voor afkoppelen in ,00. In ,00 en ,00 in 2014 zonder zuiverende stap. Scenario 2: meerkosten 1,2 ha extra ten opzichte van scenario 1 voor afkoppelen ,00 per jaar geeft ,00 in 5 jaar met zuiverende stap. Scenario 2: meerkosten zuiverende voorziening bij afkoppelen volgens scenario 1: ,00 in Scenario 3: meerkosten 1,9 ha ten opzichte van scenario s 1+2 voor afkoppelen ,00 per jaar vanaf 2015 geeft ,00 in 3 jaar met zuiverende stap. Scenario 3: meerkosten zuiverende voorziening bij afkoppelen volgens scenario 1: ,00 in Zorgplicht grondwater (zwaartepunt) Bij rioolrenovatie wordt gelijktijdig drainage aangelegd. Meerkosten 3,75 km per jaar: , Aanleg van voorzieningen bij nieuwbouw Zorgplicht afvalwater Bij geplande uitbreidingen zal het waterhuishoudings- en rioleringsplan in samenhang met het stedenbouwkundig plan worden opgesteld. Invulling wordt gegeven aan het beleid van gemeente en waterschap ten aanzien riolering en water. Kosten van onderzoek en maatregelen komen ten laste van de exploitatie van deze ontwikkelingen. Zorgplicht hemelwater en grondwater (zwaartepunten) Systeemkeuze in de watertoets: Alle nieuwbouw- en herstructureringsprojecten worden in principe waterneutraal uitgevoerd met een gescheiden hemelwaterinzameling en afvoer. In eerste instantie wordt geprobeerd te voorkomen dat er negatieve effecten zijn op het grond- en oppervlaktewater. Dit wil zeggen: Hemelwater bovengronds bergen en infiltreren om verdroging te voorkomen (waar mogelijk). Hemelwater eventueel bergen en vertraagt afvoeren naar oppervlaktewater, bijvoorbeeld in wadi s. In uitbreidingsgebieden dient waterneutraal gebouwd te worden en wordt voldoende berging in oppervlaktewater geëist. Grondwaterstanden mogen niet verlaagd worden. Als berging binnen het plangebied niet mogelijk is wordt er pas buiten het plangebied gecompenseerd. Controle gescheiden aanlevering van hemelwater en afvalwater en het vloerpeil bij het verlenen van bouwvergunningen. Vloerpeilen van minimaal 0,15 0,30 meter boven weghoogte. En gebruik van het Nationaal pakket Duurzaam bouwen in de Grond-, Weg en Waterbouw is een vereiste. Bij lozing op het oppervlaktewater gelden de lozingsvoorwaarden van Waternet. Deze zijn omschreven in de Watervergunning. Het gaat hierbij om voorwaarden ten aanzien van uitlogende materialen. 58

68 Binnen deze zorgplicht is voor scenario 2 en 3 een extra aandachtspunt; Scenario 2 Ter bescherming van oppervlaktewater in de KRW, recreatie of Natura 2000 gebieden dient infiltratie van water vanaf wegen een zuiverende stap te ondergaan (bijvoorbeeld bodemfilter). Scenario 3 Als scenario 2. Aanvullend: Ter voorkoming van de lozing van vervuild water investeren in aanleg van voorzieningen bijv. een locatie waar het wassen van auto s kan plaatsvinden. Kosten van onderzoek en maatregelen komen ten laste van de exploitatie van deze ontwikkelingen. Woningbouwprogramma Tabel 5: Woningbouwprogramma gemeente Wijdemeren Kern Naam Aantal woningen Planning Kortenhoef Vacuplast 11 Als voldoende woningen zijn verkocht kan de bouw starten Zuidsingel, fase Loosdrecht Rading Bouwvergunning is nog niet onherroepelijk Dorpscentrum Oud- Loosdrecht 60 +? winkels onbekend Ter Sype 550 Nog niet duidelijk, hangt af van bestuurlijk overleg Nederhorst Horstwaarde 40 Vergunningen zijn al verleend, bouw wordt gestart Ankeveen Voorstraat 5 onbekend Overmeer-Zuid 180 Is in aanbouw Arnout Voetlaan fase 1 Arnout Voetlaan fase 1 24 onbekend 24 onbekend 5.6 Beheer van bestaande voorzieningen Het beheer van bestaande voorzieningen valt uiteen in verschillende onderdelen, te weten: Onderzoek naar de toestand en het functioneren van aangelegde voorzieningen (inclusief meten en monitoren). Maatregelen aan het rioleringssysteem om het oorspronkelijk functioneren te herstellen. Verbeteringsmaatregelen aan het rioleringssysteem om het aan te passen aan nieuwe eisen. Voor het beheer van bestaande voorzieningen wordt door de prestatie-indicatoren en de drie ambitie scenario s gestreefd naar verschillende maatregelen om de bestaande stelsels te laten voldoen aan de milieudoelstellingen en deze stelsels technisch/functioneel in stand te houden of te verbeteren. De organisatorische en personele consequenties hiervan worden in hoofdstuk 3 behandeld. 59

69 5.6.1 Onderzoek Inventarisatie zorgplicht afvalwater Afronden inventarisatie en inmeten van de riolering en aangesloten verhard oppervlak. In het beheersysteem zijn na afronding van de inventarisatie alle basisgegevens betreffende de riolering opgenomen. Een inhaalslag dient dus nog te worden uitgevoerd. Met betrekking tot de inspectiegegevens zijn de inspecties afgerond, maar deze dienen nog te worden beoordeeld. Hierna dient het beheersysteem systematisch te worden bijgehouden. Dit betreft alle reguliere terugkerende werkzaamheden zoals vervanging, nieuwbouw, inspectie- en reinigingsgegevens en het bijhouden van meldingen en storingen. Revisies dienen binnen 2 maanden na gereed komen van het werk te zijn verwerkt (streven 1 maand, verplicht WION: 3 maanden). Toekomstige inventarisatie van hoogteligging van het rioolstelsel wordt gelijktijdig met inspecties uitgevoerd. De hoogte van putdeksels wordt ingemeten. Naast de personeelskosten is rekening gehouden met 6.200,00 per jaar voor onderhoud en updates van software. Figuur 25: Inmeting putdekselhoogtes De tekst V W staat voor vuilwater, dit riool voert af naar de afvalwaterzuiveringsinrichting Inventarisatie zorgplicht hemelwater en grondwater Hemelwater: Voor het inventariseren van bestaande duikers en drainage is een bedrag van ,00 opgenomen in Grondwater: Inventarisatie regenwaterlozingen en verhard oppervlak, vanuit Watervergunning is gepland voor : ,00 (is naar verwachting afgerond in 2011). 60

70 Inspectie zorgplicht afvalwater en hemelwater Om een goed inzicht te krijgen in de kwaliteit van het gehele rioolstelsel, gemalen, drukriolering en alle overige voorzieningen is inspectie hiervan noodzakelijk. Alle inspectiemaatregelen hebben als doel een effectief beheer mogelijk te maken door het verkrijgen van inzicht in de toestand en het functioneren. Voorafgaand aan de inspectie wordt eerst gereinigd. Een overzicht van de reinigingsen inspectiecyclus is weergegeven bij de reiniging in paragraaf Voor inspecties van vrijvervalriolering ,00 per jaar opgenomen. Inspectie vrijverval riolen. Maatstaf 6c geeft voor de leidingvideo-inspecties aan dat alle dwa riolen en gemengde riolen gemiddeld eens per 14 jaar worden gereinigd en geïnspecteerd. In de inspectiecyclus van de gemeente is gekozen om eens per 14 jaar te inspecteren in combinatie met reiniging. Jaarlijks wordt daarom ongeveer 7% van deze riolen geïnspecteerd en gereinigd. Dit komt neer op circa 6,3 km per jaar, waarbij wijksgewijs wordt gewerkt. Voorgesteld wordt om wijken met oudere riolen eens per 10 jaar te reinigen en inspecteren en net aangelegde/vervangen riolering eens per 18 jaar, zodat tegen het eind van de levensduur toch het gewenste inzicht in de restlevensduur ontstaat en tijdig reparatiemaatregelen kunnen worden uitgevoerd. Uitgangspunten van de leidingvideo-inspecties is dat alle hwa riolen gemiddeld eens per 14 jaar worden geïnspecteerd in combinatie met reiniging. Jaarlijks wordt daarom ongeveer 7% van deze riolen geïnspecteerd en gereinigd. Dit komt neer op circa 2,5 km per jaar. De externe overstorten en injectiepunten van persleidingen en drukriolering in de vrijverval riolering worden 1 keer per jaar gereinigd en gecontroleerd. Gemalen en minigemalen worden 1 tot 4x per jaar gereinigd en 1 tot 2x per jaar elektro-mechanisch gecontroleerd. Dit wordt uitbesteed. In het jaarlijkse inspectieprogramma voor vrijverval riolering wordt verder rekening gehouden met onderstaande aandachtspunten (geen extra inspecties): Inspectie in het kader van een herstraatprogramma. Als voorbereiding voor wegreconstructies worden rioolinspecties uitgevoerd om te bepalen of rioleringswerkzaamheden noodzakelijk zijn. Inspectie ter controle van verordeningen en afgeven vergunningen (o.a. foutaansluitingen). Inspectie ten behoeve van nader onderzoek van vermoede schade die bijvoorbeeld na klachten of storingen is geconstateerd. Inspecties naar aanleiding van klachten en storingen (dit is uitbesteed). Gespecialiseerde inspecties (bijvoorbeeld boorkern) naar aanleiding van video-inspecties te bepaling van de restlevensduur (geraamde extra kosten 2.000,00 per jaar). Beoordeling en advisering van de inspectieresultaten door een onafhankelijk bureau met betrekking tot keuze renovatie of vervanging (geraamde extra kosten 6.000,00 per jaar voor 8,8 km). Inspectie na oplevering van nieuw aangelegde, gerepareerde en vervangen riolering. 61

71 Overige inspecties vrijverval riolering Opleveringsinspecties na vervangen van riolering worden op kosten van het inspectiebudget. Inspectie na aanleg van riolering bij nieuwbouw zouden op kosten van de exploitatie van de nieuwbouw kunnen worden uitgevoerd, maar om eenduidigheid te krijgen in de wijze van inspecteren en aanleveren van data wordt dit meegenomen met de jaarlijkse inspecties. Uit praktische overweging worden de kosten daarom ten laste van het renovatiebudget en dus de rioolheffing gebracht. Onderzoek foutaansluitingen. Dit betreft het onderzoek Saneringplan foutieve aansluitingen Loosdrecht uit het vorige GRP dat is uitgevoerd in (project Loos Terecht ) en is in 2011 afgerond. Voor de overige gebieden zijn de kosten voor dit onderzoek opgenomen in Beheer op orde (zie reparatie). Dit onderzoek wordt in gescheiden gebieden elke 15 jaar uitgevoerd. De kosten van dit onderzoek zijn geraamd op ,00 voor 34 km HWA-riolering en ,00 voor 50 km DWA-riolering en minigemalen voor het eerst in Een uitvoeringsplan ten behoeve van de resultaten van dit onderzoeksplan moet nog worden opgesteld. De kosten van particuliere foutaansluitingen komen ten laste van de particulier. Inspectie gemalen, persleidingen en bergbezinkvoorzieningen Deze maatregelen hebben als doel een optimale bedrijfszekerheid te bereiken: Visuele inspecties na storingen van tussengemalen, bergbezinkvoorzieningen en drukriolering wordt door de eigen binnendienst uitgevoerd. Visuele controle gemalen en debietmetingen eens per 5 jaar. Elk jaar worden de mechanische en elektrische onderdelen van rioolgemalen door derden geïnspecteerd. Hierbij worden ook kleine reparaties uitgevoerd. De kosten zijn opgenomen bij de onderhoudskosten (reiniging). De inspectie van bergbezinkvoorzieningen, zowel met als zonder spoelpomp, en zinkers gebeurt eens in de 14 jaar. Elke 5 jaar wordt door een arbeidskundige en een elektricien een veiligheidsinspectie van de gemalen en bergbezinkbassins uitgevoerd en een Risico-inventarisatie en evaluatie opgesteld. De kosten hiervoor worden geraamd op ,00 vanaf De hieruit voortvloeiende veiligheidsmaatregelen en voorzieningen worden uit het onderhoudsbudget betaald. Inspectie één persleiding per jaar naar aanleiding van debietmeting of kostenanalyse (energieverbruik) gemalen om vast te stellen of de leiding vervuild is. In geval het einde van de theoretische levensduur nadert wordt ook de kwaliteit van de leiding geïnspecteerd. Voor de inspectie van gemalen, persleidingen, bergbezinkvoorzieningen en debietmetingen is jaarlijks een bedrag van 4.500,00 geraamd. De overige kosten zijn opgenomen in de personeelskosten. 62

72 Figuur 26: Hoofdrioolgemaal Horndijk, wel of niet vervangen? Waarborgen veilige werkwijze eigen dienst en ingehuurde bedrijven (zwaartepunt) Doel effectief beheer op een veilige wijze. De gemeente is aansprakelijk voor het toezien op een veilige werkwijze, ook bij uitbesteed werk. De gemeente dient toe te zien op een veilige werkwijze conform de geldende veiligheidsnormen. Voor het werken aan gemalen en riolen gelden strenge veiligheidseisen en het naleven is van levensbelang. Controle en bewustwording van gevaren is vereist: bij werkzaamheden van de eigen dienst; bij werkzaamheden door derden. Personeel dat namens de gemeente werkt aan riolering, gemalen en drukriolering opleiden volgens de eisen. Hiervoor zijn personeelskosten geraamd ten laste van algemene opleiding en niet bij riolering Inspectie zorgplicht hemelwater en grondwater Voor alle duikers geldt een inspectiefrequentie van eens in de 14 jaar. De inspectie vindt gelijktijdig plaats met het reinigen en de kosten zijn daar opgenomen. Afkoppelvoorzieningen anders dan vrijverval riolering. Dit betreft zuiverende voorzieningen, infiltrerende verharding e.d. deze zijn in de gemeente nog niet aanwezig. Inspectie van drainage vindt niet plaats. Hier wordt meteen gereinigd. Inspectie van beschoeiingen vindt plaats voorafgaand aan baggerwerken. Hiervoor zijn geen personeelskosten geraamd. 63

73 Planvorming, monitoren en overig onderzoek Onderzoeksinspanningen zijn noodzakelijk om een beter inzicht te krijgen in de ontwikkelingen op het gebied van riolering, hemelwater en grondwater. Deze komen mede voort uit toetsing van de huidige situatie (hoofdstuk 4). Het betreft de volgende onderzoeksinspanningen: Zorgplicht afvalwater, hemelwater en grondwater Doel is een effectief beheer mogelijk te maken door het verkrijgen van inzicht in de toestand en het functioneren en het afstemmen van benodigde maatregelen met andere beleidsvelden: Herziening Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP). Aan het einde van deze 6-jarige planperiode dient conform de wettelijke verplichtingen weer een nieuw VGRP opgesteld te worden. Vanaf 2016 bedragen de kosten elke 6 jaar ,00. Na de inventarisatie kunnen jaarlijks operationele plannen (ook wel Mijlpaal Riolering en water genoemd) systematisch opgezet worden als basis voor de begroting. Het doel hiervan is het gemeentebestuur te informeren over de voortgang en wijzigingen in het riolerings- en waterbeheer. Ook de afstemming met andere gemeentelijke taken is een doelstelling. Jaarlijks wordt een operationeel plan riolering opgesteld. Dit is feitelijke en concreet werkprogramma, dat wordt opgesteld conform het gewenste beleid zoals geformuleerd in dit VGRP. Naast de geplande maatregelen voor het betreffende jaar wordt de realisatie van de maatregelen in het voorgaande jaar geëvalueerd en vindt analyse plaats van de inspectiegegevens, beheerstrategie, meetgegevens- en analyseresultaten, storingen en klachten. Hiervoor zijn jaarlijkse personeelskosten opgenomen. Begunstigerschap van Stichting RIONED. Stichting RIONED is platform, kenniscentrum en belangenbehartiger van de rioleringszorg. De stichting richt zich primair op gemeenten. Als begunstiger krijgt de gemeente toegang tot zeer veel kennis en onderzoek die van belang is voor het uitvoeren van de rioleringstaak. Bijna alle gemeenten, waterschappen en ingenieursbureaus in Nederland zijn begunstiger. De kosten hiervan en voor lidmaatschappen en contributies bedragen jaarlijks 7.700,00. Voor het opstellen van ontwerpen voor afkoppelvoorzieningen en voor gemaal- of rioolvervangingen zijn controle berekeningen noodzakelijk. Ook zijn incidenteel berekeningen of adviezen nodig ten gevolge van klachten of onvoorziene redenen. Hiervoor is jaarlijks ,00 geraamd. Inbreng van het inzicht bij structuur en bestemmingsplannen en watertoetsen behoort tot de reguliere taken. Hiervoor zijn personeelskosten opgenomen. De volgende maatregelen vloeien voort uit het doel inzameling, transport en verwerking van afvalwater, hemelwater en grondwater: Zorgplicht afvalwater en hemelwater Afronden herziening van het basisrioleringsplan (BRP) en uitbreiding met een eventueel drainageplan (dit blijkt uit onderzoek grondwaterstanden en grondwateroverlast). Momenteel is nog onvoldoende recente informatie bekend over de hydraulische afvoercapaciteit van de riolering. In dit onderzoek wordt aanbevolen berekeningen uit te voeren voor alle riool- en drainagestelsels van de gemeente waarmee de hydraulische afvoercapaciteit beter inzichtelijk gemaakt kan worden. 64

