Duurzame materiaaltechnologie voor additive manufacturing Karel Van Acker,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame materiaaltechnologie voor additive manufacturing Karel Van Acker, 2013.05.31"

Transcriptie

1 Duurzame materiaaltechnologie voor additive manufacturing Karel Van Acker, Enkele basisprincipes van duurzaam materialenbeheer Bedrijven en maatschappij zijn zich meer en meer bewust van de afhankelijkheid van ons welzijn van materialen, een afhankelijkheid die onder druk staat door de (economische) schaarste van materialen en de milieu- impact van het winnen, verwerken, gebruiken en afdanken van materialen. Een duurzaam materialenbeheer zoekt deze druk te verminderen. Duurzaam materialenbeheer is een benadering die duurzaam gebruik van materialen en grondstoffen aanmoedigt, door het integreren van een reeks acties die bedoeld zijn om de negatieve effecten op het milieu te vermijden en om onze natuurlijk kapitaal (bronnen en omgeving) te beschermen doorheen de levenscycli van materialen, rekening houdend met economische efficiëntie en sociale rechtvaardigheid. (OESO definitie). De EU heeft in haar roadmap to a resource efficient Europe een aantal oplossingsrichtingen voor duurzaam materialenbeheer (DMB) voorop gesteld, samengevat als: recyclage, materiaalsubstitutie en duurzame ontginning. Hoewel er veel paden voor DMB bestaan, en een combinatie van verschillende paden onontbeerlijk zal zijn om tot een echte materiaaltransitie te komen, is de keuze van benadering die we maken niet neutraal. De eerste te volgen route is diensten te leveren aan de maatschappij met een minimum aan materialen om deze dienst te materialiseren, ook wel dematerialiseren genoemd. Dit gaat in de eerste plaats over nieuwe businessmodellen, zoals product- dienst- combinaties (poolen, sharen, leasen, outsourcen ). Andere, zachtere vormen van dematerialiseren zijn materiaalintesifiëring in producten (bijvoorbeeld door meer functies in één product te combineren, of door producten met een langere levensduur), procesintensifiëring, verbeterde productdesigns. Een volgende route is deze van de hernieuwbaarheid van materialen: materialen die we gebruiken, moeten we zoveel mogelijk opnieuw kunnen gebruiken. Effectief en efficiënt gesloten materiaalkringen zijn noodzakelijk. Dit kan in de technosfeer, door producten te hergebruiken, materialen te herwinnen en te recycleren. Dit kan echter ook door gebruik te maken van de cycli in de natuur en biogebaseerde materialen te ontwikkelen, die geen bijkomende impact leggen op de leefomgeving. Levenscyclusanalyses tonen echter over het algemeen aan dat de impact van hergebruik, of van recycleren, vaak kleiner is dan van biodegradeerbare materialen. Een combinatie biogebaseerd, met recyclage achteraf (ipv biodegradatie) scoort dan logischerwijze nog beter. Recyclage kan pas efficiënt zijn indien de afdankingsfase en mogelijk gebruik in een volgende cyclus van in het design van het product is meegenomen ( design for recycling). Kringen sluiten is nooit waterdicht, dit is thermodynamisch gezien niet realiseerbaar. Er is steeds een zeker verlies aan materiaal of kwaliteit. Dit betekent dat het goed is om voor zeldzame materialen substituten te zoeken en in te zetten. Bij ontwikkeling van materialen en producten wordt daarbij aandacht gegeven aan de zogenaamde elementen van de hoop, die overvloedig beschikbaar zijn (d.i. C, N, O, S, Cl en Na, Mg, Al, Si, K, Ca, Fe). Daarnaast verdient functionele substitutie bijzondere aandacht: dit is het verminderen van de milieudruk (in de eerste plaats energieverbruik) tijdens gebruik van materiaal, zoals bijvoorbeeld lichtgewicht materialen in transport en andere dynamische toepassingen. De laatste route is de nieuwe grondstoffen die toch nog noodzakelijk zijn, duurzaam te ontginnen. Hoewel weinig grondstoffen regionaal worden ontgonnen, kunnen bedrijven en consumenten hier onrechtstreeks invloed op uitoefenen door bijvoorbeeld het eisen van bepaalde duurzaamheidscriteria bij leveranciers. KVA/KULEUVEN - paper.docx/v140407

