Rekenen: ook in de andere vmbo vakken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rekenen: ook in de andere vmbo vakken"

Transcriptie

1 Rekenen: ook in de andere vmbo vakken verdiepingsconferenties Freudenthal Instituut

2

3 Korte inhoud werkgroep Het onderhouden en uitbreiden van rekenvaardigheden is een belangrijk thema in klas 3 en 4 van het vmbo. Veel scholen kiezen voor het inzetten van een extra 'los' uur rekenen. Dit werkt vaak niet goed, onder andere omdat leerlingen het nut en de betekenis van het rekenen dan niet zien. Die betekenis wordt veel duidelijker als het rekenen deel uitmaakt van of gekoppeld is aan andere vakken. In deze werkgroep krijgt u zicht op het 'verborgen' rekenen in andere vakken.

4 programma Analyses van examenprogramma's en examens en voorbeelden van opgaven waarin rekenen in andere vakken zichtbaar wordt. Lesmateriaal (rekenvoort) waarin een didactiek voor het rekenen in andere vakken is uitgewerkt. Op zoek naar rekenen in uw sector Op weg naar een plan voor het benutten van rekenen in andere vakken - met een passende didactiek- in uw eigen school.

5 Aanbeveling referentiekader

6 vmbo leerlingen zonder wiskunde Ongeveer 20% van alle leerlingen in het vmbo. In de sector zorg & welzijn 40% tot 60%. Circa 1/5 van de docenten geeft aan dat er in de sectoren waarin wiskunde niet verplicht is, geen aandacht wordt besteed aan rekenen. In sectoren waarin wiskunde niet verplicht is, wordt het meest aandacht besteed aan rekenen als er rekenopdrachten in een vak aan de orde komen.

7 Uit: enquête DUO/SPV

8 rekenen functioneel gebruiken

9 Analyse Resultaten, voorbeelden en kenmerken

10 Examenprogramma s en syllabi Uit: pre-ambule & professionele vaardigheden en competenties Basale rekenvaardigheden Planning maken Economisch bewust omgaan met materialen en middelen Informatie zoeken en bewerken (tabel, grafiek, diagram)

11 Voorbeeld grafimedia

12 Voorbeeld Mode en Commercie

13 Voorbeeld Zorg en Welzijn Breed

14 Uit: rekenwijzer AKA

15 Examens cse en cspe Veel voorbeelden van opgaven met rekenen Verschil tussen cspe-zelf en de minitoetsen Geen didactiek zichtbaar

16 Activiteit Bekijk de opgaven uit CS(P)E s Past dit beroepsgerichte rekenen in het referentiekader? Wat zijn de kenmerken ervan?

17 Aard van geintegreerd rekenen In praktische bg-taken is het handelend Vindt plaats in complexe situaties met bijv. veel gegevensbronnen Rekenvaardigheden op zich zijn vaak relatief eenvoudig

18 Lynn Steen (2001)

19 Integratie Voorwaarden Voorbeelden Plannen

20 Randvoorwaarden Rekenbeleid Is er iets opgenomen over rekenen in andere vakken? Is er draagvlak? Zijn er eigenaars? Is er een rekenwerkgroep, wie/welke vakken zitten daarin? Organisatie op school Hoe is het rekenonderwijs georganiseerd? Is er bereidheid om tijd aan rekenen te geven in andere vakken? Hoeveel tijd?

21 De rekendocenten Zijn vakvaardig op gebied van vakinhoud en didactiek Kunnen differentiëren Durven methodes los te laten waar nodig Geven ook les (en praten) over rekenen Ondersteunen collega s Alle docenten Herkennen en gebruiken de aanknopingspunten voor rekenen in hun eigen vak Benoemen het rekenen in wanneer dat in de les voorkomt Weten iets over de aanpak en didactiek van die rekenonderdelen Vinden rekenen normaal Kunnen terugvallen op experts

22 RekenVOort Lesmateriaal en didactiek

23 RekenVOort Uitgaan van beroepssituaties Daarin en daarbij functioneel rekenen Onderhoud door gebruik Waar nodig uitleg (herhaling) Apart deel met extra oefening Stukje terug in de leerlijn

24 Modules

25

26

27 Andere voorbeelden Inventarisatie Hoe verder?

28 Eerste stap Inventarisatie vanuit lesmateriaal of de onderwijspraktijk van andere vakken, samen met docenten andere vakken

29 Inventarisatie per vak In welke contexten, soorten activiteiten, opdrachten wordt er gerekend? Maak kopieen Welke rekenonderwerpen/-domeinen betreft het? Leg naast het referentiekader (bijv. APS-posters) Welke didactiek en welke manieren van rekenen worden gehanteerd? Leg naast leerlijnen (bijv.

30 Voorbeeld 1 Geef rekenles/steunles in praktijklokaal of bij ander vak

31 Voorbeeld 2 Gebruik opdrachten of situaties uit ander vak als context voor rekenen bijv. Als instap /context /onderzoeksopdracht/

32 Voorbeeld 3 Laat lln iets meenemen naar rekenles en gebruik dat. Bijv. werktekening; meetinstrument; offerte; atlas; prijslijst; productinformatie;..