74 Hemelwater- en grondwatersystemen sluiten steeds meer op elkaar aan. Het is daarom gewenst de afvoercapaciteit van beide systemen en afkoppelvoorzieningen in afvoercapaciteit van beide systemen gezamenlijk te onderzoeken. Dit op basis van een geactualiseerd rekenmodel (inclusief geactualiseerd aangesloten verhard oppervlak), weghoogten en hoogteligging riolering (zie inventarisatie). Het BRP wordt elke 6 jaar herzien. Hiervoor is vanaf 2016 om de zes jaar ,00 opgenomen. Zorgplicht grondwater Doel is het verkrijgen van inzicht in plaatselijke grondwaterstanden. Binnen het inzamelingsgebied is grondwaterbeheer noodzakelijk. Het grondwaterpeil hoeft niet direct laag gehouden te worden zodat het hemelwater kan infiltreren en geen overlast kan ontstaan. Ecologische risico s en verder inklinken voorkomen is belangrijker. Na inventarisatie blijkt of een grondwatermeetnet noodzakelijk wordt ondervonden. Over de maatregelen die burgers zelf kunnen treffen om grondwateroverlast tegen te gaan kunnen burgers contact opnemen met de gemeente. De gemeente ontwikkelt een kader om particuliere eigenaren te stimuleren en/of te faciliteren om zelf drainage aan te brengen nabij de eigen woning. Deze particuliere drainage kan door de gemeente worden aangesloten op aanwezige gescheiden HWA riolering of drainage in openbaar gebied. Vanuit artikel 3.6 van de Waterwet volgt de zorgplicht voor grondwatermaatregelen. Om aan deze zorgplicht te voldoen wordt een onderzoek gedaan naar grondwateroverlast. Dit kan gedaan worden op basis van beschikbare grondwaterstandmetingen. Hieraan kan beoordeeld kan worden of de kans aanwezig is dat de bestemming van percelen negatief wordt beïnvloed door hoge grondwaterstand. De inventarisatie is ook een informatievoorziening voor de gemeente; voor de mogelijkheid om de grondwaterstand te verlagen om ondergronds te bouwen. Op basis van de eerder genoemde inventarisaties wordt vastgesteld waar de bestemming van gronden negatief wordt beïnvloed door hoge grondwaterstanden en of de gemeente een taak heeft in de afvoer van grondwater. Vooruitlopend daarop zijn op de overzichtskaart bij dit VGRP de gebieden aangegeven waar de gemeente zal onderzoeken of de zorgplicht van toepassing is en de maatschappelijke kosten van eventueel benodigde maatregelen doelmatig blijven. De financiële afweging is dus belangrijk. Buiten deze gebieden bij de lintbebouwingen en buiten de bebouwde kom geldt de zorgplicht in elk geval niet, omdat perceeleigenaren voldoende mogelijkheden hebben grondwaterpeil zelf af te voeren naar oppervlaktewater. De kosten voor dit onderzoek zijn geraamd op ,00 in 2012, maar kan afhankelijk van de inventarisatie ook later worden uitgevoerd. Hiervoor zal eerst op basis van bestaande peilbuizen en de geïnventariseerde drainage zoveel mogelijk inzicht in de omvang van de problematiek worden verkregen of om het eventueel ontbreken van grondwateroverlast aannemelijk te kunnen maken. De kosten bedragen: ,00 in 2012, 2015 en daarna elke 6 jaar, vooruitlopend op het nieuwe VGRP. Rekening wordt gehouden met het plaatsen en 2x uitlezen van 10 peilbuizen voor probleemlocaties in de planperiode naar aanleiding van klachten. Kosten: gemiddeld 5.000,00 per jaar. Elke 3 jaar reinigen van te handhaven peilbuizen. Kosten 3.000,00. Elke 3 jaar vanaf

75 Zorgplicht hemelwater (prestatie-indicator 1 en 2) Op basis van de eerder genoemde inventarisaties wordt vastgesteld waar de gemeente een taak heeft in de afvoer van hemelwater. Vooruitlopend daarop zijn, op de overzichtskaart bij dit VGRP, de gebieden aangegeven waar de gemeente hemelwater inzamelt. Buiten deze gebieden bij de lintbebouwingen en buiten de bebouwde kom geldt de gemeentelijke zorgplicht in elk geval niet, omdat perceeleigenaren voldoende mogelijkheden hebben hemelwater zelf af te voeren naar oppervlaktewater. De bestaande riolering is hierop ook niet ingericht. Doel is in eerste instantie de risicogebieden waar water op straat zou kunnen optreden in kaart te brengen (zie paragraaf 3.5) waarbij eventueel ook schade aan gebouwen en blokkades door wateroverlast kunnen ontstaan, scenario 2 en 3. In scenario 1 wordt volstaan met de resultaten van het basisrioleringsplan. Scenario 2 Scenario 3 Onderzoek risico wateroverlast. Hierbij wordt ook de interactie met het oppervlaktewatersysteem onderzocht en de mogelijkheid van afvoer vanaf onverhard oppervlak. Ten eerste worden oplossingen gezocht voor de locaties waar ook in de praktijk eens per 2 jaar of vaker wateroverlast wordt ervaren. Onderzocht wordt of water op straat kan leiden tot onbereikbaarheid en schade bij de herhalingstijd van 10 jaar. De kosten van dit onderzoek zijn geraamd op ,00 in Een tweede stap is bij extremere neerslag de kans op schade te onderzoeken. Water mag dan wel op straat staan, maar niet tot schade leiden. Dit zal voor verschillende herhalingskansen van neerslag (bijvoorbeeld 25 jaar en 100 jaar) worden onderzocht, waarbij tevens een schatting van de mogelijke schade wordt bepaald. Hierbij kan ook rekening worden gehouden met klimaatontwikkeling tot 2050, conform het NBW-actueel wordt dan ingestoken op klimaatscenario G. Vervolgens kan een (voorlopige) beleidskeuze worden gemaakt welk risiconiveau, of kans van optreden nog acceptabel is. Tenslotte worden maatregelen opgesteld om de wateroverlast tot dit risiconiveau te beperken. Deze maatregelen zullen in eerste instantie de inrichting van de weg betreffen om kwetsbare (groen)gebieden te beschermen of het water af te voeren naar locaties waar geen schade optreedt. In tweede instantie komen rioleringstechnische en mogelijk waterhuishoudkundige maatregelen in beeld, omdat die meestal kostbaarder zijn. De kosten van dit onderzoek zijn geraamd op ,00 in Doel: het meer duurzaam inrichten van het hemelwatersysteem, scenario 2 en 3. Scenario 2 Opstellen afkoppelkansenkaart. De mogelijkheden om verhard oppervlak op de langere termijn (komende 10 jaar) af te koppelen van de gemengde riolering moeten nog worden onderzocht. Op lange termijn dient hemelwater gescheiden van afvalwater te worden. Dit heeft tevens als voordeel dat de vuilemissie van de gemengde riolering afneemt en de oppervlaktewaterkwaliteit verbetert. Ook de verversing met relatief schoon hemelwater is gunstig voor de oppervlaktewaterkwaliteit. Door het afkoppelen gelijktijdig uit te voeren met rioolrenovaties en wegreconstructies blijven de kosten beperkt. De kosten bedragen 8.000,00. 66

76 Scenario 3 Opstellen afkoppelkansenkaart en hemelwaterstructuurplan. Naast het opstellen van de afkoppelkansenkaart wordt ook een hemelwaterstructuurplan uitgewerkt. Een hemelwaterstructuurplan geeft een overzicht van welke gebieden wanneer het beste kunnen worden afgekoppeld en met welke techniek. Ook wordt gekeken waar lozingspunten mogelijk zijn. Het heeft dus een langere planhorizon en is gebiedsdekkend. Essentieel is het verkrijgen van inzicht, welk gebied op welke wijze afwatert naar oppervlaktewater of bodem. Bij de aanleg van hemelwaterriolen of infiltratievoorzieningen kan rekening worden gehouden met de toekomstige waterafvoer van, in een later stadium aan te sluiten, bovenstroomse afkoppelvoorzieningen. Bij het opstellen van de afkoppelkansenkaart, wordt afstemming gezocht met riool- en wegrenovatie, wateroverlastlocaties, waterkwaliteitsspoor en grondwateroverlast locaties. Door het afkoppelen gelijktijdig uit te voeren met rioolrenovaties en wegreconstructies blijven de kosten beperkt. De kosten bedragen ,00. Figuur 27: Recreatiegebied Oud Loosdrecht, een goede waterkwaliteit maakt kanovaren mogelijk. 67

77 Zorgplicht afvalwater Doel is om een effectief beheer mogelijk te maken, door het verkrijgen van inzicht in het werkelijke functioneren en de werkelijke lozingen via de gemengde overstorten, en zoveel mogelijk te voorkomen: Meetplan: Jaarlijkse metingen aan overstorten, neerslag en gemalen en analyse. De gemeente meet de hoeveelheid afvalwater die via de belangrijkste overstorten op het oppervlaktewater terechtkomt. Het doel is het bepalen van de werkelijke overstortingsvolumes, inschatten van vuilvrachten, opsporen van oorzaken van eventuele wateroverlast ten gevolge van extreme neerslag en inzicht in het dagelijks functioneren van de bergbezinkvoorzieningen. Het meetplan is een voorschrift in de Watervergunning. Voor verwerking en analyse van de metingen aan riolering is jaarlijks ,00 opgenomen. In 2011 wordt het meetplan opgesteld. Voor onderhoud aan en uitlezen van de meetinstrumenten is jaarlijks 5.000,00 beschikbaar. De jaarlijkse analyses volgens paragraaf 3.7 van het rapport Beheerplan rioolgemalen, MWH, mei Hierbij gaat het om het evalueren van het functioneren op hoofdlijnen en bepalen van de prestatie indicatoren. Van enkele eruit springende gemalen en minigemalen wordt een nadere analyse gemaakt. Voor de analyse van de storingsregistratie en kostenanalyses van 6 gemalen en 110 drukriolering minigemalen is 9.000,00 per jaar geraamd. Een knelpunt voor de waterkwaliteit zijn de foutaansluitingen in gescheiden rioolstelsels die afvoeren naar Natura 2000 en KRW-wateren. Met name Muijeveld en Loosdrecht zijn hierbij door het Waterschap genoemd. Aandachtspunt zijn ook mogelijke DWA-lozingen van minigemalen van de drukriolering bij storingen. Zowel foutaansluitingen als DWA-overstorten van minigemalen dienen opgespoord en opgeheven te worden. Als dat niet haalbaar is, dienen deze verdund te worden. Daarnaast wordt gewerkt aan een lage storingsfrequentie van (mini)gemalen. In de periode 2012 tot en met 2014 is voor dit onderzoek en daaropvolgende planvorming jaarlijks 5.000,00 beschikbaar. Overige lopende onderzoeken: Onderzoek optimalisatie gemalen Nederhorst den Berg, vanuit het GRP , is gepland voor Calamiteitenplan gemalen, gepland voor Communicatie De doelstelling om het gemeentebestuur beter te informeren wordt bereikt door het introduceren van een jaarlijkse operationeel plan, de Mijlpaal Riolering en water (zie planvorming). Hierin is aangegeven welke maatregelen zijn uitgevoerd in het afgesloten jaar en welke het komende jaar worden uitgevoerd. Verder worden de prestatie-indicatoren berekend en gerapporteerd. Het plan wordt opgesteld door het eigen personeel. Een goede voorlichting aan burgers verhoogt de effectiviteit van het rioolbeheer, het draagvlak voor de rioolheffing en verhoogt de kennis van de bewoners over de effecten van (lozings)gedrag op de emissie door diffuse bronnen. Verwacht wordt dat deze bewustwording uiteindelijk leidt tot een betere waterkwaliteit. Communicatie is daarom een belangrijk onderdeel van het beheer. In dit kader zijn de volgende maatregelen opgenomen: 68

78 Voorlichting zorgplicht afvalwater De gemeente licht de bevolking in over hoe het rioolstelsel functioneert, wat de burger zelf kan doen om klachten te voorkomen en met welke maatregelen de nadelige gevolgen voor het milieu te verminderen zijn. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld: het gebruik en lozing van milieuverontreinigende stoffen; foutaansluitingen tussen vuilwater- en hemelwaterstelsel. In Nieuw Loosdrecht wordt dit onderwerp op dit moment in kaart gebracht door middel van het project Loos Terecht. Dit project loopt tot half april In de communicatie is dit wel een aandachtspunt in verband met toename van het aantal gescheiden aansluitingen. Hiervoor zijn personeelskosten geraamd voor de afdeling communicatie (20 uur per jaar). Voorlichting zorgplicht hemelwater Als opvolging op het Actieplan diffuse bronnen zal door de gemeente op communicatieniveau een plan van aanpak gemaakt worden om de emissie van diffuse bronnen aan te pakken. Hiervoor is 5.000,00 gereserveerd in De gemeente licht de bevolking in over hoe duurzamer met regenwater kan worden omgegaan. Dit om de diffuse verontreiniging terug te dringen. Hiervoor zijn personeelskosten geraamd voor de afdeling communicatie (20 uur per jaar). Waterloket: Goede registratie en afhandeling van klachten (alle zorgplichten) Doel is een effectief rioolbeheer door een klantvriendelijke klachtenafhandeling en registratie. Registratie is belangrijk om bij herhaalde klachten niet functionerende onderdelen te signaleren en hiervoor structurele oplossingen te vinden. Ook is van belang om de aangetroffen situatie en de wijze van afhandeling te registreren. Bij het opstellen van structurele maatregelen kan deze informatie essentieel zijn om de juiste oplossing te vinden. Bij diverse maatregelen zijn tijd en kosten geraamd om deze structurele oplossingen te vinden en te realiseren. Zo wordt het rioolbeheer effectiever. Hiervoor zijn personeelskosten opgenomen. De kosten hiervoor komen ten laste van de rioolheffing. Klachten worden afhankelijk van het type klacht gemiddeld binnen drie dagen opgelost of de indiener wordt geïnformeerd waarom dit niet mogelijk is en wat de verwachte duur zal zijn. Afhandeling van de klacht wordt teruggekoppeld aan de indiener. In het jaarlijkse operationeel plan Mijlpaal riolering en water wordt een overzicht opgenomen van het aantal klachten, welke instantie verantwoordelijk was voor de klachten, de gemiddelde duur waarin de klachten werden opgelost, oorzaak en de bijbehorende kosten. Waterloket: Coördinatie (zorgplicht hemelwater en grondwater) Doel is om coördinatie mogelijk te maken en klachten van burgers bij de juiste instantie (gemeente, waterschap of grondeigenaar) te brengen. Het is meestal niet gelijk duidelijk welk van deze instanties de klacht moet verhelpen en op deze wijze wordt voorkomen dat de burger van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Het grondwaterloket. Voor aanvullend onderzoek om duidelijk te krijgen wie verantwoordelijk is voor binnengekomen klachten (gemeente, waterschap, eigenaar) is een budget van 5.000,00 per jaar beschikbaar. De gemeente informeert de bewoners wat hun eigen verantwoordelijkheden en taken zijn en welke bij de gemeente of het waterschap liggen. Hiervoor zijn personeelskosten geraamd voor de af- 69