2 2 Duurzaam materialenbeheer toegepast op AM Deze algemene principes kunnen nu vertaald worden naar de bijdrage die additive manufacturing zou kunnen leveren aan duurzaam materialenbeheer. De meest voor de hand liggende bijdrage is in het dematerialiseren, meer bepaald in het verminderen van het materiaal- of grondstoffenverbruik voor een bepaald product. Inherent aan de productiewijze is dat (ongeveer) enkel die hoeveelheid materiaal wordt gebruikt als er nodig is voor het materiaal, in tegenstelling tot andere verwerkingstechnieken. Voor metaal gebaseerd AM technologie is dit vandaag reeds zo, bij polymeer gebaseerd AM is er echter nog verbetering mogelijk. Verder is het ook een productietechniek waarbij minder verbruiksgoederen nodig zijn, zoals koelvloeistof of smeermiddelen, en wordt het maken van matrijzen overbodig. Minder materiaalverbruik is echter ook mogelijk door een verbeterd design, waarbij bijvoorbeeld holle structuren mogelijk zijn. Additive manufacturing (bijvoorbeeld laser cladden) zou in principe ook kunnen gebruikt worden voor herstellen van componenten, en in ieder geval wordt AM vaak ingezet voor het vervaardigen van vervangstukken of spare parts in complexere producten, zodat de levensduur van het geheel verlengt. De impact op de leefomgeving kan in verschillende fasen van een productcyclus worden gereduceerd. Evident is de mogelijkheid om lokaal producten te maken, terwijl het ontwerp gelijk waar ter wereld kan zijn gemaakt en digitaal verzonden. Zo worden enkel de bytes en niet het materiaal getransporteerd, en wordt de milieukost van het vervoer uitgespaard. Bovendien laat de enorme vrijheid in design toe om complexe stukken uit één geheel te maken, wat de supply chain vereenvoudigt: ipv van honderden verschillende onderdelen, die typisch ook in veel verschillende bedrijven worden gemaakt en geassembleerd, volstaat het één stuk via AM te maken, op één plaats. Een kanttekening moet gezet worden bij het energieverbruik tijdens de verwerking, die vrij hoog is in het geval van metalen. Verbeteringen tot 60% energieverbruik zijn echter mogelijk[1]. Bovendien is de energie- inhoud van de metaalpoeders groot, hoewel er verdere ontwikkelingen zijn om op energie- efficiëntere (en goedkopere) manier bijvoorbeeld Ti poeder voor AM te maken. Verder bieden de enorme mogelijkheden in ontwerp van AM stukken kansen om producten te maken die efficiënter zijn in gebruik (functionele substitutie), zoals bijvoorbeeld speciaal gevormde matrijzen met koelkanalen die onmogelijk anders te maken zijn dan met AM. Hernieuwbaarheid van materialen gebruikt in AM is in principe mogelijk, maar dit is nog in het begin van ontwikkeling. Er kunnen zowel materialen worden gebruikt die recycleerbaar zijn, zowel als biogebaseerde materialen. Hierop wordt verder ingegaan in de paragraaf over trends in materiaalontwikkeling. Tenslotte heeft AM ook impact op de economische en sociale dimensie van duurzaamheid. Economisch is er ondermeer het vermijden van voorraden van producten, en de mogelijkheid om custom made te gaan werken. AM is geschikt om lokaal te produceren, dichter bij de klant en met een toegevoegde waarde voor de lokale economie, met andere woorden: AM kan een de- globalisatie van de materiële productie inluiden. Een negatief aspect van AM is het gevaar dat er rebound effecten zijn aan de mogelijkheid om op eenvoudige en goedkope manier allerlei gadgets te maken, met uiteindelijk een groter totaal materiaalverbruik als gevolg. 3 Huidige materialen voor AM en barriers Momenteel is het palet aan materialen die geschikt zijn voor AM eerder beperkt. Over het algemeen worden slechts een 20- tal materialen commercieel gebruikt voor AM, wat in schril contrast staat met de bij benadering soorten materialen en legeringen. KVA/KULEUVEN - paper.docx/v /5

3 Hoewel AM het eerst ontwikkeld voor polymeren en meest wordt toegepast, zijn er maar weinig polymeren bruikbaar voor AM en is bovendien het mechanisme waarmee polymeer gesinterd wordt nog niet volledig begrepen. Het meest gebruikte polymeer tot op vandaag is nylon (PA12 en PA11), en in mindere mate polycarbonaat (PC) en polystyreen (PS). Producten uit PA12 gemaakt zijn bijna volledig compact, maar vertonen toch nog enkele poriën die zwakke punten zijn in de structuur. Dit heeft te maken met de viscositeit van het polymeer. De lage viscositeit die nodig is om bij het gedeeltelijk smelten van de polymeerkorrels de structuur goed te vullen, is niet compatibel met de vereiste om hoog moleculaire polymeren te gebruiken voor functioneel sterke producten. PA12 wordt vooral gebruikt voor stijve en harde structuren. Indien een elastisch product gemaakt moet worden, kan een polyester gebaseerd polymeer in AM worden gebruikt. Naast de vermelde polymeren wordt in AM ook wel PMMA gebruikt, maar dit is als binder voor metaal of keramische poeders, en wordt tijdens de verwerking terug uit de structuur ontbonden. Tenslotte kan het polymeer ook versterkt worden, vooral door glasvezels, Cu, Al of SiC. Op deze manier wordt een composiet bekomen met betere mechanische eigenschappen dan het zuivere polymeer. De tweede meest gebruikte materialenfamilie in AM zijn de metalen. Gekende voorbeelden zijn producten uit roestvast staal, aluminium en titaan (Ti6Al4V), maar ook cobalt chroom, gereedschapsstaal, goud, zilver.. De mogelijke variaties zijn hier op dit moment groter dan voor de polymeren, en zijn ook afhankelijk van het type proces dat voor AM wordt gebruikt (hier kan verder niet op ingegaan worden, een goed overzicht is te vinden in [2]). Het dient hier wel opgemerkt te worden dat nabewerking van het oppervlak vrijwel steeds noodzakelijk blijft, maar vooral afhankelijk is van de korrelgrootte van de gebruikte poeders. Verder is er ook een omgekeerd verband tussen dichtheid van het metallisch stuk en productiviteit van AM om het stuk te maken. Keramische materialen zijn bijzonder interessant om door AM vormgegeven te worden, omdat andere bewerkingstechnieken vaak moeilijk zijn. Toch staat additive manufacturing van keramische materialen veel minder ver dan van polymeren en metalen. Hoewel AM de laatste jaren een enorme groei gekend heeft in toepassingen, zijn state- of- the- art AM technologieën nog maar in staat om aan alle technologische vereisten te voldoen voor ongeveer 5% van de onderdelen in de luchtvaart en auto- industrie, ongeveer 7% in de energie- industrie en 15 à 20% in de huishoudtoestellen[3]. AM experten wereldwijd zijn het erover eens dat de grootste technologische barrières voor de grootschalige doorbraak van AM in de maakindustrie, luchtvaart, auto- en medische industrie zijn: het gebrek aan een breed palet aan materialen reeds beschikbaar voor AM, nood aan legeringen die gedesigned zijn voor AM onvoldoende en niet consistente materiaal en product eigenschappen (met variaties van machine tot machine) trage ontwikkeling van nieuwe materialen, nood aan predictieve modellen nood aan betere geïntegreerde procescontrole en modellen om interactie machine/materiaal bij te sturen lage productiesnelheden Een beter inzicht in de interactie tussen materialen en verwerkingsprocessen (in casu AM) is een eerste voorwaarde om deze barrières te kunnen wegwerken. KVA/KULEUVEN - paper.docx/v /5