33 Voorbeeld 4 Maak werkblad/hulpblad/overzicht/poster rond een rekenonderwerp bij alle vakken Procenten in alle vakken; Meten in alle vakken; Tabellen, grafieken en diagrammen bij alle vakken Waar komt het voor? Wat betekent het? Waarvoor gebruikt? Wat kun je ermee? Hoe reken je ermee? Voorbeelden Laat leerlingen dit zelf maken voor al hun vakken

34 Voorbeeld 5 Geintegreerd curriculum (Stone) Ingebed rekenen in situatie uit ander vak Expliciet maken Rekentaal gebruiken Extra ( versterkt ) ingebed rekenen in verwante situaties uit het andere vak Varieren in moeilijkheidsgraad Nagaan of lln het begrijpen en kunnen Ingebed rekenen zelfde concept- in meer algemene contexten of formeel/abstract rekenen (indien nodig) Verbinden met eerdere specifieke-voorbeelden Verwerken in BG-toetsen

35 Werk voorbeeld voor uw eigen sector/school uit Klein beginnen Perspectief in beeld

36 Toekomst

37 Welke maatregelen gaat de school tussen nu en twee jaar nemen om zich voor te bereiden op de invoering van de referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen? leidinggevenden - Integreren van het taal- en rekenonderwijs in de algemeen vormende vakken Vertalen van de referentieniveaus naar de verschillende vakken 54% 59% Na-/bijscholing aanbieden aan docenten Integreren van het taal- en rekenonderwijs in de beroepsgerichte vakken Inventariseren van de taal- en rekenonderwerpen die onderdeel uitmaken van de beroepsgerichte programma's 44% 49% 47% Weet niet 9% Geen enkele maatregel 1% 0% 20% 40% 60% 80% 100%

38 Toekomstige maatregelen Integreren in de vakken Leidinggevenden: 49% Docenten: 20% Weet niet Leidinggevenden: 10% Docenten: 50-60%

39 Werkt het? This study tests a model for enhancing mathematics instruction in five high school CTE programs (agriculture, auto technology, business and marketing, health, and information technology). The model includes a pedagogy and intense teacher professional development. Volunteer CTE teachers were randomly assigned to an experimental (n = 59) or control (n = 78) group. The experimental teachers worked with math teachers to develop CTE instructional activities that integrated more mathematics into the occupational curriculum. After 1 year of the math-enhanced CTE lessons, students in the experimental classrooms performed equally on technical skills and significantly better than control students on two standardized tests of math ability. (Stone, et al. 2008)

40 Website

Rekentaken in de vak- en sectorlessen vmbo-mbo. Rekenpiloot 14 april 2011 Freudenthal Instituut

Rekentaken in de vak- en sectorlessen vmbo-mbo. Rekenpiloot 14 april 2011 Freudenthal Instituut Rekentaken in de vak- en sectorlessen vmbo-mbo Rekenpiloot 14 april 2011 Freudenthal Instituut Aanbeveling referentiekader programma Stand van zaken Op weg naar afstemming Inhoud en didactiek Organisatie

Nadere informatie

Rekenen in Zorg en Welzijn 7 juni 2012. Monica Wijers en Mieke Abels Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht

Rekenen in Zorg en Welzijn 7 juni 2012. Monica Wijers en Mieke Abels Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht Rekenen in Zorg en Welzijn 7 juni 2012 Monica Wijers en Mieke Abels Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht Uit de krant Centrale vragen Hoe bereid je de Z&W leerlingen voor op de rekentoets? welke

Nadere informatie

basiscursus rekenen vierde bijeenkomst woensdag 4 december 2013 vincent jonker

basiscursus rekenen vierde bijeenkomst woensdag 4 december 2013 vincent jonker basiscursus rekenen vierde bijeenkomst woensdag 4 december 2013 vincent jonker Hoorzitting: Ontwikkelingen rond de rekentoets Vanmiddag 14:30 18:00 Brief regering 5 november 2013 Rekentoetsen in 2014:

Nadere informatie

Rekenbeleid in school. studiemiddag Nederlands en rekenen 27 januari 2011 Monica Wijers

Rekenbeleid in school. studiemiddag Nederlands en rekenen 27 januari 2011 Monica Wijers Rekenbeleid in school studiemiddag Nederlands en rekenen 27 januari 2011 Monica Wijers Waarom? de aanleiding Wie gaat wat doen? wiskunde of schoolbreed Rol van de docent Wat ga je inzetten? materialen,

Nadere informatie

najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut

najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut Waarom? de aanleiding Wie gaat wat doen? wiskunde of schoolbreed Rol van de docent Wat ga je inzetten? materialen, ook ict Doelgroepen,

Nadere informatie

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 2 november 2010

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 2 november 2010 Cursus Rekenspecialist Amarantis derde bijeenkomst 2 november 2010 Didactische tip Begin de les met een bericht uit de krant Doel: laten zien dat er bij het lezen van berichten gerekend moet worden Varianten:

Nadere informatie

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 1 november 2011

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 1 november 2011 Cursus Rekenspecialist Amarantis derde bijeenkomst 1 november 2011 hoe-groot-is-google-infographic programma Vier middagen De kaders De rekendidactiek De praktijk Verdiepingsonderwerp en/of rekenbeleid