79 deling communicatie (10 uur per jaar). Opstellen communicatieplan De doelstelling om de bewoners intensiever te betrekken bij riolering en water wordt vormgegeven door het opstellen van een communicatieplan: Het plan richt zich in elk geval op de communicatie rondom uit te voeren werken, zoals rioolvervangingen, aanleg drainage en afkoppelprojecten. Hiervoor zijn extra personeelskosten geraamd voor de afdeling communicatie (40 uur per jaar). De wijze van invullen van bovengenoemde drie onderwerpen waar informatie naar burgers nodig is en de werkwijze van het waterloket. Overzicht van beschikbare subsidieregelingen voor particulieren. Vergunningverlening en handhaving Vergunningen hebben als doel een effectief rioolbeheer mogelijk te maken. Maatregelen zorgplicht afvalwater Bij het verlenen van omgevings/milieuvergunningen wordt de lozingssituatie bekeken en worden eventueel voorschriften opgenomen in de vergunning met betrekking tot samenstelling van het afvalwater, voorzieningen of het gescheiden aanleveren van hemelwater en afvalwater. Ook is er aandacht voor het beperken van de hoeveelheid rioolvreemd water (bijv. koelwater of grondwater). De kosten komen ten laste van de rioolheffing. Bij bedrijfsafvalwater gelden bepalingen betreffende de kwaliteit van lozingswater zoals zuurgraad, temperatuur, aantal vaste delen per liter, etc. Zie: Handleiding gemeentelijk lozingenbeleid voor afvalwater van Agentschap NL. De afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving controleert afspuitplaatsen, vet- olieen slibafscheiders. De personeelskosten komen ten laste van de rioolheffing. Dit betreft 108 bedrijven die gemiddeld eens per 5 jaar worden gecontroleerd. Hiervoor is 180 uur per jaar geraamd. Voor bemonsteringen van afvalwater met betrekking tot zuurgraad, temperatuur, vaste delen per liter, etc. is voorlopig 2.500,00 per jaar opgenomen. Maatregelen zorgplicht afvalwater, hemelwater en grondwater De afstemming van omgevings/water/bouwvergunningen en het riolerings- en waterbeheer vindt plaats bij het ambtelijke rioleringsoverleg. Hierbij is voor de volgende punten aandacht: Nakomen van afspraken in een eventuele watertoets. Gescheiden inzameling van afvalwater en hemelwater. Risico van wateroverlast door te lage vloerpeilen ten opzichte van de kruin van de weg (minimaal 0,15 m volgens de NEN Binnenhuisriolering) maar het liefst 0,30 m. Risico van grondwateroverlast door te lage vloerpeilen en/of onvoldoende ontwatering. Lozing van grote hoeveelheden afvalwater of afvalwater met milieubelastende stoffen of stoffen die de riolering aantasten, dan wel verstoppen of het functioneren van gemalen negatief beïnvloeden. Verordeningen (alle zorgplichten) De gemeente is voornemens een verordening op te stellen om in afkoppelgebieden en gebieden waar alleen afvalwater wordt ingezameld (meestal via minigemalen) particulieren te verplichten 70

80 de hemel- en grondwaterafvoeren af te koppelen van de afvalwater-riolering en deze zelf te verwerken. In de gebieden waar de zorgplichten voor de gemeente gelden zoals aangegeven op de overzichtskaart bij dit VGRP bestaat de mogelijkheid aan te sluiten op gemeentelijke hemelwaterriolering en drainage, indien aanwezig. Via de modelverordening afvoer hemelwater en grondwater is juridisch veel te regelen. Deze verordening zal ook het opsporen, handhaving van voorschriften en het verhelpen van foutaansluitingen regelen. De verordening rioolheffing wordt jaarlijks aangepast met betrekking tot de tarieven. Verordening heffing rioolrecht is aangepast tot een de rioolheffing (wettelijke term), zodat verbrede watertaken hieruit gefinancierd kunnen worden. Dit behoort tot de reguliere werkzaamheden van de afdeling financiën. Een overweging is deze verordening aan te passen tot een meer gedifferentieerde heffing naar afvalwater, hemelwater en grondwater. In de gebieden waar de gemeente geen zorgplicht voor hemelwater en grondwater heeft, is de heffing dan lager (zie hoofdstuk 6). Het opstellen van een verordening voor stimuleren van afkoppelen verhard oppervlak en grondwater van de gemengde riolering voor particulieren. Met deze subsidieregeling (betaald uit de geraamde kosten voor afkoppelmaatregelen) wordt het afkoppelen van particuliere verhardingen nagestreefd gelijktijdig met afkoppelprojecten van openbare verhardingen. Particulieren worden gewezen op hun eigen verantwoordelijkheid voor verwerking van hemelwater op eigen terrein of aanliggend oppervlaktewater waar daar mogelijkheden voor zijn (zie de kaart bij dit VGRP). Hierdoor zullen investeringen een hoger rendement hebben en zal het waterbeheer duurzamer zijn ingericht. De kosten van deze regeling komen ten laste van het afkoppelbudget (zie aanleg voorzieningen bij bestaande bebouwing). Onvoorziene kosten voor onderzoek Hiervoor is 5.000,00 per jaar gereserveerd tot en met 2014 en vanaf ,00 per jaar. 71

81 5.6.2 Beheer en onderhoud Onderhoud aan het rioolstelsel en hemelwater- en grondwatervoorzieningen is noodzakelijk om het naar behoren te laten functioneren. Dit onderhoud bestaat uit reiniging, reparatie, renovatie/vervanging en verbeteringsmaatregelen. Reinigen De gemeente is voornemens voorlopig de reinigings- en inspectiecyclus aan te houden zoals weergegeven in tabel 6. Voor probleemstrengen is besloten om jaarlijks, en zo nodig vaker, te reinigen. Hieronder vallen bekende probleemstrengen zoals de achterkant van de Torenweg, vetfrezen Hallincklaan, maar ook diverse eindstrengen. Hiervan wordt nog een aparte lijst opgesteld. De in- en/of uitgang van duikers, overstorten en uitlaten zullen elke 2 jaar vrijgemaakt moeten worden om een goede werking te behouden. De communicatie over de reiniging en inspectie gaat in de komende planperiode plaatsvinden via de gemeente (website). Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van een huis-aan-huis krant waarin gemeld wordt wanneer er gereinigd/geïnspecteerd wordt. Daarin wordt verwezen naar de gemeentesite waar een up-to-date planning op straatniveau is. Figuur 28: Uitmonding BBB Nederhorst den Berg, Uiterdijksehof (Weth. Bloklaan), minder vervuiling uit de gemengde riolering naar het water, maar de waterkwaliteit kan beter. 72

82 Tabel 6: Reinigings- en inspectiecyclus voor de komende planperiode Cyclus per jaar Lengte / aantal Reinigen Inspecteren Gemengd 37 km 7 14 Vrijverval DWA 50 km 7 14 Vrijverval HWA 34 km Duikers< 400 mm 15 stuks 3,5 14 Duikers 400 mm 55 stuks 7 14 BBV s met spoelpomp 2 stuks Gemalenbeheer 14 BBV s zonder spoelpomp 2 stuks 2 14 Zinkers 15 stuks 1 14 Drainage onbekend 3 3 Zorgplicht afvalwater Doel is om het transport van afvalwater door (mini)gemalen in stand te houden en storingen en stankoverlast te voorkomen. Jaarlijks worden de (mini)gemalen en randvoorzieningen gereinigd. Voor de gezamenlijke kosten voor onderhoud, inspectie en kleine reparaties wordt jaarlijks in de begroting gerekend op ,00. Het doel is om de afstroming in de vrijverval riolering te handhaven zodat een goed transport mogelijk is, de vuilemissie beperkt blijft en hinder door plasvorming wordt voorkomen. Door preventief onderhoud worden klachten voorkomen. Klachten die er zijn worden zo snel mogelijk opgelost. Structurele klachten worden doorgegeven aan de afdeling. Maatregelen zijn: Het wijkgericht reinigen van 87 km gemengd en dwa vrijverval riolering met een cyclus van 7 jaar. De jaarlijkse kosten voor 12,4 km zijn ,00. Gelijktijdig vindt er een inspectie plaats (zie onderzoekskosten). Dit is inclusief stortkosten van rioolslib ,00. Naar aanleiding van klachten: ontstoppen en repareren van kolken en huisaansluitingen. De kosten hiervan zijn in de begroting geraamd op ,00 voor aankoop van materiaal. Daarnaast zijn personeelskosten geraamd. De kosten voor preventief bijzonder onderhoud en inspectie van kwetsbare onderdelen in de riolering zoals overstorten, zinkers en (injectiepunten van) persleidingen en calamiteiten zijn opgenomen bij de bovengenoemde inspectie en reinigingswerkzaamheden. Zorgplicht hemelwater Doel is het inzamelen van hemelwater en het beschermen van bodem en oppervlaktewater: De straat en trottoirkolken worden minimaal 1 keer per jaar leeggezogen. 50% hiervan wordt tweemaal per jaar leeggezogen. Dit is uitbesteed aan derden. Het leegzuigen en de afvoerkosten van het slib is opgenomen in de onderhoudskosten. Het afgevoerde slib wordt op een milieutechnisch verantwoorde manier verwerkt. Het reinigen van de kolken is in de begroting geraamd op ,00 per jaar, inclusief stortkosten. De stortkosten bedragen momenteel 60,00 per ton. Jaarlijks wordt ongeveer 70 ton kolkenslib gestort. De overige reinigingskosten zijn opgenomen bij de personeelskosten. 73

83 Het wijkgericht reinigen van 34 km hwa vrijverval riolering met een cyclus van 14 jaar. De jaarlijkse kosten voor het reinigen van 2,4 km HWA-riolen zijn 5.850,00. Hiervan is 2.640,00 stortkosten. Het reinigen van duikers < 400 mm, 2 keer per 7 jaar en van duikers 400 mm, eens per 7 jaar door derden. De kosten zijn volgens de begroting ,00 uitgaande van gelijktijdige uitvoering met baggerwerkzaamheden. 50% van de kosten van straatreiniging worden ten laste van de rioolheffing gebracht. Dit betreft de volgende kosten: 50% machinaal vegen ,00; opruimen paardenpoep 2.400,00; 50% stortkosten ,00; Personeelskosten. Doel is het beperken van negatieve gevolgen van overstortingen van hemelwater op oppervlaktewater door: Onderhoudsmaatregelen voor toekomstige voorzieningen in het kader van het waterkwaliteitsspoor (zie paragraaf 5.6.3). Het reinigen van de overstorten en de ontvangende watergangen. Na overstortingen kan dit bij probleemsituaties incidenteel noodzakelijk zijn. Slootwerk inclusief stortkosten door derden: ,00 conform begroting. Figuur 29: Reiniging van straat- en trottoirkolken voorkomt plasvorming 74

84 Zorgplicht grondwater en hemelwater Het reinigen van drainage dient in de praktijk te worden bepaald naar noodzaak. Gestart kan worden met een hoge of juist met een lage frequentie. Eens per 3 jaar reinigen van de aangelegde drainage bij rioolrenovaties. Scenario 2 Scenario 3 Eens per 2 jaar reinigen van de aangelegde drainage bij rioolrenovaties. Eens per jaar reinigen van de aangelegde drainage bij rioolrenovaties. Voor de onderhouds- en reparatiekosten is 6.550,00 opgenomen. Voor drainage en 6.550,00 voor beschoeiingen opgenomen. Reparatie Riolering: zorgplicht afvalwater en hemelwater Doel is om afvalwater en hemelwater in te zamelen en te transporteren zonder lekkages of lozingen van afvalwater op oppervlaktewater. Maatregelen hiervoor zijn: Bij de gemalen en de drukriolering worden kleine reparaties in de pompkelders verricht en worden onderdelen van de pompen en in de schakelkasten vervangen. Het klein herstel zal jaarlijks niet veel verschillen en is bepaald op basis van praktijkervaring. Elektrisch- en mechanisch onderhoud aan gemalen en drukriolering vindt jaarlijks plaats door derden, gelijktijdig met de inspectie. Incidenteel vindt reparatie plaats met betrekking tot putranden, straat- en trottoirkolken, putdeksels, opzetstukken, standleidingen en aansluitleidingen. Kleine reparaties naar aanleiding van inspecties van het vrijverval rioolstelsel worden in hetzelfde jaar uitgevoerd. Dit betreft: Wortelfrezen om de afstroming in riolen te herstellen. Dichten van lekke voegen met sleufloze technieken (dus zonder te graven) om instroom van grondwater en zand tegen te gaan of bodemverontreiniging te voorkomen. Herstel van lekke en kapotte kolken en aansluitleidingen. Voor de gezamenlijke kosten voor onderhoud, inspectie naar aanleiding van klachten en kleine reparaties wordt jaarlijks in de begroting gerekend op ,00. Daarnaast vindt nog reparatie door derden plaats ,00. De overige kosten zijn opgenomen bij de reinigingskosten. Incidentele kosten: Aankoop materialen voor Beheer op orde : ,00 in 2012, ,00 in 2013 en ,00 in Scenario 2 en 3 Extra maatregelen zijn niet gepland om het preventief beheer vorm te geven en te bekostigen. Verwacht mag worden dat door een preventieve beheerswijze (tijdig vervangen van onderdelen) juist kostenbesparingen optreden in de vorm van minder storingen van (mini)gemalen en minder reparaties aan vrijverval riolering op niet geplande momenten. Op langere termijn mag verwacht worden dat de levensduur toeneemt en de vervangingskosten per jaar lager zijn. De kostenbesparingen zijn op dit moment niet goed in te schatten en daarom niet verwerkt in de geraamde kosten. 75

85 Zorgplicht hemelwater Reparatie van beschoeiingen. Reparaties aan drainage. Reparaties worden gelijktijdig met reiniging uitgevoerd en de kosten zijn opgenomen daar opgenomen. Overige exploitatiekosten Zorgplicht afvalwater Jaarlijkse kosten: Energieverbruik rioolgemalen: ,00. Telecommunicatie: ,00. Tractie: Kosten van het gemeentelijke wagenpark voor watertaken zijn niet apart beschikbaar. Waterverbruik: 120,00. Verzekeringen: Niet apart beschikbaar. Zorgplicht hemelwater Energieverbruik oppervlaktewatergemalen 1.050,00. Vervanging en renovatie (prestatie-indicator 3) Doel is om de riolering technisch in stand te houden. Hier is nog geen onderscheid tussen de scenario s, omdat beoordeling van de inspecties ontbreekt. Mogelijke is een langere levensduur economische verantwoord. Het beleid is hier naar te streven, maar moet zich in de praktijk bewijzen. Vrijverval riolering: zorgplicht afvalwater en hemelwater De levensduur van vrijverval riolering is vastgesteld op 60 jaar. Vervanging vindt pas plaats als video inspecties, eventueel aangevuld met boorkernonderzoek, aantonen dat dit noodzakelijk is. Zolang met kleine reparaties kan worden volstaan (technisch en economisch) wordt hieraan de voorkeur gegeven vanwege de kosten en de overlast ten gevolge van de werkzaamheden. Vervanging wordt enige jaren vervroegd of uitgesteld om gelijktijdig met herontwikkeling of wegonderhoud te kunnen worden uitgevoerd. De vervangingsjaren per rioolstreng zijn bepaald op basis van aanlegjaren met behulp van het rioolbeheersysteem. De beoordeling van de inspectieresultaten is nog niet beschikbaar. 76

86 De kosten zijn bepaald uit kostenkengetallen van de Leidraad Riolering, module D1100 en in onderstaande tabel opgenomen. De kosten zijn inclusief: voorbereiding toezicht en directievoering door of namens de gemeente; uitvoeringskosten, CAR-verzekering, algemene kosten, winst en risico voor de aannemer; bemaling; kolken en aansluitleidingen; perceelsaansluitingen voor zover in openbare grond; rioolputten; tijdelijke bestrating van de sleuf. De kosten zijn exclusief: reiniging verontreinigde grond; ingrijpende maatregelen voor kabels en leidingen; inrichten van terreinen na aanleg riolering; kosten van vergunningen en leges; funderingsmaatregelen anders dan grondverbetering; stempeling of toepassen van damwanden; invloeden van de marktsituatie. Aanvullende kosten: De meerkosten het verwijderen van asbestcementleidingen zijn gesteld op 75,00 per m. In de periode 2012 tot en met 2032 is hiervoor jaarlijks ,00 gereserveerd voor 265 m asbestriool. Bij de huidige 5172 m asbestriolen is dit afgerond ,00 extra (excl. Btw). Tabel 7: Eenheidsprijzen excl. BTW voor vervanging van riolering. Diameter riool (mm) Eenheidsprijs (per m) < , , , , , , , , , ,00 De kosten van de rioolvervangingen variëren per jaar. In bijlage 6 is een kostenoverzicht opgenomen. In figuur 30 zijn de uitgaven voor vervanging grafisch weergegeven, op basis van een theoretische levensduur van 60 jaar, in de komende decennia. De vervangingspiek vanaf 2030 trekt de aandacht. Hierop dient tijdig te worden geanticipeerd. In de praktijk is het niet uitvoerbaar om in enkele jaren zoveel riolering te vervangen; het vervangingsjaar is slechts een theoretisch jaartal. In de praktijk zullen de vervangingspieken over een ruime periode worden uitgespreid. Doordat deze investeringen worden gekapitaliseerd werken vervangingspieken afgevlakt door in de kosten en dus in de rioolheffing. 77