4 4 Trends in materiaaltechnologie voor AM In het algemeen is er een trend van convergentie tussen wetenschapsdomeinen en technologieën. In de allereerste plaats is het duidelijk dat materiaalontwikkeling en ontwikkeling in verwerkingsmethoden dichter bij elkaar komen en hand in hand moeten gaan. Meer algemeen wordt ook veel gesproken over de convergentie tussen nano- technologie, bio- technololgie, informatie- technologie en cognitieve wetenschappen. Als productieplatform met enorme flexibiliteit in design, lijkt AM geschikt om deze convergentie verder gestalte te geven en die verschillende disciplines te integreren in één product [4]. Een laatste algemene trend in materiaaltechnologie is deze naar groene en duurzame materialen. De ontwikkeling van biogebaseerde en recycleerbare materialen is niet specifiek voor AM, maar is zeker ook aanwezig. AM kan echter wel een grote rol spelen in meer lokale, gesloten materiaalkringen en duurzamere producten. Naast deze trends in materialen voor AM, zijn er uiteraard ook trends in de AM technologie zelf, businessmodellen en IP, en is er bijvoorbeeld een duidelijke trend om prioritair meer aandacht te besteden aan het benutten van de designmogelijkheden met AM. Hieronder worden enkele trends specifiek voor materiaalontwikkeling verder besproken. 4.1 Verbreden palet materialen, specifiek voor AM Wil AM als technologie volledig doorbreken, dienen er meer materialen beschikbaar te komen voor gebruik met AM. Materialen worden niet as such ontwikkeld, maar samen met en gericht op de verwerkingstechniek. Een goed voorbeeld van dergelijke geïntegreerde ontwikkeling is het SIM STREAM programma. Deze materiaalontwikkeling richt zich in eerste plaats op specifieke mono- materialen of legeringen. Bij de polymeren is er bijvoorbeeld heel wat onderzoek en ontwikkeling om ook andere semi- kristallijne polymeren (naast PA), zoals polyethyleen (PE), inzetbaar te maken. Verder is er ook ontwikkeling in PEEK en PCL, die interessant zijn omwille van hun biocompatibiliteit [2]. Bij metaallegeringen wordt onderzoek gedaan op de met AM moeilijker te verwerken materialen zoals bijv. koper. Daarnaast is er een trend om meer hybride materiaalsystemen te ontwikkelen, zoals composietmaterialen met glasvezels of keramische deeltjes, en functionaly graded waarbij de samenstelling geleidelijk verandert naar het oppervlak of specifieke sites in het product toe, om ze lokaler slijtvaster, harder, slijtvaste, corrosiebestendiger, te maken. Op deze manier kunnen producten gemaakt worden met precies die specifieke eigenschap waar deze gewenst is. 4.2 Biocompatibiliteit en biomaterialen AM wordt nu reeds gebruikt in biomedische toepassingen en vindt er zelfs een grote markt. De toekomstige mogelijkheden zijn echter nog veel groter. AM is zeer geschikt om implantaten te maken, met een geschikte sterkte en porositeit en biocompatibel gemaakt voor het bevorderen van celgroei. Er is ook onderzoek naar zogenaamde bio- printers waarbij menselijk weefsel rechtstreeks wordt geprint en op lange termijn kan gebruikt worden voor het printen van organen. De kunst is om geprinte cellen lang genoeg in leven te houden om weefsels te vormen. Vaak houden geprinte lagen van cellen het niet lang genoeg vol om daadwerkelijk functionerende weefsels te vormen. Het systeem zou goed genoeg werken om organen te kweken met bloedvaten en orgaanspecifieke cellen, maar de ontwikkeling heeft nog een lange weg te gaan. Een andere toepassing is printen van voedsel. Door bijvoorbeeld vet, eiwitten en suiker te printen, gecombineerd met water, kleurstof en aroma's zou je (bijna) elk product kunnen maken. Dit kunnen KVA/KULEUVEN - paper.docx/v /5