Nadere informatie

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 22 mei 2012

Cursus Rekenspecialist. Amarantis derde bijeenkomst 22 mei 2012 Cursus Rekenspecialist Amarantis derde bijeenkomst 22 mei 2012 programma Vier middagen De kaders De rekendidactiek De praktijk Verdiepingsonderwerp en/of rekenbeleid TERUGBLIK Opbouw cijferen PROGRAMMA

Nadere informatie

Rekenen in het mbo (en vmbo) Monica Wijers en Vincent Jonker 19 januari 2011

Rekenen in het mbo (en vmbo) Monica Wijers en Vincent Jonker 19 januari 2011 Rekenen in het mbo (en vmbo) Monica Wijers en Vincent Jonker 19 januari 2011 Rekenen in het mbo (en vmbo) 1. Referen?ekader rekenen 2. Hoe ver is men in mbo? 3. Hoe ver is men in vmbo? 4. Drieslag func?oneel

Nadere informatie

RekenWeb in Amsterdam?

RekenWeb in Amsterdam? www.rekenweb.nl RekenWeb in Amsterdam? Vincent Jonker 9 december 2010 9 december Referen:ekader Rekenen Didac:ek basisschool RekenVOort Wat kunnen we samen doen? Deel 1 REFERENTIEKADER REKENEN Even oefenen:

Nadere informatie

Rekenen getoetst in vmbo en mbo consequenties voor het onderwijs

Rekenen getoetst in vmbo en mbo consequenties voor het onderwijs 1 Rekenen getoetst in vmbo en mbo consequenties voor het onderwijs Mieke Abels Universiteit Utrecht Freudenthal Institute for Science and mathematics Education 2 Resultaten medio 2012 rekenen 2F vmbo bb

Nadere informatie

Rekenen en gecijferdheid in het VMBO en MBO

Rekenen en gecijferdheid in het VMBO en MBO Rekenen en gecijferdheid in het VMBO en MBO Waarom, wat en hoe? 10 november 2011, Utrecht Beelden van rekenen Meer informatie: Kees Hoogland K.Hoogland@aps.nl Wat wil u uw deelnemers meegeven op het gebied

Nadere informatie

Rekenpiloot. Rekenen in de vak- en sectorlessen. 18 februari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Instituut

Rekenpiloot. Rekenen in de vak- en sectorlessen. 18 februari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Instituut Rekenpiloot Rekenen in de vak- en sectorlessen 18 februari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Instituut Vraag van vandaag: rol rekencoach Hoe organiseer je de ondersteuning van vak- en praktijkdocenten

Nadere informatie

Rekencursus - entree. Bijeenkomst 1 2 november 2017 Vincent Jonker Monica Wijers

Rekencursus - entree. Bijeenkomst 1 2 november 2017 Vincent Jonker Monica Wijers Rekencursus - entree Bijeenkomst 1 2 november 2017 Vincent Jonker Monica Wijers 0 Kennismaking Deelnemers Abdel Achahchah Halima Bardaa Stephanie Bottse Miguel Fernandez Anja Grootscholten Bouchra Jaddioui

Nadere informatie

Cursus Rekencoach. Voorjaar 2011

Cursus Rekencoach. Voorjaar 2011 Cursus Rekencoach Voorjaar 2011 Albert Melskens, ROC van Nijmegen Margriet Philipsen, Interstudie NDO Monica Wijers, Vincent Jonker, Freudenthal Instituut Contact Vakinhoud Vincent Jonker, v.jonker@uu.nl

Nadere informatie

De drieslag rekenen in de doorgaande leerlijn vmbo-mbo

De drieslag rekenen in de doorgaande leerlijn vmbo-mbo De drieslag rekenen in de doorgaande leerlijn vmbo-mbo Caroline van Eijk Conferentie doorlopende leerlijnen taal en rekenen, De referentieniveaus in de praktijk Zwolle, 10 november 2010 Project Rekenpiloot

Nadere informatie

Examenprogramma grafische techniek

Examenprogramma grafische techniek Examenprogramma grafische techniek Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 grafische techniek 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

Nadere informatie

Rekenen in technische opleidingen. 17 mei 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut m.wijers@uu.nl

Rekenen in technische opleidingen. 17 mei 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut m.wijers@uu.nl Rekenen in technische opleidingen 17 mei 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut m.wijers@uu.nl programma Kader(s) Rekenen in 2F en 3F Relatie beroepspraktijk Examinering Rekenmethodes Uw eigen vragen

Nadere informatie

Vervolgcursus Rekenen Vijfde (en laatste) bijeenkomst woensdag 14 mei 2014 vincent jonker en monica wijers

Vervolgcursus Rekenen Vijfde (en laatste) bijeenkomst woensdag 14 mei 2014 vincent jonker en monica wijers Vervolgcursus Rekenen Vijfde (en laatste) bijeenkomst woensdag 14 mei 2014 vincent jonker en monica wijers Programma 1. Huiswerk 2. Drieslag Rekenen 3. Uitwisseling didactiek/leerlijn 4. Overdracht vmbo-mbo

Nadere informatie

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst woensdag 15 januari 2014 vincent jonker

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst woensdag 15 januari 2014 vincent jonker basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst woensdag 15 januari 2014 vincent jonker Onderzoek Oxfam International Good enough to eat PROGRAMMA Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader rekenen