87 In de begroting is met de vervangingskosten geschoven tussen de jaren 2010 tot en met 2020 ten behoeve van het afstemmen van werken onderling en spreiden van de werklast. Het totaal van de begrote vervangingskosten in deze periode is gelijk aan het totaal van de theoretisch berekende vervangingskosten. Figuur 30: Uitgaven voor vervanging vrijverval riolering op basis van een theoretische levensduur van 60 jaar De komende jaren zijn de volgende vervangingen gepland: In Nederhorst den Berg: Overmeer-zuid: : ,00, ,00, ,00 en ,00; Overmeerse weg: 2014: ,00. In de volgende afkoppelgebieden in Kortenhoef: omgeving Sandersonhof 1,2 ha in 2012 (0,6 ha verhard); ,00; omgeving Heynensoenlaan 4,4 ha in 2013 (2,2 ha verhard); ,00; nader te bepalen gebied 1,6 ha verhard in ,00. Totale kosten: ,00. Op basis van de theoretische levensduur zouden de totale kosten tot en met ,00 zijn. Het verschil komt doordat een aantal riolen vervroegd wordt vervangen zodat combinatie met het afkoppelprogramma mogelijk is. Ten behoeve van nog niet ingeplande rioolvervangingen is volgens de begroting nog ,00 in de planperiode beschikbaar. Zorgplicht afvalwater en hemelwater: Gemalen, bergbezinkvoorzieningen en minigemalen Het bouwkundige deel van (mini)gemalen en bergbezinkvoorzieningen heeft een theoretische levensduur van 45 jaar voor gemalen en 60 jaar voor bergbezinkbassins, die worden gereinigd na werking. Aangenomen wordt dat, als gevolg van afkoppelen, de bergbezinkbassins na verstrijken van de levensduur niet worden vervangen. 78

88 Het elektrische en werktuigbouwkundige deel van (mini)gemalen en bergbezinkvoorzieningen inclusief de meetinstallaties en telemetrie heeft een theoretische levensduur van 15 jaar. Voor vervanging zal worden nagegaan of met een beperkte renovatie de levensduur nog 5 jaar kan worden verlengd. De elektrische en werktuigbouwkundige vervanging betreft ongeveer 1/3 deel van de totale vervangingskosten. Voor elk van de bergbezinkvoorzieningen met spoelpomp is ,00 aangehouden vanaf Voor de persleidingen is een levensduur van 60 jaar aangehouden. Vanaf 2025 t/m 2065 is rekening gehouden met ,00 voor het vervangen van gemiddeld 130 m persleiding per jaar op basis van de Leidraad Riolering. Vervangen van de minigemalen en persleidingen is deze planperiode niet gepland. Als eenheidprijs is volgens de Leidraad Riolering aangehouden ,00 per minigemaal met signalering en 46,00 /m voor de drukleiding. In de planperiode worden alle 33 hoofdrioolgemalen gerenoveerd of vervangen. De vervangingskosten van alle hoofdgemalen zijn opgenomen in bijlage 7. De vervangingskosten van gemalen en drukriolering zijn in de begroting bepaald op basis van de pompcapaciteit volgens de eenheidsprijzen uit de Leidraad Riolering, module D Verbetering Zorgplicht afvalwater Doel is het beperken van de vuilemissie van gemengde riooloverstorten en het beperken van de effecten op oppervlaktewater. In het kader van de basisinspanning zijn nog de volgende maatregelen uit te voeren: Afkoppelen Kortenhoef. De kosten voor aanleg HWA-riolering en vervangen van de gemengde riolering zijn reeds eerder opgenomen. Aanleg van BBB Parklaan in Kortenhoef in 2012: ,00 (excl ,00 in 2011). Naar verwachting wordt gekozen voor het afkoppelen en gaat de aanleg van dit bergbezinkbassin niet door. Deze uitgaven zijn daarom niet opgenomen. 79

89 Figuur 31: Scheiden van hemelwater en afval water is op termijn nodig voor verdere verbetering van de waterkwaliteit Er zijn nog geen maatregelen bekend die volgen uit het Waterkwaliteitsspooronderzoek (gemengde overstorten) en KRW+Natura 2000 (opheffen foutaansluitingen en overstorten minigemalen). Voorlopig is in scenario 1 een bedrag gereserveerd in 2014 van ,00. Aanvullend zijn de volgende maatregelen mogelijk om de Natura 2000 en KRW-wateren te beschermen tegen beïnvloeding van mogelijk verontreinigd regenwater. Verontreiniging kan optreden door nog niet opgespoorde foutaansluitingen, foutlozingen en inzameling en concentreren van diffuse verontreinigingen. De beste aanpak is een aanpak bij de bron door het terugdringen van diffuse verontreinigingen in het milieubeleid en bij beheer en inrichting van de openbare ruimte (wijze onkruidbestrijding, strooiroutes, toepassen Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen in de GWW sector e.d.). Daarnaast zijn zuiveringsstappen mogelijk. De eenvoudigste zuiveringsstap is het leegpompen van het HWA-stelsel. Hierdoor blijven meer voedingsstoffen in de riolering achter die daar worden afgebroken in plaats van in het oppervlaktewater. Ook zullen meer zware metalen bezinken en een deel zal niet overstorten, maar via rioolreiniging worden verwijderd. Het leegpompen heeft ook een functie in het monitoren van foutaansluitingen en afvoer van grondwater/lekwater. Het blijft van belang water wel af te voeren naar het oppervlaktewater, omat anders meer water van buiten het gebied moet worden aangevoerd. Indien een grotere reductie van de vuilemissie wordt nagestreefd, is aanleg van zuiverende voorzieningen mogelijk. Het hemelwaterstelsel wordt dan leeggepompt naar het oppervlaktewater via een ondergronds bodemfilter en een zuiverend zandpakket. Een naar verwachting goedkopere alternatieve mogelijkheid is aanleg van een helofytenfilter / zuiveringsmoeras in het oppervlaktewater, benedenstrooms van de lozingspunten. De vuilemissie wordt dan vergelijkbaar met een verbeterd gescheiden stelsel. 80

90 Op basis van nader onderzoek worden de zeven meest vervuilende lozingspunten geselecteerd. Het geraamde budget voor 2014 is maatgevend voor het aantal te realiseren maatregelen. Scenario 2 Leegpompen 7 HWA-stelsels die afvoeren naar KRW-wateren; ,00 Scenario 3 Leegpompen en aanleg zuiverende voorzieningen bij 7 HWA-lozingspunten die afvoeren naar KRW-wateren; , ,00 Doel is het transporteren van afvalwater. Het aanpassen van de rioolgemalen volgens de BRP s: Loosdrecht: ,00 in 2012; Kortenhoef: ,00 in 2012; Nederhorst den Berg: ,00 in Het aanpassen van persleidingen volgens de BRP s: Randweg in Nederhorst den Berg ,00 in 2014; Stichtse kade (gebied de Slenk) in Ankeveen ,00 in Figuur 32: Kern Ankeveen Zorgplicht hemelwater (zwaartepunt) Afkoppelen van het verharde oppervlak is beschreven bij aanleg van voorzieningen bij bestaande bebouwing. De verbeteringen om de afvoercapaciteit te vergroten en water op straat te beperken zijn: Eikenlaan in Loosdrecht: ,00 in

91 HWA-uitleggers voor Loos Terecht : ,00 in 2012 en ,00 in Uitbreiden HWA-uitlaten: ,00 in 2012 en 2013, ,00 in 2014 in verband met water op straat. Het afkoppelen in Kortenhoef draagt ook bij aan verminderen van de wateroverlast (zie aanleg voorzieningen bij bestaande bebouwing). Prestatie-indicator 2; Klimaatontwikkeling en wateroverlast Bij onderzoeksmaatregelen is een onderzoek naar wateroverlast opgenomen. De hieruit volgende kosten zijn hieronder opgenomen. Scenario 3 Gerekend wordt op 10% extra vervangingskosten per jaar of ,00 om wateroverlast te beperken door vergroting van riolen. Dit kan zijn 10% extra riolen of grotere riolen waar toch al wordt vervangen. Ook gericht afkoppelen kan een oplossing zijn. Deze kosten zijn verwerkt in het vervangingsbudget van de riolering en zijn niet extra. Voor de herinrichting van de openbare ruimte met het oog op het voorkomen van schade door wateroverlast is een bedrag van ,00 per jaar tot en met 2016 gereserveerd. 82

92 S S S S S S S S S S S S S S S S S S Overzicht maatregelen In bijlage 5 is een overzichtstabel opgenomen met de uitgaven voor de maatregelen per scenario en per zorgplicht en per type. In de tabel is aangegeven hoe de maatregelen zijn verdeeld over de komende planperiode van 5 jaar. In onderstaande figuren is dit overzicht samengevat. Figuur 33: Overzicht exploitatiekosten per scenario en per zorgplicht. Exploitatiekosten excl. personeel en kapitaalslasten Scenario 1 Scenario 2 Scenario Grondwater Hemelwater Afvalwater Figuur 34: Overzicht investeringskosten per scenario en per zorgplicht Investeringen Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 Hemelwater (vervangen/renovatie) Grondwater (aanleg/verbetering) Hemelwater (aanleg/verbetering) Afvalwater (aanleg/verbetering) Afvalwater (vervangen/renovatie) 83

93 6 Organisatie en financiën 6.1 Personele middelen: te leveren arbeidsinspanning Om de geformuleerde doelen op een efficiënte wijze te kunnen realiseren is het van belang om de aanleg en het beheer op een planmatige wijze uit te voeren. Door optimaal gebruik te maken van de beschikbare technische middelen en het vastleggen van jaarlijkse doelstellingen in operationele programma s is een meer doelmatige inzet van personele middelen mogelijk Huidige situatie Ten behoeve van een vergelijking van de noodzakelijke personele inzet met de huidige capaciteit is een indeling in deeltaken gehanteerd. De huidige beschikbare personele capaciteit in de begroting van 2011 wordt grotendeels gehandhaafd in 2012 en is weergegeven in tabel 8. In de evaluatie was overigens 5,88 fte opgegeven. Daarnaast moet nog gerekend worden met 0,1 fte voor de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving en 0,17 fte voor de afwateringstaak volgens de zorgplicht hemelwater. In totaal is de personeelsinzet volgens het vorig GRP, vermeerderd met milieu, hemelwater en grondwatertaken, die nu onder de rioolheffing worden gebracht; 5,88+0,1+0,17 = 6,15 fte. De binnendienst zal door efficiëntie jaarlijks met 100 uur worden afgebouwd tot uur (0,2 fte minder). In totaal neemt de personeelsinzet af van 6,15 fte tot 5,61 fte, wat neer komt op een afname van 9%. Tabel 8: Overzicht personeelsinzet en personeelskosten in scenario 2. Afdeling Uren fte (1500 uur) Tarief 2012 Kosten in 2012 Riolering OW-binnendienst 6500, aflopend tot ,33 / 4,06 109, Riolering OW-buitendienst ,67 56, Riolering overwerk Afwatering OW-binnendienst 177 0,12 109, Afwatering OW-buitendienst 130 0,09 56, Straatreinigen OW-buitendienst 288 0,19 56, FPO innen rioolheffing 452 0,30 109, Communicatie en voorlichting *) 90 0,06 109, Riolering 20 0,01 - Hemelwater 20 0,01 - Grondwater 10 0,01 - Projecten 40 0,02 Milieu *) 180 0,12 56, Management, opleiding, werkoverleg, ziekte etc. 15% Verwerkt in aantal werkdagen verrekend via de overhead in bovenstaande tarieven Totaal ,88 / 5, *) In de begroting 2011 komen deze kosten niet ten laste van de rioolheffing. In de komende planperiode is dit meegerekend. 84

94 Voor riolering is voor de binnen- en buitendienst samen nu 5,0 fte beschikbaar. Een vergelijkende berekening volgens de Leidraad Riolering komt op ongeveer 4,0 fte exclusief inventarisatie. Momenteel wordt hieraan extra tijd besteed. Deze tijd loopt langzamerhand af. Het is raadzaam om de precieze oorzaken van dit verschil nader te onderzoeken op basis van de huidige tijdsbesteding. In dit VGRP ontbreekt hiertoe de mogelijkheid. Vooralsnog is daarom de huidige begroting gehandhaafd. Binnendienst De binnendienst is voornamelijk belast met de beleidsvorming, de planvoorbereiding (projectleiding), diverse onderzoeken, gegevens- en rioolbeheer en overige watertaken, voorbereiding van vervangingen en verbeteringen en het toezicht op de uitvoering. Besteksuitwerking wordt op ad hoc basis uitbesteed aan externe partijen. Buitendienst Hierbij wordt het grootste deel van het onderhoud van de riooloverstorten, grondwatermeetnet en kleine reparaties in eigen beheer uitgevoerd. Het deel dat uitbesteed wordt is financieel gedekt door de begroting. Derden Voor inhuur is ,00 jaarlijks in de begroting opgenomen. De geautomatiseerde administratie is uitbesteed voor een jaarlijks bedrag van 2.856,00 exclusief BTW. Management De personeelskosten voor overig management, opleidingskosten, interne organisatie e.d. worden via de overhead op de personeelstarieven ten laste van de rioolheffing gebracht Gewenste situatie In de toekomstige situatie is aanvullend rekening gehouden met 90 uur voor de afdeling communicatie en 180 uur voor de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, toezicht en handhaving. Op basis van de Leidraad Riolering (module D2000, gemeentegrootte inwoners) is bepaald hoeveel personeel noodzakelijk is voor het handhaven van een adequaat niveau van rioleringszorg. Deze benadering is globaal en onder andere afhankelijk van de plaatselijke organisatorische situatie en de mate van uitbesteding. Voor de binnen- en buitendienst is uitgegaan van gedeeltelijke uitbesteding van werken (planvoorbereiding en besteksuitwerking). De gemeente voert daarbij de regie en zorgt voor afstemming tussen de diverse betrokkenen. Voor de werkzaamheden t.b.v. nieuwbouwprojecten is ervan uitgegaan dat het uitwerken van de projecten via planontwikkeling loopt. Het beoordelen van deze plannen wordt door de gemeente uitgevoerd. Uit de Leidraad Riolering kan worden opgemaakt dat voor een adequaat niveau van rioleringszorg de gemeente Wijdemeren gemiddeld 3,5 fte jaarlijks nodig zou hebben aan technisch personeel voor de binnen- en buitendienst, bij de hoeveelheid uitbesteding zoals in Wijdemeren gebruikelijk is. Dit is inclusief opleidingen en algemeen management. In de gemeente is voor deze taakgebieden 4,5 fte aangesteld. 85

95 Er zijn dan ook geen knelpunten en is de personeelsbezetting sinds mei 2010 op sterkte. In de Benchmark rioleringszorg is opgemerkt dat Wijdemeren een relatief hoge formatie heeft voor de binnendienst en een relatief kleine formatie voor de buitendienst. Per 1 januari 2008 is het zogenaamde verbrede rioolheffing wettelijk verankerd. De gemeente is dan ook verantwoordelijk voor het adequaat afvoeren van het hemelwater en de aanpak van grondwaterproblematiek. De gemeente is hierbij het centrale aanspreekpunt. Het is de verwachting dat de ruimte voor deze extra taak binnen de huidige formatie voor de binnendienst kan worden gevonden. Het totaal aantal fte s betrokken bij riolering en afwatering behoeft daarvoor niet te worden vergroot. De geraamde personeelskosten zijn in de eerdere tabel 8 weergegeven. 6.2 Financiële middelen Voor het vaststellen van de voor de rioleringszorg noodzakelijke financiële middelen is onder meer gebruik gemaakt van gemeentelijke begroting Waar dat nodig is, zijn extra uitgaven op basis van hoofdstuk 5 opgenomen. De totale vervangingswaarde van de bestaande voorzieningen voor riolering en afwatering zoals geïnventariseerd in paragraaf 4.3 is berekend op ongeveer (incl. BTW). Uitgaven De totale uitgaven zijn onderverdeeld in: onderzoek volgens hoofdstuk 5; beheer exploitatie volgens hoofdstuk 5: telecommunicatie en energie, conform opgave gemeente paragraaf 5.6.2; tractie, water en verzekeringen, niet apart beschikbaar en worden daarom niet verrekend via de rioolheffing; personeelskosten volgens paragraaf 6.1; huidige kapitaallasten, conform opgave gemeente in onderstaande tabel voor de planperiode. Deze kapitaalslasten zijn afkomstig van uitgevoerde renovaties / vervangingen en betreffen de lasten van reeds aangegane verplichtingen. Vanaf 2015 is rekening gehouden met een rentepercentage van 3,50% in plaats van 2,89% tot en met 2014 waardoor de kapitaalslasten stijgen in dat jaar; nieuwe kapitaallasten vanaf op basis van investeringskosten volgens de opgave van het nieuwe VGRP. Tabel 9: Bestaande kapitaalslasten per volgens de begroting Kapitaalslasten van voor Riolering , , , , , ,68 Afwatering 6.864, , , ,06 86