5 producten analoog aan bestaande voedingswaren zijn, maar het biedt ook de mogelijkheid om bijvoorbeeld smakelijke en aantrekkelijke vleesvervangers te maken van eiwitten uit algen. Hiermee zou de vleescomnsumptie drastisch kunnen veranderen. 4.3 Nanomaterialen Een voorbeeld van nieuwe opportuniteiten is AM van nanocomposieten. Metallische nanodeeltjes kunnen bijvoorbeeld zorgen voor een lagere sintertemperatuur (lagere temperatuur van productie), grotere dichtheid en minder krimp, en kan dus de kwaliteit en efficientie van AM verbeteren. Koolstof nanobuisjes kunnen maken dat het product betere mechanische eigenschappen heeft, en tegelijkertijd beter elektrisch en thermisch geleidbaar. Keramische nanodeeltjes kunnen toegevoegd worden omwille van de mechanische eigenschappen en slijtageweerstand. 4.4 Recycleerbaarheid en duurzaamheid Hoewel AM beschouwd wordt als een materiaalefficiënt proces, is de recycleerbaarheid van het gebruikte poeder eerder laag. Dit is vooral zo bij polymeren, omwille van de invloed van veroudering op het gedrag van het poeder tijdens verwerking. Verdere materiaalontwikkeling wil hier aan tegemoetkomen, en dit voordeel van AM ten volle benutten. Meer nog, AM heeft het potentieel om een zero- waste verwerkingsproces te zijn voor een brede waaier aan structurele en functionele toepassingen met een gereduceerde LCA impact en met de mogelijkheid om de kringlopen effectief lokaal te sluiten. Referenties: 1. Frazier, W., Direct Digital Manufacturing of Metallic Components: Vision and Roadmap. 2010: p Kruth, J.P., et al., Consolidation phenomena in laser and powder- bed based layered manufacturing. Annals of the CIRP, EU FP7 project DirectSpare, Generic roadmap for spare parts markets, Campbell, T., et al., Could 3D Printing Change the World? - Technologies, Potential, and Implications of Additive Manufacturing, in Strategic Foresight Report2011, Atlantic Council. KVA/KULEUVEN - paper.docx/v /5

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture LASERCLADDEN Beschrijving Karakteristieken Toepassingen Ontwikkelingen Slotwoord & vragen WAT IS LASERCLADDEN?

Nadere informatie

3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology

3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology 3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology Materialiseren van een virtueel ontwerp c.q. realiseren

Nadere informatie

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal?

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal? WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL Wat is Hardmetaal? MMB TOOLS 2015 Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel.

Nadere informatie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie 26/01/2012 Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be Benelux Laserevent 2012,

Nadere informatie

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk!

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk! Wat is Hardmetaal? Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel. Hardmetaal ontstaat na een zorgvuldig

Nadere informatie

Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be

Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be 26/01/2012 Lasercladden, een duurzaam proces voor het produceren en herstellen van componenten Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be Lasercentrum Vlaanderen

Nadere informatie

De toekomst van keramiek. Mark Welters Innalox BV

De toekomst van keramiek. Mark Welters Innalox BV De toekomst van keramiek Mark Welters Innalox BV Innalox BV 2 Wie is Innalox Producent technisch keramiek Specialisatie in Natte vormgeving Innovaties in materialen Prototypes en zeer korte levertijden

Nadere informatie

Grondstoffenschaarste in drie dimensies

Grondstoffenschaarste in drie dimensies Grondstoffenschaarste in drie dimensies Ton Manders Stephan Slingerland Kivi Niria jaarcongres, 23 november 2011 Programma van deze Early Bird Sessie Grondstoffenschaarste in drie dimensies Waar moeten

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Hardmetaal als Kerncompetentie Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een

Nadere informatie

De invloed van matrijs materiaalselectie op de warmtehuishouding van hybride matrijzen

De invloed van matrijs materiaalselectie op de warmtehuishouding van hybride matrijzen De invloed van matrijs materiaalselectie op de warmtehuishouding van hybride matrijzen In bijgaand artikel wordt een beknopt overzicht gegeven wat de invloed is van matrijs materiaalselectie op de warmtehuishouding

Nadere informatie

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke , Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke Reparaturschweißlegierungen GmbH Am Kavitt 4 D-47877 Willich Postfach 237 D-47863 Willich (+49) 2154 95 55-0 FAX (+49) 2154 95 55-55 e-mail: info @ omniweld.de

Nadere informatie

Recycling. Thermoharders & Glasvezel afval. Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743

Recycling. Thermoharders & Glasvezel afval. Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743 Recycling Thermoharders & Glasvezel afval Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743 REPROCOVER IN EEN NOTENDOP Technologie en infrastructuur om afval afkomstig van thermohardende kunststoffen

Nadere informatie

Welkom! Workshop. 3D printen

Welkom! Workshop. 3D printen Welkom! Workshop Agenda: FabLab+ Wat is 3D? 3D printtechnieken Theorie: aan de slag STAP 1: bekom een 3D bestand STAP 2:.STL bestand maken STAP 3: slice en fixup STAP 4: STAP 5: 3D nabewerken Praktijk:

Nadere informatie

Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011

Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011 Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011 Stap 1_Verkennen Stap 2_Vergelijken Stap 3_Vinden Stap 4_Verifiëren Stap 1_Verkennen Omschrijf het oorspronkelijke

Nadere informatie

3D printing en duurzaamheid

3D printing en duurzaamheid 3D printing en duurzaamheid kansen voor verduurzaming van productie en logistiek Sandra Nap programmaleider logistiek Natuur & Milieu Welkom 11.30 Introductie Natuur & Milieu Wie zijn we Waarom bezig met

Nadere informatie

3D PRINTING: De Toekomst

3D PRINTING: De Toekomst 3D PRINTING: De Toekomst 21st eeuw: Revolutie van de technologie! In de 21ste eeuw komen grote wetenschappelijke veranderingen op het gebied van: Communicatie en Internet Micro Electronica Duurzame energie

Nadere informatie

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen Johan Paul FLAMAC, a division of SIM 1 Overzicht Inleiding Activiteiten van FLAMAC High-throughput formulatie onderzoek

Nadere informatie

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS WAT ELKE ONTWERPER EN ONTWIKKELAAR OVER KERAMISCHE GLIJLAGERS MOET WETEN WAT GLIJLAGERS DOEN In het algemeen draagt het lager een belasting terwijl een draaiende

Nadere informatie

WORKSHOP CIRCLE SCAN. Door Wouter-Jan Schouten

WORKSHOP CIRCLE SCAN. Door Wouter-Jan Schouten WORKSHOP CIRCLE SCAN Door Wouter-Jan Schouten WOUTER-JAN SCHOUTEN Doctoraal Bedrijfskunde, Erasmus Universiteit 21 jaar bij the Boston Consulting Group - Partner & Managing Director - Leider van NL Consumer

Nadere informatie

Presentatie 3D Metaal Printen Techniek, (on)mogelijkheden en toepassingen

Presentatie 3D Metaal Printen Techniek, (on)mogelijkheden en toepassingen Presentatie 3D Metaal Printen Techniek, (on)mogelijkheden en toepassingen Hans Derks, Product verantwoordelijke 3D Metaal Printers bij CNC Consult & Automation/Brilliant Technology CNC-Consult: Service

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

3D-scannen, -frezen en printen: in de restauratie, ook in de bouw?