Nadere informatie

Subnetwerkbijeenkomsten. Oktober / November 2010

Subnetwerkbijeenkomsten. Oktober / November 2010 Subnetwerkbijeenkomsten Oktober / November 2010 Subnetwerk Zuid-West 13 oktober 2010 ROC Albeda, Rotterdam Subnetwerk Noord 20 oktober 2010 Nieuwe Buitensociëteit, Zwolle Subnetwerk Zuid-Oost 4 november

Nadere informatie

Cursus rekendidactiek. Bijeenkomst 5 29 januari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut

Cursus rekendidactiek. Bijeenkomst 5 29 januari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut Cursus rekendidactiek Bijeenkomst 5 29 januari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut Rekenen uit de krant Een krappe 40 procent van de Nederlanders weet niet dat een glas sap evenveel

Nadere informatie

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker uit de krant VN voorspellen 10,1 miljard mensen in 2100 Messi faillissementen Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader

Nadere informatie

Examenprogramma beeldende vorming

Examenprogramma beeldende vorming Examenprogramma beeldende vorming Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 beeldende vorming 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Examenprogramma drama

Examenprogramma drama Examenprogramma drama Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 drama 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent

Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent Programma Aanleiding Competentieprofiel Nascholing/lerarenopleiding Aanleiding Wat moet ik kennen

Nadere informatie

Zwakke rekenaars sterk maken. Bijeenkomst monica wijers, ceciel borghouts Freudenthal Instituut

Zwakke rekenaars sterk maken. Bijeenkomst monica wijers, ceciel borghouts Freudenthal Instituut Zwakke rekenaars sterk maken Bijeenkomst 1 26-01-2011 monica wijers, ceciel borghouts Freudenthal Instituut Programma vandaag Inleiding en voorstellen Rekenen in mbo (kort) Wat is een zwakke rekenaar?

Nadere informatie

Cursus rekendidactiek. Bijeenkomst 6 26 februari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut

Cursus rekendidactiek. Bijeenkomst 6 26 februari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut Cursus rekendidactiek Bijeenkomst 6 26 februari 2013 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut Rekenen uit de krant Huiswerk Zwakke rekenaars Bekijk samenvatting van het protocol ERWD voor

Nadere informatie

Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo. Rekenen vmbo-mbo Jonneke Adolfsen

Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo. Rekenen vmbo-mbo Jonneke Adolfsen Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo Rekenen in de zorg Rekenen is een zorg Wat is het probleem? Wat is de gedeelde zorg van vmbo en mbo? Intensiveringstraject rekenen vo Eerste tranche: 300 scholen

Nadere informatie

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn Examenprogramma dans Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 dans 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Rekenen en gecijferdheid in het MBO

Rekenen en gecijferdheid in het MBO Rekenen en gecijferdheid in het MBO Waarom, wat en hoe? Landelijke bijeenkomst Clusters Zorg & AG, Welzijn, Cultuur en Onderwijs Beelden van rekenen Trends Taal en Rekenen Eind 20 e eeuw Verbreding onderwijsprogramma

Nadere informatie

Rekenen op snijvlak vmbo-mbo. Conferentie aansluitingspilots 19 november 2012, Zwolle Monica Wijers, Vincent Jonker Freudenthal instituut

Rekenen op snijvlak vmbo-mbo. Conferentie aansluitingspilots 19 november 2012, Zwolle Monica Wijers, Vincent Jonker Freudenthal instituut Leerlijnen Rekenen op snijvlak vmbo-mbo Conferentie aansluitingspilots 19 november 2012, Zwolle Monica Wijers, Vincent Jonker Freudenthal instituut vanmiddag 1. Doorlopende leerlijn 2. Organisatie en beleid

Nadere informatie

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn Examenprogramma vmbo 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende thema's De leerling leert, in het kader van een

Nadere informatie

Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut

Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut Tafelweb Trek lijntjes tussen sommen die bij elkaar horen en leg uit wat ze met elkaar te maken hebben. Bereken

Nadere informatie

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker DE KRANT 99 x 75 15,15 : 3 ¼ x 260 PROGRAMMA Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader rekenen 2. Rekendidactiek,

Nadere informatie

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Mededeling vaststelling syllabi centraal examen vmbo 2008 en 2009

Mededeling vaststelling syllabi centraal examen vmbo 2008 en 2009 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 bvh 079-3232.666 Mededeling vaststelling syllabi centraal examen vmbo 2008 en 2009 Bestemd

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Rekentoets

Product Informatie Blad - Rekentoets Product Informatie Blad - Rekentoets PIB240-2010-Rekentoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010 Rianne Reichardt Wet- en regelgeving Taal- en rekenniveau omhoog Invoering referentiekader Meijerink Invoering centrale examinering taal

Nadere informatie

Verdiepingsmodule Verhoudingen Tweede bijeenkomst maandag 10 juni 2013 monica wijers en vincent jonker

Verdiepingsmodule Verhoudingen Tweede bijeenkomst maandag 10 juni 2013 monica wijers en vincent jonker Verdiepingsmodule Verhoudingen Tweede bijeenkomst maandag 10 juni 2013 monica wijers en vincent jonker Programma 1. Wat deden we de eerste keer? 2. Huiswerk 3. Procenten leerlijn 4. Didactische vraagstukken