96 De geraamde uitgaven voor scenario 1 betreffen afgerond in de periode 2012 tot en met Dit is gemiddeld per jaar. Voor scenario 2 is geraamd (gemiddeld per jaar) en voor scenario 3 is (gemiddeld ) per jaar). Figuur 35: Overzicht uitgaven aan investeringen voor vervanging en verbetering Verbetermaatregelen Vervanging overig Vervanging riolering Figuur 36: Overzicht exploitatie uitgaven in scenario Personeel Reparatie Reinigen Communicatie en inning Planvorming Inkomsten Voor het dekken van de uitgaven voor de gemeentelijke watertaken maakt de gemeente gebruik van de opbrengsten uit de rioolheffing en de bestemmingsreserve riolering. 87

97 De aanvoer van de gemeente Stichtse Vecht (Tienhoven/Maarssen en de drukriolering van Loenen) bedraagt ve. of m³/jaar. Tegen het grote lozerstarief 2011 is een heffing mogelijk van 2.592,00. Dit wordt momenteel echter niet verrekend. Hierover zal afstemming plaatsvinden. Tevens worden afspraken gemaakt met betrekking tot de omvang van de lozing. 6.3 Kostendekking Het kostendekkingsplan voor de riolering is de vaststelling van de begroting voor de korte en lange termijn. Het is gebaseerd op geraamde kosten voor het beheren van en het in stand houden van de riolering en op geraamde kosten om aan de nieuw gestelde eisen te voldoen. Bij het opstellen van het kostendekkingsplan is de indeling van het VGRP volgens de Leidraad Riolering aangehouden. In dit plan is aangegeven hoe het evenwicht tussen de kosten en middelen kan worden bewerkstelligd. Met nadruk wordt gesteld dat het kostendekkingsplan vanwege de vele onzekere factoren voor de langere termijn slechts een raamwerk is voor de berekening van de hoogte van de rioolheffing. Het kostendekkingsplan zal elke vijf jaar worden herzien en geëvalueerd. Voor de berekening van de rioolheffing is uitgegaan van de volgende uitgangspunten: De berekeningen van de rioolheffing zijn gebaseerd op kosten prijspeil Eventuele inflatiecorrecties na 2012 zijn niet in de berekening meegenomen. Alle investeringen worden geactiveerd op basis van lineaire afschrijving, 3,5% (vaste)rente en een afschrijvingstermijn van 40 jaar voor vrijverval riolering en drainage, 45 jaar voor bouwkundige onderdelen van gemalen en bergbezinkvoorzieningen en 15 jaar voor mechanisch-elektrische onderdelen. Dit is conform het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). Van de jaarlijkse afschrijving vindt in het jaar van investering 50% plaats en daarna 100%. Onderhouds- en exploitatiekosten worden gefinancierd in het jaar van uitgave. Voor de dekkingsberekening is uitgegaan van een levensduur van 60 jaar ( ). Voor het belastingjaar 2011 heeft de gemeenteraad de tarieven voor de rioolheffing volgens onderstaande tabel vastgesteld. Tabel 10: Tarieven rioolheffing 2011 Situatie Jaarlijkse heffing Eigenaar, per eigendom 195,80 Eigenaar, per eigendom, indien het perceel niet is aangesloten op het gemeentelijk rioolstelstel. Hierbij wordt dus geen gebruik gemaakt van inzameling, verwerking, zuivering of transport van afvalwater, in eigendom, in beheer of in onderhoud bij de gemeente. 58,75 Gebruiker met een waterverbruik tussen m3 608,00 Gebruiker met een waterverbruik tussen m3 810,00 Gebruiker met een waterverbruik tussen m ,00 Gebruiker met een waterverbruik tussen m ,00 Gebruiker met een waterverbruik meer dan 5000 m ,00 88

98 De rioolaansluiting dient te worden beschouwd als een heffingseenheid en niet als een werkelijke rioolaansluiting. De differentiatie naar waterverbruik van lozers groter dan 600 m 3 /jaar waterverbruik bepalen uiteindelijk de rioolheffing per aansluiting. Het aantal heffingseenheden in 2011 is waarvan: percelen met aansluiting op het riool. 554 percelen zonder aansluiting op het riool en zonder inzamelingsdienst van de gemeente. Bij de waterverbruikers > 600 m³ wordt per m³ verrekend. In deze categorie zijn geen heffingseenheden. Ca. 386 percelen ontvangen geen aanslag. Dit betreffen onbebouwde percelen in het buitengebied (veelal eilandjes). Tijdens de planperiode wordt geen rekening gehouden met een stijging van het aantal heffingseenheden conform het woningbouwprogramma. Aangenomen is dat de toename van de baten van de rioolheffing ongeveer gelijk is aan de toename van de exploitatiekosten. Kosten voor aanleg van riolering in uitbreidingsgebieden en nieuwbouwlocaties binnen de bebouwde kom worden bekostigd uit de planexploitatie en zijn in het VGRP verder buiten beschouwing gelaten. Er is sprake van totaalfinanciering. Jaarlijks wordt de 100% kostendekking berekend, waarbij de kapitaallasten van de investeringen worden meegenomen. Er is een voorziening Gemeentelijk RioleringsPlan (VGRP) ingesteld dat als dekkingsmiddel kan worden aangewend. Over de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan wordt geen rente in rekening gebracht bij een positieve of negatieve stand. Jaarlijkse fluctuaties: meeropbrengsten ten opzichte van de begroting worden in de voorziening gestort. Minderopbrengsten worden aan de voorziening onttrokken. Per 1 januari 2012 wordt vanuit de begroting 2011 door de gemeente uitgegaan van een reserve ter grootte van Dit is berekend uitgaande van een stand van het fonds per 1 januari 2011 van (Rekening 2010) en onttrekking in de begroting 2011 ad ; reguliere onttrekkingen wegens investeringen over 2011 van ; investering in 2011, ten behoeve van beheer op orde / actualiseren beheer vrijverval. (De resterende kosten van dit programma ( ) zijn opgenomen in het maatregelenprogramma voor reparatie (zie paragraaf 5.6.2). Deze kosten worden direct afgeschreven, zodat de rentekosten minder zijn.) De rioolheffing wordt bepaald op basis van toerekening van BTW overeenkomstig het BBV. BTW-compensatie is niet in de berekeningen verwerkt. Dit wil zeggen dat alle kosten uit hoofdstuk 5 en 6 worden verhoogd met 19% BTW (met uitzondering van de personeelskosten en bestaande kapitaalslasten) om het tarief te kunnen berekenen. De begroting is exclusief BTW. Het streven is naar een kostendekkende rioolheffing. Binnen de planperiode zal via een ingroeimodel de heffing geleidelijk stijgen naar deze kostendekkendheid. De voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan wordt hiervoor ingezet. In bijlage 8 is een overzicht gegeven van de kosten per jaar. 89

99 6.3.1 Berekening van de rioolheffing in scenario 1 Gemiddeld gewogen naar alle huishoudens is voor 2012 gerekend met heffingseenheden van ,00 bij een stijging door inflatie van 10% ten opzichte van Uit de berekeningen blijkt dat voor een kostendekkende rioolheffing de tarieven de komende jaren moeten stijgen. De heffing is lager dan de jaarlijkse exploitatiekosten (excl. nieuwe investeringen). De oorzaken hiervan zijn: Kosten op het gebied van hemelwater en grondwater, die tot 2008 volledig en in 2010 deels uit de algemene middelen werden betaald en waarvoor de heffing nog niet is verhoogd. Dit betreft de begrotingspost afwatering inclusief benodigde vervangingsinvesteringen ( ,00 per jaar, 18,40 per heffingseenheid). De uitbreiding van het takenpakket op het gebied van hemelwater en grondwater vanaf Deze kosten zijn opgenomen in de scenario s. Het gewogen aantal heffingseenheden is 474 eenheden (4%) lager dan in het vorige GRP geraamd door (nog) niet gerealiseerde ontwikkelingsplannen. Hierdoor is de opbrengst de afgelopen jaren ,00 per jaar te laag geweest ( 8,10 per heffingseenheid). (Personeels)kosten voor milieucontroles en communicatie met betrekking tot riolering en watertaken worden voortaan ten laste van de heffing gebracht ( ,00 per jaar, 2,20 per heffingseenheid). De tarieven voor eigen personeelskosten zijn sterk gestegen en zijn voortaan inclusief indirecte uren, zoals algemeen management, opleidingen, ziekte, vakanties etc. Deze bedrijfsmatige kostentoerekening is in veel gemeenten nog niet doorgevoerd ( ,00; 10,00 per heffingseenheid). In de afgelopen jaren is het tekort aangevuld uit de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan en hiermee kan niet langer worden doorgegaan, omdat de voorziening leeg raakt. Inflatiecorrectie van 2% bedraagt 2,93 per heffingseenheid. Nieuwe aanleg en verbeteringsinvesteringen worden afgeschreven en kosten in ,00 of 5,50 per heffingseenheid. Dit betreft maatregelen die wettelijk verplicht zijn (scenario 1); Toename rente en afschrijving voor vervangingsinvesteringen (scenario 1) door toename investeringen en rentestijging ( 52,82 per heffingseenheid). In totaal is van de stijging van 195,80 met 99,95 tot 295,75 hiermee verklaarbaar. Dit betreft 91% van de stijging tot 306,00 in Dit omvat per jaar en een verklaring voor de benodigde aanvulling uit de voorziening in de afgelopen jaren. In 2012 zou een kostendekkende rioolheffing 283,19 bedragen in scenario 1 (dit is de blauwe fluctuerende lijn in de navolgende figuur. Uit de vergelijking van de Benchmark in bijlage 1 blijkt dat de kosten in Wijdemeren hoger zijn dan in de regio. Onbekend is echter in hoeverre andere heffingen kostendekkend zijn en rekening houden met de langere termijn. Een relatie met de hogere ouderdom van de riolering en het hoge aantal gemalen ligt voor de hand. Daarom zijn maatregelen voorgesteld om vooral de kosten van reparatie te beperken, zoals in voorgaande figuur in paragraaf 6.2 is weergegeven. 90

100 In navolgende figuur is het verloop van de voorgestelde rioolheffing in grafiekvorm weergegeven. In bijlage 8 is een overzichtstabel opgenomen. In de berekening van de rioolheffing is een jaarlijkse stijging van 10% aangehouden tot en met 2015 bovenop de inflatie en met 6% in In 2016 wordt nog een kostendekkend tarief bereikt van 303,87, dat nog een jaar met 2,5% en een jaar met 2% moet stijgen om de verdere toename van de kosten bij te houden. Vanaf 2018 kan de heffing gelijk blijven op een niveau van 317,70, met uitzondering van de inflatiecorrectie. Zoals uit de grafiek blijkt is dit tarief volgens de huidige uitgangspunten vervolgens gedurende langere tijd te handhaven. In een periode van 5 jaar stijgt de heffing met 55%. Figuur 37: Voorgestelde rioolheffing bij kostenscenario 1 (excl. inflatiecorrectie) 520,00 500,00 480,00 460,00 440,00 420,00 400,00 380,00 360,00 340,00 320,00 300,00 280,00 260,00 240,00 220,00 200,00 Benodigde rioolheffing om kosten te kunnen dekken Voorstel ingroeimodel rioolheffing in scenario 1 De stijging vanaf 2015 is toe te schrijven aan toenemende afschrijvingen van investeringen voor vervanging en verbeteringen. Wijdemeren heeft ten opzichte van de regio een oudere riolering en moet als een van de eersten vervangingen financieren. Andere gemeenten zullen hiervoor op termijn ook de heffing moeten laten stijgen. In Wijdemeren verdubbelen de kapitaalslasten bijna van ongeveer ,00 tot ,00 in Dit wordt mede veroorzaakt door een stijgende rente en het inhalen van de achterstand in investeringen, die de afgelopen jaren is opgelopen. Het leidt tot een stijging van de heffing met 62,29 (een stijging van 32% ten opzichte van 2011). De kosten van scenario 1 in de periode zijn gemiddeld 292,93 per heffingseenheid per jaar. De maximale heffing is berekend op 462,81. De daling na 2053 houdt gelijke trend met een 91

101 inflatie van 1,5%. Verwacht wordt dat daarom het tarief in euro s niet hoeft te worden verlaagd. Een eventueel overschot vanuit de exploitatie van de riolering wordt gebruikt om de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan op peil te houden en daarmee later (vervangings)investeringen te bekostigen. Het verloop van de voorziening is weergegeven in de navolgende figuur en in bijlage 8 in tabelvorm. In het kostendekkingsplan worden alle investeringen gekapitaliseerd en lopen de rentekosten op. Een alternatief is nieuwe investeringen pas als kapitaal- en rentelasten in rekening te brengen op het moment dat de bestemmingsreserve uitgeput raakt en investeringen direct uit het fonds te bekostigen. Dit is momenteel niet haalbaar, omdat de voorziening al sterk terug loopt en de heffing al moet stijgen om de huidige kosten te dekken. Een negatieve voorziening is niet in lijn met het beleid. Het blijkt dat de voorziening de eerste jaren sterk daalt als gevolg van de keuze de heffing niet te snel te laten stijgen. Het hoger berekende kostenniveau is onder meer het gevolg van nieuwe gemeentelijke watertaken en van kosten die al langer worden gemaakt, maar voortaan via de rioolheffing worden gefinancierd. Uitstel van investeringen en/of een lager niveau van de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan kan het stijgingspercentage mogelijk nog iets afvlakken. Figuur 38: Verloop voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan behorend bij de voorgestelde rioolheffing volgens scenario Verloop voorziening GRP in scenario 1 (per 31 december) 92

102 6.3.2 Berekening van de rioolheffing in scenario 2 en scenario 3 In scenario 2 zijn de kosten in de periode gemiddeld 300,43 per heffingseenheid. Dit is 7,50 hoger dan scenario 1. De heffing in 2012 is 217,34 en in ,37. In scenario 3 zijn de kosten in de periode gemiddeld 307,77 per heffingseenheid. Dit is 16,15 hoger dan scenario 1. De heffing in 2012 is 217,34 en in ,08. In de berekening van scenario 2 is een jaarlijkse stijging van 11% aangehouden tot en met 2015 bovenop de inflatie die leidt tot een rioolheffing van 297,24. In 2017 wordt een kostendekkend tarief bereikt als de heffing in 2016 met 6% en in 2017 met 2% stijgt. Na 2017 tot nog wel een stijging met 2% en 1% nodig tot 331,08 in 2019 om te voorkomen dat de voorziening negatief wordt door een verdere toename van de kosten. De heffing blijft daarna constant tot en met In de berekening van scenario 3 stijgt de heffing eveneens met een jaarlijkse stijging van 11% tot en met 2015 bovenop de inflatie die leidt tot een rioolheffing van 297,24. In 2016 stijgt de heffing met 9% en in de 3 jaar daarna met 2% per jaar. In 2019 wordt een kostendekkend tarief bereikt van 343,82 en dit blijft constant tot en met In die periode volstaat een inflatiecorrectie. Ten opzichte van het huidige gewogen gemiddelde tarief van 195,80 in 2011 is in scenario 2 een stijging van 61% in 5 jaar en in scenario 3 65% benodigd. De maximale heffing bij scenario 2 is berekend op 467,11 en bij scenario 3 op 475,50. Na 2030 verschillen de scenario s niet significant van elkaar. Wel is in scenario 3 de voorziening hoger. Deze is in de eerdere jaren gevuld door de hogere heffing en de opgebouwde buffer is voldoende om de laatste 20 jaar van de kapitaalslasten te voldoen. Een alternatieve financiering met een afschrijving van 20 jaar lijkt dus haalbaar en leidt tot een lagere maximale heffing. In onderstaande tabel zijn de rioolheffingen voor de planperiode van de drie scenario s naast elkaar weergegeven. Tabel 11: Overzicht kosten en rioolheffing (hoge tarief) in de planperiode Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 Gemiddelde uitgaven *) Gemiddelde kosten per heffingseenheid ,93 300,43 307,77 Kosten per heffingseenheid in ,43 317,98 332,04 Heffing ,38 217,34 217,34 Heffing ,92 241,25 241,25 Heffing ,61 267,78 267,78 Heffing ,67 297,24 297,24 Heffing ,87 315,07 323,99 Heffing ,00 321,37 330,47 *) exclusief personeelskosten en kapitaalslasten 93