3D-scannen, -frezen en printen: in de restauratie, ook in de bouw? 3D-scannen, -frezen en printen: in de restauratie, ook in de bouw? Michael de Bouw Laboratorium Renovatie WTCB 25/11/2015 - Pagina 1 Additive manufacturing / 3d-printing Laagsgewijs produceren Gekend voor

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4 Plasticiteit Hoofdstuk 6 B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde Structuur van de lessen 1-4 Algemene introductie in de wereld van de materialen Les 1 materialen ontwerp materialen en milieu Elastische

Nadere informatie

Inzicht in de Total Cost of Ownership van een Print & Apply-labelsysteem Een overzicht van de kosten van een LPA-systeem op lange termijn

Inzicht in de Total Cost of Ownership van een Print & Apply-labelsysteem Een overzicht van de kosten van een LPA-systeem op lange termijn Whitepaper Inzicht in de Total Cost of Ownership van een Print & Apply-labelsysteem Een overzicht van de kosten van een LPA-systeem op lange termijn Het is duidelijk hoeveel het kost om een labelsysteem

Nadere informatie

De integratie van prototyping en Moldflow in het ontwerpproces

De integratie van prototyping en Moldflow in het ontwerpproces De integratie van prototyping en Moldflow in het ontwerpproces Mareco B.V. Ing. Marc Janssen Ir. Luc Janssen 17-02-2004 Prototyping en Moldflow de integratie in het ontwerpproces inhoud: 1) Mareco highlights

Nadere informatie

Henk Anema. FDP Bijeenkomst Additive Manufacturing, 3D Printing met Metaal

Henk Anema. FDP Bijeenkomst Additive Manufacturing, 3D Printing met Metaal Henk Anema 3D Printen in metaal, een verhaal apart On- en mogelijkheden die 3D Printing biedt. 3D Printing in het nieuws: Nike turbocharges 3D printing voor prototyping en seriematige productie van veerkrachtige

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Duitse kwaliteit en technologie

Duitse kwaliteit en technologie Duitse kwaliteit en technologie Eurovent producten zijn vervaardigd met het gebruik van de nieuwste technologie en de betrokkenheid van de beste isolatie specialisten. Zij hebben samen meer dan 20 jaar

Nadere informatie

SLOGANS & MEGATRENDS. Duurzaam ondernemen. Recycling. Cradle to grave. Bioplastics. Greenhouse gas emissions

SLOGANS & MEGATRENDS. Duurzaam ondernemen. Recycling. Cradle to grave. Bioplastics. Greenhouse gas emissions SLOGANS & MEGATRENDS Green economy Global warming Sustainability Energy consumption Cradle to cradle Biomass Duurzaam ondernemen Recycling Cradle to grave Bioplastics Greenhouse gas emissions CO 2 reduction

Nadere informatie

Laser codeersystemen. Veilig, flexibel, duurzaam

Laser codeersystemen. Veilig, flexibel, duurzaam Laser codeersystemen Veilig, flexibel, duurzaam lasersystem INDUSTRIËLE GOEDEREN cosmetica CHEMICALIËN kleur verwijderen hygiëne producten PHARMACEUTISCHE PRODUCTEN CONSUMENTEN GOEDEREN MEDISCHE INSTRUMENTEN

Nadere informatie

Ondernemerskansen met 3D printen. november 2014

Ondernemerskansen met 3D printen. november 2014 Ondernemerskansen met 3D printen november 2014 Wat gaan we doen? 2 Opbouw workshop New Business Werkelijke klantvraag 3Dprint techniek 3D 3D Scannen & herkennen Materiaal Productontwikkeling Medewerkers

Nadere informatie

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Even voorstellen Pim Berends, 1963 Business Consultant, ICT Automatisering. > 25 jaar ervaring in de industriële automatisering. MES scans

Nadere informatie

Material Value Circle

Material Value Circle Material Value Circle Meerwaarde in de circulaire waarde keten Lonneke de Graaff Materials 2014 l.graaff@dpivalucentre.nl Inhoud DPI Value Centre Wat is de Value Circle? Waarom kijken naar de Value Circle?

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein De kansen voor de - met oog op recycling - The Limits to growth Verscheen in 1972 Uitgangspunt: Één wereld Overshoot Exponentiële groei Actie (o.a.): Systeemveranderingen Resource efficiency Recycle Vervangen/Substitutie

Nadere informatie

New Plastics Cycles. Rol van materiaalcirculatie. Rolf Koster r.p.koster@tudelft.nl http://nl.linkedin.com/in/rpk99. Challenge the future

New Plastics Cycles. Rol van materiaalcirculatie. Rolf Koster r.p.koster@tudelft.nl http://nl.linkedin.com/in/rpk99. Challenge the future New Plastics Cycles Rol van materiaalcirculatie Rolf Koster r.p.koster@tudelft.nl http://nl.linkedin.com/in/rpk99 1 New Plastics Cycles Rol van materiaalcirculatie doel (re)cycling mogelijkheden uitdagingen

Nadere informatie

Kunststof en composiet

Kunststof en composiet Kunststof en composiet Kunststof en composiet 4e college kunststof Utrecht HKU Materialen Vandaag: Overige kunststoffen Composieten Kunststofherkenning en herhaling Materialen PE, polyetheen - LDPE en

Nadere informatie

Kunststof en composiet Kunststof en composiet

Kunststof en composiet Kunststof en composiet Kunststof en composiet Kunststof en composiet 4e college kunststof Utrecht HKU Vandaag: PE, polyetheen Overige kunststoffen Composieten Kunststofherkenning en herhaling - LDPE en HDPE: verschillend soortelijk

Nadere informatie

Duurzame Verpakkingen. Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!!