Nadere informatie

Examenprogramma muziek

Examenprogramma muziek Examenprogramma muziek Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 muziek 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Examenprogramma Nederlandse taal vmbo vanaf het CE 2014

Examenprogramma Nederlandse taal vmbo vanaf het CE 2014 Informatiewijzer: 1. Preambule 2. Leeswijzer 3. Nederlands vmbo 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1. Werken aan vakoverstijgende thema's

Nadere informatie

Referentieniveaus rekenen en de overgang van po naar vo. Probleemloos de brug over 16 november 2011 Monica Wijers

Referentieniveaus rekenen en de overgang van po naar vo. Probleemloos de brug over 16 november 2011 Monica Wijers Referentieniveaus rekenen en de overgang van po naar vo Probleemloos de brug over 16 november 2011 Monica Wijers Tafelweb Trek lijntjes tussen sommen die bij elkaar horen en leg uit wat ze met elkaar

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer

Examenprogramma maatschappijleer Examenprogramma maatschappijleer Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken

Nadere informatie

examenprogramma s vo AANVULLING BEROEPSGERICHTE VAKKEN VOORTGEZET ONDERWIJS vmbo

examenprogramma s vo AANVULLING BEROEPSGERICHTE VAKKEN VOORTGEZET ONDERWIJS vmbo en mma s examenprogramma s vo AANVULLING BEROEPSGERICHTE VAKKEN VOORTGEZET ONDERWIJS vmbo 0. Inhoud 1. Preambule 2 2. Examenprogramma per vak. 4 2.0 Leeswijzer. 4 2.1 Techniek-breed *) 2.2 ICT-route *)

Nadere informatie

KENMERKEN VAN EN KEUZES VOOR REKENBELEID. Martin van Reeuwijk 25 april 2013

KENMERKEN VAN EN KEUZES VOOR REKENBELEID. Martin van Reeuwijk 25 april 2013 KENMERKEN VAN EN KEUZES VOOR REKENBELEID Martin van Reeuwijk 25 april 2013 REKEN- (EN TAAL) BELEID IN PRAKTIJK Onderzoek rekenen in VO, 303 scholen Niveaus en rollen binnen de school Visie en kenmerken

Nadere informatie

Onder de loep: het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) voor het vmbo landbouw-breed 2010 en 2011

Onder de loep: het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) voor het vmbo landbouw-breed 2010 en 2011 Onder de loep: het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) voor het vmbo landbouw-breed 2010 en 2011 Sinds de invoering van het cspe voor het vmbo rijst steeds vaker de vraag: wat zijn nu eigenlijk

Nadere informatie

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6 Referentiekaders Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2 Station en de referentiekaders 6 1 Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen (Commissie Meijerink) Een beknopte samenvatting/ de belangrijkste

Nadere informatie

HANDREIKING REKENEN 2F MBO

HANDREIKING REKENEN 2F MBO HANDREIKING REKENEN 2F MBO TEN BEHOEVE VAN REKENONDERWIJS CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS pagina 2 van 24 Inhoud 1 Voorwoord 5 2 Algemeen 6 3 Domein getallen 7 4 Domein verhoudingen 9 5 Domein Meten en Meetkunde

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit Twee vaardigheden hand in hand

Reken uit en Leg uit Twee vaardigheden hand in hand Reken uit en Leg uit Twee vaardigheden hand in hand Presentatie Alledaags Rekenen Nieuwegein woensdag 21 november 2012 Giel Hanraets en Vincent Jonker deel 0 PROGRAMMA Programma 1. Korte schets van de

Nadere informatie

Welkom. Het rekenexamen als kader. Consequenties voor het onderwijs. Presentatie door: Karin Snoodijk

Welkom. Het rekenexamen als kader. Consequenties voor het onderwijs. Presentatie door: Karin Snoodijk Welkom Het rekenexamen als kader Consequenties voor het onderwijs Presentatie door: Karin Snoodijk Resultaten mbo 2014: cijferverdeling Verdeling cijfers rekenen over de drie afnameperiodes in 2013-2014

Nadere informatie

Rekenen (2F) ook in andere vakken. Bijeenkomst 3 29 november 2011 Vincent Jonker & Monica Wijers Freudenthal InsDtuut

Rekenen (2F) ook in andere vakken. Bijeenkomst 3 29 november 2011 Vincent Jonker & Monica Wijers Freudenthal InsDtuut Rekenen (2F) ook in andere vakken Bijeenkomst 3 29 november 2011 Vincent Jonker & Monica Wijers Freudenthal InsDtuut Deel 0 VOORAF Brief 21 november 2011 van VO- raad e.a. Niveau 2F te hoog voor vmbo bb

Nadere informatie

Rekenen bij Moderne Wiskunde

Rekenen bij Moderne Wiskunde Moderne Wiskunde Rekenen: een volledig doorlopende leerlijn rekenen voor alle leerjaren en alle niveaus! Rekenen bij Moderne Wiskunde 1 Verplichte rekentoets Vanaf schooljaar 2013/2014 Voor alle leerlingen

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 geschiedenis en staatsinrichting 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren

Nadere informatie

Het referentiekader rekenen. Netwerk Rekenen MBO 4 november 2009

Het referentiekader rekenen. Netwerk Rekenen MBO 4 november 2009 Het referentiekader rekenen Netwerk Rekenen MBO 4 november 2009 m.wijers@fi.uu.nl Overzicht Achtergrond bij referentiekader Inhoud 2F, 3F en mbo Rekenen in de opleiding Achtergronden bij referentiekader

Nadere informatie

Examenprogramma Engelse taal

Examenprogramma Engelse taal Examenprogramma Engelse taal Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 Engelse taal 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan

Nadere informatie

Cursus rekenen in de bbl eerste bijeenkomst woensdag 30 november 2011 vincent jonker

Cursus rekenen in de bbl eerste bijeenkomst woensdag 30 november 2011 vincent jonker Cursus rekenen in de bbl eerste bijeenkomst woensdag 30 november 2011 vincent jonker mijn naam is JHV Vincent Jonker RekenWeb, WisWeb uit de krant VN voorspellen 10,1 miljard mensen in 2100 Programma

Nadere informatie

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen Referentieniveaus uitgelegd De beschrijvingen zijn gebaseerd op het Referentiekader taal en rekenen'. In 'Referentieniveaus uitgelegd' zijn de niveaus voor de verschillende sectoren goed zichtbaar. Door

Nadere informatie

Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag. Bijeenkomst 4 8 maart 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut

Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag. Bijeenkomst 4 8 maart 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag Bijeenkomst 4 8 maart 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut deel 0 EVEN DE KRANT Programma 8 maart 1. Huiswerk zwakke rekenaars

Nadere informatie

Het Toetsen Tournée. Paul Drijvers Freudenthal Instituut Universiteit Utrecht

Het Toetsen Tournée. Paul Drijvers Freudenthal Instituut Universiteit Utrecht Het Toetsen Tournée Paul Drijvers Freudenthal Instituut Universiteit Utrecht www.fisme.science.uu.nl/ 2017-06-02 CET RVO TIMSS DTT LKT CE hv Opzet We bekijken een zestal nationale toetsen uit Nederland

Nadere informatie

Doel. Gereedschap voor uitoefening rol rekencoach. VMBO en MBO. Document Amarantis opleiding rekencoach

Doel. Gereedschap voor uitoefening rol rekencoach. VMBO en MBO. Document Amarantis opleiding rekencoach Opleiding Rekencoach Amarantis onderwijsgroep 2011 Opening (Eddie Verrips) Even voorstellen Doel Gereedschap voor uitoefening rol rekencoach VMBO en MBO Document Amarantis opleiding rekencoach Inhoud 1.

Nadere informatie

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/)

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) SLO oktober 2009 filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) Achtergrond Nederland heeft een goed onderwijssysteem. Maar, er is maatschappelijke zorg over de kwaliteit van het reken- en taalonderwijs.

Nadere informatie

ffrekenen Het beste van twee werelden

ffrekenen Het beste van twee werelden ffrekenen Het beste van twee werelden MBO- Conferentie Rekenen doe je zo?! Kees Hoogland (APS) 11 maart 2014 Achterliggende kennisbasis Gecijferdheid overal om ons heen Perspectieven op rekenen Toets Modeling

Nadere informatie

Analyse rekenalgebraïsche. vaardigheden in de onderbouw van het havo/vwo. ReAL Leerlijnen van rekenen naar algebra

Analyse rekenalgebraïsche. vaardigheden in de onderbouw van het havo/vwo. ReAL Leerlijnen van rekenen naar algebra Analyse rekenalgebraïsche vaardigheden in de onderbouw van het havo/vwo. ReAL Leerlijnen van rekenen naar algebra SLO nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling Wiskunde in de onderbouw van het

Nadere informatie

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Achtergrond De globale kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs bieden

Nadere informatie

REKENTOETSWIJZER 2F 2015 REKENTOETS VO 2015

REKENTOETSWIJZER 2F 2015 REKENTOETS VO 2015 REKENTOETSWIJZER 2F 2015 REKENTOETS VO 2015 pagina 2 van 18 Inhoud Voorwoord 5 Vooraf 6 1 Inleiding 7 1.1 Wat is een rekentoetswijzer? 7 1.2 De rekentoets 2F 7 1.3 Uitgangspunten bij de constructie van

Nadere informatie

Verslag resultaten enquête onder de vmbo leden NVvW

Verslag resultaten enquête onder de vmbo leden NVvW Verslag resultaten enquête onder de vmbo leden NVvW In het vmbo vinden momenteel belangrijke ontwikkelingen plaats zoals de invoering van nieuwe beroepsgerichte programma s, de wisselende status van de

Nadere informatie

Rekentoetswijzer 2F. Eindversie

Rekentoetswijzer 2F. Eindversie Rekentoetswijzer 2F Eindversie Voorwoord De rekentoetswijzer stelt docenten in staat zich een beeld te vormen van wat er in de rekentoetsen rekenen 2F voor het voortgezet onderwijs wel en niet gevraagd

Nadere informatie

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016 Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS 13 april 2016 Het komende uurtje... 14.15-14.35 uur Implementatie afstudeerrichtingen HAN ILS 14.35 14.45 uur Uitwisseling 14.45-15.05 uur

Nadere informatie

Rekenen in het MBO

Rekenen in het MBO Rekenen in het MBO 1 2 Wat komt aan de orde? Actuele ontwikkelingen Rekenen in het MBO waarom eigenlijk? Rekenen in het MBO belangrijke aandachtspunten Rekenen in het MBO actuele ontwikkelingen waarom

Nadere informatie

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé

CREATIEF VERMOGEN. Andrea Jetten, Hester Stubbé CREATIEF VERMOGEN Andrea Jetten, Hester Stubbé OPDRACHT Creativitief vermogen meetbaar maken zodat de ontwikkeling ervan gestimuleerd kan worden bij leerlingen. 21st century skills Het uitgangspunt is

Nadere informatie

Hoe verder na de nulmeting?