103 Figuur 39: Rioolheffing bij de kostenscenario 2 520,00 500,00 480,00 460,00 440,00 420,00 400,00 380,00 360,00 340,00 320,00 300,00 280,00 260,00 240,00 220,00 200,00 Benodigde rioolheffing om de kosten te kunnen dekken Voorstel ingroeimodel rioolheffing in scenario 2 Figuur 40: Rioolheffing bij de kostenscenario 3 540,00 520,00 500,00 480,00 460,00 440,00 420,00 400,00 380,00 360,00 340,00 320,00 300,00 280,00 260,00 240,00 220,00 200,00 Benodigde rioolheffing om de kosten te kunnen dekken Voorstel ingroeimodel rioolheffing in scenario 3 94

104 Figuur 41: Verloop voorziening bij kostenscenario Verloop voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan in scenario 2 (per 31 december) Figuur 42: Verloop voorziening bij kostenscenario Verloop voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan in scenario 3 (per 31 december) 95

105 7 Conclusies en besluit De conclusies zijn verwoord in het raadsvoorstel bij het concept Ontwerp VGRP dat is opgenomen in bijlage 10. Bij herberekening van de kostendekking na de vergadering van de raadscommissie op 15 juni zijn de kosten in beperkte mate bijgesteld. De instemmende reactie van de provincie Noord-Holland is op 20 juni ontvangen door de gemeente Noord-Holland. De instemmende reactie van Waternet is ontvangen op 6 september De benodigde stijging van de rioolheffing kan verklaard worden uit een combinatie van oorzaken (zie paragraaf 6.3.1). Op termijn zijn de toenemende vervangingsinvesteringen belangrijk. Scenario 2 heeft geringe meerkosten ten opzichte van scenario 1 ten behoeve van een extra inspanning voor een duurzaam watersysteem. De huidige personeelsinzet voor het onderdeel riolering is volgens de benchmark ruimer dan in vergelijkbare gemeenten. Het betreft ongeveer 0,7 fte Een nader onderzoek naar de precieze oorzaken hiervan is gewenst om de efficiëntie van de organisatie te verhogen. 96

106 1

107 Bijlagen Kaart Overzicht Riolering, schaal 1: (Separaat, A0, MWH d.d. 28 april 2011) Bijlage 1: Benchmark Rioleringszorg 2010 Bijlage 2: Samenwerken in de regio, Wijdemeren en BOWA Bijlage 3: Overzicht belangrijkste plannen en wettelijke taken Bijlage 4: Overzicht Kader Richtlijn Water (KRW) en Natura 2000 in Wijdemeren Bijlage 5: Overzicht maatregelen Bijlage 6: Overzicht uitgaven rioolvervangingen Bijlage 7: Overzicht vervanging en verbetering hoofdrioolgemalen Bijlage 8: Overzicht kosten en rioolheffing per jaar Bijlage 9: Reacties Provincie Noord-Holland en Waternet op concept Ontwerp VGRP Bijlage 10: Raadsvoorstel commissie 15 juni 2011 Bijlage 11: Afkortingen en begrippenlijst 2

108 3

109 Bijlage 1: Benchmark Rioleringszorg

110 Gemeenterapport 2010 Wijdemeren De Benchmark rioleringszorg is de landelijke prestatievergelijking waarmee gemeenten inzicht geven en krijgen in de kenmerken en prestaties van hun riolering(szorg). Alle 430 gemeenten nemen deel. De benchmark vloeit voort uit de wens van gemeenten om (1) transparant te zijn over hun dienstverlening naar burgers, bestuurders en andere belanghebbenden, en (2) vanuit onderlinge vergelijking te komen tot verdere verbetering van de invulling van hun watertaken. De uitkomsten zijn op drie manieren beschikbaar: Individuele uitkomsten van gemeente Wijdemeren in vergelijkend perspectief staan in dit gestandaardiseerde rapport. Het koepelrapport Riolering in Beeld 2010 geeft achtergrondinformatie en uitkomsten voor de gehele sector. Op is de database met benchmarkgegevens beschikbaar om zelf selecties en analyses te maken. Typering van uw gemeente: Wijdemeren Wijdemeren is een middelgrote, weinig stedelijke gemeente in West-Nederland, voornamelijk gelegen op matig slechte grond (veen). Er ligt relatief veel gescheiden en relatief veel mechanische riolering. De rioolheffing 2010 per meerpersoonshuishouden is gemiddeld. wateroverlast en neemt maatregelen om toekomstige wateroverlast tegen te gaan. In de afgelopen decennia zijn milieu- en waterkwaliteitsdoelstellingen steeds belangrijker geworden. De gemeente voldoet per 1 januari 2010 voor 50% aan de emissieafspraken met de waterbeheerder. Er is de afgelopen jaren meer dan gemiddeld geïnvesteerd in vervanging en verbetering van het stelsel en de beheerkosten zijn hoger dan gemiddeld. Wijdemeren kende afgelopen jaren situaties met Hieronder worden enkele kenmerken van uw gemeente vergeleken met uw regio en heel Nederland. De verklarende factoren vormen het criterium voor de referentiegroepen in de figuren verderop in het rapport. Verklarende factoren Wijdemeren Gemiddeld voor de regio* r Gemiddeld voor Nederland Aantal inwoners ( ) ** Mate van stedelijkheid (2009, adressen per km 2 ) 541 (weinig stedelijk) (matig stedelijk) 952 Leeftijd vrijvervalriolering (jaar) 42,1 36,2 30,1 Grondsoort veen Stelselkenmerken Wijdemeren Gemiddeld voor de regi r egio* Gemiddeld voor Nederland Lengte vrijvervalriolering (km buis) Aantal gemalen per 100 km vrijvervalriolering 63,3 14,3 16,6 Lengte vrijvervalriolering per huishouden (m) 12,3 12,3 14,1 Lengte mechanische riolering per huishouden (m) 6 1 4,2 Rioolheffing per meerpersoonshuishouden Rioolheffing per m riolering Vervangingswaarde rioolstelsel ** ** * Regio-indeling volgens COROP. Uw regio is Het Gooi en Vechtstreek. ** Dit zijn totalen, geen gemiddelden. (versie 9/2/2011)

111 Volksgezondheid, droge voeten en milieu De rioleringszorg,, de invulling van de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater, is een kerntaak van gemeenten. De zorg voor een goede verwerking van afvalwater, hemelwater en grondwater is complex en vraagt lokaal maatwerk. Stelselkenmerken elkenmerken en organisatie Reiniging en Inspectie Afvalwater heeft dankzij de riolering in Nederland geen negatieve impact meer op de (volks)gezondheid. De vorm en grootte van de riolering, en daarmee de kosten, worden vooral bepaald door de afvoer van (pieken) in hemelwater: het houden van droge voeten.. Dat gebeurt ondergronds, en bovengronds door een slimme inrichting g van wegen en openbare ruimte. In dit rapport vindt u een selectie van uitkomsten van Wijdemeren ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dat wordt als volgt weergegeven: Gebiedsvergelijkingen Wijdemeren (Gmt. 1696) Vergelijkbare gemeentegrootte als Wijdemeren Vergelijkbare stedelijkheid als Wijdemeren Vergelijkbare stelselleeftijd als Wijdemeren Vergelijkbare bodemsoort als Wijdemeren Nederland Gemeentegrootte groot. 1: < inw. groot. 2: < inw. groot. 3: < inw. (incl. Wijdemeren) groot. 4: < inw. groot. 5: > inw. Mate van stedelijkheid s sted. 1: landelijk sted. 2: weinig stedelijk (incl. Wijdemeren) sted. 3: matig stedelijk sted. 4: sterk stedelijk sted. 5: zeer sterk stedelijk Gemiddelde leeftijd vrijvervalstelsel leeft. 1: < 20 jaar leeft. 2: 20 < 25 jaar leeft. 3: 25 < 30 jaar leeft. 4: 30 < 40 jaar leeft. 5: > 40 jaar (incl. Wijdemeren) % Bodemklasse bodem. 1: < 25 % slappe bodem bodem. 2: 25 < 50 % bodem. 3: 50 < 75 % (incl. Wijdemeren) bodem. 4: >= 75 % Rioolreiniging is voor alle gemeenten een reguliere beheeractiviteit. Uw gemeente reinigt jaarlijks relatief veel. Het bepalen van de fysieke toestand van stelsels met rioolinspectie, doet uw gemeente relatief veel. Onderzoek Gmt. NL Meten aan overstorten Meten in het stelsel Sturing van het stelsel (real-time control) ja ja nee 83% 41% 11% Door onderzoek is inzicht te verkrijgen in het hydraulische en het milieutechnische functioneren van de riolering. Gemeente Wijdemeren meet aan de overstorten en in het stelsel. Planvormen en samenwerking Gmt. NL Gemeentelijk rioleringsplan Waterplan Optimalisatiestudie afvalwatersysteem Afvalwaterakkoord/bestuurlijke afspraken Afkoppelplan ja nee ja nee nee 100% 73% 58% 73% 46% Wijdemeren heeft haar beleid en geplande maatregelen vastgelegd in het (wettelijk voorgeschreven) GRP. Er zijn (nog) geen bestuurlijke afspraken met het waterschap over optimalisatie van de afvalwaterketen. Personele formatie binnen- en buitendienst Gmt. groot. 3 bodem. 3 NL Binnendienst (fte per 100 km systeembuis) Buitendienst (fte per 100 km systeembuis) 5,9 0,4 1,4 1,0 1,6 1,5 1,4 1,0 De formatie binnendienst is gedefinieerd inclusief vaste inhuur en exclusief tijdelijke inzet op projectbasis. Uw gemeente heeft een relatief hoge formatie binnendienst. Uw buitendienst is relatief klein t.o.v. het landelijke gemiddelde.

112 Kwaliteit en functioneren Uitvalsduur in seconden per aansluiting per jaar Waterkwaliteit (2009) De tevredenheid over de riolering is mede gebaseerd op de afvoerzekerheid van het systeem. De afvoer van afvalwater is in Nederland vrijwel altijd probleemloos. Wijdemeren heeft in de benchmark geen gegevens over uitvalsduur aangeleverd. Emissies via overstorten hebben meestal een negatieve invloed op de waterkwaliteit van het oppervlaktewater. Gemeenten nemen - vaak met de waterbeheerder - maatregelen om dat in de toekomst te voorkomen. Technisch functioneren vrijvervalstelsel Meldingen en claims (2009) Indicatoren voor het technisch functioneren van de riolering zijn het aantal gemaalstoringen, het aantal verstoppingen en het aantal uitgevoerde reparaties per 100 km buis vrijverval. Wijdemeren wordt daarbij vergeleken met de referentiegroepen. Indicatoren voor de tevredenheid van burgers en de kwaliteit van het stelsel zijn het aantal meldingen en klachten, en het aantal schadeclaims. Wijdemeren wordt vergeleken met gemeenten van vergelijkbare grootte en het landelijk gemiddelde. Gerealiseerde vervanging Toekomstige vervanging en renovatie Verouderde riolering wordt vervangen of gerenoveerd. Of ter verbetering omgebouwd, bijv. van gemengd naar gescheiden. Wijdemeren heeft tussen 2006 en 2009 relatief veel vervangen, en relatief veel omgebouwd. Ook in de toekomst staat de gemeente voor de keuze om verouderde riolering te vervangen, te renoveren of om te bouwen (verbeteren). Wijdemeren moet relatief veel vervangen/renoveren en is dat ook van plan.

113 Financiën Rioolheffing Totale jaarlijkse kosten De hoogte van de rioolheffing van Wijdemeren voor zowel een éénpersoons- als een meerpersoonshuishouden in 2010 is uitgezet tegen die van referentiegroepen.. Let op: voor goede onderlinge vergelijking zijn ook de kostendekkendheid en de lange termijn ontwikkeling noodzakelijk. De totale kosten zijn de som van beheerkosten, kapitaallasten en kosten voor direct afgeboekte investeringen. De totale kosten per km systeembuis in Wijdemeren zijn de afgelopen jaren hoog in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Gemiddelde jaarlijkse investeringen Gebiedsvergelijkingen Wijdemeren (Gmt. 1696) Vergelijkbare gemeentegrootte als Wijdemeren Vergelijkbare stedelijkheid als Wijdemeren Vergelijkbare stelselleeftijd als Wijdemeren Vergelijkbare bodemsoort als Wijdemeren Nederland De gemiddelde investering per jaar over de jaren 2006 t/m 2015 van Wijdemeren worden hier vergeleken met de referentiegroepen en het landelijk gemiddelde. De investeringen zijn uitgedrukt per km buis vrijvervalriool. Conclusies trekt u zelf U vindt hier geen aanbevelingen en conclusies. Benchmarking betekent namelijk dat u zelf aan het werk gaat met de gegevens, uitkomsten en verklarende factoren. Beheerkosten (2009) De rapportage is gestandaardiseerd en biedt voor elke gemeente dezelfde indicatoren. U geeft zelf reliëf aan de uitkomsten. Zo kunnen aan verschillen tussen gemeenten diverse oorzaken ten grondslag liggen. In dit rapport zijn er enkele verkend. De resultaten zijn derhalve indicaties ten behoeve van eerste oordeelsvorming, het stellen van goede vragen en uitgangspunt voor verdieping in het Leer- en verbetertraject. En nu: het leertraject! Beheerkosten zijn kosten voor beheer, personeel, onderzoek, reparaties en overig (zoals aan riolering toegerekende kosten voor straatvegen, bestrating, baggeren). De beheerkosten per km buis in 2009 zijn hoog in vergelijking met het landelijk gemiddelde. De VNG en Stichting RIONED moedigen u aan om met andere gemeenten aan de slag te gaan met zelfgekozen onderzoeksvragen. Via vindt u de online database van de benchmark en het actuele aanbod aan leeractiviteiten. U kunt daar zelf ook uw vragen en ervaringen inbrengen. Daar kunnen anderen weer van leren. Kortom: U bent aan zet! Stichting RIONED Postbus 133, 6710 BC Ede telefoon , fax websites en Stichting RIONED organiseert de Benchmark Rioleringszorg in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Stichting RIONED; Grafisch ontwerp: GAW, Wageningen; Print: Printservice, Ede De benchmark is uitgevoerd met ondersteuning van: Royal Haskoning, Nijmegen; ABF Research, Delft; Quint Result, Amsterdam; DotOffice, Oosterbeek