Duurzame Verpakkingen. Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!! Duurzame Verpakkingen Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!! Druktechnieken en inkten toegepast in verpakkingen OFFSET (VELLEN)OFFSET INKTEN voor absorberende substraten.

Nadere informatie

Green ICT en interne milieuzorg

Green ICT en interne milieuzorg Green ICT en interne milieuzorg Green ICT? Gegroeid vanuit IT-sector In eerste instantie niet omwille van duurzaamheidscriteria Hoge energiekosten datacenters & servers Hoge performantie nodig voor the

Nadere informatie

Inkjet codeersystemen

Inkjet codeersystemen Inkjet codeersystemen Betrouwbaar, efficiënt, nauwkeurig alphajet CONSUMENTEN GOEDEREN cosmetica BARCODE CHEMICALIËN farmaceutica bouwmaterialen INDUSTRIËLE GOEDEREN elektronica componenten voedingsmiddelen

Nadere informatie

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN Thermochemische processen Hoge slijtvastheid bij adhesie Hoge randhardheid Vermindering van de wrijvingscoëfficiënt Verhoging van de corrosiebestendigheid CONVERTING converting

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5)

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5) Telecommunicatie beheerst steeds sterker de hedendaagse samenleving en kan niet meer worden weggedacht. De hoeveelheid informatie die de wereld rondgestuurd wordt, groeit elke dag. Het intensief gebruik

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Introductie van het bedrijf Uitvinder van de Heuga tapijttegel Omzet $ 1 miljard 3500 medewerkers

Nadere informatie

ESA and architects team up to design method of 3D-printing lunar bases

ESA and architects team up to design method of 3D-printing lunar bases ESA and architects team up to design method of 3D-printing lunar bases Giant NASA spider robots could 3D print lunar base Welkom bij de Digitale Revolutie 3D Printen ons monetaire systeem zal doen veranderen

Nadere informatie

Product naam: MM00156

Product naam: MM00156 Product naam: MM00156 Specificaties MM00156: Levensduur: 10000u Wattage: 23.00W Kleur: 2700K (warmwit) Lumen: 1371 lu RA: 82 Lamp soort: Globe Lampvoet: E27 Lengte: Diameter: Gewicht: Spanning: Beschermingsklasse:

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties Monitoring verpakkingen Preventie publicaties 30 juli 2012 Postbus 8724 3009 AS Rotterdam 010 4206161 www.nedvang.nl info@nedvang.nl Deze monitoring rapportage is een uitgave van Nedvang. 3 INHOUD 1 Preventie

Nadere informatie

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 1 Vergelijking subtractieve met additieve productietechnologie Subtractief (Conventioneel

Nadere informatie

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0 Machinefabriek De Valk Fabricage mechanische componenten Assemblage van modules en machines Cleanroom faciliteit Competence Centre Additive Manufacturing 1 Machinefabriek De Valk in vogelvlucht Familiebedrijf

Nadere informatie

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 De transitie naar duurzaam materialenbeheer Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 Uitputting van niet-hernieuwbare grondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorraden

Nadere informatie

... ... plastics for longer life... ...

... ... plastics for longer life... ... Igus plastics for longer life dry-tech lagers iglidur lagers +++ High performance polymeer lagers +++ Zeer slijtvaste polymeren welke verbeterd zijn door zorgvuldige materiaalontwikkeling: het toevoegen

Nadere informatie

Acm. aluminium composietplaten. Vraag een gratis monster aan! Ideaal voor professionals in visuele. communicatie en digital printing

Acm. aluminium composietplaten. Vraag een gratis monster aan! Ideaal voor professionals in visuele. communicatie en digital printing Acm aluminium composietplaten uit voorraad Vraag een gratis monster aan! Ideaal voor professionals in visuele communicatie en digital printing Almaxco ACM: de nieuwe dimensie in aluminium composiet De

Nadere informatie

Management van retour-logistieke ketens

Management van retour-logistieke ketens Management van retour-logistieke ketens Erwin van der Laan RSM Erasmus Universiteit EVO dag 30 mei 2006 Duurzame Supply Chains Meet the needs of the present without compromising the ability of future generations

Nadere informatie

SalesServiceEurope B.V.

SalesServiceEurope B.V. SalesServiceEurope B.V. Visuele communicatiemiddelen Visuele communicatiemiddelen. In de huidige maatschappij zijn consumenten steeds bewuster van hun uitgaven, steeds kritischer, waardoor aandacht creëren

Nadere informatie

3DPro Printservice De Chamotte 2 4191 GT Geldermalsen Tel 085-4872150 Email info@kisprint.nl

3DPro Printservice De Chamotte 2 4191 GT Geldermalsen Tel 085-4872150 Email info@kisprint.nl Full Color 3D printing en 3Dpro Printservice is een toonaangevend leverancier van 3D-content-to-print oplossingen. Voor professionals en consumenten met materialen zoals kunststoffen, metalen en keramiek.