Hoe verder na de nulmeting? Hoe verder na de nulmeting? Rekenpiloot 10 december 2010 Monica Wijers Freudenthal Instituut We moeten alleen maar gaan stampen, stampen, stampen: rekenen en taal. Leren zullen ze die leerlingen, tot ze

Nadere informatie

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 8 maart 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 8 maart 2012 vincent jonker basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 8 maart 2012 vincent jonker DE KRANT Waar gaat deze grafiek over? 99 x 75 15,15 : 3 ¼ x 260 PROGRAMMA Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader

Nadere informatie

rekenen in het vmbo het referentiekader

rekenen in het vmbo het referentiekader rekenen in het vmbo het referentiekader Profijt vmbo - Doetinchem 22 maart 2011 Monica Wijers Freudenthal Instituut programma Kennismaking Wat zijn uw vragen? Achtergronden bij het referentiekader

Nadere informatie

Workshop Omgaan met Cito-taal in rekenopdrachten

Workshop Omgaan met Cito-taal in rekenopdrachten Workshop Omgaan met Cito-taal in rekenopdrachten 31 oktober 2012 13.30-16.00 uur Willeke Beuker Elselien Boekeloo Met dank aan Berber Klein Vooraf: Probeer te onthouden Een krant is beter dan een weekblad.

Nadere informatie

Getting Integrated Concept functioneel ontwerp webbased leerobjecten Wiskunde Juni 2007

Getting Integrated Concept functioneel ontwerp webbased leerobjecten Wiskunde Juni 2007 Algemeen Opgesteld door : Getting Integrated Concept functioneel ontwerp webbased leerobjecten Wiskunde Juni 2007 Martin Nauta (economie/wiskunde), Arvid Muller (wiskunde), Ad Kooi (wiskunde), Hans (Zorg

Nadere informatie

Verbanden 1. Doelgroep Verbanden 1

Verbanden 1. Doelgroep Verbanden 1 Verbanden 1 Rekenen en Wiskunde Verbanden 1 bestrijkt de basisvaardigheden van Verbanden: de verschillende grafische presentaties, zoals tabel, rooster, staafdiagram, cirkeldiagram en grafiek. Doelgroep

Nadere informatie

Cursus Rekencoördinatoren

Cursus Rekencoördinatoren Cursus Rekencoördinatoren ROC Albeda College 15 mrt 2012 Bijeenkomst 5 Monica Wijers, Vincent Jonker, Freudenthal Instituut Een boek DE KRANT staatsschuld programma Terugblik en huiswerk Breuken Inventarisatie

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer II

Examenprogramma maatschappijleer II Examenprogramma maatschappijleer II Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer II 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

Nadere informatie

SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO

SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO pagina 2 van 14 Inhoud 1 Nieuwe Syllabus rekenen, met ingang van 1 oktober 2015 5 2 Nieuw en anders: Verschillen oude rekentoetswijzers vo/ rekensyllabi

Nadere informatie

Programma. De aanleiding Wat hebben we onderzocht? Wat zijn onze bevindingen? Internationaal? Producten

Programma. De aanleiding Wat hebben we onderzocht? Wat zijn onze bevindingen? Internationaal? Producten Rekenstress Een leerling: Ik heb geen vertrouwen in mezelf, vertel niets aan mijn ouders. Ik heb vaak buikpijn. In klas 1 en 2 lag ik ook nog weleens wakker voor een rekentoets. Een andere leerling: Ik

Nadere informatie

Basiscursus Rekenen. ROC Nijmegen. tweede bijeenkomst: 25 november Vincent Jonker, Freudenthal InsEtuut

Basiscursus Rekenen. ROC Nijmegen. tweede bijeenkomst: 25 november Vincent Jonker, Freudenthal InsEtuut Basiscursus Rekenen ROC Nijmegen tweede bijeenkomst: 25 november 2010 Vincent Jonker, Freudenthal InsEtuut De groep Irene Jansen Bert Peppelman JeanneIe Verloop Marij Hensen Hans Hendriks Willy OIen Lex

Nadere informatie

Dr. Mieke van Groenestijn 1

Dr. Mieke van Groenestijn 1 ; Conferentie Steunpunt Protocol vo Protocol - VO Mieke van Groenestijn emeritus Lector Gecijferdheid, Hogeschool Utrecht projectleider Conferentie Steunpunt T&R,9 december 2013 Rekenen in vo Probleemoplossend