114 5

115 Bijlage 2: Samenwerken in de regio, Wijdemeren en BOWA 6

116

117

118

119

120

121 7

122 Bijlage 3: Overzicht belangrijkste plannen en wettelijke taken 8

123

124

125

126

127

128

129 9

130 Bijlage 4: Overzicht Kader Richtlijn Water (KRW) en Natura 2000 in Wijdemeren 10

131 Bijlage 4 Het VGRP over de KRW en Natura 2000 in Wijdemeren MWH, 26 november 2010 Kaderrichtlijn Water (KRW) De KRW is een richtlijn voor de kwaliteit van wateren in Europa. Elke lidstaat van de EU dient deze richtlijn uit te voeren. In Nederland zijn, voor regionale wateren, de waterschappen verantwoordelijk voor de uitvoering. Waterlichamen vormen het uitgangspunt van de KRW. Een waterlichaam is een door de verantwoordelijke waterbeheerder officieel gedefinieerd en geregistreerd stuk oppervlaktewater. Voor elk waterlichaam worden kwaliteitsdoelen gesteld en maatregelen om die doelen te halen. De afgelopen jaren is er in Nederland hard gewerkt aan het opstellen van doelen en maatregelen voor alle waterlichamen. Daarbij hebben de waterschappen ook andere overheden betrokken, zoals de gemeenten. De KRW en Wijdemeren Gemeente Wijdemeren heeft te maken met 13 waterlichamen, die geheel of gedeeltelijk in haar gebied liggen. Al deze waterlichamen zijn in het beheer van waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV). In zijn meest recente waterbeheerplan (uitgebracht in november 2009) beschrijft AGV per waterlichaam de maatregelen die de komende jaren genomen moeten gaan worden, inclusief initiatiefnemer per maatregel; in een paar gevallen is dat de gemeente. In het kader van het VGRP zijn de meeste van deze gevallen niet relevant. Eén maatregel is in dit kader zeker wél relevant: voor het waterlichaam Loosdrechtse Plassen staat gemeente Wijdemeren aan de lat voor rioleringsmaatregelen Loosdrecht. Deze maatregel raakt de kern van het verband tussen de KRW en het gemeentelijk VGRP. Om de doelen voor de waterlichamen te bereiken, is het namelijk van groot belang dat er geen afvalwater in het oppervlaktewater terecht komt. Dat is de belangrijkste eis van het waterschap aan de gemeente. Afstromend hemelwater kan ook vervuiling met zich meenemen, maar dat is minder relevant dan de vervuiling die riooloverstorten kunnen veroorzaken. Natura 2000 Onder de noemer Natura 2000 wordt een verzameling van natuurgebieden in Europa verstaan, die samen een netwerk vormen. Deze gebieden komen voort uit twee belangrijke natuurrichtlijnen van de EU: de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Natura 2000 is een samenvoeging van deze richtlijnen. Doel van Natura 2000 is behoud en herstel van biodiversiteit in Europa. Nederland heeft 162 Natura 2000-gebieden. Eén daarvan is het gebied Oostelijke Vechtplassen, dat zich onder andere uitstrekt over het gebied van gemeente Wijdemeren. In Nederland zijn de provincies trekkers van de uitvoering van Natura Provincie Noord- Holland is momenteel (november 2010) dichtbij een definitieve versie van haar Natura 2000 beheerplan. Natura 2000 en Wijdemeren Het is lastig een direct verband te leggen tussen plannen voor Natura 2000 en het gemeentelijk VGRP, omdat het plannen van een totaal verschillend schaalniveau zijn. Toch

132 zijn er twee onderwerpen die een verband leggen: riooloverstorten en het afkoppelen van hemelwater. Een van de redenen van de soortenrijkdom van het Oostelijk Vechtplassen gebied, is dat het van oorsprong voedselarm is. Een belangrijk gevolg van riooloverstorten is juist het inbrengen van nutriënten in het systeem. Daarom kan de gemeente meewerken aan het beschermen van de Oostelijke Vechtplassen, door haar riooloverstorten aan te pakken. Het behoud van gebiedseigen hemelwater is belangrijk voor de Oostelijke Vechtplassen. Hemelwater heeft in combinatie met veenafgravingen de plassen gevormd. Daarom is het van belang dat regenwater niet wordt afgevoerd, maar zoveel mogelijk in het gebied behouden blijft. Over de Oostelijke Vechtplassen zegt provincie Noord-Holland in haar waterplan, dat zij verwacht dat andere overheden waaronder gemeenten actief meedenken met combinatiemogelijkheden voor maatregelen en geldstromen. Daarnaast zegt zij bij het opstellen van haar Natura 2000 beheerplan, de KRW-maatregelen voor oppervlaktewater en verdrogingsbestrijding mee te nemen.

133 11

134 KRW-deel WBP KRW waterlichamen Verklaring Provincies Gemeenten Flevoland Waterlichamen ALMERE Amstellandboezem Botshol Gaasperplas AMSTERDAM Grote Maarsseveense Plas Hollands Ankeveense plassen Kortenhoefse Plassen Badhoevedorp Loenderveen Oost Loosdrechtse Plassen Muiden Molenpolder en Tienhovense Plassen Muiderberg Naardermeer Noorder IJplas Noord-Holland Amsterdam - Zuidoost Ouderkerkerplas Weesp Sloterplas Spiegelplas AMSTELVEEN Ster en Zodden Naarden Ouderkerk a/d Amstel Stichtse Ankeveense Plassen Huizen Terra Nova Tussenboezem Vinkeveen a Tussenboezem Vinkeveen b Vecht Nigtevecht BUSSUM Vinkeveense Plassen Waterleidingplas Abcoude Blaricum Wijde Blik Nederhorst den Berg AALSMEER Vaarten Vaarten Amsterdam Laren Vaarten Groot Mijdrecht UITHOORN Baambrugge Vaarten Ronde Hoep s'graveland Vaarten Ronde Venen Vaarten Vechtstreek Kortenhoef Kudelstaart Vaarten Westeramstel Vreeland Vaarten Zevenhoven OmtrekAGV HILVERSUM Overig Loenen Vinkeveen Infrastructuur Mijdrecht Nieuwveen Bebouwing Wilnis Nieuw-Loosdrecht Boezemwater Overig water BREUKELEN Niet bebouwd gebied SOEST Omtrek AGV Zuid-Holland Westbroek Nieuwkoop Kockengen Utrecht Postbus GJ Amsterdam MAARSSEN KRW-deel WBP KRW waterlichamen UTRECHT Copyright: 2009 Waternet, Amsterdam 2009 CBS, Voorburg/Heerlen km Naam: Par.: : Tekenaar: G.Hoek '09 Kaartreg.nr: Controle: K.Broks '09 Schaal: Opdr.gever: J.Koedood '09 Formaat: IB A3

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017 Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 13 maart 2012 1.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (hierna te noemen: GRP) op te

Nadere informatie

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Uden gastvrij voor water Kenmerk: 11-10044-JV 14 september 2011 Ingenieursbureau Moons 1 Inhoudsopgave 1 SAMENHANG... 3 2 SAMENVATTING... 4 2.1 KOERSWIJZIGINGEN...

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 1

Basisopleiding Riolering Module 1 Basisopleiding Riolering Module 1 Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, augustus 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.1 Niets

Nadere informatie

GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo. Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan.

GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo. Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan. GRP 2014-2018 Gemeente Tynaarlo Naar een nieuw gemeentelijk rioleringsplan. Landelijk beleid en ontwikkelingen Gemeentelijke zorgplicht watertaken: Zorgen voor een doelmatige inzameling en een doelmatig

Nadere informatie

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Voorstelnr. : R 6837 Onderwerp : Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2015 Stadskanaal, 1 juni 2011 Beslispunten 1. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2010-2015

Nadere informatie

Raadsvoorstel. drs A.J. Ditewig 18 februari 2010. 05 januari 2010. De raad wordt voorgesteld te besluiten:

Raadsvoorstel. drs A.J. Ditewig 18 februari 2010. 05 januari 2010. De raad wordt voorgesteld te besluiten: Portefeuillehouder Datum raadsvergadering drs A.J. Ditewig 18 februari 2010 Datum voorstel 05 januari 2010 Agendapunt Onderwerp Gemeentelijke watertaken De raad wordt voorgesteld te besluiten: het bijgaande

Nadere informatie

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014 gemeente Tubbergen o Aan de gemeenteraad Vergadering: 8 september 2014 Nummer: 9A Tubbergen, 28 augustus 2014 Onderwerp: Vaststellen verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater. Samenvatting

Nadere informatie

Aan u wordt voorgesteld bijgevoegd verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015 vast te stellen.

Aan u wordt voorgesteld bijgevoegd verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015 vast te stellen. Raadsvoorstel: Nummer: 2010-633 Onderwerp: Vaststellen verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2011-2015(vGRP2011-2015) Datum: 6 april 2011 Portefeuillehouder: A.J. Rijsdijk/ T. van der Torren Raadsbijeenkomst:

Nadere informatie

TOETSING VERBREED GRP

TOETSING VERBREED GRP Dit document beschrijft de toetsing van het verbreed GRP op hoofdlijnen. De toetsing is op volledigheid en niet op inhoud. Het is een hulpmiddel bij het maken van afspraken over het proces van het opstellen

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Voor: Opgesteld door: Versie 1 (14-06-2012) Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Dit document bevat 11 bladzijden. Ons kenmerk: 19312RA-MW-LED

Nadere informatie

VOORBLAD RAADSVOORSTEL

VOORBLAD RAADSVOORSTEL VOORBLAD RAADSVOORSTEL ONDERWERP Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 t/m 2017 VOORSTEL 1. De geformuleerde doelen, 2. Het voorgenomen onderzoek 3. De voorgenomen beheermaatregelen 4. De rioolheffing in 2013

Nadere informatie

Raadsvoorstel Reg. nr : 1010217 Ag nr. : Datum : 18-05-10

Raadsvoorstel Reg. nr : 1010217 Ag nr. : Datum : 18-05-10 Ag nr. : Onderwerp Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater Status besluitvormend Voorstel 1. Vast te stellen de Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater; 2. De kosten van het

Nadere informatie

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 Archimedesweg 1 CORSA nummer: 14.48265 postadres: versie: Definitief postbus 156 auteur: Irene van der Stap 2300 AD Leiden oplage: Digitaal telefoon (071) 3 063

Nadere informatie

Projectnummer 111769 Bedrijventerrein Smilde aspect Water"

Projectnummer 111769 Bedrijventerrein Smilde aspect Water Memo Ter attentie van Gemeente Midden-Drenthe Datum 4 december 2012 Opgesteld door Maarten van Vierssen Projectnummer 111769 Onderwerp Bedrijventerrein Smilde aspect Water" In deze memo zijn de watertoetsen

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst

Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst Voorstel aan : Gemeenteraad van 14 december 2009 Door tussenkomst van Nummer : : Raadscommissie van 2 december 2009 Onderwerp : Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2010-2014 Bijlage(n) : 1. Gemeentelijk

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015. Witteveen+Bos. van Twickelostraat 2. postbus 233.

Gemeente Doetinchem. Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015. Witteveen+Bos. van Twickelostraat 2. postbus 233. Gemeente Doetinchem Gemeentelijk Rioleringsplan Doetinchem 2010-2015 van Twickelostraat 2 postbus 233 7400 AE Deventer telefoon 0570 69 79 11 telefax 0570 69 73 44 INHOUDSOPGAVE blz. SAMENVATTING 1 1.

Nadere informatie

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP gemeente Vlissingen 01-04-2013 eindconcept rapport Colofon: Titel : Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Ontwerp GRP Status : Gegevens

Nadere informatie

Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht

Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht Stadswerken Financiën rioleringszorg gemeente Utrecht Erwin Rebergen, 28 februari 2013 Inleiding Inleiding Het Utrechtse riolering- en watersysteem Welke kosten worden er gedekt uit de rioolheffing? Hoe

Nadere informatie

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan FLO/2011/8572 17 mei 2011 Thema avond Gemeentelijk Rioolplan Doel van het rioolstelsel: Volksgezondheid en milieu; Afvoer vuil water naar waterzuivering; Afvoer schoon regenwater. Wettelijke regels en

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Notitie. Visiedocument GRP/BRP Brummen. 1 Inleiding - 15.004012 -

Notitie. Visiedocument GRP/BRP Brummen. 1 Inleiding - 15.004012 - Notitie Contactpersoon Gwendolijn Vugs Datum 1 mei 2015 Kenmerk N001-1229319GBV-avd-V02-NL Visiedocument GRP/BRP Brummen 1 Inleiding Het huidig Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) van de gemeente Brummen

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan

Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan Gemeentelijk Rioleringsplan Oostzaan planperiode 2013 t/m 2017 ONTWERP OVER-gemeenten Afdeling Gebied- en Wijkzaken WORMER Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 20 juni 2012, revisie Verantwoording Titel :

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan gemeente Brummen 2011-2016

Gemeentelijk Rioleringsplan gemeente Brummen 2011-2016 Gemeentelijk Rioleringsplan gemeente Brummen 2011-2016 27 juli 2010 Gemeentelijk Rioleringsplan gemeente Brummen 2011-2016 Doelmatige invulling van de rioleringszorg Inhoud Verantwoording en colofon...

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 6603. Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen

GEMEENTEBLAD. Nr. 6603. Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Schagen. Nr. 6603 23 januari 2015 Gemeentelijk Rioleringsplan Schagen 0 Samenvatting 0.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan

Nadere informatie

Feiten over de riolering

Feiten over de riolering Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig

Nadere informatie

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Definitief Bouwfonds Ontwikkeling Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 6 april 2009 Verantwoording Titel : Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Subtitel : Projectnummer : 275039 Referentienummer

Nadere informatie

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen VERKLARENDE WOORDENLIJST Afkortingen AMvB... Algemene Maatregel van Bestuur BARIM... Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer BBB... Bergbezinkbassin

Nadere informatie

Toelichting Watertoets

Toelichting Watertoets Toelichting Watertoets Zorgboerderij Schoolstraat te Dongen projectnr. 203471 revisie 00 21 januari 2010 Opdrachtgever Vieya T.a.v. de heer J.W. Revet Postbus 134 5100 AC Dongen datum vrijgave beschrijving

Nadere informatie

Zoals aangegeven zijn de gemeente Lelystad en het havenbedrijf Amsterdam de ontwikkelaars van het bedrijventerrein.

Zoals aangegeven zijn de gemeente Lelystad en het havenbedrijf Amsterdam de ontwikkelaars van het bedrijventerrein. Notitie Contactpersoon Jeroen Lasonder Datum 24 mei 2013 Kenmerk N008-1213242JLO-gdj-V022 Flevokust: Watertoets 1 Inleiding De gemeente Lelystad en Havenbedrijf Amsterdam ontwikkelen samen bedrijventerrein

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 Raadsvergadering van 25 februari 2010 Onderwerp: Uitbreiding personele capaciteiten in verband met verwezenlijking van de activiteiten en taken in het kader van de rioleringszorg

Nadere informatie

Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Stichtse Vecht

Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Stichtse Vecht Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Stichtse Vecht Planperiode 2012-2016 Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Definitief Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 2 augustus 2012 Verantwoording Titel

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

Stand van zaken riolering.

Stand van zaken riolering. 1 Stand van zaken riolering. Eind 2004 is het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) 2005-2009 vastgesteld door de gemeenteraad. Het GRP is een belangrijk hulpmiddel voor het maken van een goede integrale beleidsafweging

Nadere informatie

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 21 augustus 2012 314119 Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object 1 Inleiding Eind 2011 is de rioolheffing opnieuw berekend

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hulst Planperiode 2010 tot en met 2015 Gemeente Hulst Postbus 49 4560 AA Hulst Grontmij Nederland B.V. Middelburg, 30 september 2009 Verantwoording Titel : Verbreed

Nadere informatie

Gemeentelijk rioleringsplan Leusden

Gemeentelijk rioleringsplan Leusden Gemeentelijk rioleringsplan Leusden Planperiode 2009-2013 Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Ontwerp Gemeente Leusden postbus 150 3830 AD LEUSDEN Grontmij Nederland B.V. Houten, 2 december

Nadere informatie

vgrp 2010-2015 Gemeente Woudrichem 21 september 2010 Definitief vgrp 9T5233.A0

vgrp 2010-2015 Gemeente Woudrichem 21 september 2010 Definitief vgrp 9T5233.A0 vgrp 2010-2015 Gemeente Woudrichem 21 september 2010 Definitief vgrp 9T5233.A0 Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen +31 (0)24 328 42 84 Telefoon +31 (0)24 360 95 66 Fax info@nijmegen.royalhaskoning.com

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan planperiode 2009-2012

Gemeentelijk Rioleringsplan planperiode 2009-2012 Gemeentelijk Rioleringsplan planperiode 2009-2012 voor de gemeente Bussum Concept Gemeente Bussum Afdeling Ruimtelijke Inrichting en Beheer Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 14 april 2009 Verantwoording

Nadere informatie

150 Doel en status Leidraad riolering Gaat over hoe u de Leidraad riolering kunt gebruiken en over de status van de informatie.

150 Doel en status Leidraad riolering Gaat over hoe u de Leidraad riolering kunt gebruiken en over de status van de informatie. 200 Inhoudsopgave 100 Voorwoord Voorwoord van de voorzitter van Stichting RIONED en de minister van VROM. 200 Inhoudsopgave Geeft een overzicht en omschrijving van de modules. 150 Doel en status Leidraad

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 345 Agendapunt: - ONDERWERP AANLEIDING EN DOELSTELLING

Doorkiesnummer : (0495) 575 345 Agendapunt: - ONDERWERP AANLEIDING EN DOELSTELLING Zanddijk, Dingeman OG S1 RAD: RAD121212 2012-12-12T00:00:00+01:00 BW: BW121106 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 12 december 2012 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Gemeente Bergen Noord-Holland. Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015. Samenvatting. Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011)

Gemeente Bergen Noord-Holland. Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015. Samenvatting. Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011) Gemeente Bergen Noord-Holland Gemeentelijke Rioleringsplan 2011-2015 Bergingskelder onder het Pompplein, Egmond aan Zee (2011) Samenvatting Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Bergen (NH) 1\11

Nadere informatie

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst 8 Januari 2015 19:45 20:00 20:05 20:15 22:00 Programma van de avond: Welkom en voorstelronde Toelichting doel bijeenkomst Wat is een vgrp? Gesprek met de inwoners adv

Nadere informatie

vgrp Dalfsen 2012-2015

vgrp Dalfsen 2012-2015 vgrp Dalfsen 2012-2015 ONTWERP 21 OKTOBER 2011 Pagina 2 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 5 1.1 AANLEIDING... 5 1.2 DOELSTELLING EN GELDIGHEIDSDUUR... 5 1.3 WETTELIJK KADER... 6 1.4 PROCEDURE... 8 1.5 LEESWIJZER...