Nadere informatie

Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal?

Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal? Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal? Rick Bruggeman (HTS-materiaalkunde 1988) Inhoud presentatie Ceratec (kort) Inleiding keramiek Eigenschappen keramiek Toepassingen (nadruk hoog temperatuur)

Nadere informatie

Kunststof. 2e college kunststof Utrecht HKU

Kunststof. 2e college kunststof Utrecht HKU Kunststof Kunststof 2e college kunststof Utrecht HKU Materialen Vandaag: Bioplast, thermoplast, thermoharder, elastomeer Amorf / kristallijn Diverse kunststoffen, eigenschappen en toepassingen Bioplasten,

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Thermische inkjet codeersystemen. Economisch, intelligent, hoge-resolutie

Thermische inkjet codeersystemen. Economisch, intelligent, hoge-resolutie Thermische inkjet codeersystemen Economisch, intelligent, hoge-resolutie betajet consumenten goederen cosmetica BARCODES CHEMIE Mailingen Flyers FARMACEUTICA Papier primaire en secundaire verpakkingen

Nadere informatie

Gijs Jansen (CEO Alucha)

Gijs Jansen (CEO Alucha) Gijs Jansen (CEO Alucha) December 2012 INDEX Alucha Technologie Toepassingen in de papierindustrie Drankenkartons Mixed plastics Papierslib Conclusies ALUCA istorie: Ons doel: Referentie installatie: Opgericht

Nadere informatie

Samenvatting. Injectie van SiC deeltjes in Al

Samenvatting. Injectie van SiC deeltjes in Al In technologische toepassingen wordt het oppervlak vaak het meeste belast. Dit heeft geleid tot het ontstaan van een nieuw vakgebied, de oppervlakte technologie. Constructie-onderdelen falen door hoge

Nadere informatie

VIBA klantendag: Verlijmen. ir. Caroline ALGOET Technical Service. Industriële Tapes en Lijmen Divisie. Apenheul 7 juni en Antwerpen 14 juni

VIBA klantendag: Verlijmen. ir. Caroline ALGOET Technical Service. Industriële Tapes en Lijmen Divisie. Apenheul 7 juni en Antwerpen 14 juni VIBA klantendag: Verlijmen Apenheul 7 juni en Antwerpen 14 juni ir. Caroline ALGOET Technical Service Industriële Tapes en Lijmen Divisie Waarom praten we over lijmen? Grondstoffen Transportkosten Goedkopere

Nadere informatie

Samenvatting Vrij vertaald luidt de titel van dit proefschrift: "Ladingstransport in dunne- lm transistoren gebaseerd op geordende organische halfgeleiders". Alvorens in te gaan op de specieke resultaten

Nadere informatie

3D-printen de technologische mogelijkheden en juridische uitdagingen. 16 maart 2026 3/17/2016

3D-printen de technologische mogelijkheden en juridische uitdagingen. 16 maart 2026 3/17/2016 3D-printen de technologische mogelijkheden en juridische uitdagingen IE Symposium Zeist 16 maart 2016 Marjolein Driessen Legaltree 16 maart 2026 LEGO failliet door 3D-printen De ooit succesvolle Deense

Nadere informatie

Betonbuizen, de riolering voor de toekomst Koen Heyens FEBE

Betonbuizen, de riolering voor de toekomst Koen Heyens FEBE Betonbuizen, de riolering voor de toekomst Koen Heyens FEBE 21/05/201 1 Buizenstelsel De riolering voor de toekomst Have you ever felt that you have been dropped in the middle of a battle zone? If not,

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Effecten 3dprinting. Op duurzaamheid, logistiek & productieprocessen. Hans Neeleman 30-10-2013

Effecten 3dprinting. Op duurzaamheid, logistiek & productieprocessen. Hans Neeleman 30-10-2013 VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM Department of information, Logistics and innovation Effecten 3dprinting Op duurzaamheid, logistiek & productieprocessen Hans Neeleman 30-10-2013 Highlightreport in opdracht

Nadere informatie

behind your curtains...

behind your curtains... the world behind your curtains... w w w. f o r e s t g r o u p. N L FOREST SYSTEMEN compact en hoogwaardig aluminium gordijnrailsysteem; eenvoudig en snel te installeren; verkrijgbare lengten: 4, 5, 6

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

Highpower LED verlichting

Highpower LED verlichting Highpower LED verlichting Licht-Sketch LED verlichting biedt een reeks aan simpele goed ontwikkelde LED verlichting tegen concurrerende prijs met de hoogste kwaliteit. De 360 lampen zijn het resultaat

Nadere informatie

Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen

Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen Ir. Roger Creten, EWE Gastdocent KUL en Thomas More Campus Denayer Lastek Belgium Soorten aluminiumlegeringen Zuiver aluminium

Nadere informatie

PRODUCTEN Thermohardende laminaten - oftewel duro plasten - worden gemaakt door diverse lagen voorgeïmpregneerd materiaal onder hoge druk en temperatuur samen te persen. Het voormateriaal (prepreg) kan

Nadere informatie

ADVIES VAN ANTALIS REK- EN KRIMPFOLIE HET BELANG VAN DE JUISTE FOLIE WELKE SOORTEN FOLIE ZIJN BESCHIKBAAR? WELKE FOLIE VOOR WELKE TOEPASSING?

ADVIES VAN ANTALIS REK- EN KRIMPFOLIE HET BELANG VAN DE JUISTE FOLIE WELKE SOORTEN FOLIE ZIJN BESCHIKBAAR? WELKE FOLIE VOOR WELKE TOEPASSING? HET BELANG VAN DE JUISTE FOLIE WELKE SOORTEN FOLIE ZIJN BESCHIKBAAR? WELKE FOLIE VOOR WELKE TOEPASSING? Geblazen (Blown) rekfolie Deze folie is zeer sterk. Dezelfde als handmatige folie, standaardfolie

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

Op weg naar Duurzaam Breda!