Nadere informatie

Uitkomsten rekengesprekken

Uitkomsten rekengesprekken Uitkomsten rekengesprekken 5 e Rekenconferentie 11 maart 2014 Jacqueline de Schutter, projectleider intensiveringstraject rekenen mbo Steunpunt taal en rekenen mbo Inhoud Aanleiding en aanpak gesprekken

Nadere informatie

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut Rekenen als voorafje Rekenen sommen 1 Rekenen sommen 2 Welke weet u meteen? 12 x 12 412 + 99 Rekenen

Nadere informatie

"Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen"

Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen "Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen" Jan van de Craats BON-symposium, Rotterdam, 31 maart 2012 Kwaliteit van opleidingen en docenten Kwaliteit van opleidingen en docenten Kwaliteit van de PABO

Nadere informatie

Programma: De rekendocent voor het MBO

Programma: De rekendocent voor het MBO Rekenen op Rekenen Didactische training tot rekendocent info@rekenenoprekenen.nl http://www.rekenenoprekenen.nl Programma: De rekendocent voor het MBO Doel: zelfstandig rekenonderwijs kunnen verzorgen

Nadere informatie

Opleiding docent rekenen MBO. 18 april 2016 Achtste bijeenkomst

Opleiding docent rekenen MBO. 18 april 2016 Achtste bijeenkomst Opleiding docent rekenen MBO 18 april 2016 Achtste bijeenkomst Inhoud 1. Stand van Zaken 2. Verbanden 3. Differentiatie en motivatie VERBANDEN http://www.meertens.knaw.nl/nvb/ Verbanden Leerlijnen

Nadere informatie

Expertgroep Rekenen Del/on. 4 e bijeenkomst 3 februari 2011

Expertgroep Rekenen Del/on. 4 e bijeenkomst 3 februari 2011 Expertgroep Rekenen Del/on 4 e bijeenkomst 3 februari 2011 Programma 3 februari 1. Evalua/e 2. Huiswerk 3. Procenten 4. Presenta/e groep 1 5. Vooruitblik bijeenkomst 5 60 minuten 15 minuten 45 minuten

Nadere informatie

Certificeren van rekendocenten

Certificeren van rekendocenten Certificeren van rekendocenten Bij de ROC s is een grote behoefte aan goed gekwalificeerde rekendocenten. Hiervoor worden verschillende cursussen, scholingen en workshops aangeboden die kunnen leiden tot

Nadere informatie

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo Uitnodiging Aan Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen Van Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs Datum 16 maart 2011 Agenda Expertmeeting rekentoetsen vo Datum overleg 12 april 2011

Nadere informatie

Kooske Franken Gerard Derksen

Kooske Franken Gerard Derksen Kooske Franken Gerard Derksen Waarvoor doen we het? http://www.wathebjijeraan.nl/ Gemaakt door studenten van het Albeda College. Introductie Kenniscentrum Taal en Rekenen Albeda College Rotterdam Scholingsaanbod

Nadere informatie

0. Inhoud. *) Niet opgenomen in deze uitgave

0. Inhoud. *) Niet opgenomen in deze uitgave 0. Inhoud 1. Preambule... 2 2. Examenprogramma per vak... 4 2.0 Leeswijzer... 4 2.1 Techniek-breed *) 2.2 ICT-route... 5 2.3 Technologie in de gemengde leerweg *) 2.4 Intersectoraal *) 2.5 Sport, dienstverlening

Nadere informatie

Verbanden,tabellen en grafieken in de biologieles

Verbanden,tabellen en grafieken in de biologieles Verbanden,tabellen en grafieken in de biologieles Robert Tatsis, Gregorius College, JCU Ad Bijlard, APS Grafieken overal Persbericht CBS Voorbeelden uit Aardrijkskunde Wiskunde Natuurkunde Economie Biologie

Nadere informatie

Examenprogramma Friese taal en cultuur

Examenprogramma Friese taal en cultuur Examenprogramma Friese taal en cultuur Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 Friese taal en cultuur 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden,

Nadere informatie

Rekenen voor de toekomst in vmbo en mbo. 22 april 2010, Utrecht. Beelden van rekenen

Rekenen voor de toekomst in vmbo en mbo. 22 april 2010, Utrecht. Beelden van rekenen Rekenen voor de toekomst in vmbo en mbo 22 april 2010, Utrecht Beelden van rekenen Meer informatie: Kees Hoogland K.Hoogland@aps.nl Eind 20 e eeuw Verbreding onderwijsprogramma s Aanboren nieuwe kennisgebieden

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 geschiedenis en staatsinrichting 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren

Nadere informatie

Examenprogramma mode en commercie

Examenprogramma mode en commercie Examenprogramma mode en commercie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 mode en commercie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Dossier Opdracht 2. Statistiek - Didactiek

Dossier Opdracht 2. Statistiek - Didactiek Dossier Opdracht 2 Statistiek - Didactiek Naam: Thomas Sluyter Nummer: 1018808 Jaar / Klas: 1e jaar Docent Wiskunde, deeltijd Datum: 16 september, 2007 Samenvatting De Getal en ruimte serie van EPN biedt

Nadere informatie

Cursus rekenspecialist

Cursus rekenspecialist Cursus rekenspecialist Leusden, 17 januari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Instituut hoe hoog staat het water? programma Vier bijeenkomsten De kaders De rekendidactiek De praktijk Verdiepingsonderwerpen

Nadere informatie