Nadere informatie

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV.

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV. Vergadering: 15 10 2013 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar R. Lamein, 0595 447749 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. R. Lamein) Gewijzigd Raadsvoorstel

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2013 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee gemeente Assen Verbouwing woning 9402GM ASSEN Algemeen Betrokkenheid waterschap Voor de verdere procedurele afhandeling

Nadere informatie

agendapunt 3.b.3 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden VOORTGANG AFRONDING JUIST (NU) AANSLUITEN Datum 7 januari 2014

agendapunt 3.b.3 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden VOORTGANG AFRONDING JUIST (NU) AANSLUITEN Datum 7 januari 2014 agendapunt 3.b.3 1072908 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden VOORTGANG AFRONDING JUIST (NU) AANSLUITEN Portefeuillehouder Woorst, I.J.A. ter Datum 7 januari 2014 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming

Nadere informatie

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)(

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Indeling(van(de(avond:(van(19.00(uur(tot(21.00(uur(konden(bewoners(van(de(Straatweg(informatie(

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 4. Gemeentelijk rioleringsplan Den Helder 2013-2017

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 4. Gemeentelijk rioleringsplan Den Helder 2013-2017 Gemeente Den Helder Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 Den Helder, september 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 1.1 Wettelijk kader 4 1.2 Planhorizon 4 1.3 Belangrijkste relevant beleidskader voor de

Nadere informatie

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Gemeente Goirle projectnr. 219713 revisie 3.0 12 juli 2010 Opdrachtgever Gemeente Goirle Afdeling Realisatie en beheer Postbus 17 5050 AA Goirle datum vrijgave

Nadere informatie

Samenwerken in de Waterketen

Samenwerken in de Waterketen Samenwerken in de Waterketen Presentatie voor de Raadscommissie van Menterwolde op 13 november 2008 H.Hoogeveen en H.Küpers (RioNoord) 1 Inhoud: Waterketen-ontwikkelingen Voorstel RioNoord Voordelen van

Nadere informatie

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer Aan Gemeente Maassluis Behandeld door Richard Wilbrink T.a.v. De heer E. Zeeman E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van Richard Wilbrink MSc. T 015-7511854 Betreft Voorbereidende onderzoeken winkelcentrum

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Datum B&W-vergadering : 10-11-2009 Openbaar Onderwerp : Grondwaterbeleid Portefeuillehouder(s) : F.J.W. Saelman, Afdelingshoofd/hoofd OW: F. Hottinga Paraaf : Paraaf:

Nadere informatie

Water in Bebouwd gebied

Water in Bebouwd gebied Presentatie 20-06 - 2007 1 Water in Bebouwd gebied (relatie gemeente en waterschap) Judith Calmeyer Meijburg-Van Reekum Wat wil ik u vertellen? 2 Status Quo Aa en Maas De stip op de horizon Voorbeeld Geerpark

Nadere informatie

datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema,

datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema, datum 27-2-2016 dossiercode 20160227-4-12526 Geachte heer / mevrouw R.G. Zuidema, U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de korte

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland

Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 ONTWERP ONTWERP OVER-gemeenten Afdeling Gebied- en Wijkzaken WORMER Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 13 maart 2012, revisie Verantwoording

Nadere informatie

Gemeentelijk Rioleringsplan Leidschendam-Voorburg

Gemeentelijk Rioleringsplan Leidschendam-Voorburg Gemeentelijk Rioleringsplan Leidschendam-Voorburg Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Planperiode 2009-2014 Definitief Gemeente Leidschendam-Voorburg Postbus 905 2270 AX VOORBURG Grontmij Nederland

Nadere informatie

Colofon. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Ommen. Planperiode: 2014 2018. Afdeling Openbaar Gebied Team Water & Team Civiel, riolering

Colofon. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Ommen. Planperiode: 2014 2018. Afdeling Openbaar Gebied Team Water & Team Civiel, riolering Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Ommen 2014-2018 Colofon Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Ommen Planperiode: 2014 2018 Opdrachtgever: Opgesteld door: Gemeente Ommen Bestuursdienst Ommen

Nadere informatie

Verbreed GRP Coevorden Planperiode 2010-2014

Verbreed GRP Coevorden Planperiode 2010-2014 Verbreed GRP Coevorden Planperiode 2010-2014 25 augustus 2009 Verantwoording Titel Verbreed GRP Coevorden 2010-2014 Opdrachtgever Gemeente Coevorden Projectleider Nils Kappenburg Auteur(s) Jeroen van Voorn

Nadere informatie

Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011. Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Planperiode 2010-2015. Definitief

Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011. Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Planperiode 2010-2015. Definitief Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Planperiode 2010-2015 Definitief Grontmij Nederland B.V. Assen, 17 mei 2011 Pagina 1 van 51 Titel : Gemeentelijk Rioleringsplan Emmen Subtitel : Stedelijk

Nadere informatie

Gemeentelijk RioleringsPlan. 2009 t/m 2013

Gemeentelijk RioleringsPlan. 2009 t/m 2013 Gemeentelijk RioleringsPlan 2009 t/m 2013 Gemeentelijk Rioleringsplan planperiode 2009 t/m 2013 voor de gemeente Heemskerk Concept ONTWERP Pagina 1 van 40 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Aanleiding...

Nadere informatie

Colofon. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hardenberg. Planperiode: 2014 2018. Afdeling Openbaar Gebied Team Water & Team Civiel, riolering

Colofon. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hardenberg. Planperiode: 2014 2018. Afdeling Openbaar Gebied Team Water & Team Civiel, riolering Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Hardenberg 2014-2018 Colofon Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Hardenberg Planperiode: 2014 2018 Opdrachtgever: Opgesteld door: Gemeente Hardenberg Bestuursdienst

Nadere informatie

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA IBA KRW NBW NW4 BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. (verbreed) BasisRioleringsPlan

Nadere informatie

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee datum 16-5-2013 dossiercode 20130516-34-6989 Tekenen: Heeft u een beperkingsgebied geraakt? Welke gemeente omvat het grootste deel van het door u getekende plangebied? Winsum Vragen: 1) Gaat het om een

Nadere informatie

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum];

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans van den Dries)

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans van den Dries) Vergadering: 20 november 2012 Agendanummer: 11 Status: Opiniërend Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J. Koomans van den Dries, 0595 447784 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. Koomans

Nadere informatie

Van Waterplan naar Watervisie

Van Waterplan naar Watervisie 22 oktober, Studiedag VVSG Van Waterplan naar Watervisie integraal waterbeleid in Nijmegen Jos van der Lint Waterservicepunt (WSP) www.waterbewust.nl Waalsprong 1996-2020 Dukenburg / Lindenholt 1965-1985

Nadere informatie

Waterparagraaf. Opdrachtgever. Groenstraat 2, Sprundel. De heer C.J.M. Lazeroms Groenstraat 2 4714 SK Sprundel

Waterparagraaf. Opdrachtgever. Groenstraat 2, Sprundel. De heer C.J.M. Lazeroms Groenstraat 2 4714 SK Sprundel Waterparagraaf Groenstraat 2, Sprundel projectnr. 166718 revisie 00 20 oktober 2006 Opdrachtgever De heer C.J.M. Lazeroms Groenstraat 2 4714 SK Sprundel datum vrijgave beschrijving revisie 00 goedkeuring

Nadere informatie

12.1.1 Kwaliteit van de leefomgeving behouden en op punten verbeteren

12.1.1 Kwaliteit van de leefomgeving behouden en op punten verbeteren Programma 12 Milieu 12.1 Wat hebben we bereikt? 12.1.1 Kwaliteit van de leefomgeving behouden en op punten verbeteren Ruimtelijke ontwikkeling o Milieu aspecten worden vroegtijdig betrokken bij projecten/gebiedsontwikkelingen

Nadere informatie

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure.

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure. datum 31-3-2014 dossiercode 20140331-63-8729 Geachte heer/mevrouw Jeroen Overbeek, U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale

Nadere informatie

Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs

Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs Gemeente Bloemendaal Team Civiele Techniek en Verkeer EHs (verbreed) Gemeentelijk RioleringsPlan Bloemendaal 2008 2010 [ 2008007144 ] Tekening IJsfontein/Stichting RIONED GRP Bloemendaal 2008 2010 Synopsis

Nadere informatie

0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma

0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma 0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma Informatie over deze aanpak? Jeroen Niezen, 06-30717435, j.niezen@groningergemeenten.nl Hans de Vries, 06-52051319,

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Integraal Waterplan Haarlem Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Inhoud presentatie 1. Enkele begrippen 2. Waterplan Haarlem Aanleiding en doel Gerealiseerde maatregelen Actualisatie Geplande maatregelen

Nadere informatie

Afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV

Afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV Afvalwaterbeleidsplan BMWE/NZV Afvalwaterteam BMWE/NZV, 27 november 2013 Inhoud Aanleiding Ketenbenadering Maatregelen Kosten en Baten Specificatie Bedum Organisatie Aanleiding BMWE samenwerking Vier nieuwe

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015 Bestuursrapportage 204 Vechtstromen Versie 24 november 205 Deze rapportage bevat een overzicht op hoofdlijnen van de voortgang van de uitvoering van het waterbeleid en dient als basis voor jaarlijks bestuurlijk

Nadere informatie

Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede

Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk bij Duurstede Definitief gemeente Wijk bij Duurstede Grontmij Nederland bv Houten, 28 juli 2009 Verantwoording Titel : Gemeentelijk rioleringsplan 2009-2013 Wijk

Nadere informatie

Watertoets Eilandseweg 16

Watertoets Eilandseweg 16 Watertoets Eilandseweg 16 Loon- en verhuurbedrijf C. Ploegstra 20 mei 2015 Definitief rapport BC7419-113 HASKONINGDHV NEDERLAND B.V. RIVERS, DELTAS & COASTS Entrada 301 Postbus 94241 1090 GE Amsterdam

Nadere informatie

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5)

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Datum: 7-8-2015 Onderwerpen 1. De na te streven afvoercapaciteit van de rioolstelsels; 2. De wijze

Nadere informatie

Juist (nu) aansluiten

Juist (nu) aansluiten Samenvatting aanpak project Juist (nu) aansluiten Opsteller: M.J.M. Wansink Status: definitief Projectfase: initiatie Datum: 9-3-2011 Versie: 0.2 Kopie: Opdrachtgever Projectteam Projectdossier (origineel)

Nadere informatie

Infoblad Bouwbesluit 2012

Infoblad Bouwbesluit 2012 Infoblad Bouwbesluit 2012 Riolering en gemeentelijke watertaken ISSO NEN Rijksoverheid Stichting RIONED Uneto-Vni 1. Inleiding 2. Reikwijdte: het gehele perceel 2 < Vanaf 1 april 2012 is het Bouwbesluit

Nadere informatie

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Huidige situatie; wat is er al bereikt?... 4

Nadere informatie

Module A1000 Beleid en regelgeving op hoofdlijnen. Inhoud

Module A1000 Beleid en regelgeving op hoofdlijnen. Inhoud Module A1000 Beleid en regelgeving op hoofdlijnen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 5 1.3 Opstellers en begeleidingscommissie 5 1.4 Leeswijzer 6 2 Rioleringszorg in haar beleidscontext

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Gemeentelijk rioleringsplan 2010-2015 Plan Pagina 3 van 28

Inhoudsopgave. Gemeentelijk rioleringsplan 2010-2015 Plan Pagina 3 van 28 J. van Kampen (Steller) SB/ING Juni 2011 Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 1.1. Aanleiding...4 1.2. Geldigheidsduur...4 1.3. Procedure...4 1.4. Leeswijzer...4 2. Evaluatie vorig GRP en verkenning omgeving...5

Nadere informatie

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2014-2018 Gemeente Schiedam Definitief GRP

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2014-2018 Gemeente Schiedam Definitief GRP verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2014-2018 Gemeente Schiedam Definitief GRP Januari 2014 verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2014-2018 Definitief GRP Opdrachtgever Gemeente Schiedam Postbus 1501 3100

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 Gemeente Purmerend Afdeling Stadsbeheer, Definitief, 16 April 2013 Samenvatting Voor u ligt het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 van de gemeente

Nadere informatie

Gemeente Beemster. B e l e i d s d o c u m e n t. j u n i 2 0 1 2 / O n t w e r p G R P

Gemeente Beemster. B e l e i d s d o c u m e n t. j u n i 2 0 1 2 / O n t w e r p G R P Gemeente Beemster B e l e i d s d o c u m e n t Gemeentelijk Rioleringsplan Beemster Planperiode 2012-2016 j u n i 2 0 1 2 / O n t w e r p G R P Gemeente Beemster B e l e i d s d o c u m e n t Gemeentelijk

Nadere informatie

Gemeentelijk rioleringsplan Zoetermeer

Gemeentelijk rioleringsplan Zoetermeer Gemeentelijk rioleringsplan Zoetermeer Stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater Planperiode 2011-2015 Ontwerp Gemeente Zoetermeer Grontmij Nederland B.V. Houten, 30 mei 2011 Verantwoording Titel

Nadere informatie

Waterparagraaf Bestemmingsplan Cruquiusgebied fase 1 te Amsterdam Oost

Waterparagraaf Bestemmingsplan Cruquiusgebied fase 1 te Amsterdam Oost Waterparagraaf Bestemmingsplan Cruquiusgebied fase 1 te Amsterdam Oost Algemeen Voor de ontwikkeling van het Cruquiusgebied fase 1 op een van de schiereilanden in het oostelijk havengebied te Amsterdam

Nadere informatie

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2011 t/m 2015 Gemeente Lelystad Ontwerp, 5 november 2010 verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2011 2015 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 10 1.1. Aanleiding... 10 1.2.

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Halderberge 2010-2014

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Halderberge 2010-2014 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeente Halderberge 2010-2014 Opdrachtgever : Gemeente Halderberge Postbus 5 4730 AA OUDENBOSCH Projectnummer : 20090165-01 Status rapport / versie nr. : Definitief

Nadere informatie

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland Gemeenterapport Lelystad 2013 De Benchmark rioleringszorg is de landelijke prestatievergelijking waarmee gemeenten inzicht geven en krijgen in de kenmerken en prestaties van hun riolering(szorg). De cijfers

Nadere informatie

Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit SANERING LOZINGEN GERIOLEERDE PERCELEN (AANSLUITSTRATEGIE)

Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit SANERING LOZINGEN GERIOLEERDE PERCELEN (AANSLUITSTRATEGIE) agendapunt 05.03 936419 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit SANERING LOZINGEN GERIOLEERDE PERCELEN (AANSLUITSTRATEGIE) Voorstel Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit 12-4-2011

Nadere informatie

6 Financiën Goed rioolbeheer kost veel geld. Per jaar geeft de gemeente Uden ongeveer 3.5 miljoen euro uit. Dit bedrag omvat de exploitatiekosten, de kapitaalslasten, kosten voor rioolvervangingen, projectkosten

Nadere informatie

Olst-Wijhe, 14 oktober 2010. doc. nr.: 1029-8-RU-WA. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Olst- Wijhe 2011-2015

Olst-Wijhe, 14 oktober 2010. doc. nr.: 1029-8-RU-WA. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Olst- Wijhe 2011-2015 Olst-Wijhe, 14 oktober 2010. doc. nr.: 1029-8-RU-WA Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Olst- Wijhe 2011-2015 Verantwoording Titel : Verbreed GRP Olst-Wijhe 2011-2015 Subtitel : Ontwerp Projectnummer

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 Gemeente Purmerend Afdeling Stadsbeheer, Definitief, 16 April 2013 Samenvatting Voor u ligt het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013 2017 van de gemeente

Nadere informatie

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2011 t/m 2015 Verbreed GRP gemeente Oost Gelre - definitief - Gemeente Oost Gelre juli 2011 Definitief Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2011 t/m 2015 Verbreed GRP

Nadere informatie