Op weg naar Duurzaam Breda! Een initiatief van betrokken burgers Op weg naar Duurzaam Breda! De belangrijkste uitdaging voor de samenleving is weer binnen de draagkracht van de aarde te gaan leven. We leven al lang niet meer van

Nadere informatie

Symposium Rapid Manufacturing. Verwerking van biomaterialen voor medische toepassingen. 31 oktober 2006. RM en medische technologie

Symposium Rapid Manufacturing. Verwerking van biomaterialen voor medische toepassingen. 31 oktober 2006. RM en medische technologie Symposium Rapid Manufacturing Verwerking van biomaterialen voor medische toepassingen 31 oktober 2006 TNO TNO TNO Dutch Dutch organisation for for applied applied scientific scientific research research

Nadere informatie

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid Slim Maasterras Drechtsteden Zakelijk Kansen voor Duurzaamheid Dynamisch Voorbeeld van hoogwaardig functioneel groen in stedelijke context Boston Children s Museum Plaza, Boston Michael van Valkenburg

Nadere informatie

Snijprocessen laser snijden proces varianten

Snijprocessen laser snijden proces varianten Laskennis opgefrist (nr. 40) Snijprocessen laser snijden proces varianten De laser biedt een hoogst nauwkeurig CNC gestuurde methode voor het snijden van metalen, kunststoffen en keramische materialen.

Nadere informatie

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025 De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 Startnotitie: Naar een Visie voor de Nederlandse industrie 28 maart 2010 Naar de Visie 2025 -

Nadere informatie

Videojet-oplossingen voor Codentify

Videojet-oplossingen voor Codentify Systemen voor markeren, coderen en labelen Videojet-oplossingen voor Codentify Digitale belastingverificatie, track & trace en productkeurmerk Het implementeren van Codentify vereist niet alleen geavanceerde

Nadere informatie

ALTERNATIEVE EIWITBRONNEN : SAMENVATTING IDEEËN BRAINSTORM

ALTERNATIEVE EIWITBRONNEN : SAMENVATTING IDEEËN BRAINSTORM ALTERNATIEVE EIWITBRONNEN : SAMENVATTING IDEEËN BRAINSTORM Aan de bedrijven werden 6 vragen gesteld voor deze brainstorm. De eerste vraag was individueel en overkoepelend, en hiervan werd ook een schema

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Energie en comfort in duurzame gebouwen

Energie en comfort in duurzame gebouwen Energie en comfort in duurzame gebouwen Aluminium Experience Day 30 augustus 2011 Dr.ir.arch. Griet Verbeeck (PHL & K.U.Leuven) DUURZAME GEBOUWEN KLIMAATSVERANDERING UITPUTTING NATUURLIJKE RIJKDOMMEN DUURZAAMHEID

Nadere informatie

Creatief met schuim. Type schuimen Eigenschappen Toepassingen

Creatief met schuim. Type schuimen Eigenschappen Toepassingen Creatief met schuim Type schuimen Eigenschappen Toepassingen Pregis staat voor produceert geëxtrudeerd geslotencellig onvernet polyethyleen of polypropyleen SCHUIM Kenmerken produceert geëxtrudeerd geslotencellig

Nadere informatie

Geen stress met Ruukki Laser

Geen stress met Ruukki Laser Geen stress met Ruukki Laser www.ruukki.com Meer dan 15 jaar expertise Géén spanning met Ruukki Laser Ruukki was de eerste staalproducent in Europa die de uitdaging aanging om plaatstaal te ontwikkelen

Nadere informatie

BBK/Door Vriendschap Sterker. Amsterdam, 2014

BBK/Door Vriendschap Sterker. Amsterdam, 2014 Amsterdam, 2014 Verpakkingen: wrap it up! Veronique Swinkels 30 september 2014 Wij zetten onderwerpen op de kaart Wij dagen consumenten en producenten uit Wij bouwen sterke merken Sterke merken groeien

Nadere informatie

3D printen. Ilse Scheys Leuven 28/4/2015

3D printen. Ilse Scheys Leuven 28/4/2015 3D printen Ilse Scheys Leuven 28/4/2015 Deel I: Wat is 3D printen? Technieken, Toepassingsgebieden, Evolutie Deel II: Gevolgen van 3D printen op de economie, sociaal model, milieu Deel III: Ik wil ook

Nadere informatie

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE Eigenschappen GlycoCare Longlife Concentrate is een nitriet-, amine-, fosfaat-, silikaaten boraatvrije antivries op basis van ethyleenglycol welke voor gebruik moet worden

Nadere informatie

Duurzaam door innovatieve materialen en processen

Duurzaam door innovatieve materialen en processen Adres Bergensesteenweg 32 B-1651 Lot Contactpersoon Website Dhr. Stefan Theunis Product Manager Europe www.derbigum.be DERBIPURE : plantaardige grondstoffen voor een wit dak Activiteiten De Belgische onderneming

Nadere informatie

De productie van PVC in Europa

De productie van PVC in Europa De productie van PVC in Europa April 2011 Polyvinylchloride, of PVC, is een van s werelds meest gebruikte polymeren. Vanwege zijn veelzijdigheid wordt het materiaal veel gebruikt voor uiteenlopende industriële,

Nadere informatie

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be SILVER Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be Cradle to Cradle - de ingeslagen weg Cradle to Cradle is een innovatief concept waarbij productieprocessen

Nadere informatie